Bugungi kunda mamlakatimizda oilalardagi ma’naviy-axloqiy muhitni yaxshilash, ularning farovonlik darajasini oshirish, shuningdek xotin-qizlarning ijtimoiy-siyosiy hayotdagi rolini kuchaytirish uchun mustahkam asoslar yaratilgan.

Shu bilan birga oilaviy (maishiy) zo‘ravonlikdan jabrlangan shaxslarning huquqlari va qonuniy manfaatlari har tomonlama himoya qilinishini, shu jumladan ularning xavfsizligi kafolatini hamda munosib turmush sharoitlariga bo‘lgan huquqini bundan buyon ham ta’minlash zaruriyati yuzaga kelmoqda.

Mazkur Qonun bilan O‘zbekiston Respublikasining Oila kodeksiga qo‘shimcha kiritilib, unga muvofiq nikohdan ajratish to‘g‘risidagi ishlar ko‘rib chiqilayotganda sud oilaviy (maishiy) zo‘ravonlikdan jabrlangan shaxsning talabiga ko‘ra yarashish uchun muhlat tayinlamaydi.

Bundan tashqari O‘zbekiston Respublikasining Uy-joy kodeksi norma bilan to‘ldirilib, unga binoan turar joydan foydalanish haqidagi nizolar ko‘rib chiqilayotganda sud taraflarning kelishuviga asosan turar joy mulkdorining tashabbusiga ko‘ra turar joyga majburiy tartibda kiritilayotgan tarafni turar joy mulkdoriga tegishli mutanosib sharoitlarga ega bo‘lgan boshqa turar joyga kiritish yoki ijaraga olingan turar joy uchun ijara haqini to‘lash majburiyatini mulkdorning zimmasiga yuklatishi mumkin.

Ushbu Qonun oilaviy (maishiy) zo‘ravonlikdan jabrlangan shaxslarning huquqlari va qonuniy manfaatlari himoya qilinishini yanada kuchaytirishga, shuningdek xotin-qizlarning faolligini oshirishga xizmat qiladi.

1-modda. O‘zbekiston Respublikasining 1998-yil 30-aprelda qabul qilingan 607-I-sonli Qonuni bilan tasdiqlangan O‘zbekiston Respublikasining Oila kodeksi (O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi, 1998-yil, 5-6-songa ilova; 2003-yil, № 1, 8-modda; 2004-yil, № 1-2, 18-modda; O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2007-yil, № 4, 157-modda; 2008-yil, № 4, 189-modda; 2009-yil, № 9, 328-modda; 2010-yil, № 9, 334, 335-moddalar; 2011-yil, № 9, 252-modda, № 12/2, 363-modda; 2013-yil, № 4, 98-modda; 2014-yil, № 1, 2-modda; 2016-yil, № 9, 276-modda; 2017-yil, № 9, 510-modda, № 10, 605-modda; 2018-yil, № 1, 1, 4-moddalar, № 4, 224-modda; 2019-yil, № 8, 469-modda, № 12, 880-modda; 2020-yil, № 1, 1-modda, № 3, 199-modda, № 10, 593-modda, № 12, 691-modda; 2021-yil, 4-songa ilova, № 10, 970-modda; 2022-yil, № 3, 216-modda, № 5, 464-modda; 2023-yil, № 4, 265-modda, № 5, 316-modda; 2024-yil, № 2, 105-modda) 40-moddasi quyidagi mazmundagi to‘rtinchi qism bilan to‘ldirilsin:

“Sud oilaviy (maishiy) zo‘ravonlikdan jabrlangan shaxsning talabiga ko‘ra yarashish uchun muhlat tayinlamaydi”.

2-modda. O‘zbekiston Respublikasining 1998-yil 24-dekabrda qabul qilingan 713-I-sonli Qonuni bilan tasdiqlangan O‘zbekiston Respublikasining Uy-joy kodeksi (O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi, 1999-yil, № 1, 4-modda; 2001-yil, № 5, 89-modda; 2004-yil, № 5, 90-modda; O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2006-yil, № 6, 260-modda; 2007-yil, № 1, 3-modda, № 4, 156-modda; 2008-yil, № 12, 640-modda; 2009-yil, № 12, 470-modda; 2011-yil, № 12/2, 365-modda; 2013-yil, № 10, 263-modda; 2014-yil, № 1, 2-modda; 2015-yil, № 8, 312-modda; 2016-yil, № 4, 125-modda; 2018-yil, № 1, 1-modda, № 10, 673, 676-moddalar; 2019-yil, № 1, 1-modda, № 4, 199-modda, № 11, 792-modda; 2020-yil, № 9, 539-modda; 2021-yil, 4-songa ilova, № 10, 973-modda; 2022-yil, № 3, 216-modda; 2024-yil, № 8, 830, 831-moddalar) 32-moddasining sakkizinchi qismi quyidagi mazmundagi jumla bilan to‘ldirilsin:

“Turar joydan foydalanish haqidagi nizolar ko‘rib chiqilayotganda sud taraflarning kelishuviga asosan mulkdorning tashabbusiga ko‘ra turar joyga majburiy tartibda kiritilayotgan tarafni mulkdorga tegishli mutanosib sharoitlarga ega bo‘lgan boshqa turar joyga kiritish yoki ijaraga olingan turar joy uchun ijara haqini to‘lash majburiyatini mulkdorning zimmasiga yuklatishi mumkin”.

3-modda. O‘zbekiston Respublikasining 2019-yil 2-sentabrda qabul qilingan “Xotin-qizlar va erkaklar uchun teng huquq hamda imkoniyatlar kafolatlari to‘g‘risida”gi O‘RQ-562-sonli Qonuniga (O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2019-yil, № 9, 587-modda; 2021-yil, 4-songa ilova; 2022-yil, № 12, 1187-modda; 2023-yil, № 4, 265-modda) quyidagi o‘zgartirishlar kiritilsin:

1) 12-moddaning o‘n to‘rtinchi xatboshisidagi “O‘zbekiston Respublikasi Kambag‘allikni qisqartirish va bandlik vazirligi huzuridagi Oila va xotin-qizlar qo‘mitasi” degan so‘zlar “O‘zbekiston Respublikasi Oila va xotin-qizlar qo‘mitasi” degan so‘zlar bilan almashtirilsin;

2) 12¹-modda:

nomidagi “O‘zbekiston Respublikasi Kambag‘allikni qisqartirish va bandlik vazirligi huzuridagi Oila va xotin-qizlar qo‘mitasi” degan so‘zlar “O‘zbekiston Respublikasi Oila va xotin-qizlar qo‘mitasi” degan so‘zlar bilan almashtirilsin;

birinchi qismining:

birinchi xatboshisidagi “O‘zbekiston Respublikasi Kambag‘allikni qisqartirish va bandlik vazirligi huzuridagi Oila va xotin-qizlar qo‘mitasi” degan so‘zlar “O‘zbekiston Respublikasi Oila va xotin-qizlar qo‘mitasi” degan so‘zlar bilan almashtirilsin;

oltinchi xatboshisidagi “davlat boshqaruvi organlariga” degan so‘zlar “respublika ijro etuvchi hokimiyat organlariga” degan so‘zlar bilan almashtirilsin;

ikkinchi qismidagi “O‘zbekiston Respublikasi Kambag‘allikni qisqartirish va bandlik vazirligi huzuridagi Oila va xotin-qizlar qo‘mitasi” degan so‘zlar “O‘zbekiston Respublikasi Oila va xotin-qizlar qo‘mitasi” degan so‘zlar bilan almashtirilsin.

4-modda. O‘zbekiston Respublikasi Oila va xotin-qizlar qo‘mitasi hamda boshqa manfaatdor tashkilotlar ushbu Qonunning ijrosini, ijrochilarga yetkazilishini hamda mohiyati va ahamiyati aholi o‘rtasida tushuntirilishini ta’minlasin.

5-modda. O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi:

hukumat qarorlarini ushbu Qonunga muvofiqlashtirsin;

respublika ijro etuvchi hokimiyat organlari ushbu Qonunga zid bo‘lgan o‘z normativ-huquqiy hujjatlarini qayta ko‘rib chiqishlari va bekor qilishlarini ta’minlasin.

6-modda. Ushbu Qonun rasmiy e’lon qilingan kundan e’tiboran kuchga kiradi.