06.01.2025 yildagi 2-son
ONLINE TRANSLATE
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
qarori
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Portlash xavfi bo‘lgan muhitlarda ishlatiladigan asbob-uskunalar xavfsizligi to‘g‘risidagi texnik reglamentni tasdiqlash haqida
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “O‘zbekiston texnik jihatdan tartibga solish agentligining faoliyatini tashkil etish chora-tadbirlari to‘g‘risida” 2024-yil 28-fevraldagi PQ-91-son qarori ijrosini ta’minlash, shuningdek, portlash xavfi bo‘lgan muhitlarda ishlatiladigan asbob-uskunalarning xavfsizligiga qo‘yiladigan talablarni yanada takomillashtirish maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. Quyidagilar:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
portlash xavfi bo‘lgan muhitlarda ishlatiladigan asbob-uskunalarga qo‘yiladigan talablar, shuningdek, ularni tamg‘alash, identifikatsiya qilish hamda muvofiqligini baholash tartibini nazarda tutuvchi Portlash xavfi bo‘lgan muhitlarda ishlatiladigan asbob-uskunalar xavfsizligi to‘g‘risidagi texnik reglament (keyingi o‘rinlarda — texnik reglament) 1-ilovaga muvofiq;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Portlash xavfi bo‘lgan muhitlarda ishlatiladigan asbob-uskunalar xavfsizligi to‘g‘risidagi texnik reglamentni joriy etish sxemasi 2-ilovaga muvofiq tasdiqlansin.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. Texnik reglament rasmiy e’lon qilingan kundan boshlab olti oy o‘tgach amalga kiritilsin.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3. O‘zbekiston Respublikasi Hukumatining 3-ilovaga muvofiq ayrim qarorlari ushbu qaror rasman e’lon qilingan kundan e’tiboran olti oy o‘tgandan so‘ng o‘z kuchini yo‘qotgan deb hisoblansin.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4. O‘zbekiston Respublikasi Tog‘-kon sanoati va geologiya vazirligi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Sanoat, radiatsiya va yadro xavfsizligi qo‘mitasi, O‘zbekiston texnik jihatdan tartibga solish agentligi, O‘zbekiston Milliy teleradiokompaniyasi bilan birgalikda ushbu qarorning maqsadlari, mazmuni va uni qo‘llash tartibi to‘g‘risida aholi, vazirliklar, idoralar va boshqa tashkilotlar hamda tadbirkorlik subyektlarining keng xabardor qilinishini ta’minlasin.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish O‘zbekiston Respublikasi tog‘-kon sanoati va geologiya vaziri B.F. Islamov, Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Sanoat, radiatsiya va yadro xavfsizligi qo‘mitasi raisi A.V. Rafiqov hamda O‘zbekiston texnik jihatdan tartibga solish agentligi direktori A.R. Jumanazarov zimmasiga yuklansin.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
O‘zbekiston Respublikasining Bosh vaziri A. ARIPOV
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Toshkent sh.,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2025-yil 6-yanvar,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2-son
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Vazirlar Mahkamasining 2025-yil 6 yanvardagi 2-son qaroriga
1-ILOVA
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Portlash xavfi bo‘lgan muhitlarda ishlatiladigan asbob-uskunalar xavfsizligi to‘g‘risida
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
TEXNIK REGLAMENT
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-bob. Umumiy qoidalar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. Mazkur Texnik reglament inson hayoti va salomatligini, mol-mulki va atrof-muhitni muhofaza qilish hamda iste’molchilarni chalg‘itadigan xatti-harakatlarning oldini olish maqsadida portlash xavfi bo‘lgan muhitda O‘zbekiston Respublikasi hududida qo‘llanilishi va bajarilishi majburiy bo‘lgan yagona talablarni belgilaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. Texnik reglamentning talablari mazkur Texnik reglamentga 1-ilovada keltirilgan Texnik reglament talablari qo‘llaniladigan majburiy tartibda muvofiqligi baholanadigan portlash xavfi bo‘lgan muhitlarda ishlatiladigan asbob-uskunalar ro‘yxatiga (keyingi o‘rinlarda — asbob-uskunalar) nisbatan qo‘llaniladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Portlash xavfi bo‘lgan muhitlarda ishlatiladigan asbob-uskunalarning portlash xavfsizligini belgilovchi ko‘rsatkichlar tasnifi mazkur Texnik reglamentga 2-ilovada keltirilgan.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3. Mazkur Texnik reglament quyidagilarga tatbiq etilmaydi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
portlash muhitida foydalanish mumkin bo‘lmagan texnik qurilmalar, o‘z tarkibida portlash xavfi mavjud bo‘lgan moddalar va beqaror kimyoviy birikmalarga (portlovchi moddalar, porox va boshqalar);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
yonuvchan gazning kutilmaganda sizib chiqishi natijasida portlash muhiti hosil bo‘lgan sharoitlarda maishiy va nosanoat maqsadlarida foydalanish uchun gazdan foydalaniladigan uskunalarga;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
O‘zbekiston Respublikasi chegarasi orqali tranzit olib o‘tilayotgan asbob-uskunalarga;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
tibbiy mahsulotlarga;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
shaxsiy himoya vositalariga;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
umumiy foydalanishda bo‘lgan havo, avtomobil yo‘li, temir yo‘l yoki suv transportida o‘rnatilgan asbob-uskunalarga;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
yadroviy tadqiqot asbob-uskunalariga va ulardagi portlash muhitida joylashgan asbob-uskunalarga.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4. Portlash xavfi bo‘lgan muhitlarda ishlatiladigan asbob-uskunalarni ishlatish qoidalari Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Sanoat, radiatsiya va yadro xavfsizligi qo‘mitasi tomonidan o‘rnatilgan tartibda belgilanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5. Mazkur Texnik reglamentda quyidagi asosiy tushunchalar qo‘llaniladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
avariya holati — portlash muhitida ishlayotgan asbob-uskunalarning ko‘rsatkichlari ishlab chiqaruvchi tomonidan texnik hujjatlarda belgilangan chegaralardan oshib ketish holati;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ishlab chiqaruvchi — asbob-uskunalarni portlash muhitida ishlatish uchun ishlab chiqariladigan va (yoki) sotiladigan va uning Texnik reglament talablariga muvofiqligi uchun javobgar bo‘lgan yuridik shaxs va yakka tartibdagi tadbirkor;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ishlab chiqaruvchining ishlab chiqarish holati tahlili — ishlab chiqaruvchi tomonidan asbob-uskunalar Texnik reglament talablariga muvofiq ishlab chiqarilishi uchun zarur shart-sharoitlar mavjudligini baholash;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
normal ish rejimi — elektr va mexanik xususiyatlari ishlab chiqaruvchi tomonidan texnik hujjatlarda belgilangan me’yoriy chegaralardan oshmaydigan asbob-uskunalarning ishlash rejimi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
nosozlik — asbob-uskunalar ishlashining holatini buzilish holati;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
portlash xavfi bo‘lgan muhit — gaz, bug‘, tuman, chang, tolalar yoki uchib yuradigan zarrachalar ko‘rinishidagi yonuvchan moddalarning atmosfera sharoitida havo bilan aralashmasi bo‘lib, ularda o‘zini o‘zi ta’minlaydigan alangalanish va tarqalish sodir bo‘lishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
portlash xavfi bo‘lgan hudud — asbob-uskunani loyihalashtirish, ishlab chiqarish, o‘rnatish va ulardan foydalanish jarayonida maxsus himoya choralarini talab qiladigan darajada portlash muhiti mavjud bo‘lgan yoki hosil bo‘lishi mumkin bo‘lgan yopiq yoki ochiq maydonning bir qismi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
portlash xavfsizligi — zarar va (yoki) shikast yetkazish ehtimoli bilan bog‘liq bo‘lgan atrofdagi portlash muhitining yonish xavfi mavjud emasligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
portlash xavfsizligining maxsus belgisi — asbob-uskunalarni va Yex-komponenti portlashdan himoyalanganligini aniqlashtiruvchi, ishlab chiqaruvchining texnik hujjatlarida ko‘rsatib o‘tilgan, asbob-uskunalar va Yex-komponentida ko‘rsatiladigan maxsus portlashdan himoya qilish belgisi va identifikatsiya ko‘rsatkichlarining belgilari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
portlashdan himoya qilish turi — portlash muhitida ishlash uchun mo‘ljallangan asbob-uskunalarda atrofdagi portlashi muhiti alangalanishining oldini olishga qaratilgan maxsus vosita va chora-tadbirlar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
portlashdan himoyalanish — portlash muhitida ishlash uchun asbob-uskunalarning portlash xavfsizligini ta’minlash choralari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
portlashdan himoyalanish darajasi — portlashdan himoyalanish darajasi, portlash muhitida yonish manbai bo‘lishi xavfi va foydalanish shartlariga ko‘ra jihozlanishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
portlash muhitida ishlatish uchun mo‘ljallangan asbob-uskunalar — portlash xavfi bo‘lgan muhitda ishlatish uchun mo‘ljallangan va o‘z potensial manbalaridan kelib chiqib, atrof-muhitda portlash xavfi bo‘lgan muhitni yuzaga keltirishi mumkin bo‘lgan asbob-uskunalar (mashina, apparatlar, statsionar yoki mobil qurilma, ularni boshqarish tizimlarining elementi, himoya, himoya qiluvchi qurilma, nazorat o‘lchash vositalari), lekin uning konstruksiyasi ushbu xavf yaratilishiga yo‘l qo‘yib bermaydigan asbob-uskunalar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
portlash xavfi bo‘lgan gaz muhitining o‘zidan-o‘zi alangalanish harorati — qizigan sirtning eng past haroratidagi ma’lum sharoitlarda gaz yoki bug‘-havo aralashmasi alangalanishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
sirtning maksimal harorati — ishlab chiqaruvchining texnik hujjatlarida nazarda tutilgan belgilangan ish rejimlari buzilganda yoki shikastlanganda, lekin bir vaqtning o‘zida belgilangan og‘ishlar doirasida asbob-uskunalarning qismlari yoki yuzasida ishlash paytida yuzaga keladigan eng yuqori haroratining portlashdan himoya qilishning o‘ziga xos turi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
texnik hujjatlar — portlash xavfi bo‘lgan muhitda ishlatish uchun mo‘ljallangan asbob-uskunalarni (qismlar, yig‘ish birliklari, komplekslar va to‘plamlar) loyihalashtirish, ishlab chiqarish va ishlatishda, shuningdek, himoya tizimlarini loyihalashtirish, o‘rnatish va ulardan foydalanishdagi grafik va matnli hujjatlar to‘plami;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
chang qatlamining o‘zidan-o‘zi alangalanish harorati — qizigan sirtning eng past haroratidagi sirt ma’lum qalinlikdagi chang qatlamining o‘zidan-o‘zi alangalanishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
qobiq (germetik) konstruksiya — asbob-uskunalarning ishlashi natijasida o‘zidan tashqariga yoki ichkariga gaz va changlarni o‘tkazmaydigan konstruksiya;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Yex-komponenti — portlash xavfli bo‘lgan muhitda asbob-uskunalarning xavfsiz ishlashi uchun zarur bo‘lgan, asbob-uskunalarga o‘rnatiladigan, portlashdan himoyalanib yasalgan, lekin mustaqil foydalanish uchun mo‘ljallanmagan texnik qurilmalar.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2-bob. Portlash xavfi bo‘lgan muhitlarda ishlatiladigan asbob-uskunalarga xavfsizlik talablari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-§. Yong‘in xavfsizligi talablari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
6. Asbob-uskunalarga yong‘in xavfsizligi talablari O‘zbekiston Respublikasining “Yong‘in xavfsizligi to‘g‘risida”gi Qonuni va texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlar bilan belgilanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
7. Asbob-uskunalar portlash xavfi bo‘yicha xavfsiz ishlash va foydalanish uchun zarur bo‘lgan quyidagi talablarga:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
asbob-uskunalardan yonuvchi moddalarning chiqishi natijasida yuzaga kelishi mumkin bo‘lgan portlash muhitining hosil bo‘lishiga yo‘l qo‘ymaslik;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
portlash sodir bo‘ladigan har bir manbaning xususiyatini hisobga olgan holda, portlash muhiti alangalanishining oldini olish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
asbob-uskunalarning qo‘llanish sohasiga qarab, mazkur Texnik reglamentga 2-ilovaga muvofiq Portlash xavfi bo‘lgan muhitlarda ishlatiladigan asbob-uskunalarning portlash xavfsizligini belgilovchi ko‘rsatkichlar tasnifiga javob berishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
8. Asbob-uskunalarning portlash xavfsizligi normal ish sharoitida va undan foydalanish shartlarini hisobga olgan holda, texnik hujjatlarda belgilangan og‘ishlar doirasida ta’minlanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2-§. Elektr xavfsizligiga qo‘yiladigan talablar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
9. Elektr kuchlanishining tebranishi yoki yordamchi energiya tavsifining o‘zgarishi, shuningdek, elektr energiyasining uzilishi va keyinchalik qayta tiklanishi, asbob-uskunalarning xavfsizligini buzmasligi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
10. Elektr tarmog‘iga ulangan asbob-uskunalar elektr toki ta’siridan himoyalangan bo‘lishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
11. Asbob-uskunalarni loyihalashtirishda va ishlab chiqarishda elektromagnit hodisalar (jarayonlar) bilan bog‘liq har qanday xavflardan himoyalangan bo‘lishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
12. Asbob-uskunalar statik elektrdan (xavfli quvvatga olib kelishi mumkin bo‘lgan elektrostatik zaryadlar) himoyalangan bo‘lishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3-bob. Asbob-uskunalarni loyihalashtirish va texnik hujjatlarga qo‘yiladigan talablar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-§. Loyihalashtirishga qo‘yiladigan talablar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
13. Asbob-uskunalar maqsadi bo‘yicha foydalanilganda hamda o‘rnatish, foydalanish (ishlatish), tashish (jo‘natish), texnik xizmat ko‘rsatish va ta’mirlashga qo‘yiladigan talablar bajarilganda, quyidagi xavfsizlik talablari ta’minlanishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
asbob-uskunalar to‘liq (loyihaviy) xizmat muddati davomida foydalanilganda portlash xavfsizligini;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
asbob-uskunalar va uning tarkibiy qismlari tegishli mexanik va issiqlik kuchlanishiga bardosh beradigan tarzda ishlab chiqilishi va ishlab chiqaruvchi tomonidan belgilangan ish sharoitlari chegaralarini hisobga olgan holda, atrof-muhit va mavjud yoki shubhali agressiv moddalar ta’siriga bardosh berishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
agar asbob-uskunalarda alangalanish manbalari bo‘lishi mumkin bo‘lgan qismlar mavjud bo‘lsa, u o‘chirilgan taqdirdagina ochilishi yoki chaqnashga xavfsiz zanjirlardan tashkil topishi yoki xodimlarni tegib ketishidan va ogohlantirish belgilari bilan himoyalangan bo‘lishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
agar asbob-uskunaning qobiq (germetik) konstruksiyasida tutashuv manbalari bo‘lishi mumkin bo‘lgan elektr quvvatini saqlash moslamalari (kondensatorlar) va qizdirilgan elementlar mavjud bo‘lsa, qobiq (germetik) konstruksiyalarida o‘rnatilgan kondensatorlarni xavfsiz qoldiq energiya qiymatiga tushirish yoki quvvatni kamaytirish uchun yetarli vaqtni kechiktirish bilan ochilishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
isitiladigan elementlarning harorati jihozda ko‘rsatilgan maksimal sirt harorati yoki harorat sinfidan past bo‘lishi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
agar elektr uzilishidan keyin asbob-uskunani himoya gazi bilan tozalash hamda o‘rnatilgan kondensatorlar quvvatsizlangunga yoki qizigan elementlarning harorati past qiymatlarga tushgunga qadar himoya gazi bilan tozalashni davom ettirish nazarda tutilgan bo‘lsa, ishlab chiqaruvchi tomonidan asbob-uskunaning ochilish qismlarida ogohlantirish belgilari o‘rnatilgan bo‘lishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
portlashdan himoyalanganlik darajasi “yuqori portlashdan xavfsiz” (“juda yuqori”) va “portlashdan xavfsiz” (“yuqori”) va (yoki) uning qismlari sirtining harorati o‘zidan-o‘zi yonish haroratidan past bo‘lishi va belgilangan avariya holatlarida va atrof-muhit sharoitlari o‘zgarganda, portlovchi gaz muhiti va ishchi holatida (texnik hujjatlarda belgilangan og‘ishlar doirasida) chang qatlamining o‘zidan-o‘zi yonish haroratidan past bo‘lishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ishchi holatda atrofdagi gaz atmosferasining o‘zidan-o‘zi yonish haroratidan yuqori haroratga (texnik hujjatlarda belgilangan og‘ishlar doirasida) faqat ishlab chiqaruvchi tomonidan asbob-uskunalarni himoya qilish uchun qo‘shimcha choralar ko‘rilgan taqdirdagina ruxsat etiladi. Bunday holatda tashqi isitish manbalari va kimyoviy reaksiyalar natijasida yuzaga keladigan harorat oshishini hisobga olish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
portlashdan himoya qilish darajasi “portlashga qarshi yuqori ishonchlilik” (“yuqorilashtirilgan”) bo‘lgan asbob-uskunalarning sirti harorati, normal ish sharoitida maksimal sirt haroratidan yuqori bo‘lmasligi kerak. Bunday asbob-uskunalarning konstruksiyasida uchqun chiqarmaydigan va uning natijasida portlash muhitini yuzaga keltirmaydigan qismlardan tashkil topishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
yonuvchan gazlar yoki chang ajralishi mumkin bo‘lgan asbob-uskunalar qobiq (germetik) konstruksiyaga ega bo‘lishi kerak. Asbob-uskunalardagi mavjud har qanday teshiklar yoki germetik bo‘lmagan birikmalar, hosil bo‘ladigan gazlar yoki changlar asbob-uskunalarning tashqi qismida portlash muhitini yuzaga keltirmaydigan qilib loyihalashtirilishi lozim. Materiallar kiradigan yoki chiqadigan teshiklar yonuvchan materiallarning chiqishini cheklash uchun mo‘ljallangan va jihozlangan bo‘lishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
portlovchi chang bo‘lgan obyektlarda va (yoki) ularning joylarida foydalanish uchun mo‘ljallangan asbob-uskunalar yuzasida to‘plangan chang yonib ketmasligi uchun mo‘ljallangan bo‘lishi kerak. Asbob-uskunalar qismlarining sirti harorati chang qatlamining o‘zidan-o‘zi yonish haroratidan past bo‘lishi kerak. Bunday holda xavfli issiqlik hosil bo‘lishining oldini olish uchun asbob-uskunalarning qismlari sirti haroratini cheklash uchun vositalar bilan ta’minlash kerak. Sirt qismi changdan tozalanib turilishi va chang qatlami me’yori texnik hujjatlarda ko‘rsatilgan bo‘lishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
texnik hujjatlarda nazarda tutilgan belgilangan ish rejimlari buzilgan taqdirda, agar bu xavfsizlikka salbiy ta’sir ko‘rsatmasa, avtomatik jarayonlarga kiritilgan asbob-uskunalarni xavfsiz qo‘lda o‘chirishni ta’minlashi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
asbob-uskunalarning avariya sodir bo‘lishi holatida o‘chirilishida to‘plangan energiya ochiladigan qopqoqlarga o‘rnatilgan ogohlantirish belgilarida ko‘rsatilgan vaqt ichida xavfsiz qiymatga tarqalishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
asbob-uskunalar tegishli kirish moslamalari bilan jihozlangan bo‘lishi va agar asbob-uskunalar boshqa jihozlar bilan birgalikda foydalanish uchun mo‘ljallangan bo‘lsa, ularning ulanishi xavfsiz bo‘lishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
agar asbob-uskunalar portlash muhitini aniqlash yoki ogohlantirish asboblari bilan jihozlangan bo‘lsa, ularni joylashtirish joylari va shartlari texnik hujjatlarda ko‘rsatilishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
asbob-uskunalarda portlash muhitini yaratuvchi yonuvchan moddalarni ajratishga qodir bo‘lgan materiallar bo‘lmasligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
texnik hujjatlarda belgilangan ish sharoitlari doirasida asbob-uskunalarning portlashdan himoyalanishiga salbiy ta’sir ko‘rsatishi mumkin bo‘lgan portlash xavfi mavjud bo‘lgan muhitni hosil qiluvchi materiallar va moddalar o‘rtasida kimyoviy reaksiya ehtimoli istisno qilingan bo‘lishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
asbob-uskunalarda atrof-muhit harorati va ish sharoitlari ta’sirida ko‘rsatkichlari o‘zgarganda, shuningdek, boshqa materiallar bilan birgalikda asbob-uskunalarning portlashdan himoyalanish darajasini pasaytiradigan materiallar bo‘lmasligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
asbob-uskunalarga o‘rnatilgan Yex-komponentlari texnik hujjatlarga muvofiq o‘rnatilganda, portlash xavfsizligini ta’minlash talablariga muvofiq xavfsiz ishlashi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
tashqi ta’sirga tushishi mumkin bo‘lgan asbob-uskunalar qo‘shimcha himoya vositalari bilan ta’minlanishi kerak. Asbob-uskunalar uning portlashdan himoyalanishiga putur yetmagan holda tashqi ta’sirlarga bardosh berishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
asbob-uskunalar yopiq joylarda yoki konteynerda joylashgan bo‘lsa, agar bu holat portlashdan himoya qilishning bir turini tashkil etsa, bunday yopiq joylar yoki konteynerlarni faqat maxsus asbob yordamida yoki tegishli xavfsizlik choralariga rioya etgan holda ochilishi va ruxsatsiz ochilishining oldi olinishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
asbob-uskunalarning ortiqcha yuklanishining oldini olish maqsadida o‘lchash, tartibga solish va nazorat vositalari (maksimal o‘chirish, harorat cheklovlari, differensial bosim o‘tkazgichlari, oqim o‘lchagichlari, vaqtni kechiktirish relelari, harakat ko‘rsatkichlari va (yoki) shunga o‘xshash turdagi qurilmalar) bilan ta’minlanishi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
14. Asbob-uskunalarning konstruksiyasi quyidagi potensial alangalanish manbalaridan himoyalangan bo‘lishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
uchqunlar (elektr va ishqalanishdan), olov, qizigan sirtlarning yuqori harorati, elektromagnit, ultratovush, optik va ionlashtiruvchi nurlanishdan;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
xavfli korroziyaga olib kelishi mumkin bo‘lgan, uchqun paydo bo‘lishiga yoki yuzalarning haddan tashqari qizib ketishiga olib keladigan va shu bilan yonish ehtimolini yaratadigan adashgan oqimlar va oqish oqimlaridan;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
material va qismlarning harakati natijasida yoki boshqa begona jismlarning aylanishida bir-biriga ishqalanish yoki zarba natijasida yuzaga kelishi mumkin bo‘lgan qizishdan;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
rostlash qurilmalari tomonidan amalga oshiriladigan va alangalanishga olib keladigan zarba to‘lqinlari yoki siqilish paydo bo‘lishiga olib kelishi mumkin bo‘lgan bosim kompensatsiyasidan;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
yashin urishidan;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ekzotermik reaksiyalar, shu jumladan, chang qatlamining o‘zidan-o‘zi alangalanishidan.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
15. Asbob-uskunalarni konstruksiyalash paytida portlash paydo bo‘lishining barcha xavfli omillari hisobga olingan va portlashga xavfli muhitning alangalanish manbalari aniqlangan bo‘lishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Xavfli omillarni baholashni hisobga olgan holda portlash muhitida foydalanish uchun asbob-uskunalarni portlashdan himoya qilishni (portlashdan himoya qilish turlarini) ta’minlash usullari tanlanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
16. Avariya holatlarida asbob-uskunalarni himoya qilishni ta’minlaydigan qurilmalar quyidagi talablarga javob berishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ishlashi uchun zarur bo‘lgan har qanday o‘lchash yoki nazorat qilish vositasidan mustaqil ravishda ishlashi kerak. Himoya qurilmasining ishdan chiqishi texnik hujjatlarda nazarda tutilgan texnik vositalar yordamida aniqlanishi kerak;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
avariya holatidagi o‘chirish, tegishli boshqaruv qurilmalarini dasturiy ta’minotning oraliq buyrug‘isiz bevosita faollashtirishi kerak;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
avariya holatlarining oldini olish himoya qurilmalari, qayta ishga tushirishini himoya qiluvchi mexanizmlar yoki boshqa qurilmalar bilan jihozlanishi kerak. Yangi buyruqni bajarish va normal ish rejimini tiklash faqat qayta ishga tushirishni maxsus blokirovka olib tashlangandan so‘ng amalga oshirilishi mumkin.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
17. Portlash muhitida ishlatiladigan boshqa qurilmalar va dasturlar quyidagi talablarga javob berishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
boshqaruv elementlari va ko‘rsatkichlar portlash xavfi bo‘yicha ish xavfsizligining mumkin bo‘lgan eng yuqori darajasi ta’minlangan holda ishlab chiqilishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
o‘lchash funksiyasiga ega bo‘lgan qurilmalar portlash muhitida foydalanish talablari va shartlarini hisobga olgan holda loyihalashtirilishi va ishlab chiqarilishi va o‘lchashlarning bir xilligini ta’minlash talablariga javob berishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
dasturlash funksiyasiga ega qurilmalar va ko‘rsatkichlar aniq bo‘lishini va ishlashini tekshirish imkoniyati ta’minlanishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
o‘lchash funksiyasiga ega qurilmalar uchun potensial alanga manbasining avariya chegarasi, texnik hujjatlarda, ish sharoitlarida belgilangan xavfsizlik omilini hisobga olgan holda, ro‘yxatga olingan portlash muhitining portlashi va (yoki) alangalanishi uchun chegara shartlaridan o‘lchash tizimining yo‘l qo‘yilishi mumkin bo‘lgan jami xatolarini hisobga olgan holda past bo‘lishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
nazorat qiladigan uskunaning dasturiy ta’minoti dasturdagi xatolar bilan bog‘liq xavflarni hisobga olishi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2-§. Texnik hujjatlarga qo‘yiladigan talablar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
18. Asbob-uskunalarni iste’molchiga yetkazib berishda texnik hujjatlar ilova qilinishi va unda quyidagilar ko‘rsatilishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
asbob-uskunalarning nomi va (yoki) tamg‘alanishi (turi, markasi, modeli), uning xavfsizligiga ta’sir qiluvchi parametrlari va xususiyatlari, ishlab chiqaruvchining nomi va (yoki) tovar belgisi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
uning maqsadi haqida ma’lumot;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
o‘rnatish, yig‘ish, moslash yoki sozlash bo‘yicha ko‘rsatmalar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
asbob-uskunalardan foydalanish bo‘yicha ko‘rsatmalarda va foydalanish vaqtida ko‘rilishi zarur bo‘lgan xavfsizlik choralari (shu jumladan, ishga tushirish, belgilangan maqsadda foydalanish, texnik xizmat ko‘rsatish, barcha turdagi ta’mirlash va texnik ko‘riklar, zararli ishlab chiqarish omillarining jadalligini kamaytirish va mahalliylashtirishga qaratilgan himoya vositalari, transport qilish va saqlash shartlari);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
belgilangan xizmat muddatlari ko‘rsatkichlari va (yoki) belgilangan ishlash resursi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
keskin nosozliklar ro‘yxati, asbob-uskunalarning avariya holatlariga olib keladigan xodimlarning (foydalanuvchilarning) mumkin bo‘lgan xatolari va bu xatolarning oldini olish bo‘yicha harakatlar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
chegara holati (rejimlari) parametrlari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ushbu asbob-uskunalarning noto‘g‘ri ishlashi aniqlangan taqdirda, bartaraf etish choralari to‘g‘risida ma’lumoti;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
qo‘shimcha komponentlarga bo‘lgan ehtiyoj to‘g‘risidagi ma’lumotlar (kabel kirishlari va boshqalar);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
asbob-uskunalarning portlash xavfsizligini belgilaydigan texnik tavsiflarini saqlashni ta’minlashga qo‘yiladigan talablari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
qadoqlash, saqlash va tashish shartlariga qo‘yiladigan talablar, belgilangan saqlash muddatlari, holatini qayta tekshirish, yaroqlilik muddati o‘tgan alohida elementlarni, qismlarni, yig‘malarni almashtirishning normativ muddatlari bo‘yicha ko‘rsatmalari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
asbob-uskunalarni utilizatsiya qilish talablari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
saqlash va tashish qoidalari va shartlari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
xodimlarga qo‘yiladigan talablar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ishlab chiqaruvchining va/yoki import qiluvchining yoki vakolatli vakilning joylashgan joyi (pochta manzili), u bilan bog‘lanish uchun ma’lumot;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ishlab chiqarilgan sana.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
19. Texnik hujjatlar O‘zbekiston Respublikasi davlat tilida ishlab chiqiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
20. Asbob-uskunalarning texnik hujjatlari ishlab chiqaruvchi (ishlab chiqaruvchining vakolatli vakili) tomonidan ushbu asbob-uskunalarni ishlab chiqarish tugagandan so‘ng ham xizmat muddati tugangunga qadar saqlanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4-bob. Asbob-uskunalarni tamg‘alashga qo‘yiladigan talablar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
21. Asbob-uskunalar maxsus belgi bilan tamg‘alanishi shart.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
22. Asbob-uskunalarning tamg‘alanishi davlat tilida bo‘lishi shart va quyidagi majburiy ma’lumotlarni o‘z ichiga olishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ishlab chiqaruvchining nomi va uning tovar belgisi (agar mavjud bo‘lsa);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
asbob-uskunaning turi, markasi, modeli;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ishlab chiqarilgan sana;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ishlab chiqaruvchining raqami;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ishlab chiqaruvchi mamlakat nomi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
mazkur Texnik reglamentga 3-ilovaga muvofiq Portlash xavfsizligining maxsus belgisi tasviri.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Tamg‘alarni boshqa tillarda takrorlashga ruxsat beriladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Tamg‘alash ushbu asbob-uskunalarning yuzasiga yoki qismlarga ajratilmasdan va qo‘shimcha asboblardan foydalanmasdan, ko‘rish mumkin bo‘lgan joyga qo‘yilishi va bunda asbob-uskunalarning butun ishlash muddati davomida saqlanishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
23. Ishlab chiqaruvchining qaroriga binoan yoki yetkazib berish shartnomasiga muvofiq asbob-uskunalarni tamg‘alash undan xavfsiz foydalanish uchun muhim bo‘lgan qo‘shimcha quyidagi ma’lumotlarni o‘z ichiga olishi mumkin:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
nominal kuchlanish yoki nominal kuchlanish oraliqlari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
uzoq muddatli ruxsat etilgan ish kuchlanishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
oqim turining belgisi (agar nominal chastota ko‘rsatilmagan bo‘lsa);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
insonning elektr toki urishidan himoya qilish sinfining ramzi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
qobiq (germetik) konstruksiya bilan ta’minlangan himoya darajasi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
nominal iste’mol qilingan yoki foydali quvvat yoki nominal oqim;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
og‘irlik;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
gabarit o‘lchamlari.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5-bob. Asbob-uskunalarning muvofiqligini baholash
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-§. Asbob-uskunalarni identifikatsiya qilish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
24. Asbob-uskunalar identifikatsiya qilinadi. Ularning tavsiflari Texnik reglamentning 22 va 23-bandlarida ko‘rsatilgan ma’lumotlar bilan bir xilligini ta’minlash yo‘li bilan identifikatsiya qilinadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
25. Asbob-uskunalar va Yex-komponentning identifikatsiya belgisi — texnik hujjatlarda ko‘rsatilgan portlashdan himoyalanish holatining mavjudligi va asbob-uskunalar va Yex-komponentda ko‘rsatilgan maxsus portlashdan himoyalanganlik belgisi hisoblanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2-§. Asbob-uskunalarni muvofiqligini baholash
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
26. Erkin muomalaga chiqarilishidan oldin asbob-uskunalarning mazkur Texnik reglament talablariga muvofiqligi muvofiqlikni sertifikatlash shaklida tasdiqlanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
27. Muvofiqlik sertifikati turkum ishlab chiqariladigan asbob-uskunalarga uch yil muddatga, asbob-uskunalar to‘piga esa mahsulotning yaroqlilik yoki kafolat muddatiga rasmiylashtiriladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
28. Muvofiqlikni tasdiqlashdan oldin O‘zbekiston Respublikasi qonunchilik hujjatlari talablariga muvofiq asbob-uskunalar identifikatsiya qilinadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
29. Asbob-uskunalarni mazkur Texnik reglament talablariga sertifikatlashtirish orqali muvofiqligi quyidagi sxemalar asosida baholanadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1S sxema — turkum ishlab chiqariladigan asbob-uskunalarni sertifikatlashtirishda qo‘llaniladi. Bunda ariza beruvchi ishlab chiqaruvchi (ishlab chiqaruvchining vakolatli vakili) hisoblanadi va sertifikatlangan mahsulotlarni muvofiqlik belgisi bilan tamg‘alanishini ta’minlaydi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3S sxema — asbob-uskunalarni to‘pi uchun qo‘llaniladi. Bunda ariza beruvchi ishlab chiqaruvchi (ishlab chiqaruvchining vakolatli vakili) yoki sotuvchi (import qiluvchi) hisoblanadi va sertifikatlangan mahsulotlarni muvofiqlik belgisi bilan (import qilingan mahsulotlar ariza beruvchiga qulay shaklda) tamg‘alanishini ta’minlaydi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4S sxema — yagona (bitta) asbob-uskuna uchun Texnik reglamentda belgilangan sinov va o‘lchash jarayonida ushbu buyumga putur yetkazilmasa qo‘llaniladi. Bunda ariza beruvchi ishlab chiqaruvchi (ishlab chiqaruvchining vakolatli vakili) yoki sotuvchi (import qiluvchi) hisoblanadi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
30. Muvofiqlik sertifikati Vazirlar Mahkamasining 2024-yil 14-avgustdagi 502-son qarori bilan tasdiqlangan Mahsulotlarni sertifikatlashtirish tartibi to‘g‘risida nizom talablariga muvofiq rasmiylashtiriladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
6-bob. O‘tish davri
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
31. Mazkur Texnik reglament kuchga kirgan vaqtdan boshlab O‘zbekiston Respublikasi hududida amalda bo‘lgan va asbob-uskunalar uchun xavfsizlik talablarini belgilaydigan texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ-huquqiy hujjatlar Texnik reglament bilan moslashtirilguniga qadar ushbu texnik reglamentga zid bo‘lmagan qismlari amalda qo‘llaniladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
32. Texnik reglament kuchga kirgunga qadar asbob-uskunalar uchun olingan muvofiqlikni tasdiqlovchi hujjatlar ushbu hujjatlarda belgilangan muddatlar davomida amalda bo‘ladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
7-bob. Texnik reglament talablariga rioya etilishi bo‘yicha davlat nazorati
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
33. Mazkur Texnik reglament talablariga rioya etilishi ustidan davlat nazorati O‘zbekiston Respublikasi Tog‘-kon sanoati va geologiya vazirligi huzuridagi Tog‘-kon sanoati va geologiya sohasini nazorat qilish inspeksiyasi, Ichki ishlar vazirligi, Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Sanoat, radiatsiya va yadro xavfsizligi qo‘mitasi, O‘zbekiston texnik jihatdan tartibga solish agentligi, shuningdek, portlash xavfi bo‘lgan muhitlarda ishlatiladigan asbob-uskunalar xavfsizligi sohasidagi vakolatli davlat organlari tomonidan o‘z vakolatlari doirasida qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda amalga oshiriladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
8-bob. Texnik reglament talablarini buzganlik uchun javobgarlik
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
34. Mazkur Texnik reglament talablari buzilishida aybdor bo‘lgan shaxslar O‘zbekiston Respublikasi qonunchilik hujjatlariga muvofiq javob beradilar.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Portlash xavfi bo‘lgan muhitlarda ishlatiladigan asbob-uskunalar xavfsizligi to‘g‘risidagi texnik reglamentga
1-ILOVA
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Texnik reglament talablari qo‘llaniladigan va majburiy tartibda muvofiqligi baholanadigan portlash xavfi bo‘lgan muhitlarda ishlatiladigan asbob-uskunalar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
RO‘YXATI
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

T/r

Asbob-uskunalar nomi

TIF TN kodi

1.

Bug‘ qozonlari, markaziy isitish qozonlari, gazgeneratorlar yoki tozalash qurilmalari bilan yoki ularsiz suvli gaz generatorlari; atsitelenli gazgeneratorlari va tozalash uskunalari bilan yoki ularsiz shunga o‘xshash gaz generatorlari; ichki yonish dvigatellari, turboreaktiv gidroturbinalar, kuch qurilmalari (uskunalari), kompressorlar, havo tortish ventilyatorlari, yoqish gorelkalari, sanoat yoki laboratoriya pechkalari va kameralari, suyuqliklar yoki gazlarni filtrlash va tozalash uchun uskunalar va qurilmalar.

8402 11 000 — 8402 20000 9

(8402 11 000 1, 8402 12 000 1, 8402 19 100 1, 8402 19 900 1, 8402 20 000 1 dan tashqari),

8403 10,

8405 10 000 0,

8407 dan,

8410 11 000 0, 8410 12 000 0,

8410 13 000 0,

8412 10 — 8412 80,

 8416 10 — 8416 20 800 0,

8417 10 000 0 — 8417 80 700 0 dan,

8421 11 000 0 — 8421 39,

8444 00 — 8447 90 000 9 dan,

8450 11 — 8450 20 000 0,

8452 10 — 8452 29 000 0

(faqat dvigatelli mashinalar),

8471 30 000 0, 8471 41 000 0,

8471 49 000 0, 8471 50 000 0,

8472 10 000 0,

8481 10 050 0 — 8481 80 990 7

2.

Elektr mashinalar va uskunalar; dvigatellar (fuqarolik aviatsiyasi uchun mo‘ljallanganidan tashqari) va generatorlar, elektrgeneratorli qurilmalar va aylanadigan elektr o‘zgartiruvchilar, o‘zgaruvchan tok elektr transformatorlari, akkumulyatorlar, pechlar va sanoat kameralari.

8501 — 8502, (8501 20 000 1,

8501 32 000 1, 8501 33 000 1,

8501 40 200 1, 8501 40 800 1,

8501 52 900 1 dan tashqari),

8504 10 — 8504 50 950 0

(8504 40 300 3, 8504 40 300 4 dan tashqari),

8507 10 — 8507 80 000 0

(8507 10 200 1, 8507 10 200 2, 8507 10 800 1 dan tashqari),

8508 11 000 0 — 8508 60 000 0, 8509 (8509 90 000 0 dan tashqari),

8514 10 — 8514 40 000 0,

8515 11 000 0 — 8515 80 900 0, 8517 11 000 0 — 8517 69 900 0, 8518 21 000 0, 8518 22 000 0, 8518 29 960 0,

8530 10 000 0, 8530 80 000 0,

8531 10 — 8531 10 950 0,

8531 20 200 0,

8535 — 8537,

8536 61 dan,

8540 11 000 — 8540 89 000 0,

8541 42 000 0, 8541 43 000 0

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Portlash xavfi bo‘lgan muhitlarda ishlatiladigan asbob-uskunalar xavfsizligi to‘g‘risidagi texnik reglamentga
2-ILOVA
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Portlash xavfi bo‘lgan muhitlarda ishlatiladigan asbob-uskunalarning portlash xavfsizligini belgilovchi ko‘rsatkichlar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
TASNIFI
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
I. Portlash xavfi bo‘lgan hududlarning tasnifi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. Portlash xavfi bo‘lgan hududlarning tasnifi uskuna tegishli portlash xavfi bo‘lgan hududda xavfsiz ishlatilishini ta’minlovchi portlashdan himoya qilish darajasi bo‘yicha mos uskunani tanlab olish maqsadida qo‘llaniladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. Portlash xavfi bo‘lgan aralashmaning mavjudligi chastotasi va davomiyligiga qarab, xavfli hududlar quyidagi sinflarga bo‘linadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
0-sinf — gazlar yoki suyuq bug‘larning havo bilan portlash xavfi bo‘lgan aralashmaning doimiy yoki kamida bir soat davomida mavjud bo‘lgan hududlar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-sinf — asbob-uskunaning normal ishlashi vaqtida havo bilan portlash xavfi bo‘lgan aralashmalar hosil qiluvchi yonuvchi gazlar yoki yonuvchi suyuqliklarning bug‘lari ajralib chiqadigan hududlar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2-sinf — asbob-uskunaning normal ishlash vaqtida portlash xavfi bo‘lgan gazlar yoki suyuqlik bug‘larining havo bilan aralashmalari hosil bo‘lmaydigan, ammo avariya yoki texnologiyaning ishdan chiqishi natijasida portlash xavfi bo‘lgan gazlar yoki suyuqlik bug‘larining havo bilan aralashmasi hosil bo‘lishi mumkin bo‘lgan hududlar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
20-sinf — portlash xavfi bo‘lgan yonuvchi changning havo bilan aralashmasi har bir kubometr uchun 65 g dan pastroq konsentratsiyada alangalanish chegarasiga ega bo‘lgan va doimiy ravishda mavjud bo‘lgan hududlar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
21-sinf — xonalarda joylashtirilgan asbob-uskunalarning normal ish rejimida ishlashida ajraladigan changlar yoki tolalarning jamlanmasi hosil bo‘ladigan va natijada har bir kubometr uchun 65 g va undan kam miqdorda havo bilan aralashib portlash xavfi bo‘lgan muhitni yaratishi mumkin bo‘lgan hududlar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
22-sinf — xonalarda joylashtirilgan asbob-uskunalarning normal ish rejimida ishlashida ajraladigan changlar yoki tolalarning jamlanmasi hosil bo‘ladigan va natijada har bir kubometr uchun 65 g va undan kam miqdorda havo bilan aralashib portlash xavfi bo‘lgan muhitni yaratmaydigan, ammo avariya yoki texnologik qurilmani buzilishi natijasida yonuvchi changlar yoki tolalarni havo bilan aralashishi natijasida portlash xavfi mumkin bo‘lgan hududlar.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
II. Portlash xavfi bo‘lgan muhitlarda ishlatiladigan asbob-uskunalarning guruhlar bo‘yicha tasnifi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3. Qo‘llash sohasiga qarab asbob-uskunalar quyidagi guruhlarga bo‘linadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
I guruh asbob-uskunalari — ruda gazlari va (yoki) yonuvchi chang tufayli xavfli bo‘lgan shaxtalar va ularning yer usti va yer osti inshootlarida foydalanish uchun mo‘ljallangan uskunalar. Konstruksiyasiga qarab, I guruh asbob-uskunalari portlashdan himoya qilinganligi holati uchta darajadan biriga ega bo‘lishi mumkin;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
II guruh asbob-uskunalari — portlovchi gaz muhiti ta’sirida xavfli joylarda foydalanish uchun mo‘ljallangan asbob-uskunalar (shaxtalar va ularning yer usti va yer osti inshootlari bundan mustasno). Konstruksiyasiga qarab, II guruh asbob-uskunalari portlashdan himoya qilinganligi uchta darajadan biriga ega bo‘lishi mumkin. II guruh asbob-uskunalari portlashdan himoya qilinganlik toifasiga qarab IIA, IIB, IIC kichik guruhlarga bo‘linishi mumkin;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
III guruh asbob-uskunalari — portlovchi chang muhiti ta’sirida xavfli joylarda foydalanish uchun mo‘ljallangan asbob-uskunalar (shaxtalar va ularning yer usti va yer osti inshootlari ishlari bundan mustasno). Konstruksiyasiga qarab, u portlashdan himoya qilishning uchta darajadan biriga ega bo‘lishi mumkin. III guruh jihozlarini portlash muhitining xususiyatlariga qarab IIIA, IIIB, IIIC kichik guruhlarga bo‘lish mumkin.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
III. Portlash xavfi bo‘lgan muhitlarda ishlatiladigan asbob-uskunalarni portlashdan himoya qilish darajalari bo‘yicha tasnifi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4. Alangalanish manbaiga aylanish xavfi va uni portlovchi muhitda ishlatish shartlariga qarab, asbob-uskunalar portlashdan himoyalanish darajalariga ko‘ra quyidagicha tasniflanadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
“portlashga chidamli” (“juda yuqori”);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
“portlashdan himoyalangan” (“yuqori”);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
“portlashga qarshi yuqori ishonchlilik” (“yuqorilashtirilgan”).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5. Portlashdan himoyalanishning “portlashga chidamli” (“juda yuqori”) darajasi ishlab chiqaruvchi tomonidan belgilangan ish parametrlariga muvofiq ishlashga mo‘ljallangan, hatto portlashdan himoyalanishning zarur darajasini ta’minlaydigan asbob-uskunalarga nisbatan qo‘llaniladi. Ehtimoldan yiroq bo‘lmagan holda, portlash muhiti mavjud bo‘lganda ham ishlaydigan va agar himoya vositalaridan biri ishlamay qolgan taqdirda ham, ikkinchi mustaqil himoya tizimi bilan portlashdan himoya qilish orqali yoki ikkita bir-biridan mustaqil himoya tizimida uzilishlar sodir bo‘lganda portlashdan himoyalanganligi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Mazkur himoyalanish holati mavjud uskunalar, ruda gazlari va (yoki) yonuvchi changlar (I guruh uskunalari) yoki obyektlar va (yoki) ularning uchastkalarida (II va III guruh uskunalari) gaz, bug‘, tuman yoki chang, tola, uchuvchi moddalar sifatida havo bilan yonuvchi moddalarning aralashmasi natijasida doimiy yoki tez-tez portlashga xavfli muhitni yaratishi mumkin bo‘lgan yer osti konlarida va ularning yer usti inshootlarida foydalanish uchun mo‘ljallangan joylarda foydalaniladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
6. Portlashdan himoyalanish darajasi “portlashdan himoyalangan” (“yuqori”) ishlab chiqaruvchi tomonidan belgilangan ish parametrlariga muvofiq ishlashga mo‘ljallangan va portlashdan himoya qilishning zarur darajasini ta’minlaydigan va bir e’tirof etilgan ehtimoliy zarar bilan normal ishlashni ta’minlaydigan uskunalarga nisbatan qo‘llaniladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
I guruh asbob-uskunalari ushbu portlashdan himoyalanish darajasi atrof-muhitdagi ruda gazlarini konsentratsiyasi tartibga solinadigan miqdoriga yetganda xavfsiz tarzda o‘chirish imkoniyatiga ega bo‘lishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Mazkur himoyalanish holati mavjud asbob-uskunalar, ruda gazlari va (yoki) yonuvchi changlar (I guruh uskunalari) yoki obyektlar va (yoki) ularning uchastkalarida (II va III guruh asbob-uskunalari) gaz, bug‘, tuman yoki chang, tola, uchuvchi moddalarning ehtimoliy mavjud bo‘lishi mumkin bo‘lgan va uning natijasida portlashga xavfli muhitni yaratishi mumkin bo‘lgan yer osti konlarida va ularning yer usti inshootlarida foydalaniladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
7. Portlashdan himoya qilish darajasi “portlashga qarshi yuqori ishonchlilik” (“yuqorilashtirilgan”) ishlab chiqaruvchi tomonidan belgilangan ish parametrlariga muvofiq ishlashga mo‘ljallangan va faqat ishlab chiqaruvchi tomonidan belgilangan normal ish rejimida ishlashini ta’minlaydigan asbob-uskunalarga nisbatan qo‘llaniladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
I guruh asbob-uskunalari ushbu portlashdan himoyalanish darajasi atrof-muhitdagi ruda gazlarini konsentratsiyasi tartibga solinadigan miqdoriga yetganda xavfsiz tarzda o‘chirish imkoniyatiga ega bo‘lishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Mazkur himoyalanish holati mavjud asbob-uskunalar, normal rejimda ishlashi jarayonida ruda gazlari va (yoki) yonuvchi changlar yoki portlash muhitini, havo bilan gaz, bug‘, tuman yoki chang, tola, uchuvchi moddalarning aralashmasi natijasida kam miqdorda mavjud bo‘lishi, ammo portlash muhiti mavjud bo‘lsa, faqatgina qisqa muddatda paydo bo‘ladigan yer osti konlarida va ularning yer usti inshootlarida (I guruh asbob-uskunalari) yoki ularning obyektlari va (yoki) ularning uchastkalarida (II va III guruh asbob-uskunalari) foydalaniladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
IV. Asbob-uskunalarni portlashdan himoya qiluvchi vositalarning turlari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
8. Atrofdagi portlash xavfi bo‘lgan muhit alangalanishining oldini olish bo‘yicha inobatga olingan maxsus chora-tadbirlarga qarab, asbob-uskunalar portlashdan himoya qilish vositalarining bir turi yoki bir nechta qo‘shma turlariga ega bo‘lishi mumkin:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1) portlash xavfi bo‘lgan gaz muhitida ishlash uchun mo‘ljallangan elektr asbob-uskunalariga nisbatan:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
“d” — portlashga chidamli qobiq;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
“e” — kuchaytirilgan himoya;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
“i” (“ia”, “ib”, “ic”) — chaqnashga xavfsiz (ichki xavfsiz elektr davri);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
“m” (“ma”, “mb”, “mc”) — birikma bilan muhrlash;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
“nA” — uchqun chiqmaydigan asbob-uskunalar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
“nC” — portlashdan himoyalangan qobiqdagi kontakt qurilmasi yoki germetik orqali muhrlangan yoki yonmaydigan komponent;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
“nR” — gaz o‘tishi cheklangan qobiq;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
“nL” — cheklangan energiyaga ega elektr zanjirlarini o‘z ichiga olgan uskunalar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
“nZ” — ortiqcha bosim ostida qobiq;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
“o” — moy bilan to‘ldirilgan qobiq;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
“p” — (“px”, “py”, “pz”) — ortiqcha bosim ostida qobiqni to‘ldirish yoki tozalash;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
“q” — qobiqni kvars bilan to‘ldirish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
“s” — portlashdan himoya qilishning maxsus turi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2) portlash xavfi bo‘lgan changli muhitda ishlatiladigan elektr asbob-uskunalariga nisbatan:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
“t” — (“ta”, “tb”, “tc”) — qobiq bilan himoyalash;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
“i” — (“ia”, “ib”) — uchqundan himoya qilish (elektr zanjirini uchqundan himoyalanishi);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
“m” — (“ma”, “mb”, “mc”) — birikma bilan muhrlash;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
“p” — ortiqcha bosim ostida qobiqni to‘ldirish yoki tozalash;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
“s” — portlashdan himoya qilishning maxsus turi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3) portlovchi muhitda foydalanish uchun mo‘ljallangan elektr bo‘lmagan asbob-uskunalarga nisbatan:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
“c” — konstruksiyaviy xavfsizlik;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
“b” — alangalanish manbasini boshqarish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
“k” — suyuqlikka botirish orqali himoya qilish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
“d” — portlashdan himoyalangan qobiq bilan himoya qilish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
“fr” — gaz o‘tkazuvchanligi cheklangan qobiq bilan himoya qilish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
“p” — yuqori bosimdan himoya qilish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4) portlashdan himoya qilishning boshqa turlari.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
9. Asbob-uskunalarni portlashdan himoya qiluvchi vositalarning turlari atrofdagi portlash muhiti alangalanishining oldini olish uchun turli darajadagi portlashdan himoyalangan uskunalarda nazarda tutilgan quyidagi maxsus chora-tadbirlar bilan belgilanadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
portlashdan o‘tkazmaydigan qobiq “d” — uskunani portlashdan himoya qilish turi bo‘lib, uning qismlari portlash gaz muhitini alangalantirib, qobiq ichidagi portlash natijasida hosil bo‘lgan bosimni ushlashi natijasida atrof-muhitga portlash xavfi bo‘lgan muhit tarqalmasligining oldini olish turi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
“t” himoya qobig‘i — portlashdan himoya qilish turi bo‘lib, unda uskuna qobiq bilan himoyalangan bo‘lib, changning kirishidan va sirt haroratini cheklash vositalari bilan himoyalanganlik turi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kuchaytirilgan himoya turi “e” — portlashdan himoya qilish turi bo‘lib, ruxsat etilgan haroratning oshib ketishiga qo‘shimcha choralar ko‘rilishi, shuningdek normal yoki belgilangan (favqulodda) ish rejimlarida uchqun paydo bo‘lishiga qarshi qo‘shimcha choralar qo‘llaniladigan portlashdan himoya qilish turi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
uchqunga xavfsiz (uchqunga xavfsiz elektr zanjiri) “i” — portlashdan himoya qilish turi bo‘lib, elektr zaryadlanishini elektr energiyasi (quvvati) va elektr jihozlari elementlarining haroratini uchqun yoki issiqlik ta’siridan alangalanishni keltirib chiqaradigan darajadan pastroq qiymatga cheklash turi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
“m” birikma bilan plombalash — portlashdan himoya qilishning turi bo‘lib, unda uskunaning qismlarini ishlatishi yoki montaj jarayonida portlash xavfi bo‘lgan muhitni uchqun yoki qizishi natijasida alangalanishiga olib kelishi, plombalash orqali bartaraf etish turi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
“n” himoya turi — portlashdan himoya qilish turi bo‘lib, elektr qurilmalarini normal va belgilangan (favqulodda) ish jarayonlarida ishlashida atrof muhitda portlash xavfi bo‘lgan gaz muhitini oldini olish uchun qo‘shimcha himoya turi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
“o” qobiqni moy bilan to‘ldirish — portlashdan himoya qilish turi bo‘lib, uskuna yoki uning qismini himoya suyuqligiga cho‘ktirilishi natijasida, uning suyuqlik ichida yoki tashqarisida portlash xavfi bo‘lgan gaz muhitini alangalanishi oldini olish turi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ortiqcha bosim ostida qobiqni to‘ldirish yoki tozalash “r” — portlashdan himoya qilish turi bo‘lib, qobiqni yoki xonani tashqi bosimdan ko‘p bo‘lgan miqdorda himoya gazi bosimi bilan to‘ldirilishi natijasida, tashqi muhit ta’siridan himoyalash turi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
qobiqni kvars bilan to‘ldirish “q” — portlashdan himoya qilish turi bo‘lib, portlash muhitini alangalanishiga olib kelishi mumkin bo‘lgan qismlarni ma’lum bir holatda o‘rnatiladi va tashqi portlash muhitidan oldini oladigan qobiq bilan to‘liq o‘ralgan portlashdan himoya qilish turi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
portlashdan himoya qilishning maxsus turi “s” — portlashdan himoya qilish turi bo‘lib, ushbu bandning ikkinchi — o‘ninchi xat boshlarida nazarda tutilgan himoya choralaridan farqli, ammo baholash yoki sinov vaqtlarida portlashdan himoya qilishni ta’minlash uchun yetarli deb tan olingan himoya choralariga asoslangan portlashdan himoya qilish turi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
konstruktiv xavfsizlik “c” — portlashdan himoya qilish turi bo‘lib, uskunaning harakatlanuvchi qismlaridan paydo bo‘ladigan adiabatik siqilish, uchqun va yuzalarning qizishi natijasida portlash xavfi bo‘lgan muhitning yaratilishini oldini olishga qaratilgan qo‘shimcha choralar turi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
alangalanish manbasi nazorati “b” — portlashdan himoya qilishning bir turi bo‘lib, qurilmaning elektr bo‘lmagan qismiga o‘rnatilib, bu bilan alangalanish manbasini va unga o‘rnatilgan xavfsizlik qurilmalar orqali, qurilma ko‘rsatkichlarini nazorat qiladi va avtomatik himoya vositalarini yoki signalizatorlarni ishga tushiradigan turi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
suyuqlikka cho‘ktirish orqali himoya qilish “k” — portlashdan himoya qilishning bir turi bo‘lib, bunda alangalanish salohiyati xavfsiz yoki portlash xavfi bo‘lgan muhitdan suyuqlikka to‘liq yoki qisman cho‘ktirish orqali ajratilgan bo‘lib, bunda xavfli sirtlar doimo himoya suyuqligi bilan shunday qoplangan bo‘lishi kerakki portlash xavfi bo‘lgan muhit himoya suyuqligidan yuqori sathda yoki qobiq tashqarisida joylashgan bo‘lishi natijasida alangalanish oldi olingan bo‘lishi lozim;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
“fr” gaz oqimi o‘tishi cheklangan qobiq bilan himoya qilish — portlashdan himoya qilish turi bo‘lib, bunda qobiq yordamida portlash xavfi bo‘lgan muhitga past darajada portlash xavfi kamaytirish orqali cheklash, buning natijasida qobiqdagi portlash xavfi bo‘lgan muhitni alangalanish chegarasidan ham past darajada bo‘lishi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
V. Asbob-uskunalarni harorat sinflari bo‘yicha tasnifi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
10. Eng yuqori ruxsat etilgan sirt haroratiga qarab II guruh asbob-uskunalari quyidagi harorat sinflariga bo‘linadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1) T1 — 450 °C;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2) T2 — 300 °C;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3) T3 — 200 °C;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4) T4 — 135 °C;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5) T5 — 100 °C;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
6) T6 — 85 °C.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Portlash xavfi bo‘lgan muhitlarda ishlatiladigan asbob-uskunalar xavfsizligi to‘g‘risidagi texnik reglamentga
3-ILOVA
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Portlash xavfsizligining maxsus belgisi tasviri
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Portlash xavfsizligining maxsus belgisi tasvirining tavsifi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
“Yex” maxsus belgisi asbob-uskunalarning portlashdan himoyalanish holatini anglatadi (Explosion-proof).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Portlash xavfsizligining maxsus belgisi lotin alifbosidagi “E” va “x” harflari jamlanmasidan tashkil topgan bo‘lib, “x” harfining balandligi “E” harfi balandligining 5/9 qismini tashkil etadi va yorug‘ fonda to‘rtburchak shaklda (1-rasm) yoki kontrastli fonda (2-rasm) balandlik va kenglik nisbati 11/8 ko‘rinishda bo‘ladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Portlash xavfsizligining maxsus belgisi o‘lchamlarini portlash muhitida ishlaydigan asbob-uskunalarni ishlab chiqaruvchisi tomonidan belgilanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
To‘rtburchakning bazaviy balandligi kamida 10 mm bo‘lishi kerak. Portlash xavfsizligining maxsus belgisi o‘lchamlari uning elementlarini aniq va bevosita ko‘z bilan uskuna yoki Yex-komponentining umumiy rangli fonida ko‘rish imkonini berishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Vazirlar Mahkamasining 2025-yil 6-yanvardagi 2-son qaroriga
2-ILOVA
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Portlash xavfi bo‘lgan muhitlarda ishlatiladigan asbob-uskunalar xavfsizligi to‘g‘risida texnik reglamentni joriy etish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
SXEMASI
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

Bosqichlar

Subyektlar

Tadbirlar

Bajarish muddatlari

1-bosqich

O‘zbekiston texnik jihatdan tartibga solish agentligi,

Tog‘-kon sanoati va geologiya sohasini nazorat qilish inspeksiyasi

1. Portlash xavfi bo‘lgan muhitlarda ishlatiladigan asbob-uskunalarga doir amaldagi standartlar ro‘yxatini tuzadi va xatlovdan o‘tkazadi.

Uch oy muddatda

2. Mazkur Texnik reglament talablariga rioya etilishini ta’minlaydigan hamda texnik reglamentlarda belgilangan asbob-uskunalarning muvofiqligini baholash uchun zarur bo‘lgan namunalarni olish, sinash va o‘lchash usullarini belgilaydigan standartlar ro‘yxatlarini shakllantiradi va belgilangan tartibda tasdiqlaydi.

Bir oy muddatda

2-bosqich

O‘zbekiston texnik jihatdan tartibga solish agentligi

Portlash xavfi bo‘lgan muhitlarda ishlatiladigan asbob-uskunalarning Texnik reglament talablariga muvofiqligini baholash uchun sertifikatlashtirish organlari va sinov laboratoriyalarini akkreditatsiyadan o‘tkazish ko‘lamini kengaytirish bo‘yicha choralarni ko‘radi.

Olti oy muddatda

3-bosqich

Tog‘-kon sanoati va geologiya sohasini nazorat qilish inspeksiyasi,

Sanoat, radiatsiya va yadro xavfsizligi qo‘mitasi,

O‘zbekiston texnik jihatdan tartibga solish agentligi

Texnik reglamentning maqsadlari, mazmuni va uni qo‘llash tartibi to‘g‘risida aholini, respublika ijro etuvchi hokimiyat organlari va xo‘jalik birlashmalari, tadbirkorlik subyektlarini keng miqyosda xabardor qilishni ta’minlaydi.

Jadvalga muvofiq

4-bosqich

Tadbirkorlik subyektlari

1. Texnik reglamentni o‘rganadi, mas’ul xodimlarni o‘qitadi va Texnik reglamentni o‘z faoliyatida joriy qiladi.

Kelishilgan muddatlarda

2. Muvofiqlikni baholash tartibotidan o‘tkazish uchun tegishli mahsulot namunalarini Texnik reglament talablariga muvofiq tayyorlaydi.

Texnik reglament kuchga kirgan kundan boshlab

5-bosqich

Tog‘-kon sanoati va geologiya sohasini nazorat qilish inspeksiyasi,

Sanoat, radiatsiya va yadro xavfsizligi qo‘mitasi,

O‘zbekiston texnik jihatdan tartibga solish agentligi

Texnik reglament talablariga rioya etilishi ustidan davlat nazoratini amalga oshiradi.

Belgilangan tartibda

6-bosqich

O‘zbekiston texnik jihatdan tartibga solish agentligi

Texnik reglamentni qo‘llash amaliyotini monitoring qiladi va ma’lumotlarni tizimli asosda Vazirlar Mahkamasiga kiritadi.

Har chorakda

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Vazirlar Mahkamasining 2025-yil 6-yanvardagi 2-son qaroriga
3-ILOVA
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
O‘zbekiston Respublikasi Hukumatining o‘z kuchini yo‘qotgan deb hisoblanayotgan ayrim qarorlari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
RO‘YXATI
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. Vazirlar Mahkamasining “Portlash xavfi bo‘lgan muhitlarda ishlovchi asbob-uskunalarning xavfsizligi to‘g‘risidagi umumiy texnik reglamentni tasdiqlash haqida” 2017-yil 24-noyabrdagi 941-son qarori.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. Vazirlar Mahkamasining “O‘zbekiston Respublikasi Hukumatining ayrim qarorlariga kiritilayotgan o‘zgartirish va qo‘shimchalar (O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “Sanoat, radiatsiya va yadro xavfsizligi sohasida davlat boshqaruvi va nazorati tizimini tubdan takomillashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida” 2018-yil 12-dekabrdagi PF-5594-son Farmoni va O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “O‘zbekiston Respublikasi Sanoat xavfsizligi davlat qo‘mitasi faoliyatini tashkil etish to‘g‘risida” 2018-yil 12-dekabrdagi PQ-4058-son qarori)” 2019-yil 6-martdagi 195-son qaroriga ilovaning 43-bandi.
(Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi, 07.01.2025-y., 09/25/2/0014-son)