Keyingi yillarda mamlakatimizda yer uchastkalaridan foydalanish tartibini takomillashtirish, shuningdek atrof-muhitning muhofaza qilinishini kuchaytirish, ekologik vaziyatni yaxshilash, iqlim oʻzgarishining oldini olish boʻyicha izchil chora-tadbirlar amalga oshirilmoqda.

Shu bilan birga yer va shaharsozlik toʻgʻrisidagi qonunchilik, shaharsozlik reglamentlari talablariga rioya etilishini taʼminlash, yerdan foydalanuvchilarning, ijarachilarning va yer uchastkalari mulkdorlarining yer uchastkalaridan foydalanish tartibi toʻgʻrisidagi xabardorligini oshirish maqsadida yer uchastkalaridan ruxsat etilgan foydalanish turlarini aniqlashtirish zaruriyati yuzaga kelmoqda. Bundan tashqari respublikamizda skverlar, istirohat bogʻlari, xiyobonlar, sayilgohlar hududlarining hamda ularda ekilgan daraxtlarning muhofaza qilinishini kuchaytirish, ularning yerlarida bino va inshootlar qurilishining oldini olish zaruriyati yuzaga kelmoqda.

Ushbu Qonun bilan Oʻzbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlariga yer uchastkalaridan ruxsat etilgan foydalanish turlari joriy etilishini, aholining madaniy-maishiy ehtiyojlarini qondirish va dam olishi uchun foydalaniladigan yerlarni xususiylashtirish yoki begonalashtirish, ularning hududlarini qisqartirish, mazkur hududlarda bino va inshootlar qurish taqiqlanishini, ushbu cheklovlarni buzganlik uchun jinoiy javobgarlik kuchaytirilishini, botanika bogʻlarini xususiylashtirish va ularning hududlarida qurilishni amalga oshirish taqiqlangan holda botanika bogʻlarining muhofaza etiladigan tabiiy hududlar roʻyxatiga kiritilishini nazarda tutuvchi oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritilmoqda.

Mazkur Qonun yer uchastkalaridan foydalanish jarayonida yer va shaharsozlik toʻgʻrisidagi qonunchilikning oʻzaro bogʻliqligini taʼminlashga, aholining madaniy-maishiy ehtiyojlarini qondirish va dam olishi uchun foydalaniladigan yerlarni hamda yashil hududlarni muhofaza qilish uchun mustahkam huquqiy asos yaratishga imkon beradi, shuningdek yer uchastkalaridan maqsadli foydalanilishi ustidan nazoratning samaradorligini oshirishga xizmat qiladi.

1-modda. Oʻzbekiston Respublikasining 1994-yil 22-sentabrda qabul qilingan 2012-XII-sonli Qonuni bilan tasdiqlangan Oʻzbekiston Respublikasining Jinoyat kodeksi (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Kengashining Axborotnomasi, 1995-yil, № 1, 3-modda; Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi, 1996-yil, № 9, 144-modda; 1997-yil, № 2, 56-modda, № 9, 241-modda; 1998-yil, № 5-6, 102-modda, № 9, 181-modda; 1999-yil, № 1, 20-modda, № 5, 124-modda, № 9, 229-modda; 2000-yil, № 5-6, 153-modda; 2001-yil, № 1-2, 23-modda, № 9-10, 165-modda; 2002-yil, № 9, 165-modda; 2003-yil, № 1, 8-modda, № 9-10, 149-modda; 2004-yil, № 1-2, 18-modda, № 9, 171-modda; Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2005-yil, № 9, 314-modda, № 12, 417, 418-moddalar; 2006-yil, № 6, 261-modda, № 12, 656-modda; 2007-yil, № 4, 158, 166-moddalar, № 6, 248-modda, № 9, 416, 422-moddalar, № 12, 607-modda; 2008-yil, № 4, 187, 188, 189-moddalar, № 7, 352-modda, № 9, 485, 487, 488-moddalar, № 12, 640, 641-moddalar; 2009-yil, № 1, 1-modda, № 4, 128-modda, № 9, 329, 334, 335, 337-moddalar, № 12, 470-modda; 2010-yil, № 5, 176, 179-moddalar, № 9, 341-modda, № 12, 471, 477-moddalar; 2011-yil, № 1, 1-modda; 2012-yil, № 4, 108-modda, № 9/1, 242-modda, № 12, 336-modda; 2013-yil, № 4, 98-modda, № 10, 263-modda; 2014-yil, № 1, 2-modda, № 5, 130-modda, № 9, 244-modda, № 12, 343-modda; 2015-yil, № 6, 228-modda, № 8, 310, 312-moddalar, № 12, 452-modda; 2016-yil, № 4, 125-modda, № 9, 276-modda, № 12, 383, 385-moddalar; 2017-yil, № 3, 47-modda, № 6, 300-modda, № 9, 506, 510-moddalar; 2018-yil, № 1, 4-modda, № 4, 218, 224-moddalar, № 7, 430-modda, № 10, 679-modda; 2019-yil, № 1, 3, 5-moddalar, № 3, 161-modda, № 5, 259, 267, 268-moddalar, № 7, 386-modda, № 8, 471-modda, № 9, 592-modda, № 11, 787-modda, № 12, 880-modda; 2020-yil, № 1, 4-modda, № 3, 204-modda, № 7, 449-modda, № 10, 593-modda, № 11, 651-modda, № 12, 691-modda; 2021-yil, № 1, 5, 14-moddalar, № 2, 142, 144-moddalar, № 3, 217-modda, 4-songa ilova, № 8, 800, 803-moddalar, № 10, 966, 968, 973-moddalar, № 12, 1193-modda; 2022-yil, № 2, 81-modda, № 3, 215, 216-moddalar, № 4, 337-modda, № 5, 464, 466-moddalar, № 6, 575-modda, № 10, 981-modda; 2023-yil, № 3, 184, 185, 187, 188-moddalar, № 4, 265-modda, № 5, 319-modda, № 10, 798-modda, № 11, 921-modda; 2024-yil, № 1, 8-modda, № 2, 111-modda, № 3, 245-modda, № 8, 818-modda, № 9, 954, 964-moddalar, № 10, 1070, 1071, 1073, 1077, 1079, 1083-moddalar, № 11, 1186-modda, № 12, 1280, 1287-moddalar) 229⁴-moddasi ikkinchi qismining dispozitsiyasi quyidagi mazmundagi “g” band bilan toʻldirilsin:

“g) davlat mulki boʻlgan hamda aholining madaniy-maishiy ehtiyojlarini qondirish va dam olishi uchun foydalaniladigan yerning yoki uning bir qismining begonalashtirilishiga, uning hududi qisqartirilishiga sabab boʻlsa”.

2-modda. Oʻzbekiston Respublikasining 1994-yil 22-sentabrda qabul qilingan 2015-XII-sonli Qonuni bilan tasdiqlangan Oʻzbekiston Respublikasining Maʼmuriy javobgarlik toʻgʻrisidagi kodeksiga (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Kengashining Axborotnomasi, 1995-yil, № 3, 6-modda; Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi, 1995-yil, № 9, 193-modda, № 12, 269-modda; 1996-yil, № 5-6, 69-modda, № 9, 144-modda; 1997-yil, № 2, 56-modda, № 4-5, 126-modda, № 9, 241-modda; 1998-yil, № 3, 38-modda, № 5-6, 102-modda, № 9, 181-modda; 1999-yil, № 1, 20-modda, № 5, 124-modda, № 9, 229-modda; 2000-yil, № 5-6, 153-modda, № 7-8, 217-modda; 2001-yil, № 1-2, 23-modda, № 9-10, 165, 182-moddalar; 2002-yil, № 1, 20-modda, № 9, 165-modda; 2003-yil, № 1, 8-modda, № 5, 67-modda, № 9-10, 149-modda; 2004-yil, № 1-2, 18-modda, № 5, 90-modda, № 9, 171-modda; 2005-yil, № 1, 18-modda; Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2005-yil, № 9, 312-modda, № 12, 413, 417, 418-moddalar; 2006-yil, № 6, 261-modda, № 9, 498-modda, № 10, 536-modda, № 12, 656, 659-moddalar; 2007-yil, № 4, 158, 159, 164, 165-moddalar, № 9, 416, 421-moddalar, № 12, 596, 604, 607-moddalar; 2008-yil, № 4, 181, 189, 192-moddalar, № 9, 486, 488-moddalar, № 12, 640, 641-moddalar; 2009-yil, № 1, 1-modda, № 9, 334, 335, 337-moddalar, № 10, 380-modda, № 12, 462, 468, 470, 472, 474-moddalar; 2010-yil, № 5, 175, 179-moddalar, № 6, 231-modda, № 9, 335, 339, 341-moddalar, № 10, 380-modda, № 12, 468, 473, 474-moddalar; 2011-yil, № 1, 1-modda, № 4, 104, 105-moddalar, № 9, 247, 252-moddalar, № 12/2, 365-modda; 2012-yil, № 4, 108-modda, № 9/1, 242-modda, № 12, 336-modda; 2013-yil, № 4, 98-modda, № 10, 263-modda; 2014-yil, № 1, 2-modda, № 5, 130-modda, № 9, 244-modda, № 12, 341, 343-moddalar; 2015-yil, № 6, 228-modda, № 8, 310, 312-moddalar, № 12, 452-modda; 2016-yil, № 1, 2-modda, № 4, 125-modda, № 9, 276-modda, № 12, 383, 385-moddalar; 2017-yil, № 4, 137-modda, № 6, 300-modda, № 9, 510-modda, № 10, 605-modda; 2018-yil, № 1, 1, 4, 5-moddalar, № 4, 224-modda, № 7, 430, 431, 432-moddalar, № 10, 671, 673, 679-moddalar; 2019-yil, № 1, 1, 3, 5-moddalar, № 2, 47-modda, № 3, 161, 165, 166-moddalar, № 5, 259, 261, 267, 268-moddalar, № 7, 386-modda, № 8, 469, 471-moddalar, № 9, 591, 592-moddalar, № 10, 674, 676-moddalar, № 11, 787, 791-moddalar, № 12, 880, 891-moddalar; 2020-yil, № 1, 4-modda, № 3, 203, 204-moddalar, № 7, 449-modda, № 9, 539, 540-moddalar, № 10, 593, 596-moddalar, № 11, 651-modda, № 12, 691-modda; 2021-yil, № 1, 5, 7, 12, 13, 14-moddalar, № 2, 142-modda, № 3, 217-modda, № 4, 290, 293-moddalar, 4-songa ilova, № 8, 800, 802, 803-moddalar, № 9, 903-modda, № 10, 966, 967, 968, 973-moddalar, № 11, 1066-modda; 2022-yil, № 1, 1, 2-moddalar, № 2, 80, 81-moddalar, № 3, 215, 216-moddalar, № 4, 337-modda, № 5, 464, 465, 466, 467-moddalar, № 8, 787-modda, № 10, 981, 984-moddalar, № 12, 1188-modda; 2023-yil, № 3, 184, 185, 188, 189-moddalar, № 4, 265, 266, 268-moddalar, № 5, 319, 320-moddalar, № 7, 533, 534, 535, 537, 539-moddalar, № 8, 634-modda, № 10, 798-modda, № 11, 921, 923, 924-moddalar, № 12, 1004-modda; 2024-yil, № 1, 5, 7, 8, 9-moddalar, № 2, 102, 111, 115, 116-moddalar, № 3, 243, 246-moddalar, № 6, 530, 532-moddalar, № 7, 629-modda, № 8, 826, 829, 831-moddalar, № 9, 954, 964, 965-moddalar, № 10, 1070, 1071, 1073, 1077, 1078, 1083, 1084-moddalar, № 11, 1187, 1188, 1189-moddalar, № 12, 1279, 1280, 1282, 1286, 1287-moddalar) quyidagi oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritilsin:

1) 65-modda:

birinchi qismining dispozitsiyasidagi “yer maydonlaridan boshqa maqsadlarda foydalanish” degan soʻzlar “yer uchastkalaridan ruxsat etilgan foydalanishning asosiy turiga nomuvofiq foydalanish” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

ikkinchi qismining dispozitsiyasi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“Yerga egalik qiluvchilar, yerdan foydalanuvchilar va ijarachilar tomonidan bir gektargacha maydonga ega yer uchastkasida sugʻoriladigan yerlarni yaxshilash hamda muhofaza qilish, shu jumladan yer uchastkasidan ruxsat etilgan foydalanishning asosiy turiga muvofiq oqilona foydalanilishini, tuproqning qayta tiklanishini va hosildorligi oshirilishini taʼminlash boʻyicha majburiyatlarning bajarilmasligi”;

uchinchi qismining dispozitsiyasi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“Yerga egalik qiluvchilar, yerdan foydalanuvchilar va ijarachilar tomonidan bir gektardan ortiq maydonga ega yer uchastkasida sugʻoriladigan yerlarni yaxshilash hamda muhofaza qilish, shu jumladan yer uchastkasidan ruxsat etilgan foydalanishning asosiy turiga muvofiq oqilona foydalanilishini, tuproqning qayta tiklanishini va hosildorligi oshirilishini taʼminlash boʻyicha majburiyatlarning bajarilmasligi”;

2) 67-modda quyidagi tahrirda bayon etilsin:

Vaqtincha egallab turilgan yer uchastkalarini oʻz vaqtida qaytarib bermaslik yoki ularni ruxsat etilgan foydalanishning asosiy turiga muvofiq foydalanish uchun yaroqli holga keltirish yuzasidan majburiyatlarni bajarmaslik, —

bazaviy hisoblash miqdorining besh baravari miqdorida jarima solishga sabab boʻladi”;

3) 68-modda nomi va birinchi qismining dispozitsiyasi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

Tasdiqlangan yer tuzish loyiha hujjatlaridan tegishli ruxsat boʻlmay turib chetga chiqish, xuddi shuningdek tegishli organlar bilan kelishmay turib obyektlarni joylashtirish, loyihalashtirish, qurish va ularni foydalanishga topshirish”;

4) 68¹-modda:

birinchi qismining dispozitsiyasi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“Koʻchmas mulkka boʻlgan huquqlarni davlat roʻyxatidan oʻtkazishni amalga oshiruvchi organga yer uchastkasiga, bino va inshootga boʻlgan huquqni davlat roʻyxatidan oʻtkazish uchun oʻz vaqtida murojaat etmaslik, bundan ushbu moddaning ikkinchi qismida nazarda tutilgan hol mustasno”;

quyidagi mazmundagi ikkinchi qism bilan toʻldirilsin:

“Fuqarolar tomonidan koʻchmas mulkka boʻlgan huquqlarni davlat roʻyxatidan oʻtkazishni amalga oshiruvchi organga turar joyga boʻlgan huquqni davlat roʻyxatidan oʻtkazish uchun oʻz vaqtida murojaat etmaslik, —

bazaviy hisoblash miqdorining besh baravari miqdorida jarima solishga sabab boʻladi”;

5) quyidagi mazmundagi 68²-modda bilan toʻldirilsin:

Davlat kadastrlarini yuritish boʻyicha vakolatli organlarning mansabdor shaxslari tomonidan tegishli davlat kadastrlarini yuritish qoidalarini buzish, shuningdek Davlat kadastrlari yagona tizimiga kiritish uchun davlat kadastrlarining axborotini taqdim etishdan boʻyin tovlash yoki notoʻgʻri axborotni taqdim etish —

bazaviy hisoblash miqdorining besh baravari miqdorida jarima solishga sabab boʻladi.

Xuddi shunday huquqbuzarlik maʼmuriy jazo chorasi qoʻllanilganidan keyin bir yil davomida takror sodir etilgan boʻlsa, —

bazaviy hisoblash miqdorining oʻn baravari miqdorida jarima solishga sabab boʻladi”;

6) 91³-moddaning:

nomidagi “shuningdek chiqindilarni koʻmish va utilizatsiya qilish joylari boʻyicha kadastr axborotlarini taqdim etish” degan soʻzlar chiqarib tashlansin;

ikkinchi qismi chiqarib tashlansin;

7) 245-moddaning birinchi qismi “67” raqamidan keyin “68²” raqami bilan toʻldirilsin;

8) 266¹-modda quyidagi tahrirda bayon etilsin:

Oʻzbekiston Respublikasi Iqtisodiyot va moliya vazirligi huzuridagi Kadastr agentligining organlariga ushbu Kodeksning 60-moddasi ikkinchi, uchinchi va toʻrtinchi qismlarida, 60¹-moddasida, 65-moddasida (yer uchastkalaridan ruxsat etilgan foydalanishning asosiy turiga nomuvofiq foydalanishga oid qismida, bundan qishloq xoʻjaligiga moʻljallangan yerlar mustasno), 68-moddasida (bundan tabiatni muhofaza qilish, sogʻlomlashtirish, rekreatsiya maqsadlariga moʻljallangan yerlar, suv fondi yerlari mustasno), 68¹-moddasida va 69-moddasida (bundan qishloq xoʻjaligi yerlarining chegara belgilariga oid qismi mustasno) nazarda tutilgan maʼmuriy huquqbuzarliklar toʻgʻrisidagi ishlar taalluqlidir.

Oʻzbekiston Respublikasi Iqtisodiyot va moliya vazirligi huzuridagi Kadastr agentligining organlari nomidan maʼmuriy huquqbuzarliklar toʻgʻrisidagi ishlarni koʻrib chiqishga va jarima solish tariqasidagi maʼmuriy jazo choralarini qoʻllashga quyidagilar haqli:

Oʻzbekiston Respublikasi Iqtisodiyot va moliya vazirligi huzuridagi Kadastr agentligi direktori va uning oʻrinbosarlari;

Oʻzbekiston Respublikasi Iqtisodiyot va moliya vazirligi huzuridagi Kadastr agentligining Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar, Toshkent shahar boshqarmalari boshliqlari va ularning oʻrinbosarlari;

Oʻzbekiston Respublikasi Iqtisodiyot va moliya vazirligi huzuridagi Kadastr agentligining tumanlar (shaharlar) boʻlimlari boshliqlari”.

3-modda. Oʻzbekiston Respublikasining 1998-yil 30-aprelda qabul qilingan 598-I-sonli Qonuni bilan tasdiqlangan Oʻzbekiston Respublikasining Yer kodeksiga (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi, 1998-yil, № 5-6, 82-modda; 2003-yil, № 9-10, 149-modda; 2004-yil, № 5, 90-modda; 2005-yil, № 1, 18-modda; Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2007-yil, № 12, 608-modda; 2009-yil, № 1, 1-modda, № 12, 472-modda; 2011-yil, № 1, 1-modda; 2014-yil, № 1, 2-modda, № 9, 244-modda; 2015-yil, № 8, 312-modda; 2017-yil, № 9, 510-modda; 2018-yil, № 1, 1-modda, № 4, 224-modda, № 7, 432-modda, № 12, 781-modda; 2019-yil, № 1, 1-modda, № 3, 161-modda, № 4, 199-modda, № 8, 469-modda, № 11, 792-modda; 2020-yil, № 9, 540-modda; 2021-yil, № 1, 3-modda, 4-songa ilova, № 8, 800-modda; 2022-yil, № 6, 570, 577-moddalar; 2023-yil, № 10, 795-modda, № 11, 919-modda; 2024-yil, № 7, 629-modda, № 8, 831-modda, № 9, 958-modda, № 10, 1072-modda, № 11, 1193-modda) quyidagi qoʻshimcha va oʻzgartirishlar kiritilsin:

1) 9-modda:

quyidagi mazmundagi uchinchi va toʻrtinchi qismlar bilan toʻldirilsin:

“Yerlardan asosiy foydalanish maqsadi yer uchastkalaridan ruxsat etilgan foydalanishning asosiy turlarini belgilash yoʻli bilan aniqlashtiriladi.

Yer uchastkalarining huquqiy rejimi ularning yer fondining muayyan toifasiga mansubligidan va ruxsat etilgan foydalanishning asosiy turidan kelib chiqqan holda belgilanadi”;

uchinchi — yettinchi qismlari tegishincha beshinchi — toʻqqizinchi qismlar deb hisoblansin;

2) 10-moddaning:

toʻrtinchi qismidagi “asosiy foydalanish maqsadini” degan soʻzlar “ruxsat etilgan foydalanishning asosiy turini” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

beshinchi qismidagi “Foydalanish maqsadiga” degan soʻzlar “Ruxsat etilgan foydalanishning asosiy turiga” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

3) quyidagi mazmundagi 2¹-bob bilan toʻldirilsin:

Yer uchastkasidan ruxsat etilgan foydalanish turlari yer uchastkasida amalga oshirilishi mumkin boʻlgan faoliyatning yoʻl qoʻyiladigan turlaridir.

Yer uchastkalaridan ruxsat etilgan foydalanish turlari hududning funksional zonalashtirilishini belgilovchi shaharsozlik hujjatlari bilan asosiy, shartli ruxsat etilgan va yordamchi turi sifatida belgilanadi.

Yer uchastkalaridan ruxsat etilgan foydalanish turlari Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan tasdiqlanadigan Yer uchastkalaridan ruxsat etilgan foydalanish turlari va kapital qurilish obyektlarining yagona klassifikatoriga muvofiq koʻrsatiladi.

Yer uchastkasidan ruxsat etilgan foydalanishning asosiy turi yer uchastkasi qaysi faoliyatni yuritish maqsadlari uchun moʻljallangan boʻlsa, oʻsha faoliyatning asosiy turini aks ettiradi.

Yer uchastkasidan ruxsat etilgan foydalanishning asosiy turi u toʻgʻrisidagi maʼlumotlar Kadastr va koʻchmas mulkni roʻyxatga olishning integratsiyalashgan axborot tizimiga kiritilgan kundan eʼtiboran belgilangan hisoblanadi.

Yer uchastkasidan shartli ruxsat etilgan foydalanish turi yer uchastkasidagi faoliyat turi boʻlib, uni amalga oshirish uchun ruxsatnoma olish va shaharsozlik reglamentida belgilangan shartlarga rioya etish talab qilinadi.

Yer uchastkasidan shartli ruxsat etilgan foydalanish turi u toʻgʻrisidagi maʼlumotlar Kadastr va koʻchmas mulkni roʻyxatga olishning integratsiyalashgan axborot tizimiga kiritilgan kundan eʼtiboran belgilangan hisoblanadi.

Yer uchastkasidan ruxsat etilgan foydalanishning yordamchi turi yer uchastkasidan ruxsat etilgan foydalanishning asosiy turiga yoki yer uchastkasidan shartli ruxsat etilgan foydalanish turiga nisbatan qoʻshimcha hisoblanadigan, mustaqil boʻlishi mumkin boʻlmagan va faqat ushbu turlar bilan birgalikda amalga oshiriladigan yer uchastkasidagi faoliyat turidir.

Yer uchastkasidan ruxsat etilgan foydalanishning yordamchi turi hududning funksional zonalashtirilishini belgilovchi shaharsozlik hujjatlari tasdiqlangan kundan eʼtiboran belgilangan hisoblanadi.

Ruxsat etilgan foydalanishning yordamchi turlariga muvofiq foydalaniladigan yer uchastkasining maydoni mazkur yer uchastkasining ruxsat etilgan foydalanishning asosiy yoki shartli ruxsat etilgan turiga muvofiq foydalaniladigan maydonidan ortiq boʻlishi mumkin emas.

Yer uchastkalaridan ruxsat etilgan foydalanishning asosiy (shartli ruxsat etilgan) va yordamchi turlarining chegaraviy nisbati har bir hududiy zona uchun shaharsozlik reglamenti, shuningdek qonunchilik hujjatlari bilan belgilanadi.

Yer uchastkasidan ruxsat etilgan foydalanishning asosiy turini oʻzgartirish uning huquq egasining arizasiga koʻra amalga oshiriladi.

Yer uchastkasidan ruxsat etilgan foydalanishning asosiy turini oʻzgartirish uchun ariza davlat xizmatlari markazi yoki Oʻzbekiston Respublikasi Yagona interaktiv davlat xizmatlari portali orqali beriladi.

Yer uchastkasidan ruxsat etilgan foydalanishning asosiy turini oʻzgartirish boʻyicha davlat xizmatlari koʻrsatishga doir maʼmuriy reglament Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan tasdiqlanadi.

Yer uchastkasidan ruxsat etilgan foydalanishning yordamchi turini oʻzgartirish uning huquq egasi tomonidan shaharsozlik reglamentida nazarda tutilgan yordamchi turlar orasidan faoliyat turlarini tanlash yoʻli bilan mustaqil ravishda amalga oshiriladi.

Yer uchastkasidan shartli ruxsat etilgan foydalanish turi uchun ruxsatnoma olish uning huquq egasining arizasiga koʻra amalga oshiriladi.

Yer uchastkasidan shartli ruxsat etilgan foydalanish turi uchun ruxsatnoma olishga doir ariza davlat xizmatlari markazi yoki Oʻzbekiston Respublikasi Yagona interaktiv davlat xizmatlari portali orqali beriladi.

Yer uchastkasidan shartli ruxsat etilgan foydalanish turi uchun ruxsatnoma jamoatchilik muhokamasi natijalarini inobatga olgan holda Qoraqalpogʻiston Respublikasi Qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirligi, viloyatlar qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi bosh boshqarmalari hamda Toshkent shahar qurilish bosh boshqarmasi huzuridagi tegishli hududiy arxitektura-shaharsozlik kengashlarining qarorlariga asosan beriladi.

Yer uchastkasidan shartli ruxsat etilgan foydalanish turi uchun ruxsatnoma olish boʻyicha davlat xizmatlari koʻrsatishga doir maʼmuriy reglament, shu jumladan yer uchastkalarining huquq egalari bilan ochiq muhokamalar oʻtkazish tartibi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan tasdiqlanadi.

Yer uchastkasidan shartli ruxsat etilgan foydalanishning ayrim turlariga ruxsatnoma olish uchun Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilangan miqdorlarda toʻlov undirilishi mumkin.

Ruxsat etilgan foydalanishning belgilangan turidan qatʼi nazar yer uchastkasidan:

geodeziya punktlarini, chegara, axborotga doir va boshqa belgilarni joylashtirish;

muhandislik-kommunikatsiya tarmoqlari obyektlarini servitut shartlarida joylashtirish;

muhandislik hamda geologik qidiruv va tadqiqotlarni amalga oshirish;

binolar va inshootlarni qurish yoki rekonstruksiya qilish uchun zarur boʻlgan asosiy vositalarni, qurilishga doir hamda boshqa materiallarni bunday qurilish yoki rekonstruksiya qilish davrida qonunchilikda belgilangan tartibda joylashtirish;

shaharsozlik reglamentlari talablariga muvofiq obodonlashtirish obyektlarini joylashtirish;

yerlarni rekultivatsiya qilishni amalga oshirish;

favqulodda vaziyatlarning oldini olish va ularni bartaraf etish, ularning oqibatlarini bartaraf etish uchun foydalanilishi mumkin”;

4) 15-moddaning birinchi qismidagi “yer uchastkalarining joylashgan manzili va oʻlchamlari” degan soʻzlar “yer uchastkalaridan ruxsat etilgan foydalanishning asosiy turlari, yer uchastkalarining joylashgan manzili va oʻlchamlari” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

5) 20-modda birinchi qismining birinchi xatboshisidagi “Yerlarning moʻljallangan asosiy maqsadiga” degan soʻzlar “Yerlardan ruxsat etilgan foydalanishning asosiy turiga” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

6) 24¹-moddaning beshinchi qismidagi “ulardan foydalanishning mazkur Kodeksning 20-moddasida nazarda tutilgan asosiy maqsadini saqlab qolish sharti bilan” degan soʻzlar “ulardan ushbu Kodeksning 20-moddasida nazarda tutilgan ruxsat etilgan foydalanishning asosiy turini saqlab qolish sharti bilan” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

7) 25-moddaning toʻrtinchi qismidagi “belgilangan maqsadlarda” degan soʻzlar “ruxsat etilgan foydalanishning asosiy turiga muvofiq” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

8) 29-modda birinchi qismining toʻrtinchi xatboshisidagi “asosiy foydalanish maqsadini” degan soʻzlar “ruxsat etilgan foydalanishning asosiy turini” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

9) 30¹-modda ikkinchi qismining sakkizinchi xatboshisidagi “belgilangan maqsadda” degan soʻzlar “undan ruxsat etilgan foydalanishning asosiy turiga muvofiq” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

10) 30²-modda:

ikkinchi qismining toʻrtinchi xatboshisidagi “belgilangan maqsadda” degan soʻzlar “undan ruxsat etilgan foydalanishning asosiy turiga muvofiq” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

uchinchi qismining beshinchi xatboshisidagi “foydalanish maqsadini” degan soʻzlar “ruxsat etilgan foydalanishning asosiy turini” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

11) 35-modda ikkinchi qismining 2-bandidagi “foydalanish maqsadi” degan soʻzlar “ruxsat etilgan foydalanishning asosiy turi” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

12) 36-modda birinchi qismining 6-bandidagi “belgilanganidan boshqa maqsadlarda” degan soʻzlar “ruxsat etilgan foydalanishning asosiy turiga nomuvofiq” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

13) 39-modda birinchi qismi:

1-bandidagi “undan foydalanish maqsadiga” degan soʻzlar “undan ruxsat etilgan foydalanishning turlariga” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

6-bandidagi “foydalanish maqsadi” degan soʻzlar “ruxsat etilgan foydalanishning turlari” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

quyidagi mazmundagi 11-band bilan toʻldirilsin:

“11) qonunchilikda nazarda tutilgan tartibda va shartlarda yer uchastkasidan ruxsat etilgan foydalanishning asosiy turini oʻzgartirish”;

14) 40-modda birinchi qismining:

1-bandidagi “yerdan belgilangan maqsadga muvofiq” degan soʻzlar “yer uchastkasidan ruxsat etilgan foydalanishning asosiy turiga muvofiq” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

6-bandidagi “belgilangan maqsadda” degan soʻzlar “ruxsat etilgan foydalanishning asosiy turlariga muvofiq” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

15) 49-moddaning toʻrtinchi qismidagi “belgilangan maqsadda” degan soʻzlar “ruxsat etilgan foydalanishning asosiy turiga muvofiq” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

16) 51-moddaning oltinchi qismidagi “belgilangan maqsadda” degan soʻzlar “ruxsat etilgan foydalanishning asosiy turlariga muvofiq” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

17) 64-modda:

birinchi qismining uchinchi xatboshisidagi “daraxtzorlar, bogʻlar, sayilgohlar, xiyobonlar” degan soʻzlar “oʻrmon-bogʻlar, skverlar, istirohat bogʻlari, xiyobonlar, sayilgohlar” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

toʻrtinchi qismi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“Umumiy foydalanishdagi yerlarda faqat yer uchastkalaridan ruxsat etilgan foydalanishning asosiy turlariga mos keladigan imorat va inshootlar qurishga ruxsat beriladi, bundan ushbu moddaning oltinchi qismida nazarda tutilgan hollar mustasno”;

quyidagi mazmundagi oltinchi qism bilan toʻldirilsin:

“Davlat mulki boʻlgan hamda aholining madaniy-maishiy ehtiyojlarini qondirish va dam olishi uchun foydalaniladigan yerlarni yoki ularning bir qismini xususiylashtirish yoxud boshqacha tarzda begonalashtirish, ushbu yerlarda binolar va inshootlarni qurish (bundan yengil turdagi obyektlar, shuningdek obodonlashtirish va muhandislik infratuzilmasi obyektlari mustasno) yoki mavjud binolar va inshootlarning qurilish maydonlarini kengaytirish, shuningdek ushbu yerlarning hududini qisqartirish taqiqlanadi”.

18) 72-moddaning birinchi qismidagi “ularning belgilangan maqsadiga” degan soʻzlar “ulardan ruxsat etilgan foydalanishning asosiy turlariga” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

19) 73-moddaning birinchi qismidagi “ularning belgilangan maqsadiga” degan soʻzlar “ulardan ruxsat etilgan foydalanishning asosiy turlariga” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

20) 74-moddaning birinchi qismidagi “ularning belgilangan maqsadiga” degan soʻzlar “ulardan ruxsat etilgan foydalanishning asosiy turlariga” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

21) 75-moddaning birinchi qismidagi “ularning belgilangan maqsadiga” degan soʻzlar “ulardan ruxsat etilgan foydalanishning asosiy turlariga” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

22) 85-modda ikkinchi qismining ikkinchi xatboshisidagi “yer uchastkalaridan belgilangan maqsadda” degan soʻzlar “yer uchastkalaridan ruxsat etilgan foydalanishning asosiy turiga muvofiq” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

23) 90-modda ikkinchi qismining:

ikkinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“yer uchastkalaridan ruxsat etilgan foydalanishning asosiy turiga nomuvofiq foydalanganlikda”;

yettinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“vaqtincha egallab turilgan yer uchastkalarini qaytarish muddatini buzganlikda yoki ularni ruxsat etilgan foydalanishning asosiy turiga muvofiq foydalanishga yaroqli holatga keltirishga oid majburiyatlarni bajarmaganlikda”.

4-modda. Oʻzbekiston Respublikasining 1998-yil 30-aprelda qabul qilingan “Fermer xoʻjaligi toʻgʻrisida”gi 602-I-sonli Qonuniga (Oʻzbekiston Respublikasining 2004-yil 26-avgustda qabul qilingan 662-II-sonli Qonuni tahririda) (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi, 2004-yil, № 9, 162-modda; Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2006-yil, № 3, 119-modda; 2007-yil, № 12, 608-modda; 2008-yil, № 12, 640-modda; 2009-yil, № 12, 472-modda; 2011-yil, № 9, 248-modda; 2012-yil, № 9/1, 238-modda; 2013-yil, № 10, 263-modda; 2015-yil, № 8, 312-modda; 2016-yil, № 12, 383, 385-moddalar; 2018-yil, № 4, 224-modda, № 12, 781-modda; 2019-yil, № 4, 199-modda, № 12, 886-modda; 2020-yil, № 1, 2-modda, № 9, 540-modda, № 11, 652-modda; 2021-yil, 4-songa ilova; 2022-yil, № 6, 570-modda; 2024-yil, № 7, 629-modda, № 9, 958-modda, № 10, 1072, 1080-moddalar) quyidagi oʻzgartirishlar kiritilsin:

1) 13-moddaning ikkinchi qismidagi “qatʼiy belgilangan maqsadda” degan soʻzlar “ruxsat etilgan foydalanishning asosiy turiga muvofiq” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

2) 17-modda birinchi qismining ikkinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“yer uchastkasidan qonunchilikda va ijaraga olish shartnomasida belgilangan shartlar asosida, ruxsat etilgan foydalanishning asosiy turiga muvofiq samarali va oqilona foydalanilishini taʼminlashi”.

5-modda. Oʻzbekiston Respublikasining 1998-yil 28-avgustda qabul qilingan “Davlat yer kadastri toʻgʻrisida”gi 666-I-sonli Qonuniga (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi, 1998-yil, № 9, 165-modda; 2003-yil, № 1, 8-modda, № 9-10, 149-modda; 2004-yil, № 5, 90-modda; 2005-yil, № 1, 18-modda; Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2018-yil, № 7, 432-modda; 2021-yil, 4-songa ilova, № 8, 800-modda; 2022-yil, № 6, 570, 577-moddalar) quyidagi qoʻshimchalar kiritilsin:

1) 14-modda birinchi qismining uchinchi xatboshisi “foydalanish maqsadi” degan soʻzlardan keyin “yer uchastkasidan ruxsat etilgan foydalanishning asosiy turi” degan soʻzlar bilan toʻldirilsin;

2) 20-moddaning birinchi qismi “qaysi maqsadda foydalanish moʻljallanganligini” degan soʻzlardan keyin “va ruxsat etilgan foydalanishning asosiy turini” degan soʻzlar bilan toʻldirilsin.

6-modda. Oʻzbekiston Respublikasining 2004-yil 3-dekabrda qabul qilingan “Muhofaza etiladigan tabiiy hududlar toʻgʻrisida”gi 710-II-sonli Qonuniga (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi, 2005-yil, № 1, 14-modda; Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2014-yil, № 9, 244-modda; 2017-yil, № 9, 510-modda; 2019-yil, № 1, 1-modda; 2020-yil, № 9, 540-modda; 2021-yil, 4-songa ilova; 2022-yil, № 6, 570, 577-moddalar; 2024-yil, № 8, 831-modda) quyidagi oʻzgartirishlar va qoʻshimcha kiritilsin:

1) 5-moddaning ikkinchi qismidagi “milliy bogʻlar” degan soʻzlar “milliy bogʻlar, botanika bogʻlari” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

2) X bobning nomidagi “milliy bogʻlar” degan soʻzlar “milliy bogʻlar, botanika bogʻlari” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

3) quyidagi mazmundagi 45¹-modda bilan toʻldirilsin:

Botanika bogʻlari oʻsimlik dunyosini va uning genetik fondini saqlab qolish, kamyob va yoʻqolib ketish xavfi ostida turgan yovvoyi holda oʻsuvchi oʻsimliklarning turlarini oʻrganish, iqlimga moslash va takror koʻpaytirish, ilmiy, oʻquv hamda taʼlim ishlarini olib borish, oʻsimlik dunyosini muhofaza qilish va undan oqilona foydalanish boʻyicha bilimlarni targʻib qilish maqsadida tashkil etiladigan, muhofaza etiladigan tabiiy hududlardir.

Botanika bogʻlari tegishincha Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori yoki mahalliy davlat hokimiyati organlarining qarori bilan tashkil etiladigan umumdavlat ahamiyatiga molik botanika bogʻlariga va mahalliy ahamiyatga molik botanika bogʻlariga boʻlinadi.

Botanika bogʻlari hududida ushbu bogʻlarni tashkil etish maqsadlariga muvofiq boʻlmagan va oʻsimlik dunyosining saqlanib qolishiga tahdid soluvchi har qanday faoliyat taqiqlanadi”.

7-modda. Oʻzbekiston Respublikasining 2021-yil 22-fevralda qabul qilingan OʻRQ-676-sonli Qonuni bilan tasdiqlangan Oʻzbekiston Respublikasining Shaharsozlik kodeksiga (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2021-yil, № 2, 145-modda; 2022-yil, № 6, 570, 577-moddalar, № 11, 1061-modda; 2023-yil, № 10, 795-modda, № 11, 923-modda, № 12, 1010-modda; 2024-yil, № 8, 830, 831-moddalar, № 9, 961-modda) quyidagi oʻzgartirishlar kiritilsin:

1) 3-moddaning:

oʻn toʻqqizinchi xatboshisidagi “yer uchastkalaridan va boshqa koʻchmas mulk obyektlaridan foydalanish koʻrsatkichlari hamda turlarining” degan soʻzlar “yer uchastkalaridan ruxsat etilgan foydalanish turlarining, boshqa koʻchmas mulk obyektlaridan foydalanish koʻrsatkichlari hamda turlarining” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

yigirmanchi xatboshisidagi “yer uchastkalaridan foydalanish turlarini belgilash” degan soʻzlar “yer uchastkalaridan ruxsat etilgan foydalanish turlarini belgilash” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

2) 14-moddaning toʻrtinchi qismidagi “belgilangan maqsadda” degan soʻzlar “ruxsat etilgan foydalanishning asosiy turiga muvofiq” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

3) 80-moddaning:

ikkinchi qismidagi “foydalanish maqsadini” degan soʻzlar “ruxsat etilgan foydalanishning asosiy turini” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

toʻrtinchi qismidagi “foydalanish maqsadini” degan soʻzlar “ruxsat etilgan foydalanishning asosiy turini” degan soʻzlar bilan almashtirilsin.

8-modda. Oʻzbekiston Respublikasining 2021-yil 1-aprelda qabul qilingan “Dehqon xoʻjaligi toʻgʻrisida”gi OʻRQ-680-sonli Qonunining (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2021-yil, № 4, 286-modda; 2022-yil, № 11, 1061-modda; 2023-yil, № 11, 919-modda; 2024-yil, № 10, 1072, 1080-moddalar) 10-moddasiga quyidagi oʻzgartirishlar kiritilsin:

birinchi qismdagi “yer uchastkalaridan maqsadli va oqilona foydalanilishi” degan soʻzlar “yer uchastkalaridan ruxsat etilgan foydalanishning asosiy turiga muvofiq oqilona foydalanilishi” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

yettinchi qismdagi “belgilangan maqsadda” degan soʻzlar “ruxsat etilgan foydalanishning asosiy turiga muvofiq” degan soʻzlar bilan almashtirilsin.

9-modda. Oʻzbekiston Respublikasining 2021-yil 1-aprelda qabul qilingan “Tomorqa xoʻjaligi toʻgʻrisida”gi OʻRQ-681-sonli Qonuniga (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2021-yil, № 4, 287-modda; 2023-yil, № 6, 446-modda) quyidagi oʻzgartirishlar kiritilsin:

1) 6-moddaning ikkinchi xatboshisidagi “yer uchastkalaridan maqsadli va oqilona foydalanilishini” degan soʻzlar “yer uchastkalaridan ruxsat etilgan foydalanishning asosiy turiga muvofiq oqilona foydalanilishini” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

2) 9-modda birinchi qismining oltinchi xatboshisidagi “maqsadli va samarali foydalanilishini” degan soʻzlar “ruxsat etilgan foydalanishning asosiy turiga muvofiq samarali foydalanilishini” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

3) 10-moddaning beshinchi xatboshisidagi “shaxsiy tomorqa yer uchastkalaridan maqsadli va oqilona foydalanilishi” degan soʻzlar “shaxsiy tomorqa yer uchastkalaridan ruxsat etilgan foydalanishning asosiy turiga muvofiq oqilona foydalanilishi” degan soʻzlar bilan almashtirilsin.

10-modda. Oʻzbekiston Respublikasining 2021-yil 15-noyabrda qabul qilingan “Qishloq xoʻjaligiga moʻljallanmagan yer uchastkalarini xususiylashtirish toʻgʻrisida”gi OʻRQ-728-sonli Qonuniga (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2021-yil, № 11, 1060-modda; 2022-yil, № 6, 577-modda; 2023-yil № 10, 795-modda; 2024-yil, № 2, 107-modda) quyidagi oʻzgartirishlar kiritilsin:

1) 11-moddaning:

birinchi qismidagi “yoxud yer uchastkalaridan foydalanishning ruxsat berilgan turlariga” degan soʻzlar chiqarib tashlansin;

ikkinchi qismi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“Ushbu Qonun kuchga kirguniga qadar vujudga kelgan doimiy foydalanish (egalik qilish), ijara yoxud meros qilib qoldiriladigan umrbod egalik qilish huquqi asosida xususiylashtirish subyektlariga tegishli boʻlgan yer uchastkalari, shuningdek xususiylashtirilishi lozim boʻlgan davlat koʻchmas mulk obyektlari joylashgan yer uchastkalari ushbu moddaning birinchi qismida nazarda tutilgan shaharsozlik hujjatlari tasdiqlanguniga qadar xususiylashtirilishi mumkin”;

2) 12-modda birinchi qismining uchinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“tabiatni muhofaza qilish, sogʻlomlashtirish, rekreatsiya maqsadlari va tarixiy-madaniy maqsadlar uchun moʻljallangan yerlar tarkibiga kiruvchi yer uchastkalari, shuningdek oʻrmon hamda suv fondlarining, shaharlar va shaharchalarning umumiy foydalanishdagi yerlari (maydonlar, koʻchalar, tor koʻchalar, yoʻllar, sohil boʻylari, skverlar, istirohat bogʻlari, xiyobonlar, sayilgohlar)”;

3) 23-modda birinchi qismining beshinchi xatboshisidagi “yoki yer uchastkasidan foydalanishning ruxsat berilgan turlarida” degan soʻzlar chiqarib tashlansin;

4) 25-moddaning birinchi qismidagi “yer uchastkalaridan foydalanishning ruxsat berilgan turlariga” degan soʻzlar chiqarib tashlansin.

11-modda. Oʻzbekiston Respublikasining 2023-yil 9-martda qabul qilingan “Davlat mulkini boshqarish toʻgʻrisida”gi OʻRQ-821-sonli Qonuni (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2023-yil, № 3, 183-modda; 2024-yil, № 2, 107-modda, № 10, 1079-modda) 19-moddasi birinchi qismining uchinchi xatboshisidagi “shu jumladan xiyobonlar va botanika bogʻlari” degan soʻzlar “shu jumladan tabiat bogʻlari, milliy bogʻlar va botanika bogʻlari, shuningdek skverlar, istirohat bogʻlari, xiyobonlar, sayilgohlar” degan soʻzlar bilan almashtirilsin.

12-modda. Oʻzbekiston Respublikasi Iqtisodiyot va moliya vazirligi, Bosh prokuraturasi, Adliya vazirligi hamda boshqa manfaatdor tashkilotlar ushbu Qonunning ijrosini, ijrochilarga yetkazilishini hamda mohiyati va ahamiyati aholi oʻrtasida tushuntirilishini taʼminlasin.

13-modda. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi:

hukumat qarorlarini ushbu Qonunga muvofiqlashtirsin;

respublika ijro etuvchi hokimiyat organlari ushbu Qonunga zid boʻlgan oʻz normativ-huquqiy hujjatlarini qayta koʻrib chiqishlari va bekor qilishlarini taʼminlasin.

14-modda. Ushbu Qonun rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran kuchga kiradi.