O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining
qarori
Tog‘-kon sanoati va geologiya sohasida faoliyat yuritayotgan xodimlarni qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish chora-tadbirlari to‘g‘risida
Tog‘-kon sanoati va geologiya sohasida faoliyat yuritayotgan xodimlarni qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish tizimini takomillashtirish, ilg‘or xorijiy tajribani qo‘llagan holda o‘quv jarayonlariga yangi ta’lim uslublari va zamonaviy axborot texnologiyalarini keng joriy etish, foydali qazilmalardan foydalanish samaradorligini oshirish maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi:
1. Quyidagilarni nazarda tutuvchi Tog‘-kon sanoati va geologiya sohasida faoliyat yuritayotgan xodimlarni qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish to‘g‘risidagi nizom ilovaga muvofiq tasdiqlansin:
malaka oshirish va qayta tayyorlash o‘quv kurslarining maqsadi hamda vazifalari;
qayta tayyorlash va malaka oshirish kurslari tinglovchilarini attestatsiyadan o‘tkazish tartibi.
2. Belgilab qo‘yilsinki, “Tog‘-kon va geologiya sohasi xodimlari malakasini oshirish instituti” davlat muassasasi (keyingi o‘rinlarda — Institut) tog‘-kon va geologiya sohasida faoliyat yuritayotgan xodimlarni qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish bo‘yicha mas’ul hisoblanadi hamda shartnoma asosida xizmatlar ko‘rsatadi.
Tog‘-kon sanoati va geologiya vazirligi hamda uning tizimiga kiruvchi tashkilotlar, shuningdek, “Navoiy KMK” AJ, “Olmaliq KMK” AJ, “O‘zmetkombinat” AJ, “O‘zbekiston texnologik metallar kombinati” AJ, “O‘zbekko‘mir” AJ, “Sharg‘unko‘mir” AJga o‘z xodimlarini qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish bo‘yicha Institut bilan to‘g‘ridan-to‘g‘ri shartnoma tuzish huquqi berilsin.
3. Ushbu qarorning bajarilishini nazorat qilish O‘zbekiston Respublikasi tog‘-kon sanoati va geologiya vaziri B.F. Islamov zimmasiga yuklansin.
O‘zbekiston Respublikasining Bosh vaziri A. ARIPOV
Toshkent sh.,
2025-yil 27-noyabr,
748-son
Vazirlar Mahkamasining 2025-yil 27-noyabrdagi 748-son qaroriga
ILOVA
ILOVA
Tog‘-kon sanoati va geologiya sohasida faoliyat yuritayotgan xodimlarni qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish to‘g‘risida
NIZOM
1-bob. Umumiy qoidalar
1. Ushbu Nizom tog‘-kon tarmog‘i, geologiya, yer qa’ridan foydalanish hamda konchilik, portlatish ishlari, portlovchi materiallarning aylanmasi sohasida faoliyat yurituvchi xodimlarni qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish kurslarini (keyingi o‘rinlarda — o‘quv kurslari) tashkil etish va o‘tkazish tartibini belgilaydi.
2. Ushbu Nizomda quyidagi asosiy tushunchalardan foydalaniladi:
buyurtmachi — tog‘-kon sanoati va geologiya sohasida faoliyat yurituvchi respublika ijro etuvchi hokimiyat organlari va xo‘jalik birlashmalari;
malaka oshirish va qayta tayyorlash — kasbiy bilim va ko‘nikmalarni yangilash hamda chuqurlashtirishga yo‘naltirilgan faoliyat;
malaka oshirish va qayta tayyorlash o‘quv kurslari — tinglovchi (xodim)larga davlat ta’lim standartlariga muvofiq ta’lim berishni nazarda tutadigan oliy, o‘rta-maxsus va o‘rta ta’limdan keyingi o‘qitish shakli;
tinglovchi — o‘quv kurslariga jalb etilgan va belgilangan tartibda tinglovchilar safiga qabul qilingan hamda sohaviy tegishliligidan qat’i nazar, barcha muhandis-texnik va ishchi xodimlar;
“Tog‘-kon va geologiya sohasi xodimlari malakasini oshirish instituti” davlat muassasasi (keyingi o‘rinlarda — Institut) tog‘-kon tarmog‘i, geologiya, yer qa’ridan foydalanish hamda konchilik, portlatish ishlari, portlovchi materiallarning aylanmasi sohasida faoliyat yurituvchi mutaxassislarni qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish bo‘yicha faoliyat yuritadigan davlat muassasasi.
3. O‘quv kurslarida xodimlar malakasi quyidagilar orqali oshiriladi va qayta tayyorlanadi:
xodimlarning kasbiy va malaka darajasini muntazam oshirish asosida qonunchilik normalari, nazariy, amaliy, ilmiy tadqiqotlar natijalari, texnologik taraqqiyot va o‘qitilayotgan fanlar bo‘yicha innovatsiyalar, shuningdek, tog‘-kon sanoati va geologiya sohasidagi so‘nggi zamonaviy texnik va texnologik yutuqlarni chuqur o‘rganish;
yuqori samarali zamonaviy va innovatsion texnologiyalarni, ilg‘or xorijiy tajribani keng joriy etgan holda, xodimlar malakasini oshirish va ularni qayta tayyorlash uslublarini yangilash;
malaka oshirish va qayta tayyorlash o‘quv jarayonlariga zamonaviy axborot texnologiyalarini va sun’iy intellektni joriy etish.
4. Mutaxassislarni qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish buyurtmachining buyurtmasiga binoan o‘zaro xo‘jalik shartnomasi asosida mazkur Nizomda belgilangan tartibda amalga oshiriladi.
5. Tog‘-kon sanoati va geologiya vazirligi (keyingi o‘rinlarda — vazirlik) tizimidagi tashkilotlarning barcha rahbar va muhandis-texnik xodimlari har 3 (uch) yilda bir marotaba malaka oshirish kursiga jalb qilinadi.
6. Institut quyidagilarni:
malaka oshirish va qayta tayyorlash o‘quv kurslari rejasiga muvofiq o‘quv kurslari tashkil etilishi, sifat nazoratini amalga oshiradi, o‘quv kurslari yakunlari bo‘yicha yagona tizimda bayonnomalarni rasmiylashtiradi;
o‘quv kurslari bitiruvchilariga Tog‘-kon sanoati va geologiya sohasi xodimlari malakasini oshirganlik to‘g‘risidagi sertifikat hamda Tog‘-kon sanoati va geologiya vazirligi huzuridagi Tog‘-kon sanoati va geologiya sohasini nazorat qilish inspeksiyasi (keyingi o‘rinlarda — Inspeksiya) tomonidan nazorat ostidagi kasblar, mutaxassisliklar bo‘yicha maxsus guvohnomalar beradi;
Tog‘-kon sanoati va geologiya sohasida Burg‘ilash qurilmalari mashinistini qayta tayyorlash o‘quv kursi guvohnomalarini tasdiqlaydi va ularning yagona reyestrni yuritadi.
7. Institut Inspeksiya nazorati ostidagi mutaxassisliklar bo‘yicha muhandis-texnik va ishchi xodimlarning malakasini oshirish va ularni qayta tayyorlash o‘quv kurslarini markazlashgan holda tashkil etadi.
8. Ushbu Nizomga muvofiq O‘zbekiston Respublikasi va xorijiy davlatlarning fuqarolari va tashkilotlari xodimlari Institutda tashkil etiladigan o‘quv kurslarida haq evaziga shartnoma asosida ixtiyoriy ravishda ta’lim olishlari mumkin.
2-bob. Malaka oshirish va qayta tayyorlash o‘quv kurslarining maqsadi va vazifalari
9. Tog‘-kon sanoati va geologiya sohasida faoliyat yuritib kelayotgan barcha muhandis-texnik va ishchi xodimlarning kasbiy bilimlari, ko‘nikmalari va mahoratlarini muntazam ravishda oshirib borish o‘quv kurslarining maqsadi hisoblanadi.
10. O‘quv kurslarining vazifalari quyidagilardan iborat:
tinglovchilarning kasbiy bilimlari, ko‘nikmalari va mahoratini uzluksiz oshirib borish mexanizmlarini joriy etish, zamonaviy talablarga muvofiq tog‘-kon sanoati va geologiya sohasi uchun kasbiy tayyorgarlikni zarur darajada ta’minlash;
malaka oshirish va qayta tayyorlash o‘quv kurslarining nazariy shakllarini to‘g‘ridan-to‘g‘ri va bevosita amaliyotga joriy etish;
o‘quv kurslarining fan va ishlab chiqarish bilan uzviy bog‘liqligini, uyg‘unligini ta’minlash, tinglovchilar (xodimlar) malakasini oshirish va qayta tayyorlash tizimini bosqichma-bosqich rivojlantirish hamda modernizatsiya qilish.
3-bob. Malaka oshirish va qayta tayyorlash o‘quv kurslaridan o‘tish tartibi
11. Vazirlik tomonidan har yili tasdiqlanadigan xodimlarning malakasini oshirish va qayta tayyorlash reja-jadvaliga muvofiq vazirlik tizimidagi tashkilotlari hamda o‘quv yo‘nalishlari kesimida tinglovchilar kontingenti shakllantiriladi hamda malaka oshirish va qayta tayyorlash o‘quv kurslari tashkil etiladi.
Buyurtmachilar vazirlik tomonidan tasdiqlangan xodimlarning malakasini oshirish va qayta tayyorlash reja-jadvaliga muvofiq xodimlar (tinglovchilar)ni qonunchilikda belgilangan tartibda Institutga malaka oshirish va qayta tayyorlash o‘quv kurslariga yuboradi.
12. Tinglovchilar malaka oshirish va qayta tayyorlash o‘quv kurslarida asosiy ish joyidan ajralgan holda oflayn (off-line), asosiy ish joyidan ajralmagan holda onlayn (on-line) hamda buyurtmachining talab va taklifiga muvofiq bevosita buyurtmachining ishlab chiqarish hududlarida (bazalarida) o‘qitiladi.
13. Malaka oshirish va qayta tayyorlash o‘quv kurslariga jalb etilgan tinglovchi (xodim)larning hamda professor-o‘qituvchilar va yuqori malakali amaliyot mutaxassislarining doimiy ish joyidagi lavozimi va o‘rtacha ish haqi saqlanadi.
14. Institutda tog‘-kon sanoati, geologiya va turdosh tarmoq ehtiyojlari uchun muhandis-texnik xodimlarning quyidagi yo‘nalishlarda malakasini oshirish va qayta tayyorlash ishlari tashkil etiladi:
foydali qazilma konlari geologiyasi va qidiruv ishlari;
foydali qazilma konlari texnika va texnologiyasi;
foydali qazilmalarni qazib olish;
foydali qazilmalarni boyitish geotexnologiyasi;
metallurgiya;
uran konlari geologiyasi va qidiruv ishlari;
uran konlari texnika va texnologiyasi;
uran konlari boyitish geotexnologiyasi;
tog‘-kon ishlari mexanikasi;
tog‘-kon ishlari elektoromexanikasi.
Institut barcha muhandis-texnik xodimlarning o‘z mutaxassisliklari doirasida malakasini oshirish va kasbiy doiralari bo‘yicha ishchi xodimlarni qayta tayyorlash, tog‘-kon va geologiya sohalariga xorijiy standartlarni joriy etish maqsadida xorijiy kompaniyalarni hamda xorijiy yuqori malakali mutaxassislarni jalb etgan holda malaka oshirish va qayta tayyorlash o‘quv kurslarini tashkil etadi.
Inspeksiya nazorati ostidagi mutaxassisliklar bo‘yicha muhandis-texnik xodimlar malakasini oshirish va ishchi xodimlarni qayta tayyorlash bo‘yicha maqsadli o‘qitish bo‘yicha tashkil etiladigan o‘quv kurslari Inspeksiya bilan kelishilgan holda tashkil etiladi.
4-bob. Malaka oshirish va qayta tayyorlash o‘quv kurslari tashkilotchilarining vazifalari
15. Institut quyidagi funksiyalarni amalga oshiradi:
Malaka oshirish va qayta tayyorlash o‘quv kurslarining o‘quv rejalari va dasturlarini ishlab chiqadi va tasdiqlaydi;
tog‘-kon sanoati va geologiya sohasidagi o‘qitishning zamonaviy shakllari va uslublari, ilg‘or pedagogik, axborot-kommunikatsiya va innovatsiya texnologiyalaridan foydalangan holda tayyorlangan o‘quv rejalari hamda dasturlarini qo‘llab, o‘quv jarayonlarini tashkil etadi;
nazariy o‘qishni boshqaruv faoliyati amaliyoti bilan mustahkam bog‘lash maqsadida vazirlikning tegishli tarkibiy bo‘linmalarida amaliyot ishlarining tashkil etilishini ta’minlaydi;
rivojlangan davlatlarning malaka oshirish va qayta tayyorlash o‘quv kurslarida tog‘-kon sanoati va geologiya sohasidagi yutuqlarini tahlil qiladi, tinglovchilarga ushbu tajribalarni respublikaning iqtisodiyot tarmoqlarida joriy etish yuzasidan ma’lumotlar beradi;
malaka oshirish va qayta tayyorlash o‘quv kurslarining to‘lov miqdorini tasdiqlaydi;
malaka oshirish va qayta tayyorlash o‘quv kurslari tinglovchilarini yakuniy sinov imtihonlaridan o‘tkazadi.
16. Buyurtmachilar quyidagi vazifalarni amalga oshiradi:
vazirlik tomonidan tasdiqlangan malaka oshirish va qayta tayyorlash o‘quv kurslarining tasdiqlangan o‘quv rejasi-jadvali asosida xodimlarining tegishli kurslarga belgilangan muddatlarda o‘z vaqtida kelishlarini ta’minlaydi;
malaka oshirish va qayta tayyorlash o‘quv kurslari uchun belgilangan to‘lovlarni shartnoma asosida to‘laydi;
malaka oshirish va qayta tayyorlash o‘quv kurslari natijalarini muhokama qilish bo‘yicha tizimli ishlarni tashkil etadi.
5-bob. Malaka oshirish va qayta tayyorlash o‘quv kurslarida o‘quv jarayonini tashkil etish
17. Malaka oshirish va qayta tayyorlash o‘quv kurslari tasdiqlangan davlat ta’lim standartlari, o‘quv rejalari va dasturlari bo‘yicha tartibga solinadi.
18. Institutda Inspeksiya nazorati ostidagi mutaxassisliklar bo‘yicha muhandis-texnik va ishchi xodimlarni malakasini oshirish va qayta tayyorlash o‘quv kurslari markazlashgan holda tashkil etiladi.
19. Malaka oshirish va qayta tayyorlash o‘quv kurslarining o‘quv rejalari va dasturlari tog‘-kon sanoati va geologiya sohasidagi ustuvor yo‘nalishlar asosida har yili takomillashtirib boriladi.
20. Malaka oshirish va qayta tayyorlash o‘quv kurslarida nazariy va amaliy o‘quv mashg‘ulotlarining ma’ruza, interaktiv seminarlar, amaliy mashg‘ulotlar, sayyor o‘quv mashg‘ulotlari, tajriba almashish, mustaqil ta’lim, malaka amaliyoti, loyiha ishini himoya qilish, brifinglar, tim-bilding kabi asosiy turlari qo‘llanadi.
21. Malaka oshirish o‘quv kurslari jalb etilgan tinglovchilar soni o‘n ikki nafardan, qayta tayyorlash o‘quv kurslari jalb etilgan tinglovchilar soni besh nafardan kam bo‘lmaganda tashkil etiladi.
22. Malaka oshirish va qayta tayyorlash o‘quv kurslarining amaliy mashg‘ulotlari Institut hududida tashkil etilgan amaliyot xonalarida, vazirlik tizimidagi tashkilotlar ishlab chiqarish hududlarida (bazalarida) tashkil etiladi.
23. Ayrim malaka oshirish va qayta tayyorlash o‘quv kursining nazariy va amaliy mashg‘ulotlari xorijiy ilg‘or ta’lim muassasalari va boshqa tashkilotlar negizida tashkil etilishi mumkin.
24. Tinglovchilarning o‘zlashtirishi quyidagi tizim asosida baholanadi:
joriy va yakuniy nazorat natijalari;
malaka amaliyoti yakunlari;
loyiha ishini himoya qilish natijalari.
Ushbu baholash natijalari xodimlarning yakuniy attestatsiya sinovlarini topshirish jarayonida baholash mezonlari sifatida inobatga olinadi.
25. Malaka oshirish va qayta tayyorlash o‘quv kurslariga jalb qilingan mahalliy va xorijiy davlatlarning oliy ta’lim tashkilotlari, ilmiy-tadqiqot institutlari hamda tashkilot va ilg‘or kompaniyalarning professor-o‘qituvchilari va yuqori malakali amaliyot mutaxassislari mehnatiga ular o‘rtasida imzolangan haq evaziga xizmat ko‘rsatish shartnomasi (jismoniy shaxslar)ga va xo‘jalik shartnomasi (yuridik shaxslar)ga muvofiq haq to‘lanadi.
26. Malaka oshirish o‘quv kursi dasturlarini o‘zlashtirish muddati o‘n sakkiz soat (uch kun)dan kam bo‘lmagan hajmda belgilanadi. Malaka oshirish o‘quv kursining yuklamasi eng yuqori hajmi bir yuz sakson soat (o‘ttiz kun)ni tashkil etadi.
27. Qayta tayyorlash dasturlarini o‘zlashtirish muddati to‘qson soat (o‘n besh kun)dan kam bo‘lmagan hajmda belgilanadi. Qayta tayyorlash o‘quv kursining yuklamasi eng yuqori hajmi besh yuz to‘rt soat (sakson to‘rt kun)ni tashkil etadi.
28. Alohida hollarda buyurtmachining yakka tartibdagi buyurtmasi asosida malaka oshirish va qayta tayyorlash o‘quv kurslari davlat ta’lim talablariga muvofiq ishlab chiqilgan dasturlar doirasida tashkil etiladi.
6-bob. Qayta tayyorlash va malaka oshirish kurslari tinglovchilarini yakuniy imtihonlardan o‘tkazish
29. Malaka oshirish va qayta tayyorlash o‘quv kurslari tinglovchilari o‘qishni tugatgandan so‘ng yakuniy imtihon topshiradi.
Yakuniy imtihonlar Institut rahbari tomonidan har bir malaka oshirish va qayta tayyorlash o‘quv kurslari uchun alohida tasdiqlanadigan yakuniy sinov imtihoni komissiyasi tomonidan o‘tkaziladi.
Yakuniy imtihon komissiyasi tarkibiga Institut, vazirlik markaziy apparatining rahbar (boshqarma, bo‘linma boshliqlari, bosh mutaxassislari) xodimlari, shuningdek, kelishuvga ko‘ra Inspeksiya, ilmiy va oliy ta’lim muassasalari va boshqa buyurtmachilarning vakillari kiritilishi mumkin.
Yakuniy imtihon komissiyasi kamida besh kishidan iborat bo‘lgan tarkibda shakllantiriladi.
30. Yakuniy imtihon yozma ish shaklida o‘tkaziladi va og‘zaki shaklda himoya qilinadi.
Yakuniy imtihon yuz balli tizim bo‘yicha baholanadi va yakuniy imtihonda ellik besh balldan yuqori ball to‘plagan tinglovchilar imtihondan o‘tgan hisoblanadi. Ellik olti balldan kam ball to‘plagan tinglovchilarga ikkinchi marta yakuniy sinov imtihon topshirish huquqi beriladi.
Yakuniy sinov imtihonlarini ikkinchi marta topshira olmagan tinglovchi (xodim)lar alohida to‘lov asosida topshirishi mumkin.
31. Yakuniy sinov imtihoni natijalaridan norozi bo‘lgan malaka oshirish va qayta tayyorlash o‘quv kurslari tinglovchilari natijalar e’lon qilingan kundan boshlab uch kun ichida Apellyatsiya komissiyasiga yozma ravishda appelyatsiya berishi mumkin.
32. Apellyatsiya komissiyasi o‘n kun ichida Institut direktorining buyrug‘iga ko‘ra har bir malaka oshirish va qayta tayyorlash o‘quv kurslari bo‘yicha tajribali yuqori malakali professor-o‘qituvchilar hamda yuqori amaliy ko‘nikmaga ega soha mutaxassislari orasidan besh kishidan iborat tarkibda tuziladi.
Apellyatsiya komissiyasi muammoli holatlarga aniqlik kiritish uchun jamoatchilik asosida malakali mutaxassislarni jalb etishi mumkin.
Apellyatsiya komissiyasining tarkibi va ish tartibi Institutning Apellyatsiya komissiyasini tashkil etish to‘g‘risidagi buyrug‘ida belgilanadi.
33. Ariza (shikoyat) ro‘yxatga olingan kundan boshlab o‘n kun muddatda ko‘rib chiqiladi.
Murojaat etuvchi tinglovchilar Apellyatsiya komissiyasi tomonidan murojaati ko‘rib chiqilishi jarayonida bevosita ishtirok etishi mumkin.
34. Apellyatsiya komissiyasi yig‘ilishida komissiya a’zolarining yarmidan ko‘pi ishtirok etsa, uning qabul qilgan qarori qonuniy kuchga ega hisoblanadi.
35. Apellyatsiya komissiyasi qarorining nusxasi murojaat etuvchilarga ushbu komissiya qarori chiqqan kundan e’tiboran besh kun ichida taqdim etiladi.
7-bob. Malaka oshirish va qayta tayyorlash o‘quv kurslarini moliyalashtirish
36. Malaka oshirish va qayta tayyorlash o‘quv kurslari moliyalashtirish qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda quyidagilar:
O‘zbekiston Respublikasi Tog‘-kon sanoati va geologiya vazirligining budjetdan tashqari mablag‘lari;
Institut tomonidan shartnoma asosida xizmat ko‘rsatishdan tushadigan mablag‘lar;
malaka oshirish va qayta tayyorlash o‘quv kurslari uchun jalb etiladigan grantlar, shu jumladan, xalqaro grantlar;
yuridik va jismoniy shaxslarning homiylik xayriyalari;
qonunchilik hujjatlarida taqiqlanmagan boshqa manbalar hisobidan moliyalashtiriladi.
37. Malaka oshirish va qayta tayyorlash o‘quv kurslari faoliyatiga oid moliyaviy hisobotlar qonunchilik asosida yuritiladi.
8-bob. Yakunlovchi qoida
38. Malaka oshirish va qayta tayyorlash o‘quv kurslari bo‘yicha nizolar qonunchilikda belgilangan tartibda hal etiladi.
(Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi, 28.11.2025-y., 09/25/748/1107)