O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining “O‘zbekiston Respublikasi Tashqi iqtisodiy aloqalar agentligi faoliyatini tashkil etishni takomillashtirish to‘g‘risida” 2004-yil 28-avgustdagi 409-son qaroriga muvofiq hamda tashqi savdo bitishuvlari shartlariga muvofiq yengib bo‘lmaydigan kuchlar (fors-major) holatlarini tasdiqlash tartibini belgilash maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi:

1. Engib bo‘lmaydigan kuchlar (fors-major) holatlarini tasdiqlash tartibi to‘g‘risidagi nizom ilovaga muvofiq tasdiqlansin.

2. Belgilansinki, yengib bo‘lmaydigan kuchlar (fors-major) holatlarini tasdiqlash to‘g‘risida sertifikat berganlik uchun to‘lov kunida O‘zbekiston Respublikasida belgilangan bazaviy hisoblash miqdorining bir baravari miqdorida yig‘im undiriladi.

4. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish O‘zbekiston Respublikasi Bosh vazirining o‘rinbosari E.M. G‘aniyev zimmasiga yuklansin.

1. Ushbu Nizom tashqi savdo bitishuvlari va xalqaro shartnomalar (keyingi o‘rinlarda shartnoma deb yuritiladi) shartlariga muvofiq O‘zbekiston Respublikasi hududida boshlangan yengib bo‘lmaydigan kuchlar (fors-major) holatlarini tasdiqlash tartibini belgilaydi.

2. Engib bo‘lmaydigan kuchlar (fors-major) holatlari — bu tomonlarning irodasi va faoliyatlariga bog‘liq bo‘lmagan tabiat hodisalari (zilzila, ko‘chki, bo‘ron, qurg‘oqchilik va boshqalar) yoki ijtimoiy-iqtisodiy holatlar (urush holati, qamal, davlat manfaatlarini ko‘zlab import va eksportni taqiqlash va boshqalar) sababli yuzaga kelgan sharoitlarda tomonlarga qabul qilingan majburiyatlarni bajarish imkonini bermaydigan favqulodda, oldini olib bo‘lmaydigan va kutilmagan holatlardir.

3. Engib bo‘lmaydigan kuchlar oqibatida shartnoma tomoni majburiyatlarni bajarishi uchun imkoniyat bo‘lmaganda shartnoma tomoni yengib bo‘lmaydigan kuchlar (fors-major) holatlari tasdig‘ini olish uchun O‘zbekiston Respublikasi Investitsiyalar va tashqi savdo vazirligiga (keyingi o‘rinlarda Vazirlik deb yuritiladi) murojaat qilishi mumkin.

4. Engib bo‘lmaydigan kuchlar holatlarini tasdiqlash manfaatdor tomonning yengib bo‘lmaydigan kuchlar holatlari ko‘rsatilgan yozma arizasi asosida Vazirlik tomonidan tegishli sertifikat berish yo‘li bilan amalga oshiriladi.

Arizaga belgilangan tartibda tasdiqlangan shartnomalar hamda shartnomaga spetsifikatsiyalar nusxasi, shartnoma bo‘yicha bajarilgan majburiyatlar hajmlari to‘g‘risida ma’lumotlar ilova qilinadi.

Ariza va ilova qilinayotgan hujjatlar arizachi tomonidan bevosita Vazirlikka taqdim etiladi yoki pochta orqali yuboriladi.

5. Vazirlik olingan ariza asosida davlat va xo‘jalik boshqaruvining tegishli organlaridan yengib bo‘lmaydigan kuchlar holatlari mavjudligini tasdiqlash uchun zarur axborotni so‘raydi.

Davlat va xo‘jalik boshqaruvi organlari Vazirlik so‘rovnomasi tushgan kundan boshlab o‘n ish kuni mobaynida so‘ralayotgan axborotni yozma shaklda taqdim etishi shart.

6. Sertifikat ariza beruvchiga mazkur Nizomning 4-bandida ko‘rsatilgan barcha hujjatlar bilan ariza berilgan kundan boshlab yigirma ish kuni mobaynida beriladi.

7. Sertifikatda shartnoma tomonlarining nomi, uning tartib raqami va tuzilgan sanasi, yengib bo‘lmaydigan kuchlar holatlari tavsifi, ular sodir bo‘lgan joy, vaqt, davr ko‘rsatiladi. Sertifikat Vazirlik muhri bilan tasdiqlanadi.

8. Ariza beruvchining yozma murojaatiga ko‘ra sertifikat dublikati berilishi mumkin.

Sertifikat dublikati yo‘qolgan yoki yaroqsiz holga kelgan sertifikat o‘rniga beriladi. Sertifikat dublikatini berishda bazaviy hisoblash miqdorining 10 foizi miqdorida yig‘im undiriladi. Sertifikat dublikati dublikat berish to‘g‘risida murojaat qilingan kundan boshlab uch ish kuni mobaynida beriladi.

9. Vazirlik quyidagi hollarda:

arizada ko‘rsatilgan yengib bo‘lmaydigan kuchlar holatlari sodir bo‘lmaganligi aniqlanganda;

taqdim etilgan hujjatlarda ishonchli bo‘lmagan yoki buzib ko‘rsatilgan ma’lumotlar aniqlanganda;

Vazirlik ariza beruvchi tomonidan ko‘rsatilgan yengib bo‘lmaydigan kuchlar holatlari majburiyatlarni bajarmaslik sabablari hisoblanmasligi to‘g‘risidagi xulosaga kelgan taqdirda sertifikat berishni rad qilish huquqiga ega.

Sertifikat berish rad qilingan taqdirda ariza berilgan kundan boshlab yigirma ish kuni mobaynida ariza beruvchiga asoslangan yozma xulosa yuboriladi.

Sertifikat berish rad qilinganda ariza beruvchi tomonidan to‘langan yig‘im summasi qaytarilmaydi.

Sertifikat berishni rad qilish, shuningdek arizani ko‘rib chiqish muddatlari buzilishi yuzasidan sudga shikoyat qilinishi mumkin.

10. Zarur hollarda Vazirlik tomonidan xo‘jalik subyektlariga, ularning mulkchilik shakllaridan qat’i nazar, xorijiy mamlakatlarda sertifikat berish, fors-major holatlarini tasdiqlash va sertifikat olish uchun hujjatlarni ko‘rib chiqishning borishi masalalari bo‘yicha maslahatlar beriladi.