Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining
Qarori
Tartibga solish taʼsirini baholash tizimini yanada takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida
Mamlakatimizda norma ijodkorligi faoliyatining sifatini oshirish, normativ-huquqiy hujjatlar loyihalarini ishlab chiqishga jamoatchilikni keng jalb qilgan holda chuqur oʻylangan hamda hisob-kitob qilingan qarorlar qabul qilish imkonini beruvchi yangi innovatsion “aqlli tartibga solish” usullarini joriy etish maqsadida:
Oldingi tahrirga qarang.
1. Tartibga solish taʼsirini baholash tizimi joriy etilishi doirasida muhim iqtisodiy va ijtimoiy-siyosiy ahamiyatga ega normativ-huquqiy hujjatlar loyihalari, qoida tariqasida, jamoatchilik muhokamasidan oʻtkazilishi belgilanganligi maʼlumot uchun qabul qilinsin.
(1-bandning birinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2022-yil 17-martdagi PF-89-sonli Farmoni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 18.03.2022-y., 06/22/89/0227-son)
Oliy Majlis palatalari va Vazirlar Mahkamasining quyidagilarni nazarda tutuvchi tartibga solish taʼsirini baholashdan oʻtkazish tizimini takomillashtirish toʻgʻrisidagi taklifi maʼqullansin:
normativ-huquqiy hujjatlar loyihalarini jamoatchilik muhokamasidan oʻtkazishda kelib tushgan taklif va fikr-mulohazalar umumlashtirilib, tartibga solish taʼsirini baholash boʻyicha hisobotga kiritilishi hamda majburiy tartibda normativ-huquqiy hujjatni qabul qiluvchi organga taqdim etilishi va normativ-huquqiy hujjatlar loyihalari muhokamasi portalida eʼlon qilinishi;
jamoatchilik muhokamasidan oʻtmagan normativ-huquqiy hujjatlar loyihalari qabul qiluvchi organlar tomonidan majburiy tartibda ishlab chiquvchilarga qaytarilishi shartligi.
Shunday tartib oʻrnatilsinki, unga muvofiq Adliya vazirligi:
muhim iqtisodiy va ijtimoiy-siyosiy ahamiyatga ega normativ-huquqiy hujjatlar loyihalari boʻyicha ularni jamoatchilik muhokamasidan oʻtkazishdan oldin manfaatdor vazirlik va idoralar tomonidan har tomonlama koʻrib chiqilishini tashkil etadi;
jamoatchilik muhokamasi jarayonida jismoniy va yuridik shaxslarning asosli eʼtirozlarini keltirib chiqargan normativ-huquqiy hujjatlar loyihalari boʻyicha ekspertlar va keng jamoatchilik vakillarini jalb qilgan holda ommaviy axborot vositalari ishtirokida anjumanlarning oʻtkazilishini talab qiladi hamda ushbu loyihalarni ishlab chiquvchilarga qayta ishlash uchun qaytaradi.
2. Belgilab qoʻyilsinki, tartibga solish taʼsirini baholash tizimini bosqichma-bosqich joriy etish maqsadida:
Oldingi tahrirga qarang.
a) 2023-yil 1-yanvarga qadar quyidagilarni nazarda tutuvchi normativ-huquqiy hujjatlar loyihalari va qabul qilingan normativ-huquqiy hujjatlar tartibga solish taʼsirini baholashdan oʻtkaziladi:
(2-bandning “a” kichik bandi Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2022-yil 29-yanvardagi PF-61-sonli Farmoni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 29.01.2022-y., 06/22/61/0084-son)
xoʻjalik yurituvchi subyektlarga yangi cheklovlar va yangi turdagi ruxsat berish tartib-taomillari, litsenziyalar joriy qilish yoki mavjud cheklov, ruxsat berish tartib-taomillari va litsenziyalanadigan faoliyat turlarini bozor ishtirokchilarining yanada kengroq doirasiga tatbiq qilishni;
ruxsat berish xususiyatiga ega hujjatlarni yoki litsenziyalarni olish uchun qoʻshimcha talablar va shartlarni joriy etishni;
yuridik shaxslar ustav kapitalining eng kam miqdoriga nisbatan talablarni oshirishni;
xoʻjalik yurituvchi subyektlarning belgilangan huquqlarini qisqartirish (kamaytirish) yoki ularga qoʻshimcha majburiyatlar yoxud qoʻshimcha xarajatlar joriy qilishni;
Oldingi tahrirga qarang.
xoʻjalik yurituvchi subyektlarga har qanday turdagi davlat yordamini, shu jumladan, imtiyoz, kafolat, preferensiyalarni belgilash, shuningdek, yangi huquqlar, shu jumladan eksklyuziv huquqlarni berishni;
(2-band “a” kichik bandining oltinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2025-yil 28-fevraldagi PF-35-sonli Farmoni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 01.03.2025-y., 06/25/35/0204-son)
Oldingi tahrirga qarang.
b) 2023-yil 1-yanvardan boshlab, tadbirkorlik faoliyatiga, fuqarolarning huquqlari, erkinliklari va qonuniy manfaatlariga, shuningdek, atrof-muhitga taʼsir koʻrsatuvchi barcha normativ-huquqiy hujjatlar loyihalari va qabul qilingan normativ-huquqiy hujjatlar tartibga solish taʼsirini baholashdan oʻtkaziladi.
(2-bandning “b” kichik bandi Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2022-yil 29-yanvardagi PF-61-sonli Farmoni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 29.01.2022-y., 06/22/61/0084-son)
3. Quyidagilarni nazarda tutuvchi Normativ-huquqiy hujjatlar loyihalarini va qabul qilingan normativ-huquqiy hujjatlarni tartibga solish taʼsirini baholashdan oʻtkazish tartibi toʻgʻrisidagi nizom ilovaga muvofiq tasdiqlansin:
normativ-huquqiy hujjat loyihasini rejalashtirish va ishlab chiqish jarayonida hamda qabul qilingandan keyin tartibga solish taʼsirini baholashdan oʻtkazishning uch bosqichli tartibi joriy etilishi;
qabul qilingan normativ-huquqiy hujjatlarni tartibga solish taʼsirini baholashdan oʻtkazish rejasi har yili ishlab chiqilishi va jamoatchilik muhokamasidan oʻtganidan keyin 20-martga qadar Vazirlar Mahkamasi tomonidan tasdiqlanishi;
davlat boshqaruvi organlari va boshqa tashkilotlar tomonidan normativ-huquqiy hujjatlar ijrosining monitoringi (huquqiy monitoring) normativ-huquqiy hujjatlarni tartibga solish taʼsirini baholashdan oʻtkazish bilan birga amalga oshirilishi va uning natijalari tartibga solish taʼsirini baholashdan oʻtkazishda inobatga olinishi;
fuqaro va yuridik shaxslar tomonidan oʻtkazilgan tartibga solish taʼsirini muqobil baholash natijalari boʻyicha tayyorlangan xulosalar tegishli davlat organlari tomonidan majburiy tartibda koʻrib chiqilishi.
Oliy sud, Bosh prokuratura va Ichki ishlar vazirligiga sudlarda koʻrilgan ishlar materiallari, sud, tergov va huquqni qoʻllash amaliyoti va statistik hisobini umumlashtirish natijalarini inobatga olgan holda, normativ-huquqiy hujjatlarni tartibga solish taʼsirini baholashdan oʻtkazish boʻyicha takliflarni Adliya vazirligiga kiritish tavsiya etilsin.
4. Belgilansinki, Adliya vazirligi:
davlat boshqaruvi organlari, mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlari va boshqa tashkilotlarning tartibga solish taʼsirini baholash sohasidagi faoliyatini muvofiqlashtiradi va ularga uslubiy yordam koʻrsatadi;
davlat organlari va tashkilotlarining tartibga solish taʼsirini baholash hamda normativ-huquqiy hujjatlar loyihalarini jamoatchilik muhokamasidan oʻtkazish boʻyicha faoliyati monitoringini olib boradi;
jamoatchilik muhokamasi jarayonida normativ-huquqiy hujjatlar loyihalari va qabul qilingan normativ-huquqiy hujjatlar boʻyicha kelib tushgan, asosli deb topilgan takliflarga javob qaytarilmagan (koʻrmasdan qoldirilgan) taqdirda mazkur kamchiliklarni bartaraf etish toʻgʻrisida davlat organlari va tashkilotlariga bajarilishi majburiy boʻlgan taqdimnomalar kiritadi;
davlat organlari va tashkilotlarining tartibga solish taʼsirini baholash uchun masʼul xodimlari roʻyxatini shakllantiradi, ularning malaka va koʻnikmalarini oshirib borish, shu jumladan ular uchun oʻquv tadbirlarini xorijda tashkil etish yuzasidan takliflar kiritib boradi;
Oʻzbekiston Respublikasining tegishli xalqaro reytinglardagi koʻrsatkichlarini tizimli tahlil qilib boradi hamda ularni yanada yaxshilash yuzasidan takliflar ishlab chiqadi.
5. Adliya vazirligi:
a) Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi bilan birgalikda 2021-yil 1-iyulga qadar:
normativ-huquqiy hujjatlar loyihalari muhokamasi portali hamda Normativ-huquqiy hujjatlar loyihalarini ishlab chiqish va kelishishning yagona elektron tizimini jamoatchilikka normativ-huquqiy hujjatlar loyihalari va qabul qilingan normativ-huquqiy hujjatlarni tartibga solish taʼsirini baholashdan oʻtkazish jarayonini kuzatib borish imkoniyatini yaratish hamda loyiha jamoatchilik muhokamasi uchun joylashtirilganligi haqida xabar ommaviy axborot vositalarida va ijtimoiy tarmoqlarda eʼlon qilinishini nazarda tutgan holda takomillashtirishni taʼminlasin;
normativ-huquqiy hujjatlar loyihalari va qabul qilingan normativ-huquqiy hujjatlarni tartibga solish taʼsirini baholashdan oʻtkazish jarayoniga foyda va xarajatlarni avtomatlashtirilgan tahlil qiluvchi elektron dasturni joriy etish boʻyicha takliflarni kiritsin;
b) Iqtisodiy taraqqiyot va kambagʻallikni qisqartirish vazirligi hamda Monopoliyaga qarshi kurashish qoʻmitasi bilan birgalikda 2021-yil 15-aprelga qadar:
alohida tasdiqlangan rejalar asosida davlat organlari va tashkilotlarining rahbarlari hamda masʼul xodimlari uchun ushbu qarorga muvofiq normativ-huquqiy hujjatlar loyihalari va qabul qilingan normativ-huquqiy hujjatlarni tartibga solish taʼsirini baholashdan oʻtkazishning mohiyati va tartibini tushuntirish boʻyicha oʻquv seminarlarini tashkil etib borish amaliyotini joriy etsin;
normativ-huquqiy hujjatlar loyihalari va qabul qilingan normativ-huquqiy hujjatlarni tartibga solish taʼsirini baholashdan oʻtkazishning uslubiyoti, muhokama ishtirokchilari uchun soʻrovnomalar va tegishli hisobot shakllarini tasdiqlasin.
6. Xoʻjalik boshqaruvi organlari va davlat ishtirokidagi korxonalarga 2022-yil 1-yanvardan boshlab:
aholi va tadbirkorlarning huquq va manfaatlariga taʼsir koʻrsatuvchi hujjatlarini (ularning loyihalarini) tartibga solish taʼsirini baholashdan oʻtkazish tartibini joriy etish;
ommaviy axborot vositalari va ijtimoiy tarmoqlarda aholi va tadbirkorlar tomonidan koʻtarilayotgan masalalar tahlili asosida har yili oʻzlarining hujjatlarini tartibga solish taʼsirini baholashdan oʻtkazib borish hamda uning natijalarini keng yoritish tavsiya etilsin.
7. Adliya vazirligi manfaatdor vazirlik va idoralar bilan birgalikda ikki oy muddatda qonun hujjatlariga ushbu qarordan kelib chiqadigan oʻzgartirish va qoʻshimchalar toʻgʻrisida Vazirlar Mahkamasiga takliflar kiritsin.
8. Mazkur qarorning ijrosini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasining Bosh vaziri A.N. Aripov va Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasi rahbari Z.Sh. Nizomiddinov zimmasiga yuklansin.
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Sh. MIRZIYOYEV
Toshkent sh.,
2021-yil 15-mart,
PQ-5025-son
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2021-yil 15-martdagi PQ-5025-son qaroriga
ILOVA
ILOVA
Oldingi tahrirga qarang.
Normativ-huquqiy hujjatlar loyihalarini va qabul qilingan normativ-huquqiy hujjatlarni tartibga solish taʼsirini baholashdan oʻtkazish tartibi toʻgʻrisida
NIZOM
1-bob. Umumiy qoidalar
1. Ushbu Nizom normativ-huquqiy hujjatlar loyihalari va qabul qilingan normativ-huquqiy hujjatlarning tartibga solish taʼsirini baholash tartibini belgilaydi.
2. Ushbu Nizomda quyidagi asosiy tushunchalardan foydalaniladi:
ishlab chiquvchi — normativ-huquqiy hujjat loyihasini ishlab chiquvchi yoki qabul qilingan normativ-huquqiy hujjatning tartibga solish taʼsirini baholashni oʻtkazuvchi davlat organi va tashkiloti;
tartibga solish taʼsirini baholash (keyingi oʻrinlarda — TSTB) — loyihaning qabul qilinishi natijasida yuzaga kelishi mumkin boʻlgan ehtimoliy oqibatlarni aniqlash va baholash, shuningdek, normativ-huquqiy hujjatning tartibga solish maqsadlariga erishilganligini, samaradorligini hamda tartibga solish usulini qoʻllashda yuzaga kelgan oqibatlarni aniqlashga qaratilgan chora-tadbirlar majmui;
tartibga solish vositasi — jismoniy va yuridik shaxslar tomonidan bajarilishi (rioya etilishi) majburiy boʻlgan talablar yoki boshqa cheklovlar yoxud ularga taʼsir koʻrsatadigan boshqa choralar;
manfaatdor tomonlar — oʻrganilayotgan muammo yoki taklif etilayotgan tartibga solish doirasiga tushadigan jismoniy va yuridik shaxslar, davlat organlari va tashkilotlari, mahalliy davlat hokimiyati organlari;
foyda — normativ-huquqiy hujjat loyihasi yoki qabul qilingan normativ-huquqiy hujjatda nazarda tutilgan talablarning bajarilishi munosabati bilan manfaatdor tomonlar olishi mumkin boʻlgan (kelgan) har qanday shakldagi foyda yoki daromad;
xarajatlar — normativ-huquqiy hujjat loyihasi yoki qabul qilingan normativ-huquqiy hujjatda nazarda tutilgan talablarning bajarilishi munosabati bilan manfaatdor tomonlarda yuzaga kelishi mumkin boʻlgan (yuzaga kelgan) bevosita va bilvosita xarajatlar;
taʼsir — normativ-huquqiy hujjatlar loyihasida hamda qabul qilingan normativ-huquqiy hujjatlarda belgilangan majburiyatlar, talablar, taqiq va boshqa cheklovlarga rioya qilishda manfaatdor tomonlarda yuzaga kelishi mumkin boʻlgan bevosita yoki bilvosita foyda va xarajatlar;
TSTB hisoboti — normativ-huquqiy hujjat loyihasi yoki qabul qilingan normativ-huquqiy hujjat yuzasidan oʻtkazilgan TSTB yakunlari boʻyicha ishlab chiquvchi tomonidan tayyorlanadigan hujjat;
soddalashtirilgan TSTB hisoboti — normativ-huquqiy hujjat loyihasi ishlab chiqilishidan oldin oʻtkazilgan TSTB yakunlari boʻyicha ishlab chiquvchi tomonidan tayyorlanadigan hujjat;
kengaytirilgan TSTB hisoboti — normativ-huquqiy hujjat loyihasini ishlab chiqish bilan bir vaqtda kengaytirilgan tartibda oʻtkazilgan TSTB yakunlari boʻyicha ishlab chiquvchi tomonidan tayyorlanadigan hujjat;
TSTB natijalari boʻyicha xulosa — TSTB hisobotini koʻrib chiqish, shuningdek, normativ-huquqiy hujjat loyihasi yoki qabul qilingan normativ-huquqiy hujjatning tegishli sohaga taʼsirini baholash yakunlari boʻyicha xulosa beruvchi organlar tomonidan tayyorlanadigan hujjat.
3. TSTB muayyan sohada vujudga kelgan muammo, kelib chiqqan ijobiy va salbiy oqibatlar hamda muammoni hal qilishga qaratilgan yechimlar va ularning afzallik va kamchiliklarini, sohaga davlat aralashuvining zaruratini aniqlash, shuningdek, qabul qilingan normativ-huquqiy hujjatlar boʻyicha ularning tartibga solish maqsadlariga erishilganligi va samaradorligini aniqlash maqsadida oʻtkaziladi.
4. Tadbirkorlik faoliyatiga, fuqarolarning huquqlari, erkinliklari va qonuniy manfaatlariga hamda atrof-muhitga taʼsir koʻrsatuvchi normativ-huquqiy hujjat loyihasi va qabul qilingan normativ-huquqiy hujjat majburiy tarzda TSTBdan oʻtkaziladi.
5. Normativ-huquqiy hujjatlar loyihalarini TSTBdan oʻtkazish ikki bosqichda loyiha ishlab chiqilishidan oldin soddalashtirilgan tartibda hamda loyihani ishlab chiqish bilan bir vaqtda kengaytirilgan tartibda amalga oshiriladi.
6. Normativ-huquqiy hujjat loyihasi bilan quyidagi tartibga solish vositalari joriy etilishi nazarda tutilgan hollarda soddalashtirilgan tartibda TSTB oʻtkaziladi:
jismoniy va yuridik shaxslarga majburiyat, talab, taqiq, javobgarlik yoki boshqa cheklovlarni belgilash yoki ularni oʻzgartirish;
jismoniy va yuridik shaxslarga majburiyat, talab, taqiq, javobgarlik yoki boshqa cheklovlarga rioya qilish yoki ularni bajarishni taʼminlash bilan bogʻliq taʼsir choralarini qoʻllash;
tadbirkorlik subyektlariga taqdim etilayotgan imtiyoz, preferensiya va davlat tomonidan qoʻllab-quvvatlashning boshqa turlarini joriy qilish, ularning taʼsir doirasini kengaytirish yoki qisqartirish yoxud ularni bekor qilish.
7. Soddalashtirilgan TSTB natijasida iqtisodiy, ijtimoiy va atrof-muhitga taʼsir darajasi yuqori deb topilgan normativ-huquqiy hujjat loyihasi kengaytirilgan tartibda TSTBdan oʻtkaziladi.
Normativ-huquqiy hujjatlar loyihalari Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalari, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasi hamda Vazirlar Mahkamasining topshiriqlari, shuningdek TSTB sohasidagi vakolatli organlar, jamoatchilik va boshqa manfaatdor tomonlarning takliflariga koʻra ham kengaytirilgan TSTBdan oʻtkazilishi mumkin.
8. Quyidagi hollarda normativ-huquqiy hujjat loyihasini TSTBdan, shu jumladan, jamoatchilik muhokamasidan oʻtkazish majburiy hisoblanmaydi:
normativ-huquqiy hujjat loyihasi favqulodda vaziyatlarning oldini olish yoki ularning oqibatlarini bartaraf etish, yuqumli va parazitar kasalliklar tarqalishining oldini olish boʻyicha cheklovchi tadbirlar (karantin)ni belgilashga qaratilgan boʻlsa;
Oʻzbekiston Respublikasining xalqaro shartnomalaridan kelib chiquvchi majburiyatlarni bajarishni nazarda tutsa;
normativ-huquqiy hujjat loyihasi yoki qabul qilingan normativ-huquqiy hujjatda amaldagi normativ-huquqiy hujjatlarni yangi qabul qilingan qonunchilik hujjatlarining talablariga muvofiqlashtirishga qaratilgan oʻzgartirish va qoʻshimchalar nazarda tutilsa;
normativ-huquqiy hujjat loyihasi yoki qabul qilingan normativ-huquqiy hujjat ushbu Nizomning 4-bandida koʻrsatilgan mezonlarga javob bermasa.
Ushbu bandda koʻrsatilgan hollarda ishlab chiquvchi loyihaning tushuntirish xatida TSTBdan oʻtkazish rad etilganligini asoslashi lozim.
Normativ-huquqiy hujjat loyihasi yoki qabul qilingan normativ-huquqiy hujjat davlat sirlarini yoki qonun bilan qoʻriqlanadigan boshqa sirni oʻz ichiga olsa, ular jamoatchilik muhokamasiga joylashtirilmasdan TSTBdan oʻtkazilishi mumkin.
9. Quyidagilar TSTBdan oʻtkazish uchun axborot manbalari hisoblanadi:
rasmiy statistik maʼlumotlar;
davlat organlari va tashkilotlarining maʼlumotlari;
ilmiy-tahliliy materiallar va nashrlar, ilmiy-amaliy seminarlar, konferensiyalar hamda yigʻilishlar materiallari;
vakolatli tashkilotlar va ishlab chiquvchi tomonidan oʻtkazilgan ijtimoiy soʻrovlarning natijalari;
ommaviy axborot vositalarida, shu jumladan Internet jahon axborot tarmogʻidagi rasmiy veb-saytlarda eʼlon qilingan nashrlar;
TSTBdan oʻtkazish doirasida davlat organi va tashkiloti tomonidan, shu jumladan, bevosita joyiga chiqqan holda oʻtkazilgan oʻrganishlar jarayonida olingan (aniqlangan) maʼlumotlar;
qonunchilik hujjatlarida taqiqlanmagan boshqa manbalar.
10. Normativ-huquqiy hujjat loyihasi yoki qabul qilingan normativ-huquqiy hujjatni TSTBdan oʻtkazish ushbu Nizomga muvofiq tasdiqlanadigan uslubiyot asosida amalga oshiriladi.
TSTB natijalari yuzasidan Adliya vazirligi tomonidan tasdiqlanadigan shaklga muvofiq TSTB hisoboti tayyorlanadi hamda ishlab chiquvchining birinchi rahbari (istisno hollarda — ularning birinchi oʻrinbosarlari) imzosi bilan rasmiylashtiriladi.
11. Davlat organlari va tashkilotlarida normativ-huquqiy hujjatlar loyihalari va qabul qilingan normativ-huquqiy hujjatlarni TSTBdan oʻtkazish uchun soha mutaxassislaridan iborat ishchi guruh tashkil qilinadi.
Davlat organlari va tashkilotlarida normativ-huquqiy hujjat yoki uning loyihasini TSTBdan oʻtkazish ishlarini tashkil etish hamda TSTB boʻyicha ishchi guruh faoliyatini muvofiqlashtirish davlat organi va tashkilotlarining strategik rejalashtirish va metodologiya boʻlinmasi zimmasiga, bunday boʻlinma mavjud boʻlmagan hollarda qonunchilik hujjatlari loyihalarini ishlab chiqish yoki metodik taʼminlash vazifasi yuklatilgan tarkibiy boʻlinmalar zimmasiga yuklatiladi.
2-bob. Normativ-huquqiy hujjatlar loyihalarini ishlab chiqish va TSTBdan oʻtkazish tartibi
1-§. Loyihani soddalashtirilgan tartibda TSTBdan oʻtkazish
Oldingi tahrirga qarang.
12. Ushbu Nizomning 6-bandida nazarda tutilgan tartibga solish vositalarini joriy etishni nazarda tutuvchi loyihalar ishlab chiqilishidan oldin loyihaning konsepsiyasi asosida soddalashtirilgan tartibda TSTBdan oʻtkaziladi.
(12-band Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2025-yil 8-sentabrdagi PF-160-sonli Farmoni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 09.09.2025-y., 06/25/160/0812-son)
Oldingi tahrirga qarang.
121. Loyihaning konsepsiyasida quyidagi maʼlumotlar aks ettiriladi:
loyihani ishlab chiqish asosi va zarurati (maqsad va vazifalari);
loyihaning mazmuni (asosiy qoidalari);
tartibga solish vositalari (talab, cheklov va javobgarlik, imtiyoz va preferensiyalar).
(121-band Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2025-yil 8-sentabrdagi PF-160-sonli Farmoniga asosan kiritilgan — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 09.09.2025-y., 06/25/160/0812-son)
13. Ishlab chiquvchi soddalashtirilgan TSTB natijalari yuzasidan hisobot tayyorlaydi.
14. Soddalashtirilgan TSTB hisobotida quyidagi maʼlumotlar aks ettiriladi:
muammo tavsifi, shu jumladan muammo taʼsir koʻrsatayotgan obyektlar va subyektlar tahlili;
davlat aralashuvining zarurati, maqsadi va muammoni hal qilish yoki uning salbiy taʼsirini kamaytirish bilan bogʻliq xatarlar;
muammoni hal qilishning muqobil usullari;
muqobil usullarning ijobiy va salbiy taʼsirlari hamda muammoni hal etishdagi ehtimoliy ulushi;
maqbul usulning boshqa usullarga nisbatan afzalligi;
maqbul usul orqali joriy etilishi kutilayotgan tartibga solish vositalari.
2-§. Loyihani kengaytirilgan tartibda TSTBdan oʻtkazish
15. Ushbu Nizomning 7-bandida nazarda tutilgan hollarda loyiha yuzasidan kengaytirilgan tartibda TSTB oʻtkaziladi.
16. Kengaytirilgan TSTB hisobotida quyidagi maʼlumotlar aks ettiriladi:
tartibga solinishi kerak boʻlgan muammo tahlili va davlat aralashuvining zarurati (sabablari);
tartibga solish orqali erishilishi lozim boʻlgan maqsadlar;
muammoni hal qilishda muqobil usullar, ularning afzalliklari hamda kamchiliklari;
tartibga solish taʼsir koʻrsatadigan subyektlar toʻgʻrisida maʼlumotlar;
har bir muqobil usulning miqdoriy va sifat tahlili, shu jumladan foyda va xarajat tahlili, tegishli sohalarga (raqobat, ijtimoiy soha, atrof-muhit) taʼsirlari va qoʻllashda yuzaga kelishi mumkin boʻlgan salbiy oqibatlari xavfi va qiyosiy tahlil yordamida tanlangan maqbul usulni joriy etishning maqsadga muvofiqligi;
tartibga solish maqsadlariga erishish uchun zarur chora-tadbirlar va kutilayotgan natijalar;
loyihaning yoki unda belgilangan tartibga solish vositalarining amal qilishi taklif qilingan davrni asoslash (amal qilish muddati mavjud boʻlganda).
3-§. Loyiha va TSTB hisobotini manfaatdor vazirlik va idoralar bilan kelishish, ekspertlar va jamoatchilik muhokamasidan oʻtkazish
17. TSTB jarayonida muammolarni tahlil qilish, maʼlumotlar va dalillarni yigʻish, muqobil usullarni aniqlash va tartibga solish vositalari joriy etilishi maqsadga muvofiqligi va zaruratini baholash maqsadida manfaatdor tomonlar bilan maslahatlashuvlar oʻtkazilishi, shuningdek, muammoni hal qilishning muqobil usullari soha mutaxassislari (ekspertlari) bilan muhokama qilinishi (keyingi oʻrinlarda — ekspertlar muhokamasi) zarur.
Tadbirkorlik subyektlari zimmasiga yangi majburiyat, talab, taqiq, javobgarlik yoki boshqa cheklovlar yuklatilishini nazarda tutuvchi loyihalar va TSTB hisoboti bevosita tadbirkorlik subyektlari hamda ularning birlashmalari ishtirokida muhokama qilinadi.
Loyihalarni ishlab chiqishda, shu jumladan, TSTBdan oʻtkazishda, maʼlumot yigʻish (soʻrov, fokus guruh muhokamalari va boshqa) jarayonlariga ilmiy tashkilotlar hamda nodavlat notijorat tashkilotlar (keyingi oʻrinlarda — ilmiy tashkilotlar), shuningdek, maslahat (konsalting) xizmatini koʻrsatadigan tashkilotlar va soha mutaxassislari (ekspertlari) shartnoma asosida keng jalb qilinishi mumkin.
18. Ekspertlar muhokamasi natijalari asosida loyiha va TSTB hisoboti qayta ishlanadi, tegishli materiallar Adliya vazirligiga hamda qaror qabul qiluvchi organlarga loyiha va TSTB hisobotini kiritishda majburiy tartibda ilova qilinadi.
19. Loyiha va TSTB hisobotini manfaatdor vazirliklar va idoralar bilan kelishish Normativ-huquqiy hujjatlar loyihalarini ishlab chiqish va kelishishning yagona elektron tizimi orqali amalga oshiriladi.
20. Loyihalarni manfaatdor vazirliklar va idoralar bilan kelishish qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartib va muddatlarda amalga oshiriladi.
21. Ekspertlar muhokamasi hamda manfaatdor vazirliklar va idoralar bilan kelishish yakunlari asosida qayta ishlangan loyiha va TSTB hisoboti ishlab chiquvchi tomonidan Normativ-huquqiy hujjatlar loyihalari muhokamasi portaliga (keyingi oʻrinlarda — Portal) joylashtirilishi orqali oʻzi belgilagan, lekin 15 kundan kam boʻlmagan muddatda jamoatchilik muhokamasidan oʻtkaziladi.
22. Loyiha va TSTB hisoboti boʻyicha asoslangan takliflar jamoatchilik muhokamasi ishtirokchilari tomonidan Portalning texnik imkoniyatlaridan foydalangan holda ixtiyoriy shaklda taqdim etiladi.
23. Jamoatchilik muhokamasi ishtirokchilari hamda boshqa tashkilotlar va fuqarolar tomonidan loyihaning tartibga solish taʼsirini muqobil baholash amalga oshirilishi va baholash natijalari boʻyicha tayyorlangan xulosalar loyihani ishlab chiquvchi davlat organiga taqdim etilishi mumkin. Jamoatchilik muhokamasi ishtirokchilari tomonidan oʻtkazilgan loyihaning tartibga solish taʼsirini muqobil baholash natijalari boʻyicha tayyorlangan xulosalar tegishli davlat organlari tomonidan majburiy tartibda koʻrib chiqiladi.
24. Ishlab chiquvchi jamoatchilik muhokamasi ishtirokchilari hamda manfaatdor tomonlar tomonidan taqdim etilgan takliflarni umumlashtiradi va ularni qabul qilish yoki rad etish toʻgʻrisida Adliya vazirligi tomonidan tasdiqlanadigan shaklga muvofiq asoslangan maʼlumotni hamda mazkur takliflar asosida qayta ishlangan loyiha va TSTB hisobotini loyiha muhokamasi muddati yakunlangandan soʻng 5 kundan kam boʻlmagan muddatga Portalga joylashtiradi.
Jamoatchilik muhokamasi ishtirokchilarining takliflarini koʻrib chiqish yakunlari boʻyicha maʼlumotnoma TSTB oʻtkazishning barcha jarayonlarida TSTB hisobotiga ilova qilinadi.
25. Jamoatchilik muhokamasi asosida loyihani qayta ishlashda loyiha matni jamoatchilik muhokamasiga kiritilganidan tubdan farq qilsa, xususan, uning konseptual qoidalari oʻzgartirilgan taqdirda, loyiha va TSTB hisoboti jamoatchilik muhokamasiga takroran joylashtiriladi.
26. Ishlab chiquvchi oʻz tashabbusi bilan yoki Adliya vazirligi talabiga muvofiq jamoatchilik muhokamasi davomida ommaviy axborot vositalari va ijtimoiy tarmoqlarda keng muhokamalarga sabab boʻlgan yoki aholining asosli eʼtirozlarini keltirib chiqargan loyiha va TSTB hisoboti yuzasidan ommaviy axborot vositalari vakillari, jurnalistlar, fuqarolar va tadbirkorlik subyektlari uchun ushbu loyihaning maqsadi, mazmun-mohiyati va ahamiyatini tushuntirish boʻyicha matbuot anjumanlari va brifinglarni oʻtkazadi.
4-§. Loyiha va TSTB hisobotini xulosa beruvchi organlar bilan kelishish
27. Loyiha va kengaytirilgan TSTB hisoboti, shuningdek, TSTB yuzasidan xulosa berish uchun zarur boʻlgan boshqa maʼlumotlar loyihaning tegishli sohaga taʼsirini oʻrganish uchun xulosa beruvchi organlarga Normativ-huquqiy hujjatlar loyihalarini ishlab chiqish va kelishishning yagona elektron tizimi orqali idoralararo kelishuv bilan bir vaqtda taqdim etiladi.
28. Normativ-huquqiy hujjat loyihasi va kengaytirilgan TSTB hisoboti:
Oʻzbekiston Respublikasi Iqtisodiyot va moliya vazirligi tomonidan tadbirkorlik faoliyatiga taʼsiri jihatidan;
Oʻzbekiston Respublikasi Raqobatni rivojlantirish va isteʼmolchilar huquqlarini himoya qilish qoʻmitasi tomonidan raqobatga taʼsiri jihatidan;
Oʻzbekiston Respublikasi Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi tomonidan atrof-muhitga taʼsiri jihatidan oʻrganiladi.
Normativ-huquqiy hujjat loyihasining fuqarolarning huquqlari, erkinliklari va qonuniy manfaatlariga taʼsirini oʻrganish tegishli sohada davlat siyosatini yuritishga masʼul boʻlgan davlat organlari va tashkilotlari tomonidan kelishish jarayonida amalga oshiriladi.
Xulosa beruvchi organlar zaruratga koʻra, loyiha va kengaytirilgan TSTB hisobotini oʻzaro muhokama qilish orqali birgalikda kelishilgan xulosa tayyorlashlari mumkin.
29. Xulosa beruvchi organlar kengaytirilgan TSTB hisobotini oʻrganish jarayonida ishlab chiquvchidan qoʻshimcha maʼlumotlarni soʻrab olish huquqiga ega.
30. Kengaytirilgan TSTB natijalari boʻyicha xulosa beruvchi organlar tomonidan 10 ish kuni mobaynida loyihaning maqsadga muvofiqligi, qayta koʻrib chiqish lozimligi yoki maqsadga muvofiq emasligi toʻgʻrisida xulosa rasmiylashtiriladi va xulosa beruvchi organlarning birinchi rahbari (istisno hollarda — ularning birinchi oʻrinbosarlari) tomonidan imzolangan holda ishlab chiquvchiga taqdim etiladi.
5-§. Soddalashtirilgan TSTB hisobotini dastlabki xulosa olish uchun Adliya vazirligiga kiritish
Oldingi tahrirga qarang.
31. Ishlab chiquvchi loyihaning konsepsiyasi va soddalashtirilgan TSTB hisobotini ushbu Nizomda belgilangan maʼlumotlar bilan birgalikda, oʻtkazilgan TSTBning sifati hamda loyiha boʻyicha kengaytirilgan TSTB oʻtkazish zaruratini aniqlash yuzasidan dastlabki xulosa olish uchun Adliya vazirligiga kiritadi.
(31-band Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2025-yil 8-sentabrdagi PF-160-sonli Farmoni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 09.09.2025-y., 06/25/160/0812-son)
32. Adliya vazirligi ishlab chiquvchi tomonidan TSTB oʻtkazish jarayonlarida ushbu Nizom talablariga rioya etilganligini, davlat aralashuvining zarurati, muammoni tanlangan tartibga solish usuli bilan hal etish asosliligini hamda loyihani kengaytirilgan TSTBdan oʻtkazish zarurati mavjudligini oʻrganadi.
33. Adliya vazirligi soddalashtirilgan TSTB hisobotini oʻrganish jarayonida ishlab chiquvchidan qoʻshimcha maʼlumotlarni soʻrab olish huquqiga ega.
34. Adliya vazirligi tomonidan 10 ish kuni mobaynida soddalashtirilgan TSTB hisoboti koʻrib chiqiladi hamda baholash natijalari yuzasidan quyidagi xulosalardan biri taqdim etiladi:
loyiha soddalashtirilgan TSTB hisoboti asosida ishlab chiqilishi mumkinligi;
loyiha iqtisodiy, ijtimoiy sohaga yoki atrof-muhitga taʼsiri darajasi yuqori deb topilganligi bois kengaytirilgan tartibda TSTBdan oʻtkazilgan holda ishlab chiqilishi zarurligi haqida.
Adliya vazirligi ishlab chiquvchi tomonidan TSTB jarayonlari ushbu Nizom talablariga rioya etilmagan holda oʻtkazilganligini aniqlagan taqdirda, TSTBdan oʻtkazish jarayonlarida yoʻl qoʻyilgan kamchiliklarni bartaraf etish, shuningdek, qoʻshimcha oʻrganishlarni amalga oshirish uchun aniq muddatni belgilagan holda soddalashtirilgan TSTB hisobotini ishlab chiquvchiga qaytaradi.
6-§. Loyiha va TSTB hisobotini Adliya vazirligiga kiritish
35. Soddalashtirilgan TSTBdan, idoralararo kelishuvdan, ekspertlar va jamoatchilik muhokamasidan oʻtkazilgandan soʻng qayta ishlangan loyiha va TSTB hisoboti, shuningdek, kengaytirilgan TSTBdan oʻtkazilgan loyihalar yuzasidan xulosa beruvchi organlarning TSTB natijalari boʻyicha xulosasi va ushbu Nizomda koʻrsatilgan boshqa zarur materiallar, ularni belgilangan tartibda huquqiy ekspertizadan oʻtkazish hamda amalga oshirilgan TSTB sifatini oʻrganish uchun ishlab chiquvchi tomonidan Adliya vazirligiga kiritiladi.
36. Loyiha va kengaytirilgan TSTB hisoboti xulosa beruvchi organlarning TSTB natijalari boʻyicha xulosalari mavjud boʻlgandagina Adliya vazirligiga kiritiladi.
37. Adliya vazirligi ishlab chiquvchi tomonidan loyihani TSTBdan oʻtkazish jarayonlarida ushbu Nizom talablariga rioya etilganligini, loyihada manfaatdor tomonlar uchun asossiz xarajatlar, ortiqcha majburiyatlar, taqiq, javobgarlik choralari va cheklovlar mavjud yoki mavjud emasligi, muammo taklif etilayotgan tartibga solish usuli bilan hal etilishining asosliligini oʻrganadi.
38. Adliya vazirligi ishlab chiquvchi tomonidan TSTB jarayonlari ushbu Nizom talablariga rioya etilmagan holda oʻtkazilganligini aniqlagan taqdirda, TSTBdan oʻtkazish jarayonlarida yoʻl qoʻyilgan kamchiliklarni bartaraf etish, shuningdek, qoʻshimcha oʻrganishlarni amalga oshirish uchun aniq muddatni belgilagan holda loyiha, TSTB hisoboti va TSTB natijalari boʻyicha xulosalarni ishlab chiquvchiga qaytaradi.
39. Ishlab chiquvchi tomonidan TSTB oʻtkazish jarayonlari ushbu Nizom talablariga toʻliq rioya etilgan holda oʻtkazilgan taqdirda, Adliya vazirligi tomonidan loyihada manfaatdor tomonlar uchun asossiz xarajatlar, ortiqcha majburiyatlar, taqiq va cheklovlar mavjud yoki mavjud emasligi, muammo taklif etilayotgan tartibga solish usuli bilan hal etilishining asosli yoki asosli emasligini nazarda tutuvchi loyihani qabul qilishning maqsadga muvofiqligi yoki muvofiq emasligi toʻgʻrisida xulosa beriladi.
40. Ishlab chiquvchi tomonidan loyihani Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalariga, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasiga va Vazirlar Mahkamasiga kiritishda unga TSTB hisoboti, ekspertlar va jamoatchilik muhokamasi natijasi boʻyicha maʼlumot, xulosa beruvchi organlar va Adliya vazirligining xulosalari ilova qilinadi.
3-bob. Normativ-huquqiy hujjatlar ijrosini monitoringdan oʻtkazish
41. TSTB doirasiga tushadigan normativ-huquqiy hujjatlar, shu jumladan, kengaytirilgan tartibda TSTBdan oʻtkazilgan normativ-huquqiy hujjatlarning ijrosi majburiy ravishda ular kuchga kirgandan soʻng har yili monitoringdan oʻtkaziladi.
Bunda:
normativ-huquqiy hujjatlar loyihalarini ishlab chiqishda ishlab chiquvchi tomonidan belgilangan shakldagi normativ-huquqiy hujjatlar ijrosini monitoringdan oʻtkazish rejasi (keyingi oʻrinlarda — monitoring rejasi) tayyorlanadi va loyiha qabul qilinguniga qadar boʻlgan barcha bosqichlarda unga ilova qilinadi;
monitoring rejasi normativ-huquqiy hujjatlar loyihalarini TSTBdan oʻtkazish jarayonida vakolatli organlar tomonidan koʻrib chiqiladi;
normativ-huquqiy hujjatning monitoringi monitoring rejasiga muvofiq amalga oshiriladi.
42. Quyidagilar monitoringning asosiy vazifalari hisoblanadi:
normativ-huquqiy hujjatni qabul qilish maqsadlariga erishilishini tahlil qilish, uning ijrosi va natijalarini muntazam hamda tizimli ravishda kuzatib borish;
TSTBdan oʻtkazish uchun statistik maʼlumotlarni toʻplash;
huquqni qoʻllash amaliyotining normativ-huquqiy hujjatlarni qabul qilish maqsadlariga muvofiqligini oʻrganish;
normativ-huquqiy hujjatlar ijrosiga toʻsqinlik qiluvchi holatlarni aniqlash;
normativ-huquqiy hujjat ijrosi boʻyicha huquqni qoʻllash amaliyotini oʻrganish.
43. Monitoring normativ-huquqiy hujjatda uning monitoringi oʻtkazilishiga bevosita masʼul etib belgilangan davlat organi tomonidan, masʼul organ belgilanmagan hollarda tegishli sohada davlat siyosatini amalga oshiruvchi vazirlik va idoralar tomonidan amalga oshiriladi.
Monitoring rejasining shakli va monitoring oʻtkazish uslubiyoti Adliya vazirligi tomonidan tasdiqlanadi.
44. Monitoring Normativ-huquqiy hujjatlar loyihalarini ishlab chiqish va kelishishning yagona elektron tizimi orqali amalga oshiriladi.
Davlat organlari har yili 1-fevralga qadar oʻtkazilgan monitoring natijalari toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni majburiy ravishda oʻzlarining rasmiy veb-saytida eʼlon qiladi hamda Adliya vazirligiga taqdim etadi.
4-bob. Normativ-huquqiy hujjatlarni TSTBdan oʻtkazish tartibi
1-§. Normativ-huquqiy hujjatlarni TSTBdan oʻtkazish rejasini ishlab chiqish va tasdiqlash
45. Quyidagi normativ-huquqiy hujjatlar TSTBdan oʻtkaziladi:
loyihasi ishlab chiqilishida TSTBdan oʻtkazilgan normativ-huquqiy hujjatlar;
ushbu Nizomning4-bandida koʻrsatilgan holatlarni nazarda tutuvchi normativ-huquqiy hujjatlar.
Normativ-huquqiy hujjatning samaradorligi, maqsadi va kutilgan natijalarga erishilganligini aniqlash maqsadida:
qonun kuchga kirgan kundan boshlab besh yil oʻtib, keyinchalik har besh yilda masʼul davlat organi va Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining qoʻmitalari tomonidan;
qonunosti hujjatlari kuchga kirgan kundan boshlab uch yil oʻtib, keyinchalik har uch yilda masʼul davlat organi tomonidan TSTBdan oʻtkaziladi.
46. Normativ-huquqiy hujjatlarni TSTBdan oʻtkazish ishlab chiquvchi yoki davlat organlari va tashkilotlari tomonidan oʻz vakolatlari doirasida Vazirlar Mahkamasining qarori bilan tasdiqlanadigan normativ-huquqiy hujjatlarni TSTBdan oʻtkazish rejasiga (keyingi oʻrinlarda — TSTBdan oʻtkazish rejasi) muvofiq amalga oshiriladi.
47. Davlat organlari va tashkilotlari har yili 1-fevralga qadar Adliya vazirligi tomonidan tasdiqlanadigan shaklga muvofiq TSTBdan oʻtkazish rejasi loyihasiga takliflarni shakllantiradi va birinchi rahbari (istisno hollarda — ularning birinchi oʻrinbosarlari) imzosi bilan Adliya vazirligiga taqdim etadi.
48. Adliya vazirligi har yili 10-fevralga qadar davlat organlari va tashkilotlari takliflari asosida TSTBdan oʻtkazish rejasi loyihasini ishlab chiqadi hamda jamoatchilik muhokamasini oʻtkazish uchun 15 kundan kam boʻlmagan muddatda Portalga joylashtiradi.
49. Adliya vazirligi jamoatchilik muhokamasi ishtirokchilari tomonidan taqdim etilgan takliflarni umumlashtiradi va ularni qabul qilish yoki rad etish toʻgʻrisida asoslangan maʼlumotni hamda mazkur takliflar asosida qayta ishlangan TSTBdan oʻtkazish rejasini har yili 1-martga qadar tasdiqlash uchun Vazirlar Mahkamasiga kiritadi.
50. TSTBdan oʻtkazish rejasi har yili 20-martga qadar Vazirlar Mahkamasi tomonidan qaror shaklida tasdiqlanadi.
Adliya vazirligi Vazirlar Mahkamasi qarori bilan tasdiqlangan TSTBdan oʻtkazish rejasini Portalga joylashtirish va ommaviy axborot vositalarida eʼlon qilish orqali keng jamoatchilikka yetkazilishini taʼminlaydi.
51. Davlat boshqaruvi organlari va boshqa tashkilotlar tomonidan normativ-huquqiy hujjatlar ijrosi monitoringi doirasida aniqlangan maʼlumotlar normativ-huquqiy hujjatlarni TSTBdan oʻtkazishda inobatga olinadi.
2-§. Normativ-huquqiy hujjatlarni TSTBdan va jamoatchilik muhokamasidan oʻtkazish
52. Ishlab chiquvchi TSTBdan oʻtkazish rejasiga muvofiq normativ-huquqiy hujjatlarni TSTBdan oʻtkazadi va natijasi boʻyicha Adliya vazirligi tomonidan tasdiqlanadigan shaklga muvofiq TSTB hisobotlarini tayyorlaydi hamda ishlab chiquvchining birinchi rahbari (istisno hollarda — ularning birinchi oʻrinbosarlari) imzosi bilan rasmiylashtiradi.
53. TSTB jarayonida maʼlumotlar va dalillarni yigʻish, tartibga solish vositasining samaradorligi, shu jumladan uning natijadorligi, maqsadlariga erishilganligi hamda uning qoʻllanilishi natijasida yuzaga kelgan ijobiy va salbiy oqibatlarni aniqlash maqsadida manfaatdor tomonlar bilan maslahatlashuvlar oʻtkazilishi, shuningdek, soha mutaxassislari (ekspertlari) bilan muhokamalar amalga oshirilishi zarur.
54. TSTB hisobotida quyidagi maʼlumotlar aks ettirilishi shart:
normativ-huquqiy hujjatning turi, nomi va rekvizitlari;
normativ-huquqiy hujjatning loyihasi ishlab chiqilganda tayyorlangan TSTB hisoboti va TSTB natijalari boʻyicha xulosalar (mavjud boʻlsa);
normativ-huquqiy hujjat manfaatlariga taʼsir koʻrsatgan subyektlar toʻgʻrisida maʼlumotlar;
tartibga solishning maqsadlariga erishilganligi va samaradorligi toʻgʻrisida maʼlumotlar;
normativ-huquqiy hujjatdagi tartibga solish usulini qoʻllashda yuzaga kelgan ijobiy va salbiy oqibatlar tahlili;
manfaatdor tomonlar uchun normativ-huquqiy hujjatning amal qilishi munosabati bilan keltirilgan foyda va (yoki) yuzaga kelgan xarajatlarning tahlili va taqqoslash natijalari;
ijtimoiy munosabatlarni huquqiy tartibga solishning toʻliqligi, normativ-huquqiy hujjatlar oʻrtasida qarama-qarshiliklar mavjudligi, ulardagi bir-birini takrorlovchi va kollizion normalar, normativ-huquqiy hujjatlarni qoʻllashning yagona amaliyoti mavjudligi (yoʻqligi)ga oid maʼlumotlar;
murojaatlar soni va mazmuni (takliflar, arizalar, shikoyatlar), normativ-huquqiy hujjatning amal qilish sohasidagi qayd etilgan huquqbuzarliklarning soni va xarakteri, shuningdek, aybdor shaxslarni javobgarlikka tortish holatlariga oid maʼlumotlar;
normativ-huquqiy hujjatdagi tartibga solish usullarining amal qilishi maqsadga muvofiqligi yoki ularni bekor qilish zarurligi toʻgʻrisida xulosa;
boshqa maʼlumotlar.
55. TSTB hisobotida normativ-huquqiy hujjatning amal qilishi munosabati bilan kelib chiqqan oqibatning ijobiy, salbiy taʼsiri yoki taʼsir mavjud emasligining aniq tavsifi aks ettiriladi.
56. TSTB hisoboti ishlab chiquvchi tomonidan Portalga joylashtirilishi orqali 10 kun muddatda majburiy tartibda jamoatchilik muhokamasidan oʻtkaziladi.
57. Jamoatchilik muhokamasi ishtirokchilari tomonidan normativ-huquqiy hujjatning tartibga solish taʼsirini muqobil baholash amalga oshirilishi mumkin. Jamoatchilik muhokamasi ishtirokchilari tomonidan oʻtkazilgan normativ-huquqiy hujjatning tartibga solish taʼsirini muqobil baholash natijalari boʻyicha tayyorlangan xulosalar tegishli davlat organlari tomonidan majburiy tartibda koʻrib chiqiladi.
58. Ishlab chiquvchi jamoatchilik muhokamasi ishtirokchilari va manfaatdor tomonlar tomonidan taqdim etilgan takliflarni umumlashtiradi va ularni qabul qilish yoki rad etish toʻgʻrisida asoslangan maʼlumotni hamda mazkur takliflar asosida qayta ishlangan TSTB hisobotini jamoatchilik muhokamasi muddati yakunlangandan soʻng 5 kundan koʻp boʻlmagan muddatda Portalga joylashtiradi.
Jamoatchilik muhokamasi ishtirokchilarining takliflarini koʻrib chiqish yakunlari boʻyicha maʼlumotnoma TSTB oʻtkazish barcha jarayonlarida TSTB hisobotiga ilova qilinadi.
3-§. TSTB hisobotini xulosa beruvchi organlar bilan kelishish
59. Jamoatchilik muhokamasi yakunlari boʻyicha qayta ishlangan TSTB hisoboti tegishli sohaga taʼsirini oʻrganish uchun xulosa beruvchi organlarga taqdim etiladi.
60. TSTB hisoboti:
Oʻzbekiston Respublikasi Iqtisodiyot va moliya vazirligi tomonidan tadbirkorlik faoliyatiga taʼsiri jihatidan;
Oʻzbekiston Respublikasi Raqobatni rivojlantirish va isteʼmolchilar huquqlarini himoya qilish qoʻmitasi tomonidan raqobat muhitiga taʼsiri jihatidan;
Oʻzbekiston Respublikasi Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va iqlim oʻzgarishi vazirligi tomonidan atrof-muhitga taʼsiri jihatidan;
tegishli sohada davlat siyosatini yuritishga masʼul boʻlgan davlat organlari va tashkilotlari tomonidan fuqarolarning huquqlari, erkinliklari va qonuniy manfaatlariga taʼsiri jihatidan oʻrganiladi.
Xulosa beruvchi organlar zaruratga koʻra, TSTB hisobotini oʻzaro muhokama qilish orqali birgalikda kelishilgan xulosa tayyorlashlari mumkin.
61. Xulosa beruvchi organlar TSTB hisobotini oʻrganish jarayonida ishlab chiquvchidan qoʻshimcha maʼlumotlarni soʻrab olish huquqiga ega.
62. TSTB natijalari boʻyicha xulosa beruvchi organlar tomonidan 10 ish kuni mobaynida TSTB natijalari toʻgʻrisida xulosalar rasmiylashtiriladi va xulosa beruvchi organlarning birinchi rahbari (istisno hollarda — ularning birinchi oʻrinbosarlari) tomonidan imzolangan holda ishlab chiquvchiga taqdim etiladi.
4-§. TSTB hisobotini Adliya vazirligiga kiritish
63. Jamoatchilik muhokamasi oʻtkazilgandan va TSTB natijalari boʻyicha xulosalar olingandan soʻng qayta ishlangan TSTB hisoboti TSTB sifatini oʻrganish uchun Adliya vazirligiga kiritiladi.
64. Adliya vazirligi ishlab chiquvchi tomonidan ushbu Nizom talablariga rioya etilganligini, tartibga solish maqsadlariga erishilganligini, normativ-huquqiy hujjatdagi tartibga solish usulini qoʻllashda yuzaga kelgan ijobiy va salbiy oqibatlarni, manfaatdor tomonlar uchun asossiz xarajatlar, ortiqcha majburiyatlar, taqiq va cheklovlar yuzaga kelganligi (kelmaganligi)ni oʻrganadi.
65. Adliya vazirligi ishlab chiquvchi tomonidan TSTB jarayonlari ushbu Nizom talablariga rioya etilmagan holda oʻtkazilganligini aniqlagan taqdirda, TSTBdan oʻtkazish jarayonlarida yoʻl qoʻyilgan kamchiliklarni bartaraf etish, shuningdek, qoʻshimcha oʻrganishlarni amalga oshirish uchun aniq muddatni belgilagan holda TSTB hisoboti va xulosalarni ishlab chiquvchiga qaytaradi.
66. Ishlab chiquvchi tomonidan TSTB hisoboti ushbu Nizom talablariga toʻliq rioya etilgan holda tayyorlangan taqdirda, Adliya vazirligi 10 ish kuni mobaynida tartibga solish maqsadlariga erishilganligi, normativ-huquqiy hujjatdagi tartibga solish usulini qoʻllashda yuzaga kelgan ijobiy va salbiy oqibatlar, manfaatdor tomonlar uchun asossiz xarajatlar, ortiqcha majburiyatlar, taqiq va cheklovlar yuzaga kelganligi (kelmaganligi) toʻgʻrisida xulosa tayyorlaydi va ishlab chiquvchiga taqdim etadi.
5-§. TSTB natijalari boʻyicha yakuniy maʼlumotni Vazirlar Mahkamasiga kiritish
67. Adliya vazirligi TSTBdan oʻtkazish rejasiga muvofiq, qoida tariqasida, har chorakda normativ-huquqiy hujjatlarning TSTBdan oʻtkazilishi holatini tahlil qiladi va uning natijalari boʻyicha TSTBdan oʻtkazish rejasining bajarilishi holati, TSTB hisobotlarining umumlashmasi hamda qonunchilikni takomillashtirishga qaratilgan takliflarni (mavjud boʻlsa) nazarda tutuvchi axborot-tahliliy maʼlumotni Vazirlar Mahkamasiga kiritadi.
68. Vazirlar Mahkamasi axborot-tahliliy maʼlumotni koʻrib chiqish yakunlari boʻyicha normativ-huquqiy hujjatlarni TSTBdan oʻtkazish natijalarini amalga oshirishga qaratilgan “yoʻl xaritasi”ni tasdiqlaydi yoki tegishli normativ-huquqiy hujjatlar loyihalarini ishlab chiqish va belgilangan tartibda Hukumatga kiritish yuzasidan vakolatli davlat organlari va tashkilotlariga topshiriq beradi.
5-bob. TSTB va monitoring oʻtkazilishini nazorat qilish
69. TSTB ushbu Nizom talablariga rioya etilgan holda oʻtkazilishi Adliya vazirligi tomonidan nazorat qilinadi.
70. Adliya vazirligi tartibga solish taʼsirini baholash, shu jumladan, monitoring sohasidagi faoliyatni muvofiqlashtirish boʻyicha maxsus vakolatli organ sifatida quyidagi vazifalarni amalga oshiradi:
davlat boshqaruvi organlari, mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlari va boshqa tashkilotlarning tartibga solish taʼsirini baholash va monitoring sohasidagi faoliyatini muvofiqlashtiradi va ularga uslubiy yordam koʻrsatadi;
davlat organlari va tashkilotlarining normativ-huquqiy hujjatlar monitoringini olib borish boʻyicha faoliyatini tahlil qilib boradi;
davlat organlari va tashkilotlari tomonidan normativ-huquqiy hujjatlarni TSTB oʻtkazish va monitoring olib borishda ishtirok etadi, shuningdek, davriyligidan qatʼi nazar normativ-huquqiy hujjatlarni TSTB va monitoringdan oʻtkazish tashabbusi bilan chiqadi;
davlat organlari va tashkilotlarining tartibga solish taʼsirini baholash hamda normativ-huquqiy hujjatlar loyihalarini jamoatchilik muhokamasidan oʻtkazish boʻyicha faoliyati monitoringini olib boradi;
jamoatchilik muhokamasi jarayonida normativ-huquqiy hujjatlar loyihalari va qabul qilingan normativ-huquqiy hujjatlar boʻyicha kelib tushgan, asosli deb topilgan takliflarga javob qaytarilmagan hollarda (koʻrmasdan qoldirilgan) mazkur kamchiliklarni bartaraf etish toʻgʻrisida davlat organlari va tashkilotlariga bajarilishi majburiy boʻlgan taqdimnomalar kiritadi;
davlat organlari va tashkilotlari tomonidan normativ-huquqiy hujjatlar monitoringini olib borish yakunlari boʻyicha oʻz vaqtida taqdim etilmagan, notoʻgʻri, ishonchsiz yoki toʻliq boʻlmagan axborot taqdim etilgan taqdirda, ularga monitoringni oʻtkazishdagi qoidabuzarliklarni bartaraf etish toʻgʻrisida bajarilishi majburiy boʻlgan taqdimnomalar kiritadi;
davlat organlari va tashkilotlarining tartibga solish taʼsirini baholash uchun masʼul xodimlari roʻyxatini shakllantiradi, ularning malaka va koʻnikmalarini oshirib borish, shu jumladan ular uchun oʻquv tadbirlarini xorijda tashkil etish yuzasidan takliflar kiritib boradi.
71. Adliya vazirligi har yili mamlakatda TSTB tizimining holati toʻgʻrisida axborot tayyorlab, uni ommaviy axborot vositalarida eʼlon qiladi hamda Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasi va Vazirlar Mahkamasiga kiritadi.
6-bob. Yakunlovchi qoidalar
72. TSTBdan oʻtkazish jarayonlariga ilmiy-taʼlim muassasalari mutaxassislari, nodavlat notijorat tashkilotlar va fuqarolik jamiyatining boshqa institutlari vakillari, chet ellik mutaxassislar, shuningdek, amaliyotchi-mutaxassislar jalb etilishi mumkin.
Ushbu bandda nazarda tutilgan chora-tadbirlarni moliyalashtirish qonunchilik hujjatlarida taqiqlanmagan mablagʻlar hisobidan amalga oshiriladi.
73. TSTBdan oʻtkazayotgan davlat organlari va tashkilotlarining rahbarlari va TSTBga masʼul xodimlari amalga oshirilgan hisob-kitoblar hamda taqdim etilgan maʼlumot, hisobot va xulosalarning asoslanganligi va sifati uchun javobgar hisoblanadi.
74. Mazkur Nizom talablari buzilishida aybdor boʻlgan shaxslar qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda javob beradilar.
(ilova matni Oʻzbekiston Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2024-yil 16-avgustdagi PF-111-sonli Farmoni tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 16.08.2024-y., 06/24/111/0623-son)
(Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 16.03.2021-y., 07/21/5025/0208-son; Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 29.01.2022-y., 06/22/61/0084-son; 18.03.2022-y., 06/22/89/0227-son; 07.07.2023-y., 06/23/108/0460-son; 16.08.2024-y., 06/24/111/0623-son; 01.03.2025-y., 06/25/35/0204-son; 09.09.2025-y., 06/25/160/0812-son)