14.03.2025 yildagi 01/2-28-son
ONLINE TRANSLATE
Oʻzbekiston Respublikasi qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirining buyrugʻi, 14.03.2025 yildagi 01/2-28-son
Kuchga kirish sanasi
30.04.2025
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
 Oʻzbekiston Respublikasi qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirining
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
buyrugʻi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
SHNQ 2.05.08-21 “Aerodromlar” shaharsozlik normalari va qoidalarini tasdiqlash toʻgʻrisida
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
[Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi tomonidan 2025-yil 16-aprelda hisobga olindi, hisob raqami 344]
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Oʻzbekiston Respublikasining Shaharsozlik kodeksiga muvofiq buyuraman:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. SHNQ 2.05.08-21 “Aerodromlar” shaharsozlik normalari va qoidalari ilovaga muvofiq tasdiqlansin.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. Oʻzbekiston Respublikasi Davlat arxitektura va qurilish qoʻmitasi raisining 1997-yil 18-dekabrdagi 85-son buyrugʻi bilan tasdiqlangan QMQ 2.05.08-97 “Aerodromlar” qurilish meʼyorlari va qoidalari oʻz kuchini yoʻqotgan deb topilsin.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3. Mazkur buyruq Oʻzbekiston Respublikasi Favqulodda vaziyatlar vazirligi, Transport vazirligi, Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi hamda Sogʻliqni saqlash vazirligi huzuridagi Sanitariya-epidemiologik osoyishtalik va jamoat salomatligi qoʻmitasi bilan kelishilgan.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4. Ushbu buyruq rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran kuchga kiradi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Vazir Sh. XIDOYATOV
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Toshkent sh.,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2025-yil 14-mart,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
01/2-28-son
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Kelishildi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Transport vaziri I. MAXKAMOV
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2025-yil 6-mart
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Sanitariya-epidemiologik osoyishtalik va jamoat salomatligi qoʻmitasi raisi B. YUSUPALIYEV
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2025-yil 27-fevral
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vaziri A. ABDUXAKIMOV
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2025-yil 25-fevral
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Favqulodda vaziyatlar vaziri A. KULDASHEV
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2025-yil 28-yanvar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Oʻzbekiston Respublikasi qurilish va uy-joy kommunal xoʻjaligi vazirining 2025-yil 14-martdagi 01/2-28-son buyrugʻiga
ILOVA
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
SHNQ 2.05.08-21 “Aerodromlar” shaharsozlik normalari va qoidalari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Mazkur shaharsozlik normalari va qoidalari (bundan buyon matnda SHNQ deb yuritiladi) aerodromlarni loyihalashga oid boʻlgan talablarni belgilaydi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-bob. Shaharsozlik normalari va qoidalari, sanitariya qoidalari, normalari va gigiyena normativlari hamda texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlarga havolalar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. Mazkur SHNQda quyidagi shaharsozlik normalari va qoidalari, sanitariya qoidalari, normalari va gigiyena normativlari hamda texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlarga havolalar qoʻllanilgan:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
SHNQ 2.03.01-24 “Beton va temir-beton konstruksiyalar”;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
SHNQ 2.02.01-24 “Bino va inshootlarning zaminlari”
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
SHNQ 2.05.02-23 “Avtomobil yoʻllari. Loyihalash talablari”;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
SHNQ 2.04.03-24 “Oqova suvlarni chiqarib yuborish. Tashqi tarmoqlar va inshootlar”;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
SHNQ 2.01.01-22 “Loyihalash uchun iqlimiy va fizikaviy-geologik maʼlumotlar”;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
SHNQ 2.10.01-23 “Yassi va chiziq tarzidagi inshootlar qurilishi uchun yer maydonlari oʻlchamlarini aniqlash”;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
SHNQ 1.03.03-23 “Qurilish obyektlarini loyihalashtirish”;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
SHNQ 2.03.05-23 “Poʻlat konstruksiyalar. Loyihalash talablari”;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
SHNQ 2.04.01-22 “Binolarning ichki suv taʼminoti va oqova suvlarni chiqarib yuborish”;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
QMQ 2.04.02-19 “Suv taʼminoti. Tashqi tarmoqlar va inshootlar”;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
SHNQ 2.03.01-24 “Beton va temir-beton konstruksiyalar”;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
SanQvaN 0053-23 “Aholi yashash punktlarining atmosfera havosidagi zararli va zaharli moddalar, produtsent mikroorganizmlar, bakterial preparatlar va aeroionlarning ruxsat etilgan gigiyenik meʼyorlarini”;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
SanQvaN 0008-20 “Turar joylarda, jamoat binolarida, aholi yashash hududlarida va dam olish zonalarida ruxsat etilgan shovqin darajasining sanitariya qoidalari va meʼyorlari”;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
SanQvaN 0060-23 “Radiochastotalarning elektromagnit maydonlari manbalari bilan ishlashning sanitariya qoidalari va normalari”;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
GOST 427-75 “Metall oʻlchov oʻlchagichlari. Texnik shartlar”(rasmiy manba: Lineyki izmeritelnie metallicheskiye. Texnicheskiye usloviya);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
GOST 3344-83 “Yoʻl qurilishi uchun maydalangan chaqiqtosh va qum shlaklari. Texnik shartlar” (rasmiy manba: Sheben i pesok shlakovie dlya dorojnogo stroitelstva. Texnicheskiye usloviya);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
GOST 12.1.006-84 “Radiochastotalarning elektromagnit maydonlari mehnat xavfsizligi standartlari tizimi. Ish joyidagi ruxsat etilgan darajalar va monitoringga qoʻyiladigan talablar” (rasmiy manba: Sistema standartov bezopasnosti truda elektromagnitnie polya radiochastot. Dopustimie urovni na rabochix mestax i trebovaniya k provedeniyu kontrolya);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
GOST 22283-88 “Samolyot shovqini. Uy-joy qurilishi hududida ruxsat etilgan shovqin darajasi va uni oʻlchash usullari” (rasmiy manba: Shum aviatsionniy. Dopustimie urovni shuma na territorii jiloy zastroyki i metodi yego izmereniya);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
GOST 8267-93 “Qurilish ishlari uchun zich jinslardan chaqiqtosh va shagʻal” (rasmiy manba: Sheben i graviy iz plotnix gornix porod dlya stroitelnix rabot. Texnicheskiye usloviya);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
GOST 23558-94 “Yoʻl va aerodrom qurilishi uchun noorganik bogʻlovchilar bilan ishlov berilgan maydalangan tosh-shagʻal-qum va gruntlarning aralashmalari. Texnik shartlar” (rasmiy manba: Smesi shebenochno-graviyno-peschanie i grunti, obrabotannie neorganicheskimi vyajushimi materialami, dlya dorojnogo i aerodromnogo stroitelstva. Texnicheskiye usloviya);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
GOST 12801-98 “Yoʻl va aerodrom qurilishi uchun organik bogʻlovchilarga asoslangan materiallar. Sinov usullari” (rasmiy manba: Materiali na osnove organicheskix vyajushix dlya dorojnogo i aerodromnogo stroitelstva. Metodi ispitaniy);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
GOST 25607-2009 “Yoʻllar va aerodromlarning qoplamalari va poydevorlari uchun maydalangan tosh-shagʻal-qum aralashmalari. Texnik shartlar” (rasmiy manba: Smesi shebenochno-graviyno-peschanie dlya pokritiy i osnovaniy avtomobilnix dorog i aerodromov. Texnicheskiye usloviya);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
GOST 30491-2012 “Yoʻl va aerodrom qurilishi uchun organik bogʻlovchilar bilan mustahkamlangan organo-mineral aralashmalar va gruntlar” (rasmiy manba: Smesi organomineralnie i grunti, ukreplennie organicheskimi vyajushimi, dlya dorojnogo i aerodromnogo stroitelstva Texnicheskiye usloviya);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
GOST 10060-2012 “Beton. Sovuqqa chidamliligini aniqlash usullari” (rasmiy manba: Betoni. Metodi opredeleniya morozostoykosti);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
GOST 23161-2012 “Gruntlar. Choʻkish xususiyatlarini laboratoriyada aniqlash usuli” (rasmiy manba: Grunti. Metod laboratornogo opredeleniya xarakteristik prosadochnosti);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
GOST 9128-2013 “Avtomobil yoʻllari va aerodromlar uchun asfaltbeton, polimer asfaltbeton, asfaltbeton, polimer asfaltbeton aralashmalari. Texnik shartlar” (rasmiy manba: Smesi asfaltobetonnie, polimerasfaltobetonnie, asfaltobeton, polimerasfaltobeton dlya avtomobilnix dorog i aerodromov. Texnicheskiye usloviya);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
GOST 8736-2014 “Qurilish ishlari uchun qum. Texnik xususiyatlari” (rasmiy manba: Pesok dlya stroitelnix rabot. Texnicheskiye usloviya);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
GOST 33147-2014 “Umumiy foydalanishdagi avtomobil yoʻllari. Temir-beton yoʻl plitalari. Nazorat usullari” (rasmiy manba: Dorogi avtomobilnie obshego polzovaniya. Pliti dorojnie jelezobetonnie. Metodi kontrolya);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
GOST 25912-2015 “Aerodrom qoplamalari uchun oldindan kuchlanishli temir-beton plitalar. Texnik shartlar” (rasmiy manba: Pliti jelezobetonnie predvaritelno napryajennie dlya aerodromnix pokritiy. Texnicheskiye usloviya);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
GOST 26633-2015 “Ogʻir va mayda donali betonlar. Texnikaviy shartlar” (rasmiy manba: Betoni tyajelie i melkozernistie. Texnicheskiye usloviya);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
GOST 25584-2016 “Gruntlar. Filtrlash koeffitsiyentini laboratoriyada aniqlash usullari” (rasmiy manba: Grunti. Metodi laboratornogo opredeleniya koeffitsiyenta filtratsii);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
GOST R 56925-2016 “Yoʻllar va aerodromlar. Asos va qoplamalarning notekisligini oʻlchash usullari” (rasmiy manba: Dorogi avtomobilnie i aerodromi. Metodi izmereniya nerovnostey osnovaniy i pokritiy);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
GOST 18105-2018 “Beton. Mustahkamlikni nazorat qilish va baholash qoidalari” (rasmiy manba: Betoni. Pravila kontrolya i otsenki prochnosti);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
GOST 25100-2020 “Gruntlar. Tasniflash” (rasmiy manba: Grunti. Klassifikatsiya);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
GOST 9941-2022 “Korroziyaga chidamli yuqori legirlangan poʻlatlardan sovuqlayin deformatsiyalangan choksiz quvurlar. Texnik shartlar” (rasmiy manba: Trubi besshovnie xolodnodeformirovannie iz korrozionno-stoykix visokolegirovannix staley. Texnicheskiye usloviya);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
GOST 9.602-2016 “Korroziya va eskirishdan himoyalashning yagona tizimi. Yer osti inshootlari. Korroziyadan himoyalashning umumiy talablari” (rasmiy manba: Yedinaya sistema zashiti ot korrozii i stareniya. Soorujeniya podzemnie. Obshiye trebovaniya k zashite ot korrozii)”;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
GOST 30413-96 “Avtomobil yoʻllari. Avtomobil gʻildiragining yoʻl qoplamasi bilan ilashish koeffitsiyentini aniqlash usuli” (rasmiy manba: Dorogi avtomobilnie. Metod opredeleniya koeffitsiyenta ssepleniya kolesa avtomobilya s dorojnim pokritiyem);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
OʻzR AQ-153 “Oʻzbekiston Respublikasi fuqaro va eksperimental aviatsiya aerodromlarini ekspluatatsiyaga yaroqlilik meʼyorlari”;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
OʻzR AQ-160 “Oʻzbekiston Respublikasi fuqaro va eksperimental aviatsiyasi aerodromlarini sertifikatlash qoidalari” (roʻyxat raqami 1734, 2007-yil 29-oktabr).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2-bob. Atamalar va taʼriflar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. Ushbu SHNQda quyidagi atamalar va ularning taʼriflari qoʻllanilgan:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
havo kemasi — havo bilan oʻzaro taʼsir hisobiga, yer sathidan qaytgan havo bilan oʻzaro taʼsirdan tashqari, atmosferada harakatlanadigan uchish apparati;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
samolyot — dvigatel yordamida harakatga keltiriladigan va parvozdagi koʻtarish kuchi harakatlanmaydigan qanot yuzlarida aerodinamik reaksiyalar hisobiga paydo boʻladigan havodan ogʻir havo kemasi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
vertolyot — dvigatel yordamida vertikal holatda joylashgan oʻqlar atrofida aylantiriladigan bitta yoki bir nechta tashuvchi (asosiy) vintlarning havo bilan reaksiyalari hisobiga parvozni amalga oshiradigan havodan ogʻir havo kemasi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
aerodrom — quruqlikdagi yoki suv sathidagi maxsus jihozlangan, havo kemalarining kelib qoʻnishi, joʻnashi va shu sath boʻylab harakatlanishi uchun toʻliq yoki qisman moʻljallangan, shuningdek binolar, inshootlar hamda anjomlar joylashgan hudud;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
aerodrom hududi — gorizontal va vertikal tekisliklarda belgilangan chegaralarda aerodrom va unga tutashgan joylarning havo hududi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
vertodrom — toʻliq yoki qisman vertolyotlarning kelishi, joʻnatilishi va harakatlanishi uchun moʻljallangan aerodrom yoki inshoot yuzasidagi maʼlum bir belgilangan hudud yuzasi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
uchish-qoʻnish yoʻlagi — havo kemalarining qoʻnishi va uchishi uchun moʻljallangan, quruqlikdagi aerodromning maʼlum bir toʻgʻri burchakli qismi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ishchi maydon — aerodromda havo kemasining uchishi, qoʻnishi va burilishi uchun moʻljallangan hudud (manyovr qilish zonasi va perronlardan iborat qism);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
yoʻlak cheti — havo kemalarining harakatlanishi uchun moʻljallangan yoʻlakning va perronning chetki mustahkamlangan qismi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
perron — yoʻlovchilarni olish va tushirish, pochta yoki yuklarni ortish yoki tushirish, havo kemasiga yoqilgʻi quyish, toʻxtash joylari va havo kemasiga texnik xizmat koʻrsatish maqsadida uni joylashtirish uchun moʻljallangan aerodromning belgilangan maydoni;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
suvni qochirish va drenaj tizimlari — aerodrom qoplamasi yuzasidan suvni qochirish va yer osti suvlari sathini pasaytirish uchun moʻljallangan qurilmalar majmuasi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
toʻxtash joyi — havo kemalari uchun moʻljallangan maydon;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
yurgizib borish yoʻlagi — aerodromda havo kemalarining harakatlanishi uchun belgilangan va aerodromning bir qismini boshqasiga ulash uchun moʻljallangan yoʻlak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3-bob. Umumiy qoidalar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3. Aerodrom uchun moʻljallangan yer maydonlarining oʻlchamlarini SHNQ 2.10.01-23 ga muvofiq aniqlash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4. Ushbu SHNQga qoʻshimcha ravishda aerodromlarni loyihalashda Xalqaro fuqaro aviatsiyasi tashkilotining (IKAO) standartlari va tavsiyalariga amal qilish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5. Aerodromlarni loyihalashda quyidagilar inobatga olinishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
suvni qochirish va drenaj tizimlari, aerodrom toʻshamasi, havoning ifloslanishini oldini olishga qaratilgan chora-tadbirlarning mavjudligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
aerodromning gruntli zaminlarining mustahkamligi, barqarorligi va chidamliligi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
6. Aerodrom hududi oʻlchamlari hamda uning chegarasidagi tabiiy va sunʼiy toʻsiqlarning balandligi havo kemalarining xavfsiz uchishi va qoʻnishini taʼminlashi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
7. Aerodromlar tarkibi quyidagi asosiy elementlarni oʻz ichiga olishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
uchish-qoʻnish yoʻlaklari, shu jumladan sunʼiy uchish-qoʻnish yoʻlaklari va gruntli uchish-qoʻnish yoʻlaklari, yon xavfsizlik yoʻlaklari va yoʻlak oxiri xavfsizlik yoʻlaklari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
yurgizib borish yoʻlaklari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
perronlar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
havo kemalarining toʻxtash joylari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
maxsus maqsadli maydonchalar va boshqalar.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4-bob. Aerodrom va vertodromga qoʻyiladigan talablar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-§. Uchish-qoʻnish yoʻlaklariga qoʻyiladigan talablar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
8. Uchish-qoʻnish yoʻlagining yoʻnalishi va joylashishini belgilashda meteorologik omillar (shamol holati, tuman, tutun, past joylashgan bulutlar), tabiiy va sunʼiy toʻsiqlarning mavjudligi hamda joyning relyefi inobatga olinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
9. Uchish-qoʻnish yoʻlagining kengligi mazkur SHNQning 1-jadvaliga asosan belgilanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

1-jadval

Kod raqami

Kod harfi

A

V

S

D

E

F

1

18 m

18 m

23 m

-

-

-

2

23 m

23 m

30 m

-

-

-

3

30 m

30 m

30 m

45 m

-

-

4

-

-

45 m

45 m

45 m

45 m

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
10. Uchish-qoʻnish yoʻlagining yon chiziqlari ikkala tomondan simmetrik tarzda joylashtirilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bunda, uchish-qoʻnish yoʻlagining umumiy kengligi yon chiziqlari bilan hisoblanganda quyidagilardan kam boʻlmasligi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kod harfi D yoki E boʻlganda, 60 m (45 m + 2x7,5 m);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kod harfi F boʻlganda, 75 m (45 m + 2x15 m).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
11. Uchish-qoʻnish yoʻlagining yon xavfsizlik tasmasi qismlarini loyihalashda quyidagilarni hisobga olish kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
samolyot uchish-qoʻnish yoʻlagidan chiqib ketganda, samolyotning konstruktiv shikastlanmasligini;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
samolyotni uchish-qoʻnish yoʻlagining xavfsizlik tasmasi qismlarida harakatlanishini;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
samolyotdan tushadigan yukka bardosh bera olishini.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
12. Aerodromning uchish-qoʻnish yoʻlagiga shamolning taʼsir qilish tezligi mazkur SHNQning 2-jadvaliga asosan belgilanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

2-jadval

Kod belgilari

Uchish-qoʻnish yoʻlagiga shamol taʼsir qilishining qiymati, foiz

Uchish-qoʻnish yoʻlagiga shamolning taʼsir qilish tezligi, m/s

4F, 4E, 3-4 D, 1-4C,

1-3B

1-3A

98

95

90

12

8

6

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Shamol yukini eng yaqin meteorologik stansiyadan kamida 5 yillik kuzatuv maʼlumotlarini olgan xolda, 8 yoki 16 rumb uchun hisoblash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
13. Uchish-qoʻnish yoʻlagida yurgizib borish yoʻlagi boʻlmagan hollarda, havo kemasining xavfsiz burilishini taʼminlash uchun ushbu uchish-qoʻnish yoʻlagi oxirida burilish maydonchasi boʻlishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
14. Uchish-qoʻnish yoʻlagining cheti boʻylab kengligi 25 m dan kam boʻlmagan gruntli yoʻlak cheti koʻzda tutilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
15. Uchish-qoʻnish yoʻlagining bosh, yon va oxirgi mustahkamlanadigan gruntli qismlarining uzunligi mazkur SHNQning 3-jadvaliga asosan belgilanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

3-jadval

Kod belgilari

Uchish-qoʻnish yoʻlagi bosh, yon va oxirgi mustahkamlanadigan gruntli qismlarining eni, m

Uchish-qoʻnish yoʻlagi bosh, yon va oxirgi mustahkamlanadigan gruntli qismlarining uzunligi (boʻyi), m

4F

4E, 3-4D

1-3B, 1-4C

95

75

45

75

50

30

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
16. Tashqi dvigatellar oʻqlari orasidagi masofa 30 m dan ortiq boʻlgan havo kemalaridan foydalaniladigan 4F, 4E, 3-4D kod belgilariga ega boʻlgan aerodromlarda burilish maydonchalari yon qismining mustahkamlanadigan kengligi 9 m ni tashkil etishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
17. Uchish-qoʻnish yoʻlagining uzunligini belgilashda quyidagi omillar hisobga olinishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
havo kemasining texnik tasniflari va sof ogʻirligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ob-havo harorati va sirtqi shamol;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
mavjud uchish-qoʻnish yoʻlagining xususiyatlari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
nishabligi va qoplama yuzasi holati;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
aeroportning joylashuvi (barometrik bosim, aeroportning dengiz sathiga nisbatan absolyut balandligi hamda joydagi toʻsiqlarning mavjudligi).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
18. Uchish-qoʻnish yoʻlagining masofalari mazkur SHNQning 1-rasmiga asosan belgilanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-rasm
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Aerodrom kodini belgilash (aerodromni rejalashtirish maqsadida tanlangan kod raqami va harfi) samolyotning va ushbu aerodromga moʻljallangan inshoot va asbob-uskunalarning xususiyatlariga muvofiq aniqlanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
19. Aerodrom kodlari mazkur SHNQning 4-jadvaliga asosan 1-element kodi bilan aniqlanishi kerak. Eng katta samolyot uchun ushbu SHNQning 4-jadvalida hisoblangan uchish-qoʻnish yoʻlagining uzunligi tanlanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

4-jadval

1-elementi kodi

Kod raqami

Samolyot turi uchun hisoblangan uchish-qoʻnish yoʻlagining uzunligi

1

Kamida 800 m

2

800 m dan 1200 m gacha, 1200 mni qoʻshmasdan

3

1200 m dan 1800 m gacha, 1800 mni qoʻshmasdan

4

1800 m va undan katta

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
20. Uchish-qoʻnish yoʻlagining uzunligini ushbu SHNQning 2-rasmiga asosan aniqlash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2-rasm
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2-§. Uchish-qoʻnish yoʻlagiga uzunlik, balandlik, harorat va qiyalik boʻyicha kiritilgan tuzatishlar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
21. Parvozni amalga oshirish boʻyicha texnik qoʻllanma mavjud boʻlmaganda, uchish-qoʻnish yoʻlagining uzunligi umumiy tuzatishlarni qoʻllash orqali aniqlanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Uchish-qoʻnish yoʻlagining uzunligi samolyotlarning ekspluatatsion (foydalanish) talablariga muvofiq tanlanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
22. Uchish-qoʻnish yoʻlagining uzunligi atmosfera sharoitida (havo harorati dengiz sathida +15 °C, atmosfera bosimi 101325 Pa va nisbiy namlik 0% boʻlishi), nol balandlikda, shamolsiz va nol nishablikda uchish yoki qoʻnish uchun zarur boʻlgan aerodromni loyihalash tanlangan uchish-qoʻnish yoʻlagi uzunligi asosida belgilanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
23. Dastlabki uchish-qoʻnish yoʻlagi uzunligi har 300 m ortganda ushbu yoʻlakning uzunligi 7 foizga oshirilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
24. Mazkur SHNQning 5-jadvaliga muvofiq aniqlangan uchish-qoʻnish yoʻlagining uzunligi aerodrom hududidagi havoning hisobiy haroratining aerodrom balandligi uchun atmosfera haroratidan yuqori boʻlgan har bir 1°C uchun 1 foizga oshirilishi lozim. Bunda, aerodrom balandligi uchun belgilangan atmosfera haroratidan ortiq boʻlgan har bir daraja hisobga olinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

5-jadval

Oʻzgarmas balandlik

(m)

Harorat

(℃)

Bosim

(kg/m3)

0

15.00

1.23

500

11.75

1.17

1000

8.50

1.11

1500

5.25

1.06

2000

2.00

1.01

2500

-1.25

0.96

3000

-4.50

0.91

3500

-7.75

0.86

4000

-10.98

0.82

4500

-14.23

0.78

5000

-17.47

0.74

5500

-20.72

0.70

6000

-23.96

0.66

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
25. Aerodrom hududida hisoblangan havo harorati yilning eng issiq oyidagi oʻrtacha kunlik harorati va shu oyning maksimal kunlik haroratini, mazkur harorat va oʻrtacha oylik harorat oʻrtasidagi farqning uchdan bir qismini hisobga olgan holda, hisoblangan oʻrtacha oylik haroratining qiymati sifatida qabul qilinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
26. Aerodrom hududida hisoblangan harorat quyidagi formula orqali aniqlanishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
T1 — yilning eng issiq oyidagi oʻrtacha kunlik haroratni hisobga olgan holda oʻrtacha oylik harorat qiymati;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
T2 — yilning shu oyidagi maksimal kunlik haroratni hisobga olgan holda oʻrtacha oylik harorat qiymati.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
T1 va T2 qiymatlari bir necha yil davomida aniqlanishi lozim. Oʻrtacha kunlik harorat quyidagi formula orqali aniqlanishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
t2 — maksimal kunlik harorat.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
27. Mazkur SHNQning 2-formulasiga asosan 30 kundan iborat bir oy uchun oylik oʻrtacha harorat qiymati, kunlik oʻrtacha havo haroratini hisobga olgan holda, T1 = eng issiq oyning har kuni bir marta olingan oʻttizta qiymatdan , barchasining yigʻindisidan iborat boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Maksimal kunlik haroratning oylik oʻrtacha qiymati T2 eng issiq oyning har kuni bir marta aniqlanadigan oʻttiz t2 qiymatdan, barchasi birgalikda qoʻshilgan yigʻindisidan iborat.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
28. Uchish-qoʻnish yoʻlagining dastlabki uzunligi havo kemasiga qoʻyilgan uchish talablariga muvofiq 900 m yoki undan ortiq boʻlgan hollarda, mazkur yoʻlak uzunligini har bir 1 foiz qiyalik uchun 10 foizga oshirilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3-§. Parallel uchish-qoʻnish yoʻlagi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
29. Parallel uchish-qoʻnish yoʻlaklari orasidagi masofa quyidagicha belgilanishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kod raqami 3 yoki 4 boʻlganda, 210 m;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kod raqami 2 boʻlganda, 150 m;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kod raqami 1 boʻlganda, 120 m.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
30. Parallel uchish-qoʻnish yoʻlagi havo kemalari tomonidan bir vaqtning oʻzida foydalanilgan taqdirda, ushbu yoʻlaklar orasidagi masofa quyidagicha belgilanishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
mustaqil parallel qoʻnishga kirish uchun — 1035 m;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
mustaqil boʻlmagan parallel qoʻnishga kirish uchun — 915 m;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
mustaqil parallel parvozlar uchun — 760 m;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
alohida parallel parvozlar uchun — 760 m.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
31. Parallel uchish-qoʻnish yoʻlagini loyihalashda ular orasiga aerovokzal, perron, toʻxtash joylari va boshqa ishchi maydonlar joylashtirilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5-bob. Yurgizib borish yoʻlaklari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
32. Yurgizib borish yoʻlaklarining soni havo kemalarining harakatlanish intensivligi (jadalligi)ni hisobga olgan holda belgilanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bunda, yurgizib borish yoʻlaklari bilan aerodromning boshqa elementlari orasidagi masofa minimal boʻlishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
33. Perronlarda joylashgan yurgizib borish yoʻlaklari ushbu SHNQning 3-rasmiga muvofiq qabul qilinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3-rasm
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
34. Uchish-qoʻnish yoʻlagining sigʻimini oshirish va havo kemalarining yoʻnalishlarini qisqartirishda uchish-qoʻnish yoʻlagiga 30 — 45 burchak ostida joylashgan tutashuvchi yurgizib borish yoʻlagini, shuningdek yurgizib borish yoʻlagining tushish tezligini nazarda tutish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
35. Minimal yurgizib borish yoʻlagining kengligi mazkur SHNQning 6-jadvaliga asosan belgilanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
36. Minimal yurgizib borish yoʻlagi kengligi uchun tanlangan qiymatlar tanlangan kod harfi uchun asosiy shassi tashqi gʻildiraklarining minimal oraligʻiga gʻildirakdan qoplama chetigacha boʻlgan masofasini qoʻshish orqali hisoblanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

6-jadval

Kod harflari

Yurgizib borish yoʻlagi ishchi maydonining kengligi, m

Yurgizib borish yoʻlagi chetining kengligi, m

Yurgizib borish yoʻlagi umumiy kengligi, m

F

23,0

2x10,5

44,0

E

23,0

2x7,5

38,0

D

18,0

2x8,0

34,0

C

15,0

2x5,0

25,0

B

10.5

2x1,5

13,5

A

7.5

2x1,5

10,5

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
37. Kod harfi C boʻlgan samolyotlar uchun tashqi aviashinalarida shassi gʻildiragi izi 7,5 m gacha boʻlganda, yurgizib borish yoʻlagi kengligi 15 m gacha boʻlishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Kod harfi A boʻlgan samolyotlar uchun tashqi aviashinalarida shassi gʻildiragining izi 9,5 m gacha boʻlganda, yurgizib borish yoʻlagi kengligi 18 m, shassi gʻildiragi izi 12,5 m gacha boʻlganda, yurgizib borish yoʻlagi kengligi 21 m gacha boʻlishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
38. F, E kod belgilariga ega boʻlgan aerodromlarning qattiq qoplamasiga ega magistral yoki tutashuvchi yurgizib borish yoʻlagi kengligi beton yotqizish mashinalarining betonni qoplab olish kengligini hisobga olgan holda qabul qilinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
39. Yurgizib borish yoʻlagi qoplamalarining yon qirralari boʻylab 10 m dan kam boʻlmagan gruntli yoʻlak cheti boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
40. Yurgizib borish yoʻlagi, sunʼiy uchish-qoʻnish yoʻlaklari qoplamalarining cheti va qoʻzgʻalmas toʻsiqlar orasidagi masofalarni mazkur SHNQning 7-jadvaliga muvofiq qabul qilish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

 

 

 

 

 

7-jadval

Masofa

Aerodrom sinflari uchun masofalarning eng kichik qiymati, m,

F

E, D

C

B

A

Magistral yurgizib borish yoʻlagi va sunʼiy uchish-qoʻnish yoʻlaklarining qoplamalari cheti orasida (sunʼiy uchish-qoʻnish yoʻlaklari va perron, toʻxtash joylari maxsus maqsadlardagi maydonchalar qoplamalari cheti orasida yurgizib borish yoʻlagi boʻlmaganda)

190

150

190

150

175

125

150

75

75

Parallel yurgizib borish yoʻlagi qoplamalari cheti orasida

60

50

40

35

25

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Izoh: Sunʼiy uchish-qoʻnish yoʻlaklari va yurgizib borish yoʻlagi orasida havo harakatini boshqarish, radionavigatsiya hamda qoʻndirish obyektlari joylashmagan boʻlsa, chiziq tagidagi masofa olinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
41. Yurgizib borish yoʻlagining uchish-qoʻnish yoʻlagi, perron, toʻxtash joyi va boshqa yurgizib borish yoʻlagiga qoʻshilish, shuningdek ularning kesishish joylarida qoplamaning ikki chekkasini rejada radius boʻyicha burilishi mazkur SHNQning 8-jadvaliga muvofiq bajarilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

 

8-jadval

Yurgizib borish yoʻlagini aerodromning boshqa elementlar bilan tutashish turi

Aerodrom sinfi uchun yurgizib borish yoʻlagi qoplamasining ichki chekasi boʻyicha, m, burilish radiusi

F

E

D

C

B

A

Sunʼiy uchish-qoʻnish yoʻlagi yoki perron va boshqa yurgizib borish yoʻlaklariga yoki ularni kesishish joylariga tutashish

87,5

72,5

59,5

40,5

28,5

19,5

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
42. Qaytish bilan yaxlitlash (jamlash) moslamasini loyihalashda yaxlitlash radiusi oʻzgarishiga yoʻl qoʻyiladi. Bunda, tashqi gʻildiraklardan qoplama yotqizilgan qismining chetiga minimal masofa kamida 4,0 m boʻlishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
43. Minimal parametrlarni aniqlash uchun aerodrom yurgizib borish yoʻlagi maʼlumotlari boʻyicha ishlaydigan havo kemalarining kod belgilari quyidagilarga oʻrnatilishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
yurgizib borish yoʻlagining kengligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
yurgizib borish yoʻlaklarining chetlari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
yurgizib borish yoʻlagining toʻsiqlardan masofasi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
har bir yurgizib borish yoʻlagi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
44. Havo kemalari kod belgilari mazkur SHNQning 9-jadvaliga muvofiq tashqi aviashinalari tomonidan qanotlari kengligi va shassi gʻildirak izi boʻyicha oʻrnatilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

9-jadval

Kod harfi

Qanotlarning kattaligi, m

Tashqi aviashinalar boʻyicha shassi gʻildirak izi *,

m

A

15 gacha, 4,5m ni qoʻshmasdan

4,5 m dan, 4,5 mni qoʻshmasdan

B

15 dan 24m gacha, 24 m ni qoʻshmasdan

4,5 dan 6 m gacha, 6m ni qoʻshmasdan

S

24 dan 36 m gacha, 36 m ni qoʻshmasdan

6 dan 9m gacha, 9m ni qoʻshmasdan

D

36 dan 52 m gacha, 52 m ni qoʻshmasdan

9 dan 14m gacha, 14m ni qoʻshmasdan

E

52 dan 65m gacha, 65 m ni qoʻshmasdan

9 dan 14 m gacha, 14m ni qoʻshmasdan

F

65 dan 80 m gacha, 80 m ni qoʻshmasdan

14 dan 16 m gacha, 16m ni qoʻshmasdan

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
* — asosiy shassi gʻildiraklarining tashqi qirralari orasidagi masofa.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Izoh: Qanotning kengligi va shassi gʻildirak izi boʻyicha havo kemalari kod belgilari farqlansa, unda kod belgilarining kattarogʻi olinadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
45. Kod harfini aniqlashda mazkur SHNQning 9-jadvalidan foydalaniladi hamda asosiy qanotlarning tashqi gʻildiraklari orasidagi eng katta masofaga mos keladigan kod harfi ushbu qurilma yoki vosita moʻljallangan samolyotning yuqori kod harfiga mos kelishiga qarab tanlanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
46. Uchish-qoʻnish yoʻlagining sunʼiy qoplamasi bilan yurgizib borish yoʻlagi tutashgan joyda sunʼiy qoplamaning burilish radiusi mazkur SHNQning 10-jadvalida koʻrsatilgan qiymatlardan kam boʻlmasligi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

10-jadval

Kod harfi

Yurgizib borish yoʻlagi burilish radiusi, m

A

V

S

D

E

F

19,5

28,5

40,5

59,5

72,5

87,5

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
47. Yurgizib borish yoʻlagi markaziy chizigʻi va qoʻzgʻalmas toʻsiqlar orasidagi masofa mazkur SHNQning 11-jadvalida koʻrsatilgan qiymatlardan kam boʻlmasligi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

11-jadval

Kod harfi

Yurgizib borish yoʻlagi oʻq chizigʻi va qoʻzgʻalmas toʻsiqlar orasidagi masofa, m

A

12,0

V

16,5

S

22.5

D

33.5

E

40.0

F

47.5

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
48. Qanotlarining kattaligi 65 dan 75 m gacha va tashqi aviashinalaridagi shassi gʻildirak izi 10,5 m gacha boʻlgan samolyotlar uchun yurgizib borish yoʻlagi markaziy chizigʻi va qoʻzgʻalmas toʻsiqlar orasidagi masofa 55 m qabul qilinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Mazkur SHNQning 10-jadvalida koʻrsatilgan masofalar samolyotlarni perronda yurgizib borish uchun moʻljallangan yoʻllariga nisbatan tatbiq etilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
49. Sunʼiy qoplamali va qoplamasiz parallel yurgizib borish yoʻlagi yoʻllarining oʻq chiziqlari orasidagi masofa mazkur SHNQning 12-jadvalida keltirilgan qiymatlarga mos kelishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

12-jadval

Samolyot kod belgilari

Parallel yurgizib borish yoʻlagi oʻq liniyalari orasidagi masofa,m

1

38

2,3

47

4,5

61

6

80*

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
* Qanotlar kattaligi 65 dan 75 m gacha boʻlgan samolyotlar uchun 95 m va tashqi aviashinalarida 10,5 m gacha shassi gʻildiragi izi bilan.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
6-bob. Perronlar, samolyotlarning toʻxtash joylari va maxsus maqsadlar uchun moʻljallangan maydonlar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
50. Yoʻlovchi terminal perroni quyidagi ishlarni bajarish uchun ishlatilishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
harakatini qulaylashtirish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
samolyotlarga yonilgʻi quyish va ularga texnik xizmat koʻrsatish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
yuk va pochtalarni ortish va tushirish.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
51. Perron, samolyotlarning toʻxtash joylari va maxsus maqsadlar uchun moʻljallangan maydonlarning oʻlchamlari va shakli quyidagilarni taʼminlashi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
havo kemalarining hisobiy soni, joylashishi va uning xavfsiz manyovr qilishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
aerodrom avtotransport vositalari va perron mexanizmlarining oʻtishi va joylashishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
havo kemalariga texnik xizmat koʻrsatish uchun moʻljallangan harakatlanadigan va bir joyda turadigan asbob-uskunalarning joylashishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
zaminlantiruvchi qurilmalar (statik elektr quvvatini tushirish uchun)ning joylashuvi, havo kemalarini mahkamlash, havo oqimini buruvchi qalqonlar va shuningdek boshqa qurilmalarni joylashtirish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
qoplamani kordan mexanizatsiyalashtirilgan usulda tozalash imkoniyati.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
52. Perronlar, toʻxtash joylari va maxsus maqsadlar uchun moʻljallangan maydonlar cheti boʻylab kengligi 10 m dan kam boʻlmagan gruntli yoʻlak chetlari hamda 7,5 m dan ortiq boʻlmagan mustahkamlangan chetki qismlari boʻlishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Perron, toʻxtash joylari va maxsus maqsadlar uchun moʻljallangan maydonlarda manyovr qiluvchi havo kemasi katta oʻlchamidan bino yoki toʻxtab turgan havo kemasi oʻlchamigacha boʻlgan masofa havo kemasining eng katta uchish ogʻirligidan kelib chiqqan holda quyidagilardan kam boʻlmasligi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
30 t dan ortiq...............7,5 m
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
10 t dan 30 t gacha...............6 m
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
10 t dan kam......................4 m
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
53. Perron, toʻxtash joylari va maxsus maqsadlar uchun moʻljallangan maydonlarda toʻxtab turgan havo kemasining oʻlchamidan qoplama chetigacha boʻlgan masofa 4 m dan kam boʻlmasligi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-§. Xavfsiz masofaga qoʻyiladigan talablar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
54. Toʻxtash joyi mazkur hududdan foydalanayotgan havo kemalari bilan qoʻshni turgan binolar yoki boshqa turgʻun obyektlar oʻrtasida minimal xavfsiz masofalar mazkur SHNQning 13-jadvaliga asosan inobatga olinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

 

13-jadval

Kod harfi

Xavfsiz masofa (m)

A

3,0

B

3,0

C

4,5

D

7,5

E

7,5

F

7,5

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
55. Perrondagi havo kemalarining burilish tasmasi oʻq chizigʻi bilan harakatsiz toʻsiqlar oʻrtasidagi masofa quyidagidan kam boʻlmasligi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
16,0 m dan 1 kod belgili havo kemalari uchun;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
22,0 m dan 2, 3 kod belgili havo kemalari uchun;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
28,5 m dan 4, 5 kod belgili havo kemalari uchun;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
40,0 m dan 6 kod belgili havo kemalari uchun;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
47,5 m dan 7 indeksli havo kemalari uchun.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
56. Perron nishabliklari perron yuzasida suv toʻplanishining oldini olish uchun yetarli boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
57. Kuchli yogʻingarchilik paytida sunʼiy qoplamali katta perronlarni samarali drenajlash sunʼiy qoplamalarning tik yonbagʻirlari va ushbu hududda bir nechta drenaj quvurlarini oʻrnatish orqali amalga oshirilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
58. Nishablar va drenajlarni loyihalashda toʻkilgan yonilgʻining binolardan va perronga xizmat koʻrsatish joylaridan uzoqlashtirilishini taʼminlash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
59. Drenaj, manyovrlik va yonilgʻi quyish talablarini taʼminlash uchun perronning nishabliklari havo kemalarining toʻxtash joylarida 0,5 — 1,0 % oraligʻida va boshqa perron zonalarida 1,5 % dan oshmasligi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
60. Aerovokzallar yonida yoki ularga yaqin joylashgan muzlashga qarshi markazlashtirilgan himoya zonasidan quyidagi hollarda foydalanishga yoʻl qoʻyiladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
perrondagi toʻxtash joylariga boʻlgan ehtiyoj haddan tashqari kechikishlarga, ortiqcha yuklanishga va uzoq kutish davrlariga olib kelmaganda;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
aerovokzaldan uchish-qoʻnish yoʻlagigacha boʻlgan harakatlanish vaqti qoʻllaniladigan muzlashga qarshi suyuqlikning himoya taʼsiri vaqtida.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
61. Yurgizib borish yoʻlagi boʻylab olis hudud samolyotlarning navbatini keltirib chiqarmasligi uchun mazkur SHNQning 4-rasmiga asosan burilish yoʻllari bilan jihozlangan boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
62. Yetarli hajm va oʻtkazuvchanlik qobiliyatiga ega kutish maydonlaridan samolyotlarga muzlashga qarshi ishlov berish maqsadida foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
63. Muzdan himoya qilish maydonchalariga boradigan yurgizib borish yoʻnalishlari samolyotlar harakatini tezlashtirish uchun ekspluatatsiya (foydalanish) xavfsizligini pasaytirmagan holda minimal burilishlar va chorrahalarga ega boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4-rasm
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
7-bob. Vertodrom elementlari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
64. Vertodromlar tarkibida quyidagi asosiy elementlar koʻzda tutilishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
uchish yoʻlagi, sunʼiy uchish-qoʻnish yoʻlaklari, yon tomon yoʻlagi va oxirgi xavfsizlik yoʻlaklari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
yurgizib borish yoʻlaklari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
perronlar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
vertolyotlarning toʻxtash joylari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bogʻlab quyish maydonlari.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
65. Vertodrom elementlari va qoʻnish maydonlari oʻlchamlari mazkur SHNQning 14-jadvaliga asosan qabul qilinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

 

 

 

 

 

 

14-jadval

Vertodrom elementlari

Uchish ogʻirligi, t, quyidagicha boʻlgan vertolyotlar uchun vertodrom elementlari va qoʻnish maydonchalarining oʻlchamlari, m

15 dan yuqori

(ogʻir)

5 dan 15 gacha

(oʻrtacha)

5 dan kam

(yengil)

uzunligi

kengligi

uzunligi

kengligi

uzunligi

kengligi

Vertolyotlar samolet singari uchib-qoʻnganda uchish-qoʻnish yoʻlagi

190

20

110

20

110

15

Vertolyot uchib-qoʻnganda qoʻnish maydonchasi

80

80

50

50

35

35

Sunʼiy qoplamali qoʻnish maydonchalarining ishchi maydoni

20

20

20

20

15

15

Binolarning tomiga va koʻtarilgan platformalarda joylashgan sunʼiy qoplamali qoʻnish maydonchalarining ishchi maydoni

35

28

21

17

15

12

Xavfsizlik yoʻlaklari:

5

-

5

-

5

-

oxirgi (oxirgi xavfsizlik yoʻlaklari)

-

15

-

15

-

10

yon tomon yoʻlagi

-

30

-

15

-

10

qoʻnish maydonchalarining yurgizib borish yoʻlaklari

-

15

-

8

-

8

Changlikni oldini oluvchi materiallar bilan ishlov berilgan yoʻlaklar:

 

 

 

 

 

 

Yurgizib borish yoʻlagi yon cheti boʻylab

-

12

-

8

-

4

bogʻlab qoʻyiladigan maydonchaning cheti boʻylab

-

-

-

10

-

5

Individual toʻxtash joylari, vertolyot quyidagi usullarda:

 

 

 

 

 

 

koʻtaruvchi vintning tortish kuchi bilan yoki shatakcha yordamida past balandlikda uchib kelib vertolyotlar bogʻlab qoʻyiladigan maydonchalar

46

-

-

32

-

-

24

22

24

18

12

24

18

14

18

14

10

18

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Izohlar:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1 Yurgizib borish yoʻlagining kengligi vertolyot shossesi izidan kamida ikki barobar katta boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. Qoʻnish maydonchalari bino tomlarida, koʻtarilgan platformalarda joylashgan boʻlsa, xavfsizlik yoʻlaklarini nazarda tutmaslikka yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3. Vertolyotlarning uchish va qoʻnish usullari (“Havo yoʻlakchasi” taʼsiridan foydalanib samolyot singari yoki vertolyotdek tik), shuningdek vertolyotlarni individual toʻxtash joylariga qoʻnish usullari koʻtaruvchi vintning tortish kuchi bilan, shatakchi yordamida yoki vertolyotni past balandlikda havoda aylantirib) vertodrom loyihasining texnologik qismida belgilab boriladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
66. Perron hamda bogʻlab qoʻyish maydoni oʻlchamlari va shakli vertolyotlar mavjud miqdorini bir vaqtda joylashtirilishini, shuningdek vertolyotlarni va xizmat koʻrsatuvchi transport vositalarini xavfsiz manyovr qilish imkoniyatlarini taʼminlashi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
67. Vertolyotlarning toʻxtash joylari vertodromga kiradigan havo yoʻlaklaridan tashqarida joylashtirilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
68. Vertolyotlarning bir nechta uchish va qoʻnish yoʻnalishlari mavjud boʻlgan hollarda, toʻxtash joyini eng kam shamol kuchiga ega boʻlgan yoʻnalishlarning havo yaqinlashuv hududlarida joylashtirishga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
69. Individual toʻxtash joylarining boʻylama oʻqi mavjud shamol yoʻnalishiga mos tushishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
70. Vertodromlar (qoʻnish maydonchalari) togʻli, dengiz boʻyi va boshqa hududlarda joylashtirilganda, shamol tezligi 20 m/s ga yetadigan joylarda binolarning tomlari va koʻtarilgan platformalardagi toʻxtash joylarini langar mahkamlash moslamalari bilan jihozlash zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
71. Yurgizib borish yoʻlaklarining uchish-qoʻnish yoʻlagi, toʻxtash joylari va perronlarga qoʻshilish joylarida qoplamani ichki chetida rejadagi egrilik qiymati yurgizib borish yoʻlagi kengligidan ikki marta ortiq boʻlgan burilish radiusiga ega boʻlishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
72. Vertodrom elementlari orasidagi masofa hisobiy turdagi vertolyotning boshlovchi parrak diametri D va shassi izi K1 ga bogʻlik ravishda mazkur SHNQning 15-jadvalida koʻrsatilgan qiymatdan kam boʻlmasligi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
73. Umumiy toʻxtash joylarida turgan vertolyotni koʻtaruvchi va orqadagi yassi parraklari qirrasidan qoplama chetigacha boʻlgan masofa 2 m dan kam boʻlmasligi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

 

 

 

15-jadval

Masofa

Vertolyotlarning joyini oʻzgartirish usulidagi eng kichik masofalar qiymati

koʻtaruvchi parrak yordamida

shatakka oluvchi yordamida

kichik balandlikda uchish orqali

Oʻqlar orasida:

 

 

 

Uchish yoʻlagi va toʻxtash joylari

3D

3D

3D

Yonma-yon toʻxtash joylari

1,5D

1,5D

1,5D

toʻxtash joylari va yurgizib borish yoʻlagi

 

 

 

Yurgizib borish yoʻlagi va bogʻlab qoʻyish maydonlari

1,5D

1,5D

-

Toʻxtash joylari qoplamasi cheti va inshoot (qurilma) orasidagi

1D

0,5D

2,5D

Bogʻlab qoʻyish maydoncha oʻqi va uchish yoʻlagi qoplamasi yon cheti yoki inshoot (qurilma) orasidagi

3D

3D

3D

Bogʻlab qoʻyish maydonchalarida joylashadigan vertolyotlarning koʻtaruvchi yassi parraklari oxirlari orasidagi

0,5D

K1

-

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
8-bob. Aerodrom uchish maydonining gruntli elementlariga qoʻyiladigan talablar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
74. Aerodromning gruntlari xavfsizlik, tekislik, mustahkamlik, eroziyaga chidamli boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Gruntlarning yuzasi begona narsalar (maysa, oʻt-oʻlan va shu kabilar)dan tozalanishi hamda qor va yomgʻir suvining ishonchli drenajini taʼminlaydigan nishabliklarga ega boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
75. Uchish-qoʻnish yoʻlagining gruntli tekislangan qismi tuproqli lotoklarsiz boʻlishi kerak. Yer ishlari hajmini kamaytirish maqsadida, uchish yoʻlagi tomonga koʻndalang nishablik mavjud boʻlsa, gruntli lotoklar oʻrnatishga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
76. Uchish-qoʻnish maydonining grunt elementlari tarkibidagi gruntlar zichlangan boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
77. Gruntlarning 30 cm chuqurlikkacha zichlanish koeffitsiyenti quyidagicha boʻlishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
a) gruntli uchish-qoʻnish yoʻlagining boshlanish qismlarida, toʻxtash joylarida, dvigatelni sinash maydonchalarida, yurgizish yoʻlagida:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
qum va qumloqlar uchun — 0,95 dan kam emas;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
qumloq va loy uchun — 1,00 dan kam emas;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
b) asosiy uchish-qoʻnish yoʻlagining oʻrta qismlarida, uchish yoʻlagining rejalashtirilgan qismida, yurgizish yoʻlagi va toʻxtash joyi chetlarida, shuningdek uchish yoʻlagiga kiritilmagan uchish yoʻlagi koʻtarmalarida:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
qum va qumloqlar uchun — 0,90 dan kam boʻlmagan;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
qumloq va loy uchun — 0,95 dan kam emas.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
55 va 70 cm chuqurlikda zichlanish koeffitsiyenti mos ravishda 5 va 15 foiz dan oshmasligi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
78. Dvigatellar sinovdan oʻtkaziladigan joylarda, asosiy uchish-qoʻnish yoʻlagida, gruntli yurgizib borish yoʻlagi, toʻxtash joylarida choʻkadigan gruntlar mavjud boʻlganda, choʻkuvchanlik hisoblash yoʻli bilan belgilangan faol chuqurlikkacha bartaraf etilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
79. Aerodromning chim qoplamasi boʻlmagan gruntli qismlarida gruntning yuza qatlamini mustahkamlash ishlari bajarilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
9-bob. Vertikal rejalashtirish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
80. Aerodrom elementlarining ruxsat etilgan boʻylama va koʻndalang nishabliklarini mazkur SHNQning 16 va 17-jadvallariga, vertodromlar elementlarining ruxsat etilgan boʻylama va koʻndalang nishabliklarini esa ushbu SHNQning 17-jadvaliga muvofiq qabul qilish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
81. Mavjud aerodromlarni taʼmirlashda koʻndalang va boʻylama nishabliklar qiymatlarini mazkur SHNQning 16-jadvalida koʻrsatilganidan 20 foiz gacha oshirish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Sunʼiy qoplamalar yuzasidan yomgʻir va qor suvlarini oqib tushishini taʼminlash hamda havo kemalari gʻildiraklarining sirpanish xavfini kamaytirish maqsadida, sunʼiy uchish-qoʻnish yoʻlaklarining koʻndalang kesimini simmetrik ikki nishabli qilib loyihalash lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
82. Texnik-iqtisodiy asoslanganda, sunʼiy uchish-qoʻnish yoʻlaklari koʻndalang kesimini bir nishabli qilib loyihalashga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

 

 

 

 

16-jadval

Nishablik turi

Aerodrom sinflari uchun sunʼiy qoplamalar elementlari nishabligi uchun eng katta ruxsat etilgan qiymati

F, E, D

C

B

A

Boʻylama nishablik sunʼiy uchish-qoʻnish yoʻlaklarining qismlari:

 

 

 

 

oʻrtasi

oxirgi

0,0125

0,008

0,015

0,015

0,015

0,015

0,020

0,015

Sunʼiy uchish-qoʻnish yoʻlaklari koʻndalang nishabligi

0,015

0,015

0,020

0,020

Yurgizib borish yoʻlagi boʻylama nishabligi:

 

 

 

 

Magistral va birlashtiruvchi

Yordamchi

0,015

0,020

0,028

0,030

0,025

0,030

0,030

0,030

Yurgizib borish yoʻlagi koʻndalang nishabligi

0,015

0,020

0,020

0,020

Perron, toʻxtash joylari va maxsus maqsadlardagi maydonlarining boʻylama va koʻndalang nishabligi

0,010

0,010

0,010

0,020

Sunʼiy uchish-qoʻnish yoʻlaklarining boshi (oxiri)ga kelib qoʻshiladigan mustahkamlanadigan qismlar boʻylama nishabligi

0,008

0,015

0,015

-

Sunʼiy uchish-qoʻnish yoʻlaklarining boshi (oxiri) ga kelib qoʻshiladigan mustahkamlanadigan qismlar koʻndalang nishabligi

0,015

0,015

0,020

-

Sunʼiy uchish-qoʻnish yoʻlaklari ni oʻrtacha boʻylama nishabligi

0,010

0,010

0,010

0,017

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Izohlar:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. Boʻylama nishabliklar belgilanayotganda, sunʼiy uchish-qoʻnish yoʻlaklari oxirgi qismining uzunligi sunʼiy uchish-qoʻnish yoʻlaklarining 1/6 uzunligiga teng qabul qilinishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. Sunʼiy uchish-qoʻnish yoʻlaklarining oxirgi qismida boʻylama nishabliklar bir yoʻnalishda (faqat koʻtariladigan yoki faqat pastlaydigan) boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3. Uchish yoʻlagi chegarasida joylashgan yurgizib borish yoʻlagi va yurgizib borish yoʻlagining nishabliklari uchish yoʻlagi uchun qabul qilingan nishabliklar bilan mos boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
83. Aerodrom elementlari yuzasining koʻndalang nishabliklari quyidagi koʻrsatkichlardan kam boʻlmasligi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
sunʼiy uchish-qoʻnish yoʻlaklari uchun 0,008;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
yurgizib borish yoʻlagi, toʻxtash joylari, perron, va maxsus maqsadlardagi maydonlar uchun 0,005;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
sunʼiy uchish-qoʻnish yoʻlaklari, yurgizib borish yoʻlagi, perron, va maxsus maqsadlardagi maydonlarni gruntli chetlari uchun 0,015.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Gruntli elementlar yuzasining boʻylama va koʻndalang nishabliklari (gruntli chetlaridan tashqari) gruntlarga bogʻlik ravishda quyidagicha boʻlishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
gilli va qumoq gruntli — 0,007;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
qumgruntli, qumli, shagʻalli, chaqiqtoshli — 0,005.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
84. Magistral yurgizib borish yoʻlaklarini burilish qismlarida koʻndalang nishabliklari 0,025 dan oshmaydigan virajlar (koʻndalang nishabligi bir tomonga ogʻma markazga yoʻnalgan koʻndalang kesim) qurish koʻzda tutilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
85. Aerodrom elementlarining yuzalarini boʻylama yoʻnalishda mazkur SHNQning 19-jadvalida keltirilganidan kam boʻlmagan radiusli vertikal egri chiziqlar bilan tutashtirish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
86. Aerodrom elementlari yuzasini boʻylama yoʻnalishda tutashtirish uchun vertikal egri radiuslari quyidagicha boʻlishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
sunʼiy uchish-qoʻnish yoʻlaklari va gruntli uchish-qoʻnish yoʻlagi uchun 6000 m dan kam emas;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
oxirgi xavfsizlik yoʻlaklari, yon tomon yoʻlagi va yurgizib borish yoʻlagi uchun 4000 m dan kam emas.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
87. Perronlar, umumiy toʻxtash joylari, vertodromlarning bogʻlash maydonchalari yuzasining boʻylama va koʻndalang yoʻnalishlarda tutashtirish uchun vertikal egri chiziqlarning radiuslari 3000 m dan kam boʻlmasligi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
88. Aerodrom elementlari yuzasining sinish kattaligi (yonma-yon nishabliklarning algebraik farqi) vertikal egri chegarasida quyidagi shartni bajarishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
S — vertikal egrini loyihalash qadami, m;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
rv — vertikal egrining eng kichik radiusi, m.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

17-jadval

Nishablik turi

Aerodrom sinflari uchun gruntli elementlar nishabligining eng katta ruxsat etilgan qiymati

F, E, D

C, B

A

Sunʼiy uchish-qoʻnish yoʻlaklari qismlarining boʻylama nishabligi:

oʻrtacha

pastlab boruvchi oxiri

koʻtarilib boruvchi oxiri

0,020

0,020

0,008

0,025

0,025

0,015

0,030

0,025

0,015

Gruntli uchish-qoʻnish yoʻlagining koʻndalang nishabligi (nishabligi bir tomonga va ikki tomonga yoʻnalgan koʻndalang kesimlarda

0,020

0,025

0,025

Oxirgi xavfsizlik yoʻlaklari qismlarining boʻylama nishabligi:

pastlab boruvchi

koʻtarilib boruvchi

0,020

0,008

0,025

0,015

0,030

0,020

Oxirgi xavfsizlik yoʻlaklarining koʻndalang nishabligi:

Nishabligi bir tomonga boʻlgan kesimda

Nishabligi ikki tomonga boʻlgan kesimda

0,020

0,030

0,025

0,030

0,025

0,030

Yon tomon yoʻlagi qismlarini boʻylama nishabligi:

oʻrtasi

pastlab boruvchi oxiri

koʻtarilib boruvchi oxiri

0,020

0,020

0,008

0,025

0,025

0,015

0,030

0,025

0,015

Yon tomon yoʻlagining koʻndalang nishabligi

0,025

0,030

0,030

Yurgizib borish yoʻlagi boʻylama va koʻndalang nishabliklari

0,020

0,025

0,030

Guruhli toʻxtash joylarining boʻylama nishabligi

0,020

0,020

0,025

Guruhli toʻxtash joylarining koʻndalang nishabligi

0,015

0,015

0,020

Gruntli chekkalarni koʻndalang nishabligi:

sunʼiy uchish-qoʻnish yoʻlaklari, perron va guruhli toʻxtash joylari

0,025

0,025

0,025

Yurgizib borish yoʻlagi va maxsus maqsadlardagi maydon

0,030

0,030

0,030

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Izohlar:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. Boʻylama nishabliklarni belgilashda gruntli uchish-qoʻnish yoʻlagi va yon tomon yoʻlagining oxirgi qismlarini uzunligi gruntli uchish-qoʻnish yoʻlagi uzunligining 1/6 qismiga teng qilib qabul qilinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. Uchish yoʻlagi doirasida joylashgan yurgizib borish yoʻlagining yuzasi uchish yoʻlagi yuzasi bilan tekis tutashishi, boʻylama va koʻndalang nishabliklar, shuningdek vertikal egri radiuslar uchish yoʻlagiga tegishli gruntli elementlari uchun ruxsat etilgan qiymatlardan katta boʻlmasligi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
89. Barcha kodli belgilardagi (A kodli belgidan tashqari) aerodromlarning sunʼiy qoplamalari tutash yuzalarining sinish kattaligi 0,015 dan, A kodli aerodromda 0,02 dan oshmasligi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
90. Toʻlqinsimon boʻylama kesim qoʻllanganda (talveg va suv ayirgichlar oʻtgan joylarda), sunʼiy uchish-qoʻnish yoʻlaklarining boʻylama nishabliklarini yonma-yon singan joylari orasidagi masofa (I, m) quyidagi shartni bajarishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
∆Iv1, ∆Iv2 — sunʼiy uchish-qoʻnish yoʻlaklari elementlarining yonma-yon singan joyida boʻylama nishabliklarining algebraik farqi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
91. Loyihalanayotgan vertodromlar elementlarining maksimal boʻylama va koʻndalang nishabliklari mazkur SHNQning 18-jadvaliga muvofiq qabul qilinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

 

18-jadval

Nishablik turi

Vertodromlar uchun gruntli elementlar nishabligining eng katta ruxsat etilgan qiymatlari

Boʻylama nishablik:

 

sunʼiy uchish-qoʻnish yoʻlaklari

0,020 (0,025)

gruntli uchish-qoʻnish yoʻlaklari

0,025 (0,030)

Koʻndalang nishablik:

 

sunʼiy uchish-qoʻnish yoʻlaklari

0,015

gruntli uchish-qoʻnish yoʻlaklari

0,020

oxirgi xavfsizlik yoʻlaklari va yon tomon yoʻlagi

0,035

Qoʻnish maydonidagi ishchi maydonning boʻylama va koʻndalang nishabliklari

0,030

Binolarning tomlari va koʻtarilgan platformalarda joylashgan qoʻnish maydonlarining boʻylama va koʻndalang nishabliklari

0,010

Bevosita bino tomlari va koʻtarma platformalarda joylashgan qoʻnish maydonlarining boʻylama va koʻndalang nishabliklari

0,1

Bevosita xavfsizlik yoʻlagiga tutash hudud yuzasining koʻndalang nishabligi

0,015

Yurgizib borish yoʻlagi boʻylama nishabligi

0,030

Yurgizib borish yoʻlagi koʻndalang nishabligi

0,020

Sunʼiy uchish-qoʻnish yoʻlaklari, toʻxtash joylari, perron va yurgizib borish yoʻlagi gruntli chekkasini koʻndalang nishabligi

0,030

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Izohlar:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. Sunʼiy uchish-qoʻnish yoʻlaklari nishabliklari quyidagidan kam boʻlmasligi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
boʻylama-0,0025;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
koʻndalang — 0,005.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. uchish yoʻlagi gruntli yuza nishabligi kamida 0,005 boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3. Sunʼiy uchish-qoʻnish yoʻlaklari va gruntli uchish-qoʻnish yoʻlaklari boʻylama nishabliklarining qavs ichida koʻrsatilgan qiymatlari faqat yengil vertolyotlarga qoʻllanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
92. Sunʼiy uchish-qoʻnish yoʻlaklari boʻylama kesimi quyidagilarni taʼminlashi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
B, C, D, E va F kodli aerodromlar uchun sunʼiy uchish-qoʻnish yoʻlaklari yuzasidan 3 m balandlikda, A kodli aerodromlar uchun 2 m balandlikda joylashgan ikki nuqtaning oʻzaro koʻrinishini (sunʼiy uchish-qoʻnish yoʻlaklari uzunligi yarmidan kam boʻlmagan masofada);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
radionavigatsiya va qoʻnish obyektlarini loyihada belgilangan radiomayoq tizimi toifasiga bogʻliq holda aerodrom radiomayoq tizimining tayanch nuqtasidan yoʻnalish radiomayogʻi antennasining koʻrinishini va havo harakatini boshqarishni;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
93. Yurgizib borish yoʻlagining boʻylama kesimi yurgizib borish yoʻlagi yuzasining toʻsiqsiz koʻrinishini quyidagicha taʼminlashi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
B, C, D, E va F kodli aerodromlar uchun 3 m balandlikda joylashgan barcha (istalgan) nuqtalardan 300 m masofada;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
A kodli aerodromlar uchun 2 m balandlikda joylashgan barcha (istalgan) nuqtalardan 250 m masofada.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
94. Yuzaning maksimal egrilik radiusi mazkur SHNQning 19-jadvaliga muvofiq qabul qilinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

19-jadval

Aerodrom elementi

Quyidagi kodli aerodromlar elementlari uchun boʻylama yoʻnalishdagi vertikal egri radiusi, m

F

E, D

C, B

A

Sunʼiy uchish-qoʻnish yoʻlaklari, gruntli uchish-qoʻnish yoʻlagi

30000

10000

6000

20000

10000

6000

10000

6000

4000

6000

6000

4000

Yon tomon yoʻlagi va oxirgi xavfsizlik yoʻlaklari yurgizib borish yoʻlagi:

Magistral va birlashtiruvchi

6000

6000

4000

3000

yordamchi

3000

3000

3000

2500

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
10-bob. Gruntli zaminlar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-§. Umumiy koʻrsatmalar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
95. Aerodrom qoplamalarining gruntlari ob-havo sharoiti va yil fasllaridan qatʼiy nazar, aerodrom qoplamalarining mustahkamligini va chidamliligini taʼminlash sharoitidan kelib chiqib, quyidagilarni hisobga olgan holda loyihalash kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
gruntning siqiluvchan qatlami tarkibi va xususiyati hamda tabiiy omillarning gruntga taʼsir qilish maydoni;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
mazkur SHNQning 1-ilovasida keltirilgan gidrogeologik sharoit turlari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ushbu SHNQning 2-ilovasiga asosan hududlarning yoʻl-iqlim hududiga boʻlinishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
havo kemalaridan tushadigan yuk oʻlchamlari va shu kabi muhandislik-geologik, gidrogeologik va iqlim sharoitida joylashgan aerodromlarni loyihalash, qurish va ulardan foydalanish tajribalari.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
96. Gruntli zamin uchun foydalaniladigan gruntlar nomenklaturasi, paydo boʻlishi, tarkibi, tabiiy joylashish holati, koʻpchishi, shishishi, choʻkuvchanligi GOST 25100-2020 ga muvofiq belgilanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
97. Tabiiy yotqiziqli hamda sunʼiy kelib chiqqan gruntlarning xususiyatlari dala yoki laboratoriya sharoitlarida bevosita sinovdan oʻtkazish asosida aniqlanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bunda, inshootlarni qurish va ulardan foydalanish jarayonida grunt namligining oʻzgarish ehtimolini hisobga olish zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
98. Gruntlarning hisobiy tasniflari (elastiklik moduli E va yoriq koeffitsiyenti Ks) ushbu SHNQning 4-ilovasiga muvofiq belgilanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Gruntli zaminlar tegishli muhandislik-geologik va gidrogeologik izlanishlar maʼlumotlari asosida belgilanishi kerak. Maʼlumotlar yetarli boʻlmaganda loyihalashga yoʻl qoʻyilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
99. Gruntli zaminning siqiladigan qatlami chuqurligi, uning tarkibi va xususiyatlari hisobga olinadigan chegaralar doirasida, normativ yuklanish toifasiga qarab, ushbu SHNQning 20-jadvaliga hamda havo kemasining asosiy tayanch gʻildiragiga tushadigan yuklamaga qarab, mazkur SHNQning 25-jadvaliga muvofiq belgilanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
100. Mavsumiy muzlash chuqurligi yoki doimiy muzlaydigan gruntlar uchun erish chuqurligi hisoblash asosida aniqlanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

20-jadval

Havo kemasining asosiy tayanchiga oʻrnatilgan gʻildiraklar soni

Asosiy tayanchning 1 ta gʻildiragiga tushadigan qoʻyidagi ogʻirliklarda qoplama yuzasidan gruntli zaminning siqiluvchan qatlam chuqurligi, m, kN

250

200

150

100

50

1

2

4 va yuqori

5

6

6

4,5

6

6

4

5

6

3

4,5

5

2

4

5

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
101. Qoplamadan foydalanish davrida gruntli zaminda zaif gruntlar, suvga toʻyingan gilli, torfli, suyuq, lyossli, shoʻrlangan va boshqa choʻkuvchan grunt turlari mavjud boʻlsa, tabiiy-iqlim omillarining taʼsiri ostida gruntning zichlashishi natijasida yuz beradigan gruntlarining choʻkishi hisobga olinishi zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Boʻsh gruntlarning elastikliklik moduli 5 MPa dan kam boʻlmasligi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
102. Gruntli zaminning kutilayotgan vertikal deformatsiyasining hisobiy qiymati Sd qoplamaning ekspluatatsiya (foydalanish) davrida mazkur SHNQning 21-jadvalida koʻrsatilgan chegaraviy qiymatlardan Su oshmasligi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

21-jadval

Aerodrom qoplamalari

Gruntli zaminning vertikal deformatsiyasi chegaraviy qiymati, Sum, elementlar uchun

Sunʼiy uchish-qoʻnish yoʻlaklari

Magistral yurgizib borish yoʻlagi

Toʻxtash joylari, yurgizib borish yoʻlagi va boshqalar

Qattiq qoplamali kapital:

Betonli, armabeton, monolit temir beton

0,02

0,03

0,04

Yigʻma temir betonli

0,03

0,04

0.06

Qattiq boʻlmagan kapital qoplamali

0,03

0,04

0,08

yengillashtirilgan

0,04

0,05

0,08

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
103. Mavjud aerodrom qoplamalarini taʼmirlash yoki ularni kuchaytirish loyihasi ishlab chiqilayotganda, ularning haqiqiy vertikal deformatsiyalari (ekspluatatsiya tajribasi boʻyicha) mazkur SHNQning 9-jadvalida koʻrsatilgan chegaraviy qiymatlardan oshib ketganda, taʼmirlashdan (kuchaytirishdan) keyingi deformatsiyaning oshishiga loyihada aerodrom qoplamalarining mavjud holatini hisobga olish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
104. Aerodrom qoplamalari qurilishini gidrogeologik sharoiti boʻyicha 1 va 2-turdagi joylarda amalga oshirish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Gidrogeologik sharoiti boʻyicha 3-tur joylarda qoplama qurilishida, mavjud gidrogeologik sharoitni 2-tur joy sharoitlariga oʻtkazish uchun tegishli muhandislik tadbirlari (quritish, yer osti suvlari sathini pasaytirish, koʻtarma koʻtarish va boshqalar) amalga oshirilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
105. Aerodrom qoplamalari yuzasini yer osti suvlarining hisobiy sathidan koʻtarilishi mazkur SHNQning 22-jadvalida belgilangandan kam boʻlmasligi zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Yuqoridagi talablarni bajarish texnik va iqtisodiy jihatdan maqsadga muvofiq boʻlmasa, II va III yoʻl-iqlim hududlarida qurilgan grunt zamini kapillyarlarni toʻxtatuvchi qurilmalar bilan taʼminlanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
IV va V yoʻl-iqlim hududlarida — gidroizolyatsiya qatlamlari ularning ustki qismi qoplama yuzasidan kamida 3,9 m va II va III yoʻl-iqlim hududlari uchun 0,75 m masofada joylashgan boʻlishi lozim. Qatlamning osti yer osti suvlari sathidan kamida 0,2 m balandlikda joylashishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
106. Aerodrom qoplamalarini taʼmirlash (kuchaytirish) loyihasini ishlab chiqishda, ekspluatatsiya qilinayotgan (foydalanilayotgan) qoplamaning tagida yer osti suvlari sathining haqiqiy koʻtarilishi mazkur SHNQning 22-jadvalida belgilangandan oshib ketsa, ushbu holat qoplama taʼmirlangandan keyin loyihada mavjud aerodrom qoplamasi ekspluatatsiyasi tajribasini hisobga olgan holda, bartaraf etilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

22-jadval

Zamin grunti

(koʻtarma)

Gruntli zamin yuzasining yer osti suvlari sathidan minimal balandligi, m

Oʻrtacha kattalikdagi qum

Mayda qum, qum-grunt

Gil, qumoq grunt, qum va changli qum-grunt

0,7

1,0

1,3

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
107. Yer osti suvlarining hisobiy sathi sifatida kuzgi (muzlashdan oldin) eng yuqori mumkin boʻlgan sathni, davomiy iliq kunlar kuzatiladigan hududlarda esa bahorgi eng yuqori mumkin boʻlgan yer osti suvlari sathini qabul qilish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Yer osti suvlarining hisobiy sathi boʻyicha maʼlumotlar mavjud boʻlmagan hollarda, hisobiy sath sifatida gruntning gillanish chizigʻi yuqori qismidan aniqlanadigan sathni qabul qilishga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
108. Gruntlar zichligining kerakli darajasini mazkur SHNQning 19-jadvalida keltirilgan zichlash koeffitsiyentidan (eng kichik talab qilingan zichlikni andozaviy zichlashdagi eng katta zichlikka nisbati) kelib chiqib, aniqlash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
109. Aerodrom qoplamasi ostidagi gruntning tabiiy zichligi talab qilingandan pastroq boʻlsa, gruntni mazkur SHNQning 23-jadvalida koʻrsatilgan meʼyorgacha 0,8 m chuqurlikda zichlash lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

23-jadval

Grunt

Zamin gruntini zichlash koeffitsiyenti

Aerodrom qoplamasida

gruntli qismida

kapital turdagi

yengillashtirilgan turdagi

Oʻrtacha kattalikdagi qum

Mayda qum

Gil

0,98/0,95

1,00/0,95

1,00/0,98

0,95/0,95

0,98/0,95

0,98/0,95

0,90

0,95

0,95

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Izoh: Chiziqdan oldin mavsumiy muzlik kuzatiladigan hududda gruntni zichlash koeffitsiyenti qiymati, chiziqdan keyin mavsumiy muzlik chegarasidan past, shuningdek IV va V yoʻl-iqlim hududida koʻtariladigan koʻtarma uchun qiymat keltirilgan.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2-§. Koʻpchuvchan gruntlardagi zaminlar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
110. Zamin uchun foydalaniladigan gilli gruntlarning koʻpchish xususiyatlarini, suv yoki kimyoviy qorishmalar bilan namlanganda, ularning nisbiy erkin (yuklanishsiz) boʻlishini hisobga olish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
111. Koʻpchiydigan gruntlarda zaminlarni loyihalashda tabiiy grunt namlanishining oldini olish uchun konstruktiv choralar bajarilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Koʻpchiydigan gruntlardagi zamin hisobi ushbu SHNQning 6-ilovasiga muvofiq amalga oshirilishi zarur. Koʻpchiydigan gruntni koʻpchimaydigan grunt bilan almashtirish yoki koʻtarmani koʻpchiydigan gruntlardan koʻtarishni nazarda tutish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Koʻpchishning yuqori chegarasi aerodrom qoplamasi yuzasidan kamida quyidagi chuqurlikda boʻlishi kerak, m:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1,3 — kam koʻpchiydigan gruntlar uchun (0,04≤∈sw≤0,08);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1,8 — oʻrtacha koʻpchiydigan gruntlar uchun (0,08≤∈sw≤0,12);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2,3 — kuchli koʻpchiydigan gruntlar uchun (∈sw>0,12).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3-§. Choʻkuvchan gruntlardagi zaminlar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
112. Zamin sifatida qoʻllaniladigan gruntlarning choʻkish xususiyatlarini grunt qatlami doirasida quyidagi hollarda hisobga olish kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
doimiy yuk (tuproq va aerodrom qoplamasi konstruksiyasi ogʻirligi) va vaqtinchalik foydalanish yukidan hosil boʻladigan umumiy siqilish kuchlanishi boshlangʻich bosimdan oshganda;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
tuproqning namligi boshlangʻich choʻkish namligidan (tuproqning choʻkish xususiyatlari namoyon boʻladigan eng kam namlik) yuqori boʻlganda;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
tashqi yuk taʼsiridagi nisbiy choʻkuvchanlik €s>0,01 boʻlganda.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
113. Choʻkuvchan gruntlardan tashkil topgan zaminlarni loyihalashda quyidagilarni hisobga olish lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
namlik darajasi S1<0,5 boʻlgan gruntlarni aerodrom qoplamasini qurish natijasida (yuzani yotqizilishi) tabiiy bugʻlanish sharoitining buzilishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
tabiiy bugʻlanish sharoitining buzilishi oqibatida namlikning oshishi mumkinligi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Gruntlarni yakuniy namligini yoyilish chegarasidagi Wp namlikka teng deb qabul qilish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
114. Choʻkuvchan gruntlarning tasniflari GOST 23161-2012 ga asosan aniqlanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
115. Choʻkuvchan gruntlardan tuzilgan maydonning gruntli sharoiti, choʻkishni namoyon qilish imkoniyatiga qarab ikki turga boʻlinishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
I tur — choʻkish ekspluatatsiyaviy ogʻirlik taʼsiridan gruntning siqiluvchan qatlami chegarasida (asosan uning yuqori qismi chegarasida) yuzaga keladi, gruntning oʻz ogʻirligidan choʻkish sodir boʻlmaydi yoki 0,05 m dan oshmaydi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
II tur — grunt ekspluatatsion ogʻirlik taʼsiri ostida choʻkishidan tashqari, doimiy ogʻirlikdan ham choʻkishi mumkin va uning oʻlchami 0,05 m dan oshadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
116. Gruntning choʻkuvchanlik xususiyatini bartaraf qilish boʻyicha chora-tadbirlar amalga oshirilishi kerak. Bunda, quyidagi shart bajarilishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
σzp — mazkur SHNQning 7-ilovasiga muvofiq aniqlangan ekspluatatsion yukdan gruntga tushadigan vertikal siquvchi kuchlanishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
σzg — grunt va aerodrom qoplamasining oʻz ogʻirligi tufayli vertikal siquvchi kuchlanishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
psc — gruntning choʻkish xususiyatlari uning toʻliq suv bilan toʻyinganligida namoyon boʻladigan dastlabki choʻkish bosimi) GOST 23161-2012 ga muvofiq belgilanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
6-formula sharti bajarilsa, mazkur SHNQning 118-bandiga asosan choʻkuvchan gruntning yuqori qatlamini zichlash ishlari bajarilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Agar σzpzg≤psc boʻlsa, yuqori qatlamni zichlashdan tashqari, gruntning choʻkuvchanlik xususiyatini bartaraf etish boʻyicha chuqurlikda quyidagi shartni qoniqtiruvchi tadbirlarni amalga oshirish lozim (oldindan namlash, gruntni toʻliq yoki qisman qumli, chaqiqtoshli, shagʻalli yostiqlar va boshqa choʻkmaydigan gruntlar bilan almashtirish):
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ssc — Wp namlik boʻlganda, joʻvalash chegarasida aniqlanadigan, gruntning choʻkishi bilan yuzaga keladigan asosning vertikal deformatsiyasi qiymati;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Su — mazkur SHNQning 17-jadvalidan qabul qilinadigan vertikal deformatsiyaning chegaraviy qiymati.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
117. Choʻkuvchanligi boʻyicha II turdagi tuproq sharoitli maydonlarda joylashtirilgan aerodrom elementlarini loyihalashda quyidagilarni hisobga olish lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
zamin gruntlarining choʻkuvchanlik xususiyatlarini bartaraf etish bilan bir qatorda, aerodrom qoplamasi ostida va qoplama chetidan har ikki tomonga 3 m masofada gidroizolyatsion qatlam qurish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kengligi 2 m dan kam boʻlmagan suv oʻtkazmaydigan chetliklar qurish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
agar boshlangʻich namlik Wsc yoyilish chegarasidagi Wp namlikdan kam boʻlsa, gruntning choʻkish xususiyatlarini uni oldindan namlash orqali bartaraf etish.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
118. Grunt sharoiti choʻkuvchanligi boʻyicha II tur boʻlgan maydonlarda kichik koʻtarmalarni (balandligi 1 m gacha) koʻtarish uchun gʻovakli boʻlmagan gruntlardagi foydalanish usuli koʻzda tutilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Gʻovakli gruntlarni faqat grunt sharoiti choʻkuvchanlik boʻyicha I tur maydonlarda texnik-iqtisodiy asoslanganda koʻllash lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
119. Balandligi 1 m dan ortiq boʻlgan koʻtarmani barpo etishda suv oʻtkazuvchan gruntlardan foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Koʻtarma ostidagi tabiiy grunt va uning har ikki tomonidan 5 m masofagacha boʻlgan grunt hamda quruq gruntning maksimal zichligiga erishish uchun kamida 0,5 m chuqurlikkacha zichlanishi kerak. Gruntlar 0,5 m gacha zichlanmasa, koʻtarmaning pastki qismi (balandligi 0,5 m) suv oʻtkazmaydigan gruntlardan qurilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4-§. Torflardan hosil qilingan zaminlarga qoʻyiladigan talablar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
120. Aerodrom qoplamalari uchun torf, torflangan va kuchsiz loyli gruntlarda joylashtirilgan gruntli zaminlarni loyihalashda quyidagilarni nazarda tutish lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
normativ yuklarga moʻljallangan aerodrom qoplamalari ostidagi zaminlar uchun toifadan tashqari (t/t), I, II va III toifalar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
asfaltbeton qoplamali aerodrom qoplamalari ostida IV, V va VI toifadagi normativ yuklarga moʻljallangan qoplamalar:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
torf va torflangan gruntlarni ular joylashgan butun chuqurlik boʻyicha almashtirish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
deformatsiya moduli 5 MPa dan kam boʻlgan kuchsiz oquvchan-plastik gilli gruntlarni siqiladigan qatlam chuqurligiga qadar almashtirish.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
121. Yengillashtirilgan turdagi aerodrom qoplamalari zaminlari uchun, shuningdek toʻrt gʻildirakli tayanchga 300 kN gacha yoki bir gʻildirakli tayanchga 120 kN gacha yuklanishga moʻljallangan yigʻma temir-beton plitalardan tayyorlangan aerodrom qoplamalari uchun gruntli zaminning siqiladigan qatlami doirasida torf, torflangan va zaif gruntlardan foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bunda, aerodrom qoplamasini qurish torf, torflangan yoki zaif gruntni koʻtarma ogʻirligi bilan dastlabki siqishdan soʻng, choʻkindilarning shartli barqarorlashuviga erishilgandan keyin amalga oshirilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Choʻkindilarning shartli barqarorlashuvi Ss,c, m quyidagi formula orqali aniqlanishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
S tot — toʻliq choʻkish, m, QMQ 2.02.01-98 ga asosan hisoblanadi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Su — aerodrom qoplamasining chegaraviy choʻkishi ushbu SHNQning 20-jadvaliga asosan qabul qilinadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5-§. Shoʻrlangan gruntlarda hosil qilingan zaminlar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
122. Shoʻrlangan gruntlar tarqalgan hududlarda joylashgan zaminlarni loyihalashda agar tuzli sath kutilgan grunt qatlamida boʻlsa, ularning xususiyatlarini hisobga olish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
123. Turli darajadagi shoʻrlangan gruntlardan tabiiy zamin sifatida va koʻtarmalarda foydalanish imkoniyati mazkur SHNQning 24-jadvaliga muvofiq belgilanishi kerak. Bunda, tuz miqdori notekis chuqurlikda boʻlgan taqdirda, grunt zaminining shoʻrlanish darajasini oʻrtacha ogʻirlikdagi tuz miqdori boʻyicha olish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

 

 

 

24-jadval

Gruntlar shoʻrlanganlik darajasi boʻyicha

Cl i SO4 tarkibi oʻzaro bogʻlangan quruq gruntni umumiy ogʻirligiga nisbatan yengil eriydigan tuzlarning oʻrtacha miqdori, %

Zamin sifatida foydalanish imkoniyati

Xloridli va sulfat xloridli shoʻrlanish Cl/SO4>1

Sulfatli, xlorid-sulfatli va sodali shoʻrlanish 0,3<Cl/ SO4<1

Kuchsiz shoʻrlangan

0,3 dan 1,0 gacha

0,3 dan 0,5 gacha

Yaroqli

Shoʻrlangan

1,0 dan yuqori 5,0 gacha

0,5 dan 2,0 gacha

Yaroqli

Kuchli shoʻrlangan

5,0 dan yuqori 8,0 gacha

2,0 dan yuqori 5,0 gacha

Yaroqli

Oʻta shoʻrlangan

8,0 dan yuqori

5,0 dan yuqori

Yaroqsiz

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
124. Gipsli gruntlardan II-IV yoʻl-iqlim zonalarida gips miqdori quruq grunt ogʻirligining 30 foizi dan koʻp boʻlmagan, V yoʻl-iqlim zonasida 40 foiz dan koʻp boʻlmagan holda qurilgan koʻtarmalarda foydalanish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
125. Sunʼiy sugʻoriladigan yoki yer osti suvlari sathi chuqurligi muzlash chuqurligidan kam boʻlgan hududda joylashgan aerodromlar uchun aerodrom qoplamalari zamini sifatida kuchli shoʻrlangan gruntlardan foydalanishga yoʻl qoʻyilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bunda, koʻtarma gruntidagi gipsning chegaraviy miqdorini 10 foiz ga kamaytirish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
126. Aerodrom qoplamalarini yer osti suvlarining hisobiy sathidan koʻtarilishini mazkur SHNQning 22-jadvalida koʻrsatilgandan 20 foiz dan ortiq qabul qilish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bunda, oʻrtacha va kuchli shoʻrlangan gruntlardan tashkil topgan zamin yuzasi boʻyicha suv oʻtkazmaydigan qatlam qurilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
127. Shoʻrlangan gruntlardan qurilgan koʻtarmalarning siqilish koeffitsiyenti yengillashtirilgan aerodrom qoplamasi uchun kamida 0,98 va aerodromning gruntli qismi va kapital tipidagi aerodrom qoplamasi uchun 1,00 dan kam boʻlmasligi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
11-bob.Aerodrom qoplamalari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-§. Umumiy koʻrsatmalar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
128. Aerodrom qoplamalari havo kemalaridan tushadigan ogʻirlik taʼsiriga qarshilik koʻrsatish xususiyati boʻyicha quyidagilarga boʻlinishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
qattiq (qoplamasi — betonli, armobetonli, temir-betonli, shuningdek sementbeton asosli asfaltbeton qoplama);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
qattiq boʻlmagan (qoplamasi — asfaltbetondan, organik bogʻlovchilar bilan ishlov berilgan tanlangan tarkibli boshqa tosh materiallar, mineral yoki organik bogʻlovchilar bilan ishlov berilgan chaqiqtosh va shagʻal materialli, gruntli va mahalliy materiallar, yigʻma metalli, plastmassali yoki rezinali elementlar).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
129. Aerodrom qoplamalarining xizmat qilish muddati va takomillashganlik darajasi boʻyicha quyidagilarga boʻlish lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kapital (qattiq va asfaltbetonli qoplamalar);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
yengillashtirilgan (asfaltbetondan tashqari qattiq boʻlmagan qoplamalar).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2-§. Aerodrom qoplamalarini tuzish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
130. Aerodrom qoplamalarining eng optimal tuzilmasini tanlash loyihaviy xulosalarning texnik-iqtisodiy koʻrsatkichlarini taqqoslash asosida olib borilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bunda, loyihaviy xulosa boʻyicha tanlangan tur quyidagilarni taʼminlashi zarur:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
uchish-qoʻnish operatsiyalarini xavfsiz va uzluksiz bajarilishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
aerodrom qoplamalarining oʻzi va uni tashkil etgan tuzilmaviy qoplamalarining mustahkamligi, ishonchliligi va koʻpga chidamliligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
qoplama yuzasining ravonligi, changsizligi, yemirilishga qarshi mustahkamligi va gʻadir-budurligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
atrof-muhitni muhofaza qilish.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
131. Aerodrom qoplamasining har bir qatlamini qurish ishlarini mazkur SHNQning 25-jadvaliga muvofiq amalga oshirish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Qattiq va qattiq boʻlmagan turdagi qoplamalar uchun zamin qurish maqsadida ishlatiladigan beton, asfaltbeton va boshqa materiallarning normativ va hisoblangan xususiyatlarini mazkur SHNQning 8-ilovasiga muvofiq qabul qilish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
132. Havo kemalarining maʼlum bir intensivlikda ishlashini taʼminlaydigan kapital qoplamalarning loyihaviy xizmat qilish muddati quyidagicha belgilanishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ustki beton qatlamli (sementbetonli, mustahkamlangan, temir-betonli) qoplamalar uchun kamida 15 yil;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ustki qoplamasi asfaltbeton qatlamli qoplamalar uchun 10 yil.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Yengil qoplamalar kamida 5 yil xizmat qilish uchun moʻljallangan boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
133. Aerodrom qoplamalari, shuningdek sunʼiy zaminlar qatlamlari egiluvchan zaminda joylashgan koʻp qatlamli konstruksiyalar sifatida havo kemalaridan tushuvchi vertikal yuklanishlarning koʻp martalik taʼsiriga chegaraviy holatlar usuli boʻyicha hisoblanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Asfaltbeton qoplamalar qoplama bilan tutash hududda oqim tezligi 100 m/s ga teng yoki undan yuqori boʻlsa, aviatsiya dvigatellarining gaz-havo oqimlaridan hosil boʻluvchi aerodinamik yuklanishlarni qabul qilishga ham moʻljallangan boʻlishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
134. Uchish-qoʻnish yoʻlaklari, yoʻnalish yoʻlaklari, toʻxtash maydonlari, perronlar, uchlariga tutash mustahkamlanadigan qismlar va oxirgi tormozlanish yoʻlaklaridagi qoplamalar aviatsiya dvigatellaridan chiquvchi gaz-havo oqimlari taʼsiriga, shuningdek transport va foydalanish vositalaridan tushishi mumkin boʻlgan yuklanishlarga bardoshli boʻlishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

25-jadval

Konstruktiv element. Ish turlari nazorat qilinadigan koʻrsatkich

Normativ

Nazorat

talab

hajm

usul

I. Sunʼiy zaminlar va qoplama qatlamlari

1. Har bir qatorning oʻqi boʻylab balandlik belgilari

Aniqlash natijalarining 5% dan koʻp boʻlmagan qismi loyiha qiymatlaridan ± 15 mm gacha, qolganlari — ± 5 mm gacha ogʻishlarga ega boʻlishi lozim

Bu maydalanish nuqtalari boʻylab, lekin kamida har 40 m

Nivelirlash

2. har bir qatorning koʻndalang nishabligi

Xuddi shu, ± 0,005 gacha, qolganlari — ± 0,002 gacha (lekin maksimal ruxsat etilgan nishabliklardan yuqori emas)

Bir tutqich uchun 80-100 oʻlchovlar

Ijrochi geodezik tadqiqot natijalariga koʻra hisoblash

II. Asoslar, tekislash qatlamlari va qoplamalar (yigʻma betondan tashqari)

1. Asfaltlash qatorining kengligi:

monolit beton, mustahkamlangan beton, temir-beton qoplamalar (zaminlar) va asfaltbeton qoplamalar

Xuddi shu, ±10 cm gacha, qolganlari — ±5 cm gacha

Operatsion nazorat paytida oʻlchovlar hajmining 20% dan kam boʻlmagan, lekin kamida 20 oʻlchov

Sertifikatlangan oʻlchov vositalari bilan oʻlchash

boshqa barcha turdagi zaminlar, qoplamalar va tekislash qatlamlari

Xuddi shu, ±20 cm gacha, qolganlari — ±10 cm gacha

Xuddi shu

Xuddi shu

2. Qoplamalarning boʻylama va koʻndalang choklarining tekisligi

Aniqlash natijalarining 5% dan koʻp boʻlmagan qismi toʻgʻri chiziqdan 8 mm gacha ogʻishlarga ega boʻlishi mumkin, qolganlari — 1 m ga 5 mm gacha (lekin 7,5 ga 10 mm dan kam emas)

Tikuv uzunligining 20%, lekin kamida 20 oʻlchov

GOST 427-75 boʻyicha qatlam chetlarini metall lineyka bilan oʻlchash

3. Barcha turdagi qoplamalarni kengaytirish choklarining pazlarining kengligi

Loyihaviydan kam emas, lekin 30 mm dan oshmasligi kerak

Har bir chokda

GOST 427-75 boʻyicha chizgʻich bilan oʻlchash

4. Strukturaviy qatlam qalinligi:

Aniqlash natijalarining 5% dan koʻp boʻlmaganida loyihaviy qiymatlaridan minus 5% gacha, lekin 10mm dan koʻp boʻlmagan, qolganlari loyihadan kam boʻlmagan ogʻishlarga ega boʻlishi lozim.

Operatsion nazorat paytida oʻlchovlar hajmining 20% dan kam boʻlmagan, lekin kamida 20 oʻlchov

Qatlamning chekkasi boʻylab GOST 427-75 boʻyicha metall oʻlchagich bilan oʻlchash

monolit beton, temir-beton, mustahkamlangan va asfaltbeton qoplamalar va sementbeton zaminlar

boshqa barcha turdagi qoplamalar va zaminlar

Xuddi shu, minus 5% gacha, lekin 20 mm dan oshmasligi kerak, qolganlari — loyihadan kam emas

Xuddi shu

Xuddi shu

5. A va B turlaridan past boʻlmagan asfaltbetonning konstruktiv qatlamlarini siqish koeffitsiyentlari — 0,99; S, D va E — 0,98; gʻovakli va yuqori darajada gʻovakli — 0,98; sovuq — 0,96

Aniqlash natijalarining 5% dan koʻp boʻlmaganida koʻrsatilgan qiymatlardan minus 0,02 gacha, qolganlarida koʻrsatilganlardan kam boʻlmagan ogʻishlar boʻlishi lozim.

2000 m ga bitta namuna, lekin smenada kamida bitta namuna

 GOST 12801-98 boʻyicha

6. Beton mustahkamligi

Loyiha quvvati sinfiga mos keladigan loyiha choʻzilishi egilish qarshiligidan past boʻlmagan

GOST 18105-2018 boʻyicha

GOST 18105-2018 boʻyicha

7. Betonning sovuqqa chidamliligi

loyihaviy darajasidan past emas

GOST 10060-2012 boʻyicha

GOST 10060-2012 boʻyicha

8. Qatorning oʻqi boʻylab notekislik (reykalar orasidagi oraliq, uzunligi 3 m):

Sunʼiy zaminlar

Aniqlash natijalarining 2% dan koʻp boʻlmagan qismi 10 mm gacha, qolganlari esa 5 mm gacha boʻlgan oraliq qiymatlariga ega boʻlishi lozim.

GOST R 56925-2016 boʻyicha

GOST R 56925-2016 boʻyicha

barcha turdagi qoplamalar va tekislash qatlamlari

Xuddi shunday, 6 mm gacha, qolganlari — 3 mm gacha

Xuddi shunday

Xuddi shunday

9. Qator oʻqi boʻylab qoplama balandligidagi farq (bir-biridan 5, 10 va 20 m masofada joylashgan nuqtalar)

Aniqlash natijalarining 5% dan koʻpi 10, 16, 24 mm gacha boʻlgan qiymatlarga ega boʻlishi mumkin. qolganlari — 5, 8, 16 mm gacha

Har bir qator 0,5 m qadam bilan tekislanadi.

Nivelirlash va formulani hisoblash ,

Bu yerda , ,  — nuqta balandliklari

10. Qattiq monolitli qattiq qoplamalarning choklarida yon plitalarning chetlarining ortiqcha boʻlishi:

Koʻndalang

Aniqlash natijalarining 10 foiz dan koʻpi 6 mm gacha, qolganlari esa 3 mm gacha boʻlishi lozim

Operatsion nazorat paytida oʻlchovlar hajmining 20 foiz dan kam boʻlmagan, lekin 20 kam emas

GOST 427 boʻyicha metall oʻlchagich yoki shtangensirkul bilan oʻlchovlar

Boʻylama

Xuddi shunday, 10 mm gacha, qolganlari — 3mm gacha

Xuddi shunday

Xuddi shunday

III. Oldindan kuchlanishli beton plitalardan tayyorlangan qoplamalar

1. Notekislik (reykalar orasidagi oraliq, uzunligi 3 m)

Aniqlash natijalarining 2 foiz dan koʻp boʻlmagan qismi 10 mm gacha, qolganlari yesa 5 mm gacha boʻlgan qiymatlariga ega boʻlishi lozim.

GOST R 56925-2016 boʻyicha

GOST R 56925-2016 boʻyicha

2. Yigʻma qoplamalarning choklarida yon plitalarning chetlaridan oshib ketish:

koʻndalang

Aniqlash natijalarining 10 foiz dan koʻpi 6 mm gacha, qolganlari esa 3 mm gacha boʻlishi lozim.

Operatsion nazorat paytida oʻlchovlar hajmining 20 foiz dan kam boʻlmagan, lekin 20 dan kam emas

Metall oʻlchagich yoki shtangensirkul bilan oʻlchovlar GOST 427-75 boʻyicha

Boʻylama

Xuddi shunday, 10 mm gacha, qolganlari — 5 mm gacha

Xuddi shunday

Xuddi shunday

IV. Uchish-qoʻnish yoʻlagi, yurgizib borish yoʻlagi, perron va toʻxtash joylari qoplamalarining oʻqlari boʻylab uzunligi

Loyiha qiymatidan kam yemas

Aerodrom elementida bitta oʻlchov (uchish-qoʻnish yoʻlagi, yurgizib borish yoʻlagi, toʻxtash joylari)

Sertifikatlangan oʻlchov vositalari bilan oʻlchash

V. Monolit beton, temir-beton, temir-beton va asfaltbeton qoplamalarning yangi sirtining toʻqimalarining chuqurligi

1 mm dan kam emas, lekin 2,5 mm dan oshmasligi kerak

Har bir yotqizish qatorida 1 km uchun kamida besh nuqta

GOST 33147-2014 boʻyicha “qum nuqtasi” usuli boʻyicha oʻlchovlar

VI. Uchish-qoʻnish yoʻlagi ishqalanish koeffitsiyenti

0,45 dan kam emas

Har bir uchish-qoʻnish yoʻlagi qatorining 400 m uchun kamida bitta oʻlchov

GOST 30413-96 boʻyicha yoki ATT-2 ni suv qatlami qalinligi 1 mm boʻlgan nam qoplama yuzasida oʻlchash

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
135. Kuchaytirilishi kerak boʻlgan joylardagi qoplamaning qalinligi hisob-kitoblarga koʻra olinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
136. IV va undan yuqori normativ yuklamalar toifasiga ega fuqaro aerodromlarida havo kemalari uchish-qoʻnish yoʻlagidan tasodifan chiqib ketganda shikastlanishini oldini olish maqsadida, yoʻlak chetlarining sunʼiy qoplamalari boʻylab, uchish-qoʻnish yoʻlagi chetiga tutashgan mustahkamlanadigan qismlar boʻylab, shuningdek suv oqizish-drenaj tarmogʻi va kabel kanalizatsiyasi inshootlari (quduqlar, yopiq ariqlar, novlar va hokazo) atrofida aerodrom maydonining tekislangan qismi — atrof bilan tuproq yuzasi orasidagi tutashuvni pandus shaklida qurish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bunday holda, pandusning tikligi 1:10 dan oshmasligi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
137. Loyihaviy xizmat muddatini taʼminlash uchun foydalanish davrida yuzaga keladigan nuqsonlar (yoriqlar, siniqlar, betonning koʻchishi va hokazo) aniqlangan zahoti joriy taʼmirlash usullari bilan bartaraf etilishi, deformatsion choklardagi shikastlangan germetiklovchi konstruksiya tiklanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Deformatsion choklarning ishlash qobiliyatini baholash zarur. Deformatsion choklarning ishlash qobiliyati qoniqarsiz baholanganda qoʻshimcha kompensatsiya choklarini oʻrnatishni koʻzda tutish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
138. Yangi qurilgan sementbeton qoplamalarni mustahkamlovchi bugʻ oʻtkazuvchan tarkib bilan shimdirishning asoslangan zaruriyati boʻlganda, qishki foydalanishdan oldin yangi yotqizilgan betonni parvarishlash vositasi qoʻllanilgandan soʻng hosil boʻlgan plyonka manfiy haroratlar boshlanishidan avval olib tashlanishi shart.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bunda, plyonka hosil qiluvchi tarkibni olib tashlash texnologiyasi qoplama yuzasining sifatini yomonlashtirmasligi, shimdiruvchi tarkib esa havo kemasi pnevmatigi bilan ilashish koeffitsiyentini pasaytirmasligi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
28 kun ichida plyonkasi parchalanadigan beton parvarishi tarkibini qoʻllashga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
139. Har 5 yilda bir marta aerodrom qoplamalarining yaroqlilik mezonlari (mustahkamlik, tekislik va gʻadir-budurlikning haqiqiy qiymatlari) aniqlanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
140. Texnik xizmat koʻrsatish va qayta qurish boʻyicha zarur chora-tadbirlarni rejalashtirish maqsadida, yaroqlilik mezonlarining oʻzgarish dinamikasini muntazam kuzatib borish zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3-§. Sunʼiy zaminlar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
141. Sunʼiy zaminlar va issiqlikni oʻtkazmaydigan qatlamlarda kuyidagi texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlarga muvofiq keltirilgan materiallarni qoʻllash lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ogʻir va mayda zarrali betonlarni GOST 26633-2015 ga muvofiq;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
zich, gʻovakli va yuqori gʻovaklikdagi asfaltbetonni GOST 9128-2013 ga muvofiq;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ishlov berilmagan chaqiqtoshli, shagʻalli va qumli materiallarni GOST 25607-2009 ga muvofiq;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
organik bogʻlovchilar bilan ishlov berilgan chaqiqtosh va shagʻalni GOST 23558-94 ga muvofiq;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
chaqiqtosh va qumni GOST 8267-93 ga muvofiq;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
qumni GOST 3344-83 ga muvofiq;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
organik bogʻlovchilar bilan mustahkamlangan gruntlarni GOST 8736-2014 ga muvofiq;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
boshqa mahalliy materiallarni GOST 30491-2012 ga muvofiq.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
142. Sunʼiy zaminlarning yuk koʻtaruvchi qatlamlarining mustahkamligi sunʼiy qoplamalarni qurishda ishlatiladigan qurilish transporti yukini koʻtara olishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
143. Gilli va changsimon gruntlardan tayyorlangan zaminlarga yotqiziladigan yirik donali materiallardan iborat sunʼiy zaminlarni qurishda zamin gruntining namlanishi natijasida uning yirik gʻovakli material qatlamiga kirib qolishini oldini oladigan botqoqlanishga qarshi qatlamdan foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
144. Botqoqlanishga qarshi qatlam materiali sifatida suv oʻtkazuvchan sintetik rulonli geotekstil yoki namlanganda plastik holatga oʻtmaydigan donador materiallarni (qum, bogʻlovchilar bilan ishlov berilgan mahalliy tuproq, shlak va boshqalar) ishlatishga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Botqoqlanishga qarshi qatlam donador materialdan qurilsa, uning qalinligi ishlatiladigan donador materialning eng yirik zarralari oʻlchamidan kam boʻlmasligi, lekin kamida 0,05 m boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
145. Drenajlanmaydigan gruntlardan (gil, qumloq va changsimon qumloq) tashkil topgan tabiiy zaminlarda sunʼiy zaminlar konstruksiyalarida GOST 25584 boʻyicha aniqlanadigan filtratsiya koeffitsiyenti 7 m/d dan kam boʻlmagan materiallardan drenajlovchi qatlamlar qurish zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
146. Drenaj qatlamlarining qalinligi hisoblash yoʻli bilan aniqlanishi kerak. Qumlardan (yirik va oʻrtacha) quriladigan drenajlovchi qatlamlarning qalinligi mazkur SHNQning 26-jadvalida keltirilganidan kam boʻlmasligi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

26-jadval

Tabiiy zamin grunti

I — IV yoʻl uchun drenaj qatlamining minimal qalinligi, cm — iqlim zonalari

Gil, qumoq

15

Changli qumoq va qum-grunt

15/20

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Izoh: Chiziqdan oldin koʻrsatilgan qatlam qalinligini yoʻl-iqlim hududining janubiy qismida joylashgan hududlar uchun qabul qilish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
147. Sunʼiy zamin qatlamlarining kengligi zamin va qoplamaning qatlamlari materiallarini yotqizish texnologiyasiga qoʻyiladigan texnik talablarni hisobga olgan holda belgilanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
148. Sunʼiy zaminlarning barcha qatlam materiallari qurilish maydonining iqlim sharoitiga mos kelishi, mazkur SHNQning 27-jadvaliga asosan sovuqqa bardoshlilik talablariga javob berishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

27-jadval

Sunʼiy qoplamalar qatlamlari materiallari

Materiallarning sovuqqa bardoshliligi, eng sovuq oyning oʻrtacha oylik havo haroratida, ° S

minus 15 dan past

minus 5 dan past minus 15 ham qoʻshib

minus 5 va yuqori

Chaqiqtosh, shagʻaldan chaqiqtosh, chaqiqtosh-shagʻal-qum aralashmasi

F50

F25

F15

Shagʻal

F25

F15

F15

Organik bogʻlovchilar bilan mustahkamlangan chaqiqtosh, shagʻal, qum-shagʻal, grunt-shagʻal va grunt-chaqiqtosh aralashmalari

F25

F25

F15

Noorganik bogʻlovchilar bilan ishlov berilgan chaqiktosh

F50

F25

F15

Zamin qismida noorganik bogʻlovchilar, qum sement va grunt sement bilan mustahkamlangan shagʻal, qum-shagʻal, gruntshagʻal va gruntshagʻal aralashmalari:

yuqori

F25

F25

F15

pastki

F15

F15

F10

Qum-shagʻal, grunt-shagʻal va grunt-shagʻal aralashmalari

F25

F15

F15

Mayda zarrasimon beton, keramzitobeton shlakli beton, mustahkamligi past sinfidagi ogʻir beton (V20 dan kam)

F50

F50

F25

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Izoh: Zaminning yuqori qismiga muzlovchi qatlamning yuqori yarmida joylashgan uchastkalar, pastki qismiga — qoplama yuzasidan hisoblangan muzlovchi qatlamning pastki yarmida joylashgan qatlamlar kiradi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4-§. Qattiq aerodrom qoplamalari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
149. Qattiq monolit qoplamalarni bir qatlamli qilib loyihalash lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ikki qatlamli monolit qoplamalardan faqat hisob-kitob talab qilgan qalinlikdagi beton qatlamini yotqizish texnik jihatdan imkonsiz boʻlganda yoki mavjud qoplamalarni kuchaytirish zarur boʻlganda foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
150. Qattiq qoplamalarni qurishda qoplamalar GOST 26633-2015 ga mos keladigan ogʻir betondan hamda beton aralashmasidan tayyorlangan boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
151. Bir qatlamli yoki ikki qatlamli qoplamaning yuqori qatlamida ogʻir beton ishlatilganda, siqilishga boʻlgan mustahkamlik sinfi V30 dan past boʻlmasligi zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
152. Betonning korroziyaga chidamliligi muhit va beton qorishmasi tarkibiy qismlarining kimyoviy taʼsirchanligini hisobga olgan holda taʼminlanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
153. Betonning siqilish va egilishda choʻzilishga boʻlgan mustahkamligi boʻyicha sinflari mazkur SHNQning 28-jadvalida koʻrsatilganidan past boʻlmasligi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

28-jadval

Aerodrom qoplamasi

Mustahkamlik boʻyicha betonning minimal sinfi

Bukilishdagi choʻzilishda

Siqilishda

Beton, armobeton, temir-betondan (kuchaytirilmagan armatura bilan) bir qatlamli monolit qoplama

4,0

V30

Ikki qatlamli monolit qoplamaning yuqori qatlami betondan, armobetondan, temir-betondan (kuchaytirilmagan armatura)

4,0

V30

Ikki qatlamli qoplamaning ostki qatlami

2,8

V20

Oldindan kuchaytirilgan mustahkamlangan yigʻma temir-beton plitalar:

4,0

V30

simli armatura yoki armaturali yoʻgʻon arqon bilan armaturalangan

sterjenli armatura bilan

3,6

V25

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Izohlar:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. Sinflanmagan yuklama uchun moʻljallangan qoplamalar uchun Btb4,4 dan past boʻlmagan va V 35 dan past boʻlmagan sinflardagi betondan foydalanish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. Gʻildirak pnevmatikasidagi havo bosimi 0,6 MRa dan kam boʻlmagan yuk uchun moʻljallangan qoplamalar uchun beton sinflardan Btb 3,2, B25 tegishli texnik-iqtisodiy asoslanganda foydalanish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
154. Monolitli qattiq qatlamning talab etilgan qalinligini 0,16 m dan kam qabul qilmaslik lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
155. Qattiq qoplamalarni beton yoki temir-beton bilan mustahkamlashda mustahkamlash qatlamini qalinligi hisoblash yoʻli bilan aniqlanishi hamda kamida 0,2 m boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
156. Armaturaning turi va sinfini qoplama turi, armaturaning vazifasi, armatura elementlarini tayyorlash texnologiyasi va ulardan foydalanish usullariga (zoʻriqtirilmagan va zoʻriqtirilgan armatura) qarab belgilash zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
157. Zoʻriqtirilmaydigan armatura sifatida V500 (Vr-I) sinfidagi oddiy armatura simini (payvandlangan toʻr va karkaslarda) yoki A300 (A-II) va A400 (A-III) sinfidagi davriy kesimli ishlov berilgan armatura poʻlatini qoʻllash lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Montajli, taqsimlovchili va konstruktiv armatura sifatida, shuningdek ulangan birikmalar elementlari uchun A-240 (A-I) sinfiga kiradigan silliq issiq ishlov berilgan armaturali poʻlat ishlatilishi zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
158. Monolit temir-beton qoplamalardagi himoya qatlamining qalinligi yuqori armatura uchun kamida 40 mm, pastki qismi uchun kamida 30 mm boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ajratuvchi qatlamsiz sementbeton zaminlarga qurilgan temir-beton qoplamalarda pastki armatura uchun himoya qatlami talab etilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
159. Temir-beton qoplamalarni plita qalinligi 0,3 m gacha boʻlganda, diametri 10 mm dan 14 mm gacha boʻlgan sterjenli armatura toʻrlari bilan, plita qalinligi 0,3 m dan ortiq boʻlganda, diametri 14 mm dan 18 mm gacha boʻlgan armatura toʻrlari bilan mustahkamlash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
160. Toʻrlar plitaning yuqori qismidan plita qalinligining 1/3 dan 1/2 gacha boʻlgan masofada joylashtirilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
161. Plitalarning boʻylama mustahkamlash foizi (betonning armatura bilan toʻyinganlik darajasi) plitaning kengligi va sterjenlarning diametriga qarab 0,1 m dan 0,15 m gacha, sterjenlarning diametri esa 0,15 m dan 0,4 m gacha olinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Koʻndalang armaturlash konstruktiv koʻndalang sterjenlar orasidagi masofa 0,4 m ga teng olinishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
162. Temir-beton qoplamalarni zoʻriqtirilmagan armatura bilan mustahkamlash uchun payvandlangan karkas koʻrinishidagi diametri 12 mm dan 18 mm gacha boʻlgan armatura qoʻllanilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
163. Armaturaning kerakli qirqim maydoni hisoblash yoʻli bilan aniqlanishi kerak. Bunda, mustahkamlash foizi kamida 0,25 boʻlishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
164. Sterjenlar orasidagi masofa armaturaning talab qilinadigan yuzasi va qabul qilingan sterjenlarning diametriga qarab, 0,1 m dan 0,3 m gacha olinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
165. Betonlash jarayonida armatura toʻrlari va karkaslar siljib ketmasligi kerak. Armatura toʻrlari va karkaslarning barqarorligini taʼminlaydigan konstruktiv elementlar foydalanish jarayonida plitalarning harorat taʼsirida erkin harakatlanishiga toʻsqinlik qilmasligi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
166. Qattiq qoplamalar qatlamining maksimal va minimal qalinligi beton yotqizish uskunalarining texnik imkoniyatlarini va qabul qilingan qurilish texnologiyasini hisobga olgan holda belgilanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
167. Namunaviy PAG-14 plitalaridan tayyorlangan yigʻma qoplamalarni koʻp gʻildirakli tayanchi uchun 100 kN dan koʻp boʻlmagan va bir gʻildirakli tayanchi uchun 170 kN dan koʻp boʻlmagan, PAG-18 koʻp gʻildirakli tayanchi uchun 140 kN dan koʻp boʻlmagan va bir gʻildirakli tayanchi uchun 200 kN dan koʻp boʻlmagan, PAG-20 plitalardan tayyorlangan yigʻma qoplamalarni koʻp gʻildirakli tayanchi uchun mos ravishda 180 kN va 250 kN dan koʻp boʻlmagan yuklamalar uchun qoʻllanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
168. Plitalar GOST 25912-2015 talablariga javob berishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
169. Qumli zaminlardan tashqari, barcha turdagi zaminlarga oʻrnatiladigan oldindan zoʻriqtirilgan temir-beton plitalardan yigʻma qoplamalar uchun qalinligi 3-5 cm boʻlgan qum-sement aralashmasining tekislovchi qatlami koʻzda tutilishi kerak. Bu holda ajratuvchi qatlam oʻrnatilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
170. Ishchi armatura plita kesimi boʻyicha ikki yoki bir sathda joylashtiriladi, har bir sath armaturalash foizi kamida 0,25 foiz boʻlishi, zoʻriqtirilmaydigan armaturali temir-beton qoplamalarni armaturalash uchun 12 mm dan 18 mm gacha boʻlgan armatura qoʻllanilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
171. Masofalar armaturaning talab qilinadigan maydoniga va sterjenlarning qabul qilingan diametriga qarab 10 cm dan 30 cm gacha boʻlgan oraliqda belgilanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
172. Ikki qatlamli qattiq monolit qoplamalar va qattiq zaminli bir qatlamli qoplamalar qatlamlaridagi choklarni birlashtirish orqali oʻrnatish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
173. Ikki qatlamli va choklari bir-biriga mos kelmaydigan qattiq zaminli bir qatlamli qoplamalarni qurishga yoʻl qoʻyiladi (yuqori va pastki qatlamlardagi boʻylama va koʻndalang choklar oʻzaro 2tsup dan ortiq siljigan qoplamalar bir-biriga mos kelmaydigan choklar deb hisoblanadi, bu yerda tsup — yuqori qatlam va bir qatlamli qoplamaning qalinligi).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
174. Choklari tutashmagan ikki qatlamli yaxlit qoplamalarda ustki qatlam plitalarining pastki qismi pastki qatlam choklari ustida hisob boʻyicha armaturalanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
175. Armaturalashni yuqori qatlam qalinligini oshirish bilan almashtirishga yoʻl qoʻyiladi. Bunda, ularning koʻrsatkichlari qatlamlarning umumiy qattiqligiga teng boʻlgan qattiqlikdagi bir qatlamli plitalar uchun olinishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
176. Qattiq monolit qoplamalar va sunʼiy zamin plitalari oʻrtasida, shuningdek ikki qavatli monolit qoplamalar qatlamlari oʻrtasida qatlamlarning gorizontal harakatining taʼminlash uchun konstruktiv chora-tadbirlar amalga oshirilishi kerak (parchalangan pergamin qatlamlar va plyonkali polimer materiallari, geotekstil materiallari. Geotekstillar kamida 500 g/m2 zichlikda olinishi kerak).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5-§. Qattiq aerodrom qoplamalaridagi deformatsiyaviy choklar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
177. Qattiq aerodrom qoplamalari deformatsiyaviy choklar bilan alohida plitalarga ajratilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
178. Plitalarning oʻlchamlari mahalliy iqlim sharoitiga, qoplamalarga maksimal kuch taʼsir qiluvchi havo kemasi tayanchlarining gʻildirak iziga, yorugʻlik uskunalari tizimining chiroqlarini joylashtirishga, shuningdek havo kemalari va rejalashtirilgan qurilish texnologiyasiga muvofiq belgilanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
179. Deformatsiyaviy choklar bilan ajratilgan qattiq aerodrom qoplamalari plitalarining nisbati 1:2 dan oshmasligi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
180. Qattiq qoplamalarning deformatsiyaviy choklari yer usti suvlari va foydalaniladigan suyuqliklarning kirishidan, shuningdek ularning qum, chaqiqtosh va boshqa qattiq materiallar bilan tiqilib qolishidan himoyalangan boʻlishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Choklarni toʻldiruvchi sifatida issiq va sovuq qoʻllaniladigan germetizatsiyalovchi materiallaridan foydalanish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Choklarni germetizatsiyalash uchun ishlatiladigan materiallar samolyot dvigatellaridan issiq gaz-havo oqimining taʼsirida ularning operatsion xususiyatlarini oʻzgartirmasligi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
181. Deformatsion siqish choklari beton qoplamalarda harorat pasayganda (plitalar oʻlchamlari rejada kamaytirilganda) plitalar erkin harakatlanishi uchun oʻrnatilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
182. Birinchi bosqichda, tor oʻyiqlar kesiladi (kashshof kesish), beton 20-25 m dan keyin nazorat choklarida kamida 7 MRa quvvatga yetganida, beton kamida 10 MRa kuchga ega boʻlgandan soʻng, kengligi 10 mm va chuqurligi 107 mm boʻlgan nazorat choklari oʻyigʻining yuqori qismi 10 mm gacha va 43 mm chuqurlikda kesiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Beton nazorat choklari orasidagi oraliqlarda choklar kesilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
183. Boʻylama va koʻndalang siqish choklarini oʻrnatishda mazkur SHNQning 5-rasmiga muvofiq quyidagi texnologik bosqichlar bajarilishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
choklarni kesishdan oldin perron qoplamasini belgilash;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
choklar kamerasini shakllantirish bilan pnevmatik bolgʻalar yordamida betonni olib tashlash;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
chok kamerasini tozalash va changsizlantirish (chok devorlarning beton yuzasini quritish bilan);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
choʻtka bilan gruntli tarkibni ishqalab yoki bosim ostida gruntli materialni purkash orqali chok devorlarini praymlash;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
diametri 15 mm (koʻndalang choklar uchun) va (boʻylama choklar uchun) boʻlgan gʻovakli rezinadan tayyorlangan zichlatish shnurini yotqizish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kamerani germetizatsiyalovchi bitum-polimer mastika bilan toʻldirish.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
184. Mastika bevosita qizdirilmaydigan, aralashtiriladigan va harorat nazorat qilinadigan maxsus qozon yordamida ishchi haroratigacha yetkazilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
185. Chok faskaning pastki chetiga qadar teng ravishda toʻldirilishi kerak. Choklarning germetizatsiyalanish ishlari kamida + 5°C havo haroratida amalga oshirilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5-rasm. Deformatsion choklar konstruksiyalarining sxemalari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1 — Chok devorlarini praymlash
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2 — mastika (germetik)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3 — gʻovakli rezina yoki polietilendan zichlatuvchi shnur d=1,5a
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4 — xuddi shu, d=1,5a
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5 — birinchi disk bilan kesiladigan chok pazi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
6 — disklar komplekti bilan chokni kengaytirish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
7 — zich rezina yoki polietilendan deformativ qistirma
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
6-rasm. Siqish (a) va kengaytirish (b) uchun choklarni toʻldirish sxemalari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
186. Monolit sementbeton qoplamasining barcha boʻylama deformatsion choklari siqish choklari turlari boʻyicha oʻrnatilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
187. Boʻylama siqish choklarining konstruksiyalari ikki tomoni ochiq, shpuntli, qoʻshni chiziq (polosa)larni yaxshiroq tutashtirish uchun koʻndalang kesimining boshqa profiliga ega boʻlishi va oʻrnatilayotgan qoplama qalinligining 1/3 qismidan kam boʻlmagan chuqurlikda kesilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
188. Shpuntli chokni yoki shunga oʻxshash kesimni oʻrnatish ishlari betonlash jarayonida beton yotqizgichga sirpanuvchi qoliplar bilan qoʻshimcha maxsus uskunani osish yoʻli orqali amalga oshirilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Koʻndalang shtirli birikmalarni boʻylama chokka kiritish ishlarini bajarish loyiha topshirigʻiga muvofiq amalga oshirilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Shpuntli kesimning boʻylama siqish choki konstruksiyasini mazkur SHNQning 7-rasmiga asosan qabul qilish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-germetizatsiyalovchi material
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2-trapetseidal shpunt (yarimdoira);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3-zamin qatlami.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
7-rasm. Shpuntli kesimning boʻylama siqish choki konstruksiyasi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
189. Choklari bir-biriga mos kelmaydigan ikki qatlamli beton va armobeton monolit qoplamalar va zaminlarda harorat oʻzgarishida qatlamlarning gorizontal siljishlarini taʼminlaydigan konstruktiv chora-tadbirlarni (polietilen plyonka, geotekstil materiallardan ajratuvchi qatlamlar qurishni) bajarish zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
190. Geotekstil materiallarning zichligini 500 g/m2 dan kam boʻlmagan holda qabul qilish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Qum-bitumli toʻshamadan foydalanishga yoʻl qoʻyilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
191. Qoplamaning soxta choklarida dyubellar (koʻndalang choklarda) va ankerlar (boʻylama choklarda) oʻrnatilishi taʼminlanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Texnologik birikmalarda dyubellar va ankerlar burgʻilash orqali oʻrnatilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Shtir parametrlari mazkur SHNQning 3-ilovasiga asosan qabul qilinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
192. Kichik oʻlchamli mexanizatsiyalash joylarida shtirli ulanishlar uchun karkas-savatchalar (mazkur SHNQning 8-rasmiga muvofiq dyubel ushlagichlari va anker ushlagichlari) koʻrinishidagi tayanch qurilmalar hisobga olinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Shtirli birikmalar oʻrnatilganda, qoplama yotqizish ishlarining bajarilishini taʼminlaydigan masofada joylashtirilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
8-rasm. Kichik oʻlchamdagi mexanizatsiyalash uchun dyubel ushlagich va anker ushlagich
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
193. Qoplamalarning deformatsion choklarida yukni bir plitadan ikkinchisiga uzatishni va plitalarning chokka perpendikulyar yoʻnalishda oʻzaro gorizontal siljish imkoniyatini taʼminlaydigan uchma-uch birikmalarni qoʻllashga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
194. Siqilish va kengaytiruvchi choklarining tutashgan ulanmalarini oʻrnatishda, shtirlarning loyihaviy holatidan 1 sm dan ortiq (gorizontal va vertikal) chetga chiqishga yoʻl qoʻyilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
195. Siqilish choklari uchun (nov shaklida taram-taram qilingan) silliq (dyubellar) mustahkamlovchi shtirlari qiyshaymagan holatda boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Shtirlarning uchlarida chuqurchalar va burmalar boʻlmasligi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Shtirlar butunlay yoki uning uzunligi boʻylab 2/3 qismi loyihaga muvofiq, suv oʻtkazmaydigan material bilan (bitum yoki boshqa yopishtiruvchi moddalar bilan qoplash, polietilen qopqoqlar, polimer naychalar) qoplangan boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
196. Mazkur SHNQning 9-rasmiga muvofiq, kengaytirish choklarining shtirlariga oʻrnatilgan harorat qopqoqlari betonda shtirning kamida 3 sm erkin harakatlanishini taʼminlashi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
197. Barcha deformatsion choklarda shtirlar yoki shpunt shaklidagi ulanmalarni qoʻllashni hisobga olish zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Shtirli ulanmalarning koʻrsatkichlari mazkur SHNQning 9-rasmiga asosan qabul qilinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1 — shtirli ulanma bilan koʻndalang siqish choki;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2 — shtirli ulanma bilan boʻylama soxta chok;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3 — deformatsiya qiluvchi qistirmali u yoqdan bu yoqqa oʻtadigan koʻndalang kengaytirish choki;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
a — koʻndalang choklardagi shtirlar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
b — boʻylama choklardagi shtirlar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
L — kengaytiruvchi chokar orasidagi masofalar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
9-rasm. Sementbeton qoplamalari choklarida shtirlarning joylashuvi sxemasi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
198. Qattiq monolit aerodrom qoplamalari deformatsion choklar orqali alohida plitalarga boʻlinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Plitalarning oʻlchamlari mahalliy iqlim sharoitiga, yoritish uskunalari tizimi chiroqlarining joylashuviga, shuningdek rejalashtirilgan qurilish texnologiyasiga muvofiq belgilanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
199. Kengaytiruvchi choklar bilan ajratilgan qattiq aerodrom qoplamalari plitalarining yon tomonlari nisbati 1:2 dan oshmasligi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
200. Siqilishning deformatsion choklari orasidagi masofa quyidagilardan oshmasligi kerak, m:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
monolit qoplamalar uchun:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
qalinligi 30 cm dan kam boʻlgan betonli, qatlam qalinligining 25 barobari, lekin 5 m kam emas (butun metrgacha yaxlitlash lozim);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
qalinligi 30 cm va undan koʻp boʻlgan betonli — 7,5 m (kamida 5 m);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bir sathdagi armaturali temir-betonli — 7,5 m;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ikki xil sathli armaturali temir-betonli — 20 m;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
oʻrtacha oylik haroratning yillik amplitudasida armobeton, °S:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
45 cm va undan koʻp boʻlgan — 10 m;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
45 cm dan kam — 15 m.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Oʻrtacha oylik haroratning yillik amplitudasi SHNQ 2.01.01-22 ga muvofiq aniqlangan eng issiq va eng sovuq oylarning oʻrtacha havo haroratlari oʻrtasidagi farq sifatida hisoblanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
201. Siqilish choklarini kesish chuqurligi plita qalinligi 30 cm dan ortiq boʻlganda, plita qalinligining kamida 1/2 qismiga, plitaning qalinligi 30 cm dan ortiq boʻlmaganda esa plita qalinligining kamida 1/3 qismiga teng boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
202. Muhandislik va geologik sharoitlari murakkab boʻlgan hududlarda armobeton va temir-beton qoplamalar uchun siqilish deformatsion choklari orasidagi masofa 10 m dan oshmasligi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
203. Barcha qattiq qoplamalarda choklarga boʻlgan ehtiyoj va ular orasidagi masofani kengaytirish qoplamalarni hisobga olish orqali aniqlanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Qoplamalar yurgizib borish yoʻlaklari, uchish-qoʻnish yoʻlaklari va perronga tutashgan boʻlsa, kengaytiruvchi choklar bilan taʼminlanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
204. Texnologik choklar kengaytiruvchi choklar bilan mos kelishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Monolit qoplamalarda deformatsion choklar sifatida boʻylama texnologik choklar qoʻllanilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Oʻrtacha oylik haroratning yillik amplitudasi SHNQ 2.01.01-22 talablariga muvofiq, eng issiq va eng sovuq oylarning oʻrtacha havo haroratlari oʻrtasidagi farq sifatida hisoblanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
205. Plitalarning gorizontal harakatlanishiga toʻsqinlik qiladigan koʻtarilgan choklar bilan oldindan zoʻriqtirilgan plitalarning yigʻma qoplamalari orasida deformatsion choklar boʻlishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
206. Koʻndalang deformatsion choklari oʻrtasida, shuningdek, perron va toʻxtash joylari ustidagi boʻylama deformatsion choklar quyidagicha oʻrtacha oylik haroratning oS yillik amplitudasidan oshmasligi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
45 oS dan yuqori — 12 m;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
30 oS dan 45 gacha — 18 m;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
30 oS dan kam — 24 m.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Yigʻma sunʼiy uchish-qoʻnish yoʻlagi va yurgizib borish yoʻlagi qoplamalarida boʻylama deformatsion choklar oʻrnatilmasligi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
207. Ikki qatlamli qoplamalarning pastki beton qatlamidagi deformatsion choklarning oraligʻi qoplama deformatsion choki oraligʻidan oshmasligi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
V5, V7.5 sinfidagi betondan (ogʻir beton, keramzitbeton, qumli, mayda zarrali beton), shuningdek, shlakli betondan tayyorlangan zaminlarda ular orasidagi masofa 15 m boʻlgan siqilish choklari bilan taʼminlanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
208. Qish mavsumida qurilish ishlariga tanaffus rejalashtirilgan boʻlsa, ikki qatlamli qoplamaning pastki qatlamlaridagi deformatsion choklar va zamin orasidagi masofalar mazkur SHNQning 196-bandi talablariga muvofiq, betonlar uchun qabul qilinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
209. Bir qatlamli qoplamalarning deformatsion choklarida yukni bir plitadan ikkinchisiga oʻtkazishni taʼminlaydigan moslama va plitalarga perpendikulyar chok yoʻnalishida oʻzaro gorizontal siljish imkoniyatini taʼminlaydigan tutashtiruvchi ulamalarni oʻrnatishni hisobga olish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
210. Tutashtiruvchi ulamalar qurilmalari oʻrniga plitalarning chekka qismlarini hisoblash yoʻli bilan qalinlashtirishga, mustahkamlashga yoki qirrali plitalardan foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
211. Kengaytiruvchi choklarni quyidagi hollarda oʻrnatish kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
qoplamalar yurgizib borish yoʻlagining uchish-qoʻnish yoʻlagi va perronga ulangan boʻlsa;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
egri chiziqlar esa toʻgʻri chiziqqa ulangan boʻlsa.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
212. Kengaytiruvchi choklar orasidagi masofaga va germetizatsiyalash materialining deformatsiya xususiyatlariga qarab, chokning kengligi 3,5 sm gacha boʻlishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
213. Qoʻsh chokli ikki qatlamli qoplamalarni boʻylama va koʻndalang choklarida uchma-uch birikmalar bilan loyihalash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Uchma-uch birikmalarni faqat yuqori qatlamda oʻrnatishga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
214. Yuqori qatlam plitalarining pastki qismida birlashmagan chokli, ikki qatlamli qoplamalarda hisoblash yoʻli bilan aniqlangan pastki qatlamning choklari ustidan mustahkamlashni taʼminlash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hisoblash yoʻli bilan aniqlangan holda, yuqori qatlamning qalinligini oshirish orqali armaturalashni almashtirishga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
215. Beton qoplamalarni sirgʻaluvchi qolipli mashinalar majmualari bilan, shuningdek, inventar metall qolipli boshqa mashina majmuasi yordamida oʻrnatish zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
216. Sirgʻaluvchi qoliplari boʻlgan mashinalar majmuasi qistirmali choksiz (“kengaytiruvchi chok” kabi) va koʻndalang choklarni mustahkamlamasdan (“siqish choki” kabi) qoplamalarni oʻrnatish uchun ishlatilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
12-bob. Qattiq boʻlmagan aerodrom qoplamalariga qoʻyiladigan talablar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
217. Qattiq boʻlmagan aerodrom qoplamalarini sunʼiy zaminlar bilan birgalikda koʻp qatlamli qilib loyihalash lozim. Bunda, yuqori qatlamlarning kam deformatsiyalanuvchi xususiyatidan pastki qatlamlarning koʻp deformatsiyalanuvchi xususiyatiga oʻtishi taʼminlanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Qattiq boʻlmagan qoplama va sunʼiy zamin konstruktiv qatlamining talab qilinadigan qalinligini mazkur SHNQning 25-jadvaliga asosan qabul qilish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
218. Noorganik bogʻlovchilar bilan ishlov berilgan materialli zaminlardagi asfaltbeton qatlamlarning umumiy qalinligini mazkur SHNQning 26-jadvalida keltirilgandan kam qabul qilishga yoʻl qoʻyilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
219. Asfaltbeton qoplamaning yuqori qatlamini qurishda zich asfaltbeton qorishmalardan, ostki qatlamlar uchun esa zich va gʻovakli asfaltbeton qorishmalaridan foydalanish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Qoplamaning yuqori qatlamlari uchun asfaltbeton qorishmalarining turi, markasi va koʻrinishi, shuningdek bitumning tegishli markasini GOST 9128-2013 boʻyicha qabul qilish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
220. Havo kemasini asosiy tayanchiga tushadigan ogʻirlik 300 kN ga teng yoki undan katta boʻlsa hamda gʻildirak pnevmatikasidagi havo bosimi 0,9 MRa dan oshsa, asfaltbeton qoplamasini bogʻlovchilar bilan ishlov berilgan materialli zaminlarda qurish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Gʻovakli asfaltbeton qorishmalarini suvga bardoshli qatlamdan iborat boʻlgan zaminlarda qoʻllashga yoʻl qoʻyilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
221. Geosetka xususiyatlarini hamda ularning barqarorligini oshirish maqsadida, ularga maxsus birikmalar bilan ishlov berilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Geosetka dyubellar yordamida biriktirilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-§. Materiallarga qoʻyiladigan talablar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
222. Geosetkani yotqizish jarayonida quyidagi talablarga rioya etish kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
yotqizilgan geosetkaning uzilish yuki 40 kN/m dan kam boʻlmasligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
geosintetik materialidan yasalgan toʻrning toʻr oʻlchami asfaltbeton hosil qiluvchi aralashmala ishlatiladigan shagʻal oʻlchamidan 2-2,5 barobar kattaligi asosida tanlash;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
asfaltbeton aralashmasi GOST 9128-2013 ga mos kelishi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
223. Geosetka toʻgʻridan-toʻgʻri tozalangan zamin yoki geotekstil ustiga yoyilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Yoʻl toʻshamasining kengligi geosetka rulonining kengligidan oshib ketsa, geosintetik materialning qirralari ustma-ust qilib 40 sm gacha qoplanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Geosintetik materialni yoʻl boʻylab oʻtadigan transport vositalari gʻildiraklarining trayektoriyasi oʻtadigan joylarda boʻylamasiga ustma ust qilib oʻrnatishga yoʻl qoʻyilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2-§. Geosetkani yotqizish mumkin boʻlgan yuzalar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
224. Yotqiziladigan qatlamning zaminga yopishishini yaxshilash uchun ular orasiga taxminan 70 foizli (0,8 — 1,0 kg/m²) bitumli emulsiya bir tekisda yotqizilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
225. Mustahkamlovchi geosintetik materiallarni yotqizish ishlarini mexanik avtoyotqizuvchilar yordamida yoki qoʻlda amalga oshirishga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
226. Yuzalarning bir-biriga tegishini maksimal darajada oshirish uchun geosetkani qoʻl katogi bilan mexanik usulda bosish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

29-jadval

Qattiq boʻlmagan qoplama va sunʼiy zaminning konstruktiv qatlam materiali

Qatlamning eng kichik qalinligi, cm

Havo kemalari gʻildiragi pnevtikasidagi ichki havo bosimi quyidagicha boʻlgandagi asfaltbeton MRa (kg/cm):

0,6 (6) dan kam

5

0,6 (6) dan 0,7 (7)

7

0,7 (7) dan yuqori 1,0 (10) gacha

9

1,0 (10) yuqori

12

Bogʻlovchilar bilan ishlov berilgan chaqiqtosh, shagʻal, gruntlar

8

Mineral bogʻlovchilar bilan ishlov berilgan gruntlar va mustahkamligi kam tosh

15

Qumli zaminga yotqiziladigan va bogʻlovchilar bilan ishlov berilmagan chaqiqtosh va shagʻal

15

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Izohlar:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. Mineral materialdan qatlamda qoʻllaniladigan yirik fraksiyali donalarning eng kichik oʻlchami, tuzilma qatlami qalinligidan kamida 1,5 barobar kam boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. Qalinligi 9-12 cm boʻlgan asfaltbeton qatlamlarini ular orasida bogʻlanish taʼminlangan sharoitda bir xil sifatli qorishmalardan ikki qatlamli qilib qurish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

30-jadval

Eng sovuq oyning oʻrtacha oylik harorati

Noorganik bogʻlovchi materialli zaminlarda, asfaltbeton qatlamlarining umumiy minimal qalinligi, cm,

Sunʼiy uchish-qoʻnish yoʻlaklari, magistral yurgizib borish yoʻlagi

Aerodromning qolgan maydonlarida

Havo kemasining asosiy tayanchiga yuk qiymati boʻlganda, kN 550

550 va yuqori

300 dan 550 gacha

300 dan kam

550 va yuqori

300 dan 550 gacha

300 dan kam

Minus 5 va yuqori

9

7

7

9

7

8

minus 5 dan past

12

9

7

9

7

8

minus 15

minus 15 yoki 0 gradusdan haroratning oʻtish soni yiliga 50 dan ortiq

16

13

7

12

9

7

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3-§. Aerodromlarni taʼmirlashda mavjud aerodrom toʻshamalarini kuchaytirishga qoʻyiladigan talablar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
227. Aerodromlarni qayta qurish paytida mavjud aerodrom qoplamalarini kuchaytirish zarurati va usullarini belgilashda quyidagi omillarni hisobga olish zarur:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
aerodromning belgilanadigan sinfi va hisoblangan yuk miqdori;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
mavjud qoplama, tabiiy va sunʼiy zamin hamda oqova-drenaj tizimining holati;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
mahalliy gidrogeologik sharoitlar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
mavjud aerodrom qoplamasi materiallarining xususiyatlari.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
228. Kuchaytirish lozim boʻlgan qatlamning talab qilinadigan qalinligi mavjud aerodrom qoplamasining haqiqiy koʻtarish qobiliyatiga bogʻlab hisoblanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
229. Mavjud qoplama va zaminning hisobiy tasnifini tajriba oʻtkazish asosida aniqlash lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Tajriba oʻtkazish imkoniyati boʻlmasa, mavjud qoplama materiallarining hisobiy tasniflarini loyihaviy maʼlumotlar boʻyicha mazkur SHNQning 31-jadvaliga asosan belgilanadigan buzilish normalarini hisobga olib aniqlash lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

 

 

 

 

31-jadval

Mavjud qattiq qoplamalardagi plitalarning buzilishi toifasi

Plitalar soni, foizga ega

1 cm. dan qoʻp chuqurlikdagi nurashlar

Choklar joyidagi qirralarining sinishi

Yelvizak boʻylama va koʻndalang yoriqlar

Boʻylama va koʻndalang bilan bir qatorda diagonal yoriqlar, burchaklarning sinishi

I

10 dan kam

-

-

-

II

10 dan 30 gacha

30 dan kam

20 dan kam

-

III

30 dan yuqori

30 va yuqori

20 dan 30 gacha

20 dan kam

IV

meʼyorlanmaydi

 

 

20 va yuqori

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Izohlar:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. Buzilish darajasi eng yuqori buzilish darajasini beradigan belgi boʻyicha belgilanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. Plitalar orasidagi oʻrtacha masofa 5 m dan kam boʻlsa, ular hisobiy chegaraviy holatlarga ruxsat etilmasa, yelvizak yoriqlar hisobga olinadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3. Buzilgan plitalarni foizli miqdorini aniqlashda sunʼiy uchish-qoʻnish yoʻlaklari uchun kengligi uchish-qoʻnish yoʻlagining butun uzunligi boʻyicha kengligini yarmiga teng boʻlgan oʻrta yoʻlagi, yurgizib borish yoʻlagi uchun — havo kemalarining asosiy tayanchidan tushadigan ogʻirlik taʼsiriga uchraydigan plitalar qatori toʻxtash joylari va perronlar uchun — butun ishchi maydonini qabul qilish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
230. Qoplamani loyihaviy kuchaytirishda loyihada quyidagilarni hisobga olish lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
mavjud konstruksiyaning nuqsonlarini oldindan bartaraf etish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
suvni qochirish va drenaj tarmoqlarini tiklash hamda kengaytirish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
tarmoqlar boʻlmagan hollarda, ularni qurish.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
231. Qattiq qoplamalarni mavjud qoplamaning yuk koʻtarish qobiliyatidan eng samarali foydalanishni va aniq sharoitlarni hisobga olgan holda, barcha turdagi qattiq qoplamalar hamda asfaltbeton yordamida mustahkamlash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
232. Yigʻma qoplamalarni yigʻma plitalar bilan mustahkamlashda, mavjud qoplama qatlamining choklarini boʻylama choklar uchun kamida 0,5 m ga, koʻndalang choklar uchun esa 1 m ga siljitish zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
233. Qatlamlar soni ikkitadan ortiq boʻlganda ostki qatlam sifatida bevosita yuqori qatlam ostida joylashgan qatlam qabul qilinishi lozim. Bunda, qolganlarini sunʼiy zamin sifatida qabul qilishga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
234. Qattiq qoplamalarni oldindan kuchaytirilgan yigʻma temir-beton plitalar bilan kuchaytirilganda, plitaning zamin bilan bogʻlanishini taʼminlash uchun mavjud qoplama va yigʻma plitalar orasiga mavjud qoplama ravonligidan qatʼiy nazar, oʻrtacha qalinligi 3 cm dan kam boʻlmagan qum-sementli qatlam qurilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bunda, ajratuvchi kichik qatlam qurilishga yoʻl qoʻyilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
235. Qattiq aerodrom qoplamalarini kuchaytirishda, asfaltbeton qatlamlarining umumiy eng kichik qalinligini mazkur SHNQning 24-jadvaliga asosan qabul qilish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Qattiq qoplamalarni kuchaytirish uchun barcha qatlamlarda faqat zich asfaltbeton qorishmasi qoʻllanilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
236. Qattiq boʻlmagan qoplamalarni kuchaytirish barcha turdagi qattiq boʻlmagan va qattiq qoplamalar yordamida bajarilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
237. Mavjud qattiq aerodrom qoplamalarini asfaltbeton bilan kuchaytirish loyihasida kuchaytirilgan va tekislovchi qatlamlarda yoriqlarni hosil boʻlishiga qarshi chora-tadbirlar (maxsus ishlab chiqarilgan toʻrlar bilan mustahkamlash, deformatsiya choklarini qirqish) amalga oshirilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4-§. Aerodrom qoplamalarining hisobi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
238. Aerodrom qoplamalarini havo kemalari turidan tushadigan normativ yuklar taʼsiriga koʻra hisoblash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
239. Normativ yuklarni mazkur SHNQning 32 (samolyotlar uchun) va 33-(vertolyotlar uchun) jadvallarida keltirilgan toifalar va koʻrsatkichlar boʻyicha hisoblanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
240. Aerodrom qoplamalari quyidagi chegaraviy holat usulidan foydalangan holda loyihalashtirilishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
a) qattiq qoplamalarning loyihaviy chegaraviy holatlari:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
beton va temir-beton mustahkamlik boʻyicha chegaraviy holat;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
zoʻriqtirilmagan armaturali temir-beton — mustahkamlik, yoriqlar ochilishi va gruntli zaminga bosim boʻyicha chegara holatlari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
zoʻriqtirilgan armatura bilan temir-beton — yorilish va pastki qavatdagi bosim uchun chegaraviy holati.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
b) qattiq boʻlmagan qoplamalarning hisobiy chegaralari:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kapital turdagi qoplamalar uchun — butun strukturaning nisbiy egilishi va asfaltbeton qatlamlarining mustahkamligi uchun chegaraviy holatlari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
yengil qoplamalar uchun — butun strukturaning nisbiy egilishi uchun chegaraviy holat.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

 

 

 

32-jadval

Aerodromlar uchun normativ yuklama toifalari

Samolyotning asosiy (shartli) tayanchiga kN normativ yuk

Pnevmatiklardagi havoning ichki bosimi, MRa

Asosiy tayanch

Sinflanmagan

850

1,0

Toʻrt gʻildirakli

I

700

 

 

II

550

1,0

 

III

400

 

 

IV

300

 

 

V

80

0,6

Bir gʻildirakli

VI

50

0,4

 

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Izohlar:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. Toʻrt gʻildirakli tayanchning pnevmatikasi orasidagi masofalar qoʻshni gʻildiraklar orasidagi 0,7 m va gʻildiraklar qatorlari orasidagi 1,3 m ga teng boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. III va IV toifadagi normativ yuklarni bitta gʻildirakli asosiy tayanchdagi yuklar bilan almashtirishga yoʻl qoʻyiladi va mos ravishda 170 va 120 kN ni oladi va V va VI toifadagi normativ yuklar uchun gʻildiraklarning shinalaridagi 0,8 MPa bosimga teng boʻlishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
241. Yoʻl qoplamalarining mustahkamligini hisoblashda har xil turdagi samolyotlar normativ yuklarining taʼsirini loyihaviy yukning ekvivalent taʼsiriga kamaytirish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hisobiy normativ yuk sifatida qoplamaga maksimal kuch taʼsirini koʻrsatadigan samolyot (nominal yuk toifasi) olinishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

 

 

33-jadval

Vertolyotning uchish vazni toifasi

Samolyotning asosiy (shartli) tayanchiga normativ yuk

Pnevmatiklardagi havoning ichki bosimi, MPa

Ogʻir

170

0,7

Oʻrta

60

0,6

Yengil

20

0,4

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Izohlar:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. Asosiy tayanch — bir gʻildirakli.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. Vertolyotlar va ularning elementlariga konstruktiv talablarni belgilashda ogʻir vertolyotlarning yuklari (qoʻnish ogʻirligi 15 t dan ortiq) normativ yukning III toifasiga, oʻrtacha (5 t dan 15 t gacha) — V toifaga, yengil (5 t dan kam) — VI toifalarga.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
242. Asfaltbeton qoplamalar qoplama bilan tutashgan qismida havo oqimining oʻrtacha tezligi 100 m/s dan oshgan hollarda, aviatsiya dvigatellarining gaz oqimidan hosil boʻladigan aerodinamik yuklanishlarni qabul qilishga moʻljallab hisoblanishi zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
243. Aerodrom qoplamalarining oʻlchamlari loyiha topshirigʻida belgilanadigan ogʻirlikka nisbatan hisoblanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Sunʼiy uchish-qoʻnish yoʻlaklari qisqa yon tomoniga kelib tutashuvchi mustahkamlanadigan qism va chekkalar uchun ogʻirlik sunʼiy uchish-qoʻnish yoʻlaklari uchun belgilangan normativ ogʻirlikni yarmiga teng deb qabul qilinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
10-rasm
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
244. Aerodrom qoplamalari havo kemalarining ogʻirlik taʼsiri darajasi va koʻtarish qobiliyatiga boʻyicha mazkur SHNQning 1-rasmiga muvofiq guruhli maydonlarga boʻlinishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Mazkur SHNQning 1-rasmida koʻrsatilgan maydonlar guruhlarini aerodromlarning vazifasi va idoraviy mansubligiga qarab aniqlashtirish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Havo kemalarining muntazam harakatlanishi uchun moʻljallangan qoplama qism (uchastka)larini A guruhiga kiritish zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
245. Aerodrom qoplamalarini gʻildirakli yuklamalarga hisoblashda quyidagilarni hisobga olish lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
dinamik taʼsirlar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
havo kemalarining yuqori tezliklarda harakatlanishi natijasida qoplamaga tushuvchi yuk miqdorining kamayishi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Dinamiklik koeffitsiyenti Kd va yukdan boʻshatish koeffitsiyenti γƒ qiymatlari mazkur SHNQning 30-jadvaliga asosan qabul qilinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
11-rasm. Aerodrom qoplamalarini maydon guruhlariga boʻlish sxemasi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-sxema havo kemalarining yurishi magistral yurgizib borish yurgizib borish yoʻlagida bajariluvchi aerodromlar uchun; 2-sxema — yurgizish sunʼiy uchish-qoʻnish yoʻlaklarida bajariluvchi aerodromlar uchun. A-magistral yurgizib borish yoʻlagi; perrondagi magistral burish yoʻllari;sunʼiy uchish-qoʻnish yoʻlaklarining oxirgi uchastkalari; sunʼiy uchish-qoʻnish yoʻlagining sistematik ravishda havo kemalari yurib boradigan,koʻndalang kesimdagi oʻrta qismi; B-1-sxema boʻyicha loyihalashtirilgan (oxirgi maydonlarga birikuvchi, koʻndalang kesimdagi sunʼiy uchish qoʻnish yoʻlagining oʻrta uchastkalari) 2-sxema boʻyicha loyihalashtirilgan(yordamchi va biriktiruvchi yurgizib borish yoʻlagi, toʻxtash joylari, perronlar, asosiy magistral yurgizib borish yoʻlaklaridan tashqari va shunga oʻxshash havo kemalari turishi uchun maydonlar) sunʼiy uchish-qoʻnish yoʻlaklarining uchastkalari; V-1-sxema boʻyicha loyihalashtirilgan sunʼiy uchish-qoʻnish yoʻlaklarining oʻrta qismi; G-1-sxema boʻyicha loyihalashtirilgan sunʼiy uchish-qoʻnish yoʻlaklarining oʻrta qismidagi koʻndalang kesimdagi chekka qismlari, yurgizib borish yoʻlagi biriktiruvchi qismlardan tashqari.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5-§. (Bikr) Qattiq aerodrom qoplamalari hisobi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
246. Qattiq aerodrom qoplamalari mustahkamlik va yoriqlar hosil boʻlishi boʻyicha hisoblanganda, quyidagi shart bajarilishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
md — agar asosiy qatlam (lar) mustahkamlanmagan materiallardan tayyorlangan boʻlsa, 244-bandga muvofiq hamda zamin qatlami bogʻlovchi moddalar bilan mustahkamlangan materiallardan bajarilgan boʻlsa, mazkur SHNQning 11-ilovasiga muvofiq belgilanadigan qoplama plitasining kesimidagi hisobiy egilish momenti;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
mu — qoplama plitasining kesimidagi chegaraviy egilish momenti.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
247. md egilish momentlarining hisobiy qiymatlari MN•m/m, barcha turdagi bir qatlamli qattiq qoplamalar qismining birlik kengligi quyidagi formula bilan aniqlanishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
mc,max — plitaning markaziy yuklanishidagi maksimal egilish momenti, MN•m/m, u oʻqqa perpendikulyar boʻlgan plitaning konstruktiv qismlarida havo kemalari tayanchining gʻildiraklaridan tushadigan maksimal umumiy moment sifatida hisoblanadi.(mazkur SHNQning 9-ilovasining 1-rasmi)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Gʻildiraklar hisobiy kesimida egilish momentining salbiy qiymatini keltirib chiqarganda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
k — markaziy yuklanishdagi egilish momentidan plitaning chetiga yuklangan momentgacha oʻtish koeffitsiyenti, quyidagilarga teng:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
beton va temir-beton qoplamali qoʻshimchalar yoki konstruktiv chetini mustahkamlash uchun — 1,2;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
beton va temir-beton qoplamalar uchun, ulangan tutashmalarsiz va plitalarning chetini mustahkamlashsiz — 1,5;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
oldindan zoʻriqtirilgan temir-beton plitalardan tayyorlangan yigʻma qoplamalar uchun — 1,0;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kuchlanishsiz armaturali temir-beton qoplamalar uchun mazkur SHNQning 9-ilovasining 1-rasmi boʻyicha, ulashgan tutashmali qoplamalar uchun;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kN — bogʻlovchi moddalar bilan ishlov berilmagan materiallardan tayyorlangan zaminda qoldiq egilishlarning toʻplanishini hisobga olgan va A va toʻxtash joylari guruhi kesimlari uchun 1,1 ga teng qabul qilingan koeffitsiyent (mazkur SHNQning 10-ilova 1-rasmi);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bogʻlovchi moddalar bilan ishlov berilgan materiallardan tayyorlangan zaminlar uchun, shuningdek, B guruhlari (toʻxtash joylaridan tashqari) maydonlari uchun zaminlar turidan qatʼiy nazar, V va G uchun kN= 1,0 olinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kx(y) — turli qattiqlikdagi Bx va By boʻylama va koʻndalang yoʻnalishdagi qoplamalarning ortotropik plitalaridagi ichki kuchlarning qayta taqsimlanishini hisobga olgan va jadvalga (mazkur SHNQning 9-ilova, 2-rasmi) muvofiq olingan koeffitsiyent;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
beton, armobeton va temir-beton qoplamalar uchun kuchlantirilmagan armatura bilan kx(y)=1;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
m1 — gʻildirak taʼsiridan egilish momenti, izi markazi hisobiy kesimiga toʻgʻri keladi, MN•m/m, formula boʻyicha aniqlanadi m1= ̅m1 Fd;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
mx(y)i — plitaning konstruktiv qismidan tashqarida joylashgan gʻildirakning taʼsirida hosil boʻlgan egilish momenti, MN•m/m, quyidagi formula boʻyicha aniqlanishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Fd — hisobiy gʻildirak yuki, MN, quyidagi formula bilan aniqlanishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
m1 — gʻildirakning taʼsiridan bitta egilish momenti, uning izi markazi qisqartirilgan radiusga qarab mazkur SHNQning 9-ilovasining 1-jadvali boʻyicha aniqlangan hisobiy kesimiga toʻgʻri keladi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Re — aylana radiusi formula bilan aniqlanadigan gʻildirak pnevmatigining izi maydoniga teng, m,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Pa — gʻildirak pnevmatikasidagi ichki havo bosimi, MPa;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
formula boʻyicha aniqlanadigan plitaning elastik tavsifi,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Fn — konstruktiv havo kemalarining asosiy tayanchidagi yuk (yoki standart yuk), MN;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
nk — tayanch ustidagi gʻildiraklar soni;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kdγf — mazkur SHNQning 29-jadvaliga muvofiq aniqlanadigan dinamik va yuk koʻtarish koeffitsiyentlari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ks — bir xil grunt zaminining hisoblangan toʻshama koeffitsiyenti, MN / m, B ilovasiga muvofiq belgilanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Koʻp qatlamli gruntli zamin uchun, shuningdek bogʻlovchi bilan ishlov berilmagan sunʼiy zamin uchun mazkur SHNQning 5-ilovasiga muvofiq aniqlanadigan ekvivalent toʻshama Kse koeffitsiyentining qiymati;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
̅mxi, ̅myi — koordinatalarga qarab mazkur SHNQning 9-ilovasining 2-jadvaliga muvofiq belgilanadigan havo kemalari tayanchining gʻildiragining taʼsiridan plitaning hisobiy kesimida harakat qiluvchi yagona egilish momentlari va , (yi, xi — koordinatalarning kelib chiqishi sifatida koʻrib chiqilayotgan uchastkalarning kesishishini hisobga olgan holda kuch qoʻllash koordinatalari (Fd);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
V — qoplama plitasi kesimining qattiqligi, MRa • m/m, uning kesimining kengligi birligiga tegishli va mazkur SHNQning 177-bandiga muvofiq belgilanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Koʻp gʻildirakli tayanchlar uchun sinov hisob-kitoblari boʻyicha gʻildirakni topish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
248. Qoplama plitalari boʻlimlarining qattiqligi quyidagi formulalar boʻyicha kesma kengligi birligida aniqlanishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
beton, armobeton va oldindan zoʻriqtirilgan temir-beton plitalarning qismlari (uchastkalari) quyidagi formulaga muvofiq aniqlanishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
B= 0,085Ebt3
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
12-rasm. Havo kemalari tayanchlari uchun yuklash parametrlarining hisobiy sxemasi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Kesim kengligi birligiga toʻgʻri keladigan eng yuqori egilish momenti mu, MN•m/m, quyidagi formulalar bilan aniqlanishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
beton va temir-beton qoplamalar uchun;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
zoʻriqtirilmagan armatura bilan temir-beton qoplamalar uchun
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
zoʻriqtirilgan temir-beton plitalar uchun
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
γc — mazkur SHNQning 30-jadvaliga muvofiq olingan qoplamalarning ish sharoitlari koeffitsiyenti;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Rtb,Rtb,ser — egilishdagi betonning choʻzilishga chidamliligi, MPa, mazkur SHNQning 8-ilovasining 1-jadvali boʻyicha olingan.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Rs — armaturaning choʻzilishga hisobiy kuchlanishi, MPa;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ku — yoʻl qoplamasining loyihalash muddati davomida havo kemalari gʻildirak yuklarining qoʻllanilishi sonini Ud hisobga olgan holda koeffitsiyent:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
m1 — moment, MN•m/m, yorilishi tekshiriladigan kesma maydonidan eng uzoqda joylashgan yadro nuqtasidan oʻtadigan oʻqqa nisbatan kesma kengligi birligi uchun pastki va yuqori oldindan kuchlanish armaturasida hosil boʻladigan kuchlar mr SP 63.13330.2018 ga muvofiq belgilanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
249. Yuqori va pastki qatlamlarning plitalari uchun ikki qatlamli qoplamalarni hisoblash mazkur SHNQning 230-bandiga asosan amalga oshirilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
250. Chegaraviy egilish momenti mazkur SHNQning 233-bandi formulasi boʻyicha aniqlanishi, shuningdek, ushbu formula boʻyicha hisoblangan pastki qatlam plitalaridagi chegaraviy egilish momenti jadvaldan aniqlangan tuzatish koeffitsiyentiga koʻpaytirilishi kerak (mazkur SHNQning 9-ilova, 1-rasmi).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
251. Plitaning kesma kengligi birligiga ikki qatlamli qoplamaning yuqori va pastki qatlamlaridagi plitalarning hisobiy egilish momentlarini md,sup(inf), kN·m/m, quyidagi formulalar bilan aniqlanishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
birlashtirilgan chokli qoplamalar yuqori qatlamining plitalarida
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
birlashtirilgan chokli qoplamalar pastki qatlamining plitalarida
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
birlashtirilmagan chokli qoplamalar yuqori qatlamining plitalarida
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
birlashtirilmagan chokli qoplamalar pastki qatlamining plitalarida
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
mc,max — maksimal egilish momenti, kN • m/m, qattiqlikdagi bir qatlamli plitaning markaziy yuklanishida mazkur SHNQning 176-bandiga muvofiq hisoblab chiqiladigan qattiqligi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bsup,Binf — mos ravishda yuqori va pastki qatlamlar plitalarining qattiqligi, ularning boʻlimlari kengligi birliklariga taalluqli hamda ushbu SHNQning 177-bandga muvofiq hisoblangan holati;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
k` — teng qabul qilingan koeffitsiyent:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1,5 — yuqori va pastki qatlamlarda tutashtiruvchi ulamalar boʻlmaganda;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1,4 — tutashtiruvchi ulamalarni faqat pastki qatlamda oʻrnatishda;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1,2 — yuqori va pastki qatlamlarda yoki faqat yuqori qatlamda, lekin qatlamlarning umumiy qattiqligidan hisoblangan qoplamaning qalinligi uchun qabul qilingan parametrlar bilan tutashgan ulamalarni oʻrnatishda.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
k1 — pastki qatlam plitalarining qirralari va burchaklari ustidagi ikki qatlamli qoplamaning yuqori qatlamidagi egilish momentlarining konsentratsiyasini hisobga olgan koeffitsiyenti mazkur SHNQning 34-jadvaliga muvofiq aniqlanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

34-jadval

k1

k1

0

1,20

4

2,00

0,15

1,04

5

2,25

1

1,25

6

2,50

2

1,50

7

2,75

3

1,75

8

3,00

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
252. Sunʼiy zaminlarning qalinligi zamin qatlami mustahkamlanmagan materiallardan taʼminlangan boʻlsa, mazkur SHNQning 5-ilovasiga muvofiq hisoblanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Sunʼiy zamin qatlami asosiy qatlam bogʻlovchilar bilan mustahkamlangan materiallardan bajarilgan boʻlsa, mazkur SHNQning 11-ilovasiga muvofiq hisoblanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
253. Aerodrom qoplamalarini mustahkamlik uchun hisoblashda dinamik koeffitsiyenti (qoplamadan yuqori tezlikda harakatlanayotgan samolyotni hisobga olgan holda) mazkur SHNQning 35-jadvaliga muvofiq olinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

 

 

 

 

35-jadval

Aerodrom qoplamalarining uchastkalar guruhi

Tushirish koeffitsiyenti yf

Gʻildiraklar pnevmatikasidagi ichki havo bosimidagi MPa dinamik koeffitsiyent Kd

1,0 va undan kichik

1,0 — 1,5

1,5 va undan katta

A

1

1,2

1,25

1,3

B

1

1,1

1,15

1,2

V

0,85

1,1

1,1

1,1

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Izohlar:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. Barcha qismlar (uchastkalar) uchun qattiq boʻlmagan qoplamalarni va gʻildiraklarning pnevmatikalaridagi havo bosimini hisoblashda dinamik koeffitsiyentni 1,1 ga teng deb qabul qilish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. Yoʻlak chetlarini mustahkamlash va sunʼiy uchish-qoʻnish yoʻlaklari uchlariga tutashgan mustahkamlangan uchastkalarni mustahkamlash uchun dinamik va tushirish koeffitsiyentlari 1 ga teng qabul qilish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

 

36-jadval

Aerodrom qoplamalari

Aerodromlar joylashgan joyda qattiq qoplamalar ish sharoitlarining koeffitsiyenti ya

50o shimoliy kenglikdan shimolroq

43 va 50 o shimoliy kenglik orasida

43o shimoliy kenglikdan janubroq

A

B, V

G

A

B, V

G

A

B, V

G

betonli

0,80

0,90

1,10

0,75

0,85

1,05

0,70

0,80

1,00

Armobetonli

0,90

1,00

1,20

0,85

0,95

1,15

0,80

0,90

1,10

Temir-betonli kuchaytirilmagan armatura bilan

1,00

1,00

1,30

0,95

0,95

1,25

0,90

0,90

1,20

Oldindan kuchaytirilgan yigʻma temir-beton plitalardan

1,20

1,30

1,40

1,20

1,30

1,40

1,20

1,30

1,40

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Izoh: Ikki qavatli qatlam va asfaltbeton bilan mustahkamlangan qattiq qoplamalarning pastki qatlami uchun barcha holatlarda ish sharoitlari koeffitsiyenti 50° shimoliy kenglikdan shimolda joylashgan obyektlar uchun qabul qilinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
254. Yoriqlarni ochish uchun kuchaytirilmagan armatura bilan temir-beton qoplamalarni hisoblashda quyidagi shart bajarilishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Acre< 0,3
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
acre — plitaning hisobiy kesimidagi yoriqlar ochilishi kengligi, mm, hisoblash yoʻli bilan aniqlanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
255. Grunt zaminining maksimal bosim boʻyicha bir qatlamli zoʻriqtirilmagan va zoʻriqtirilgan armaturali temir-beton qoplamalarini hisoblashda quyidagi shart bajarilishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Pd — yerda doimiy va vaqtinchalik yuklanishdan grunt zaminiga hisobiy bosim;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ru — gruntga ruxsat etilgan maksimal bosim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
6-§. Qattiq boʻlmagan aerodrom qoplamalarining hisobi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
256. Aerodromning qattiq boʻlmagan qoplamalarini butun konstruksiyaning yakuniy nisbiy egilishi asosida hisoblashda qoʻyidagi shart bajarilishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
λd — ushbu SHNQning 184-bandiga muvofiq aniqlangan yukdan qoplamaning hisoblangan nisbiy egilishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
γc — aerodrom qoplamalari uchastkalari guruhlari uchun olingan mehnat sharoitlari koeffitsiyenti (10-ilova): A-1; B va S-1,05; G-1.1;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
λu — ushbu SHNQning 256-bandiga muvofiq aniqlangan qoplamaning yakuniy nisbiy egilishi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
257. Hisoblash natijasida qattiq boʻlmagan konstruksiyaning umumiy qalinligi 0,5 m dan oshsa, yopishqoq gruntlarning 24 MPa ga teng yoki undan kam boʻlgan elastik modullarini quyidagicha oshirish kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5 foiz ga — strukturaning qalinligi 0,51 dan 0,75 m gacha;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
10 foiz ga — qalinligi 0,76 dan 1,0 m gacha;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
15 foiz ga — qalinligi 1,01 dan 1,25 m gacha;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
20 foiz ga — qalinligi 1,25 m dan ortiq.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
258. Yoʻl qoplamasining normativ yukdan hisoblangan nisbiy ogʻishi quyidagi formula boʻyicha aniqlanishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
pa — shinalar pnevmatigidagi ichki havo bosimi, MPa;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Eed — qattiq boʻlmagan konstruksiyaning hamda gruntli zaminning egiluvchanligi ekvivalent moduli, MPa:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Emt — siqiladigan qatlamlar ichidagi n koʻp qatlamli strukturaning (qoplama, sunʼiy zamin va koʻtarma) oʻrtacha elastiklik moduli, MPa:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ψk — ushbu SHNQning 9-ilovasining 4-rasmi nomogrammasi boʻyicha aniqlangan koeffitsiyent:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
E1, E2,…En — alohida konstruktiv qatlamlarning egiluvchanligining hisoblangan modullari, MRa;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
t1, t2,…tn — alohida konstruktiv qatlamlarning qalinligi, m;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ttot — konstruktiv qatlamlarning umumiy qalinligi, m;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
E — tabiiy zamin gruntining elastiklik moduli, MRa;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
De — aylananing diametri, m, mazkur SHNQning 260-bandiga muvofiq belgilanadigan bir gʻildirakli ekvivalent yuk bilan pnevmatikning izi maydoniga teng.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
259. Qoplamaning chegaraviy nisbiy egilishi mazkur SHNQning 9-ilovasi 5-rasmida keltirilgan jadvallar asosida aniqlanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bu egilish quyidagilarga bogʻliq holda belgilanishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
grunt turi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
gʻildirak pnevmatikalaridagi havo bosimi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
mazkur SHNQning 261-bandiga muvofiq hisoblanadigan yuklamaning keltirilgan takrorlanishi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
260. Mazkur SHNQning 9-ilovasi 5-rasmidagi jadvallardan olingan chegaraviy nisbiy egilish qiymatlari organik yoki mineral bogʻlovchilar bilan ishlov berilgan tarkibdagi mustahkam tosh materiallardan tayyorlangan yengillashtirilgan turdagi qoplamalar uchun 20 foizga oshirilishi lozim. Bunda, qoplamalar maxsus tanlab olingan tarkibga ega boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
261. Aerodrom qoplamasining qattiq boʻlmagan konstruksiyasining asfaltbeton qatlamlari mustahkamligi quyidagi shartni bajarishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
σr — hisobiy yukidan koʻrib chiqilayotgan qatlamning egilishi paytida eng katta choʻziluvchi kuchlanish, MRa:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
γc — aerodrom qoplamalari maydonlari guruhlari uchun teng qabul qilingan asfaltbeton uchun ish sharoitlari koeffitsiyenti: A-1; Bva C-1,1; G-1,2;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Rd — mazkur SHNQning 8-ilovasining 2-jadvali boʻyicha asfaltbeton egilishining choʻzilishga nisbatan hisobiy qarshiligi, MRa;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
mazkur SHNQning 9-ilovasi 6-rasmidagi nomogrammasi boʻyicha aniqlanadigan egilishdagi solishtirma choʻzilish kuchlanishi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Eab — asfaltbeton qatlamlarining oʻrtacha elastikligi moduli, MRa, Emt ga oʻxshash hisoblangan;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ee — asfaltbeton ostidagi zaminning egiluvchanligining ekvivalent moduli, shu jumladan gruntli zamin, MRa:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Em — ushbu SHNQning 245-bandiga muvofiq aniqlanadigan asfaltbeton ostidagi zamin n qatlamlarining oʻrtacha elastikligi moduli (gruntli zaminni hisobga olmagan holda), MPa;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ψk — ushbu SHNQning 9 ilovasining 4-rasmidagi nomogramma boʻyicha Emtva Eed qiymatlari oʻrniga Emva Ee kattaligini qabul qilgan holda aniqlanadigan koeffitsiyent:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Deab — aylananing diametri, m, mazkur SHNQning 187-bandga muvofiq belgilanadigan asfaltbeton qatlami (qatlamlar) uchun pnevmatik bir gʻildirakli ekvivalent yukning izi maydoniga teng.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
262. Ikki yoki uch qatlamli asfaltbeton qoplamaning mustahkamligini hisoblashda, koʻp qatlamli asfaltbetonni Eab oʻrtacha elastiklik moduliga ega boʻlgan bir qatlamga qisqartirgan holda, faqat pastki qatlamni egiluvchan kuchlanish uchun hisoblash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
263. Aylana diametri De pnevmatik bir gʻildirakli ekvivalent yukning izi maydoniga teng boʻlgan quyidagicha formula boʻyicha hisoblanishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
da Fe ga, ga teng qabul qilinadigan koʻp gʻildirakli tayanch yukining kuch taʼsirini oʻrnini bosuvchi bir gʻildirakli ekvivalent yuk, MN va boshqa hollarda quyidagi formula bilan aniqlanishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
α — asosiy tayanchning eng yaqin gʻildiraklari orasidagi minimal masofa, m:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
αt αd — mos ravishda tayanchdagi eng yaqin gʻildiraklarning oʻqlari orasidagi masofa va asosiy tayanchdagi gʻildiraklar orasidagi maksimal masofa, m, tayanchdagi gʻildiraklarni tekislash sxemasiga qarab mazkur SHNQning 9-ilovasi 7-rasmiga muvofiq olinadi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ttot — qattiq boʻlmagan konstruksiyalar qatlamlarining umumiy qalinligi, m, uchun Fe aniqlanadi (ttot nisbiy burilish kuchini hisoblashda strukturaning umumiy qalinligi va egilishda ularning kuchlanish kuchini hisoblashda asfaltbeton qatlamlarining umumiy qalinligiga teng ravishda olinadi).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
264. Yoʻl qoplamasining mustahkamligini hisoblashda, har xil turdagi havo kemalari yuklarining taʼsirini, Nr yuk qoʻllanilishining takrorlanishini kamaytirish orqali hisobiy yukining ekvivalent taʼsiriga olib kelish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bunda, faqat asosiy tayanchdagi yuklar havo kemasining asosiy tayanchidagi yukning yarmidan koʻp yoki teng boʻlgan havo kemasini hisobga olish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Nr qiymati quyidagi formula boʻyicha aniqlanishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
n — havo kemalari turlari soni;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ni — /-chi havo kemasining oʻrtacha kunlik parvozlar soni;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
nai-/-chi havo kemasining tayanchidagi oʻqlar soni, shuningdek, yakuniy burilish kuchini hisoblashda olinadi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kni — yukni kamaytirish koeffitsiyenti:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
pai, pad — /-chi va konstruktiv havo kemalarining gʻildiraklari pnevmatiklaridagi ichki havo bosimi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Dei ,Ded — mos ravishda i-chi va konstruktiv havo kemalarining ekvivalent bir gʻildirakli yuklarining izlari maydonlariga teng aylanalarning diametrlari.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Dei, i Ded qiymatlari (mazkur SHNQning 260-bandi) formula boʻyicha alohida-alohida, asfaltbeton qatlamlarini egilish kuchlanishida hisoblashda va strukturaning mustahkamligini yakuniy nisbiy egilish bilan hisoblashda aniqlanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
7-§. Aerodromlarni rekonstruksiya qilishda mavjud qoplamalarning mustahkamlanishini hisoblashga qoʻyiladigan talablar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
265. Qattiq aerodrom qoplamalarini mustahkamlashning qattiq qatlamini hisoblashda qoʻyidagi shart bajarilishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Md,sup; Mu,sup — mos ravishda kesma kengligi birligi uchun armatura qatlamidagi hisoblangan va yakuniy egilish momentlari.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
266. Armatura qatlamidagi hisobiy egilish momentlari md,sup tegishli hisoblashlar bilan aniqlanishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
monolit beton yoki temir-beton qoplamali monolit hamda temir-beton qatlami bilan mustahkamlanmagan materiallarga asoslangan temir-beton qoplamalarni mustahkamlash quyidagi formulaga muvofiq hisoblanishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kmax pastki qatlam plitalarining chekkalari va burchaklari ustidagi ikki qatlamli qoplamaning yuqori qatlamidagi egilish momentlarining konsentratsiyasini hisobga olgan koeffitsiyent bu yerda, koeffitsiyentlarning k`va k1 maksimal qiymatlari sifatida qabul qilinishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
mc,max — maksimal egilish momenti, MN·m/m, mazkur SHNQning 244-bandiga muvofiq belgilanadigan umumiy qattiqlik Binf+Bsup bilan plitaning markaziy yuklanishida;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Binf — mos ravishda yuqori va pastki qatlamlarning plitalarining qattiqligi, ularning boʻlimlari kengligi birliklariga tegishli va mazkur SHNQning 243-bandiga muvofiq hisoblangan.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bsup — mavjud temir-beton qoplamani monolit temir-beton qatlami bilan mustahkamlashda
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
mc,max — mazkur SHNQning 244-bandiga muvofiq aniqlangan umumiy qattiqlik bilan cheksiz plitada eng katta egilish momenti, MN· m/m;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
k` — mazkur SHNQning 248-bandi boʻyicha aniqlanadigan koeffitsiyentlar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
k1 — ortotropik plitalardagi ichki kuchlarning qayta taqsimlanishini hisobga oladigan va mazkur SHNQning 9-ilova 2-rasmiga muvofiq olinadigan koeffitsiyent;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Binf, Bsup — plitalarning oʻrta zonasi uchun aniqlangan, mos ravishda, qoplamaning pastki (mavjud) va yuqori qatlamlarining qattiqligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
k — koeffitsiyent mazkur SHNQning 9-ilova 1-rasmiga muvofiq tutashgan ulamalar cheti uchun aniqlanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
267. Monolit beton yoki temir-beton qoplamalarni birlashtiruvchi moddalar bilan mustahkamlangan materiallar asosida monolit beton yoki temir-beton qatlami bilan mustahkamlashda egilish momenti md,sup mazkur SHNQning 11-ilovasiga muvofiq belgilanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
268. Monolit temir-beton qoplamani monolit beton yoki temir-beton qatlami bilan mustahkamlashda mavjud temir-beton qoplamani armobeton sifatida hisoblashda hisobga olish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
269. Mavjud qoplamalarning beton va temir-beton qatlamlari qattiqligi va chegaraviy egilish momentini aniqlashda ularning hisobiy qalinligi tpd mazkur SHNQning 26-jadvaliga muvofiq belgilangan buzilish toifasiga qarab hamda buzilish toifasida mavjud boʻlgan qoplamaning tex qalinligi olinishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
I_______________tpd = tex
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
II______________tpd=0,9 tex
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
III______________tpd=0,8tex
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
270. Hisoblashda IV toifadagi buzilishning mavjud qattiq qoplamalari toʻshama koeffitsiyenti Ks= 600 MN/m3 boʻlgan sunʼiy zaminlar sifatida hisobga olinishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Mavjud qattiq qoplamani mustahkamlash uchun asfaltbeton qatlamining qalinligi tab formula boʻyicha aniqlanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ten — maʼlum bir hisobiy yuk uchun bir qatlamli beton qoplamaning qalinligi, m;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ted — qoplamalar uchun teng deb hisoblanadigan, mavjud qoplamaning koʻtarish qobiliyati boʻyicha ekvivalent beton qoplamaning qalinligi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
betonli ted=tpd;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
armobetonli ted=1,1tpd;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
armatura ulushida kuchlantirilmagan armaturali temir-beton:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

0,25

;

0,3

;

0,35

;

0,4

;

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
yigʻma va monolitli kuchlantirilgan ted=1,6tpd
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
tab,min — mazkur SHNQning 26-jadvaliga muvofiq qabul qilingan asfaltbetondan yasalgan armatura qatlamining minimal qalinligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Eb, Eab — mazkur SHNQning 8-ilovasi 1 va 2-jadvallariga muvofiq olingan beton va asfaltbetonning elastiklik modullari.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
271. Kerakli bir qatlamli beton qoplamaning qalinligini aniqlashda quyidagilar bajarilishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
materiallarning tavsiflari, chok turlari va tutashtiruvchi ulamalar mavjud qoplamaga nisbatan olish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
dinamik koeffitsiyenti qiymatini mazkur SHNQning 30-jadvalida keltirilganlarga nisbatan 15 foiz ga kamaytirish, lekin kamida 1 ni olish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
mehnat sharoitlari koeffitsiyenti γc, mazkur SHNQning 9-ilovasi 3-rasmidagi jadvalga muvofiq aniqlangan tuzatish koeffitsiyentini hisobga olgan holda belgilash.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
272. Mavjud qattiq qoplamani yoki ilgari asfaltbeton bilan qoplangan qattiq qoplamani mustahkamlash uchun zarur boʻlgan asfalt qoplamasining qalinligi quyidagi hisobiy chegara holatlaridan foydalangan holda aniqlanishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
asfaltning egilish kuchlanishiga qarab mustahkamligi boʻyicha;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
asfaltbetonning aviadvigatellari gaz oqimlarining aerodinamik taʼsiriga bardoshliligi boʻyicha;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ish yukidan va aerodrom qoplamasining oʻz ogʻirligidan gruntli zaminga ruxsat etilgan maksimal bosim boʻyicha.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
273. Qattiq boʻlmagan qoplamalarni mustahkamlashni mavjud qoplamalar va poydevorlar qatlamlarining texnik holatini hisobga olgan holda, yangi loyihalashtirilgan qoplamalar kabi bajarish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Mavjud qattiq boʻlmagan qoplamalarni qattiq qatlam bilan kuchaytirish paytida, mavjud qoplamani sunʼiy zamin sifatida koʻrib chiqish zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
8-§. Suvni qochirish va drenaj tizimlariga qoʻyiladigan talablar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Umumiy koʻrsatmalar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
274. Aerodrom qoplamalarini, gruntli zaminlarni va uchish maydonining gruntli qismlarini loyihalashda iqlim va gidrogeologik sharoitga bogʻliq holda, yuza va yer osti suvlarini yigʻish va qochirish uchun suv qabul qiluvchi va oqizib yuboruvchi sunʼiy inshootlarni oʻz ichiga olgan suvni qochirish va drenaj tizimlarini majmuaviy yechimlari koʻzda tutilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
275. Suvni qochirish tizimlarini gilli, qumoq gruntli, changli qumoq gruntli aerodrom qismlari uchun, shuningdek xavfli yuvilish (yemirilishga moyil gruntlar mavjud boʻlganda, joyning nishabligi katta boʻlganda, jalaga xos yogʻingarchilik) sharoitlarida joylashgan qismlari uchun bajarish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
276. Qumli, qumloq va boshqa yaxshi filtrlaydigan gruntli hududlar uchun suv chiqarish tizimlarini tanlab oʻrnatish hamda ishlab chiqarish maydonlaridan oqova suvlarni mazkur SHNQning 14-bobi talablariga muvofiq zararsizlantirish boʻyicha chora-tadbirlarni amalga oshirish zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ushbu talablar vertodromlarni loyihalashda ham qoʻllanilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
277. Suvni qochirish va drenaj tizimlari elementlarining koʻndalang kesim oʻlchamlarini va ularning loyihaviy nishabliklarini gidravlik hisoblash natijalari asosida, mazkur SHNQning 12-ilovasiga asosan qabul qilish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
278. Suvni qochirish va drenaj tizimlarining asosiy rasmlarini tanlashda quyidagilarni inobatga olish kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
aerodrom joylashadigan yoʻl-iqlim hududi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
namlik darajasi va yuza oqimi sharoiti;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
grunt turi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
topografik va boshqa mahalliy sharoitlar.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Mazkur SHNQning 13-rasmida keltirilgan asosiy sxemalardan birini yoki ularni birgalikda qabul qilish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ushbu sxemalarning kombinatsiyasini qabul qilishga yoki aerodrom joylashgan hududning aniq muhandislik-geologik va gidrogeologik sharoitlariga nisbatan ularga oʻzgartirishlar kiritishga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-sxema
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2-sxema
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3-sxema
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
13-rasm. Aerodrom uchun suvni qochirish va drenaj tizimlari sxemasi (koʻndalang kesim va reja)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. talvej quduq; 2-gruntli ariqcha; 3-chekkasi; 4-qoplama; 5-qoplama qirgʻogʻidagi ariqcha;. 6-nazorat qudugʻi; 7-gʻovak qatlamli asos; 8-yomgʻir suvini qabul qiluvchi quduq; 9-oqizib yuboruvchi qurilma; 10-zovur; sunʼiy uchish-qoʻnish yoʻlaklari qirgʻogʻi tashqarisidagi suv qochiruvchi qurilma; 11-gʻovaksiz qatlamli asos.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
279. Mazkur SHNQning 13-rasmi 1-sxemasi II va III yoʻl-iqlim hududlarida, shuningdek qurilish hududida abadiy muzlik boʻlmagan I hududda joylashgan aerodromlar uchun quyidagi hollarda qoʻllanilishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
tabiiy asosda gil yoki changli gruntlar mavjudligida;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
gruntlarni koʻpchishga moyilligi aniqlanganda;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
sunʼiy uchish-qoʻnish yoʻlaklari qoplamasi yoki maydonlari (maxsus maqsadli, toʻxtash joylari va boshqalar) nishabligining kengligi 40 m dan ortiq boʻlganda.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Mazkur SHNQning 13-rasmi 2-sxemasi qumli va qumloq gruntli II va III yoʻl-iqlim hududlarida, yigʻma plitalardan qattiq qoplamali, shuningdek tabiiy zamindagi gil va qumloq gruntli IV hududda joylashgan aerodromlar uchun qoʻllanilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Mazkur SHNQning 13-rasmi 3-sxemasi II va III yoʻl-iqlim hududlarida, shuningdek tabiiy asoslari eroziyaga moyil boʻlmagan qumli gruntlardan tashkil topgan I yoʻl-iqlim hududlarida joylashgan aerodromlar uchun qoʻllanilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bunda, eroziya, choʻkish va koʻpchishga moyil boʻlmagan tabiiy asosdagi barcha turdagi gruntli IV va V yoʻl-iqlim hududlarida qoʻllanilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
280. Aerodrom qoplamasi asosida gʻovakli qatlam mavjud boʻlsa, chetki drenajlarni (xandaq orasidagi zaxni qochirish qurilmalari) loyihalash lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
281. Chuqur drenajlardan asosning gʻovakli qatlamidan suvni qochirish uchun xam foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
282. Qoplamaga ulashgan hududlardan yer osti suvlari yoki ustki suvlar kirib kelgan taqdirda, qoplamalarning chetlari boʻylab toʻsuvchi drenajlar koʻzda tutilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
283. Suvni qochirish va drenaj tizimlarini aerodrom elementlarining kelgusida kengaytirishini hisobga olgan holda hamda quyidagi talablarga muvofiq loyihalash kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
chiziqli inshootlar va drenaj uzunligi eng qisqa boʻlishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kollektorlarni aerodrom qoplamalari tagida yotqizish istisno tariqasida loyihalanishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
suvni qochirish va drenaj tizimlaridan suvni oqizish tabiiy suv omboriga yoki relyef yuzasiga amalga oshirilishi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bunda, mazkur SHNQning 18-bobida belgilangan atrof-muhitni muhofaza qilish talablari bajarilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
13-bob. Suvni qochirish va drenaj tizimlarining elementlariga qoʻyiladigan talablar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
284. Suvni qochirish va drenaj tizimlari quyidagi elementlarni oʻz ichiga olishiga yoʻl qoʻyiladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
qoplamadagi ochiq novlar, gruntli novlar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kuzatuvchi, yomgʻir suvlarini qabul qiluvchi va yer osti quduqlari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kollektorlar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
gʻovakli qatlamlar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
chetki drenajlar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
quvurli oʻtkazuvchilar va qurituvchilar.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
285. Sunʼiy qoplama cheti boʻylab joylashadigan novlarni ochiq va yopiq uchburchak koʻndalang kesimli qilib loyihalash lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ochiq novlar kengligini novli plitalar kengligiga asosan, novning oʻq boʻyicha chuqurligini esa gidravlik hisob bilan, lekin kamida 8 cm qilib olish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
286. Gruntli novlar ochiq uchburchak kesimli loyihalanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Gruntli novning boʻylama nishabligi 0,005 dan kichik boʻlsa, nov oʻqi boʻyicha joylashadigan naychasimon quritgichlar koʻzda tutilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Gruntli nov oʻqi sunʼiy uchish-qoʻnish yoʻlaklari qoplamasidan 25 m dan kam boʻlmagan, yurgizib borish yoʻlakchasidan 10 m dan kam boʻlmagan masofada joylashishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
287. Sunʼiy qoplamalar cheti boʻylab joylashgan ochiq novlar oʻqi boʻyicha yomgʻir suvlarini yutuvchi quduqlar, gruntli novlar oʻqi boʻyicha esa yer osti quduqlari, yaʼni suvlarni qabul qilib va oʻtkazuvchilar orqali kollektorlarga qochirishni taʼminlovchi moslamalar oʻrnatilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
288. Yondosh yomgʻir suvlarini yigʻuvchi, shuningdek talvej quduqlari orasidagi masofalarni mazkur SHNQning 37 va 38-jadvallariga muvofiq belgilash va gidravlik hisob-kitoblarga muvofiq aniqlash lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

37-jadval

Aerodrom elementlaridan suvning novlarga oʻtadigan oqimi

Novning boʻylama nishabligida yomgʻir suvlarini yigʻuvchi quduqlar orasidagi masofalar, m

0,003 — 0,005

0,005 dan katta

Ikki nishablikli sunʼiy uchish-qoʻnish yoʻlaklari va qoplama kengligi kamida 50 m maydonchalar

100 — 150

150 — 200

Qoplama kengligi 50 m dan 60 m gacha boʻlgan bir nishablikli sunʼiy uchish-qoʻnish yoʻlaklari va maydonchalar ∆, mm/ min:

2 dan 3 gacha

100 dan 125 gacha

125 dan yuqori 175 gacha

3 dan 4 gacha

75 dan 125 gacha

125 dan yuqori 150 gacha

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Izoh: ∆ — prognoz qilinayotgan aerodrom hududida qabul qilingan takrorlanishning hisoblangan yogʻingarchilik intensivligini tavsiflovchi va mazkur SHNQning 12-ilovasiga muvofiq belgilanadigan meteorologik koʻrsatkich.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

 

 

38-jadval

Aerodrom elementlaridan suvning novlarga oʻtadigan oqimi

Novning boʻylama nishabligida talvej quduqlari orasidagi masofalar, m.

0,005 dan 0,008 gacha

0,008 yuqori 0,015 gacha

Ikki nishabli sunʼiy uchish-qoʻnish yoʻlaklari va qoplama kengligi kamida 60 m maydonchalar, kengligi 25 m gruntli yoʻlak chetlari

100 dan 150gacha

150 dan 200 gacha

100 dan 125gacha

200 dan 250gacha

Qoplama kengligi 60 m gacha boʻlgan bir nishabli sunʼiy uchish-qoʻnish yoʻlaklari va maydonchalar kengligi 25 m gruntli yoʻlak chetlari ∆, mm/min da:

2 dan 3 gacha

3 dan 4 gacha

125 dan 150 gacha

150 dan 250 gacha

100 dan 125gacha

150 dan 250 gacha

100 dan 125gacha

200 dan 250gacha

75 dan 100 gacha

200 dan 300gacha

Bir nishabli va ikki nishabli yurgizib borish yoʻlagi, kengligi 25 m maydonchalar, kengligi 25 m kam gruntli yoʻlak chetlari

150 dan 200 gacha

150 dan 250 gacha

100 dan 150 gacha

200 dan 300 gacha

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Izohlar:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. Chiziq ustidagi masofalar qumli va qumloq gruntlar uchun, chiziq ostida — gilli va qumloq gruntlar uchun koʻrsatilgan.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. Novlar oʻqi boʻylab joylashgan, shuningdek boʻylama nishabliklari 0,005 dan kam boʻlgan novlar yoki quritgichlarda novni loyihalashda talvej quduqlari (uchish maydonining grunt qismidagi yopiq pastlik joylarida oʻrnatiladigan, yer usti suvlarini toʻplab, keyinchalik ularni kollektor orqali aerodromdan tashqariga chiqarish uchun moʻljallangan quduq) orasidagi masofa 75 m dan 100 m gacha olinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
289. Kollektorlar aerodrom qoplamalari cheti boʻylab, ulardan 10 dan 15 m gacha masofada joylashtirilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
290. Kollektor quvurlarini joylashtirish chuqurligi (grunt yuzasidan xizmat koʻrsatishgacha masofa) qordan xalos boʻlgan yuzada gruntlarni muzlash chuqurligidan kam boʻlmagan va ekspluatatsiyaviy ogʻirliklar taʼsiridan quvurlarni mustahkamlik sharti boʻyicha yetarli qilib qabul qilish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
291. Gruntning muzlash chuqurligi 1,5 m dan ortiq boʻlgan hududlarda kollektor quvurlari muzlash hududida yotqizilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
292. Kuzatuv quduqlari kollektorlar boshida, ularning yoʻnalishi va nishabligi oʻzgargan joylarda, kollektorga oʻtkazuvchi yoki boshqa suvni qochirish tarmoqlarining qoʻshilish joylarida, shuningdek kollektorning toʻgʻri qismlarida kollektor quvuri diametri quyidagicha boʻlganda, quyidagi masofalarda joylashishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
250 mm dan kichik____________ 50 m
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
250 dan 400 mm gacha__________ 75 m
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
400 dan to 600 mm gacha_______ 100 m
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
600 mm dan ortiq ____________125 m.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
293. Relyefning pastki joylarida kuzatuv quduqlaridan yuza suvlarini qabul qilish va qochirish uchun foydalanish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bunda, ular panjarali qopqoq va chuqurligi 0,3 m dan 0,5 m gacha boʻlgan tindiruvchi idishga ega boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
294. Suv oqimi taʼminlanmagan maydonlardan yuza va yer osti suvlarini ushlab qolish va qochirish uchun, shuningdek sunʼiy qoplamaning gʻovakli zaminidagi suvlarni yigʻish va qochirish uchun koʻzda tutilgan xandaq orasidagi zaxni qochirish qurilmasi va drenaj tizimlarining quritgichlarini loyihalashda quyidagilar inobatga olinishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
drenaj va quritgichlarning diametrlarini 150 mm dan ortiq qabul qilmaslik;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
drenaj va quritgichlarning uzunligi 50 m dan 125 m gacha qabul qilish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
teskari filtr prinsipi boʻyicha drenaj va quritgichlar atrofida purkagichni filtrlash;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
quvurning eng kichik yotqizish chuqurligi chidamliligi boʻyicha qilingan hisob-kitoblar asosida yer osti suvlari sathini pasaytirish uchun moʻljallangan chuqur drenajlarni esa shu sathni mazkur SHNQning 18-jadvalida koʻrsatilgan qiymatlargacha pasaytirish shartiga koʻra, gidrologik hisob boʻyicha oʻrnatish.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
295. Yomgʻir suvlarini qabul qiluvchi va yer osti quduqlaridan kollektorga oʻtkazuvchi quvur diametri 200 mm dan kichik boʻlmasligi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
296. Kollektor quvurlarini kallaklar bilan birlashtirishda egiluvchanligini hisobga olish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
297. Kollektor quvuri novining belgisini suvni chetlatuvchi ariqning tubini koʻrsatuvchi belgidan koʻtarilishi 30 cm dan kam boʻlmasligi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
298. Diametri 500 mm gacha boʻlgan quvurli kollektorlarni kirish kallaklari oldida qopqoq-panjarali tindirgich quduqlarni qurish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
299. Kallaklarga tutashuvchi suvni chetlatuvchi ariqlar yon bagʻrini 3 m dan 10 m uzunlikkacha mustahkamlash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
300. Aerodrom uchish maydonining tashqarisidagi suvni qochirish ariqlarining kollektorlarini chiqish kallagidan suv qabul qiluvchilargacha eng qisqa masofada joylashtirish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
301. Burilish burchaklarida ariqlarning egrilik radiusini ariq tubi boʻyicha kengligining 20 barobariga, ariqning tutashishida ariq tubi boʻyicha kengligining 10 barobariga teng qiymatda qabul qilish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Suvni chetlatuvchi ariqning suvni qabul qiluvchiga tutashtirish joyidagi tubi toshqin suvining 5 yilda 1-marta qaytarilishida suv qabul qiluvchida toshqin suvlarining eng baland sathidan 0,3 — 0,5 m ga baland boʻlishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
302. Aerodrom joylashadigan hududda tabiiy suv qabul qiluvchi mavjud boʻlmagan hollarda, suv qabul qiluvchi bugʻlantiruvchi havzalar loyihalashtirilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
303. Aerodromga yonma-yon joylashgan suv yigʻuvchi maydonlardan keluvchi yuza suvlarini ushlab qolish va qochirish uchun uchish maydonining tashki chegarasidan, shuningdek aerodromning boshqa elementlarini sunʼiy qoplamasi chetidan kamida 30 m masofada joylashadigan togʻ oldi ariqlarni loyihalash lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
304. Qoʻshni suv havzalaridagi suv sathi koʻtarilishi natijasida aerodrom hududini suv bosishdan himoyalash uchun toʻlqin balandligi va uni toʻgʻon yon bagʻriga urilishini hisobga olib, baland suvning hisobiy sathidan kamida 0,5 m yuqorida himoyalovchi toʻgʻon qurishni hisobga olish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
305. Mustahkamlanmagan yuzaga ega boʻlgan gruntli novlar, suvni chetlatuvchi va togʻ oldi ariqlaridagi suv harakati tezligi quyidagidan oshmasligi lozim, m/s:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
mayda va oʻrtacha kattalikdagi qum, qumgruntlar uchun ........ 0,4;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
yirik qum uchun …..................................................................... 0,8;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
changli qumoq grunt uchun ......................................................... 0,;7
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
qumgrunt uchun ........................................................................... 1,0;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
gillar uchun …........................................................................... 1,2.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
306. Suv harakatining yuqori tezligida gruntli novlar, drenaj va togʻ jinsli ariqlarning yuzasi chim bilan mustahkamlanishi, tosh terish yoki beton bilan ishlov berilishi suv oqimi tezligini pasayishiga olib kelmasligi va oqim tushishini taʼminlashi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
307. Suvni qochirish va drenaj tizimlarining chiziqli elementlarining boʻylama nishabligini quyidagidan kichik qabul qilishga yoʻl qoʻyilmaydi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
sunʼiy qoplama cheti boʻyicha joylashgan ochiq novlar, gruntlarning muzlash hududidan tashqarida yotqiziladigan kollektorlar uchun — 0,003;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ochiq gruntli novlar, gruntli novlar oʻqi boʻyicha joylashadigan naysimon qurituvchilar, chekka drenajlar va drenaj tizimlari uchun — 0,005;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
yomgʻir suvlarini qabul qiluvchi quduqlaridan kollektorga oʻtqazuvchilar uchun — 0,020 dan 0,030 gacha, xuddi shunday xandaq orasidagi zaxni qochirish qurilmalari uchun — 0,005 dan 0,030 gacha, suvni qochirish ariqlari uchun — 0,002.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
308. Gruntning muzlaydigan hududida yotqiziladigan kollektorlar va oʻtkazuvchi quvurlar quvur diametriga bogʻliq holda, keskin nishablikdan kam boʻlmagan nishablikka ega boʻlishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
750 mm gacha — 0,008
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1000 mm dan 1200 mm gacha — 0,007
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1500 mm — 0,006
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Gidravlik hisob ariqning loylanmasligini taʼminlasa, suvni qochirish ariqlarida boʻylama nishablikni 0,002 dan kichik qabul qilish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
14-bob. Maxsus konstruksiyalar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
309. Oqimni qaytaruvchi gʻov (toʻsiq)larni havo kemalarining dvigatellarini yurgizish uchun moʻljallangan toʻxtash joylarida, shuningdek aerodromning boshqa elementlarida insonlarni, uchish asboblarini, inshootlar va yer usti jihozlarini gazli havo oqimi taʼsiridan himoyalash zarur boʻlganda qoʻllash lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
310. Oqimni qaytaruvchi gʻov (toʻsiq)lardan uchish maydoni changlanishining oldini olish maqsadida changsizlantirishni boshqa usullari bilan solishtirishni oʻz ichiga olgan texnik-iqtisodiy jihatdan asoslanganda foydalanish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
311. Gʻov (toʻsiq) konstruksiyasi balandlik boʻyicha kamida oqimning yarmini ushlab qolishni va uni yuqoriga qaytarilishini taʼminlashi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
312. Bogʻlab qoʻyish qurilmalari havo kemasi turish joyining vazifasiga yoki faqat shamoldan yuklanganlikning yoki dvigatellar yurgizishda yuzaga keladigan kuch va shamolning umumiy taʼsirini qabul qilishiga bogʻliq holda loyihalanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
313. Havo kemalari turish joylarida langarli bogʻichlar uchun yaxlit turdagi poydevorlarni siqilishga mustahkamlik sinfi V20 dan kam boʻlmagan betonlardan loyihalash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
314. Aloqa yoʻllarini yotqizishda yer osti inshootlari quduqlarini joylashtirish, yigʻma plitalar bilan yopish yoki yoʻlakli quduqlardan foydalanish hisobiga tuzatish ishlari va almashtirishni tashkil etish maqsadida, ularga kirish imkoniyati taʼminlangan boʻlishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
315. Kanallarni yopuvchi chuqurlashtirilmagan plitalar hamda havo kemalarini manyovr qilish va turishi uchun moʻljallangan aerodrom qismlarining, shuningdek uchish yoʻlagi chegarasida joylashtirilgan kuzatuv quduqlarining konstruksiyaviy elementlarini havo kemalari gʻildiraklaridan tushadigan ogʻirlikni qabul qilishga nisbatan hisoblanishi hamda sovuqqa bardoshlilikka javob berishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
316. Koʻmiladigan kollektorlar va tunnellarni loyihalashda kelgusida aerodrom qoplamalarini rekonstruksiya qilish va foydalaniladigan havo kemalari ogʻirligini koʻpaytirish hisobiga yukning koʻpayish ehtimolini hisobga olish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
15-bob. Qoplamalar va sunʼiy zaminlar uchun materiallar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
317. Qattiq aerodrom qoplamalari uchun GOST 26633-2015 ga javob beruvchi ogʻir betondan foydalanish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
318. Mayda zarrali betondan bir qatlamli yoki ikki qatlamli qoplamani yuqori qatlamida foydalanilganda, betonning siqilishga mustahkamlik boʻyicha sinfi V30 dan kam boʻlmasligi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
319. Betonning siqilishga mustahkamlik boʻyicha loyihaviy sinflarini mazkur SHNQning 30-jadvalida keltirilgandan kam olmaslik lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
320. Bir va ikki qatlamli qoplamaning yuqori qatlami uchun sovuqqa bardoshlilik boʻyicha beton sinfini GOST 26633-2015 ga asosan aniqlash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
321. Xaritada koʻrsatilgan hududlar chegarasida joylashgan aerodromlar uchun yuqori sovuqqa bardoshlilik darajasi qabul qilinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
322. Ikki qatlamli qoplamaning ostki qatlami uchun sovuqqa bardoshlik boʻyicha beton markasini eng sovuq oyning oʻrtacha oylik haroratiga bogʻlab quyidagicha qabul qilish lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
0 dan minus 5°S gacha — F 50 dan past emas;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
minus 5 °S dan kichik — minus 15°S gacha — F 75 dan kichik emas;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
minus 15°S dan kichik. F 100dan kichik emas.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Tashqi havoning hisobiy oʻrtacha oylik harorati SHNQ 2.01.01-22 ga tegishli ravishda qabul qilinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
323. Armatura turi va sinfini qoplama turiga bogʻlab belgilash zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
324. Kuchaytirilmagan armatura sifatida oddiy Vr-1 sinfli armaturali sim (payvandlangan sim toʻrlarda va qoliplarda) yoki A-II va A-III sinfli issiq ishlov berilgan armaturali davriy kesimli poʻlat qoʻllash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
325. Montajli, taqsimlovchi va konstruksiyaviy armatura sifatida, shuningdek ulangan birikmalar elementlari uchun A-I sinfli silliq issiq ishlov berilgan armaturali poʻlat ishlatish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
326. Armaturali poʻlatlarning tasniflarini SHNQ 2.03.01-24 boʻyicha belgilash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
327. Metall oqim qaytaruvchi qalqonlar, ankerlar va bogʻlab qoʻyiladigan qurilmalarning langarli halqalarini tayyorlash uchun SHNQ 2.03.05-23 da nazarda tutilgan poʻlatlar joyning iqlim sharoitiga qarab ochiq metall konstruksiyalar uchun qoʻllanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
328. Qattiq qoplamalarning deformatsion choklarini toʻldiruvchilari yuza suvlari va ekspluatatsiyaviy suyuqliklarni choklar ichiga kirishi, shuningdek ularning qum, chaqiq tosh va boshqa qattiq materiallar bilan ifloslanishidan zichlashni taʼminlashi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
329. Toʻldiruvchilar sifatida ularni qoʻllanish sharoitiga mos ravishda deformatsiyalanishga beton adgeziyasi, haroratga bardoshliligi, aviatsiya gʻildiraklari pnevmatikasiga yopishqoqligi va charchash deformatsiyasi talablariga javob beruvchi issiq va sovuq holatda qoʻllaniladigan barcha zich yopiladigan materiallardan foydalanish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
330. Choklarni toʻldiruvchi materiallar aviadvigatellar ishlashidan yuzaga keladigan issiq gazli oqimni qisqa muddatli taʼsiridan oʻzining ekslluatatsion xususiyatini oʻzgartirmasliklari kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
331. Asfaltbeton qoplamalarini GOST 9128-2013 ga javob beruvchi asfaltbeton qorishmalaridan tayyorlanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
16-bob.Tamgʻalash
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-§. Aerodrom qoplamalari va aerodrom toʻsiqlarining kunduzgi belgilariga qoʻyiladigan talablar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
332. Aerodromlarning uchish-qoʻnish yoʻlagida quyidagi belgilar qoʻllanilishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
yoʻlakning boʻylama oʻqi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
qatʼiy masofa zonasi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
qoʻnish zonasi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
qoʻnishning magnit yoʻl burchagi raqamli belgilari (mazkur SHNQning 14 va 15-rasmlari).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
14-rasm. Aerodromni belgilash sxemasi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
I — sunʼiy qoplamali uchish-qoʻnish yoʻlagi; II — yurgizib borish yoʻlakchasi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
III — perron.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-uchish-qoʻnish yoʻlagi ostonasi; 2-raqamli qoʻnish magnit-yoʻnalish burchagi belgisi; 3-uchish-qoʻnish yoʻlagi oʻqi; 4 qatʼiy masofa zonasi; 5-qoʻnish zonasi; 6-uchish-qoʻnish yoʻlagi cheti; 7A — A tipidagi uchish-qoʻnish yoʻlagi kutib turish holatini belgilash, 7B — B tipidagi uchish-qoʻnish yoʻlagi kutib turish holatini belgilash; 8-oʻqli yurgizib borish yoʻlagi; 9-yurgizib borish yoʻlagining uchish-qoʻnish yoʻlagi bilan tutashishi; 10-toʻgʻri chiziq va egri chiziq boʻylab havo kemalari yurgizib borish yoʻlagi; 11-havo kemalari toʻxtatish belgisi; 12-avtoturargoh raqami; 13-xizmat koʻrsatish zonasining konturi; 14-maxsus transport vositalarining harakatlanish yoʻli; 15-maxsus transport vositalarini toʻxtatish belgisi; 16-tomonlama kutish maydoni.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Yulduzchalar bilan belgilangan kasrlar surati aerodrom belgilarining oʻlchamlarini F, E, D, kod belgilari, maxraj — aerodrom belgilarining oʻlchamlarini C, B kod belgilari bildiradi. Oʻlchamlar metrda berilgan.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
333. Parallel uchish-qoʻnish yoʻlagiga qoʻshimcha ravishda yaqinlashish tomonida “L” (chap) va “R” (oʻng) lotin harflari bilan belgilanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ularning chegara belgilari va qoʻnish magnit-yoʻnalish burchagi raqamli belgilari oʻrtasida joylashgan qoʻnish magnit-yoʻnalish burchagi raqamli belgilari va parallel uchish-qoʻnish yoʻlagining belgilash belgilari mazkur SHNQning 2-rasmiga muvofiq joylashtirilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
15-rasm. Yurgizib borish yoʻlagi markaz chizigʻining yaxshilangan belgilari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Uchish-qoʻnish yoʻlagi kesishgan joylarida asosiy uchish-qoʻnish yoʻlagi tamgʻalanishi saqlanishi va ikkilamchisi tugatilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Uchish-qoʻnish yoʻlagi chekka belgilari I, II, III toifadagi aniq yaqinlashish yoʻlaklariga qoʻllanilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Yurgizib borish yoʻlagidan uchish-qoʻnish yoʻlagiga oʻtish joylarida va uchish-qoʻnish yoʻlagi chorrahalarida chekka belgilar tugatilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
334. Doimiy va vaqtinchalik oʻzgartirilgan ostonada yangi ostona belgilariga 1,8 m kenglikdagi koʻndalang chiziq qoʻshilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Koʻchirilgan ostonadan oldingi barcha belgilar olib tashlanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Uchish-qoʻnish yoʻlagining markaziy chizigʻi belgilari yoʻnalishli oʻqlarga oʻzgartirilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
335. Barcha uchish-qoʻnish yoʻlagi belgilari oq rangga boʻyalishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
336. Aerodromlarning yurgizib borish yoʻlaklarida quyidagi belgilar qoʻllanilishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
boʻylama oʻq;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
uchish-qoʻnish yoʻlagi ushlab turish joylari.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Yurgizib borish yoʻlagi bir nechta uchish-qoʻnish yoʻlagini kutib turish joylari belgilari (faqat radiomayoq tizimi bilan jihozlangan uchish-qoʻnish yoʻlagi uchun), shuningdek oraliq ushlab turish holati belgilari chizilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
337. Radiomayoq tizimi bilan jihozlangan uchish-qoʻnish yoʻlagiga tutashgan yurgizib borish yoʻlagi (yurgizish marshruti) ikki turdagi kutib turish joyi belgilariga ega boʻlishiga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
A turi va B turidagi tamgʻalashda B turidagi belgi (qoʻshimcha, uchish-qoʻnish yoʻlagidan uzoqroqda) faqat ikkita uchish-qoʻnish yoʻlagi oldida zarur boʻlganda ikkita kutib turish joyi belgilanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
338. Uchish-qoʻnish yoʻlagi oldida qoʻshimcha kutib turish joyini belgilash zarurati uchish-qoʻnish yoʻlagi va yurgizib borish yoʻlagi oʻrtasida yuzaga kelishiga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bunda, qoʻshimcha belgilar tufayli, uchish-qoʻnish yoʻlagida harakatlanish vaqtini sezilarli darajada qisqartirish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
339. Oraliq kutib turish joylarini belgilash samolyotlar va transport vositalari bir vaqtning oʻzida paydo boʻlishi mumkin boʻlgan chorrahalarda yurgizib borish yoʻlagida qoʻllaniladi va ular harakatlanuvchi havo kemasining maksimal indeksiga muvofiq yurgizib borish yoʻlagi kesib oʻtish uchun olingan xavfsiz masofada toʻxtash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
340. Oraliq kutib turish joylari mazkur SHNQning 1-rasmiga muvofiq belgilanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
341. Uchish-qoʻnish yoʻlagi oldida kutib turish joyiga yaqinlashishni koʻrsatishda, yurgizib borish yoʻlagi markaz chizigʻining belgilanishini taʼminlash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
342. Yaxshilangan yurgizib borish yoʻlagi markaziy chizigʻi belgilari aerodromning barcha yurgizib borish yoʻlagi/uchish-qoʻnish yoʻlagi kesishmalarida qoʻllanilishi va uchish-qoʻnish yoʻlagi kutib turish joyidan uchish-qoʻnish yoʻlagi harakatlanish yoʻnalishi boʻyicha 45 m gacha yoki 45 m ichida boʻlsa, keyingi uchish-qoʻnish yoʻlagi kutib turish joyiga choʻzilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
343. Yurgizib borish yoʻlagining toʻgʻri va egri chiziqli uchastkalari va chorrahalarida yurgizib borish yoʻlagi markaziy chizigʻi belgilari kengligi kamida 0,15 m boʻlgan uzluksiz chiziq koʻrinishida boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Yurgizib borish yoʻlagi toʻgʻri chiziqli uchastkasida yurgizib borish yoʻlagi markaziy chizigʻi boʻylama oʻqi boʻylab qoʻllanilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
344. Yurgizib borish yoʻlagi markaziy chizigʻini oʻz oʻqi boʻylab undan ogʻish bilan belgilashga yoʻl qoʻyiladi. Bunda, tamgʻalashdan yurgizib borish yoʻlagi istalgan chetigacha boʻlgan masofa yoʻlakning kerakli kengligining kamida yarmi boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
345. Yurgizib borish yoʻlagining egri chiziqli qismida markaz chizigʻini belgilash toʻgʻridan-toʻgʻri uchastkadan davom ettirilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bunda, egri chiziqning tashqi chetiga doimiy masofani saqlab turish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Tamgʻalash markazi chizigʻining egrilik radiusi kamida ushbu yurgizib borish yoʻlagi uchun samolyot konstruksiyasining minimal burilish radiusidan kam boʻlmasligi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
346. Yurgizib borish yoʻlagi kesishmalarida markaz chizigʻini belgilash chizigʻi maʼlum bir yurgizib borish yoʻlagi uchun samolyot konstruksiyasining minimal burilish radiusi boʻylab (toʻgʻri uchastkalardan) tortilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
347. Yurgizib borish yoʻlagi markaziy oʻq chizigʻi uchish-qoʻnish yoʻlagiga tutashgan joyida kamida 60 m masofada uchish-qoʻnish yoʻlagi markaziy chizigʻi belgilariga parallel ravishda davom ettirilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
348. Radiomayoq tizimi bilan jihozlangan uchish-qoʻnish yoʻlagining kutib turish joylarini belgilash A turi boʻyicha boʻlishi (mazkur SHNQning 1-rasmi) va quyidagi talablarga muvofiq qoʻllanilishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
uchish-qoʻnish yoʻlagi markaziy chizigʻidan belgilargacha boʻlgan minimal masofa kamida 90 m boʻlishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
belgilarning hech bir qismi radiomayoq tizimining muhim joylarida joylashtirilmasligi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bir nechta uchish-qoʻnish yoʻlagi kutib turish joylari yurgizib borish yoʻlagida belgilangan boʻlsa, quyidagi talablar bajarilishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
uchish-qoʻnish yoʻlagiga eng yaqin boʻlgan belgilar A tipida boʻlishi kerak (mazkur SHNQning 1-rasmi), uchish-qoʻnish yoʻlagi markaziy chizigʻidan belgilargacha minimal masofa kamida 90 m boʻlishi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
uzoqlashtirilgan kutib turish joylarini belgilashlar B tipida boʻlishi (mazkur SHNQning 1-rasmi) va belgilashning hech qanday qismi radiomayoq tizimining muhim joylarida joylashtirilmasligi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
349. Uchish-qoʻnish yoʻlagida bir nechta kutib turish joylari mavjud boʻlganda, kutib turish joylaridan foydalanish tartibi aniqlanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
350. Radiomayoq tizimi bilan jihozlanmagan uchish-qoʻnish yoʻlagidagi kutib turish joyi belgilari A tipida boʻlishi (mazkur SHNQning 1-rasmi) va ular quyidagi talablarga muvofiq qoʻllanilishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
uchish-qoʻnish yoʻlagi markaziy chizigʻidan havo kemasini kutib turish joyi belgisigacha boʻlgan masofa: 3, 4 kod raqamli uchish-qoʻnish yoʻlagi uchun kamida 90 m; 2 kodli uchish-qoʻnish yoʻlagi uchun 75 m dan kam boʻlmagan va 1 kodli uchish-qoʻnish yoʻlagi uchun kamida 41 m;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
havo kemalarining biron bir qismi uchish-qoʻnish yoʻlagi rejalashtirilgan qismida joylashtirilmasligi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
351. Harakat yoʻlining mustahkamlangan xavfsizlik chiziqlari yurgizib borish yoʻlagi qoplamalaridan kengligi 0,15 m, ular orasidagi masofa 0,15 m boʻlgan ikkita uzluksiz chiziqdan iborat boʻlgan yurgizib borish yoʻlagi tomonini belgilash chiziqlari bilan ajratilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
352. Tashqi yondagi yurgizish belgi chizigʻi uning tashqi qirrasi yurgizib borish yoʻlagi qoplamasining chetiga toʻgʻri keladigan tarzda qoʻllanilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
353. Yurgizib borish yoʻlagi belgilari sariq (zargʻaldoq) rangga boʻyalgan boʻlishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
354. Aerodromlarning perronlarida quyidagi belgilar qoʻllanilishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
havo kemalarining yurgizish oʻqlari (yurgizish chiziqlari, burilish, burish chiziqlari);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
“T” shaklidagi havo kemalarining toʻxtashi belgisi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
toʻxtash joylari oʻqi raqami;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
xizmat koʻrsatish zonalarining konturlari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
harakat yoʻnalishlari va maxsus transport vositalari uchun toʻxtash belgilari (mazkur SHNQning 16-rasmi orqali olinishi lozim).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
16-rasm. Belgilash sxemasi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
A — uchish-qoʻnish yoʻlagi parallel belgilari; B — oʻzgaruvchan ostonani belgilash.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Oʻlchamlar metrda berilgan.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
355. Perron belgilari quyidagi ranglarda boʻlishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
havo kemalarining harakat yoʻllari — sariq (zargʻaldoq), havo kemasiga xizmat koʻrsatish zonasining qizil rangdagi kontur chiziqlari bundan mustasno;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
maxsus transport vositalarining yoʻllari — oq.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2-§. Toʻsiqlar va obyektlarning kunduzgi tamgʻalanishi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
356. Kunduzgi belgilash * da koʻrsatilgan barcha obyektlarga, shuningdek OʻzR AQ-153 da belgilangan oʻtish yuzalari, ichki gorizontal yuza, uchish va qoʻnishga yaqinlashish yuzalaridan tashqariga chiqib turgan bino va inshootlar koʻrinishidagi barcha toʻsiqlarga, ularning pastki chegaralaridan 4000 m masofada joylashgan barcha obyektlarga ham tushirilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
357. Rejalashtirilgan qism chegarasidan uchish yoʻlagi chegarasigacha boʻlgan masofalarda joylashgan harakatlanuvchi va statsionar obyektlarni bartaraf etish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bunda, funksional maqsadi uchish-qoʻnish yoʻlagi yaqinida joylashtirishni talab qiladigan obyektlar bundan mustasno.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
358. Ushbu chegaralar doirasida yangi obyektlar joylashtirilmasligi yoki mavjud obyektlarning oʻlchamlari kengaytirilmasligi lozim, quyidagi holatlar bundan mustasno:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
havo kemalarining uchishi va qoʻnishini taʼminlash uchun zarur boʻlsa;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
havo kemalari parvozining xavfsizligi yoki samaradorligiga salbiy taʼsir koʻrsatmasa.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
359. Quvurlar va boshqa qizil gʻishtli qurilmalarda hamda belgilangan baland qoʻzgʻalmas obyektlarning ortida joylashgan obyektlarda belgilarning yoʻqligiga ham yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
360. Kunduzgi belgilar parvoz xizmatlari uchun moʻljallangan va aerodrom panjarasi ichida joylashgan ichki ishlar organlari obyektlarida, radionavigatsiya va qoʻnish moslamalarida (dispetcherlik xonasidan tashqari) qoʻllanilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
361. Obyektlarning kunduzgi belgilari ikkita rangga (qizil (zargʻaldoq) va oq) ega boʻlishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
362. Quyidagi hollarda belgilanadigan va amalda silliq yuzalarga ega boʻlgan obyektlar boʻyalgan boʻlishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
yon tomoni 1,5 — 3,0 m boʻlgan toʻrtburchaklar (kvadratlar), agar obyekt (ichki ishlar organlari obyektlarida, radionavigatsiya va qoʻnish moslamalarida (dispetcherlik xonasidan tashqari)) yuzasining istalgan vertikal maydondagi proyeksiyasi har qanday holatda oʻzgarsa yoki 4,5 m dan oshsa;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
tomonlari 1,5 — 3,0 m boʻlgan, agar obyekt (ichki ishlar organlari obyektlarida, radionavigatsiya va qoʻnish moslamalarida (dispetcherlik xonasidan tashqari)) yuzalarining har qanday vertikal tekislikka proyeksiyalari ikkala oʻlchamda 4,5 m yoki undan ortiq boʻlsa va shu bilan birga burchaklari oʻtkir rangga boʻyalgan boʻlsa;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
obyekt (ichki ishlar organlari obyektlarida, radionavigatsiya va qoʻnish moslamalarida (dispetcherlik xonasidan tashqari))ning gorizontal yoki vertikal oʻlchamdagi tomonlaridan biri 1,5 m dan ortiq boʻlsa, boshqa tomoni esa 4,5 m yoki undan kam boʻlsa va shu bilan birga chekka chiziqlari oʻtkir rangga boʻyalsa (kattaroq oʻlchamga perpendikulyar boʻlgan 0,5 — 3,0 m kenglikdagi rangli chiziqlar bilan almashtiriladi).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
363. Obyektlar (quvurlar, tele va meteorologik ustunlar, elektr uzatish liniyalari va boshqalar) quyidagicha belgilanishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
100 m gacha boʻlgan balandlikda ular yuqori nuqtadan toʻsiqni cheklash yuzasi bilan kesishish chizigʻigacha, lekin obyekt balandligining kamida 1/3 qismida, kengligi 0,5 — 6,0 m boʻlgan almashinadigan rangli gorizontal chiziqlar bilan, navbatlashgan yoʻlaklarning minimal soni — uchta;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
100 m dan ortiq balandlikda yuqoridan pastgacha almashinadigan rangli chiziqlar bilan.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
364. Yurgizib borish yoʻlagining chekka belgilari toʻgʻri qismlarda 30 m dan ortiq boʻlmagan boʻylama oraliqda va yumaloqlangan qismlarda kichikroq oraliqlarda yurgizib borish yoʻlagi chetidan 3 m dan oshmasligi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
365. Yurgizib borish yoʻlagining chekka belgilari balandligi 0,45 m dan oshmasligi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Barcha havo kemalari harakati uchun doimiy yopiq boʻlgan uchish-qoʻnish yoʻlagi, yurgizib borish yoʻlagi yoki ularning alohida qismlarida ularning yopilishini koʻrsatuvchi belgi bilan belgilangan boʻlishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
366. Samolyot harakati uchun vaqtincha yopilgan uchish-qoʻnish yoʻlagi, yurgizib borish yoʻlagi yoki ularning alohida qismlarini belgilashda boʻyoq qoʻllanilishiga yoʻl qoʻyilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Koʻrsatilgan yopiq maydonni belgilash uchun moʻrt toʻsiqlar yoki belgilash belgilari qoʻllanilishi kerak. Bunda, ular uzunligi 3 m boʻlgan uchburchak prizma boʻlib, yengil material bilan qoplangan boʻlishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
367. Uchish-qoʻnish yoʻlagi yopiqligini koʻrsatuvchi belgilash uchish-qoʻnish yoʻlagining har bir uchida yoki uning alohida yopiq qismida bajarilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Yopiq yurgizib borish yoʻlagining har bir uchida yoki uning alohida yopiq qismida belgilar boʻlishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
368. Uchish-qoʻnish yoʻlagi yoki yurgizib borish yoʻlagi yopilishini koʻrsatuvchi belgi xoch shaklida belgilanishi kerak boʻlgan zona chegarasiga taxminan perpendikulyar joylashgan boʻlishi zarur. Belgilar uchish-qoʻnish yoʻlagi uchun oq va yurgizib borish yoʻlagi uchun sariq boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Uchish-qoʻnish yoʻlagi, yurgizib borish yoʻlagi yoki ularning alohida qismlari havo kemalari harakati uchun doimiy ravishda yopiq boʻlsa, ulardagi barcha belgilar olib tashlanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
369. Harakatlanish uchun yopilgan uchish-qoʻnish yoʻlagining, yurgizib borish yoʻlagi yoki ularning alohida qismlarining yorugʻlik signalizatsiya vositalari oʻchirilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bunda, texnik xizmat koʻrsatish uchun ishga tushirish bundan mustasno.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Uchish-qoʻnish yoʻlagi, yurgizib borish yoʻlagi yoki uning transportga yopiq boʻlgan alohida qismi mavjud uchish yoʻlagi yoki tunda ishlatiladigan yurgizib borish yoʻlagi bilan kesishsa, ularning yopilishidan ogohlantiruvchi markirovka belgilari yopiq zonaga kirish joyi boʻylab joylashtirilishi va 3 m dan oshmaydigan oraliqlarda oʻrnatilgan chiroqlar bilan toʻldirilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
370. Xalqaro aeroportlar aerodromlarini loyihalashda OʻZR AQ-153 ga rioya etish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
371. Vertodrom belgilari IKAO talablariga muvofiq boʻlishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
17-bob. Aerodromlarda avtomobil yoʻllari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
372. Aerodromlardagi avtomobil yoʻllari quyidagilarni oʻz ichiga olishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
alohida hududlarga kirish yoʻllari va aerodromning qoʻriqlash signalizatsiyasi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
aerodrom toʻsigʻining perimetri boʻylab joylashgan xizmat koʻrsatish va ishlab chiqarish magistral yoʻllar.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
373. Magistral yoʻllar har qanday ob-havo sharoitida foydalanishga yaroqli boʻlishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bunda, magistral yoʻllar aerodromda ishlaydigan eng ogʻir transport vositalarining yukiga chidamli boʻlishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Magistral yoʻllar quyidagi qoplamalar bilan qoplanishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
F, E va D toifali aerodromlardagi qattiq yoki qattiq boʻlmagan turdagi asosiy qoplamalar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
C, V va A toifali aerodromlardagi yengil yoki oʻtish tipidagi qoplamalar.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
374. Avtomobil yoʻllarini loyihalash SHNQ 2.05.02-23 ga muvofiq amalga oshirilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
375. Yoritish va navigatsiya uskunalari, perron, uchish-qoʻnish yoʻlagi va boshqa aerodrom elementlarini yoritishda OʻzR AQ-160 ga amal qilish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
18-bob. Atrof-muhitni muhofaza qilish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-§. Umumiy qoidalar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
376. Yangi aerodromlarni (vertodromlar) loyihalash va mavjudlarini rekonstruksiya qilish yoki kengaytirishda atrof-muhitga taʼsiri baholanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Atrof-muhitga taʼsirni baholash bosqichlari va buning uchun taqdim etilgan materiallar SHNQ 1.03.03-23 ga javob berishi va quyidagilarga tegishli asosiy jihatlarni qamrab olishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
salbiy taʼsir manbalari va obyektlarini baholash;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
atmosfera havosiga taʼsiri;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
suv havzalari va gruntga taʼsiri;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
shovqin taʼsirini baholash va uchish-qoʻnish yoʻlagidan seliteb va boshqa hududlarni uzoqlashtirish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
radiotexnika vositalaridan elektromagnit nurlanish taʼsiri;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
potensial avariya holatlarini baholash.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2-§. Atmosfera havosiga taʼsiri
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
377. Aerodromlarni (vertodromlarni) loyihalashda quyidagilarni hisobga olish kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
toʻgʻridan-toʻgʻri taʼsir qilish manbalari (havo kemalari, radiotexnika, aerodrom qoplamalari, aviatsiya texnikasi va passajirlarga xizmat qiluvchi harakatdagi vositalar);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bevosita havo kemalarini uchish va qoʻnish hududida joylashgan va qoʻnish joylarida joylashgan hamda tabiatdagi fizik-kimyoviy jarayonlarni oʻzgarishi va noqulay meteorologik sharoitlarda yangi ifloslantiruvchi moddalarning paydo boʻlishiga imkon beruvchi manbalar.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
378. Aerodromlar va ularning elementlarini (perronlar, havo kemalarining toʻxtash joylari, maxsus maqsadlardagi maydonlar) loyihalash va ishlatishda atmosfera havosiga taʼsirini hisobga olish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bunda, aerodromdagi transport vositalari dvigatellaridan atmosferaga chiquvchi ifloslantiruvchi moddalar konsentratsiyasini SanQvaN 0053-23 ga muvofiq hisoblash lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
379. F, E va D kodli aerodromlar uchun aerodrom hududidagi grunt ifloslanishiga atmosferani ifloslantiruvchi moddalarning taʼsirini hisoblash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4-§. Suv havzalari va gruntga taʼsiri
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
380. Aerodrom loyiha hujjatlarida quyidagilar boʻlishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
angar oldi va ishlarni tugallash maydonlari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
havo kemalarini yuvish, saqlash va ularni muzlashiga qarshi ishlov berish uchun toʻxtash joylari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
perronlar va vokzal oldi maydonlari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
uchish-qoʻnish yoʻlagining sunʼiy qoplamalari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
yurgizib borish yoʻlagi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
yukli ombor, maxsus avtobazalar, avariya-qutqarish boʻlimlari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
issiqlik bilan taʼminlovchi boʻlimlar hududidan grunt va yuza oqova suvlarini qochirish uchun suvni qochirish va drenaj tizimlari.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
381. Qishloq xoʻjaligida oʻgʻitlar va pestitsidlarni qoʻllash uchun foydalaniladigan samolyotlarga xizmat koʻrsatadigan aerodrom joylari kimyoviy reagentlar va oqova suvlarni mexanik tozalash bilan jihozlangan oʻzining tozalash inshootlariga ega boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
382. F, E va D kod harflari boʻlgan aerodromlarda tozalangan suvni keyinchalik aeroportning texnik ehtiyojlari uchun ishlatish uchun oqova suvlarni tozalash inshootlari qurilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
383. Aerodromning suvni qochirish va drenaj tarmoqlari tizimida tozalovchi inshootlarni loyihalashda yuza oqova suvlarini tozalash va zararsizlantirish uchun asosiy ifloslantiruvchi manbalar joylashgan suv yigʻuvchi maydonlarda kollektorlardan chiqish tuynugi oʻrnatish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
384. Aerodromni tozalash inshootlari tizimi tarkibida ishchi hajmi yogʻingarchilik yogʻgandan soʻng 10-15 mm gacha hosil boʻladigan yuza oqova suvlarni toʻplashga moʻljallangan yigʻuvchi sigʻimlar qurilishi va ularni asosiy miqdoriga koʻra loyihalangan va neft mahsulotlari, shuningdek tabiiy yoki sunʼiy aeratsiya bilan tozalashni, biologik hovuzlarni qurish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
385. Quruq havoda drenaj suvlari oqimi 10 mm va undan ortiq yogʻingarchilik paytida hosil boʻlgan yomgʻir suvi, shuningdek erigan suvning bahorgi oqimining bir qismi tozalanmasdan suvli obyektlarga yoki oqova suvlarni chiqarib yuborish tizimiga tushirilishiga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
386. Tozalash inshootlari konstruksiyasi elementlarini va tozalanmagan hamda tozalangan oqova suvlarni oqova tizimlarini loyihalash SHNQ 2.04.03-24 ga muvofiq amalga oshirilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5-§. Shovqin taʼsiri
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
387. Yangi qurilgan aerodromlar (vertodromlar) shahar va qishloq aholi punktlaridan tashqarida joylashgan boʻlishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bunda, aerodrom (vertodrom) chegarasidan seliteb hududi chegaralarigacha boʻlgan masofa har bir aniq holat uchun belgilanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
388. Yangi aerodromlarni loyihalashda (ularni kengaytirish istiqbollarini hisobga olgan holda) aerodrom chegaralarining aholi punktining turarjoy hududi chegaralarigacha boʻlgan masofalari GOST 22283-88 hamda SanQvaN 0008-20 ga muvofiq belgilanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Uchish yoʻli shovqin taʼsiri boʻyicha chegaralangan seliteb yoki boshqa hudud chegarasini kesib oʻtmasa, uchish yoki qoʻnish uchun kirish yoʻnalishi boʻyicha uchish yoʻlining gorizontal proyeksiyasi va seliteb hududi chegarasi orasidagi eng kichik masofani F, E va D kod harfli aerodromlari uchun 3 km kam boʻlmagan, S va Vlar uchun 2 km dan kam boʻlmagan qilib belgilash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
389. Vertodrom maydonini tanlashda, uchish maydonidagi eng yaqin qoʻnish maydonining markazi turarjoy binolaridan kamida 2 km da joylashishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
390. Vertodrom uchish maydoni mavjud boʻlganda, uni yon chegaralari va aholi yashash joyining seliteb hududi chegarasi orasida 0,3 km dan kam boʻlmagan masofa boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
391. Aerodromni yangi qurish yoki rekonstruksiya qilish loyihasini ishlab chiqishda uning xususiyatlarini hisobga olgan holda, yondosh hududdagi mavjud akustik vaziyatni, shuningdek havo kemalarining ishlashi uchun koʻzda tutilgan shovqin xususiyatlarini hisobga olish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
392. Samolyotning uchishi, parvozi va qoʻnishi paytida, dvigatellarni sinovdan oʻtkazishda mavjud va loyihalashtirilgan aerodromlar yaqinidagi havo muhitining noqulay akustik ifloslanishi (samolyot shovqini) koʻrsatkichi sifatida turarjoy obyektlari binolari yoki boshqa binolarda GOST 22283-88 da belgilangan maksimal va ekvivalent tovush darajasidan oshib ketishi hisoblanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
6-§. Elektromagnit maydonlarning taʼsiri
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
393. Aerodrom hududida havo harakatini boshqarish, navigatsiya hamda yagona va guruhli uzluksiz va intervalgacha boʻlgan elektromagnit energiya nurlanishining manbalari bilan aloqa qilishning radiotexnik vositalarini joylashtirishda quyidagilarni hisobga olish kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
yuqori va oʻta yuqori chastotalar oraligʻida hosil boʻlgan magnit maydonlarining taʼsir darajasi va yoʻnalishlarini;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
sanitariya-muhofaza zonalari va cheklangan rivojlanish zonalarining hajmi va samaradorligini baholashni;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
xizmat koʻrsatuvchi xodimlar, yoʻlovchilar va mahalliy aholini nurlanish taʼsiridan ekran va ekransiz himoya qilish uchun boshqa muhandislik-texnik yechimlarni.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
394. Atrof-muhitga taʼsirini baholash materiali tavsiya etilgan radiotexnika vositalari qurilishi hududida energiya oqimi zichligini aniqlash hisobini oʻz ichiga olishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
395. Elektromagnit maydonlarning taʼsirini hisoblash ishlari quyidagilarni hisobga olgan holda amalga oshirilishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
radiotexnik vositalarining texnik va foydalanish xususiyatlarini;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
relyefning topografik xususiyatlarini;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
burilish joyida joylashgan radiotexnik vositalarining soni va sigʻimini oshirish imkoniyatlarini.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
396. Xodimlarni va aholini elektromagnit maydonlar taʼsiridan himoya qilishning asosiy vositalari sifatida sanitariya muhofazasi zonasi va radiotexnik vositalari atrofidagi rivojlanishni cheklash zonasi hisoblanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Sanitariya muhofazasi zonasi hududining tashqi chegarasi yer yuzasidan 2 m gacha boʻlgan balandlikda (elektromagnit maydon energiyasi oqimining zichligi GOST 12.1.006-84 hamda SanQvaN 0060-23 ga muvofiq) eng yuqori darajadagi koʻrsatkichlardan oshmasligi zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
397. Sanitariya muhofazasi zonasi ichida qatʼiy rejimning pastki zonasini hisoblash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
398. Aerodrom muhofaza zonasining tashqi chegarasida yer yuzasidan 2 m dan ortiq balandlikda radiotexnik vositalaridan elektromagnit maydonning energiya oqimini zichligi aholi punktlari uchun ruxsat etilgan maksimal darajadan oshmasligi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Aerodrom muhofaza zonasining ichki chegarasida elektromagnit energiya oqimining zichligi aerodrom uchun ruxsat etilgan maksimal darajasidan oshmasligi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
399. Aerodrom muhofaza zonasi chegarasida yangi turarjoy qurilishiga yoʻl qoʻyilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bunda, aholini himoya qilish boʻyicha chora-tadbirlar majmui va tegishlicha hisob-kitob bilan asoslangan taqdirda, mavjud turarjoy qurilishini saqlab qolishga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
7-§. Ekologik faoliyat
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
400. Barcha toifadagi aerodromlarni (vertodromlarni) loyihalash va ulardan foydalanishda atrof-muhitni muhofaza qilish choralari quyidagilarga qaratilgan boʻlishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
barcha tabiiy muhitga salbiy taʼsirlarni yumshatish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
xizmat koʻrsatuvchi xodimlarni, yoʻlovchilarni va aholini radiotexnik vositalari taʼsiridan himoya qilish, shu jumladan radiatsiya darajasini tizimli monitoring qilish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ekranlar ajratish, himoyalash uchun daraxtlar oʻtqazish va boshqalar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
seliteb, bino-inshootlar va yuqori voltli elektr uzatish liniyalarini, shuningdek koʻchmanchi qushlarning koʻchish yoʻllarini uchish maydonidan eng katta masofaga uzoqlashtirish orqali parvozlar xavfsizligini taʼminlash.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
401. Uchish maydonidan foydalanishda quyidagi atrof-muhit muhofazasi boʻyicha vazifalar amalga oshirilishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
yerning grunt qoplamasini (oʻsimlik qatlamini) saqlab qolish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
undan ehtiyotkorona va oqilona foydalanish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
aerodromlarning sunʼiy qoplamalaridan yigʻilgan yomgʻir-jala oqova suvlari hamda erigan suvlari bilan yerusti va yerosti suvlari ifloslanishini oldini olish.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
402. Aviakorxonalar gruntni eroziya, ifloslanishdan muhofaza qilish aerodrom va vertodrom uchun ajratilgan yerdan oqilona foydalanish, ularning yomgʻir-jala hamda erigan suvlar bilan ifloslanish holida, ularni tozalash chora-tadbirlarini ishlab chiqishlari lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
403. Aeroport hududida grunt eroziyasini oldini olish uchun uchish maydoniga koʻp yillik chim hosil qiluvchi oʻt urugʻlari sepilishi, xizmat-texnik qurilmalar uchastkalarida esa, daraxt-buta ekinlari ekilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
404. Sunʼiy qoplamalar yuzasidagi grunt qatlamining yerusti suv oqimi bilan yuvib ketilishini oldini olish uchun zovur (drenaj) tizimi, yomgʻir suvlarini qabul qilgich va suvni chiqarib yuborish qurilmalari soz holatda saqlanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
405. Uchish maydonida hosil boʻlgan yer usti yomgʻir-jala va erigan oqova suvlarni tozalamasdan suv havzalariga tashlashga, amalda boʻlgan yer usti suvlarini oqova suvlar bilan ifloslanishdan muhofaza qilish, aerodromlar toifalariga muvofiq sanitariya-himoya zonalarini taʼminlashga qoʻyiladigan talablarga javob bergandagina yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
19-bob. Yongʻin xavfsizligi qoidalari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
406. Aerodrom hududidagi havo kemalarida sodir boʻlgan yongʻinlarni oʻchirish uchun tashqi yongʻin oʻchirish suv havzalarini tashkil etish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bunda, aerodrom hududidagi yongʻinga qarshi suv taʼminoti QMQ 2.04.02-19 va SHNQ 2.04.01-21 ga muvofiq bajarilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
407. Aerodromning uchish-qoʻnish yoʻlagining har 150 m uzunligi boʻylab hamda ushbu yoʻlak chetidan 50 — 80 m dan yaqin boʻlmagan masofada va/yoki xavfsizlik yoʻlagida tashqi yongʻin oʻchirish suv havzalari joylashtirilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
408. Suv havzalari tegishli koʻrsatkich belgilar bilan belgilanishi kerak. Suv havzasi quvurining diametri 150 mm dan kam boʻlmasligi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
409. Suv havzalarining quvuri GOST 9941-2022 ga asosan tanlanishi hamda quvurni tashqi korroziyadan himoyasi GOST 9.602-2016 ga asosan amalga oshirilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
410. Yer osti suv havzalarining quvurlari halqalangan tizimda oʻrnatilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
411. Yer osti suv havzalariga yongʻin oʻchirish avtomobillarini (aerodrom avtomobillarining ogʻirligini inobatga olgan holda) borish yoʻllari qattiq qoplamali qilib loyihalanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bunda, yongʻin oʻchirish avtomobillarini orqa (nasos) tomoni bilan yer osti suv havzalariga oʻrnatishi uchun qattiq qoplamali yoʻldagi barcha burilishlar inobatga olinishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
412. Suvsiz hududlarda yer osti suv havzalari uchun aerodromning yongʻinga qarshi talab qilinadigan darajasiga muvofiq, muzlamaydigan yongʻinga qarshi hovuzlar joylashtirilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ushbu yongʻinga qarshi hovuzlaridan bino va inshootlarning yongʻinga qarshi suv tizimi uchun ham foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bunda, hovuz sigʻimi umumiy suv sarfida hisoblanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
413. Yer osti suv havzalaridagi bosim 2 atm.dan past boʻlsa, suv sarfi hisobi boʻyicha suv bosimini koʻtarib beruvchi nasoslar bilan jihozlanishi, bunda 2 ta (asosiy va zaxira) koʻzda tutilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
414. Suv bosimini koʻtarib beruvchi asosiy yongʻinga qarshi nasos ishdan chiqqanda, zaxira nasos avtomatik ravishda ishga tushishi hamda ushbu nasoslarning elektr taʼminoti I toifada boʻlishi hisobga olinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
SHNQ 2.05.08-21 “Aerodromlar” shaharsozlik normalari va qoidalariga
1-ILOVA
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Gidrogeologik sharoitlarning turlari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

Gidrogeologik sharoitlar turi

Gruntning muzlashida yer osti suvlari sathining chuqurligi

1

Muzlash chuqurligidan koʻp:

2,0 m — gilda, changli qumoqda;

1,5 mqumoq grunt va changli qumgruntlarda;

1,0 mqumgruntlar, qumlar, changli qumlarda;

2

Muzlash chuqurligidan katta, lekin I tur uchun berilgandan kichik

3

Muzlash chuqurligidan kichik.

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Izohlar: 1. Muzlash chuqurligi qordan tozalangan ochiq qoplama yuzasi uchun hisob bilan aniqlanadi va uni ustidan aerodrom yuzasini vertikal rejalashtirishni hamda zamin va qoplama materiallarining issiqlik-texnikaviy tasniflarini inobatga olib hisoblanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. Grunt muzlashni boshlaganida yer osti suvlari sathining chuqurligi qoplama tepasini qidiruv ishlarida belgilangan yer osti suvlari sathigacha, chuqur drenajlar yoki boshqa suv sathini pasaytiruvchi qurilmalar mavjud boʻlganda depression egrisi tepasigacha hisoblanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
SHNQ 2.05.08-21 “Aerodromlar” shaharsozlik normalari va qoidalariga
2-ILOVA
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Gilli gruntlar nomenklaturasi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

Grunt

Gruntning turlari

Quruq grunt ogʻirligiga nisbatan 0,05 dan 2 mm gacha oʻlchamdagi grunt zarrachalari miqdori, foiz

Egiluvchanlik miqdori Ip, foiz

 

qumgrunt

Yengil yirik

50* dan yuqori

IIp≤7

 

Yengil

50 dan yuqori

 

Changli

20 dan 50 gacha

 

Ogʻir changli

20 dan kam

 

Qumoq

Yengil yirik

40 dan yuqori

7≤Ip≤12

 

Yengil

40 va undan kam

 

Changli

40 dan yuqori

12≤Ip≤17

 

Ogʻir changli

40 va undan kam

 

Gil

Qumli

40 dan yuqori

17≤Ip≤27

 

Changli

Zarrachalari 0,05 dan 0,005 mm gacha oʻlchamdan kam

Toʻyingan

Normalanmaydi

Ip≤27

 

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
* Yengil yirik qum-gruntlar uchun 0,25 dan 2 mm gacha boʻlgan oʻlchamdagi zarrachalarning tarkibi hisobga olinishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
SHNQ 2.05.08-21 “Aerodromlar” shaharsozlik normalari va qoidalariga
3-ILOVA
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

Qattiq qoplamaning qalinligi, sm

Koʻndalang choklarda

Boʻylama choklarda

Shtir diametri, mm

Shtir uzunligi, sm

Shtir diametri, mm

Shtir uzunligi, sm

toʻgʻri

toʻgʻri

toʻgʻri

toʻgʻri

20 va undan kam

20

50

20

80

21-30

22

50

20-22

80

31-40

25

50

20-22

80

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
SHNQ 2.05.08-21 “Aerodromlar” shaharsozlik normalari va qoidalariga
4-ILOVA
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Gruntlarning hisobiy tasniflari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

Tabiiy zamin grunti

Gidro geologik sharoit turlari

Quyidagi yoʻl-iqlim hududlari uchun hisobiy toʻshama koeffitsiyenti Ks, MN/m3

Quyidagi yoʻl-iqlim hududi uchun elastiklik moduli, E, MPa

I — IV

I — IV

Shagʻalli, qum,

yirik qum

-

180

130

Oʻrtacha kattalikdagi qum

1

2

160

150

120

120

Mayda qum

1

2

3

100

90

80

100

100

100

Changli qum

1

2

3

110

80

70

50

50

50

Qum-grunt

1

2

3

110

80

70

45

45

42

Gil, qumoq grunt

1

2

3

90

80

70

60

42

34

Changli qum-grunt va qumoq grunt

1

2

3

80

60

50

42

34

34

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Izohlar: 1. Jadvalda keltirilgan hisobiy oʻrin koeffitsiyentini kgs/cm3 ga keltirish uchun 10-marta kamaytirish, kgs/cm3 ga keltirish uchun esa 10-marta oshirish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. 3-tur gidrogeologik sharoit uchun keltirilgan gruntlarni oʻrin koeffitsiyenti va elastiklik modullari qiymati quritish, yer osti suvlari sathini pasaytirish va boshqa muhandislik tadbirlarini qoʻllash bilan ularni 2 turga oʻtkazishni hisobga olib koʻrsatilgan.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3. Gruntlarning toʻshama koeffitsiyenti va elastiklik modullarining keltirilgan qiymatlari gʻovaklilik koeffitsiyenti e 0,5-0,8 ga teng boʻlganda, ularni tabiiy joylashishiga e>0.8 boʻlganda, koeffitsiyentlar qiymatlarini 35 foiz ga kamaytirish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
SHNQ 2.05.08-21 “Aerodromlar” shaharsozlik normalari va qoidalariga
5-ILOVA
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Toʻshamaning ekvivalentli koeffitsiyentini aniqlash
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. Ushbu ilovadagi qoidalar tabiiy zamin, shuningdek egiluvchanlikning choʻzilishga hisobiy qarshiligi normalanmagan materialga ega boʻlgan sunʼiy zamin qatlamlarini hisobiga nisbatan tatbiq etiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. Qattiq qoplamalarning qatlamli zamini uchun siqiladigan qatlam N chegarasida toʻshamaning ekvivalentli koeffitsiyenti Kse, MN/m3quyidagi ifoda orqali aniqlanishi zarur:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Kse, Ks2, Ks3 — turli holatli materiallar va bir xil turdagi gruntli tabiiy yoki sunʼiy zaminlarning gʻovakli va issiqdan himoyalovchi qatlamlarini ham hisobga olganda, 4 va 9 ilova (6-jadval)ga asosan qabul qilinadigan birinchi (yuqoridan hisoblaganda), ikkinchi va uchinchi qatlamlarning toʻshama koeffitsiyentining hisobiy qatlamlari, MN/m3 .
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
t1, t2 — asosning tegishli ravishda birinchi va ikkinchi qatlamlari qalinligi, m;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Dr — ogʻirlikning zaminga uzatilish aylanasining shartli diametri, m.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ogʻirlikning zaminga uzatilish aylanasining shartli diametri (Dr) quyidagicha qabul qilinishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
sinfsiz va I darajali ogʻirliklar uchun hisoblanayotgan monolit qoplamalar uchun 3,60 m;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
II darajali ogʻirliklar uchun hisoblanayotgan monolit qoplamalar uchun 3,20;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
III darajali ogʻirliklar uchun hisoblanayotgan monolit qoplamalar uchun 2,90;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
IV darajali ogʻirliklar uchun hisoblanayotgan monolit qoplamalar uchun 2,40;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
V va VI darajali ogʻirliklar uchun hisoblanayotgan monolit qoplamalar uchun 2,20;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
PAG-14 plitali yigʻma qoplamalar uchun 1,40;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
PAG-18 plitali yigʻma qoplamalar uchun 1,75.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ikki qatlamli zamin uchun t2va a2 qiymatlarni nolga teng deb qabul qilish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3. Zamin uch qatlamdan ortiq boʻlsa, eng yupqa qatlamlarni qoʻshni qatlamlar bilan birlashtirish yoʻli orqali 3 qatlamli hisobiga keltirish va ekvivalentli toʻshama koeffitsiyentini hisoblashda quyidagi ifoda boʻyicha aniqlanadigan birlashtirilgan qatlam koʻrsatkichlaridan (tred qalinlik va oʻrin koeffitsiyentining Ksr keltirilgan qiymati) foydalanish lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
tjKsi — xar bir birlashtiriladigan qatlamlarning tegishli ravishda qalinligi, m va toʻshama koeffitsiyenti, mn/m3, (9-ilovaning 6-jadvali).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4. Zaminda gʻovaklik koeffitsiyenti 0,8 dan katta boʻlgan zichlanmagan qatlamli gruntdan foydalanilganda, (siqiluvchi qatlam chegarasida) toʻshama koeffitsiyenti ushbu SHNQning 4-ilovasi boʻyicha qabul qilinishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5. Abadiy muzlaydigan gruntlar tarqalgan hududlarda gruntli zaminning loyihaviy tavsiflari ushbu SHNQning 4-ilovasiga muvofiq belgilanishi va dala sinovlari natijalariga koʻra yangilanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
6. Qattiq, siqilmaydigan qatlamlar (qoya togʻ jinslari) yotqiziladigan zaminning ekvivalentli toʻshama koeffitsiyenti quyidagi ifoda orqali aniqlanishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Kse = Ksrkh
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ksr — qattiq qatlamlar ustidagi sunʼiy va tabiiy asos qatlamlarining keltirilgan toʻshama koeffitsiyenti, MN/m3 ifoda boʻyicha olinadi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kh — qattiq qatlamni taʼsir koeffitsiyenti, qoplama ostidan uni nisbiy joylashish chuqurligi db/Dr va toʻshama koeffitsiyenti Ksrga bogʻlab rasmdan qabul qilinadi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
db — grunt qattiq qatlamining sathi joylashgan chuqurlik, m
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Qattiq qatlam koeffitsiyent kh aniqlash grafigi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Egrida raqamlar bilan qattiq qatlamda yotgan zamin qatlamini toʻshama koeffitsiyenti koʻrsatilgan Ks, MN/mZ.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
SHNQ 2.05.08-21 “Aerodromlar” shaharsozlik normalari va qoidalariga
6-ILOVA
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Koʻpchiydigan gruntlardagi zamin hisobi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. Koʻpchiydigan gruntlarda koʻtariladigan aerodrom qoplamalari zaminining hisobi koʻpchish deformatsiyasini St ruxsat etilgan qiymatgacha Su pasayishini taʼminlovchi barqaror qatlam qalinligini aniqlashdan iborat.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. Barqaror qatlam qalinligini quyidagi ketma-ketlikda aniqlash kerak: sunʼiy zamin qalinligini taxminan belgilash.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Aerodrom toʻshamasi va zamin qatlamlari qalinligini hisobga olib, koʻpchiydigan grunt qatlami balandligi Nn m, quyidagi ifoda boʻyicha aniqlanishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
λf λfi — tegishli ravishda gruntning oxirgi (p-) koʻpchiydigan qatlami va aerodrom toʻshamasi hamda asosi i qatlamining issiqlik oʻtkazuvchanlik koeffitsiyenti;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
θmp — muzlash davrida qoplama yuzasidagi absolyut oʻrtacha harorat, °S, havoning oʻrtacha harorati tma teng deb qabul qilinadi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
to — gruntning koʻpchishi boshlanishidagi harorati, °S, 1-jadvaldan qabul qilinadi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
τf=∑τj — qoplama yuzasidagi manfiy haroratli davrning davomiyligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
τj — havoning oʻrtacha oylik manfiy haroratli i oyining davom etishi, soat;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
i — aerodrom toʻshamasi va asosidagi qatlamlari soni;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
m — aerodrom toʻshamasi va asosidagi qatlamlari soni;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ti — aerodrom toʻshamasi va asosi i qatlami qalinligi, m;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ηf — grunt n chi qatlamining oʻtish holatida va sovushida ajralib chiqadigan issiqlik miqdori, kJ/m3;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ηfi — fazoviy oʻtishlar hamda aerodrom qoplama va asosi i — qatlamining sovutish paytida chiqarilgan issiqlik miqdori, kJ/m3;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ηfo — koʻtarilish boshlanishining izotermasi ostida joylashgan gruntning fazoviy oʻtishlari va sovishi paytida chiqarilgan issiqlik miqdori, kJ/m3;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Cf, Cfi — issiqlik sigʻimi, kJ/(m3,oS);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Pd, Pdi — quruq gruntni yoki materialni zichligi kg/m3;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
w, wi — jami namlik, birlik qismi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ww, wwi — grunt yoki materiallar tarkibida muzlagan suv mavjudligi hisobiga ularning namligi, tegishli ravishda gruntning (n chi) koʻpchiydigan qatlami va aerodrom toʻshamasi va asosini i chi qatlami, birlik qism.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ρdi, λfi, Cfi, wi — qiymatlar aerodrom qoplamasi va asosining materiallari uchun 1-jadvaldan, λfi va Cfi qiymatlar tabiiy asos gruntlari uchun ushbu SHNQning 6-ilovasi 2-jadvalidan ρdi, wi, va wwi, — qiymatlar — muhandislik geologiya qidiruv maʼlumotlari boʻyicha qabul qilinadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ww qiymatini quyidagi ifoda boʻyicha aniqlash lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kw — koeffitsiyent, 2-jadval boʻyicha qabul qilinadi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
wp — joʻvalash chegarasidagi gruntning namligi, muhandislik-geologik tadqiqotlar maʼlumotlari boʻyicha qabul qilinadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

1-jadval

Gruntlar

Koʻpchishning boshlanish harorati oS, minus

Qumlar:

Shagʻalli va yirik

Mayda va changli

0

0,2

Qum-gruntlar

0,4

qumoq gruntlar:

Yumshoq plastik

Qattiq plastik

Yarim plastik

0,6

0,8

1,0

Gillar:

Yumshoq plastik

Qattiq plastik

Yarim plastik

1,1

1,3

1,5

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

2-jadval

Gruntlar

Plastiklik miqdori

Kw

Qumlar va qumgruntlar

Ip <0,02

0

Qum-gruntlar

0,02p<0,07

0,35

Qumoq gruntlar

0,07p<0,13

0,50

0,13p<0,17

0,55

Gillar

Ip>0,17

0,65

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3. Zaminning koʻpchish deformatsiyasini hisobiy qiymati Sf, m, 1-rasmdagi hisobiy sxemaga asosan qoʻyidagi formula orqali aniqlanishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ni — i qatlamdan yuqorida yotgan qatlamlarni hisobga olmaganda asosning muzlaydigan qatlami balandligi, m;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
mzi — aerodrom toʻshamasi va asosining koʻpchish jadalligining pasayishini hisobga oluvchi koeffitsiyent Ni/Nf nisbatlarga bogʻlab 2-rasmdan aniqlanadi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Nf — aerodrom toʻshamasi va asosining koʻpchishi boshlanishida izotermalargacha boʻlgan muzlagan qatlami balandligi, m;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kfi — i chi qatlamning muzli koʻpchish koeffitsiyenti mazkur ilovaning 3-jadvaliga muvofiq qabul qilish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-rasm. Qatlam zamin qismi sxemasi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2-rasm. mz koeffitsiyentni aniqlash sxemasi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4. Tabiiy zamin sifatida I va II prinsiplaridan foydalanilsa, gruntlarning ushbu SHNQning 6-ilovasi (3) ifodasi boʻyicha aniqlangan majburiy mavsumiy erish chuqurligi dt dan kam boʻlsa, koʻpchish deformatsiyasi hisobida Nf ga teng deb qabul qilish, oxirgi (p-) koʻpchiydigan qatlam balandligi esa quyidagi ifoda boʻyicha aniqlanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

3-jadval

Gruntlar

Quyidagi gidrogeologik sharoit turida muzli koʻpchish koeffitsiyenti kf

1

2

3

Qumlar:

shagʻalli

0

0

0,1

yirik

0

0,01

0,02

oʻrta kattalikdagi tarkibida 0,5mm dan kichik oʻlchamli zarrachali mayda foiz;

0

0,01

0,03

2 gacha

0

0,01

0,03

2 dan yuqori 15 gacha

0,01

0,02

0,04

changli

0,02

0,05

0,10

Qum-gruntlar:

tarkibida 0,25 dan 0,05 mm gacha qumli zarrachali, foiz:

0,01

0,03

0,10

20 va kam

0,03

0,05

0,12

20 dan koʻp changli

0,04

0,08

0,20

qumoq gruntlar:

tarkibida gilli zarrachalar, foiz:

0,02

0,04

0,12

10 dan 20 gacha

0,03

0,05

0,14

20 dan katta 30 gacha changli

0,04

0,06

0,20

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Izohlar: 1. Yirik boʻlakli gruntlar uchun hisobiy koʻpchish koeffitsiyenti qiymati toʻldiruvchi (qum, qumgrunt va boshqalar) turiga bogʻliq holda kamaytiruvchi koeffitsiyent kirgizish bilan qabul qilinadi. Koeffitsiyent qiymati toʻldiruvchi tarkibi grunt ogʻirligining 10 dan 30 foiz gacha boʻlganda, 0,5 toʻldiruvchi tarkibi grunt ogʻirligini 30 dan 50 foiz gacha boʻlganda, 0,7 qabul qilinadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. Gruntda minerallar ortishi koʻrinishida yangi yuzaga kelgan kaolinit guruhi, shuningdek gillangan va gʻilli gruntlarining kichik qatlami mavjud boʻlsa, qumlarda koʻpchish koeffitsiyenti 1 va 2-turdagi gidrogeologik sharoit uchun 0,01 ga va 3-tur gidrogeologik sharoit uchun 0,02 ga ortadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Gruntlarda karbonatlar, oq tusdagi karbonatlar boʻlagi ljelengiya koʻrinishida mavjud boʻlsa, shuningdek tabiiy zaminni standart zichlashdagi eng kattasiga yaqin zichlikkacha zichlanganda, koʻpchish koeffitsiyenti 1 va 2 chi tur gidrogeologik sharoit uchun 0,01 ga, 3 chi tur gidrogeologik sharoit uchun 0,02 ga kamaytiriladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
SHNQ 2.05.08-21 “Aerodromlar” shaharsozlik normalari va qoidalariga
7-ILOVA
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Foydalanishdagi ogʻirlik va konstruksiyani oʻzini ogʻirligidan gruntda yuzaga keladigan siquvchi kuchlanishni aniqlash
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. Gruntda gruntning oʻzini ogʻirligidan va aerodrom toʻshamasidan yuzaga keladigan siquvchi kuchlanishlari , kPa, quyidagi ifoda boʻyicha aniqlanishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
konstruktiv qatlam qalinligi, m;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— konstruktiv qatlam materialining zichligi, t/m3;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
az— aerodrom toʻshamasi ostidan gruntning qaralayotgan nuqtasigacha boʻlgan masofa, m;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
g=9,81 m/s2 — erkin tushish tezlanishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
grunt zichligi, t/m3.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. Gruntda ekspluatatsiyaviy ogʻirlikdan yuzaga keladigan siquvchi kuchlanish quyidagi ifoda orqali aniqlanadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
gruntli asos yuzasidagi bogʻlanishli bosimning eng katta qiymati, kPa.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3. Qattiq qoplamalar uchun boshlangʻich bosimning eng katta qiymatini pk kPa, quyidagi ifoda boʻyicha aniqlash lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bir gʻildirakli tayanchlar uchun:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
koʻp gʻildirakli tayanchlar uchun:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
gʻildirakka tushadigan yuk, kN, 245-bandda keltirilgan formula boʻyicha aniqlanadi (12);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
l — qattiq monolitni hisoblashda 1,0 m ga teng va prefabrik qoplamalarni hisoblashda 0,5 m ga teng olingan qoplama plitasining elastik xarakteristikasi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— tayanchning barcha gʻildiraklari bogʻlanish maydonining ogʻirlik markazidan i — gʻildirak izi markazigacha boʻlgan masofa, m;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— bosh tayanchdagi gʻildiraklar soni;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— koeffitsiyent, qiymati bir gʻildirakli tayanchlar uchun — 5,0, ikki gʻildirakli tayanchlar uchun — 3,5, toʻrtta va ortiq sonli gʻildirakli tayanchlar uchun — 2,0 ga teng deb qabul qilinishi kerak;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— qattiq monolitik qoplamalarni hisoblashda 1,0 ga teng olingan koeffitsiyent va yigʻma qoplamalarni hisoblashda 1,42 ga teng.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4. Bogʻlanishli bosim pk ning eng katta qiymati, qattiq boʻlmagan qoplama uchun quyidagi ifoda boʻyicha aniqlash lozim, kPa:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— gʻildirak pnevmatikasidagi havoning ichki bosimi, kPa;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— boshlangʻich bosimning eng katta qiymati;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— gruntli asos yuzasidagi bogʻlanishli nisbiy bosim, nisbatlarga bogʻlab nomogramma boʻyicha aniqlanishi lozim;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
E — gruntli asosning elastiklik moduli, MRa;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Emt — qattiq boʻlmagan konstruksiyaning oʻrtacha elastiklik moduli, MRa;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ttot — qattiq boʻlmagan konstruksiyaning umumiy qalinligi, m;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— bir gʻildirakli ekvivalent ogʻirlik pnevmatikasi izi yuzasiga teng kattalikdagi aylana diametri, m.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5. kz koeffitsiyenti qiymatining 1-jadval boʻyicha qaralayotgan nuqtadan qoplama plitasi ostigacha boʻlgan ekvivalent masofa Dr, ni qattiq qoplamalar uchun qoplama nuqtasidan ogʻirlikning sunʼiy zaminga uzatilish aylanasining shartli diametriga nisbati va qattiq boʻlmagan qoplamalar uchun az/Dr hisobga olib aniqlash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-rasm. Qattiq boʻlmagan qoplamaning gruntli zamini yuzasidagi Rk solishtirma kontakt bosimini aniqlash nomogrammasi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

1-jadval

 

ae yoki azDrDr

kz

ae yoki azDrDr

kz

 

0

0,2

0,4

0,6

0,8

1,0

1,2

1,4

1,6

1,000

0,949

0,756

0,547

0,390

0,284

0,213

0,165

0,130

1,8

2,0

2,2

2,4

2,6

3,2

3,8

4,4

5,0

0,106

0,087

0,073

0,062

0,053

0,036

0,025

0,019

0,015

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
6. Ekvivalent masofasi ae, m, ni quyidagi ifoda boʻyicha aniqlash lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— 1 bandga qarang;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— sunʼiy asosning konstruktiv qalinligi, m;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
koi — 2-jadval boʻyicha qabul qilinadigan koeffitsiyent.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

 

2-jadval

Qattiq qoplamani sunʼiy asosi konstruktiv qatlam materiali

Koeffitsiyent

Qum

1,5

Bogʻlovchilar bilan ishlov berilmagan grunt shagʻalli, grunt chaqiq toshli qorishmalar

2,5

Xuddi shunday, organik bogʻlovchilar bilan ishlov berilgan; zichlash usuli boʻyicha yotqizilgan chaqiq tosh

3,5

Qumli sement, gruntli sement, uchuvchi kul bilan ishlov berilgan gruntlar

6,0

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
7. Qattiq va qattiq boʻlmagan qoplamalarni qoplama plitalaridan sunʼiy asosga ogʻirlikni uzatilish aylanasining shartli diametrini Dr , m, quyidagi ifoda boʻyicha aniqlash kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— havo kemasi tayanchiga tushadigan hisobiy ogʻirlik, kN.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
SHNQ 2.05.08-21 “Aerodromlar” shaharsozlik normalari va qoidalariga
8-ILOVA
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Aerodrom toʻshamalari materiallarining tasnifi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

1-jadval

Egilishdagi choʻzilishga qarshi mustahkamlik boʻyicha sinfi

Quyidagi hisoblarda egilishdagi choʻzilishga hisobiy qarshilik, MRa (kgk/cm2)

Betonning boshlangʻich elastiklik moduli Yeb, MRa (kgk/cm2)

mustahkamlik boʻyicha Rbtb

yoriq hosil boʻlishi boʻyicha Rbtb

ogʻir

Mayda zarrali

(qumli)

2,8/35

2,26

-

2,60·10

2,16·10

3,2/40

2,75

-

2,84·10

2,31·10

3,6/45

3,04

3,60

3,04·10

2,45·10

4,0/50

3,43

4,00

3,24·10

2,60·10

4,4/55

3,73

4,40

3,53·10

-

4,8/60

4,10

4,80

3,53·10

-

5,2/65

4,40

5,20

3,73·10

-

5,6/70

4,80

5,60

3,73·10

-

6,0/75

5,10

6,00

3,82·10

-

6,4/80

5,50

6,40

-

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Izohlar:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. Chiziq oldida choʻzilishga mustahkamlik boʻyicha beton sinfi, chiziqdan keyin tegishli mustahkamlik variatsiyasi koeffitsiyenti 0,135 boʻlganda, egilishdagi choʻzilishga mustahkamlik boʻyicha beton markasi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. Beton sinflari betonning egilishdagi choʻzilishga taʼminlanganligi 0,95 boʻlganda, kafolatlangan mustahkamligiga javob beradi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3. Mayda zarrali betonning boshlangʻich elastiklik moduli yiriklik moduli 2,0 dan katta boʻlgan qumdan tayyorlangan tabiiy qattiklikdagi beton uchun keltirilgan; yiriklik moduli 2,0 dan kichik boʻlgan qumdan tayyorlangan tabiiy qattiqlikdagi beton uchun ushbu jadvaldagi qiymatlarni 0,9 ga koʻpaytirish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

2-jadval

Qattiq boʻlmagan qoplamalar uchun asfaltbeton qorishmalar

Asfaltbetonning hisobiy harorati, oS quyidagicha boʻlganda, egilishdagi choʻzilishga qarshiligi Rd , MRa

Asfaltbetonning hisobiy harorati, oS quyidagicha boʻlganda, elastiklik moduli Eab , MRa

10

20

30

10

20

30

Zich markali:

I

II

III

Gʻovakli

2,8/2,4

2,2/1,9

2,1/1,8

1,7/1,4

2,4/2,1

2,0/1,7

1,9/1,6

1,5/1,3

2,1/1,8

1,7/1,4

1,6/1,3

1,3/1,1

1500

1200

900

900

1000

800

600

600

700

500

400

400

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Izohlar:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. Chiziqdan oldin asfaltbetonning egilishdagi kuchlanish qarshiligi qiymatlarini konstruktiv tayanchlar gʻildirak yuklarining kunlik kamaytirilgan soni uchun 50 tagacha, chiziqdan keyin — 50 dan ortiq qabul qilish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. Asfalbetonni hisobiy haroratini qoplama haroratini kuzatish maʼlumotlari mavjud boʻlmaganda — 30 0S deb qabul qilish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

3-jadval

Qattiq qoplama sunʼiy zamini uchun beton turi

Egilishdagi choʻzilishda mustahkamlik boʻyicha beton sinfi Bbtb

Egilishdagi choʻzilishga hisobiy qarshilik Rbtb , MRa

Elastiklik moduli Eb , MRa

Keramzitbeton

1,6/20

2,0/25

2,4/30

2,8/35

1,2

1,5

1,8

2,1

12000

13000

14000

15000

Mayda zarrali (qumli)

Shlakbeton

1,6/20

2,0/25

2,4/30

1,6/20

1,2

1,5

1,8

1,2

14000

17000

20000

9500

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Izoh: Chiziq oldida egilishdagi choʻzilishga mustahkamlik boʻyicha beton sinfi, chiziqdan keyin unga tegishli mustahkamlikning variatsiya koeffitsiyenti 0,135 boʻlganda, egilishdagi Pu choʻzilishga mustahkamlik boʻyicha beton Bbtb da koʻrsatilgan.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

4-jadval

Sunʼiy zamin uchun qoʻllaniladigan material

Siqilishga mustahkamlik sinfi

Egilishdagi choʻzilishga hisobiy qarshiligi, MRa

Qoplama hisobiga elastiklik moduli, E, MRa.

qattiq

qattiq boʻlmagan

Eng qulay gruntli qorishmadan tayyorlangan qumli sement va gruntli sement

40

60

75

0,6

0,8

1,0

2900

4000

6000

460

640

960

Qum-gruntli va qumoq gruntli gruntlardan gruntli sement

40

60

75

0,6

0,8

1,0

1500

2200

3700

360

530

890

Changli qum-grunt va qumoq gruntli gruntli sement

40

60

0,6

0,8

1400

1900

340

460

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Izoh: Elastiklik moduli va egilishdagi choʻzilishga qarshilik qiymatlari uchun keltirilgan qurilmada aralashtirish yoʻli bilan olinadigan materiallar uchun keltirilgan Rtb va E qiymatlarini 30 foizga oshirish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

 

 

 

5-jadval

Sunʼiy zaminlardagi grunt va qorishmalar

Quyidagi qoplamalar hisobida elastiklik moduli E, MRa

qattiq

qattiq boʻlmagan

Yirik boʻlakli gruntlar, qumli shagʻalli, eng qulay tarkibli gruntli shagʻalli va gruntli chaqiq toshli qorishmalar, shagʻalli, yirik va oʻrtacha kattalikdagi qumlar quyidagilar bilan mustahkamlangan:

 

 

ketuvchi kul yoki shlak bilan

3600/2400

600/400

Yirik boʻlakli gruntlar, qumli shagʻalli, eng qulay tarkibli gruntli shagʻalli va gruntli chaqiqtoshli qorishmalar, shagʻalli, yirik va oʻrtacha kattalikdagi qumlar sement yoki ohak qoʻshimchasi bilan,

4800/2400

800/400

sement qoʻshimchasi bilan bitum emulsiyasi

4800/3600

800/600

Yirik boʻlakli gruntlar, qumli-shagʻalli, eng qulay boʻlmagan tarkibli gruntli chaqiq toshli qorishmalar,gruntli shagʻalli qorishmalar quyidagilar bilan mustahkamlangan:

 

 

ketuvchi kul yoki shlak bilan.

4000/2700

650/450

Yirik boʻlakli gruntlar, qumli-shagʻalli, eng qulay boʻlmagan tarkibli gruntli chaqiq toshli qorishmalar, gruntli shagʻalli qorishmalar sement yoki ohak qoʻshimchasi bilan,

4800/2400

800/400

sement yoki karbamidli qatron qoʻshimchasi bilan bitum emulsiyasi

4800/2400

800/400

Plastik qiymati 3 dan kichik boʻlgan qum va qum-grunt quyidagilar bilan mustahkamlangan:

 

 

ketuvchi kul yoki shlak bilan

3000/1200

500/200

Plastik qiymati 3 dan kichik boʻlgan qum va qum-grunt sement yoki ohak qoʻshimchasi bilan,

4000/1500

700/250

sement yoki karbamidli qatron qoʻshimchasi bilan bitum emulsiyasi

4000/2400

700/400

Plastik qiymati 3 dan kichik boʻlgan qum va qum-grunt quyidagilar bilan mustahkamlangan:

 

 

ketuvchi kul yoki shlak bilan

3000/1200

500/200

Plastik qiymati 3 dan kichik boʻlgan qum va qum-grunt sement yoki ohak qoʻshimchasi bilan sement yoki karbamidli qatron qoʻshimchasi bilan bitum emulsiyasi

4000/1200

700/200

4000/2400

700/400

4800/2400

800/400

Sement yoki ohakli qoʻshimchasi ketuvchi kul yoki shlak bilan mustahkamlangan qumoq grunt

2400/600

400/100

Qovushqoq bitum bilan ishlov berilgan qurilmada aralashtirilgan togʻ jinslaridan hosil boʻlgan chaqiq tosh, siqilishdagi chegaraviy mustahkamligi, MRa:

 

 

100 dan 80

4500/3600

700/600

80 dan kichik 60 gacha

3600/3000

600/500

60 dan 30 gacha

3000/1800

500/300

6,5 dan 8 sm qalinlikda shimdirish usulida qovushqoq bitum bilan ishlov berilgan chaqiq tosh

3600/3000

600/500

Asfaltbeton:

 

mazkur ilovaning 2-jadvaliga qarang

zich

6000

gʻovakli

3600

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Izohlar:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. V va VI toifadagi normativ yuklarga moʻljallangan sunʼiy zaminlarda qoʻllaniladigan, qoʻshimchali yoki qoʻshimchasiz kul yoxud shlak bilan mustahkamlangan materiallarning suvga toʻyingan namunalari siqilishdagi mustahkamlik chegarasi 2 MPa dan 4 MPa gacha boʻlishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Sement yoki karbamid smolasi qoʻshilgan bitum emulsiyasi yoxud qovushqoq bitum bilan mustahkamlangan materiallarniki esa 1,5 MPa dan 2,5 MPa gacha boʻlishi kerak. Bunda, egilishdagi choʻzilish mustahkamlik chegarasi 0,6 MPa dan kam boʻlmasligi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
IV va undan yuqori toifadagi normativ yuklarga moʻljallangan sunʼiy zaminlarda qoʻllaniladigan materiallarning suvga toʻyingan namunalarining siqilishdagi mustahkamlik chegarasi 4 MPa va 2,5 MPa dan, suvga toʻyingan namunalarning egilishdagi choʻzilish mustahkamlik chegarasi esa 1 MPa dan kam boʻlmasligi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bitum emulsiyasi yoki qovushqoq bitum bilan mustahkamlangan material namunalarining sinovlari 20°C haroratda oʻtkazilishi shart.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. Asfaltbetonni mustahkamlik tasniflari GOST 9128-2013 ga mos kelishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3. Gruntlarning elastiklik modulini eng katta qiymatlarini qorishmalarni qorishtirgich qurilmalarida tayyorlashda va qorishmalarni beton yotqizuvchilarda yotqizishda yoki qorishmalarni bir marta oʻtadigan grunt qorishtirgich mashinalarida tayyorlashda qabul qilish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4. Sementli suyuq bitum bilan mustahkamlangan gruntlar uchun elastiklik modullarining hisobiy qiymatlarini sementli bitum emulsiyasi bilan mustahkamlangan gruntlar uchun koʻrsatilgan qiymatlardan 1,5-marta kam qabul qilish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5. Organik bogʻlovchilar bilan ishlov berilgan materiallarning elastik modullarining yuqori qiymatlari moʻtadil iqlimli hududlarga, pastroq qiymatlar — yumshoq iqlimga ega.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Yumshoq iqlim sharoiti eng sovuq oyning tashqi havosining oʻrtacha oylik harorati 0 °S dan minus 5 °S gacha, oʻrtacha — minus 5 °S dan minus 15 °S gacha, ogʻir — minus 15 °S dan past boʻlishi bilan tavsiflanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

6-jadval

Qattiq va qattiq boʻlmagan qoplamalar sunʼiy zamin materiallari, qorishmalari va gruntlari

Elastiklik moduli, E, MRa

Toʻshama koeffitsiyenti , MN/m

qattiq

qattiq boʻlmagan

Zichlash usulida yotqizilgan tabiiy toshdan olingan chaqiq tosh siqilishdagi mustahkamlik chegarasi, MRa:

100

450

450

80

350

350

60

300

300

Siqilishga mustahkamlik chegarasi 60 MRa dan kam boʻlmagan, quyidagi zarralardan tashkil topgan boʻlaklarga ajratilmagan chaqiqtosh, shagʻal, foiz:

2 mm dan yirik:

0,005 mm dan kichik:

85 dan ortiq

3 gacha

270

270

70 dan ortiq 85 gacha

3 dan ortiq 7 gacha

210

210

60 dan ortiq 70 gacha

7 dan ortiq 10 gacha

180

180

50 dan ortiq 60 gacha

10 dan ortiq 12 gacha

160

160

Aralashtirish usulida qumli sement bilan mustahkamlangan chaqiq tosh, chaqiq tosh ogʻirligiga nisbatan qumli sement quyidagi foizni tashkil etadi:

40

2200

1100

30

1700

850

20

1000

500

10

600

300

Qumli sementli qorishma bilan shimdirish usulida mustahkamlangan chaqiqtosh, chaqiqtosh ogʻirligining 25 foizga qumli sement sarflanadi

1800

900

Gruntli shagʻal, gruntli chaqiqtosh, qumli shagʻal, qumli chaqiqtosh qorishmalari:

yirik donali (10 mmdan yirik zarralar 50 foizdan ortiq)

280

280

oʻrtacha donali (2 mmdan yirik zarralar 50 foizdan ortiq)

250

250

mayda donali (2 mmdan yirik zarralar 25 dan 50 foizgacha)

180

180

Mayda toshli grunt (10 mm dan yirik zarralar 50 foizdan ortiq)

280

280

Qum:

shagʻalli

150

150

yirik

130

130

oʻrtacha kattalikdagi

120

120

Zichlash usulida yotqizilgan metallurgiyaning nordon shlaki

420

420

Metallurgiyaning asosiy shlaki, quyidagi granulometrik tarkibli:

tanlab olingan:

faol

400

400

faolligi kam

250

250

tanlab olinmagan

170

170

Yirik qum:

oqindi togʻ jinslaridan

140

140

choʻkindi ohaklaridan

90

90

mayda chigʻanoq

90

90

Mustahkamligi kam boʻlgan qum toshlar

110

110

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Izoh: Qumli sement bilan mustahkamlangan chaqiqtoshni hisobiy tasnifini belgilashda, qumli sement tarkibida qum ogʻirligini 12 foizini 400 markali sement tashkil etadi deb qabul qilish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

7-jadval

Sunʼiy zaminlar uchun mustahkamligi past darajadagi ogʻir beton

Mustahkamlik sinfi Siqish markasi

Egilishda choʻzilishga chegaraviy qarshilik Rtb , MRa

Qoplamalarni hisoblashda elastik modul E, MRa,

qattiq

qattiq boʻlmagan

Plastik qorishmadan konus choʻkmasi 1 — 4 cm

V5

75

-

0,9

13000

2200

V7,5

100

-

1,2

17000

2800

V10

150

-

1,5

21000

3500

Qattiq qorishmadan (qattiqlik viskozimetrga koʻra 60-80 s)

V5

75

1,2

0,9

10000

1700

V7,5

100

1,5

1,2

13000

2200

V10

150

1,8

1,5

15500

2600

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Izoh: Kasr suratida yuqori mustahkam toʻldiruvchida, maxrajda-shagʻal va mahalliy tosh materiallarida betonlar uchun qiymatlari koʻrsatilgan.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
SHNQ 2.05.08-21 “Aerodromlar” shaharsozlik normalari va qoidalariga
9-ILOVA
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Aerodrom qoplamalarini hisoblash uchun grafik, nomogramma va jadvallar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-rasm. Oʻtuvchi koeffitsiyent K xususiyatlari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
a) maqullangan egilish momenti uchun
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
b) teskari egilish momenti uchun
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
v) oʻtuvchi koeffitsiyent k va kf tuzatish koeffitsiyentini aniqlash grafigi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2-rasm. Ortotrop plitalarda ichki kuchlanishni taqsimlashni inobatga oluvchi koeffitsiyentlarni kx va ky aniqlash grafigi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3-rasm. Beton qoplamaning kuchlanishini hisoblashda tsup tuzatish koeffitsiyentini aniqlash grafigi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4-rasm. koeffitsiyentni aniqlash nomogrammasi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5-rasm. Gruntlarda quriladigan qattiq aerodrom qoplamalarning chegaraviy nisbiy egilish λu aniqlash grafigi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
a — qumoqlar, gillar, qumgruntlarda (shagʻal aralashmasi gruntlarni qoʻshib hisoblaganda);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
b — changli qumlarda
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
v — yirik qumlarda, oʻrta yiriklikli va mayda shagʻallarda, grafikdagi chiziqlar soni havo kemasidagi pnevmatik gʻildiraklar ichidagi havo bosimi (Ra va MRa)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
6-rasm. Asfaltbetonda egilishda ̅ σr oʻziga xos choʻziluvchi kuchlanishlarni aniqlash uchun nomogramma
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
7-rasm. Havo kemasi tayanchlarining gʻildiraklari atad orasidagi taxminiy masofalar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

1-jadval

a

a

a

a

a

a

0

0,02

0,04

0,06

0,08

0,10

0,12

0,14

0,16

0,18

0,20

0,22

-

0,4204

0,3560

0,3184

0,2917

0,2710

0,2542

0,2399

0,2276

0,2167

0,2070

0,1982

0,24

0,26

0,28

0,30

0,32

0,34

0,36

0,38

0,40

0,42

0,44

0,46

0,1902

0,1829

0,1761

0,1698

0,1639

0,1584

0,1532

0,1483

0,1437

0,1393

0,1351

0,1311

0,48

0,50

0,52

0,54

0,56

0,58

0,60

0,62

0,64

0,66

0,68

0,70

0,1274

0,1237

0,1203

0,1169

0,1138

0,1107

0,1077

0,1049

0,1022

0,0995

0,0970

0,0945

0,72

0,74

0,76

0,78

0,80

0,82

0,84

0,86

0,88

0,90

0,92

0,94

0,0921

0,0898

0,0876

0,0854

0,0833

0,0813

0,0793

0,0774

0,0756

0,0737

0,0720

0,0703

0,96

0,98

1,00

1,10

1,20

1,30

1,40

1,50

1,60

1,70

1,80

1,90

0,0686

0,0670

0,0654

0,0582

0,0518

0,0461

0,0411

0,0366

0,0326

0,0290

0,0258

0,0230

2,00

2,20

2,40

2,60

2,80

3,00

3,20

3,40

3,60

3,80

4,00

0,0204

0,0160

0,0125

0,0097

0,0075

0,0057

0,0043

0,0032

0,0023

0,0016

0,0011

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

2-jadval

η ( ξ )

Havo kemasi tayanchining i-gʻildiragi taʼsiridan qattiq aerodrom qoplamalari plitasining hisobiy kesimida ξ (η) boʻlganda, m(xi) va m(yi) qiymatlari

0

0,05

0,1

0,2

0,3

0,4

0,5

0,6

0

-

0,2568

0,1916

0,1280

0,0916

0,0665

0,0478

0,0334

0,05

0,3221

0,2568

0,1946

0,1291

0,0921

0,0668

0,0481

0,0335

0,1

0,2578

0,2343

0,1927

0,1310

0,934

0,0677

0,0487

0,0340

0,2

0,1938

0,1872

0,1704

0,1294

0,0953

0,0698

0,055

0,0355

0,3

0,1567

0,1537

0,1455

0,1202

0,0935

0,0706

0,0520

0,0471

0,4

0,1308

0,1291

0,1243

0,1081

0,0883

0,0692

0,0524

0,0382

0,5

0,1111

0,1100

0,1069

0,0960

0,0813

0,0659

0,0513

0,0385

0,6

0,0953

0,0946

0,0925

0,0847

0,0737

0,0614

0,0492

0,0378

0,7

0,0824

0,0819

0,0804

0,0746

0,0662

0,0564

0,0462

0,0364

0,8

0,0715

0,0712

0,0700

0,0667

0,0592

0,0513

0,0428

0,0344

0,9

0,0623

0,0620

0,0611

0,0578

0,0526

0,0463

0,0393

0,0321

1,0

0,0543

0,0541

0,0534

0,0508

0,0467

0,0415

0,0357

0,0296

1,1

0,0475

0,0473

0,0467

0,0446

0,0413

0,0371

0,0322

0,0270

1,2

0,0414

0,0413

0,0357

0,0343

0,0321

0,0392

0,0258

0,0220

1,3

0,0362

0,0361

0,0357

0,0343

0,0321

0,0292

0,0258

0,0220

1,4

0,0316

0,0315

0,0312

0,0300

0,0282

0,0258

0,0229

0,0197

1,5

0,0275

0,0275

0,0272

0,0263

0,0247

0,0227

0,0203

0,0176

1,6

0,0240

0,0239

0,0237

0,0229

0,0223

0,0114

0,0103

0,0091

1,7

0,0208

0,0208

0,0206

0,0199

0,0189

0,0174

0,0179

0,0137

1,8

0,0181

0,0180

0,0179

0,0173

0,0164

0,0152

0,0137

0,0120

1,9

0,0156

0,0156

0,0155

0,0150

0,0142

0,0132

0,0119

0,0105

2,0

0,0135

0,0134

0,0133

0,0129

0,0123

0,0114

0,0103

0,0091

2,1

0,0116

0,0115

0,0115

0,0111

0,0106

0,0098

0,0089

0,0078

2,2

0,0099

0,0099

0,0098

0,0095

0,0090

0,0084

0,0076

0,0067

2,4

0,0072

0,0072

0,0072

0,0069

0,0065

0,0061

0,0055

0,0048

2,6

0,0051

0,0051

0,0050

0,0049

0,0046

0,0043

0,0038

0,0034

2,8

0,0035

0,0035

0,0034

0,0033

0,0031

0,0029

0,0026

0,0022

3,0

0,0123

0,0023

0,0023

0,0022

0,0020

0,0019

0,0016

0,0014

3,2

0,0014

0,0014

0,0014

0,0013

0,0012

0,0011

0,0009

0,0008

3,4

0,008

0,0008

0,0008

0,0007

0,0007

0,0006

0,0004

0,0003

3,6

0,0003

0,0003

0,0003

0,0002

0,0002

0,0003

0,0001

-0,0000

3,8

0,0000

0,0000

0,0000

0,0000

-0,0000

-0,0001

-0,0001

-0,0002

4,0

-0,0002

-0,0002

-0,0002

-0,0002

-0,0002

-0,0002

-0,0003

-0,0003

η ( ξ )

Havo kemasi tayanchining i-gʻildiragi taʼsiridan qattiq

aerodrom qoplamalari plitasining hisobiy kesimida ξ (η) boʻlganda,

m(xi) va m(yi) qiymatlari

0,7

0,8

0,9

1,0

1,1

1,2

1,3

1,4

0

0,0218

0,0126

0,0050

0,0011

-0,0061

-0,0101

-0,0133

-0,0158

0,05

0,0220

0,0127

0,0051

0,0010

-0,0060

-0,0100

-0,0132

-0,0157

0,1

0,0223

0,0129

0,0053

-0,0008

-0,0058

-0,0099

-0,0131

-0,0156

0,2

0,0236

0,0140

0,0062

-0,0001

-0,0052

-0,0093

-0,0126

-0,0152

0,3

0,0251

0,0154

0,0075

0,0011

-0,0041

-0,0084

-0,0117

-0,0144

0,4

0,0265

0,0169

0,0089

0,0024

-0,0029

-0,0072

-0,0107

-0,0134

0,5

0,0274

0,0181

0,0103

0,0038

-0,0016

-0,0060

-0,0095

-0,0123

0,6

0,0277

0,0189

0,0113

0,0050

-0,0003

-0,0047

-0,0083

-0,0111

0,7

0,0273

0,0192

0,0121

0,0060

0,0009

-0,0035

-0,0070

-0,0099

0,8

0,0264

0,0190

0,0125

0,0068

0,0018

-0,0024

-0,0059

-0,0087

0,9

0,0251

0,0185

0,0125

0,0072

0,0026

-0,0014

-0,0048

-0,0076

1,0

0,0235

0,0177

0,0123

0,0074

0,0031

-0,0006

-0,0039

-0,0066

1,1

0,0218

0,0167

0,0119

0,0074

0,0035

-0,0000

-0,0031

-0,0057

1,2

0,0200

0,0155

0,0113

0,0073

0,0036

0,0004

-0,0025

-0,0049

1,3

0,0182

0,0143

0,0105

0,0070

0,0037

0,0007

-0,0019

-0,0042

1,4

0,0164

0,0130

0,0097

0,0065

0,0036

0,0009

-0,0015

-0,0037

1,5

0,0147

0,0118

0,0089

0,0061

0,0034

0,0010

-0,0012

-0,0032

1,6

0,0131

0,0105

0,0080

0,0055

0,0032

0,0010

-0,0010

-0,0028

1,7

0,0116

0,0094

0,0072

0,0050

0,0029

0,0009

-0,0009

-0,0025

1,8

0,0102

0,0083

0,0063

0,0044

0,0026

0,0008

-0,0008

-0,0022

1,9

0,0089

0,0072

0,0056

0,0039

0,0023

0,0007

-0,0007

-0,0020

2,0

0,0077

0,0063

0,0048

0,0034

0,0019

0,0006

-0,0007

-0,0019

2,1

0,0067

0,0054

0,0042

0,0029

0,0016

0,0004

-0,0007

-0,0018

2,2

0,0057

0,0046

0,0035

0,0024

0,0013

0,0003

-0,0007

-0,0017

2,4

0,0041

0,0033

0,0025

0,0016

0,0008

-0,0000

-0,0008

-0,0015

2,6

0,0028

0,0022

0,0016

0,0010

0,0003

-0,0003

-0,0009

-0,0014

2,8

0,0018

0,0014

0,0009

0,0005

-0,0000

-0,0005

-0,0009

-0,0014

3,0

0,0011

0,0008

0,0004

0,0001

-0,0003

-0,0006

-0,0010

-0,0013

3,2

0,0005

0,0003

0,0001

-0,0002

-0,0005

-0,0007

-0,0010

-0,0012

3,4

0,0001

-0,0000

-0,0002

-0,0004

-0,0006

-0,0008

-0,0009

-0,0011

3,6

-0,0001

-0,0002

-0,0004

-0,0005

-0,0006

-0,0008

-0,0009

-0,0010

3,8

-0,0003

-0,0004

-0,0005

-0,0006

-0,0007

-0,0007

-0,0008

-0,0009

4,0

-0,0004

-0,0004

-0,0005

-0,0006

-0,0006

-0,0007

-0,0008

-0,0008

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
SHNQ 2.05.08-21 “Aerodromlar” shaharsozlik normalari va qoidalariga
10-ILOVA
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Aerodromlar qoplamasi qism (uchastka)larining xarakterli guruhlarga boʻlish sxemalari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Aerodrom qoplamalarini samolyot yuklarining taʼsir qilish darajasiga koʻra ajratish sxemasi 1-rasmda koʻrsatilgan.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-rasm — Aerodrom qoplamalarini qism guruhlariga boʻlish sxemalari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-sxema — asosiy havo kemalarini magistral yurgizib borish yoʻlagi boʻylab yurgizish amalga oshiriladigan aerodromlar uchun;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2-sxema — Sunʼiy uchish-qoʻnish yoʻlaklari orqali yurgizish amalga oshiriladigan aerodromlar uchun; A — magistral yurgizib borish yoʻlagi; Sunʼiy uchish-qoʻnish yoʻlaklari oxiridagi qismlari; uchish-qoʻnish yoʻlagining kengligi boʻyicha oʻrta qismi boʻlib, uning boʻylab havo kemalarini muntazam ravishda olib borish amalga oshiriladi; chiqish oldi joyi; B — B — 1-sxema boʻyicha loyihalashtirilgan uchish-qoʻnish yoʻlagining oxirgi qismlariga ulangan qismlari; 2-sxema boʻyicha loyihalashtirilgan uchish-qoʻnish yoʻlagi oʻrta qismidagi chekka-kengligi boʻyicha qismlari; yordamchi va birlashtiruvchi yurgizib borish yoʻlagi, toʻxtash joylari va boshqa shunga oʻxshash havo kemalari toʻxtash joylari; V — 1-sxema boʻyicha loyihalashtirilgan uchish-qoʻnish yoʻlagi oʻrta qismi; G — 1-sxema boʻyicha ishlab chiqilgan uchish-qoʻnish yoʻlagi oʻrta qismidagi kenglikdagi chekka qismlari, birlashtiruvchi yurgizib borish yoʻlagi tutash boʻlganlar bundan mustasno.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
SHNQ 2.05.08-21 “Aerodromlar” shaharsozlik normalari va qoidalariga
11-ILOVA
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Qattiq qoplamalar ostidagi bogʻlovchilar bilan ishlov berilgan materialli sunʼiy zaminlar hisobi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. Ushbu ilovadagi qoidalar egilishdagi choʻzilishga hisobiy ogʻirligi normallashtirilgan bogʻlovchi materiallar bilan ishlov berilgan qatlamlarga nisbatan tatbiq etiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. Zamini bogʻlovchilar bilan ishlov berilgan materialli betonli va armobetonli qoplamalarni loyihalashda qoplamaning egiluvchi momentining hisobiy qiymatlari quyidagi ifodalar boʻyicha aniqlanishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bir qatlamli qoplama uchun:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ikki qatlamli birlashgan chokli qoplamaning yuqori qatlami uchun:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ikki qatlamli birlashmagan chokli qoplamaning ostki qatlami uchun:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ikki qatlamli birlashmagan chokli qoplamaning yuqori qatlami uchun:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ikki qatlamli birlashmagan chokli qoplamaning ostki qatlami uchun:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
V — bir qatlamli qoplama plitasi kesimini bir birlik kengligiga toʻgʻri kelgan qattiqlik, kN*m2/m;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bsup, Binf — ikki qatlamli qoplamani tegishli ravishda yuqorigi va ostki qatlamlari plitasi kesimining bir birlik kengligiga toʻgʻri kelgan qattiqlik, kN*m2/m;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bf — bogʻlovchilar bilan ishlov berilgan asos qatlamining qattiqligi, kN*m2/m;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
mc,max — markaziy yuklanganlikdagi egiluvchi moment, kN*m2/m, qattiqligi B+Bf boʻlgan bir qatlamli plitadagi kabi hisoblanadi. Ikki qatlamli qoplama hisobida egiluvchi moment qattiqligi Btot boʻlgan bir qatlamli plitadagi kabi aniqlanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
P=1-0,167θo
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
θo — kattalik
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
k — oʻtuvchi koeffitsiyent, mazkur SHNQning 244-bandiga asosan aniqlanadi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
k',k1 — ushbu SHNQning 246-bandiga asosan aniqlanadigan koeffitsiyentlar.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Birlashmagan chokli ikki qatlamli qoplamalar uchun qoʻshimcha ravishda pk11≥1 sharti qanoatlantirilishi kerak. Bu shart qanoatlantirilmagan boʻlsa, pk11≥1 deb qabul qilinadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-rasm. θ0 ni aniqlash grafigi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3. Temir-beton monolit va yigʻma qoplamalar uchun bogʻlovchilar bilan mustahkamlangan materialli sunʼiy asosning zaruriy qalinligi tf ni quyidagi ifoda boʻyicha aniqlash lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— qiymatlarga bogʻlab 2 rasmdagi nomogramma boʻyicha aniqlanadigan nisbat.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ksd,ld — qoplamaning mustahkamlik sharti (1-ifoda)ga amal qilingandagi tegishli ravishda talab qilingan oʻrin koeffitsiyenti mN/m3 va plitani elastiklik tasnifi (m) qiymatlar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Kw — tegishli ravishda gruntning oʻrin koeffitsiyenti, MN/m3 va gruntda yotuvchi plitaning elastiklik tasnifi (m) qiymatlari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Dr — ogʻirlikni qoplama plitasidan sunʼiy asosga uzatilish aylanasining shartli diametri, m;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ec — asos materialining elastiklik moduli, MRa, mazkur SHNQning 4-ilovasiga asosan qabul qilinadi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kw — koeffitsiyent, quyidagicha qabul qilinadi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

1,0

0,8

0,6

0,4

0,2

kw

1,0

1,05

1,15

1,27

1,45

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ka — havo kemasi tayanchi gʻildiragi izi yuzasiga teng kattalikdagi aylana radiusi Re ni plitali elastiklik tasnifi Id nisbatiga bogʻlab qabul qilinadigan koeffitsiyent, Id.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

ka

ka

0,1

0,2

0,3

0,4

0,5

1,042

1,095

1,140

1,190

1,240

0,6

0,7

0,8

0,9

1,0

1,300

1,363

1,430

1,500

1,580

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2-rasm. Nisbatni aniqlash uchun nomogramma.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

ka

ka

0,1

0,2

0,3

0,4

0,5

1,042

1,095

1,140

1,190

1,240

0,6

0,7

0,8

0,9

1,0

1,300

1,363

1,430

1,500

1,580

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
SHNQ 2.05.08-21 “Aerodromlar” shaharsozlik normalari va qoidalariga
12-ILOVA
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Suvni qochirish tizimining gidravlik hisobi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. Kengligi 300 m gacha boʻlgan aerodrom qoplamalari, gruntli chekkalar va gruntli suv yigʻuvchi maydonlardan suv qabul qiluvchi uchish-qoʻnish yoʻlagi, yurgizib borish yoʻlagi, toʻxtash joylari va perronlarining suvni qochirish tizimlarini yomgʻir suvlari oqimiga hisoblash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Kengligi 300 m dan ortiq boʻlgan qoplamalar, gruntli chekkalar va suv yigʻuvchi maydonlarning suv qabul qiluvchi tizimlarini erigan suvlar oqimiga hisoblash lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Gruntli suv yigʻuvchi maydonlar 15 ga dan katta boʻlganda, suvni qochirish tizimining faoliyati ikki turdagi oqimga tekshirilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. Suv qochirish tizimining boʻylama nishabligini suvni ruxsat etilgan harakat tezligi va joyning nishabligini hisobga olib belgilash kerak. Shuningdek, kollektor quvurlaridagi suvning harakat tezligi 0,7 m/s dan kichik va 5 m/s dan katta boʻlmasligi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Suvni chetlatuvchi ariq va novlarda tezligi 0,5 m/s dan (bu yerda gidravlik radius, m) kichik boʻlmasligi va 1 jadvalda koʻrsatilgan qiymatlardan katta boʻlmasligi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Suv qochirish tizimining hisoblanayotgan uzunligi boʻyicha suvning harakat tezligini kamaytirishga yoʻl qoʻyilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

1-jadval

Grunt

Suv harakatining eng katta tezligi, m/s

Ariqning yon bagʻri va tubini mustahkamlash turi

Suv harakatining eng katta tezligi, m/s

Mayda va oʻrtacha kattalikdagi qum

0,4

Yassi sodda

1

Qum-grunt

Yirik qum

0,8

Devorda yassi

1,6

Changli qumoq

0,7

Yakkalik qoplama

2

Qumoq

1

Qoʻsh qoplama

3,5

Gil

1,2

Beton

8

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Izoh: Eng katta ruxsat etilgan tezliklarning qiymati dw< 1m gacha boʻlgan suv oqimi chuqurligi uchun keltirilgan;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
oqimning boshqa chuqurliklarida jadvalda koʻrsatilgan tezlik qiymatlarini quyidagi koeffitsiyentlar bilan qoʻllash lozim: dw<0,4 m boʻlganda, 0,85, 1,25 km.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3. Suv qochirish tizimi kesimlaridagi yomgʻir suvlarining hisobiy sarflari Qw, l/s, chegaraviy jadallik uslubi boʻyicha quyidagi ifoda orqali aniqlash lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Qs — 1 ga toʻgʻri kelgan oqim kattaligi, l/ss
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Aw — hisoblanadigan kesim uchun suv yigʻuvchi maydon, ga;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ψ — 1 ga toʻgʻri kelgan yomgʻirning hisobiy jadalligi, l/s;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
∆ — qabul qilingan takrorlanishdagi 1min. davom etgan yomgʻirning eng katta jadalligiga teng boʻlgan kattalik, mm/min:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
φ — yomgʻir suvlarining oqim koeffitsiyenti, 2-jadval boʻyicha aniqlanadi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
tj — hisoblanayotgan kesimgacha yomgʻir suvlarining oqib kelishining hisobiy muddati, min, 4 band boʻyicha aniqlanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
n — yomgʻirning hisobiy jadalligini vaqt boʻyicha oʻzgarishini tasniflovchi daraja koʻrsatkichi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ψ20 — berilgan joy uchun 1 ga ga toʻgʻri kelgan T=1 yil boʻlgandagi 20 min muddatli yomgʻir jadalligi, l/s;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
S — Oʻzbekiston Respublikasi hududi tumanlarining iqlim xususiyatlarini hisobga oluvchi koeffitsiyent.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
T — yomgʻirning hisobiy jadalligining takrorlanish davri, yil, ushbu ilovaning 3-jadvali boʻyicha aniqlanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
n,Ψ20 va S qiymatlar SHNQ 2.04.03-24 va SHNQ 2.01.01-22 talablariga muvofiq belgilanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

 

 

 

2-jadval

Yuza turi

Quyidagi gruntli suv yigʻuvchi maydonlarda yomgʻir suvlari oqimi koeffitsiyenti

qum-grunt

qumoq

loyga

Qoplamalar :

 

 

 

asfaltbetonli

0,95

0,95

0,95

sementbetonli

0,85

0,85

0,85

Gruntli chekkalar:

 

 

 

bostirilmagan

0,60

0,65

0,70

chim bostirilgan

0,55

0,60

0,65

Gruntli suv yigʻuvchi maydonlar:

 

 

 

chim qoplamasiz

0,25

0,35

0,40

chim qoplamali

0,15

0,25

0,30

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

 

 

 

 

 

 

 

3-jadval

1 ga ga toʻgʻri kelgan yomgʻir jadalligiΨ20/1/s

Suv yigʻuvchi hisobiy maydonlar Aw (ga) quyidagicha boʻlganda, yomgʻirning hisobiy jadalligining takrorlanish davri T, yil

6 gacha

6 dan katta 9 gacha

9 dan katta 15 gacha

70 dan kichik

0,33/0,33

0,33/0,33

0,50/0,50

70 dan 115 gacha

0,50/0,33

0,50/0,50

0,50/0,50

115 dan yuqori

0,50/0,50

0,75/0,50

0,75/0,50

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Izohlar:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. Chiziq oldidagi T ning qiymati qoplama cheti novli, chiziq oxiridagisi — qoplama cheti novsiz suvni qochirish tizimi uchun keltirilgan.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. Novlarining nishabligi 0,5 dan yuqori boʻlgan suvni qochirish tizimi kollektorlari uchun jadvaldagi T ni qiymatlarini bir pogʻonaga kamaytirish kerak. (misol uchun, 0,5 oʻrniga 0,33 va x.k. qabul qilish).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3. Texnik xizmat koʻrsatish hududi va unga yondosh qoplamali maydonlardan suvni qabul qiluvchi suv qochirish tizimlari T ning qiymatini, xuddi sanoat korxonalari hududidagidek SHNQ 2.04.03-24 va SHNQ 2.01.01-22 talablariga muvofiq qabul qilish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4. Kollektorga qaralayotgan davrgacha yomgʻir suvlarining oqib kelish vaqtiga tw teng boʻlgan yomgʻirning hisobiy muddati tj min, xuddi yon bagʻr yuzasi, novlar va kollektorlar boʻyicha yomgʻir suvlari oqib kelish vaqtlarining yigʻindisi kabi quyidagi ifoda boʻyicha aniqlanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
τs — yomgʻir suvlarining yon bagʻir yuzasi boʻyicha novgacha oqib kelish vaqti, min;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
τc — yomgʻir suvlarining nov boʻyicha yomgʻir suvlarini yigʻuvchigacha oqib kelish vaqti, min;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
τk — yomgʻir suvlarining kollektor boʻyicha qaralayotgan
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kesimgacha oqib kelish vaqti, min.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5. Yomgʻir suvlarining yon bagʻir yuzasi boʻyicha novgacha oqib kelish vaqtini , min quyidagi ifoda boʻyicha aniqlash kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ls — eng katta oqimning shakllanishida qatnashuvchi yonbagʻir uzunligi, m;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
is — yonbagʻir nishabligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
nc — yonbagʻir yuzasining gʻadir-budurlik koeffitsiyenti, 4-jadval boʻyicha aniqlanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

4-jadval

Yon bagʻir yuzasining turi

Gʻadir-budurlik koeffitsiyenti, nc

Qoplamalar

Asfaltbetonli

0,011

Sementbetonli

0,014

Gruntli yuza:

0,025

chimsiz qatlam

0,500

chimli qatlam

Mustahkamlanmagan gruntli oʻzan (ariq)

0,025

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Qoplama va chekkasi boʻylama hamda koʻndalang nishabliklarning nisbatlari boʻlganda, hisobiy nishablik id va yonbagʻir uzunligi Ld ni eng katta nishab chizigʻi boʻyicha quyidagi ifoda orqali qilish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Yonbagʻirni turli xil yuzalari uchun (qoplamali va gruntli chekka) yomgʻir suvlarining oqib borish vaqti t, 3-ifoda boʻyicha nishablik, oqim va gʻadir-budurlik koeffitsiyentlarining oʻrtacha normal qiymatlarida aniqlash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
6. Yomgʻir suvlarining nov boʻyicha oqib kelish vaqtini
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Lc — novning uzunligi, m;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
vc — nov oxirida yomgʻir suvlari harakatining tezligi, m/s;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
dw — nov oxirida oqim chuqurligi (yomgʻir suvlarini yigʻuvchi, yer osti quduqlari oldida) m;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ib — nov tubining boʻylama nishabligi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Nov oxirida oqim chuqurligi dw ni, shu kesimdagi hisobiy sarfning qabul qilingan oqim chuqurligida novni oʻtkazish qobiliyatiga teng boʻlgan sharoitdan kelib chiqib belgilash kerak. Novning oʻtkazish qobiliyatini Qc, m3/s, quyidagi ifoda boʻyicha aniqlash zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
iw — novni yon tomonlari nishabligi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
7. Yomgʻir suvlarini kollektor boʻyicha qaralayotgan kesimgacha oqib oʻtish vaqti τk, min, kollektorning alohida kesimlaridan oqib oʻtish vaqtlarining yigʻindisi bilan belgilanishi va quyidagi ifoda boʻyicha aniqlanishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Lk — kollektorning hisobiy boʻlim uzunligi, m;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
vk — yomgʻir suvlari harakatining kollektorni tegishli boʻlagidagi hisobiy tezligi, m/s;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
mw — kollektorning erkin sigʻimi toʻlishini va suvni qochirish tizimi ishida quvurning toʻlish meʼyori boʻyicha suv harakat tezligining asta-sekin ortishni hisobga oluvchi koeffitsiyent.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
α — kollektor boʻyicha suvning vaqt hisobiga tuzatma koeffitsiyent:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ushbu ilovaning 4-bandidagi tj ifodasining daraja koʻrsatkichi n=0,5 boʻlsa, koeffitsiyent mw qiymatini 10 foizga oshirishi, n>0,7 boʻlganda esa 20 foizga kamaytirish, lekin n>2 boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Kollektor boʻyicha joyning nishabligi 0,015 dan katta boʻlganda, koeffitsiyent qiymatini 25 foizga kamaytirish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
8. Qoplamaga yoki qoplamadan va gruntli chekkalardan suv qochirish tizimiga tushadigan yomgʻir suvlarining hisobiy sarfini eng kichik oqim hosil qiluvchi yomgʻir jadalligini hisobga olmasdan aniqlash kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Yer osti suvlarini yigʻish joylari boʻlgan drenaj liniyalari (togʻli ariqlar, gruntli novlar) uchun yomgʻir suvining taxminiy xarajatlari minimal oqim hosil qiluvchi yomgʻir jadalligini hisobga olgan holda aniqlanishi kerak, suv oqimining davomiyligi tst, min esa quyidagi formula boʻyicha belgilanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ψmin — yomgʻirning eng kichik oqim hosil qilish jadalligi, quyidagi 5-jadvalda koʻrsatilgan shimilish jadalligi Uf dan kam olinmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

5-jadval

Gruntlar

Shimilish jadalligi,

Uf, mm/min

Gil, qumoq gruntli tarkibida natriy tuzi boʻlgan grunt

0,04

qumoq gruntlar, qumoqli qora grunt, gilli boʻz grunt

0,08

Qoʻngʻir grunt, oddiy qora, tarkibida natriy tuzi boʻlgan qum-gruntli grunt

0,15

Yuqori qatlamlarida izmus aralashmali qum-grunt, chim bosgan qum-grunt;

0,20

Yuqori qatlamlarda izmus aralashmasiz qum-gruntlar

0,33

Yuqori qatlamlarda izmus aralashmasiz qumlar

0,50

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
9. Suv qochirish tizimining yomgʻir suvlarini oqib kelish vaqti boʻyicha ga uzoqlashtirilgan kesimi uchun hisobiy sarfi yomgʻir suvlarini bir vaqtning oʻzidagi eng katta oqimining hisobiy yuzasi boʻyicha aniqlash lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Oqib kelish vaqti boʻyicha τw≤ψ min, sarf hisoblari quyidagiga teng:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Qt-tw=tsga mos yomgʻir suvlari sarfi, l/s;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Qaw — suvni qochirish tizimlariga oqimning kamayish egrisiga mos tushadigan yomgʻirning tst davomiyligidan keskin oqib tushadigan qoʻshimcha suv sarfi, l/s;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
v — nov yoki ariqning hisobiy qismidagi suv harakati tezligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
𝜂 — 6-jadvalga muvofiq qabul qilinadigan koeffitsiyent.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

6-jadval

1,00

1,05

1,10

1,15

1,20

0

0,08

0,16

0,22

0,28

1,25

1,50

1,75

2,00

2,50

0,33

0,52

0,64

0,71

0,81

3,00

3,50

4,00

5,00

10,00

0,85

0,89

0,92

0,95

0,985

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
10. Kollektor qismlaridan suvni boshqa tomonga burib yuboradigan suv qochirish tarmogʻining bosh kollektorini yomgʻir oqimining eng katta sarfini olishga mos keladigan oqib kelish vaqti boʻyicha hisoblash lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
11. Bahorgi qor erishidan hosil boʻladigan hisobiy suv sarfini berilgan joyda erigan suvning eng katta oqimlarini oʻrtacha qiymatlari boʻyicha aniqlash zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Uchish yoʻlaklarining drenaj tizimlari uchun bahorgi qor erishi davrida Qw, l/s, quyidagi formula boʻyicha oʻrnatilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ns,Ts — tegishli ravishda bahorgi qor erishi boshlanishidagi qor qatlamini eng katta balandligi, cm va qor erishining eng qisqa davomiyligi, d gidrometeorologik maʼlumotlarga muvofiq boʻyicha qabul qilinishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
100 ga dan katta boʻlgan suv yigʻuvchi maydonlarning suv qochirish tizimlari (togʻ oldi ariqlari) uchun hisobiy suv sarfi Qw quyidagi ifoda boʻyicha aniqlanishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bu yerda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ai — meteorologik maʼlumotlar asosida belgilanadigan eng katta oqimlarning oʻrtacha qiymatlarida erigan suv oqimi jadalligi, mm/h.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
12. Kollektor quvurlarining diametrlari yomgʻir yoki erigan suv oqimlariga hisoblanganda, quvurning toʻldirilgan va ular ichki yuzasining gʻadir-budurlik koeffitsiyenti 0,013 ga teng holatida aniqlanishi zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
13. Oʻtkazuvchi quvurlarning gidravlik hisobini toʻlish darajasi quvur diametrining 0,75 qismidan katta boʻlmaganda, erigan va yomgʻir suvlarini quvur kallaklari oldida toʻplanib qolmasdan oʻtkazish holati uchun bajarish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Erigan suv oqimi uchun zarur quvurlar hisoblanganda, muz hosil boʻlishining hisobiga quvur kesimining kamayishi mumkinligini hisobga olish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
14. Gidravlik hisob asosida yomgʻir suvlarini qabul qiluvchi quduqlar orasidagi masofani aniqlashda, hisobiy suv sarfi ruxsat etilgan toʻlish amalga oshirilgandagi novlarning oʻtkazish qobiliyatiga teng boʻlgan sharoitidan kelib chiqib belgilash lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Qoplama chetida joylashgan novlar uchun suv oqimining eng katta chuqurligini novning chuqurligidan 1-2 cm kam qabul qilish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
15. Suv qochirish tizimi qismlarining gidravlik hisobini tizim uzunligi boʻyicha suv harakati tezligini saqlagan yoki oshib borgan holatida amalga oshirish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Kollektor quvurlari (bosh kollektorni) diametrini kichraytirish maqsadida uchish yoʻlagidan tashqaridagi joyning past qismlarida suvni vaqtinchalik yigʻish bilan oqimni tartibga solish kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
16. Suvni chiqaruvchi ariq kengligini butun uzunligi boʻyicha saqlash, baʼzi qismlarda suvning hisobiy sarfiga mos ravishda ariq chuqurligi va nishabligi oʻzgartirilishi lozim.