1-modda. Oʻzbekiston Respublikasining 2002-yil 12-dekabrda qabul qilingan “Umumiy harbiy majburiyat va harbiy xizmat toʻgʻrisida”gi 436-II-sonli Qonuniga (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi, 2002-yil, № 12, 217-modda; 2003-yil, № 9-10, 149-modda; 2005-yil, № 1, 18-modda; Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2006-yil, № 6, 262-modda; 2008-yil, № 9, 481-modda, № 12, 630-modda; 2009-yil, № 12, 470-modda; 2016-yil, № 9, 276-modda; 2017-yil, № 6, 300-modda; 2018-yil, № 4, 224-modda, № 7, 431-modda; 2019-yil, № 2, 47-modda, № 9, 589-modda, № 12, 880-modda; 2020-yil, № 8, 491-modda; 2021-yil, 4-songa ilova) quyidagi oʻzgartish va qoʻshimchalar kiritilsin:

1) 6-moddaning toʻrtinchi qismi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“Safarbarlik chaqiruvi rezervida oylik yigʻinni oʻtagan fuqarolar Qurolli Kuchlar rezerviga oʻtkaziladilar”;

2) 13-moddaning birinchi qismi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“Chaqiruvga qadar boshlangʻich tayyorgarlik, shu jumladan fuqaro muhofazasi va tibbiy bilim asoslari boʻyicha tayyorgarlik oʻquv dasturidagi majburiy fan boʻlib, umumiy oʻrta, oʻrta maxsus va boshlangʻich professional taʼlim muassasalarida chaqiruvga qadar tayyorgarlik oʻqituvchilari tomonidan bitirish yili arafasidagi kurslardan yoki sinflardan boshlab oʻtiladi”;

3) 14-moddaning ikkinchi qismidagi “oʻrta maxsus va oʻrta kasb-hunar taʼlimi” degan soʻzlar “oʻrta professional va oʻrta maxsus professional taʼlim” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

4) 15-moddaning birinchi qismidagi “umumtaʼlim maktablarida, oʻrta maxsus va oʻrta kasb-hunar taʼlimi” degan soʻzlar “umumiy oʻrta, oʻrta maxsus va professional taʼlim” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

5) 18-moddaning:

uchinchi qismi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“Fuqarolarni chaqiruv uchastkalarida qayd etish umumiy oʻrta, oʻrta maxsus va boshlangʻich professional taʼlim muassasasidagi oxirgi oʻquv yilining oktyabr-noyabr oylarida amalga oshiriladi”;

beshinchi qismidagi “tegishli komissiyalar” degan soʻzlar “fuqarolarni chaqiruv uchastkalarida qayd etish komissiyalari” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

6) 20-modda quyidagi tahrirda bayon etilsin:

Fuqarolarni muddatli harbiy va muqobil xizmatga chaqirish, safarbarlik chaqiruvi rezervidagi xizmatga olish uchun quyidagi komissiyalar tashkil etiladi:

1) muddatli harbiy xizmatga chaqirish uchun:

Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahar mudofaa ishlari boshqarmalari huzuridagi Rahbariyat kengashi (bundan buyon matnda Rahbariyat kengashi deb yuritiladi);

Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahar yigʻish punktlarida — harbiy-tibbiy komissiya (bundan buyon matnda harbiy-tibbiy komissiya deb yuritiladi);

tuman (shahar) mudofaa ishlari boʻlimlari huzurida Qurolli Kuchlarni butlash komissiyasi (bundan buyon matnda butlash komissiyasi deb yuritiladi);

2) muqobil xizmatga chaqirish, safarbarlik chaqiruvi rezervidagi xizmatga olish, harbiy xizmatga chaqirishni kechiktirish va Qurolli Kuchlar zaxirasiga oʻtkazish uchun — tuman (shahar) mudofaa ishlari boʻlimlari huzuridagi hududiy komissiya (bundan buyon matnda hududiy komissiya deb yuritiladi);

3) chaqiriluvchilarni tibbiy koʻrikdan oʻtkazish, sogʻligʻining darajasini aniqlash va davolanishga yuborish uchun — mudofaa ishlari boʻlimlari huzuridagi hududiy tibbiy komissiya (bundan buyon matnda hududiy tibbiy komissiya deb yuritiladi).

Chaqiruvni oʻtkazish boʻyicha komissiyalarning tuzilishi va faoliyatini tashkil etish tartibi Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti tomonidan belgilanadi. Chaqiruvni oʻtkazish boʻyicha komissiyalarning shaxsiy tarkibi Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi raisi, viloyatlar, Toshkent shahar va tumanlar (shaharlar) hokimlari tomonidan tasdiqlanadi.

Harbiy va muqobil xizmatga chaqirilayotgan fuqarolar Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti tomonidan tasdiqlanadigan Oʻzbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlarida tinchlik va urush davrida tibbiy koʻrikdan oʻtkazish toʻgʻrisidagi nizomga muvofiq majburiy tibbiy koʻrikdan oʻtishi shart”;

7) quyidagi mazmundagi 20¹ va 20²-moddalar bilan toʻldirilsin:

Rahbariyat kengashining asosiy vazifalari quyidagilardan iborat:

chaqiruv tadbirlarini sifatli tashkil etish;

chaqiriluvchilarning jismoniy tayyorgarligi, fikrlash qobiliyati, fidoyiligi, qiziqishlari va boshqa xususiyatlari inobatga olingan holda, ularning butlash komissiyasi tomonidan qoʻshin turlariga toʻgʻri tayinlanganligiga baho berish;

harbiy-tibbiy komissiya tomonidan sogʻligʻining holatiga koʻra harbiy xizmatga yaroqli deb topilgan chaqiriluvchilarni Qurolli Kuchlarning qoʻshin turlari komandalariga tayinlash yoki tayinlamaslik toʻgʻrisida qarorlar qabul qilish;

chaqiriluvchilarni muddatli harbiy xizmatga chaqirish;

chaqiriluvchilarni yigʻish va tantanali ravishda harbiy qismlarga yuborishga doir tadbirlarni oʻtkazish chogʻida mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlari va jamoat tashkilotlarining hamkorligini tashkil etish;

jamoat tartibini saqlash ishlarini tashkil etish hamda butlash komissiyalari, harbiy-tibbiy komissiyalar, hududiy tibbiy komissiyalar faoliyat olib borishi uchun joylarda zarur shart-sharoitlar yaratish, ularni dori vositalari, tibbiy inventarlar va boshqa moddiy-texnika vositalari bilan taʼminlash;

muddatli harbiy xizmatga chaqirish ishlarining oshkoraligini, shuningdek chaqiruvga oid tadbirlarning ommaviy axborot vositalarida keng yoritilishini taʼminlash;

harbiy-tibbiy komissiyalarning, butlash komissiyalarining va hududiy tibbiy komissiyalarning qarorlaridan norozi boʻlgan chaqiriluvchilarning shikoyatlarini koʻrib chiqish, shuningdek ularni koʻrib chiqish yakunlari boʻyicha tegishli qarorlar qabul qilish;

muddatli harbiy xizmatchilarning Qurolli Kuchlar safidan muddatidan avval qaytarilganligi boʻyicha tekshiruv oʻtkazish, uning sabablarini aniqlash va yakunlari boʻyicha tegishli chora-tadbirlar koʻrish.

Harbiy-tibbiy komissiyaning asosiy vazifalari quyidagilardan iborat:

butlash komissiyasi tomonidan qoʻshin turlariga tayinlangan chaqiriluvchilarni chuqurlashtirilgan tibbiy koʻrikdan oʻtkazish;

chaqiriluvchilarning hisob kartalariga shifokor-mutaxassislar tomonidan kiritilgan yozuvlar va xulosalarning toʻgʻriligini tekshirish;

Rahbariyat kengashi raisi bilan birgalikda chaqiriluvchilarni qoʻshimcha tekshiruv va davolashga yuborish, shuningdek ularning chuqurlashtirilgan tibbiy koʻrikdan oʻtishni davom ettirish uchun harbiy-tibbiy komissiyaga qaytib kelishlari ustidan nazorat oʻrnatish;

chaqiriluvchilar sogʻligʻining holatiga koʻra harbiy xizmatga yaroqliligi toʻgʻrisida yakuniy tibbiy xulosa chiqarish;

tibbiy komissiyalar faoliyatida aniqlangan kamchiliklarni tahlil qilish va bartaraf etish;

Qurolli Kuchlarni butlash yakunlariga koʻra tibbiy komissiyalar ishi natijalarini umumlashtirish, tegishli hisobotni tayyorlash va belgilangan tartibda Rahbariyat kengashi raisiga, Oʻzbekiston Respublikasi Mudofaa vazirligi va Sogʻliqni saqlash vazirligiga taqdim etish.

Butlash komissiyasining asosiy vazifalari quyidagilardan iborat:

muddatli harbiy xizmatni oʻtash uchun tavsiya etilgan va hududiy tibbiy komissiya tomonidan harbiy xizmatga yaroqli deb topilgan chaqiriluvchilar bilan suhbat oʻtkazish, shuningdek ular sogʻligʻining holatini, jismoniy tayyorgarligini, fikrlash qobiliyatini va boshqa sifatlarini inobatga olgan holda, qoʻshin turlariga tayinlash toʻgʻrisida qarorlar qabul qilish;

tegishli toifa va cheklanish darajasi boʻyicha harbiy xizmatga yaroqlilik toʻgʻrisida qabul qilingan qarorlarni belgilangan tartibda rasmiylashtirish va chaqiriluvchilarning yigʻma jildlarida saqlash;

chaqiriluvchilarni muddatli harbiy xizmatga chaqirish ishlarining oshkoraligi va xolisligini taʼminlash;

chaqiriluvchilarni yigʻish va tantanali ravishda harbiy qismlarga yuborishga doir tadbirlarni oʻtkazishda joylardagi tegishli idoralar, mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlari va jamoat tashkilotlarining hamkorligini tashkil etish;

chaqiriluvchilarning, ular ota-onalarining chaqiruvga oid murojaatlarini oʻz vaqtida koʻrib chiqish, shuningdek tegishli qarorlar qabul qilish.

Hududiy komissiyaning asosiy vazifalari quyidagilardan iborat:

chaqiriluvchilarni muqobil xizmatga chaqirish, safarbarlik chaqiruvi rezervidagi xizmatga olish, harbiy xizmatga chaqirishni kechiktirish va Qurolli Kuchlar zaxirasiga oʻtkazish;

chaqiriluvchilarni yigʻish, muqobil xizmatga yuborish, safarbarlik chaqiruvi rezervidagi xizmatga olish, shuningdek Qurolli Kuchlar rezerviga boʻshatilgan harbiy xizmatchilarni doimiy yashash joylariga qaytarilishiga oid tadbirlarni tantanali ravishda oʻtkazishda mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlari va jamoat tashkilotlari bilan hamkorlikni tashkil etish;

chaqiriluvchilarni muddatli harbiy xizmatga va muqobil xizmatga chaqirish, safarbarlik chaqiruvi rezervidagi xizmatga olish, shuningdek Qurolli Kuchlar rezerviga boʻshatilgan harbiy xizmatchilarni doimiy yashash joylariga qaytarilishi boʻyicha tadbirlarni tashkil etish;

chaqiruvning va komissiya faoliyatining oshkoraligini taʼminlash.

Hududiy tibbiy komissiyaning asosiy vazifalari quyidagilardan iborat:

chaqiriluvchilarni birlamchi tibbiy koʻrikdan oʻtkazish;

psixiatriya, narkologiya, teri-tanosil dispanserlarida, sanitariya-epidemiologik osoyishtalik va jamoat salomatligi xizmatida, ftiziatriya va pulmonologiya markazida hisobda turadigan chaqiriluvchilar toʻgʻrisida axborot yigʻish;

chaqiriluvchilarni qoʻshimcha tekshiruvga va davolanishga yuborish, shuningdek ularning tibbiy koʻrikdan oʻtishni davom ettirish uchun hududiy tibbiy komissiyaga qaytib kelishi ustidan nazoratni oʻrnatish;

chaqiriluvchilar sogʻligʻining holatiga koʻra harbiy xizmatga yaroqliligi toʻgʻrisida xulosa berish;

hududiy tibbiy komissiya faoliyatida aniqlangan kamchiliklarni tahlil qilish va bartaraf etish;

chaqiriluvchilarni tibbiy koʻrikdan oʻtkazish natijalari boʻyicha hisobot tayyorlash va mazkur hisobotni harbiy-tibbiy komissiyaga, Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligining hududiy boshqarmasiga (organiga) hamda mudofaa ishlari boshqarmasiga taqdim etish.

Rahbariyat kengashi quyidagi qarorlarni qabul qiladi:

harbiy-tibbiy komissiya tomonidan sogʻligʻining holatiga koʻra harbiy xizmatga yaroqli deb topilgan chaqiriluvchilarni Qurolli Kuchlarning qoʻshin turlari komandalariga tayinlash yoki tayinlamaslik toʻgʻrisida;

muddatli harbiy xizmatga chaqirish haqida.

Harbiy-tibbiy komissiya quyidagi xulosalarni chiqaradi:

harbiy xizmatga yaroqlilik toʻgʻrisida;

ayrim cheklovlar bilan harbiy xizmatga yaroqlilik haqida;

harbiy xizmatga cheklangan ravishda yaroqlilik toʻgʻrisida;

harbiy xizmatga vaqtincha yaroqsizlik haqida;

tinchlik davrida harbiy xizmatga yaroqsizlik, urush davrida cheklangan ravishda harbiy xizmatga yaroqlilik toʻgʻrisida;

harbiy hisobdan chiqarilgan holda, harbiy xizmatga yaroqsizlik haqida.

Butlash komissiyasi muddatli harbiy xizmatni oʻtash uchun tavsiya etilgan va hududiy tibbiy komissiya tomonidan harbiy xizmatga yaroqli deb topilgan chaqiriluvchilarni qoʻshin turlariga tayinlash toʻgʻrisida qaror qabul qiladi.

Hududiy komissiya quyidagi qarorlarni qabul qiladi:

harbiy xizmatga yaroqlilik va safarbarlik chaqiruvi rezervidagi xizmatga olish toʻgʻrisida;

harbiy xizmatga yaroqlilik va muqobil xizmatga chaqirish haqida;

sogʻligʻining holatiga koʻra harbiy xizmatga vaqtincha yaroqsizlik toʻgʻrisida;

ushbu Qonunning 21 va 22-moddalariga muvofiq harbiy xizmatga chaqirishini kechiktirish toʻgʻrisida yoki harbiy xizmatga chaqirilishdan ozod qilish haqida;

yigirma yetti yoshga toʻlganligi munosabati bilan Qurolli Kuchlar zaxirasiga oʻtkazish toʻgʻrisida;

sogʻligʻining holatiga koʻra tinchlik davrida harbiy xizmatga yaroqsizlik, urush davridagi harbiy xizmatga cheklangan ravishda yaroqlilik va zaxiraga oʻtkazish haqida;

harbiy hisobdan chiqarilgan holda, harbiy xizmatga yaroqsizlik haqida.

Hududiy komissiya qaror qabul qilishda chaqiriluvchilarni tibbiy koʻrikdan oʻtkazish xulosasi, ularning maʼnaviy yetukligi va kasbiy tayyorgarligi, oilaviy va moddiy holatini oʻrganish natijalariga asoslanadi.

Hududiy tibbiy komissiya quyidagi xulosalarni chiqaradi:

harbiy xizmatga yaroqlilik toʻgʻrisida;

ayrim cheklovlar bilan harbiy xizmatga yaroqlilik haqida;

harbiy xizmatga cheklangan ravishda yaroqlilik toʻgʻrisida;

harbiy xizmatga vaqtincha yaroqsizlik haqida;

tinchlik davrida harbiy xizmatga yaroqsizlik, urush davrida cheklangan ravishda harbiy xizmatga yaroqlilik toʻgʻrisida;

harbiy hisobdan chiqarilgan holda, harbiy xizmatga yaroqsizlik haqida.

Harbiy xizmatga chaqirilgan va qoʻshinlar safiga yuborilgan shaxslarni, shuningdek tibbiy koʻrik natijalaridan va chaqiruvni oʻtkazish boʻyicha komissiyalarning qarorlaridan noroziligini bildirgan shaxslarni nazorat tartibida tibbiy koʻriklardan oʻtkazishni tashkil etish Oʻzbekiston Respublikasi Mudofaa vazirligining harbiy-tibbiy komissiyalari tomonidan amalga oshiriladi.

Rahbariyat kengashining, harbiy-tibbiy komissiyaning, butlash komissiyasining, hududiy komissiyaning va hududiy tibbiy komissiyaning qarorlari (xulosalari) ustidan sudga shikoyat qilinishi mumkin”;

8) 21-modda:

birinchi qismidagi “tuman (shahar) chaqiruv komissiyasining” degan soʻzlar “hududiy komissiyaning” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

quyidagi mazmundagi toʻrtinchi qism bilan toʻldirilsin:

“Ushbu modda ikkinchi qismining 1-bandida koʻrsatilgan chaqiriluvchilar oʻz roziligi va ota-onasining (ularning oʻrnini bosuvchi shaxslarning) roziligi bilan harbiy xizmatga chaqirilish muddati kechiktirilmagan holda chaqirilishi mumkin”;

toʻrtinchi — yettinchi qismlari tegishincha beshinchi — sakkizinchi qismlar deb hisoblansin;

beshinchi qismidagi “Umumtaʼlim maktablarida, akademik litsey va kasb-hunar kollejlarida” degan soʻzlar “Umumiy oʻrta, oʻrta maxsus va professional taʼlim muassasalarida” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

9) 38-moddaning birinchi qismidagi “tuman (shahar) chaqiruv komissiyalari” degan soʻzlar “hududiy komissiyalar va tuman (shahar)” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

10) 46-moddaning ikkinchi qismidagi “tuman (shahar) chaqiruv komissiyalarining” degan soʻzlar “hududiy komissiyalarning” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

11) quyidagi mazmundagi VIII¹ boʻlim bilan toʻldirilsin:

Harbiy xizmatchilar, oliy harbiy taʼlim muassasalarining kursantlari (tinglovchilari), harbiy yigʻinlarga chaqirilgan harbiy xizmatga majburlar va safarbarlik chaqiruvi rezervidagi xizmatni oʻtayotgan shaxslar harbiy xizmat majburiyatlarini (xizmat majburiyatlarini) bajarish chogʻida harbiy mol-mulkka (Qurolli Kuchlar tasarrufidagi harbiy obyektlarga, binolar va inshootlarga, qurol-yarogʻ va oʻq-dorilar, jangovar va boshqa texnika, oʻzga moddiy-texnik vositalar va pul mablagʻlariga (qimmatliklarga) yetkazilgan toʻgʻridan-toʻgʻri haqiqiy zarar uchun moddiy javobgarlikka tortiladi.

Harbiy xizmatchilar, oliy harbiy taʼlim muassasalarining kursantlari (tinglovchilari), harbiy yigʻinlarga chaqirilgan harbiy xizmatga majburlar va safarbarlik chaqiruvi rezervidagi xizmatni oʻtayotgan shaxslar, agar zarar komandirning (boshliqning) buyrugʻini bajarish yoxud asosli xizmat yoki xoʻjalik tavakkalchiligi yoki boshqa qonuniy harakatlar natijasida yetkazilganda moddiy javobgar boʻlmaydi.

Harbiy xizmat majburiyatlarini (xizmat majburiyatlarini) bajarmayotgan paytda moddiy zarar yetkazgan harbiy xizmatchilar, oliy harbiy taʼlim muassasalarining kursantlari (tinglovchilari), harbiy yigʻinlarga chaqirilgan harbiy xizmatga majburlar va safarbarlik chaqiruvi rezervidagi xizmatni oʻtayotgan shaxslar fuqarolik qonunchiligiga muvofiq javobgar boʻladi.

Harbiy xizmatchilar, oliy harbiy taʼlim muassasalarining kursantlari (tinglovchilari), harbiy yigʻinlarga chaqirilgan harbiy xizmatga majburlar va safarbarlik chaqiruvi rezervidagi xizmatni oʻtayotgan shaxslar oʻz aybi bilan harbiy mol-mulkni talon-toroj qilgan, kamomadga yoʻl qoʻygan, behuda sarflagan, yoʻqotgan, qasddan yoʻq qilgan, shikastlagan, ishdan chiqargan, qonunga xilof ravishda sarflagan hollarda yetkazilgan zarar uchun yoki qasddan sodir etilgan boshqa xatti-harakatlar (harakatsizlik) tufayli yetkazilgan zarar uchun, ularda jinoyat qonunchiligida nazarda tutilgan jinoyat tarkibi alomatlari borligidan qatʼi nazar, moddiy javobgar boʻladi.

Valyuta qimmatliklari, qimmatbaho metallar va qimmatbaho toshlardan yasalgan zargarlik buyumlari hamda boshqa maishiy-roʻzgʻor buyumlarining va bunday buyumlar parchalarining talon-toroj qilinishida, kamomadida hamda normativlardagidan ortiq yoʻqotishlarida aybdor boʻlgan harbiy xizmatchilar, oliy harbiy taʼlim muassasalarining kursantlari (tinglovchilari), harbiy yigʻinlarga chaqirilgan harbiy xizmatga majburlar va safarbarlik chaqiruvi rezervidagi xizmatni oʻtayotgan shaxslar qonunchilikka muvofiq moddiy javobgar boʻladi.

Kontrakt boʻyicha harbiy xizmatchilar oʻz aybi bilan vagonlarning, avtomobillarning va boshqa transport vositalarining bekor turib qolishi tufayli yetkazilgan zarar uchun yetkazilgan zararga teng miqdorda moddiy javobgar boʻladi.

Harbiy xizmatchilar, oliy harbiy taʼlim muassasalarining kursantlari (tinglovchilari), harbiy yigʻinlarga chaqirilgan harbiy xizmatga majburlar va safarbarlik chaqiruvi rezervidagi xizmatni oʻtayotgan shaxslar oʻz aybi bilan jismoniy va yuridik shaxslarga zarar yetkazgan taqdirda, agar zararning oʻrni qonunchilikka muvofiq Qurolli Kuchlar tomonidan qoplangan boʻlsa, Qurolli Kuchlar tomonidan qilingan xarajatlarning oʻrnini davlatga qoplashi shart.

Xizmatchilarni (ishchilarni) qonunga xilof ravishda ishdan boʻshatishda yoki boshqa ishga oʻtkazishda aybdor boʻlgan komandirlar (boshliqlar) majburiy progul vaqti yoki kam haq toʻlanadigan ishni bajarish vaqti uchun ortiqcha haq toʻlanishi munosabati bilan, shuningdek qonunchilikni buzganlik yoxud boʻysunuv tartibida yuqori turuvchi komandirning (boshliqning) yoki sudning xizmatchini (ishchini) ishga tiklash toʻgʻrisidagi qarorini bajarishni asossiz ravishda kechiktirganlik uchun yetkazilgan moddiy zararning oʻrnini davlatga qoplaydi.

Quyidagi hollarda komandirlar (boshliqlar) yetkazilgan zarar miqdorida, biroq bir oylik pul taʼminoti maoshidan ortiq boʻlmagan miqdorda moddiy javobgarlikka tortiladi:

harbiy mol-mulkni hisobga olishning, saqlashning, undan foydalanishning, uni sarflash va tashishning belgilangan tartibini buzadigan farmoyish berganda;

harbiy mol-mulkning talon-toroj qilinishi, kamomadi, yoʻq qilinishi, shikastlanishining va buzilishining oldini olishga doir zarur choralar koʻrmaganlik zarar yetkazilishiga sabab boʻlganda;

aybdor shaxslar tomonidan yetkazilgan zararning oʻrnini qoplash choralarini koʻrmaganda.

Moddiy zarar (moddiy va pul mablagʻlarining (qimmatliklarning) talon-toroj qilinganligi, kamomadi, behuda sarflanganligi, yoʻqotilganligi, yoʻq qilinganligi, shikastlanganligi, ishdan chiqarilganligi, ulardan qonunga xilof ravishda foydalanilganligi hamda ular qonunga xilof ravishda hisobdan chiqarilganligi faktlari) aniqlaganida komandirlar (boshliqlar) zararning kelib chiqishi sabablarini, miqdorini va aybdor shaxslarni aniqlash uchun belgilangan tartibda tergovga qadar tekshiruvni yoki xizmat tekshiruvini oʻtkazadi.

Agar moddiy zararning sabablari, miqdori va aybdor shaxslar tergovga qadar tekshiruv, surishtiruv, dastlabki tergov organlari yoki sud tomonidan aniqlangan boʻlsa, komandir (boshliq) tomonidan tergovga qadar tekshiruv yoki xizmat tekshiruvi oʻtkazilmasligi mumkin.

Oʻz aybi bilan moddiy zarar yetkazgan harbiy xizmatchilar, oliy harbiy taʼlim muassasalarining kursantlari (tinglovchilari), harbiy yigʻinlarga chaqirilgan harbiy xizmatga majburlar va safarbarlik chaqiruvi rezervidagi xizmatni oʻtayotgan shaxslar moddiy zararning oʻrnini harbiy xizmatni (yigʻinlarni) oʻtash davrida yoki rezervga (zaxiraga) boʻshatilgan yoxud isteʼfoga chiqarilgandan keyin ixtiyoriy ravishda toʻliq yoki qisman qoplashi mumkin.

Harbiy xizmatchilar, oliy harbiy taʼlim muassasalarining kursantlari (tinglovchilari), harbiy yigʻinlarga chaqirilgan harbiy xizmatga majburlar va safarbarlik chaqiruvi rezervidagi xizmatni oʻtayotgan shaxslar, rezervga (zaxiraga) boʻshatilganligidan yoki isteʼfoga chiqarilganligidan qatʼi nazar, yetkazilgan zarar aniqlangan kundan eʼtiboran uch yil ichida moddiy javobgarlikka tortiladi”;

12) 50-moddaning toʻrtinchi qismidagi “Oʻsmirlarni chaqiruv uchastkasida qayd etish mudofaa ishlari organlari huzuridagi chaqiruv komissiyalari va tibbiy komissiyalar” degan soʻzlar “Fuqarolarni chaqiruv uchastkalarida qayd etish komissiyalari va chaqiruvni oʻtkazish boʻyicha komissiyalar” degan soʻzlar bilan almashtirilsin.

2-modda. Oʻzbekiston Respublikasi Mudofaa vazirligi va boshqa manfaatdor tashkilotlar ushbu Qonunning ijrosini, ijrochilarga yetkazilishini hamda mohiyati va ahamiyati aholi oʻrtasida tushuntirilishini taʼminlasin.

3-modda. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi:

uch oy muddatda harbiy xizmatchilarning moddiy javobgarligi toʻgʻrisidagi qonun loyihasini belgilangan tartibda Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Qonunchilik palatasiga kiritsin;

hukumat qarorlarini ushbu Qonunga muvofiqlashtirsin;

davlat boshqaruvi organlari ushbu Qonunga zid boʻlgan oʻz normativ-huquqiy hujjatlarini qayta koʻrib chiqishlari va bekor qilishlarini taʼminlasin.

4-modda. Ushbu Qonun rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran kuchga kiradi.