20.10.2025 yildagi 659-son
ONLINE TRANSLATE
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
qarori
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Arxeologiya merosi obyektlarini muhofaza qilish va ulardan foydalanish sohasida ayrim normativ-huquqiy hujjatlarni tasdiqlash toʻgʻrisida
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Soʻnggi yillarda respublikamizda arxeologiya merosi obyektlarini muhofaza qilish, saqlash hamda targʻib qilishga qaratilgan kompleks chora-tadbirlar amalga oshirilmoqda. Xususan, arxeologiya obyektlarini konservatsiya qilish, muzeylashtirish va arxeologiya bogʻlarini yaratishga katta eʼtibor qaratilmoqda.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Shu bilan birga, arxeologiya ashyolarini Arxeologiya ashyolari davlat katalogida roʻyxatdan oʻtkazish, davlatga topshirish hamda ularni fan, madaniyat va taʼlim muassasalariga biriktirish, fan, madaniyat va taʼlim muassasalariga biriktirilgan arxeologiya ashyolaridan foydalanish va tadqiq qilish, xalqaro arxeologiya tadqiqotlarini tashkil etish hamda arxeologiya obyektlarini konservatsiyalash jarayonlari normativ-huquqiy hujjatlar bilan tartibga solinmagani sababli amaliyotda noaniqlik va tushunmovchiliklar yuzaga kelmoqda.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Arxeologiya sohasini tartibga solish uchun zarur boʻlgan normativ-huquqiy hujjatlarni tasdiqlash maqsadida, shuningdek, Oʻzbekiston Respublikasining “Arxeologiya merosi obyektlarini muhofaza qilish va ulardan foydalanish toʻgʻrisida”gi Qonuniga muvofiq Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. Quyidagilar:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Arxeologiya ashyolari davlat katalogi toʻgʻrisidagi nizom 1-ilovaga muvofiq;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Arxeologiya ashyolarini davlatga topshirish hamda ularni fan, madaniyat va taʼlim muassasalariga biriktirish, fan, madaniyat va taʼlim muassasalariga biriktirilgan arxeologiya ashyolaridan foydalanish hamda tadqiq qilish tartibi toʻgʻrisidagi nizom 2-ilovaga muvofiq;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Xalqaro arxeologiya tadqiqotlarini tashkil etish tartibi toʻgʻrisidagi nizom 3-ilovaga muvofiq;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Arxeologiya obyektlarini konservatsiyalash tartibi toʻgʻrisidagi nizom 4-ilovaga muvofiq tasdiqlansin.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. Oʻzbekiston Respublikasi Madaniy meros agentligi manfaatdor vazirlik va idoralar bilan birgalikda oʻzlari qabul qilgan normativ-huquqiy hujjatlarni ikki oy muddatda ushbu qarorga muvofiqlashtirsin.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3. Ushbu qarorning bajarilishini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Madaniy meros agentligi direktori B.G. Abdikarimov zimmasiga yuklansin.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Oʻzbekiston Respublikasining Bosh vaziri A. ARIPOV
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Toshkent sh.,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2025-yil 20-oktabr,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
659-son
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Vazirlar Mahkamasining 2025-yil 20-oktabrdagi 659-son qaroriga
1-ILOVA
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Arxeologiya ashyolari davlat katalogi toʻgʻrisida
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
NIZOM
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-bob. Umumiy qoidalar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. Ushbu Nizom Oʻzbekiston Respublikasining “Arxeologiya merosi obyektlarini muhofaza qilish va ulardan foydalanish toʻgʻrisida”gi Qonuniga muvofiq, Arxeologiya ashyolari davlat katalogini yuritish, arxeologiya ashyolarini ushbu Katalogda roʻyxatdan oʻtkazish hamda tasarrufdan chiqarish tartibini belgilaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. Ushbu Nizomda quyidagi asosiy tushunchalardan foydalaniladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Arxeologiya ashyolari davlat katalogi (keyingi oʻrinlarda — Katalog) — har bir arxeologiya ashyosi toʻgʻrisidagi asosiy maʼlumotlar mavjud boʻlgan hisobga olish hujjati;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
arxeologiya ashyosi — arxeologiya qidiruvlari, arxeologiya qazishmalari va arxeologiya nazoratini amalga oshirishda yoki xoʻjalik va oʻzgacha faoliyat jarayonida aniqlangan, shuningdek, tasodifan topilgan (xazina) va identifikatsiyalashdan oʻtkazilgan moddiy qoldiq;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Arxeologiya ashyolarining maʼlumotlar roʻyxati — arxeologiya ashyosining pasporti, arxeologiya tadqiqotlarida topilgan ashyolarni topshirish dalolatnomasi, tasodifiy topib olingan ashyolarning davlatga topshirilgani, hadya qilingani toʻgʻrisida dalolatnoma, asosiy hisob hujjatlari, kirim va inventar daftarlarida qayd etilgan maʼlumotlar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
asosiy hisob hujjatlari — kirim va inventar daftarlari, arxeologiya ashyolarini doimiy (vaqtincha) saqlashga oid qabul dalolatnomalari, arxeologiya ashyolarini taʼmirlash dalolatnomalari, fond ishlari va sotib olish komissiyalarining bayonnomalari, fond harakatiga taalluqli buyruqlar.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3. Katalog Milliy muzey fondining Davlat katalogi bilan bir vaqtda yuritilishi mumkin.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Milliy muzey fondining Davlat katalogi roʻyxatiga kiritilgan ashyolar Katalogda roʻyxatdan oʻtkazilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2-bob. Katalogni yuritish tartibi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4. Katalog Oʻzbekiston Respublikasi Madaniy meros agentligi (keyingi oʻrinlarda — Agentlik) tomonidan yuritiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5. Katalog elektron va bosma maʼlumotlar bazasi koʻrinishida shakllantiriladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
6. Katalogga kiritilgan arxeologiya ashyolari toʻgʻrisidagi maʼlumotlar arxeologiya ashyolari biriktirilgan davlat fan, madaniyat va taʼlim muassasalarining (keyingi oʻrinlarda — davlat muassasalari) asosiy hisobga olish hujjatlaridan (kirim va inventar daftari, ilmiy hisobotlar) olingan maʼlumotlar asosida shakllantiriladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
7. Katalogga arxeologiya ashyolarining asosiy hisob hujjatlaridan olingan maʼlumotlardan tashqari quyidagi maʼlumotlar kiritiladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
arxeologiya tadqiqotlari davomida yoki fuqarolar tomonidan tasodifan topilgan, arxeologiya ashyolarini davlat muassasalariga topshirish, hadya qilish toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni oʻz ichiga oluvchi jismoniy va yuridik shaxslar oʻrtasida tuzilgan bitimlar, dalolatnomalar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
arxeologiya ashyolarining oʻgʻirlanishi yoki yoʻqotilishi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
8. Katalogga kiritilgan arxeologiya ashyosi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar arxeologiya ashyosini aniqlagan va topgan shaxslar, namoyish etilayotgan vaqtda tomoshabinlar hamda ashyo biriktirilgan muassasa uchun ochiq hisoblanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Jismoniy va yuridik shaxslar Katalogga kiritilgan arxeologiya ashyolaridan ilmiy-tadqiqot ishlarida foydalanish uchun ashyo biriktirilgan davlat muassasasiga murojaat qilishi va yozma ruxsatnoma olishi shart.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Murojaatlar va ruxsatnomalar arxeologiya ashyosi biriktirilgan davlat muassasasi tomonidan qayd etib boriladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3-bob. Arxeologiya ashyolarini Katalogda roʻyxatdan oʻtkazish tartibi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
9. Katalogda roʻyxatdan oʻtkazish ushbu Nizomga 1-ilovaga muvofiq sxema asosida amalga oshiriladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
10. Jismoniy va (yoki) yuridik shaxslar tomonidan qidiruv, loyihalash, qazish, qurilish, melioratsiya, xoʻjalik ishlari, oʻrmonlardan foydalanish boʻyicha ishlar va boshqa ishlar natijasida topilgan arxeologiya ashyolari Katalogga kiritish maqsadida topilmalarni saqlash uchun maxsus fondga ega davlat muassasalariga dalolatnoma asosida topshiriladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
11. Arxeologiya ashyosini davlat muassasalariga topshirish Arxeologiya ashyolarini davlatga topshirish hamda ularni fan, madaniyat va taʼlim muassasalariga biriktirish, fan, madaniyat va taʼlim muassasalariga biriktirilgan arxeologiya ashyolaridan foydalanish va tadqiq qilish tartibi toʻgʻrisidagi nizom qoidalariga asosan amalga oshiriladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
12. Davlat muassasalari oʻzlarining asosiy hisob hujjatlarida qayd etilgan arxeologiya ashyolarining maʼlumotlar roʻyxatini elektron va bosma shakllarda uch nusxada tayyorlaydi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
birinchi nusxa — arxeologiya ashyosi topshirilgan fan, madaniyat va taʼlim muassasalarida saqlanadi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ikkinchi nusxa — yuqori boshqaruv organida saqlanadi (mavjud boʻlsa);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
uchinchi nusxa — Agentlikka Katalogda roʻyxatdan oʻtkazish uchun taqdim etiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
13. Arxeologiya ashyolarining maʼlumotlar roʻyxati quyidagi hujjatlar asosida shakllantiriladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
arxeologiya ashyosining pasporti;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
arxeologiya tadqiqotlarida topilgan ashyolarni topshirish dalolatnomasi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
tasodifiy topib olingan arxeologik ahamiyatga ega boʻlgan ashyolarning davlatga topshirilgani, hadya qilingani toʻgʻrisida dalolatnoma;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
asosiy hisob hujjatlari, kirim va inventar daftarlaridagi maʼlumotlar.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
14. Arxeologiya ashyolari toʻgʻrisidagi maʼlumotlar roʻyxatining bosma shakli davlat muassasalari rahbari tomonidan tasdiqlanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
15. Arxeologiya ashyolari toʻgʻrisidagi maʼlumotlar roʻyxati Katalogda roʻyxatdan oʻtkazilishi uchun Agentlikka taqdim etiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
16. Agentlik ushbu Nizomning 13-bandida koʻrsatilgan hujjatlar asosida arxeologiya ashyosini Katalogda roʻyxatdan oʻtkazadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
17. Davlat muassasalari Katalogga kiritilgan maʼlumotlarga har qanday oʻzgartirish toʻgʻrisida Agentlikka bir oy muddatda xabar berishlari shart.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Agentlik taqdim etilgan maʼlumotlarni davlat muassasalarining asosiy hisob hujjatlariga taqqoslash, arxeologiya ashyolarining mavjudligini aniqlash maqsadida nazorat tekshiruvlari oʻtkazish vakolatiga ega.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
18. Davlat muassasalari tomonidan arxeologiya ashyosi yoʻqotilishi yoki oʻgʻirlanish holatlari aniqlanganda, zudlik bilan Agentlik hamda huquqni muhofaza qiluvchi organlarga xabar beriladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
19. Yuridik shaxslarning (davlat muassasalarining) arxeologiya ashyolariga boʻlgan huquq va majburiyatlarini oʻzgartirish yoki bekor qilishga qaratilgan harakatlar Katalogda roʻyxatdan oʻtkazilganidan keyin amalga oshiriladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
20. Arxeologiya ashyosining Katalogga kiritilganligi yoki kiritilmaganligi haqida maʼlumot berish belgilangan tartibda davlat xizmatlari markazlari yoki Yagona interaktiv davlat xizmatlari portali orqali amalga oshiriladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4-bob. Roʻyxatdan oʻtkazilgan arxeologiya ashyolarini Katalogdan chiqarish tartibi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
21. Davlat katalogida roʻyxatdan oʻtkazilgan arxeologiya ashyolarini tasarrufdan chiqarish mumkin emas, ularning yoʻqolishi va yemirilishi holatlari bundan mustasno.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
22. Davlat muassasasi tugatilganida yoki arxeologiya ashyosini saqlash sharoitlari talabga javob bermasligi aniqlangan taqdirda, uning tasarrufida boʻlgan va asosiy hisob hujjatlarida qayd etilib, Katalogda roʻyxatga olingan barcha arxeologiya ashyolari faoliyat yoʻnalishi oʻxshash (yoki yaqin) boʻlgan davlat muassasasiga toʻlaligicha oʻtkaziladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
23. Agentlik Katalogda roʻyxatdan oʻtkazilgan arxeologiya ashyolarini tasarrufdan chiqarish toʻgʻrisida buyruq qabul qiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
24. Roʻyxatdan oʻtkazilgan arxeologiya ashyolarini Katalogdan chiqarish ushbu Nizomga 2-ilovaga muvofiq sxema asosida amalga oshiriladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
25. Roʻyxatdan oʻtkazilgan arxeologiya ashyolarini Katalogdan chiqarish uchun arxeologiya ashyosi biriktirilgan davlat muassasalari Agentlikka yozma shaklda murojaat qiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Murojaatga arxeologiya ashyosini Katalogdan chiqarish sabablari, agar ular oʻgʻirlangan yoki yoʻqotilgan hollarda, ularni topish yoki tiklash boʻyicha amalga oshirilgan choralar toʻgʻrisida toʻliq maʼlumot, Milliy muzey fondining Davlat katalogida roʻyxatdan oʻtkazilgani toʻgʻrisida guvohnoma hamda arxeologiya ashyosining fotosuratlari ilova qilinadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Agentlik, zarur hollarda, boshqa qoʻshimcha maʼlumotlarni ham talab qilishi mumkin.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
26. Murojaatga koʻra Agentlik tomonidan davlat organlari, ilmiy-tadqiqot institutlari va muassasalari, madaniy meros obyektlarini oʻrganish, saqlash va ulardan foydalanish sohasidagi olimlar va mutaxassislarni jalb qilgan holda, ushbu Nizomning 23-bandida qayd etilgan hujjatlar asosida arxeologiya ashyosi oʻrganib chiqiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Arxeologiya ashyosini oʻrganish xulosasiga koʻra Katalogda roʻyxatdan oʻtkazilgan arxeologiya ashyolarini Katalogdan chiqarish haqida Agentlik tomonidan buyruq qabul qilinadi. Bunga asos boʻlgan hujjatlar Katalogda qayd etiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
27. Milliy muzey fondining Davlat katalogida roʻyxatdan oʻtkazilgani toʻgʻrisida guvohnomaga ega boʻlgan arxeologiya ashyolarini Katalogdan chiqarish uchun qoʻshimcha oʻrganish talab etilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5-bob. Yakunlovchi qoidalar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
28. Arxeologiya ashyosini tasarruf etuvchi davlat muassasalari arxeologiya ashyolarini Katalogda roʻyxatdan oʻtkazish uchun taqdim etilgan hujjatlarda qayd etilgan maʼlumotlarning qonunchilik hujjatlari va ushbu Nizom talablaridan kelib chiqqan holda tayyorlanishiga masʼul hisoblanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
29. Arxeologiya ashyolarini Katalogda roʻyxatdan oʻtkazish va roʻyxatdan oʻtkazilgan arxeologiya ashyolarini Katalogdan chiqarish jarayonida kelib chiqadigan nizolar qonunchilik hujjatlariga muvofiq hal etiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Arxeologiya ashyolari davlat katalogi toʻgʻrisidagi nizomga
1-ILOVA
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Arxeologiya ashyolarini davlat katalogida roʻyxatdan oʻtkazish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
SXEMASI
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

Bosqichlar

Subyektlar

Tadbirlar

Bajarish muddatlari

1-bosqich

Arxeolog-tadqiqotchi yoki fuqarolar

1. Arxeologiya tadqiqotlarida aniqlangan arxeologiya ashyolarini davlat muassasalariga (fan, madaniyat va taʼlim muassasalari) topshiradi.

2. Tasodifiy topib olingan arxeologik ahamiyatga ega boʻlgan ashyolarni davlat muassasalariga (fan, madaniyat va taʼlim muassasalari) topshiradi.

Arxeologiya tadqiqotlari tugaganidan soʻng yoki ashyo topilgan vaqtda

2-bosqich

Fan, madaniyat va taʼlim muassasalari

1. Arxeologiya ashyosini topshirayotgan shaxs (jismoniy, yuridik) bilan tegishli dalolatnomani rasmiylashtiradi.

2. Rasmiylashtirilgan dalolatnoma asosida arxeologiya ashyolari davlat muassasasiga qabul qilinadi.

3. Davlat muassasalari arxeologiya ashyosini dalolatnoma asosida hisobga olish hujjatlarida (kirim va inventar daftari) qayd qiladi.

4. Hisobga olish hujjatlari (kirim va inventar daftari) asosida shakllantirilgan arxeologiya ashyolarining maʼlumotlar roʻyxatini Madaniy meros agentligiga taqdim etadi.

Arxeologiya ashyosi topilgan paytda hamda ilmiy tadqiqot oʻtkazilgan yildan keyingi yilning birinchi choragi yakuniga qadar

3-bosqich

Madaniy meros agentligi

1. Arxeologiya ashyolari davlat katalogida roʻyxatdan oʻtkazishga ashyolarni tayyorlaydi.

2. Katalogda roʻyxatdan oʻtkaziladi.

15 ish kuni davomida

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Arxeologiya ashyolari davlat katalogi toʻgʻrisidagi nizomga
2-ILOVA
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Roʻyxatdan oʻtkazilgan arxeologiya ashyosini katalogdan chiqarish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
SXEMASI
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

Bosqichlar

Subyektlar

Tadbirlar

Bajarish muddatlari


 

1-bosqich

Fan, madaniyat va taʼlim muassasalari

1. Agentlikka yozma tarzda murojaat qiladi.

Murojaatga arxeologiya ashyosini Katalogdan chiqarish sabablari, agar ular oʻgʻirlangan yoki yoʻqotilgan hollarda ularni topish yoki tiklash boʻyicha amalga oshirilgan choralar toʻgʻrisida toʻliq maʼlumot, Milliy muzey fondining Davlat katalogida roʻyxatdan oʻtkazilgani toʻgʻrisida guvohnoma hamda arxeologiya ashyosining fotosuratlari ilova qilinadi.

2. Zarur hollarda boshqa qoʻshimcha maʼlumotlar ham ilova qilinishi mumkin.

Arxeologiya ashyolari davlat katalogi toʻgʻrisidagi nizomning 23-bandida qayd etilgan hujjatlar toʻliq shakllantiril-ganidan soʻng 5 kun ichida


 

2-bosqich

Madaniy meros agentligi

1. Davlat organlari, ilmiy-tadqiqot institutlari va muassasalari, madaniy meros obyektlarini oʻrganish, saqlash va ulardan foydalanish sohasidagi olimlar va mutaxassislarni jalb qilgan holda arxeologiya ashyosini oʻrganib chiqadi.

2. Oʻrganish xulosasiga koʻra katalogda roʻyxatdan oʻtkazilgan arxeologiya ashyosini katalogdan chiqarish haqida Agentlik tomonidan buyruq qabul qilinadi.

Bunga asos boʻlgan hujjatlar katalogda qayd etiladi.

30 ish kuni davomida

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Vazirlar Mahkamasining 2025-yil 20-oktabrdagi 659-son qaroriga
2-ILOVA
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Arxeologiya ashyolarini davlatga topshirish hamda ularni fan, madaniyat va taʼlim muassasalariga biriktirish, fan, madaniyat va taʼlim muassasalariga biriktirilgan arxeologiya ashyolaridan foydalanish va tadqiq qilish tartibi toʻgʻrisida
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
NIZOM
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-bob. Umumiy qoidalar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. Ushbu Nizom Oʻzbekiston Respublikasining “Arxeologiya merosi obyektlarini muhofaza qilish va ulardan foydalanish toʻgʻrisida”gi Qonuniga muvofiq arxeologiya ashyolarini davlatga topshirish hamda ularni fan, madaniyat va taʼlim muassasalariga (keyingi oʻrinlarda — davlat muassasalari) biriktirish, davlat muassasalariga biriktirilgan arxeologiya ashyolaridan foydalanish va tadqiq qilish tartibini belgilaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. Ushbu Nizomda quyidagi asosiy tushunchalardan foydalaniladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
arxeolog — tegishli oliy maʼlumotga ega boʻlgan tadqiqotchi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
arxeologiya ashyosi — arxeologiya qidiruvlari, arxeologiya qazishmalari va arxeologiya nazoratini amalga oshirishda yoki xoʻjalik va oʻzgacha faoliyat jarayonida aniqlangan, shuningdek, tasodifan topilgan (xazina) va identifikatsiyalashdan oʻtkazilgan moddiy qoldiq;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
arxeologiya ashyolarini davlatga topshirish — arxeologiya ashyolarining dalolatnoma asosida davlat muassasalariga berilishi hamda arxeologiya tadqiqotlarining ilmiy hisobotiga kiritilishini oʻz ichiga oluvchi jarayon;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
arxeologiya merosi obyektlari — arxeologiya obyektlari va arxeologiya ashyolari majmui;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
arxeologiya obyekti — inson faoliyatining barcha koʻrinishlariga taalluqli hamda saqlanish holatidan qatʼi nazar arxeologik, antropologik, etnografik qimmatga yoki oʻzga tarixiy, ilmiy, badiiy, madaniy qimmatga ega boʻlgan joy, inshoot (asar), imorat, majmua (ansambl), ularning boʻlaklari, ular bilan bogʻliq hududlar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
arxeologiya tadqiqoti — arxeologiya obyektlari, arxeologiya yodgorliklari va arxeologiya ashyolarini oʻrganish orqali yangi bilimlarni egallash maqsadida amalga oshiriladigan faoliyat;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
arxeologiya qazishmalari — arxeologiya tadqiqotining arxeologiya obyektida qazishma ishlarini qoʻllagan holda madaniy qatlamlar, meʼmoriy va boshqa moddiy qoldiqlarni oʻrganish maqsadida amalga oshiriladigan turi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
arxeologiya qidiruvlari — arxeologiya tadqiqotining arxeologiya obyekti madaniy qatlamining yemirilishi bilan bogʻliq boʻlmagan (madaniy qatlam qalinligini aniqlash uchun cheklangan qazishmadan tashqari) va arxeologiya obyektini aniqlash, xaritalashtirish, uning chegaralarini belgilash, izohlash, tekshirish, shuningdek, ilgari aniqlangan arxeologiya obyekti toʻgʻrisida zamonaviy maʼlumotlarni olish maqsadida amalga oshiriladigan turi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ilmiy hisobot — ochiq varaq va ruxsatnomaga muvofiq amalga oshirilgan arxeologiya qidiruvlari, arxeologiya qazishmalari va arxeologiya nazoratining natijalari toʻgʻrisida toʻliq maʼlumot beruvchi hujjat;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ochiq varaq — arxeologning professional darajasini tasdiqlovchi va unga arxeologiya qidiruvlari, arxeologiya qazishmalari va arxeologiya nazoratini amalga oshirish huquqini beruvchi hujjat;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ruxsatnoma — ochiq varaq olgan arxeologga arxeologiya obyektida arxeologiya qidiruvlari, arxeologiya qazishmalari va arxeologiya nazoratini amalga oshirish huquqini beruvchi hujjat.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2-bob. Arxeologiya ashyolarini davlatga topshirish hamda ularni davlat muassasalariga biriktirish tartibi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3. Arxeologiya merosi obyektlariga (keyingi oʻrinlarda — obyektlar) boʻlgan mulk huquqi davlatga tegishlidir. Arxeologiya ashyolarini davlat muassasalariga biriktirish Oʻzbekiston Respublikasi Madaniy meros agentligi (keyingi oʻrinlarda — Agentlik) tomonidan amalga oshiriladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4. Obyektlarda olib borilgan arxeologiya nazorati, arxeologiya tadqiqoti, arxeologiya qazishmalari, arxeologiya qidiruvlari (keyingi oʻrinlarda — arxeologiya tadqiqotlari) natijasida aniqlangan arxeologiya ashyolari arxeologiya tadqiqotlari oʻtkazilgan yildan keyingi yilning birinchi choragi yakuniga qadar ushbu Nizomga 1-ilovaga muvofiq belgilangan tartibda davlat muassasalariga topshirilishi shart.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5. Arxeologiya ashyosini davlat muassasalariga topshirish dalolatnoma orqali amalga oshiriladi va ushbu Nizomga 2-ilovaga muvofiq shaklda uch nusxada tuziladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Dalolatnomada arxeologiya ashyosi bilan bogʻliq quyidagi maʼlumotlar qayd etiladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
arxeologiya ashyosini topshirgan shaxsning familiyasi, ismi, otasining ismi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
arxeologiya ashyosini qabul qilgan shaxsning familiyasi, ismi, otasining ismi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
arxeologiya ashyosi qabul qilib olingan sana;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
arxeologiya ashyosining nomi va qisqacha tavsifi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
arxeologiya ashyosi soni;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
arxeologiya ashyosining qaysi davrga mansubligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
arxeologiya ashyosi aniqlangan joy;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
arxeologiya ashyosining ogʻirligi va oʻlchamlari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
arxeologiya ashyosining saqlanish holati;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
arxeologiya ashyosining fotosurati.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Dalolatnomaning bir nusxasi arxeologiya tadqiqotlarining ilmiy hisobotiga kiritiladi, ikkinchi nusxasi davlat muassasalariga va uchinchi nusxasi arxeologiya ashyolarini topshirgan shaxsga (arxeolog, jismoniy yoki yuridik shaxsga) beriladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Dalolatnomaning bir nusxasi arxeologiya tadqiqotlarining ilmiy hisobotiga kiritiladi, ikkinchi nusxasi davlat muassasalariga va uchinchi nusxasi arxeologiya ashyolarini topshirgan shaxsga (arxeolog, jismoniy yoki yuridik shaxsga) beriladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
6. Ochiq varaq va ruxsatnoma olgan arxeolog arxeologiya ashyolari davlatga topshirilishiga qadar ularning but saqlanishini taʼminlashi shart.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
7. Arxeolog tomonidan arxeologiya ashyolari quyidagi talablarga rioya qilingan holda roʻyxat asosida davlatga topshiriladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
arxeologiya ashyolarini tozalash;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
maxsus shifr bilan raqamlash (bunda qazishma olib borilgan yil, yodgorlik, qazishma raqami, qatlam, topilma tartib raqami kabilar aks etishi lozim);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
fotosurat hamda chizmalarini tayyorlash;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
tasnifni belgilash;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
hajmi, materiali va holati haqida aniq maʼlumotlar berish.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
8. Davlat muassasalarida arxeologiya ashyolaridan iborat fond shakllantiriladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
9. Arxeologiya ashyolari biriktiriladigan davlat muassasalaridan quyidagilar talab etiladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
arxeologiya ashyolarini saqlash uchun yetarli moddiy-texnik bazaga ega boʻlish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
arxeologiya ashyolari saqlanadigan zaxira xonalarga ega boʻlish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
saqlash uchun zarur asbob-uskunalar va muhofaza vositalari hamda yongʻinga qarshi vositalarga ega boʻlish.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Arxeologiya ashyolarining but saqlanishi va xavfsizligini taʼminlashga arxeologiya ashyolari biriktirilgan davlat muassasalari rahbarlari shaxsan javobgar hisoblanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Koʻrsatilgan talablarga javob bermaydigan davlat muassasalari arxeologiya ashyolarini saqlashga haqli emas. Bunday hollarda arxeologiya ashyolari ushbu talablarga javob beruvchi davlat muassasalariga topshirilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
10. Davlat muassasalari ushbu Nizomga 3-ilovaga muvofiq oʻzlariga biriktirilgan arxeologiya ashyolarining pasportini tuzadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
11. Arxeologiya ashyolarining pasportida quyidagi maʼlumotlar qayd etiladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
arxeologiya ashyosining nomi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
arxeologiya ashyosi topilgan manzil;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
arxeologiya ashyosi topilgan sana;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
arxeologiya ashyosi topilgan arxeologiya merosi obyekti (yodgorligi) nomi va qaysi davrga mansubligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
arxeologiya merosi obyektining (yodgorligi) qaysi joyidan olingani (qaysi madaniy qatlamdan ekanligi);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
arxeologiya ashyosining soni;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
arxeologiya ashyosining hajmi (ogʻirligi va oʻlchamlari va boshqalar);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
arxeologiya ashyosining materiali;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
arxeologiya ashyosi biriktirilgan davlat muassasasi nomi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
arxeologiya ashyosi kim tomonidan va qachon topshirilgani;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
arxeologiya ashyosining saqlanish joyi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
arxeologiya ashyosining davlat muassasalari kirim va inventar daftarida qayd etilgan sanasi va tartib raqami;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
arxeologiya ashyosining tarkibi va saqlanish holati toʻgʻrisida toʻliq maʼlumot;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
arxeologiya ashyosining fotosurati;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
pasportni tuzgan shaxsning lavozimi, familiyasi, ismi, otasining ismi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Boʻlaklar va parchalardan (fragment) iborat arxeologiya ashyolari umumlashtirilgan holda tavsiflanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
12. Arxeologiya ashyolari biriktirilgan davlat muassasalari arxeologiya ashyolari bilan bogʻliq hisobga olish hujjatlarining talab darajasida yuritilishini hamda Agentlikka Arxeologiya ashyolari davlat katalogida roʻyxatdan oʻtkazish uchun rasmiy soʻrov yuborilishini taʼminlaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
13. Arxeologiya ashyolari ular aniqlangan joyda qoldirilgan taqdirda, ochiq varaq va ruxsatnoma olgan arxeolog Agentlikning hududiy boshqarmalari bilan birgalikda mazkur ashyolarni konservatsiyalash chora-tadbirlarini koʻrishlari lozim. Bunda mazkur arxeologiya ashyolari tavsiflanishi, suratga olinishi va ilmiy hisobotda koʻrsatib oʻtilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3-bob. Fan, madaniyat va taʼlim muassasalariga biriktirilgan arxeologiya ashyolaridan foydalanish hamda tadqiq qilish tartibi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
14. Davlat muassasalari oʻzlariga biriktirilgan arxeologiya ashyolaridan quyidagi maqsadlarda foydalanishi mumkin:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ekspozitsiyalar va koʻrgazmalarda namoyish etish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ilmiy toʻplamlar, qoʻllanmalar, maqolalar tayyorlash va nashr etish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ilmiy tadqiq qilish.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
15. Davlat muassasalariga biriktirilgan arxeologiya ashyolaridan ilmiy-tadqiqot ishlarida foydalanishni istagan tadqiqotchi davlat muassasasi rahbariga ariza bilan murojaat qiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
16. Arxeologiya tadqiqotlari davlat muassasalariga biriktirilgan arxeologiya ashyolaridan foydalangan holda olib borilsa, tadqiqot natijalari arxeologiya ashyolari saqlanayotgan davlat muassasasiga taqdim etiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
17. Davlat muassasalari muallifga (arxeologiya ashyosini topgan shaxs) oʻzi topgan arxeologiya ashyolaridan ilmiy-tadqiqot ishlarida foydalanishi uchun sharoit yaratadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
18. Davlat muassasalari oʻzlariga biriktirilgan arxeologiya ashyolarini xorijda oʻtadigan turli koʻrgazmalar va ekspozitsiyalarda namoyish etishi mumkin.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Arxeologiya ashyolarini Oʻzbekiston Respublikasi hududidan vaqtincha olib chiqish qonunchilik hujjatlariga muvofiq amalga oshiriladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
19. Davlat muassasalari oʻzlariga biriktirilgan arxeologiya ashyolarini boshqa davlat muassasalariga oʻtkazilishini Agentlik bilan kelishgan holda amalga oshiradi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
20. Agentlik davlat muassasalariga biriktirilgan arxeologiya merosi obyektlarini muhofaza qilish, saqlash va ulardan foydalanish ustidan davlat nazoratini amalga oshiradi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4-bob. Yakunlovchi qoidalar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
21. Davlat muassasalari oʻzlariga biriktirilgan arxeologiya ashyolarini saqlash, ulardan foydalanish, hisobga olish, taʼmirlash qoidalarini buzgan hollarda qonunchilik hujjatlariga muvofiq javobgarlikka tortiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
22. Davlat muassasalariga biriktirilgan arxeologiya ashyolariga ziyon yetkazgan yuridik va jismoniy shaxslar qonunchilik hujjatlariga muvofiq yetkazilgan zararni toʻliq qoplaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Arxeologiya ashyolarini davlatga topshirish hamda ularni fan, madaniyat va taʼlim muassasalariga biriktirish, fan, madaniyat va taʼlim muassasalariga biriktirilgan arxeologiya ashyolaridan foydalanish va tadqiq qilish tartibi toʻgʻrisida nizomga
1-ILOVA
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Arxeologiya ashyolarini davlatga topshirish hamda ularni fan, madaniyat va taʼlim muassasalariga biriktirish, fan, madaniyat va taʼlim muassasalariga biriktirilgan arxeologiya ashyolaridan foydalanish va tadqiq qilish tartibi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
SXEMASI
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

Bosqichlar

Subyektlar

Tadbirlar

Bajarish muddatlari

1-bosqich

Arxeolog-tadqiqotchilar yoki fuqarolar

1. Jismoniy va yuridik shaxslarda saqlanayotgan arxeologiya ashyolari roʻyxatini tuzadi.

2. Roʻyxat asosida arxeologiya ashyolarini davlat muassasalariga (fan, madaniyat va taʼlim muassasalari) topshiradi.

3. Tasodifiy topib olingan arxeologik ahamiyatga ega boʻlgan ashyolarni davlat muassasalariga (fan, madaniyat va taʼlim muassasalari) topshiradi.

Arxeologiya tadqiqotlari tugaganidan soʻng yoki ashyo topilgan vaqtda

2-bosqich

Fan, madaniyat va taʼlim muassasalari

1. Arxeologiya ashyolarini dalolatnoma asosida qabul qiladi.

2. Hisobga olish hujjatlarida (kirim, inventar daftari) qayd qilib, oʻziga biriktirib qoʻyish toʻgʻrisida Madaniy meros agentligiga murojaat qiladi.

Ashyo topilgan paytda hamda arxeologiya tadqiqotlari oʻtkazilgan yildan keyingi yilning birinchi choragi yakuniga qadar

3-bosqich

Madaniy meros agentligi

1. Murojaat koʻrib chiqilib, arxeologiya ashyolarini biriktirish toʻgʻrisida hujjat tayyorlaydi.

2. Fan, madaniyat va taʼlim muassasalariga arxeologiya ashyolari biriktirilgani toʻgʻrisida xabar beradi.

15 ish kuni davomida

4-bosqich

Fan, madaniyat va taʼlim muassasalari

1. Fuqarolarga arxeologiya ashyolaridan oʻrnatilgan tartib asosida foydalanish imkoniyatini yaratadi.

2. Arxeologiya ashyosini topgan arxeologlarning mualliflik huquqi asosida foydalanishini taʼminlaydi.

Doimiy

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Arxeologiya ashyolarini davlatga topshirish hamda ularni fan, madaniyat va taʼlim muassasalariga biriktirish, fan, madaniyat va taʼlim muassasalariga biriktirilgan arxeologiya ashyolaridan foydalanish va tadqiq qilish tartibi toʻgʻrisida nizomga
2-ILOVA
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

NAMUNA

“Tasdiqlayman”

_______________

Muassasa rahbari F.I.O.

______________

20___ yil “____” ___________

Arxeologiya ashyosini topshirish hamda doimiy saqlash uchun qabul qilib olish

DALOLATNOMASI

№ ___

________________________________________________________________________________________

Qabul qiluvchi fan, madaniyat va taʼlim muassasasi

__________ shahri

20___ yil “____” _____________

Ushbu dalolatnoma ____________________________________________________ fondi xodimi ____________________________________________________________________________ bir tomondan, fuqaro/arxeolog/yuridik shaxs vakili ______________________________________________________ ____________________________________________________________ ikkinchi tomondan, 20____ yilda ________________________________________________________________________________________ ______________________________________________________________________________ hududidagi arxeologiya tadqiqotlari, qidiruv, loyihalash, qazish, qurilish, melioratsiya, xoʻjalik ishlari, oʻrmonlardan foydalanish boʻyicha ishlar va boshqa ishlar davomida aniqlangan, quyida roʻyxatda koʻrsatilgan arxeologiya ashyolarini doimiy saqlash uchun qabul qilib olganligi, ikkinchisi esa topshirganligi toʻgʻrisida tuzildi:

T/r

Arxeologiya ashyosi nomi va qisqa tavsifi

Soni

Davri

Aniqlangan joyi

Ogʻirligi va oʻlchami

Saqlanish holati

Fotosurati

1.

Ushbu dalolatnoma bilan jami ___________________________________________ dona arxeologiya ashyosi qabul qilib olindi.

Topshirdi

________________

____________________________________

imzo

(F.I.O.)

Qabul qildi

________________

____________________________________

imzo

(F.I.O.)

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Arxeologiya ashyolarini davlatga topshirish hamda ularni fan, madaniyat va taʼlim muassasalariga biriktirish, fan, madaniyat va taʼlim muassasalariga biriktirilgan arxeologiya ashyolaridan foydalanish va tadqiq qilish tartibi toʻgʻrisida nizomga
3-ILOVA
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

NAMUNA

“Tasdiqlayman”

_______________

Muassasa rahbari F.I.O.

______________

20___ yil “___”_______

Arxeologiya ashyosining

PASPORTI

№ ____

Arxeologiya ashyosi toʻgʻrisida maʼlumot

Arxeologiya ashyosining fotosurati

Nomi:

Topilgan manzil (viloyat, tuman/shahar va obyekt nomi):

Topilgan sana:

Qaysi davrga mansubligi:

Qazishma hududi:

Soni:

Hajmi (ogʻirligi, oʻlchami va b.):

Materiali:

Biriktirilgan davlat muassasasi:

Kim tomonidan va qachon topshirilgani:

Saqlanish joyi:

Kirim daftarida qayd etilgan sanasi va tartib raqami:

Inventar daftarida qayd etilgan sanasi va tartib raqami:

Arxeologiya ashyosining saqlanish holati toʻgʻrisida toʻliq maʼlumot:

Pasport tuzilgan sana:

Pasportni tuzgan shaxsning lavozimi, familiyasi, ismi, otasining ismi:

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Vazirlar Mahkamasining 2025-yil 20-oktabrdagi 659-son qaroriga
3-ILOVA
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Xalqaro arxeologiya tadqiqotlarini tashkil etish tartibi toʻgʻrisida
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
NIZOM
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-bob. Umumiy qoidalar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. Ushbu Nizom Oʻzbekiston Respublikasining “Arxeologiya merosi obyektlarini muhofaza qilish va ulardan foydalanish toʻgʻrisida”gi Qonuniga muvofiq Oʻzbekiston Respublikasi hududida xalqaro arxeologiya tadqiqotlarini tashkil etish tartibini belgilaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. Xalqaro arxeologiya tadqiqotlari (keyingi oʻrinlarda — xalqaro tadqiqot) taʼsis hujjatlarida arxeologiya qidiruvlari, arxeologiya qazishmalari va arxeologiya nazoratini amalga oshirish nazarda tutilgan davlat muassasalari hamda tashkilotlari (keyingi oʻrinlarda — davlat muassasalari) tomonidan tashkil etiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3. Xalqaro tadqiqot doirasida izlanishlar olib borish, arxeologiya ashyolarini tadqiq qilish, davlatga topshirish, ilmiy hisobotlarni shakllantirish qonunchilik hujjatlariga muvofiq amalga oshiriladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4. Ushbu Nizomda quyidagi asosiy tushunchalardan foydalaniladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
arxeolog — tegishli oliy maʼlumotga ega boʻlgan tadqiqotchi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
arxeologiya ashyosi — arxeologiya qidiruvlari, arxeologiya qazishmalari va arxeologiya nazoratini amalga oshirishda yoki xoʻjalik va oʻzgacha faoliyat jarayonida aniqlangan, shuningdek, tasodifan topilgan (xazina) va identifikatsiyalashdan oʻtkazilgan moddiy qoldiq;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
arxeologiya merosi obyektlari — arxeologiya obyektlari va arxeologiya ashyolari majmui;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
arxeologiya obyekti — inson faoliyatining barcha koʻrinishlariga taalluqli hamda saqlanish holatidan qatʼi nazar arxeologik, antropologik, etnografik qimmatga yoki oʻzga tarixiy, ilmiy, badiiy, madaniy qimmatga ega boʻlgan joy, inshoot (asar), imorat, majmua (ansambl), ularning boʻlaklari, ular bilan bogʻliq hududlar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
arxeologiya sohasida xorijiy hamkorlar bilan tadqiqot shartnomasi — bir yoki bir-biri bilan bogʻliq boʻlgan bir nechta hujjatdan iborat, shuningdek, nomi va tuzilish usulidan (shartnoma, bitim, akt, bayonnoma, xatlar yoki notalar almashinuvi hamda xalqaro shartnomaning boshqa nomlari) qatʼi nazar, xalqaro shartnomalar tuzish huquqiga ega boʻlgan xorijiy hamkorlar bilan arxeologiya tadqiqotlari sohasida yozma shaklda tuzilgan kelishuv;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
arxeologiya tadqiqoti — arxeologiya obyektlari, arxeologiya yodgorliklari va arxeologiya ashyolarini oʻrganish orqali yangi bilimlarni egallash maqsadida amalga oshiriladigan faoliyat;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
arxeologiya qazishmalari — arxeologiya tadqiqotining arxeologiya obyektida qazishma ishlarini qoʻllagan holda madaniy qatlamlar, meʼmoriy va boshqa moddiy qoldiqlarni oʻrganish maqsadida amalga oshiriladigan turi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
arxeologiya qidiruvlari — arxeologiya tadqiqotining arxeologiya obyekti madaniy qatlamining yemirilishi bilan bogʻliq boʻlmagan (madaniy qatlam qalinligini aniqlash uchun cheklangan qazishmadan tashqari) va arxeologiya obyektini aniqlash, xaritalashtirish, uning chegaralarini belgilash, izohlash, tekshirish, shuningdek, ilgari aniqlangan arxeologiya obyekti toʻgʻrisida zamonaviy maʼlumotlarni olish maqsadida amalga oshiriladigan turi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ilmiy hisobot — ochiq varaq va ruxsatnomaga muvofiq amalga oshirilgan arxeologiya qidiruvlari, arxeologiya qazishmalari va arxeologiya nazoratining natijalari toʻgʻrisida toʻliq maʼlumot beruvchi hujjat;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ochiq varaq — arxeologning professional darajasini tasdiqlovchi va unga arxeologiya qidiruvlari, arxeologiya qazishmalari va arxeologiya nazoratini amalga oshirish huquqini beruvchi hujjat;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ruxsatnoma — ochiq varaq olgan arxeologga arxeologiya obyektida arxeologiya qidiruvlari, arxeologiya qazishmalari va arxeologiya nazoratini amalga oshirish huquqini beruvchi hujjat;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
xalqaro arxeologiya tadqiqoti — Oʻzbekiston Respublikasi yoki boshqa davlat hududida oʻtkaziladigan, arxeologiya tadqiqotini olib borish huquqiga ega boʻlgan bir yoki bir nechta tashkilotlar ishtirok etuvchi hamkorlikdagi arxeologiya tadqiqoti;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
xalqaro arxeologiya tadqiqotlari shartnomasi ishtirokchisi — arxeologiya sohasiga oid xalqaro shartnomaning matnini tuzish va uning qabul qilinishida ishtirok etuvchi tashkilot.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2-bob. Xalqaro arxeologiya tadqiqotlarining maqsadlari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5. Xalqaro arxeologiya tadqiqotlari quyidagi maqsadlarda tashkil etiladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
arxeologiya obyektlari, arxeologiya yodgorliklari va arxeologiya ashyolarini oʻrganish orqali yangi bilimlarni egallash;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
arxeologiya tadqiqotlarida zamonaviy texnologiyalardan foydalanish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
arxeologiya sohasi boʻyicha tajriba almashish va malaka oshirish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
yangi arxeologiya merosi obyektlarini qidirib topish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ilmiy-nazariy va uslubiy masalalarga bagʻishlangan konferensiyalar, tanlovlar va boshqa madaniy-maʼrifiy tadbirlar tashkil etish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
xalqaro ilmiy-tadqiqot markazlari va oliy taʼlim muassasalari bilan hamkorlikdagi tadqiqotlar natijalarini teng huquqlilik asosida nashr etish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
tadqiqotlar natijalari asosida dissertatsiyalar himoyalarini amalga oshirish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
madaniy merosni ommalashtirish hamda arxeologiya tadqiqotlarini olib boruvchi muassasalarga koʻmaklashish.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3-bob. Xalqaro arxeologiya tadqiqotlarini tashkil etish tartibi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
6. Xalqaro tadqiqotlarni tashkil etish, chet ellik mutaxassislarni xalqaro tadqiqot oʻtkazish uchun taklif etish Oʻzbekiston Respublikasi Madaniy meros agentligi, Fanlar akademiyasi va oʻz taʼsis hujjatlarida arxeologiya qidiruvlari, arxeologiya qazishmalari va arxeologiya nazoratini amalga oshirish nazarda tutilgan davlat tashkilot va muassasalari tomonidan amalga oshiriladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Xalqaro tadqiqotlarni tashkil etish ushbu Nizomga ilovaga muvofiq sxema asosida amalga oshiriladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
7. Davlat muassasalari xalqaro tadqiqot tashkil qilish maqsadida shu turdagi faoliyat bilan shugʻullanuvchi xorijiy muassasa va tashkilotlar bilan Arxeologiya sohasida xorijiy hamkorlar bilan tadqiqot shartnomasini (keyingi oʻrinlarda — xalqaro tadqiqot shartnomasi) tuzishi mumkin.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
8. Oʻzbekiston Respublikasining davlat tili va xalqaro tadqiqot ishtirokchisining tili xalqaro tadqiqot shartnomasining asosiy ish yuritish tili hisoblanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
9. Xalqaro tadqiqot shartnomasini imzolagan tomonlarning kelishuviga koʻra qoʻshimcha ravishda boshqa tillardan ham foydalanilishi mumkin.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
10. Xorijiy oliy taʼlim, ilmiy-tadqiqot muassasalari bitta xalqaro tadqiqot shartnomasi asosida Oʻzbekiston Respublikasining faqat bitta davlat muassasasi bilan hamkorlikda xalqaro tadqiqot olib borishi mumkin.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
11. Xalqaro tadqiqot shartnomasini tuzish, ularga oʻzgartirishlar kiritish va bekor qilish masalalari Oʻzbekiston Respublikasining qonunchilik hujjatlariga muvofiq amalga oshiriladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
12. Arxeologlarning xalqaro tadqiqotlardagi ishtiroki davlat muassasalari bilan shartnoma tuzish orqali amalga oshiriladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
13. Davlat muassasalari hamda arxeolog (keyingi oʻrinlarda — tomonlar) oʻrtasidagi shartnoma xalqaro tadqiqot boshlanishidan kamida ikki oy oldin tuziladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
14. Shartnomada quyidagilar aks ettiriladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
tadqiqotning maqsad, vazifalari va uning muassasa ilmiy faoliyatiga bogʻliqligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
tomonlarning manzili, hisobraqamlari, rekvizitlari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
shartnomaning amal qilish muddati;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
tomonlarning huquq va majburiyatlari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
moliyalashtirish manbalari va moliyaviy majburiyatlari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
muhofaza va konservatsiya tadbirlari, alohida shartlar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
shartnomani muddatidan oldin tugatish shartlari va boshqa shartlar.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
15. Chet ellik mutaxassislar bilan tuziladigan shartnomada xalqaro tadqiqotlar tugaganidan soʻng konservatsiya ishlarini yakunlash majburiyati qayd etiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
16. Xalqaro tadqiqotlarni olib borishda tomonlarning majburiyatlari bir-biridan farq qilmasligi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
17. Oʻzbekiston Respublikasi hududida olib boriladigan xalqaro tadqiqotlar uchun ochiq varaq va ruxsatnoma Oʻzbekiston Respublikasi fuqarosi boʻlgan arxeologga beriladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
18. Arxeolog ochiq varaq va ruxsatnoma mavjud boʻlganida arxeologiya qidiruvlari, arxeologiya qazishmalari va arxeologiya nazoratini amalga oshiradi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Maxsus ruxsatnoma mavjud boʻlganida arxeologiya obyektlarida maxsus asbob-uskunalardan foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Arxeolog arxeologiya qidiruvlari, arxeologiya qazishmalari va arxeologiya nazoratiga bevosita rahbarlik qilishi shart.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
19. Ochiq varaq va ruxsatnoma olgan arxeolog qonunchilik hujjatlariga muvofiq huquq va majburiyatlarga ega boʻladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
20. Xalqaro tadqiqotlarda aniqlangan arxeologiya ashyolari Oʻzbekiston Respublikasining davlat mulki hisoblanadi va saqlash hamda biriktirib qoʻyish uchun davlat muassasalariga topshiriladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
21. Xalqaro tadqiqot natijalari tomonlarning kelishuvisiz alohida nashr qilinishi mumkin emas.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Tomonlarning ilmiy hisobotga boʻlgan mualliflik huquqi qonunchilik hujjatlariga muvofiq taʼminlanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Xalqaro tadqiqotning ilmiy hisoboti oʻzbek va xalqaro tadqiqot shartnomasi ishtirokchisi tilida tayyorlanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Xalqaro tadqiqot natijasi shartnoma yakunlanganidan boshlab bir yil ichida ilmiy adabiyotlar hamda ommaviy axborot vositalarida eʼlon qilinishi mumkin.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
22. Xalqaro tadqiqotlarda qonunchilik hujjatlariga rioya qilinishi Madaniy meros agentligi tomonidan nazorat qilinadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Xalqaro tadqiqotni olib boruvchi tomonlar qonunchilik hujjatlariga rioya qilinishiga bir xil javobgar boʻladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
23. Xalqaro tadqiqot tomonlar oʻrtasidagi kelishuvga koʻra istalgan vaqtda toʻxtatib turilishi mumkin.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Xalqaro tadqiqot arxeologiya sohasiga oid qonunchilik hujjatlarining buzilishi natijasida tugatilishi mumkin.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4-bob. Yakunlovchi qoida
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
24. Xalqaro tadqiqotlarni tashkil etish yuzasidan kelib chiqadigan nizolar qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda hal etiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Xalqaro arxeologiya tadqiqotlarini tashkil etish tartibi toʻgʻrisidagi nizomga
ILOVA
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Xalqaro arxeologiya tadqiqotlarini tashkil etish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
SXEMASI
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

Bosqichlar

Subyektlar

Tadbirlar

Bajarish muddatlari

1-bosqich

Xalqaro arxeologiya tadqiqotlarida ishtirok etayotgan tomonlar

Arxeologiya sohasida xorijiy hamkorlar bilan tadqiqot shartnomasini imzolaydi.

Tomonlar kelishuviga asosan

2-bosqich

Tadqiqot olib borayotgan davlat muassasasi

Davlat muassasasi tomonidan ochiq varaq hamda ruxsatnoma rasmiylashtirish uchun Madaniy meros agentligiga soʻrov yuboradi.

Zaruratga koʻra

3-bosqich

Madaniy meros agentligi

Oʻzbekiston Respublikasi fuqarosi boʻlgan arxeologga ruxsatnoma hamda ochiq varaq rasmiylashtiradi.

Soʻrov tushgan vaqtdan boshlab 15 kun muddatda

4-bosqich

Xalqaro arxeologiya tadqiqotlarida ishtirok etayotgan tomonlar

1. Shartnoma asosida tadqiqot olib boradi.

2. Qazib oʻrganilgan arxeologiya yodgorliklarida konservatsiya ishlarini olib boradi.

3. Aniqlangan arxeologiya ashyolarini fan, madaniyat va taʼlim muassasalariga biriktirish uchun davlat muassasalariga topshiradi.

4. Shartnoma asosida olib borilgan tadqiqot natijalarini eʼlon qilib boradi.

Shartnomada koʻrsatilgan davr mobaynida

5-bosqich

Xalqaro arxeologiya tadqiqotlari olib borgan davlat muassasasi arxeologi

Xalqaro arxeologiya tadqiqotlari yakunlangach, Madaniy meros agentligiga ilmiy hisobot tayyorlab topshiradi.

Arxeologiya tadqiqotlari oʻtkazilgan yildan keyingi yilning birinchi choragi yakuniga qadar

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Vazirlar Mahkamasining 2025-yil 20-oktabrdagi 659-son qaroriga
4-ILOVA
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Arxeologiya obyektlarini konservatsiyalash tartibi toʻgʻrisida
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
NIZOM
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-bob. Umumiy qoidalar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. Ushbu Nizom arxeologiya obyektlarini konservatsiyalash tartibini belgilaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. Avariya holatida boʻlgan, arxeologiya tadqiqotlari oʻtkazilgan yoki muzeylashtirish orqali sayyohlarni jalb qilish imkoniyatlari yuqori boʻlgan arxeologiya obyektlarida konservatsiyalash amalga oshiriladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3. Arxeologiya obyektlarini konservatsiyalashdan asosiy maqsad arxeologiya obyektini mavjud koʻrinishida asrash, moddiy yoʻqotish va shikastlanishdan himoya qilish hamda ularning ahamiyatini saqlab qolishdan iborat.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4. Arxeologiya obyektlarini asrash chora-tadbirlari konservatsiyalash, taʼmirlash, rekonstruksiya qilish va ular bilan bogʻliq ilmiy va ilmiy-texnik tadqiqotlar, loyihalashtirish hamda ishlab chiqarish ishlarini oʻz ichiga oladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5. Arxeologiya obyektlarini konservatsiyalash restavratsiya, taʼmirlash va tiklash, ilmiy-texnik tadqiqotlarini olib borish tajribasiga ega boʻlgan davlat muassasalari, arxeolog va restavratorlar ishtirokida amalga oshiriladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
6. Ushbu Nizomda quyidagi asosiy tushunchalardan foydalaniladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
arxeolog — tegishli oliy maʼlumotga ega boʻlgan tadqiqotchi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
arxeologiya obyekti — inson faoliyatining barcha koʻrinishlariga taalluqli hamda saqlanish holatidan qatʼi nazar arxeologik, antropologik, etnografik qimmatga yoki oʻzga tarixiy, ilmiy, badiiy, madaniy qimmatga ega boʻlgan joy, inshoot (asar), imorat, majmua (ansambl), ularning boʻlaklari, ular bilan bogʻliq hududlar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
arxeologiya obyektlarini birlamchi konservatsiyalash — avariya holatida boʻlgan, arxeologiya tadqiqoti yakunlangan arxeologiya obyektlarining but saqlanishini taʼminlash maqsadida ochiq varaq va ruxsatnoma olgan arxeolog tomonidan majburiy tartibda amalga oshiriladigan ilmiy, ilmiy-texnik tadqiqotlar, taʼmirlash-tiklash ishlari hamda chora-tadbirlar majmui;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
arxeologiya obyektlarini konservatsiyalash — arxeologiya obyektlarini mavjud koʻrinishida asrash va uning holati yomonlashuvining oldini olish maqsadida amalga oshiriladigan ilmiy va ilmiy-texnik tadqiqotlar hamda chora-tadbirlar majmui;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
arxeologiya tadqiqoti — arxeologiya obyektlari, arxeologiya yodgorliklari va arxeologiya ashyolarini oʻrganish orqali yangi bilimlarni egallash maqsadida amalga oshiriladigan faoliyat;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
muzeylashtirish — ilmiy-tadqiqot ishlari asosida arxeologiya obyektlari yoki ulardan topilgan arxeologiya ashyolarini muzeylarda namoyish etish, saqlash shart-sharoitlarini yaratish orqali turizm obyektiga aylantirish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
muzeylashtirish ahamiyatidagi konservatsiyalash — arxeologiya obyektlarini muzeylashtirish, arxeologiya bogʻlarini yaratish va turizm obyektiga aylantirish maqsadida amalga oshiriladigan ilmiy, ilmiy-texnik tadqiqotlar, taʼmirlash-tiklash ishlari hamda chora-tadbirlar majmui;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
konservatsiyalash — tarixiy va madaniy yodgorliklarni (meʼmoriy inshootlar, arxeologiya ashyolari, tasviriy va amaliy sanʼat asarlari, kitob, qoʻlyozma va boshqalar) dastlabki yoki konservatsiyaga tushgan vaqtdagi qiyofasi, chidamliligini uzoq muddatga saqlashni taʼminlovchi chora-tadbirlar majmui.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2-bob. Arxeologiya obyektlarini konservatsiyalash tartibi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
7. Arxeologiya obyektlarini konservatsiyalash arxeologiya tadqiqotlari jarayoni va natijalariga koʻra bir nechta bosqich hamda usullarda amalga oshirilishi mumkin.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
8. Arxeologiya obyektlarini konservatsiyalash jarayoni obyektning joylashuvi va tabiiy sharoitning taʼsiriga qarab quyidagi bosqichlarda amalga oshirilishi mumkin:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
obyektning holati va zarar koʻrgan qismlarini oʻrganish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
obyektni tuproq, namlik yoki boshqa taʼsirlardan tozalash;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
maxsus materiallar bilan himoyalash;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
qoʻshimcha tayanchlar bilan mustahkamlash;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
obyektning buzilgan yoki zarar koʻrgan qismlarini asliga yaqin tarzda tiklash;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
obyektni tabiiy sharoit va insoniy taʼsirlardan himoyalash.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
9. Arxeologiya obyektining holati va zarar koʻrgan qismlarini oʻrganish bosqichida obyektning texnik, kimyoviy, biologik holati oʻrganiladi hamda quyidagi ishlar amalga oshiriladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
obyekt holatini toʻliq qayd etish, fotosuratlar, chizmalar tayyorlash;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
obyektning moddiy tarkibi, eskirish darajasini aniqlash;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
tabiiy, texnologik yoki insoniy taʼsirlarni aniqlash va ushbu taʼsirlarni kamaytirish choralarini belgilash.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
10. Arxeologiya obyektlarini tuproq, namlik yoki boshqalar taʼsiridan tozalash bosqichi quyidagilarni oʻz ichiga oladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
obyektni qoplagan tuproq qatlamini qoʻl asboblari yordamida ehtiyotkorlik bilan olib tashlash;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
namlikning obyektga salbiy taʼsiri oldini olish uchun haroratni moʻtadillashtirish va shamollatish sharoitini yaratish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
zaruratga koʻra organik va kimyoviy birikmalarni olib tashlash uchun kimyoviy eritmalar yoki boshqa maxsus vositalardan foydalanish.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
11. Arxeologiya obyektlarini konservatsiyalashda maxsus materiallar bilan himoyalash, qoʻshimcha tayanchlar bilan mustahkamlash bosqichi quyidagilarni oʻz ichiga oladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
obyekt yuzasini zarar yetkazmaydigan maxsus materiallar (parafin, epoksid qatronlar, ohak asosli qoplamalar va boshqalar) bilan qoplash;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
zarar koʻrgan qismlarni mustahkamlash uchun asosan yogʻoch, metall yoki plastmassadan tayanchlar oʻrnatish.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
12. Arxeologiya obyektining buzilgan yoki zarar koʻrgan qismlarini asliga yaqin tarzda tiklash bosqichida konservatsiya va restavratsiya usullariga asoslangan holda quyidagilar amalga oshiriladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
obyektning asl koʻrinishi va tarixiy ahamiyatini tiklash uchun ilmiy-tadqiq qilish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
asliga yaqin materiallar va texnikalarni aniqlash;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
asl struktura va detallarni qayta tiklash hamda obyektning tarixiy koʻrinishini saqlab qolish.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
13. Arxeologiya obyektlarini tabiiy sharoit va insoniy taʼsirlardan himoyalash bosqichi quyidagi choralarga asoslanadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
obyekt atrofiga toʻsiqlar oʻrnatish, hududni nazorat qilish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
tabiiy sharoitni hisobga olib konservatsiya choralarini koʻrish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
zaruratga koʻra maxsus kimyoviy moddalar yoki materiallar yordamida obyektni zararli taʼsirlardan himoya qilish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
obyekt holatini muntazam kuzatish, ehtiyojga koʻra qoʻshimcha himoya choralarini amalga oshirish.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
14. Arxeologiya obyektlarini konservatsiyalash tadqiqotlarda aniqlangan ashyolar va meʼmorchilik qoldiqlari, ularning materiali va saqlanish holati, ahamiyati, qanday maqsad va darajada amalga oshirilishiga qarab birlamchi va muzeylashtirish ahamiyatidagi konservatsiyalash usullarida olib boriladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
15. Arxeologiya obyektlarini birlamchi konservatsiyalash (keyingi oʻrinlarda — birlamchi konservatsiyalash) avariya holatida boʻlgan, arxeologiya tadqiqoti olib borilgan obyektlarning but saqlanishini taʼminlash maqsadida ochiq varaq va ruxsatnoma olgan arxeolog tomonidan amalga oshiriladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
16. Birlamchi konservatsiyalash ochiq varaq va ruxsatnoma olgan arxeolog tomonidan quyidagi chora-tadbirlarni qoʻllash asosida olib borilishi mumkin:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
arxeologiya tadqiqoti olib borilgan hududlarni ochiq holatda ustini yopish orqali konservatsiyalash;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
obyektlarning qismlarini tiklash orqali konservatsiyalash;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
arxeologiya tadqiqoti olib borilgan hududlarni koʻmish orqali konservatsiyalash;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kimyoviy usulda qotirib qoʻyish orqali konservatsiyalash;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
asl holicha, qanday saqlangan boʻlsa, shundayligicha, ayrim zarar keltiradigan holatlarning oldini olish orqali konservatsiyalash.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
17. Arxeologiya obyektlarining arxeologiya tadqiqoti davomida ochilgan qismlarini namlik koʻtarilishi va quyosh nuri tushishi natijasida deformatsiya, eroziya va boshqa omillardan himoya qilish maqsadida ustini yopish orqali konservatsiyalash usulidan foydalaniladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
18. Arxeologiya yodgorliklarining arxeologiya tadqiqoti davomida ochilgan qismini tabiiy sharoit, vaqt va inson omilidan asrash maqsadida yodgorlikning asl qismlaridan foydalanib, ilmiy va tarixiy ahamiyatini saqlagan holda tiklash orqali konservatsiyalash usulidan foydalaniladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
19. Arxeologiya tadqiqotlari yakunlanganidan soʻng obyektlarni saqlash, unga tabiiy muhit taʼsirini kamaytirish maqsadida tuproq yoki boshqa himoya qatlamlari bilan yodgorlik ustini koʻmish orqali konservatsiyalash usuli qoʻllanadi. Mazkur usul doimiy saqlash va muzeylashtirishga tayyor boʻlmagan, keyinchalik arxeologiya tadqiqotlari davom ettiriladigan yodgorliklar uchun qoʻllanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
20. Kimyoviy usulda qotirib qoʻyish orqali konservatsiyalash obyektlarini saqlab qolish maqsadida maxsus kimyoviy moddalar bilan qotirib, mustahkamlab qoʻyiladi. Bu usulda obyektlar zararli taʼsirlardan, namlik, mikroorganizmlar va tuproqdagi kimyoviy oʻzgarishlardan himoyalanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
21. Arxeologiya obyektlarini konservatsiyalashda zaruratga qarab quyidagi kimyoviy moddalar qoʻllanishi mumkin:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
tosh va keramikani mustahkamlashda silikat birikmalar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
restavratsiya va taʼmirlash jarayonida mahkamlovchi sifatida epoksid qatronlar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
mogʻor va mikroorganizmlarni yoʻq qilish uchun biotsidlar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
yuzalarni mustahkamlash va toʻkilishning oldini olish uchun polimerlar yoki konsolidantlar.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
22. Arxeologiya obyektini asl holicha, qanday saqlangan boʻlsa shundayligicha, ayrim zarar keltiradigan holatlarning oldini olish orqali konservatsiyalash usulidan yodgorlikning tabiiy yoki topilgan holatida saqlanishini taʼminlash uchun foydalaniladi. Ushbu jarayonda tadqiqotdan soʻng topilgan obyektlarning shakli, materiali, joylashuvi va tarkibini oʻzgartirmasdan saqlash choralari koʻriladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
23. Arxeologiya obyektlarini konservatsiyalashda kimyoviy moddalardan foydalanish jarayoni malakali restavratorlar ishtiroki va xulosasi asosida olib boriladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
24. Arxeologiya obyektlarini muzeylashtirish ahamiyatidagi konservatsiyalash (keyingi oʻrinlarda — muzeylashtirish) arxeologiya obyektlari negizida muzeylar tashkil qilish, arxeologiya bogʻlarini yaratish va turizm obyektiga aylantirish maqsadida amalga oshiriladi. Bu usulda arxeologiya obyektini qisman tiklash maqsadida ushbu Nizomning 17 — 22-bandlarida belgilangan usullardan foydalanilishi mumkin.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
25. Muzeylashtirish jarayonida arxeologiya obyektlarini saqlash uchun maxsus sharoitlar yaratiladi. Xususan, harorat va namlik nazorat qilinishi, obyekt ustini yopish, maxsus binolar qurish ishlari amalga oshiriladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
26. Arxeologiya ashyolari maxsus oynavand vitrinalar yoki namoyish vositalariga joylashtiriladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
27. Muzeylashtirish ustuvorlik asosida quyidagi ahamiyatdagi arxeologiya obyektlarida olib boriladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
shahar markazlarida joylashgan arxeologiya obyektlarida;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
YUNESKO Umumjahon merosi roʻyxatiga kiritilgan arxeologiya obyektlarida;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
turizm yoʻnalishida (marshrutida), katta yoʻllar, shu jumladan, magistral yoʻllar boʻyida joylashgan arxeologiya obyektlarida;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
muzeylashtirish uchun yetarli miqdordagi grantlar, investitsiyalar jalb qilingan arxeologiya obyektlarida.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
28. Muzeylashtirish rejalashtirilgan taqdirda, zarur materiallar va usullar, shuningdek, bajarish muddatlari koʻrsatilgan holda loyiha ishlab chiqiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
29. Arxeologiya obyektlarini muzeylashtirishning loyihaoldi va loyiha-smeta hujjatlari, ularda rejalashtirilgan asrashga doir ishlarni obyektning tarixiy-madaniy ahamiyati hamda noyobligiga ziyon yetkazmagan holda texnologiya va materiallarning qoʻllanishi boʻyicha tegishli xulosa Oʻzbekiston Respublikasi Madaniy meros agentligining Ilmiy-ekspert kengashi tomonidan beriladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
30. Muzeylashtirish Moddiy madaniy merosning koʻchmas mulk obyektlarini asrashga doir faoliyatni litsenziya hamda Madaniy meros obyektlarida tadqiqotlar, qidiruvlar oʻtkazish, ilmiy-konservatsiya va restavratsiya ishlarini amalga oshirish uchun ruxsatnomaga ega boʻlgan shaxslar tomonidan amalga oshiriladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
31. Muzeylashtirilishi rejalashtirilgan arxeologiya obyektlarida ilmiy-tadqiqot ishlarini tashkil etish uchun mablagʻlar Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahri hokimliklari tomonidan tegishli xalq deputatlari kengashlariga taklif kiritish orqali mahalliy budjetning qoʻshimcha manbalari hisobidan ajratiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
32. Arxeologiya obyektlarini muzeylashtirish hamda turizm obyektiga aylantirish bilan bogʻliq sarf-xarajatlar madaniy meros sohasiga Davlat budjetidan ajratilgan mablagʻlar, mahalliy budjet mablagʻlari, grantlar va qonunchilik hujjatlari bilan taqiqlanmagan boshqa manbalar hisobidan amalga oshiriladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
33. Muzeylashtirish olib borilgan arxeologiya yodgorliklariga shtat birliklarini ajratish hamda xodimlarga ish haqini toʻlash Madaniy meros agentligi tizimidagi muzeylar uchun belgilangan tartibga muvofiq amalga oshiriladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
34. Muzeylashtirilgan arxeologiya yodgorliklari tegishli viloyat tarix, madaniyat davlat muzeylari va muzey-qoʻriqxonalarning filiallariga aylantiriladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3-bob. Ochiq varaq va ruxsatnoma olgan arxeologning arxeologiya obyektlarini konservatsiyalash boʻyicha majburiyatlari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
35. Ochiq varaq va ruxsatnoma olgan arxeolog arxeologiya tadqiqoti rejasi hamda ajratilgan mablagʻlar doirasida quyidagilarni amalga oshiradi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
arxeologiya obyektining birlamchi konservatsiyasi va but saqlanishini taʼminlaydi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
konservatsiyalashni har bir arxeologiya obyektining xususiyatidan kelib chiqqan holda soha mutaxassislari va restavratorlarni jalb qilgan holda olib boradi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
arxeologiya tadqiqoti keyingi yillarda ham davom etadigan obyektlarda aniqlangan meʼmoriy inshoot qoldiqlarining (devorlar) somonli loy bilan mustahkamlanishini taʼminlaydi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
arxeologiya obyektlarida aniqlangan meʼmoriy inshoot qoldiqlarining qadimgi holatini saqlagan holda, avval ishlatilgan gʻisht yoki paxsa oʻlchamlaridagi materiallar bilan qadimgi arxitekturani saqlash choralarini koʻradi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
arxeologiya tadqiqoti bir yilda yoki bir necha yillik tadqiqotlardan soʻng yakunlansa, arxeologiya obyektlarining ustini yopish yoki toʻliq tuproq bilan koʻmib, konservatsiya qilish ishlarini tashkil qiladi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
arxeologiya obyekti hisoblangan qabristonlarda (mozorqoʻrgʻon) tadqiqotlar yakunlangach, qabrlar oʻrni toʻliq tuproq bilan koʻmilishini taʼminlaydi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
arxeologiya tadqiqotlari ilmiy hisobotida bajarilgan ishlar, foydalanilgan usullar va materiallar, shuningdek, obyektning holatini kuzatish natijalari toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni qayd etadi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
restavratorlar yordamida arxeologiya tadqiqoti davomida topilgan arxeologiya ashyolarining fizik-mexanik yaxlitligini taʼminlash, birlamchi taʼmirlash va tiklash ishlarini olib boradi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
arxeologiya ashyolari ular aniqlangan joyda qoldirilgan taqdirda, Madaniy meros agentligi va uning hududiy boshqarmalari bilan birgalikda mazkur ashyolarni konservatsiyalash chora-tadbirlarini koʻradi. Bunda mazkur arxeologiya ashyolarini tavsiflaydi, suratga oladi va ilmiy hisobotda koʻrsatib oʻtadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
36. Arxeologiya ashyosi davlat fan, madaniyat va taʼlim muassasalariga biriktirilganidan soʻng konservatsiyalash, restavratsiya va rekonstruksiya qilish ishlari mazkur arxeologiya ashyosi biriktirilgan davlat muassasasi tomonidan amalga oshiriladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4-bob. Arxeologiya obyektlarini konservatsiyalashni nazorat qilish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
37. Arxeologiya obyektlarini konservatsiyalashda quyidagilardan foydalanish yoki amalga oshirish mumkin emas:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
asl holatni oʻzgartirish yoki saqlanib qolgan qismlarni notoʻgʻri tiklash;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
obyektning tarixiy oʻrinlari, tuzilishi, yillar davomida yetkazilgan shikastlanishlari yoki tabiiy eskirishini sunʼiy taʼmirlash asosida yangilash;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
arxeologiya obyekti yoki uning qismlarini, aniqlangan arxeologiya ashyolarini toʻliq tiklash;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
obyektning qismlarini tiklashda asl materiallariga kimyoviy yoki fizik jihatdan mos kelmaydigan zamonaviy materiallardan foydalanish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
sinovdan oʻtmagan kimyoviy moddalar, kislotalar yoki yuvuvchi moddalardan foydalanish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
zarar yetkazadigan yoki asl tarixiy va ilmiy qiymatini oʻzgartiradigan oʻzgarishlar kiritish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
arxeologiya obyektining madaniy qatlamlarining toʻliq oʻrganilmagan qismiga ustun yoki qurilmalarni joylashtirish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
notoʻgʻri saqlash sharoitlarini (harorat va namlik) yaratish.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
38. Arxeologiya obyektlarini konservatsiyalash yuqori malakali arxeolog, restavrator va mutaxassislar ishtirokida, Oʻzbekiston Respublikasi Madaniy meros agentligi va uning hududiy boshqarmalari nazorati ostida amalga oshiriladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5-bob. Yakunlovchi qoidalar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
39. Davlat muassasalari va arxeologlar arxeologiya obyektlarini konservatsiyalash qoidalarini buzgan hollarda qonunchilik hujjatlariga muvofiq javobgarlikka tortiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
40. Arxeologiya obyektlarini konservatsiyalash qoidalarini buzib, obyektlarga ziyon yetkazgan davlat muassasalari va arxeologlar qonunchilik hujjatlariga muvofiq yetkazilgan zararni qoplaydi.
(Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 21.10.2025-y., 09/25/659/0960-son)