Bosqich

Subyektlar

Chora-tadbirlar

Muddatlar

1-bosqich

Tuproqshunoslik va agrokimyoviy tadqiqotlar instituti va uning mintaqaviy boʻlinmalari

Tizimli tuproq monitoringini amalga oshirish uchun monitoring obyektlari (kalit maydonlari) tanlab olish.

Doimiy ravishda

2-bosqich

Tuproqshunoslik va agrokimyoviy tadqiqotlar instituti va uning mintaqaviy boʻlinmalari

Tayyorgarlik bosqichida hududlarning suv taʼminoti, tuproqning yogʻingarchiliklar, sugʻorish va shamol eroziyasi, suv-fizik xossalari, mexanik tarkibi, tuz va suv rejimi, gumus va azotning umumiy shakli, fosfor va kaliyning umumiy va harakatchan shakllari, mikroelementlar, gips, karbonat, singdirish asoslari va sigʻimi, ogʻir metallar, pestitsidlar, gerbitsidlar va kimyoviy oʻgʻitlar bilan ifloslanishi kabi maʼlumotlarni oʻrganish, umumlashtirish va tahlil qilish.

Fevral-mart

3-bosqich

Tuproqshunoslik va agrokimyoviy tadqiqotlar instituti va uning mintaqaviy boʻlinmalari

Dala ishlari bosqichida statsionar va yarim statsionar ekologik maydonchalardan asosiy va yordamchi kesmalar tushirish.

Aprel — avgust

4-bosqich

Tuproqshunoslik va agrokimyoviy tadqiqotlar instituti

Kameral bosqichda laboratoriya sharoitida tuproqning fizik-kimyoviy va agrokimyoviy xossalari aniqlash hamda dala tadqiqotlari materiallarini tahlil qilish.

Sentabr-oktabr

5-bosqich

Tuproqshunoslik va agrokimyoviy tadqiqotlar instituti

Tuproq monitoringi natijalari boʻyicha tayyorlangan maʼlumotlarni Qishloq xoʻjaligi vazirligiga taqdim etish.

Noyabr

1. Hudud nomi: _____________

2. Geomorfologik ajratma: _________________

3. Tuproq turi: __________________

4. Statsionar ekologik maydon raqami: _______________

5. Monitoring oʻtkazilgan sana: __________________

Tuproq indeksi

Ekilgan qishloq xoʻjaligi ekini turi

Qoʻllanilgan oʻgʻitlar turi va miqdori,

t/ga

Genetik qatlam

Tuproqlarning fizik-kimyoviy, morfologik va agrokimyoviy xossalari

indeks

qatlam chuqurligi,

sm

gumus,

%

umumiy, %

harakatchan, mg/kg

SO₂,

%

gips,

%

azot

fosfor

kaliy

azot

fosfor

kaliy

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

A _x.

A _xo

B₁

B₂

BC

C

ilovaning davomi

Tuproqlarning fizik-kimyoviy, morfologik va agrokimyoviy xossalar

singdirish sigʻimi,

mg-ekv/100 g

singdirilgan kationlar,

mg-ekv/ 100 g

rN

tuzlar yigʻindisi

(quruq qoldiq),

%

shoʻrlanish tipi

mexanik tarkib fraksiyalari,

mm

mikroagregat tarkibi fraksiyalari,

mm

suvga chidamli agregatlar miqdori

(0,25 — 10 mm)

yer yuzasi toshloqlik darajasi,

%

kalsiy

magniy

natriy

kaliy

<0,001

>0,01

<0,001

>0,01

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

25

26

27

28

ilovaning davomi

Tuproqlarning fizik-kimyoviy, morfologik va agrokimyoviy xossalari

gumusli qatlam qalinligi,

sm

eroziyalanganlik darajasi

filtratsiyalanish koeffitsiyenti,

mm/min

sizot suvlarining minerallashuvi,

%

sizot suvlari sathi,

m

solish-tirma ogʻirlik,

g/sm³

hajm ogʻirligi

g/sm³

tabiiy namlik,

%

umumiy gʻovaklik,

%

samarali (maqbul) namlik zaxirasi,

m^3/ga

ogʻir metallar miqdori

Qoldiq pestitsidlar miqdori

kobalt

qoʻrgʻoshin

kadmiy

mis

rux

29

30

31

32

33

34

35

36

37

38

39

40

41

42

43

44

45

ilovaning davomi

Tuproqlarning fizik-kimyoviy, morfologik va agrokimyoviy xossalari

soʻlish namligi,

%

dala nam sigʻimi chegarasi,

%

oʻsimlik oʻzlashtira oladigan namlik darajasi,

%

vegetatsiya davridagi faol harorat (>10) yigʻindisi,

^°S

vegetatsiya davrida yogʻinlar yigʻindisi,

mm

46

47

48

49

50

Bosqich

Subyektlar

Chora-tadbirlar

Muddatlar

1-bosqich

Tuman (shahar) arxitektura boʻlimi, qishloq xoʻjaligiga oid boʻlmagan faoliyatni amalga oshiruvchi subyektlar

Shaharsozlik faoliyati, geologik-qidiruv va foydali qazilmalarni qazib olish, shuningdek, qishloq xoʻjaligiga oid boʻlmagan boshqa faoliyatni amalga oshirish uchun tuproqning unumdor qatlamini aniqlash yuzasidan Tuproqshunoslik va agrokimyoviy tadqiqotlar institutiga buyurtma beradi.

Qurilish loyihasini ishlab chiqish davrida

2-bosqich

Tuproqshunoslik va agrokimyoviy tadqiqotlar instituti va uning mintaqaviy boʻlinmalari

1. Loyiha ijrochilarining buyurtmasiga asosan tuproqning unumdor qatlamini aniqlash maqsadida tuproq-tadqiqot ishlari oʻtkazadi.

2. Tadqiqot natijalari asosida hududning tuproq xaritasini, tuproqning unumdor qatlami, sidirib olinadigan maydon, tuproq qatlamining qishloq xoʻjaligida foydalanishga yaroqliligi yuzasidan hamda tuproqning mexanik tarkibi, shoʻrlanishi, tuproq tarkibidagi gumus va harakatchan fosfor, almashinuvchan kaliy miqdori koʻrsatkichlari nisbatan past boʻlgan maydonlarga olib chiqilishi yuzasidan ilmiy asoslangan xulosa beradi.

Buyurtma kelib tushgandan keyin 15 ish kuni mobaynida

3-bosqich

Tuman (shahar) hokimligi, Kadastr agentligining tuman (shahar) boʻlimi, tuman (shahar) qishloq xoʻjaligi boʻlimi

Obyektlarni loyihalashtirish chogʻida loyiha ijrochilari tomonidan tuproqning unumdor qatlamini sidirib olib, ularni belgilangan joylarga tashlaydi.

Tuproq tadqiqot natijalari olingandan keyin 5 kun mobaynida

4-bosqich

Qishloq xoʻjaligiga oid boʻlmagan faoliyatni amalga oshiruvchi subyektlar

Tuman yer tuzish chizmasining loyihasini ishlab chiqadi.

Loyiha asosida

5-bosqich

Tuman (shahar) hokimligi, Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Agrosanoat majmui ustidan nazorat qilish inspeksiyasining tuman (shahar) boʻlimi

Tuproq unumdor qatlamini sidirib olinishi va belgilangan dala konturiga koʻchirilish yuzasidan davlat nazoratini amalga oshiradi.

Muntazam ravishda

Manzili: _______________________________________________________________________________________________________________

Kesma raqami: _____ sana “_____”______________ 20 ___ yil

I. Relyefi va geomorfologiyasi

5. Past togʻlar

V. Joylashish chuqurligi, sm

VII. Ekin turi

A. Daryo vohalari

6. Oʻrta togʻlar

1. Yer osti suvlari

1. Paxta

1. Qayir

7. Baland togʻlar

2. Shagʻal

2. Bugʻdoy, arpa

2. 1 chi qayir usti terrasasi

II. Tuproq hosil qiluvchi jinslar

3. Gips

3. Sholi

3. 2 chi qayir usti terrasasi

1. Lyosslar va lyossimon yotqiziqlar

4. Karbonatlar

4. Sabzavot, poliz

4. 3 chi qayir usti terrasasi

2. Allyuvial

5. Gleylashgan

5. Beda

5. 4 chi qayir usti terrasasi

3. Prolyuvial

6. Ona jinsi

6. Makkajoʻxori

B. Delta (daryo yoyilmasi)

4. Delyuvial

VI. Tuproq yuzasi

7. Koʻp yillik daraxtzor

1. Oʻzanga yondosh balandlik

5.Ellyuvial

1. Palaxsasimon

8. Bogʻ, uzumzor

2. Oʻzanlararo pasayish

6. Eol (shamol)

2. Kesaksimon

9. Boʻz yerlar, qoʻriq yerlar

V. Yoyilma (delta)

III. Ekspozitsiyasi va nishablik darajasi

3. Egatsimon

10. Shudgor

a) yuqori qismi

1. Shimoliy

4. Tekis

Tuproq nomi:

b) oʻrta qismi

2. Sharqiy

5. Qirrasimon

v) chekkasi

3. Janubiy

6. Toshli

G. Plato

4. Gʻarbiy

7. Tuz dogʻlari

Tuproqshunos F.I.O.:

D. Togʻ va togʻoldi

IV. Darajasi (0, 1, 2, 3)

1. Togʻoldi keng toʻlqinsimon tekisligi

1. Shoʻrlanish

Imzo:

2. Past-baland adirli tekisligi

2. Yuvilish

Ayrim belgilari:

3. Togʻoldi oʻr-qirli tekisligi

3. Skeletligi

4. Togʻ yonbagʻri, togʻ osti

4. Gipslashganligi

Qatlamlar chegarasi, sm

Rangi

Namligi

Mexanik tarkibi

Tuzilishi

Joylashishi

Yangi yaralmasi

Ildizlar

Hasharot izlari

Qoʻshilmalar

Keyingi qatlamga oʻtishi

Namuna olingan chuqurlik, sm

Rangi:

1. Loyli

a) yirik

12. Zangori dogʻlar:

5. Qirrali mayda shagʻal

1. Qora

2. Ogʻir qumloqli

b) mayda

a) yakka (qatlamning 10%i)

6. Qumli tosh

2. Sur tusli

3. Oʻrta qumloqli

v) yupqa

b) kam (30%gacha)

7. Chigʻanoqlar:

3. Qoʻngʻir

4. Yengil qumloqli

Zichligi:

v) koʻp (50%gacha)

a) kam

4. Jigarrang

5. Qumloqli

1. Yumshoq

g) yoppasiga

b) tez-tez

5. Dala rang

6. Qumli

2. Kam zichlashgan

Yer osti hasharotlari qoldiqlari va izlari:

v) juda koʻp

6. Och rang

7. Qatlamli:

3. Oʻrta zichlashgan

a) kam

Oʻtish tavsifi:

7. Koʻkimtir kulrang

a) ogʻir qumloqli qatlamlar uchraydi

4. Kuchli zichlashgan

b) oʻrtacha

a) keskin

8. Oqimtir

b) oʻrta qumloqli qatlamlar uchraydi

Yangi yaralmalar:

v) koʻp

b) aniq

9. Kulrang:

v) yengil qumloqli qatlamlar uchraydi

1. Mitseliy

g) yer pillasi

v) sezilarli

a) och; b) toʻq

Tuzilishi:

2. Tomirsimon tuz yoʻllari

Ildizlar:

g) asta-sekin

Namligi:

1. Palaxsasimon

3. Konkretsiya SO₂

a) siyrak

Qaydlar:

1. Quruq

2. Kesaksimon

4. Oq koʻzanak SO₂ dogʻlari

b) zich

2. Nam:

3. Yongʻoqsimon

5. Kaprolitlar

v) moʻl

a) kam

4. Donsimon

6. Tuzlarning mayda kristallari shaklida

g) chim

b) oʻrtacha

5. Changsimon

7. Gips kristallari

Qoʻshilmalar:

v) yuqori

6. Plitkasimon

8. Gips boʻlaklari

1. Antropogen (idish siniqlari, koʻmir qoldiqlari va boshqalar)

3. Zax, oʻta nam

7. Tangasimon

9. Shoʻx

2. Tosh

4. Hoʻl

8. Plastinkasimon

10. Arzik

3. Shagʻal

Mexanik tarkibi:

9. Bargsimon:

11. Zang dogʻlar

4. Somon qoldiqlari

“Tasdiqlayman”

Tuproqshunoslik va agrokimyoviy tadqiqotlar instituti

(“Tuproq klinikasi” MCHJ, mintaqaviy boʻlinmalari)

rahbari _____________________ (F.I.O.)

20___ yil “_____”____________

Tuproqning unumdor qatlami toʻgʻrisida

XULOSA № ______

__________________________________________________________________

__________________________________________________________________

__________________________________________________________________

^{(subyektning nomi va obyektning joylashuvi manzili)}

1. Tuproq tadqiqot ishlarini oʻtkazish uchun asos va taqdim qilingan hujjatlar:

1.1. Tuproqning unumdor qatlamini aniqlash yuzasidan subyekt murojaati _______________________________________ (sanasi va raqami);

1.2. Tuproq tadqiqot ishlari oʻtkaziladigan hududning tegishliligi yuzasidan huquqiy hujjat nusxasi;

1.3. Yer uchastkasi chegarasi, umumiy maydoni, qurilish osti va obodonlashtiriladigan maydonlar toʻgʻrisida __________ oʻlchamdagi xarita;

1.4. Ekologik ekspertiza xulosasi.

2. Hududning qisqacha tavsifi va tuproq tadqiqot natijalari:

2.1. Hududning geografik joylashuvi va tuproq nomi;

2.2. Hududda oʻtkazilgan dala-tadqiqot ishlari, tushirilgan tuproq kesmalari, tuproqning genetik qatlamlari va morfologik belgilari, olingan tuproq namunalari;

2.3. Laboratoriya tahlili natijalari, tuproqning mexanik tarkibi, shoʻrlanishi, tuproq tarkibidagi gumus va harakatchan fosfor hamda almashinuvchan kaliy miqdori.

Tuproq tadqiqot natijalari

Tuproq kesmasi raqami

Qatlam chuqurligi,

sm

Mexanik tarkibi

Gumus,

%

Harakatchan fosfor va almashinuvchan kaliy,

mg/kg hisobida

Shoʻrlanish

fizik loy,

%

fizik qum,

%

il zarrachasi,

%

nomi

fosfor

(P₂O₅)

kaliy

(K₂O)

darajasi

tipi

quruq qoldiq,

%

Cl

SO₄

3. Tuproqning unumdor qatlami qalinligi va sidirib olinadigan maydon boʻyicha xulosa:

3.1. Hudud uchun hisoblab chiqilgan unumdor qatlam qalinligi va sidirib olinadigan maydon;

3.2. Sidirib olinadigan tuproq qatlamining qishloq xoʻjaligida foydalanishga yaroqliligi yuzasidan hamda tuproqning xossasi va xususiyatlari boʻyicha koʻrsatkichlari nisbatan past boʻlgan maydonlarga olib chiqilishi yuzasidan xulosa beriladi;

3.3. Tuproqning morfologik koʻrsatkichlari, tuproq xaritasi va tuproq kesmasi tushirilgan fotoalbom ilova qilinadi.