Hujjatga taklif yuborish
Audioni tinglash
Hujjat elementidan havola olishOʻzbekiston Respublikasi Iqtisodiyot va moliya vazirining
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbuyrugʻi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishOʻzbekiston Respublikasi buxgalteriya hisobi milliy standarti (21-sonli BHMS) “Xoʻjalik yurituvchi subyektlarda buxgalteriya hisobining hisobvaraqlar rejasi va uni qoʻllash boʻyicha yoʻriqnoma”ga qoʻshimcha va oʻzgartirishlar kiritish haqida
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish[Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi tomonidan 2025-yil 24-sentabrda roʻyxatdan oʻtkazildi, roʻyxat raqami 3593-1]
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishOʻzbekiston Respublikasining “Buxgalteriya hisobi toʻgʻrisida”gi Qonuniga muvofiq buyuraman:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1. Oʻzbekiston Respublikasi iqtisodiyot va moliya vazirining 2024-yil 14-noyabrdagi 191-son buyrugʻi (roʻyxat raqami 3593, 2024-yil 27-dekabr) (Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 28.12.2024-y., 10/24/3593/1084-son) bilan tasdiqlangan Oʻzbekiston Respublikasi buxgalteriya hisobining milliy standarti (21-sonli BHMS) “Xoʻjalik yurituvchi subyektlarda buxgalteriya hisobining hisobvaraqlar rejasi va uni qoʻllash boʻyicha yoʻriqnoma”ga ilovaga muvofiq qoʻshimcha va oʻzgartirishlar kiritilsin.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2. Mazkur buyruq rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran kuchga kiradi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishVazir D. KUCHKAROV
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishToshkent sh.,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2025-yil 26-avgust,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish282-son
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishOʻzbekiston Respublikasi iqtisodiyot va moliya vazirining 2025-yil 26-avgustdagi 282-son buyrugʻiga
ILOVA
ILOVA
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishOʻzbekiston Respublikasi buxgalteriya hisobining milliy standarti (21-sonli BHMS) “Xoʻjalik yurituvchi subyektlarda buxgalteriya hisobining hisobvaraqlar rejasi va uni qoʻllash boʻyicha yoʻriqnoma”ga kiritilayotgan qoʻshimcha va oʻzgartirishlar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1. 1-ilovadagi 0860 “Moliyaviy ijaraga olingan asosiy vositalarga kapital qoʻyilmalar” hisobvaragʻidan keyin quyidagi mazmundagi hisobvaraq bilan toʻldirilsin:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish“ | ||
0870 | Operativ ijaraga olingan asosiy vositalarga kapital qoʻyilmalar | |
”. |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2. 2-ilovada:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1) 34-band quyidagi tahrirda bayon etilsin:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish“34. Moliyaviy ijara asosida kelib tushgan va kapital qoʻyilmalarni talab etmaydigan obyektlar 0310 “Moliyaviy ijaraga olingan asosiy vositalar” hisobvaragʻining debeti va 7910 “Toʻlanadigan moliyaviy ijara” hisobvaragʻining kreditida aks ettiriladi.”;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2) 37 va 38-bandlar quyidagi tahrirda bayon etilsin:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish“37. Moliyaviy ijara shartnomasi boʻyicha olingan obyektni ijarachining mulkiga oʻtishi buxgalteriya hisobida quyidagicha aks ettiriladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olisha) ijaraga olingan obyektning qiymati asosiy vositalar tarkibiga oʻtkazilishi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishdebet 0100 asosiy vositalarning turlari boʻyicha;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishkredit 0310 “Moliyaviy ijaraga olingan asosiy vositalar”;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishkredit 0112 “Moliyaviy ijaraga olingan asosiy vositalarni obodonlashtirish” hisobvaraqlari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishb) eskirish summalarini oʻtkazilishi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishdebet 0299 “Moliyaviy ijaraga olingan asosiy vositalarning eskirishi”;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishdebet 0212 “Moliyaviy ijaraga olingan asosiy vositalarni obodonlashtirishning eskirishi”;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishkredit 0200 asosiy vositalarning turlari boʻyicha eskirishini hisobga oluvchi hisobvaraqlari.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish38. Moliyaviy ijara shartnomasi boʻyicha olingan obyektlar ijaraga beruvchiga qaytarilganda buxgalteriya hisobida quyidagi yozuvlar amalga oshiriladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olisha) boshlangʻich qiymatiga:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishdebet 9210 “Asosiy vositalarning chiqib ketishi”;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishkredit 0310 “Moliyaviy ijaraga olingan asosiy vositalar”;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishkredit 0112 “Moliyaviy ijaraga olingan asosiy vositalarni obodonlashtirish” hisobvaraqlari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishb) eskirish summasiga:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishdebet 0299 “Moliyaviy ijaraga olingan asosiy vositalarning eskirishi”;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishdebet 0212 “Moliyaviy ijaraga olingan asosiy vositalarni obodonlashtirishning eskirishi”;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishkredit 9210 “Asosiy vositalarning chiqib ketishi” hisobvaraqlari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishd) ijaraga beruvchi tomonidan moliyaviy ijara shartnomasi boʻyicha obodonlashtirish qiymatining qoplanadigan summasiga:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishdebet 4890 “Boshqa debitorlar qarzlari”;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishkredit 9210 “Asosiy vositalarning chiqib ketishi” hisobvaraqlari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishe) obodonlashtirish boʻyicha xarajatlarni qoplash uchun ijaraga beruvchidan pul mablagʻlari kelib tushgan summasiga:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishdebet pul mablagʻlarini hisobga oluvchi hisobvaraqlari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishkredit 4890 “Boshqa debitorlar qarzlari” hisobvaragʻi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishf) ijara (lizing) toʻlovlari jadvali (tartibi) boʻyicha asosiy qarzning qoplanmagan qoldigʻi summasiga:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishdebet 6950 “Uzoq muddatli majburiyatlar — joriy qismi”;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishdebet 7910 “Toʻlanadigan moliyaviy ijara” hisobvaragʻi — uzoq muddatli qismi (moliyaviy ijara shartnomasi muddati tugagunga qadar qaytarilish amalga oshirilgan hollarda qoʻllaniladi);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishkredit 9210 “Asosiy vositalarning chiqib ketishi” hisobvaraqlari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishg) ijarachi tomonidan amalga oshirilgan moliyaviy ijara shartnomasi boʻyicha olingan asosiy vositalarni qaytarish boʻyicha xarajatlar (buzish, tashish va boshqalar) summasiga:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishdebet 9210 “Asosiy vositalarning chiqib ketishi”;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishkredit materiallarini hisobga oluvchi hisobvaraqlar (1000), mehnat haqi boʻyicha xodim bilan hisoblashishlarni hisobga oluvchi hisobvaraqlar (6700), sugʻurta va davlat maqsadli jamgʻarmalariga toʻlovlar boʻyicha qarzni hisobga oluvchi hisobvaraqlar (6500) va boshqa tegishli hisobvaraqlari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishh) moliyaviy ijara shartnomasi boʻyicha olingan asosiy vositalarni qaytarish natijasida:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olisholingan foyda summasiga:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishdebet 9210 “Asosiy vositalarning chiqib ketishi”;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishkredit 9310 “Asosiy vositalarning chiqib ketishidan foyda” hisobvaraqlari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishkoʻrilgan zarar summasiga:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishdebet 9430 “Boshqa operatsion xarajatlar”;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishkredit 9210 “Asosiy vositalarning chiqib ketishi” hisobvaraqlari.”;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3) 40-band quyidagi tahrirda bayon etilsin:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish“40. Moliyaviy ijara (Lizing) shartnomasi boʻyicha olingan asosiy vositalarni hisobga oluvchi hisobvaraqlarning (0300) boshqa hisobvaraqlar bilan bogʻlanishiga quyidagilar misol boʻlishi mumkin:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishT/r | Xoʻjalik operatsiyalarining mazmuni | Hisobvaraqlarning bogʻlanishi | |
Debet | Kredit | ||
1. | Moliyaviy ijara obyektini aktiv (kapital qoʻyilmalar talab etilganda) va majburiyat sifatida tan olinishi | 0890 | 7910 |
2. | Moliyaviy ijara obyektini maqsadli foydalanish uchun yaroqli holatga keltirish bilan bogʻliq boʻlgan xarajatlar summasi | 0890 | majburiyatlarni hisobga oluvchi hisobvaraqlar va boshqa tegishli hisobvaraqlar |
3. | Moliyaviy ijara obyektini boshlangʻich qiymat boʻyicha foydalanishga topshirish | 0310 | 0890 |
4. | Moliyaviy ijaraga olingan obyektga eskirish hisoblanganda | xarajatlarni hisobga oluvchi hisobvaraqlar | 0299 |
5. | Moliyaviy ijaraga olingan obyektni ishchi holatda saqlab turish bilan bogʻliq joriy xarajatlar summasi | xarajatlarni hisobga oluvchi hisobvaraqlar | majburiyatlarni hisobga oluvchi hisobvaraqlar va boshqa tegishli hisobvaraqlar |
6. | Moliyaviy ijaraga olingan obyektni yaxshilash va obodonlashtirish boʻyicha xarajatlari summasi | 0860 | majburiyatlarni hisobga oluvchi hisobvaraqlar va boshqa tegishli hisobvaraqlar |
7. | Moliyaviy ijaraga olingan obyektni obodonlashtirish bilan bogʻliq kapital xarajatlar summasi | 0112 | 0860 |
8. | Moliyaviy ijaraga olingan obyektni obodonlashtirish boʻyicha eskirish hisoblanganda | xarajatlarni hisobga oluvchi hisobvaraqlar | 0212 |
9. | Moliyaviy ijara toʻlovlari jadvaliga muvofiq moliyaviy ijara boʻyicha uzoq muddatli majburiyatlarning joriy qismi oʻtkazilganda | 7910 | 6950 |
10. | Moliyaviy ijara toʻlovlari jadvaliga muvofiq moliyaviy ijara boʻyicha hisoblangan foizlar summasi | 9610 | 6920 |
11. | Moliyaviy ijara shartnomasi boʻyicha toʻlangan summasi | 6950 6920 | pul mablagʻlarini hisobga oluvchi hisobvaraqlar |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4) 67-band quyidagi mazmundagi sakkizinchi xatboshi bilan toʻldirilsin:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish“0870 “Operativ ijaraga olingan asosiy vositalarga kapital qoʻyilmalar”;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishsakkizinchi xatboshi toʻqqizinchi xatboshi deb hisoblansin;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish5) quyidagi mazmundagi 731-band bilan toʻldirilsin:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish“731. 0870 “Operativ ijaraga olingan asosiy vositalarga kapital qoʻyilmalar” hisobvaragʻida operativ ijara shartnomasi boʻyicha ijaraga olingan mulkni obodonlashtirish hamda uning taʼmirlanishi va modernizatsiyasiga qilinadigan kapital qoʻyilmalar hisobga olinadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishOperativ ijara shartnomasi boʻyicha olingan mulk qaytarilganda, kapital qoʻyilmalar summasining hisobdan chiqarilishi hisobvaraqlarning 9220 “Boshqa aktivlarning chiqib ketishi” debetida va 0870 “Operativ ijaraga olingan asosiy vositalarga kapital qoʻyilmalar” kreditida aks ettiriladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishOperativ ijara shartnomasi boʻyicha olingan mulkni yaxshilash boʻyicha kapital qoʻyilmalar qiymatining ijaraga beruvchi tomonidan qoplanadigan summasi hisobvaraqlarning 4890 “Boshqa debitorlar qarzlari” debetida va 9220 “Boshqa aktivlarning chiqib ketishi” kreditida aks ettiriladi.”;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish6) 216-bandning jadvali quyidagi mazmundagi 31 va 32 — pozitsiyalar bilan toʻldirilsin:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish31. | Moliyaviy ijara muddati tugagandan keyin ijaraga oluvchida moliyaviy ijara obyektining qoplanmagan qiymati summasiga | 0800 (tegishli hisobvaraqlar) | 4810 |
32. | Moliyaviy ijara muddatidan oldin qaytarishi ijaraga oluvchida toʻxtatilgan sanadagi moliyaviy ijara shartnomasiga muvofiq moliyaviy ijara obyektining qoplanmagan qiymati summasiga | 0800 (tegishli hisobvaraqlar) | 4810 (joriy qismi) 0920 (uzoq muddatli qismi) |
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish7) 309-bandning jadvalidagi 1-pozitsiyaning “Xoʻjalik operatsiyalarining mazmuni” ustuni quyidagi tahrirda bayon etilsin:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish“Operativ ijara boʻyicha hisobot davrida toʻlanishi lozim boʻlgan ijara toʻlovlari hisoblanishi”.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish8) 347-bandning ikkinchi xatboshisidagi “Davlat tashkilotlari” degan soʻzlar “Davlat ishtirokidagi korxonalar” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish9) 391-bandda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olisholtinchi xatboshi chiqarib tashlansin;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishyettinchi va sakkizinchi xatboshilar tegishli ravishda oltinchi va yettinchi xatboshilar deb hisoblansin;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olisholtinchi xatboshi quyidagi tahrirda bayon etilsin:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish“boshqa tashkilotlarda qonunchilik hujjatlariga muvofiq yoki taʼsis hujjatlarida nazarda tutilgan tartibda va shartlarda amalga oshiriladi.”;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishyettinchi xatboshi chiqarib tashlansin.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish10) 394-banddagi jadvalning 28-satri chiqarib tashlansin.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish11) 400-band quyidagi mazmundagi xatboshi bilan toʻldirilsin:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish“Mulkni operativ ijaraga berish asosiy faoliyati hisoblangan tashkilotlar joriy hisobot davriga tegishli boʻlgan daromad summasi buxgalteriya hisobida 4010 “Xaridorlar va buyurtmachilardan olinadigan toʻlovlar” hisobvaragʻining debetida va 9030 “Ishlar bajarish va xizmatlar koʻrsatishdan daromadlar” hisobvaragʻining kreditida aks ettiriladi.”;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish12) 418-band quyidagi mazmundagi xatboshi bilan toʻldirilsin:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish“Mulkni moliyaviy ijaraga berish asosiy faoliyati hisoblangan tashkilotlar joriy hisobot davrida hisoblangan daromad summasi buxgalteriya hisobida 4010 “Xaridorlar va buyurtmachilardan olinadigan toʻlovlar” hisobvaragʻining debetida va 9030 “Ishlar bajarish va xizmatlar koʻrsatishdan daromadlar” hisobvaragʻining kreditida aks ettiriladi.”.
(Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 24.09.2025-y., 10/25/3593-1/0872-son)