Oʻzbekiston Respublikasi Hukumati bilan Ozarbayjon Respublikasi Hukumati oʻrtasida
Bitim
Noqonuniy migratsiyaga qarshi kurashishda hamkorlik toʻgʻrisida
Oʻzbekiston Respublikasi Hukumati va Ozarbayjon Respublikasi Hukumati, keyingi oʻrinlarda “Tomonlar” deb ataluvchilar,
noqonuniy migratsiyaga qarshi kurashishda hamkorlik Tomonlar davlatlarining hududlarida migratsiya jarayonlarini tartibga solishning eng muhim yoʻnalishlaridan biri ekanligini anglagan holda,
noqonuniy migratsiyaga qarshi kurashishda ikki tomonlama hamkorlikning huquqiy asosini yaratish maqsadida,
noqonuniy migratsiya va uning salbiy oqibatlarini bartaraf etishda xalqaro hamkorlikning muhim oʻrnini eʼtirof etib,
noqonuniy migratsiyaga qarshi kurashish boʻyicha qoʻshma choralarni amalga oshirish istagida,
quyidagilar toʻgʻrisida kelishib oldilar:
1-modda
Tomonlar mazkur Bitim doirasida uz davlatlarining qonunchiligi va xalqaro majburiyatlariga muvofiq noqonuniy migratsiyaga qarshi kurashishda hamkorlik qiladilar.
2-modda
1. Tomonlar mazkur Bitim doirasida quyidagi asosiy yoʻnalishlar boʻyicha hamkorlikni amalga oshiradilar:
a) statistik, ilmiy-metodik va boshqa oʻzaro manfaatlarni ifoda etuvchi, jumladan, quyidagilar yuzasidan maʼlumotlar bilan almashish:
aniqlangan noqonuniy migratsiya kanallari;
noqonuniy migratsiyani tashkil qilish va amalga oshirishga aloqador boʻlgan Tomonlar davlatlarining hududlarida faoliyat yuritayotgan jismoniy va yuridik shaxslar;
noqonuniy migratsiyani tashkil qilish va amalga oshirishda qoʻllaniladigan joʻnatish va kelish punktlari, yoʻnalishlari, tashuvchilar va transport vositalari;
noqonuniy migratsiya maqsadida qoʻllaniladigan kirish vizalari va boshqa hujjatlarni olish va ulardan foydalanish usullari;
fuqarolik taqdim qilish tartibi;
noqonuniy migratsiyaning oldini olishga qaratilgan tajriba va tadbirlar toʻgʻrisida;
tashqi migratsiyani tartibga solish uslublari;
Tomonlar davlatlarining qonunchiligida oʻrnatilgan qoidalarni buzgan holda, soxta yoki taqdim qilingan Tomonlar davlatlari fuqarolarining shaxsini tasdiqlovchi hujjatlar;
Tomonlar davlatlarining fuqaroligini qabul qilgan shaxslar, shuningdek, Tomonlar davlatlarining fuqaroligiga tegishliligi boʻlgan shaxslar;
Tomonlar davlatlarining migratsiya sohasidagi qonunchiligi, jumladan, migratsiya jarayonlarni tartibga solish, noqonuniy migratsiyaga qarshi kurashish, shuningdek, Tomonlar davlatlari qonunchiligining koʻrsatilgan sohalaridagi oʻzgarishlar;
uchinchi davlatlar bilan tuzilgan migratsiya masalalari boʻyicha xalqaro shartnomalar;
boshqa Tomon davlatining hududida mehnat faoliyatini amalga oshirayotgan bir Tomon davlatining fuqarolari toʻgʻrisida;
boshqa Tomon davlatining hududida bir Tomon davlatining fuqarolarini ishga joylash faoliyatini amalga oshiruvchi tashkilotlar-litsenziatlar;
b) mansabdor shaxs tomonidan muhrlangan va vakolatli organ tomonidan tasdiqlangan soʻrovga fuqarolarning oʻz shaxsiy maʼlumotlarini transchegaraviy topshirishga rozilik berish toʻgʻrisidagi yozma arizalari ilova qilingan hollarda sobiq SSSR pasportlarining 1974-yildagi namunasi berilganligini tasdiqlash;
v) boshqa Tomon davlatining hududida noqonuniy boʻlib turgan shaxslarni aniqlash va hisobga olish;
g) boshqa Tomon davlati hududida topilgan yoxud oʻlim bilan bogʻliq xolda olib qoʻyilgan bir Tomon davlati fuqarolarining shaxsini tasdiqlovchi hujjatlarni toʻgʻridan toʻgʻri Tomonlar davlatlarining diplomatik vakolatxonalariga yuborish;
d) Tomonlar davlatlari fuqarolarining turar (yashash) joyi boʻyicha migratsion hisobga qoʻyish yoki roʻyxatga olish toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni taqdim etish;
2. Mazkur Bitimning 1-moddasida koʻrsatilgan shartlarga amal qilgan holda boshqa oʻzaro maʼqul yoʻnalishlarni ishlab chiqish va rivojlantirishda mazkur Bitim Tomonlarga toʻsqinlik qilmaydi.
3-modda
Tomonlar mazkur Bitim doirasida kuyidagi shakllarda hamkorlikni amalga oshiradilar:
1) noqonuniy migratsiyaga qarshi kurashish sohasida maʼlumot almashish;
2) noqonuniy migratsiyani oldini olish va bartaraf etish boʻyicha tajribalar bilan almashish;
3) migratsiya masalalari boʻyicha shugʻullanadigan Tomonlar xodimlarini tayyorlash va malakasini oshirish, xususan, mazkur sohada seminar va stajirovkalarni tashkil qilish qoʻshgan holda;
4) noqonuniy migratsiyaga qarshi kurashish sohasida ilmiy izlanishlarni amalga oshirish.
4-modda
1. Mazkur Bitim doirasida hamkorlik manfaatdor Tomonning koʻmak berish toʻgʻrisidagi soʻrovnomalari asosida amalga oshiriladi (keyingi oʻrinlarda — soʻrovnoma). Har bir Tomon oʻzida mavjud boʻlgan migratsiya masalalari boʻyicha maʼlumotlarni boshqa Tomonga, basharti ushbu maʼlumot boshqa Tomon uchun manfaatli deb hisoblasa, soʻrovnomasiz joʻnatishi mumkin.
2. Soʻrovnoma yozma ravishda rus tilida, xususan, matn uzatishning texnik vositalaridan foydalangan holda yuboriladi. Soʻrovnomaning haqiqiyligi yoki uning matni yuzasidan shubha uygʻongan taqdirda, qoʻshimcha tasdiqlov talab qilinishi mumkin.
3. Soʻrovnomada quyidagilar koʻrsatilgan boʻlishi lozim:
soʻrayotgan va soʻralayotgan organning nomi;
soʻrovnomaning mazmuni, uning maqsadi va asosi;
soʻrovnomaning lozim darajada ijro etilishi uchun foydalanish mumkin boʻlgan har qanday boshqa maʼlumot.
4. Soʻrovnoma soʻrayotgan Tomonning rasmiy idora blankida rasmiylashtiriladi va vakolatli mansabdor shaxsi tomonidan imzolanadi. Mazkur Bitim kuchga kirganidan soʻng (45) qirq besh kun mobaynida Tomonlar soʻrovnomani imzolashga vakolatli mansabdor shaxslar roʻyxati, shuningdek, idoraviy blankalar namunalari bilan almashadilar.
5. Mazkur moddaning 4-bandida koʻrsatilgan, soʻrovnomalarni imzolash vakolatiga ega mansabdor shaxslarning roʻyxati oʻzgargan taqdirda, Tomonlar darhol bu haqida bir-birlarini xabardor etadilar.
5-modda
1. Soʻralayotgan Tomon (30) oʻttiz kalendar kun mobaynida soʻrovnomani tez va iloji boricha toʻliq bajarilishi uchun barcha zarur choralarni koʻradi. Soʻralayotgan Tomonga soʻrovnomaning amalga oshirilishiga toʻsqinlik qiladigan yoki uning ijrosini jiddiy ravishda qiyinlashtiradigan holatlar toʻgʻrisida soʻrayotgan Tomonni darhol xabardor qiladi.
2. Soʻralayotgan Tomon, oʻzining fikriga koʻra soʻrovnomaning lozim darajada bajarilishi uchun zarur boʻlgan qoʻshimcha maʼlumotlarni ham soʻrash huquqiga ega.
3. Soʻrovnomaning ijrosi soʻralayotgan Tomon davlatining qonunchiligi asosida amalga oshiriladi.
4. Basharti soʻralayotgan Tomon soʻrovnomani bajarish oʻz davlatining hududida olib borilayotgan jinoiy ishga taalluqli boʻlgan qidiruv yoki boshqa ishlarga xalaqit berishi mumkin deb hisoblasa, u soʻrovnomaning bajarilishini kechiktirishi yoki uning bajarilishini soʻrayotgan Tomon bilan maslahatlashuvlar natijasida belgilangan zaruriy shartlar bilan bogʻlash huquqiga ega.
Basharti surayotgan Tomon taklif qilingan shartlarda unga koʻmak koʻrsatilishiga rozilik bildirsa, u ushbu shartlarga rioya qilishi shart.
5. Soʻralayotgan Tomon imkon qadar qisqa muddatlarda soʻrovnomaning bajarilishi natijalari toʻgʻrisida soʻrayotgan Tomonni xabardor qiladi.
6-modda
1. Basharti soʻralayotgan Tomon soʻrovnomani bajarish oʻz davlatining suvereniteti, xavfsizligi, jamoat tartibi yoxud qonunchiligi yoki xalqaro majburiyatlariga zid deb hisoblasa, soʻrovnomani bajarishni qisman yoki toʻliq rad etishi mumkin.
2. Soʻrayotgan Tomon soʻrovnomaning bajarilishini qisman yoki toʻliq rad etganlik toʻgʻrisida mazkur moddaning 1-bandida koʻrsatilgan rad etish sabablarini koʻrsatgan holda yozma ravishda xabardor qilinadi.
7-modda
1. Mazkur Bitimni amalga oshirish uchun quyidagilar Tomonlar davlatlarining vakolatli organlari hisoblanadilar:
Ozarbayjon tomoni tarafidan — Ozarbayjon Respublikasi Davlat migratsiya xizmati.
Oʻzbek tomoni tarafidan — Oʻzbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligi;
2. Basharti yuqorida koʻrsatilgan vakolatli organlarning rasmiy nomi va vazifasi oʻzgargan taqdirda, Tomonlar bir-birlarini diplomatik kanallar orqali darhol xabardor qiladilar.
8-modda
1. Soʻralayotgan Tomon, soʻrayotgan Tomonning iltimosiga koʻra, soʻrov kelib tushganligi, uning mazmuni va unga ilova qilinayotgan hujjatlar, shuningdek, mazkur Bitim doirasida koʻmak berganlik faktining maxfiyligini taʼminlash uchun zaruriy choralarni koʻradi.
Basharti soʻrovni maxfiylikni saqlagan holda bajarishning imkoni boʻlmasa, soʻralayotgan Tomon bu haqda soʻrovni bunday sharoitda bajarish mumkinligini hal qiluvchi soʻrayotgan Tomonni xabardor qiladi.
2. Soʻrovlar ijrosining natijalari uni taqdim etgan Tomonning roziligisiz soʻralgan va taqdim etilgan maqsadlardan boshqa maqsadlarda foydalanilishi mumkin emas.
3. Mazkur Bitim asosida bir Tomon orqali olingan maʼlumotlarni uchinchi tomonga berish uchun bunday maʼlumotlarni taqdim etgan Tomonning oldindan roziligi talab qilinadi.
4. Tomonlar mazkur Bitim asosida, shuningdek, Tomonlar davlatlarining qonunchiligi va ular ishtirokchisi boʻlgan xalqaro shartnomalarga muvofiq yuboriladigan va bajariladigan soʻrovlar doirasida almashinadigan jismoniy shaxs toʻgʻrisidagi maʼlumotlarning himoya qilinishini taʼminlaydi. Tomonlar, shuningdek, jismoniy shaxs toʻgʻrisidagi maʼlumotlarining tasodifiy yoʻqolishi, ruxsatsiz foydalanilishi, oʻzgartirilishi yoki tarqatilishidan himoyalashni taʼminlaydilar.
5. Mazkur Bitimning amal qilishi tugatilgan taqdirda, mazkur moddaning soʻrov kelib tushganligi, uning mazmuni va unga ilova qilinayotgan hujjatlar, shuningdek, koʻmak berganlik faktining maxfiyligini taʼminlash uchun zaruriy choralarni koʻrishga doir qoidalari Tomonlar uchun amal qilishda davom etadi.
9-modda
1. Tomonlar oʻzaro kelishuvga koʻra mazkur Bitim doirasida migratsiya sohasida hamkorlikni muvofiqlashtirish va uning samaradorligini oshirish maqsadida maslahatlashuvlar oʻtkazadilar.
2. Tomonlar mazkur Bitim qoidalarining yanada samarali ijro etilishini taʼminlash maqsadida qoʻshma ishchi guruhlar tuzishi, ekspertlar uchrashuvlarini oʻtkazishlari mumkin.
10-modda
Tomonlar, basharti har bir muayyan holatda boshqacha tartib kelishilgan boʻlmasa, mazkur Bitimni amalga oshirish davomida yuzaga kelishi mumkin boʻlgan xarajatlarni oʻz davlatlarining milliy qonunchiligiga asosan oʻzlari mustaqil qoplaydilar.
11-modda
Mazkur Bitimning qoidalari Tomonlar davlatlari ishtirokchisi boʻlgan boshqa xalqaro shartnomalardan kelib chiqadigan Tomonlarning huquq va majburiyatlariga daxl qilmaydi.
12-modda
Mazkur Bitim doirasidagi hamkorlikda Tomonlar rus tilidan foydalanadilar. Davlat tilidan foydalanilgan hollarda unga rus tilidagi tasdiqlangan tarjima ilova qilinishi lozim.
13-modda
Tomonlar mazkur Bitim qoidalarini talqin qilish yoki qoʻllash bilan bogʻliq holda yuzaga keladigan bahsli masalalarni maslahatlashuvlar va muzokaralar orqali hal qiladilar.
14-modda
Mazkur Bitimga Tomonlarning oʻzaro kelishuviga muvofiq uning ajralmas qismi hisoblanadigan va mazkur Bitim 15-moddasining 1-bandida nazarda tutilgan tartibda kuchga kiradigan alohida bayonnomalar bilan rasmiylashtiriladigan oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritilishi mumkin.
15-modda
1. Mazkur Bitim nomuayyan muddatga tuziladi va Tomonlarning uning kuchga kirishi uchun zarur boʻlgan davlat ichki protseduralarini bajarganliklari toʻgʻrisida oxirgi yozma xabarnoma diplomatik kanallar orqali olingan sanadan boshlab 30 (oʻttiz) kalendar kun oʻtgach kuchga kiradi.
2. Tomonlardan har biri mazkur Bitimning amal qilishini diplomatik kanallar orqali boshqa Tomonga yozma xabarnoma yuborish orqali tugatishi mumkin.
Bunday holda, mazkur Bitimning amal qilishi bunday xabarnoma olingan sanadan 60 (oltmish) kalendar kun oʻtgach tugatiladi.
Toshkent shahrida 2022-yil 21-iyunda, ikki nusxada oʻzbek, ozarbayjon va rus tillarida tuzildi, bunda barcha matnlar bir xil kuchga ega.
Mazkur Bitim qoidalarini talqin qilishda tafovutlar yuzaga kelgan taqdirda, Tomonlar rus tilidagi matnga murojaat qiladilar.
(imzolar)