Oʻzbekiston Respublikasi Tashqi ishlar vazirligi, Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligining qarori, 30.06.2020 yilda ro‘yxatdan o‘tgan, ro‘yxat raqami 3273
1.01.00.00.00 Konstitutsiyaviy tuzum / 01.14.00.00 Davlat organlarining huquq ijodkorligi faoliyati / 01.14.03.00 Normativ-huquqiy hujjatlar loyihalarini tayyorlash va ko‘rib chiqish tartibi;
2.19.00.00.00 Xalqaro munosabatlar. Xalqaro huquq / 19.06.00.00 Xalqaro shartnomalar huquqi / 19.06.01.00 Umumiy masalalar]
[TSZ:
1.Davlat va jamiyat qurilishi / Qonunchilik tashabbusi. Norma ijodkorligi faoliyati;
2.Tashqi siyosat va xalqaro munosabatlar / Xalqaro shartnomalar (bitmlar)]
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
O‘zbekiston Respublikasi Tashqi ishlar vazirligi O‘zbekiston Respublikasi Adliya vazirligining
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
qarori
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Xalqaro shartnoma loyihasini tayyorlash va O‘zbekiston Respublikasining ko‘p tomonlama xalqaro shartnomada ishtirok etishi maqsadga muvofiqligi to‘g‘risidagi masalani ishlab chiqish haqidagi uslubiy ko‘rsatmalarni tasdiqlash to‘g‘risida
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
[O‘zbekiston Respublikasi Adliya vazirligi tomonidan 2020-yil 30-iyunda ro‘yxatdan o‘tkazildi, ro‘yxat raqami 3273]
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Senatining 2018-yil 13-dekabrdagi SQ-350-III-son “O‘zbekiston Respublikasining xalqaro shartnomalari to‘g‘risida”gi O‘zbekiston Respublikasi Qonuni haqida”gi qaroriga muvofiq O‘zbekiston Respublikasi Tashqi ishlar vazirligi va Adliya vazirligi qaror qiladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. Xalqaro shartnoma loyihasini tayyorlash va O‘zbekiston Respublikasining ko‘p tomonlama xalqaro shartnomada ishtirok etishi maqsadga muvofiqligi to‘g‘risidagi masalani ishlab chiqish haqidagi uslubiy ko‘rsatmalar ilovaga muvofiq tasdiqlansin.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. Mazkur qaror rasmiy e’lon qilingan kundan e’tiboran kuchga kiradi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Tashqi ishlar vaziri A. KAMILOV
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Toshkent sh.,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2020-yil 30-iyun,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
54-son
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Adliya vaziri R. DAVLETOV
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Toshkent sh.,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2020-yil 30-iyun,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-son
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
O‘zbekiston Respublikasi Tashqi ishlar vazirligi va Adliya vazirligining 2020-yil 30-iyundagi 54, 1-son qaroriga ILOVA
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Xalqaro shartnoma loyihasini tayyorlash va O‘zbekiston Respublikasining ko‘p tomonlama xalqaro shartnomada ishtirok etishi maqsadga muvofiqligi to‘g‘risidagi masalani ishlab chiqish haqidagi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
USLUBIY KO‘RSATMALAR
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Mazkur Uslubiy ko‘rsatmalar O‘zbekiston Respublikasining “O‘zbekiston Respublikasining xalqaro shartnomalari to‘g‘risida”gi Qonuniga (bundan buyon matnda Qonun deb yuritiladi) muvofiq xalqaro shartnoma loyihasini tayyorlash va O‘zbekiston Respublikasining ko‘p tomonlama xalqaro shartnomada ishtirok etishi maqsadga muvofiqligi to‘g‘risidagi masalani ishlab chiqish tartibini belgilaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-bob. Umumiy qoidalar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. Mazkur Uslubiy ko‘rsatmalar xalqaro shartnoma loyihasini tayyorlash, yuridik-texnik rasmiylashtirish va ekspertlar darajasida ishlab chiqish yoki O‘zbekiston Respublikasining ko‘p tomonlama xalqaro shartnomada ishtirok etishining maqsadga muvofiqligi to‘g‘risidagi masalani ekspertlar darajasida ishlab chiqish, shuningdek, ularning matnlarini huquqiy ekspertizadan o‘tkazish jarayonida O‘zbekiston Respublikasining davlat organlari tomonidan foydalanish uchun mo‘ljallangan.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. Mazkur Uslubiy ko‘rsatmalar O‘zbekiston Respublikasining xalqaro shartnomalari bo‘lmagan xalqaro hujjatlarni ishlab chiqishda ham qo‘llaniladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3. Mazkur Uslubiy ko‘rsatmalarda quyidagi asosiy tushunchalar qo‘llaniladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ahdlashuvchi tomon ― xalqaro shartnomaning mustaqil tomoni sifatida ishtirok etayotgan hamda u kuchga kirganligidan yoki kirmaganligidan qat’i nazar, ushbu xalqaro shartnoma o‘zi uchun majburiy ekanligiga rozilik bildirgan davlat (davlatlar), xalqaro tashkilot (xalqaro tashkilotlar) va (yoki) xalqaro shartnomalar tuzish huquqiga ega bo‘lgan boshqa subyekt (boshqa subyektlar);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
vakolatlar ― bitta shaxsning yoki bir nechta shaxsning O‘zbekiston Respublikasi vakili bo‘lish huquqi bo‘lib, bu huquq O‘zbekiston Respublikasi vakolatli organining (mansabdor shaxsining) qarori asosida amalga oshiriladi va muzokaralarda ishtirok etayotgan tomonga yoki depozitariyga:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
muzokaralar olib borish va xalqaro shartnomaning matnini qabul qilish yoki uning autentikligini belgilash;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
xalqaro shartnomani imzolash;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
O‘zbekiston Respublikasining xalqaro shartnoma o‘zi uchun majburiy ekanligiga roziligini bildirish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
xalqaro shartnomaga taalluqli boshqa harakatni amalga oshirish maqsadida beriladigan vakolatlar to‘g‘risidagi guvohnoma bilan tegishli tarzda rasmiylashtiriladi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
davlat organi ― O‘zbekiston Respublikasining qonunchilik hujjatlariga muvofiq xalqaro shartnomalar tuzish huquqi berilgan O‘zbekiston Respublikasi vazirligi, shuningdek boshqa organi;
(3-bandning sakkizinchi xatboshisi O‘zbekiston Respublikasi adliya vazirining 2024-yil 12-fevraldagi 7-mh-sonli buyrug‘i (ro‘yxat raqami 3496, 12.02.2024-y.) tahririda — Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi, 13.02.2024-y., 10/24/3496/0121-son)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
depozitariy ― xalqaro shartnoma qoidalariga muvofiq ushbu xalqaro shartnomaning asl nusxasi o‘ziga saqlash uchun topshiriladigan va mazkur xalqaro shartnomaga nisbatan ushbu xalqaro shartnomada va xalqaro huquqda nazarda tutilgan vazifalarni bajaradigan davlat, xalqaro tashkilot yoki uning bosh ijrochi mansabdor shaxsi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
muzokaralarda ishtirok etayotgan tomon ― xalqaro shartnomaning matnini tuzish va qabul qilishda ishtirok etayotgan davlat, xalqaro tashkilot va (yoki) xalqaro shartnomalarni tuzish huquqiga ega bo‘lgan boshqa subyekt;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ratifikatsiya yorlig‘i ― xalqaro shartnoma O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalari tomonidan ko‘rib chiqilganligi to‘g‘risida guvohlik beruvchi va xalqaro shartnomaning O‘zbekiston Respublikasi uchun majburiy ekanligiga bo‘lgan rozilikni ifodalovchi maxsus hujjat;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
xalqaro tashkilot ― o‘zining ta’sis hujjatiga muvofiq xalqaro xususiyatga ega muayyan vazifalarni bajarish uchun tashkil etilgan va xalqaro huquqning subyekti bo‘lish huquqiga ega bo‘lgan davlatlararo (hukumatlararo) tashkilot;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
xalqaro shartnoma ishtirokchisi ― xalqaro shartnomaning mustaqil tomoni sifatida ishtirok etayotgan, xalqaro shartnomaning o‘zi uchun majburiy ekanligiga rozilik bildirgan va o‘zi uchun xalqaro shartnoma kuchga kirgan davlat, xalqaro tashkilot va (yoki) xalqaro shartnomalar tuzish huquqiga ega bo‘lgan boshqa subyekt;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
O‘zbekiston Respublikasining xalqaro shartnomasi ― bitta hujjatdan, ikkita yoki bir-biri bilan bog‘liq bo‘lgan bir nechta hujjatdan iborat bo‘lishidan, shuningdek o‘zining muayyan nomidan va tuzilish usulidan (shartnoma, bitim, konvensiya, akt, pakt, bayonnoma, xatlar yoki notalar almashinuvi hamda xalqaro shartnomaning boshqacha nomlari va tuzilish usullaridan) qat’i nazar, O‘zbekiston Respublikasi tomonidan chet davlat, xalqaro tashkilot yoxud xalqaro shartnomalar tuzish huquqiga ega bo‘lgan boshqa subyekt bilan yozma shaklda tuzilgan, xalqaro huquq bilan tartibga solinadigan xalqaro kelishuv;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
O‘zbekiston Respublikasining xalqaro shartnomasini imzolash ― xalqaro shartnomani tuzish bosqichi yoxud O‘zbekiston Respublikasining xalqaro shartnoma o‘zi uchun majburiy ekanligiga bo‘lgan roziligini, agar xalqaro shartnomada imzolash shunday kuchga ega ekanligi nazarda tutilgan bo‘lsa yoki O‘zbekiston Respublikasining va muzokaralarda ishtirok etayotgan boshqa tomonlarning imzolash shunday kuchga ega bo‘lishi kerakligi haqidagi kelishuvi boshqacha tarzda belgilangan bo‘lsa yoki imzolashga shunday kuch berish maqsadi muzokaralarda ishtirok etayotgan tomon vakilining vakolatlaridan kelib chiqsa yoxud muzokaralar vaqtida bildirilgan bo‘lsa, bildirish shakli;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
O‘zbekiston Respublikasining xalqaro shartnomasini tuzish ― xalqaro shartnomaning mazmunini shakllantirish, uning matnini qabul qilish va O‘zbekiston Respublikasining xalqaro shartnoma o‘zi uchun majburiy ekanligiga roziligini bildirishga doir tartib-taomillar ketma-ketligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
qo‘shimcha shart ― O‘zbekiston Respublikasining xalqaro shartnomani imzolash, ratifikatsiya qilish, tasdiqlash, qabul qilish yoki unga qo‘shilish chog‘ida qilingan har qanday ta’rifdagi va har qanday nomdagi bir tomonlama rasmiy yozma bayonoti bo‘lib, u orqali xalqaro shartnoma muayyan qoidalarining O‘zbekiston Respublikasiga nisbatan qo‘llanilishi borasida bu qoidalarni istisno qilish yoki ularning yuridik kuchini o‘zgartirish istagi ifodalanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4. Xalqaro shartnoma quyidagi asosiy belgilarga ega:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
xalqaro shartnoma yozma shaklda tuzilgan bo‘lishi lozim;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
O‘zbekiston tomonidan davlat, hukumat yoxud davlat organi, chet el tomonidan ― davlat, hukumat yoki davlat organi, xalqaro tashkilot yoxud xalqaro shartnomalar tuzish huquqiga ega bo‘lgan boshqa subyekt xalqaro shartnoma tomonlari bo‘lishi mumkin;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
xalqaro shartnomada yuridik majburiyat yuklovchi qoidalar keltirilishi lozim, ya’ni uning tomonlari uchun xalqaro huquq bilan tartibga solinadigan huquq va majburiyatlar yaratishi lozim. Hujjat, agar davlatlardan birining ichki huquqi bilan tartibga solinsa, u xalqaro shartnoma hisoblanmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5. O‘zbekiston Respublikasining xalqaro shartnomalarini tuzish bo‘yicha davlat organi vakolatlari uning nizomida va boshqa qonunchilik hujjatlarida belgilanadi.
(5-band O‘zbekiston Respublikasi adliya vazirining 2021-yil 30-noyabrdagi 20-mh-sonli buyrug‘i (ro‘yxat raqami 3338, 30.11.2021-y.) tahririda — Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi, 30.11.2021-y., 10/21/3338/1117-son)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2-bob. Xalqaro shartnoma loyihasini tayyorlashni tashkil etish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
6. Xalqaro shartnoma loyihasini tayyorlashda davlat organi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
xalqaro shartnoma tuzish orqali tartibga solishni talab qiladigan muammo yoki masalalarning haqiqatda mavjudligini aniqlashi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
O‘zbekiston Respublikasi uchun xalqaro shartnomani tuzish maqsadga muvofiqligi va amaliy ahamiyatini aniqlashi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
tegishli sohada huquqiy tartibga solishning amaldagi holatini tahlil qilishi (O‘zbekiston Respublikasining amaldagi xalqaro shartnomalarini va milliy qonunchiligini o‘rganishi);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
xalqaro shartnoma tuzish natijasida kelib chiqishi mumkin bo‘lgan moliyaviy-iqtisodiy oqibatlarning yoki boshqa oqibatlarning baholanishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
xalqaro shartnoma loyihasi qoidalarining O‘zbekiston Respublikasining milliy qonunchiligiga va xalqaro shartnomalariga muvofiqligini aniqlashi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
yangi xalqaro shartnoma tuzilishi munosabati bilan ilgari tuzilgan xalqaro shartnomalarning qoidalariga o‘zgartirishlar, ko‘shimchalar kiritilishi yoki uning ishtirokchilari o‘rtasidagi boshqa xalqaro shartnomalarning amal qilishini tugatilishi lozimligini aniqlashi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
xalqaro shartnoma tuzilishi munosabati bilan qabul qilinishi, o‘zgartirilishi, qo‘shimcha kiritilishi va (yoki) o‘z kuchini yo‘qotgan deb topilishi lozim bo‘lgan normativ-huquqiy hujjatlarni aniqlashi zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
7. Xalqaro shartnoma loyihasi quyidagi talablarga mos kelishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
xalqaro huquqning umum e’tirof etilgan prinsiplari va normalariga zid kelmasligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
O‘zbekiston Respublikasining xalqaro shartnomalari qoidalarini takrorlamasligi (ayni bir masala bo‘yicha ikkita yoki undan ortiq shartnoma tuzishga yo‘l qo‘yilmaydi);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
mazmuni uning obyekti va maqsadlariga mos kelishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
o‘z kuchini yo‘qotgan xalqaro shartnomalarga havolalar keltirilmasligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
xalqaro shartnomalar tuzish va rasmiylashtirish amaliyotiga mos kelishi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
8. Xalqaro shartnoma loyihasini tayyorlashda davlat organi xalqaro shartnoma tuzish darajasidan (davlatlararo, hukumatlararo, idoralararo) qat’i nazar, xalqaro huquq nuqtai nazaridan uning ishtirokchilari davlatlar hisoblanishiga e’tibor qaratishi lozim. Idoralararo xalqaro shartnoma bilan yuklanadigan majburiyatlar nafaqat nomidan shartnoma tuzilgan davlat organlarining, balki tegishli davlatlarning ham majburiyatlari hisoblanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
9. Xalqaro shartnoma bo‘yicha o‘z zimmasiga olingan majburiyatlarning buzilishi xalqaro huquq doirasida ularni buzgan tomon uchun huquqiy oqibatlarni keltirib chiqaradi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Quyidagilar aniqlangan hollarda davlat organi xalqaro shartnoma tuzishdan tiyilishi yoki uni xalqaro shartnoma bo‘lmagan xalqaro hujjat sifatida ishlab chiqishi lozim:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
xalqaro shartnomaning mavjud emasligi chet el tomoni bilan yuzaga kelgan masalalarni hal etishga yoki hamkorlikning aniq yo‘nalishlari va shakllarini amalga oshirishga to‘sqinlik qilmasa;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
loyiha xalqaro huquq bilan tartibga solinadigan huquq va majburiyatlar vujudga kelishini nazarda tutmasa.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
10. Xalqaro shartnoma loyihasi ekspertlar darajasida ishlab chiqish boshlangunga qadar davlat organining yuridik xizmati tomonidan Qonunga, mazkur Uslubiy ko‘rsatmalarga hamda boshqa qonunchilik hujjatlarida nazarda tutilgan talablarga muvofiqligi nuqtai nazaridan huquqiy ekspertizadan o‘tkaziladi.
(10-band O‘zbekiston Respublikasi adliya vazirining 2021-yil 30-noyabrdagi 20-mh-sonli buyrug‘i (ro‘yxat raqami 3338, 30.11.2021-y.) tahririda — Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi, 30.11.2021-y., 10/21/3338/1117-son)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3-bob. Xalqaro shartnoma loyihasini yuridik-texnik jihatdan rasmiylashtirish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
11. Xalqaro shartnoma loyihasiga qo‘yiladigan umumiy talablar quyidagilar hisoblanadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
xalqaro shartnoma loyihasining o‘zida ziddiyatli qoidalarning yo‘qligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
xalqaro shartnoma loyihasini bayon qilish tilining aniqligi, oddiyligi va tushunarliligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
xalqaro shartnoma loyihasi matnidagi mantiqiy izchillik va qoidalarning o‘zaro bog‘liqligi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
xalqaro shartnoma loyihasidagi qoidalarning qisqaligi, normativ ko‘rsatmalar takrorlanishini istisno qilish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
xalqaro shartnoma loyihasida berilgan ta’riflarning aniqligi va ravonligi, matnda foydalaniladigan tushunchalar va atamalarning bir xilligi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
12. Zarur hollarda xalqaro shartnoma loyihasiga ayni bir xil masala bo‘yicha xalqaro shartnomaning (uning bir qismining) avvalgi va (yoki) keyingi xalqaro shartnomalar bilan o‘zaro nisbatini, shuningdek, xalqaro shartnomalarni yangi xalqaro shartnoma ishtirokchilari o‘rtasida qo‘llashni davom ettirish yoki amal qilishini tugatishni belgilaydigan qoidalar kiritiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
13. Xalqaro shartnoma loyihasining matnini kompyuter vositasida bosib chiqarishda “Times New Roman” 14 yoki 15 o‘lchamli shriftini qo‘llagan holda Microsoft Word matn redaktoridan foydalanish tavsiya qilinadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Qoida tariqasida, A4 formatdagi standart qog‘oz varag‘ida, har bir betning hoshiyalari barcha tomondan 3 sm, qator oralig‘i 1 intervalda, birinchi qator xatboshisi 1,27 sm, belgilararo interval oddiy, ko‘lami (masshtab) 100 foiz, siljishlarsiz bo‘lishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Sahifaning tartib raqami varaqning pastki markazidan 2 raqamidan boshlab yoziladi, chekkasidan kolontitulgacha masofa 1 sm bo‘ladi hamda birinchi betida 1 raqami qo‘yilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
14. Xalqaro shartnomaning nomi va uning tarkibiy birliklari sarlavhalari yarim qora shriftda, matn markazga to‘g‘irlangan holda, qo‘shtirnoqlarsiz, qatorlararo birlik intervalda va xatboshisiz yoziladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
15. Imzolanishi rejalashtirilayotgan xalqaro shartnomalar matnlari (bundan idoralararo shartnomalar mustasno) O‘zbekiston Respublikasi Tashqi ishlar vazirligi buyurtmasiga ko‘ra ixtisoslashtirilgan tashkilot tomonidan tayyorlanadigan, “suv belgisi”ga ega maxsus shartnoma qog‘ozida chop etiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti tomonidan imzolanishi rejalashtiriladigan, xalqaro shartnoma bo‘lmagan ikki tomonlama xalqaro hujjatlar matnlari ham formatlashga doir talablarni inobatga olgan holda maxsus shartnoma qog‘ozida chop etiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Idoralararo xalqaro shartnomalar va xalqaro shartnoma bo‘lmagan boshqa xalqaro hujjatlar matnlarini tayyorlashda A4 formatidagi standart qog‘ozdan yoki muzokaralarda ishtirok etayotgan tomonlar bilan kelishilgan holda qog‘ozning istalgan boshqa turidan foydalanish mumkin.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4-bob. Xalqaro shartnomaning tili va atamalariga oid talablar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
16. Xalqaro shartnoma loyihasi O‘zbekiston Respublikasining davlat tilida va boshqa ahdlashuvchi tomonning tilida bayon etiladi. Boshqa ahdlashuvchi tomon bilan kelishuvga ko‘ra o‘zga til xalqaro shartnomaning tili deb tanlanishi mumkin.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
O‘zbekiston Respublikasi ishtirokchisi bo‘lishni maqsad qilgan ko‘p tomonlama xalqaro shartnomaning matni O‘zbekiston Respublikasining davlat tiliga norasmiy tarjima qilinishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
17. Xalqaro shartnoma loyihasini yoki ko‘p tomonlama xalqaro shartnoma matnini davlat tiliga tarjima qilish ularni ekspertlar darajasida qayta ishlash bosqichida vakolatiga xalqaro shartnoma bilan tartibga solinadigan masalalar kiradigan davlat organi tomonidan mustaqil ravishda yoki tarjima qilish xizmatlari bilan shug‘ullanuvchi yuridik yoki jismoniy shaxslar jalb qilingan holda ta’minlanadi (qonunchilik hujjatlariga muvofiq yoxud muzokaralarda ishtirok etayotgan tomon bilan kelishuvga ko‘ra uchinchi shaxslar foydalanishi uchun cheklov belgilangan hollar bundan mustasno).
(17-band O‘zbekiston Respublikasi adliya vazirining 2021-yil 30-noyabrdagi 20-mh-sonli buyrug‘i (ro‘yxat raqami 3338, 30.11.2021-y.) tahririda — Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi, 30.11.2021-y., 10/21/3338/1117-son)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
18. Xalqaro shartnoma loyihasida foydalaniladigan atamalar va tushunchalar ma’nosi va mazmuniga ko‘ra aynan mos bo‘lishi hamda bir xilda qo‘llanilishi lozim, shuningdek ularga berilgan ta’riflar qoida tariqasida, matnning asosiy qismi boshiga joylashtirilgan holda uning alohida tarkibiy qismida keltiriladi. Xalqaro shartnomaning bir qismi uchun ahamiyatga ega atamalarning ta’riflari uning ushbu qismida keltiriladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
19. Xalqaro shartnomadagi atamalar umum qabul qilingan so‘zlar va so‘z birikmalaridan foydalangan holda shakllantiriladi. Ayni bir tushunchalarni belgilash uchun xalqaro shartnoma loyihasida aynan bir xil atamalardan foydalaniladi, turli tushunchalar esa mazmunidan kelib chiqqan holda har xil atamalar bilan belgilanadi. Qo‘llaniladigan atamalar bir nechta ma’noga yoki odatdagidan boshqacha ma’noga ega bo‘lsa, xalqaro shartnoma loyihasida foydalanilayotgan atamaning qanday ma’noni anglatishi ko‘rsatib o‘tiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
20. Tushunchalardan foydalanishda O‘zbekiston Respublikasi qonunchilik hujjatlaridan, xalqaro hujjatlarda va izohli (ensiklopedik) lug‘atlarda keltirilgan umum qabul qilingan ta’riflardan kelib chiqish lozim. Xalqaro shartnoma loyihasida unchalik tanish bo‘lmagan va maxsus atamalarning, shuningdek, turlicha talqin qilinadigan so‘zlarning ta’riflarini berish maqsadga muvofiq.
(20-band O‘zbekiston Respublikasi adliya vazirining 2021-yil 30-noyabrdagi 20-mh-sonli buyrug‘i (ro‘yxat raqami 3338, 30.11.2021-y.) tahririda — Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi, 30.11.2021-y., 10/21/3338/1117-son)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
21. Xalqaro shartnoma loyihasida noaniq ta’riflardan, umumlashtirilgan fikrlardan, qisqartmalardan foydalanishga yo‘l qo‘yilmaydi, bundan umum qabul qilingan qisqartmalar mustasno.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
22. Xalqaro tashkilotlar va ularning organlari, davlat organlari, tashkilotlar, shuningdek, xalqaro shartnoma loyihasida foydalaniladigan hujjatlar nomlari ularning rasmiy nomlarga mos holda aniq va to‘liq ko‘rsatiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Xalqaro shartnoma loyihasida nomni bir necha marta ko‘rsatish talab qilinsa, shuningdek so‘z birikmasi bilan ifodalanadigan u yoki bu tushuncha bir necha bor qo‘llanilsa, nom yoki tushuncha u ilk bor foydalanilgan tarkibiy qismda to‘liq keltiriladi. Bunda qisqartma (shartli) ifoda bosh kelishikda qavs ichida ko‘rsatiladi va keyingi qoidalarda aynan undan foydalaniladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Misol:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
“Shanxay hamkorlik tashkilotining Mintaqaviy aksilterror tuzilmasi (keyingi o‘rinlarda ― ShHT MAT)”.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
23. Qoida tariqasida, xalqaro shartnoma qoidalari birlik sondan foydalangan holda shakllantiriladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
“...Tomonlardan har birining vakolatli organi o‘z davlati hududida uning qonunchilik hujjatlariga muvofiq ... amalga oshiradi”;
(23-bandning uchinchi xatboshisi O‘zbekiston Respublikasi adliya vazirining 2021-yil 30-noyabrdagi 20-mh-sonli buyrug‘i (ro‘yxat raqami 3338, 30.11.2021-y.) tahririda — Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi, 30.11.2021-y., 10/21/3338/1117-son)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2-misol:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
“Vakolatli organlar ro‘yxati har bir Tomon tarafidan aniqlanadi va Bitim kuchga kirishi uchun zarur bo‘lgan davlat ichki protseduralarini bajarganlik to‘g‘risidagi xabarnoma topshirilayotganda depozitariyga taqdim qilinadi”.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
24. Hukumatlararo va idoralararo shartnomalar loyihalarida “qonunchilik” va “hudud” atamalaridan foydalanganda ularni tegishincha “Tomonlar davlatlarining qonunchiligi”, “Tomon davlatining qonunchiligi” va “Tomonlar davlatlarining hududi”, “Tomon davlatining hududi” so‘z birikmalari orqali qo‘llash lozim. Davlatlararo shartnomalarda “Tomonlar qonunchiligi”, “Tomon qonunchiligi” va “Tomonlar hududi”, “Tomon hududi” shakllari qo‘llaniladi. Bunda “qonunchilik” atamasi faqat birlikda qo‘llaniladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
25. Xalqaro shartnoma loyihasining asosiy matnida tomonlarning xohish-istaklari yoki maqsadlari bayon etilmasligi lozim (xalqaro shartnoma bo‘lmagan xalqaro hujjatlar matnlari bundan mustasno). Xalqaro shartnoma qoidalari majburiyatlar sifatida shakllantirilishi lozim hamda tomonlarning huquq va majburiyatlarini bayon etishda hozirgi zamonning aniqlik maylidagi fe’llardan foydalaniladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Misol:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
“Tomonlar quyidagi asosiy yo‘nalishlar bo‘yicha hamkorlik qiladilar…”, “Tomonlar ... qoidalar amalga oshirilishini ta’minlaydilar” va hokazo.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
26. Qoida tariqasida, xalqaro shartnomalarda va xalqaro shartnoma bo‘lmagan xalqaro hujjatlarda turli atamalardan foydalaniladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Xalqaro shartnomalarda hamda xalqaro shartnoma bo‘lmagan xalqaro hujjatlarda eng ko‘p foydalaniladigan ayrim so‘zlar va atamalar mazkur Uslubiy ko‘rsatmalarning 1-ilovasida keltiriladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5-bob. Xalqaro shartnomalarda havolalarni qo‘llash
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
27. Xalqaro shartnomaning moddalari, bandlari, kichik bandlari yoki xatboshilaridagi uning boshqa moddalari, bandlari, kichik bandlari yoki xatboshilariga havolalar ularning o‘zaro aloqasini ko‘rsatish yoxud takrorlanishlarning oldini olish zarur bo‘lganda qo‘llaniladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Misol:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
“Nizoli vaziyatlarda realizatsiya qilish taqiqlangan mahsulot mazkur Bitimning 3-moddasiga muvofiq akkreditatsiyadan o‘tgan laboratoriyalarda mustaqil ekspertizadan o‘tkaziladi”.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
28. Boshqa xalqaro shartnomaning yoki boshqa hujjatning muayyan qoidalariga havolada uning rasmiy nomi, qabul qilingan sanasi keltirilishi, shuningdek, havola qilinayotgan qoida aniq ko‘rsatilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Misol:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
“1974-yil 12-dekabrdagi Davlatlarning iqtisodiy huquqlari va majburiyatlari xartiyasining 27-moddasi 1-bandiga muvofiq har bir davlat jahon savdosi keltiradigan foydadan to‘liq foydalanish huquqiga ega”.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
29. Xalqaro shartnomada “mazkur” so‘zidan foydalangan holda faqat xalqaro shartnomaning o‘ziga yoki uning qoidasiga havola qilinadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Misol:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
“Tomonlar mazkur Bitimning 3-moddasi 1-bandida ko‘rsatilgan tovarlar bo‘yicha bojxona rasmiylashtiruvining soddalashtirilgan tartibini belgilaydilar”.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
30. Xalqaro shartnoma loyihalarida o‘z navbatida boshqa normaga havolani aks ettirgan normaga havola qilishdan tiyilish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
6-bob. Xalqaro shartnomaning nomi va tuzilishi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-§. Xalqaro shartnomaning nomi va tarkibiy qismlari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
31. Shartnomaviy-huquqiy amaliyotda xalqaro shartnomalar ko‘pincha shartnoma, bitim, konvensiya va bayonnoma kabi keng tarqalgan nomlarda tuzilishi mumkin.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Xalqaro shartnoma bo‘lmagan xalqaro hujjatlar, qoida tariqasida, deklaratsiyalar, bayonotlar, kommyunike, anglashuv memorandumlari, ahdlashuv bayonnomalari, hamkorlik rejalari va dasturlari shaklida qabul qilinishi mumkin.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bunday xalqaro hujjatlarda yuridik majburiyat yuklovchi qoidalar keltirilmasligi va ular O‘zbekiston Respublikasining xalqaro shartnomalari, Konstitutsiyasi va boshqa qonunchilik hujjatlariga zid bo‘lmasligi lozim. Ular, qoida tariqasida, xalqaro hamkorlikning turli tarmoqlarida birgalikda faoliyat olib borish bo‘yicha tomonlarning maqsadlarini va (yoki) siyosiy irodasini ifodalovchi hujjatlar sifatida qaraladi.
(31-bandning uchinchi xatboshisi O‘zbekiston Respublikasi adliya vazirining 2021-yil 30-noyabrdagi 20-mh-sonli buyrug‘i (ro‘yxat raqami 3338, 30.11.2021-y.) tahririda — Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi, 30.11.2021-y., 10/21/3338/1117-son)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Xalqaro shartnoma bo‘lmagan xalqaro hujjat loyihasiga, qoida tariqasida, hujjatning yuridik kuchi haqidagi qoida kiritiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-misol:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
“Mazkur Memorandum xalqaro shartnoma hisoblanmaydi va Tomonlar zimmasiga xalqaro huquqqa muvofiq yuridik majburiyatlar yuklamaydi”;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2-misol:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
“Mazkur Memorandum xalqaro shartnoma hisoblanmaydi va Tomonlar uchun xalqaro huquq bilan tartibga solinadigan biror-bir huquq va majburiyatlar keltirib chiqarmaydi”.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
32. Xalqaro shartnomaning nomi uning mazmunini va huquqiy tartibga solish predmetini o‘zida aks ettirishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
33. Ikki tomonlama xalqaro shartnomaning nomida uning tomonlari ko‘rsatiladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
davlatlararo shartnomaning nomida shartnoma “O‘zbekiston Respublikasi bilan ... (boshqa tomon davlatining yoki xalqaro tashkilotning rasmiy nomi) o‘rtasida” tuzilishi ko‘rsatiladi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
hukumatlararo shartnomaning nomida “O‘zbekiston Respublikasi Hukumati bilan ... (boshqa tomon davlatining rasmiy nomi) Hukumati yoki (xalqaro tashkilotning rasmiy nomi) o‘rtasida” tuzilishi ko‘rsatiladi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
idoralararo shartnomaning nomida “(O‘zbekiston Respublikasi davlat organining to‘liq nomi) bilan ... (boshqa tomon davlati idorasining to‘liq nomi yoki xalqaro tashkilotning rasmiy nomi) o‘rtasida” tuzilishi ko‘rsatiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Agar xalqaro shartnomaning nomiga tomonlar tilga olingan boshqa xalqaro shartnomaning nomi kiritilsa, xalqaro shartnomaning nomidan keyin tomonlar nomini tushirib qoldirish mumkin.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Misol:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
“O‘zbekiston Respublikasi Hukumati bilan Qozog‘iston Respublikasi Hukumati o‘rtasida 2006-yil 20-martdagi Xalqaro avtomobil qatnovi to‘g‘risidagi Bitimga o‘zgartirish va qo‘shimchalar kiritish to‘g‘risida Bayonnoma” (ya’ni quyidagicha bo‘lmaydi: “O‘zbekiston Respublikasi Hukumati bilan Qozog‘iston Respublikasi Hukumati o‘rtasida 2006-yil 20-martdagi Xalqaro avtomobil qatnovi to‘g‘risidagi Bitimga o‘zgartish va qo‘shimchalar kiritish haqida O‘zbekiston Respublikasi Hukumati bilan Qozog‘iston Respublikasi Hukumati o‘rtasida Bayonnoma”).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
34. Diagonal xalqaro shartnomalarni tuzish (masalan, bir tarafdan davlat nomidan va boshqa tarafdan hukumat nomidan) shartnoma amaliyotiga xos emas. Agar xalqaro shartnoma bilan tartibga solinadigan masalalar O‘zbekiston Respublikasida hukumat vakolatlariga kirsa, hamkor davlatda esa uning hukumati vakolatlariga kirmasa yoki aksincha bo‘lsa, xalqaro shartnoma davlatlararo darajada tuzilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
35. Xalqaro shartnoma, qoida tariqasida, muqaddima, asosiy qism, yakunlovchi qoidalar va zarur hollarda, ilovalardan iborat bo‘ladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2-§. Xalqaro shartnomaning muqaddimasi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
36. Xalqaro shartnomani tuzishdan ko‘zlangan sabablar, maqsad va vazifalarni tushuntirish loyihaning mustaqil qismi hisoblanuvchi kirish qism ― muqaddimada aks ettiriladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Muqaddima xalqaro shartnoma loyihasining nomidan keyin joylashtiriladi. Muqaddima xatboshilarga bo‘linadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Muqaddima huquqiy normativ ko‘rsatmalarni o‘z ichiga olmasligi, moddalarga yoki bandlarga bo‘linmasligi va raqamlanmasligi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Xalqaro shartnoma loyihasining tarkibiy birliklarida muqaddima bo‘lishi mumkin emas.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
37. Ikki tomonlama xalqaro shartnomada muqaddima hajmi, qoida tariqasida, uch-to‘rt xatboshidan oshmaydi. Ko‘p tomonlama xalqaro shartnomada muqaddima bu hajmdan ko‘p bo‘lishi mumkin.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Muqaddimaga xalqaro shartnomada foydalaniladigan atamalar ta’riflarini kiritish kerak emas.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
38. Muqaddimaning boshlanishi quyidagi tarzda shakllantiriladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ikki tomonlama xalqaro shartnoma bo‘lsa:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
davlatlararo shartnoma uchun ― “O‘zbekiston Respublikasi va ... (boshqa tomon davlatining yoki xalqaro tashkilotning rasmiy nomi), keyingi o‘rinlarda “Tomonlar” deb ataluvchilar”;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
hukumatlararo shartnoma uchun – “O‘zbekiston Respublikasi Hukumati va ... (boshqa tomon davlatining nomi) Hukumati yoki (xalqaro tashkilotnig rasmiy nomi), keyingi o‘rinlarda “Tomonlar” deb ataluvchilar”;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
idoralararo shartnoma uchun – “... (O‘zbekiston Respublikasi davlat organining to‘liq nomi) va ... (boshqa tomon davlati idorasining to‘liq nomi yoki xalqaro tashkilotning rasmiy nomi), keyingi o‘rinlarda “Tomonlar” deb ataluvchilar”.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ko‘p tomonlama xalqaro shartnomada muqaddima “Ahdlashuvchi Tomonlar” yoki “Tomonlar” so‘zlari bilan boshlanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
39. Ko‘p tomonlama xalqaro shartnomaning muqaddimasida, shuningdek ikki tomonlama xalqaro shartnomaning muqaddimasida, qoida tariqasida, shartnoma imzolashga vakolatli shaxslar familiyalari va lavozimlari ko‘rsatilmaydi. Shuningdek, “mazkur Shartnomaning ishtirokchi-davlatlari nomidan hukumatlar …” yoxud “Mazkur Shartnoma ishtirokchi-davlatlarining Hukumatlari... ” kabi shakllardan foydalanishdan tiyilish tavsiya etiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
40. Xalqaro shartnomaning muqaddimasiga, shuningdek asosiy matniga hujjatlarga havolalar kiritilganda bunday hujjatlarning nomlari to‘liq, qisqartmalarsiz, ular imzolangan (qabul qilingan) sana ko‘rsatilgan holda keltiriladi. Ular tegishli hujjatlar nomlari bilan solishtirilishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
41. Tomonlar uchun kuchga kirmagan xalqaro shartnomalarga, shuningdek ular tomonidan majburiy deb tan olinmaydigan hujjatlarga havola qilinganda “(hujjatning rasmiy nomi)ga amal qilib”, “(hujjatning rasmiy nomi)ga asoslanib” kabi iboralardan foydalanmaslik zarur. Bunday hollarda “(hujjatning rasmiy nomi) qoidalarini e’tiborga olib”, “(hujjatning rasmiy nomi)ni inobatga olgan holda” kabi iboralardan foydalanish mumkin.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
42. Muqaddimaning oxirgi xatboshisi quyidagicha shakllantiriladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
shartnoma loyihasida ― “... quyidagilar to‘g‘risida ahdlashib oldilar:”;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bitim, bayonnoma va hokazolar loyihasida ― “... quyidagilar to‘g‘risida kelishib oldilar:”;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
anglashuv memorandumi va ahdlashuv bayonnomasi loyihasida ― “… quyidagilar to‘g‘risida o‘zaro anglashuvga erishdilar:”.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3-§. Xalqaro shartnomaning asosiy matni
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
43. Xalqaro shartnomada matnni moddalarga bo‘lish tavsiya etiladi. Xalqaro shartnomaning matni kichik hajmda (bir nechta xatboshidan iborat) bo‘lganda yoxud xalqaro shartnoma xatlar yoki notalar almashinuvi orqali tuzilganda xalqaro shartnoma matnini bandlarga bo‘lishga yo‘l qo‘yiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Modda xalqaro shartnomaning asosiy tarkibiy elementi hisoblanadi va unda yakunlangan huquqiy qoida keltiriladi. Zarur hollarda, modda bandlar, kichik bandlar, xatboshilarga bo‘linadi. O‘z navbatida bandlar ham kichik bandlar yoki xatboshilarga, kichik bandlar esa xatboshilarga bo‘linishi mumkin.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
44. Moddalar o‘z mazmunini aks ettiradigan nomga ega bo‘lishi mumkin. Bandlar nomlarga ega bo‘lmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
45. Agar xalqaro shartnoma matni moddalarga bo‘linib, ular ham o‘z navbatida bandlarga bo‘linsa, bunday bandlar izchil ketma-ketlikda emas, balki modda doirasida raqamlanadi. Kichik bandlar bandlar tarkibida ajratiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Turli tillardagi xalqaro shartnoma matnlarida bandlarni (kichik bandlarni) ifodalashda harfli belgilardan foydalanilganda, aynan bir xil alifbodan (masalan, lotin alifbosidan) foydalanish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
46. Xalqaro shartnoma loyihasining o‘z tuzilishiga ko‘ra katta hajmli va murakkab bo‘lgan matni odatda bo‘limlar va boblarga bo‘linadi, ular nomga ega bo‘lishi mumkin.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
47. Xalqaro shartnoma loyihasining matnidagi har bir gap, qoida tariqasida, 3-4 qatordan oshmasligi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4-§. Xalqaro shartnomaning yakunlovchi qoidalari va ilovalari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
48. Xalqaro shartnomaning yakunlovchi qoidalariga uning boshqa xalqaro shartnomalar bilan o‘zaro nisbati, unga o‘zgartirish va qo‘shimchalar kiritish, nizolarni tartibga solish, xalqaro shartnomaning kuchga kirish shartlari, amal qilish muddati, uni tugatish mumkinligi va tartibi to‘g‘risidagi qoidalarni kiritish zarur. Jumladan:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
a) boshqa xalqaro shartnomalar bilan o‘zaro nisbati.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Misol:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
“Mazkur Bitim Tomonlarning davlatlari ishtirokchilar bo‘lgan boshqa xalqaro shartnomalardan kelib chiqadigan huquq va majburiyatlariga dahl qilmaydi”;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
b) o‘zgartirish va qo‘shimchalar.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Misol:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
“Tomonlarning kelishuviga ko‘ra mazkur Bitimga uning ajralmas qismlari hisoblanadigan hamda alohida bayonnomalar bilan rasmiylashtiriladigan o‘zgartirish va qo‘shimchalar kiritilishi mumkin”.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bunda “xalqaro shartnomaga o‘zgartirishlar kiritish to‘g‘risidagi bayonnomalar xalqaro shartnomaning ajralmas qismi hisoblanadi” degan qoidalar kiritilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Agar xalqaro shartnomada unga o‘zgartirishlar kiritish tartibi mavjud bo‘lmasa, Xalqaro shartnomalar huquqi to‘g‘risidagi Vena konvensiyasi asosida xalqaro shartnomaga ishtirochilar o‘rtasidagi kelishuv bo‘yicha o‘zgartirishlar kiritilishi mumkin;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
v) nizolarni tartibga solish.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Misol:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
“Mazkur Bitimni qo‘llash va talqin qilish bilan bog‘liq har qanday nizolar Tomonlar o‘rtasida maslahatlashuvlar va muzokaralar orqali hal etiladi”;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
g) kuchga kirishi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-misol:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
“Mazkur Bitim u imzolangan sanadan boshlab kuchga kiradi”;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2-misol:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
“Mazkur Bitim Tomonlar tarafidan Bitim kuchga kirishi uchun zarur bo‘lgan davlat ichki protseduralari bajarilganligi haqida so‘nggi yozma xabarnoma diplomatik kanallar orqali olingan sanadan boshlab kuchga kiradi”;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3-misol:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
“Mazkur Shartnoma ratifikatsiya qilinishi lozim va ratifikatsiya yorliqlari almashilgan kundan boshlab kuchga kiradi”.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ayni bir xalqaro shartnomada uning kuchga kirishining bittadan ortiq usulidan bir vaqtda foydalanilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
“Mazkur Bitim imzolangan sanadan e’tiboran kuchga kiradi yoxud agar bir Tomon davlatining qonunchilik hujjatlarida Bitim kuchga kirishi uchun davlat ichki protseduralari bajarilishi nazarda tutilsa, bunday protseduralar bajarilganidan keyin Tomon davlatining qonunchilik hujjatlariga muvofiq kuchga kiradi”;
(48-band “g” kichik bandining o‘ninchi xatboshisi O‘zbekiston Respublikasi adliya vazirining 2021-yil 30-noyabrdagi 20-mh-sonli buyrug‘i (ro‘yxat raqami 3338, 30.11.2021-y.) tahririda — Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi, 30.11.2021-y., 10/21/3338/1117-son)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
d) vaqtinchalik qo‘llanilishi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Tomonlarning kelishuviga ko‘ra xalqaro shartnoma loyihasiga imzolangan sanadan yoki tomonlar bilan kelishilgan istalgan boshqa vaqtdan e’tiboran xalqaro shartnomani yoki uning ayrim qoidalarini vaqtinchalik qo‘llash to‘g‘risidagi qoida kiritilishi mumkin.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-misol (ko‘p tomonlama xalqaro shartnomada):
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
“Mazkur Bitim imzolangan sanadan boshlab vaqtinchalik qo‘llaniladi va depozitariy tomonidan uni imzolagan Tomonlar tarafidan Bitim kuchga kirishi uchun zarur bo‘lgan davlat ichki protseduralari bajarilganligi to‘g‘risida yozma xabarnoma olingan sanadan boshlab 30 kun o‘tgach kuchga kiradi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Davlat ichki protseduralarini kechroq bajargan Tomonlar uchun mazkur Bitim depozitariy tomonidan tegishli hujjatlar olingan sanadan boshlab 30 kun o‘tgach kuchga kiradi”.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2-misol (ikki tomonlama xalqaro shartnomada):
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
“Mazkur Bitim imzolangan kundan e’tiboran vaqtinchalik qo‘llaniladi va Tomonlar tarafidan Bitim kuchga kirishi uchun zarur bo‘lgan davlat ichki protseduralari bajarilganligi to‘g‘risida so‘nggi yozma xabarnoma diplomatik kanallar orqali olingan sanadan e’tiboran kuchga kiradi”.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Xalqaro shartnomaning yoki uning bir qismining vaqtinchalik qo‘llanilishi xalqaro shartnomada faqatgina istisno hollarda, xalqaro shartnoma kuchga kirgunga qadar uning qoidalarini qo‘llash uchun haqiqatda va asoslangan zarurat mavjud bo‘lganda nazarda tutiladi. Xalqaro shartnomaning vaqtincha qo‘llanilishi to‘g‘risidagi qoida xalqaro shartnoma butunligicha yoxud uning aniq qoidalari muayyan vaqtdan boshlab vaqtincha qo‘llanilishi ko‘rsatilgan holda shakllantirilishi kerak. Vaqtincha qo‘llanilishi lozim bo‘lgan qoidalar hajmini aniq belgilash imkonini bermaydigan shakllardan foydalanmaslik lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Masalan, quyidagi noto‘g‘ri:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
“Mazkur Bitimning Tomonlar davlatlari qonunchiligiga zid bo‘lmagan qismi u imzolangan sanadan boshlab vaqtincha qo‘llaniladi”;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
e) qo‘shilish.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Misol:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
“Mazkur Bitim u kuchga kirgandan so‘ng depozitariyga qo‘shilish to‘g‘risidagi hujjatni berish orqali istalgan davlatning qo‘shilishi uchun ochiq.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Qo‘shilayotgan davlat uchun Bitim depozitariy tomonidan qo‘shilish to‘g‘risidagi hujjat olingan sanadan boshlab 30 kun o‘tgach kuchga kiradi”.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Xalqaro shartnomada uning obyekti va maqsadlariga qarab, shuningdek, tomonlar kelishuviga ko‘ra, ko‘p tomonlama xalqaro shartnomaga uning ishtirokchilari roziligi bilangina qo‘shilish mumkinligi haqidagi qoida keltirilishi mumkin. Bunda xalqaro shartnomaning tegishli qoidalarida qo‘shilishga rozilikni ifodalash mexanizmi belgilanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Misol:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
“Mazkur Bitim barcha Tomonlarning roziligi bilan uning maqsadlari va prinsiplarini qo‘llab-quvvatlaydigan boshqa davlatlarning depozitariyga qo‘shilish haqida hujjatlar berish orqali qo‘shilishi uchun ochiq. Depozitariy Tomonlarning bunday qo‘shilishga roziligi haqidagi so‘ngi xabarnomasini olgan kundan boshlab qo‘shilish kuchga kirgan hisoblanadi”;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
j) amal qilish muddati, amal qilishini tugatish, chiqish.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Xalqaro shartnomalar ma’lum muddatga, noma’lum vaqtga tuzilishi mumkin yoki umuman muddatsiz bo‘lishi mumkin.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Misol:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
“Mazkur Bitim noma’lum muddatga tuziladi. Tomonlarning har biri depozitariyga mazkur Bitimdan chiqish istagi to‘g‘risida chiqishdan kamida 12 oy oldin yozma xabarnoma yuborib hamda Bitim amal qilgan vaqtda yuzaga kelgan moliyaviy va boshqa majburiyatlarni tartibga solgan holda, undan chiqishga haqli”.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Zarur hollarda, xalqaro shartnoma loyihasiga undan chiqish yoki uning amal qilishini tugatishning alohida shartlari kiritiladi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
z) qo‘shimcha shartlar.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-misol:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
“Mazkur Bitimga doir qo‘shimcha shartlarga yo‘l qo‘yilmaydi”;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2-misol:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
“Mazkur Bitimning 5 va 6-moddalariga doir qo‘shimcha shartlarga yo‘l qo‘yilmaydi”.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bunday qoidalar mavjud bo‘lmaganda, xalqaro huquqda taqiqlanmagan har qanday qo‘shimcha shartlarni qo‘yish mumkin deb hisoblanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
49. Agar xalqaro shartnoma loyihasida jadvallar, grafiklar, xaritalar, sxemalar, ro‘yxatlar keltirilsa, ular ilovalar shaklida rasmiylashtirilishi lozim, tegishli moddalar (bandlar) esa ushbu ilovalarga havolalarga ega bo‘lishi kerak. Ilovalar, qoida tariqasida, imzolanmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Misol:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
“Ilova mazkur Shartnomaning ajralmas qismini tashkil etadi”.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Xalqaro shartnomaga ilovalar arab raqamlari bilan “№” belgisi qo‘yilmasdan raqamlanadi. Bir nechta ilovaga havolalar keltirilsa, quyidagicha ko‘rsatiladi: “1 ― 4-ilovalarga muvofiq”.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ilovada uni xalqaro shartnomaning asosiy matni bilan bog‘laydigan sarlavha va belgi bo‘lishi kerak. Mazkur rekvizitlar u qaysi shartnomaga taalluqliligini ko‘rsatuvchi belgi bilan ilovaning yuqori o‘ng burchagiga joylashtiriladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Misol:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
“O‘zbekiston Respublikasi Hukumati bilan Ozarbayjon Respublikasi Hukumati o‘rtasida O‘zbekiston Respublikasi va Ozarbayjon Respublikasi fuqarolarining vizasiz safar qilishlari to‘g‘risida Bitimga 1-ilova”.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ilovalari mavjud xalqaro shartnomaning betlari, qoida tariqasida, izchil ketma-ketlikda raqamlanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
50. Ratifikatsiya qilish to‘g‘risidagi qoida, agar unda ratifikatsiya qilish uchun asoslar mavjud bo‘lsa, xalqaro shartnoma loyihasiga kiritiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Xalqaro shartnomalar loyihalariga ratifikatsiya qilish to‘g‘risidagi qoidalar tomonlardan biri shartnoma ratifikatsiya qilinishi maqsadga muvofiq deb hisoblagan hollarda ham kiritilishi mumkin, bundan idoralararo shartnomalar mustasno.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
51. Xuddi shuningdek, muzokaralarda qatnashuvchi tomonlarning kelishuvi bo‘yicha xalqaro shartnomalar loyihalariga ularni tasdiqlash (qabul qilish) to‘g‘risidagi shartlar kiritilishi mumkin.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
52. Agar tomonlar xalqaro shartnoma kuchga kirishi uchun turli yuridik tartib-taomillar o‘tkazishi zarur deb hisoblash uchun asoslar mavjud bo‘lsa (masalan, shartnoma bir tomon tarafidan ratifikatsiya qilinadigan, boshqa tomon tarafidan esa tasdiqlanadigan bo‘lsa), qoida tariqasida quyidagi ifodadan foydalaniladi: “Shartnoma Tomonlar tarafidan uning kuchga kirishi uchun zarur bo‘lgan davlat ichki protseduralari bajarilganligi to‘g‘risida so‘ngi yozma xabarnoma olingan sanadan boshlab kuchga kiradi”.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
53. Ikki tomonlama xalqaro shartnomaning amal qilish muddatini aniqlashda uning amal qilish davrlari to‘g‘risidagi shartdan foydalanish mumkin.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Misol:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
“Mazkur Bitim imzolangan vaqtdan e’tiboran kuchga kiradi va besh yil davomida amalda bo‘ladi. Uning amal qilishi, agar Tomonlarning hech biri navbatdagi besh yillik davr tugashidan kamida olti oy avval boshqa Tomonni mazkur Bitimning amal qilishini tugatish istagi haqida xabardor qilmasa, keyingi besh yillik davrlarga o‘z-o‘zidan uzayaveradi”.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bunday ifoda xalqaro shartnoma boshlang‘ich yoki har qanday navbatdagi davr tugaganidan keyingina bir tomonlama tartibda tugatilishi mumkinligini anglatadi. Har bir belgilangan davrlar davomida uni tomonlarning o‘zaro roziligi bilangina tugatish mumkin. Shu sababli bunday qoidalarni xalqaro shartnomaning amal qilishini istalgan vaqt bir tomonlama tartibda tugatish mumkinligi to‘g‘risidagi shartlar bilan bog‘lab bo‘lmaydi. Shuningdek, tomonlarning maqsadiga qarab xalqaro shartnomaning amal qilishi ham bir marta, ham bir necha marta o‘z-o‘zidan uzaytirilishi mumkinligini ham inobatga olish zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Matnda tegishli maqsad aniq shakllantirilishi zarur: “…mazkur Bitimning amal qilishi, agar Tomonlarning hech biri boshqa Tomonni uning amal qilishini tugatish istagi to‘g‘risida dastlabki davr tugashidan kamida olti oy avval yozma ravishda xabardor qilmasa, o‘z-o‘zidan besh yilga uzayadi” (bir marta uzaytirilganda) yoxud “mazkur Bitimning amal qilishi, agar Tomonlarning hech biri boshqa Tomonni Bitimning amal qilishini tugatish istagi to‘g‘risida uning amal qilishining boshlang‘ich yoki har qanday keyingi davri tugashidan kamida olti oy avval yozma ravishda xabardor qilmasa, keyingi besh yillik davrlarga o‘z-o‘zidan uzayaveradi” (ko‘p marta uzaytirilganda).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
54. Xalqaro shartnomada uning amal qilish muddati ko‘rsatilmasligi, agar uning boshqa qoidalaridan o‘zgacha anglashilmasa, shartnoma noma’lum muddatga tuzilishini anglatadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
55. Xalqaro shartnomadagi yakuniy jumla joy va sana, asl nusxalar soni va uning matnlari tuzilgan tillar to‘g‘risidagi ma’lumotlarni o‘z ichiga oladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-misol (ikki tilda xalqaro shartnoma tuzishda):
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
“_______ da 20__ yil “ “ _________ ikki nusxada, har biri o‘zbek va rus tillarida imzolandi, bunda ikkala matn ham bir xil kuchga ega”;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2-misol (uch tilda xalqaro shartnoma tuzishda):
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
“_______ da 20__ yil “ “ _________ ikki nusxada, har biri o‘zbek, rus va ingliz tillarida imzolandi, bunda barcha matnlar bir xil kuchga ega”;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3-misol (ustuvor tilni aniqlash zarur bo‘lsa):
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
“Mazkur Bitim qoidalarini talqin qilishda kelishmovchiliklar yuzaga kelgan taqdirda, ingliz tilidagi matndan foydalaniladi” yoki “Mazkur Bitim qoidalarini talqin qilishda kelishmovchiliklar yuzaga kelgan taqdirda, Tomonlar rus tilidagi matnga murojaat qiladilar”.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
56. Ikki tomonlama xalqaro shartnoma va memorandumning yakunlovchi qismi namunaviy qoidalari mazkur Uslubiy ko‘rsatmalarning 2 va 3-ilovalarida keltirilgan.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
7-bob. Xalqaro shartnomaga o‘zgartirish va qo‘shimchalar kiritish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
57. Xalqaro shartnomani o‘zgartirish (unga tuzatishlar kiritish) xalqaro shartnoma shartlariga hamda xalqaro huquqqa muvofiq uning ishtirokchilari o‘rtasidagi kelishuvga binoan amalga oshiriladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
58. Tarkibiy birlikni jiddiy o‘zgartirish talab etilgan taqdirda, uni yangi tahrirda bayon etish zarur.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Misol:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
“4-moddaning birinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
“Tomon davlatining markaziy organi vakolati ... Nizom bilan belgilanadi”.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
59. Agar tarkibiy birliklarni yangi tahrirda to‘liq bayon qilish zarurati bo‘lmasa, ularning matniga ayrim so‘zlar, iboralar, boshqa raqamlar va belgilarni qo‘shish, ularni chiqarib tashlash yoki almashtirish orqali aniqliklar kiritiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Misol:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
“5-moddaning ikkinchi xatboshisidan “...” degan so‘zlar chiqarib tashlansin;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
“12-moddaning ikkinchi xatboshisi “hisoblansin” degan so‘zdan keyin “tegishli ravishda” degan so‘zlar bilan to‘ldirilsin”;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
“4-modda uchinchi xatboshisining ikkinchi gapi “chegaralar” degan so‘zdan keyin “Ahdlashuvchi tomonlarning” degan so‘zlar bilan to‘ldirilsin;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
“3-bandning ikkinchi xatboshisi “tartibi” degan so‘zdan keyin “davlat” degan so‘z bilan to‘ldirilsin;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
“2-modda “tartibini” degan so‘zdan keyin “tayinlash” degan so‘z bilan to‘ldirilsin.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
60. Agar xalqaro shartnoma yangi moddalar (bandlar), raqamli belgiga ega boshqa tarkibiy birliklar bilan to‘ldirilsa, yangi moddalar (bandlar), raqamli belgiga ega boshqa tarkibiy birliklar uchun belgi qo‘shgan holda, moddalarning (bandlarning), boshqa tarkibiy birliklarning avvalgi raqamlanishini saqlab qolish lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Misol:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
“... quyidagi mazmundagi 10.1-modda bilan to‘ldirilsin:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
“...”
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
“...1-band quyidagi mazmundagi 1.2.1 kichik band bilan to‘ldirilsin:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
“...”
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
61. Xalqaro shartnoma matnidan raqamli belgiga ega tarkibiy birliklar chiqarib tashlanganda xalqaro shartnoma matnida qolgan raqamli belgiga ega tarkibiy birliklarning avvalgi raqamlanishi o‘z holida saqlanib qoladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
62. Xalqaro shartnoma moddasi (bandi) xatboshilar bilan to‘ldirilsa yoki xalqaro shartnomadan xatboshilar chiqarib tashlansa, tarkibiy birliklar yangi tahrirda, qoida tariqasida, qo‘shilgan (chiqarib tashlangan) birliklarni hisobga olgan holda hisoblanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Misol:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
“6-moddada:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ikkinchi xatboshidan keyin quyidagi mazmundagi yangi xatboshi bilan to‘ldirilsin:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
“...”;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
uchinchi ― beshinchi xatboshilar tegishincha to‘rtinchi ― oltinchi xatboshilar deb hisoblansin”;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
“5-bandda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ikkinchi xatboshi chiqarib tashlansin;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
uchinchi ― beshinchi xatboshilar tegishincha ikkinchi ― to‘rtinchi xatboshilar deb hisoblansin”.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Agar qo‘shilgan yoki chiqarib tashlangan xatboshilar modda (band) matnida oxirgi tarkibiy birliklar bo‘lsa, ulardan avvalgi xatboshilar sanalishini o‘zgartirish to‘g‘risida ko‘rsatib o‘tilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Misol:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
“6-band quyidagi mazmundagi xatboshi bilan to‘ldirilsin: “...”;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
“7-moddaning ikkinchi xatboshisi chiqarib tashlansin”.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
63. Kiritiladigan o‘zgartirish va qo‘shimchalarning, yangi tahrirdagi moddalarning (bandlar, kichik bandlar, xatboshilarning) matni qo‘shtirnoq ichida va qoida tariqasida kursiv bilan ajratib ko‘rsatiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
8-bob. Xalqaro shartnoma loyihasini yoki O‘zbekiston Respublikasining ko‘p tomonlama xalqaro shartnomada ishtirok etishi maqsadga muvofiqligi to‘g‘risidagi masalani kelishish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
64. Davlat organi o‘z vakolatiga kiradigan masalalar bo‘yicha xalqaro shartnoma loyihasini yoki O‘zbekiston Respublikasining ko‘p tomonlama xalqaro shartnomada ishtirok etishi maqsadga muvofiqligi to‘g‘risidagi masalani ekspertlar darajasida ishlab chiqishni boshlash haqida O‘zbekiston Respublikasi Tashqi ishlar vazirligiga Qonunning 8-moddasida nazarda tutilgan materiallar bilan birga tashabbus taklifi kiritadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Agar xalqaro shartnoma tuzish to‘g‘risidagi taklif diplomatik kanallar orqali chet el tomonidan tashabbus qilingan bo‘lsa, O‘zbekiston Respublikasi Tashqi ishlar vazirligi uni davlat organiga yuborish bilan bir vaqtda xalqaro shartnoma loyihasini ekspertlar darajasida ishlab chiqishni boshlash haqida o‘z fikrini taqdim etishi mumkin.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bunday holda davlat organi Qonunning 8-moddasida nazarda tutilgan materiallarni tayyorlaydi va xalqaro shartnoma loyihasini yoki O‘zbekiston Respublikasining ko‘p tomonlama xalqaro shartnomada ishtirok etishi maqsadga muvofiqligi to‘g‘risidagi masalani ekspertlar darajasida ishlab chiqishga kirishadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
65. Yuqori turuvchi organlarning prinsipial roziligini talab qiladigan ayrim hollarda O‘zbekiston Respublikasi Tashqi ishlar vazirligi davlat organiga ekspertlar darajasida ishlab chiqishni boshlash haqida qaror qabul qilish uchun tashabbus taklifini O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasiga yoki O‘zbekiston Respublikasi Prezidentiga kiritishni taklif qilishi mumkin.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Yuqori turuvchi organlarning prinsipial roziligini talab qiladigan ayrim hollar mavjud shartnomaviy-huquqiy amaliyotdan, shuningdek tartibga solish predmetidan va xalqaro shartnoma bilan tartibga solinadigan masalalar xususiyatidan kelib chiqib belgilanadi (masalan, mudofaa qobiliyati masalalariga daxl qiladigan, strategik obyektlar qurilishini nazarda tutuvchi yoki amalga oshirish katta moliyaviy xarajatlar talab qiladigan xalqaro shartnomalar va hokazolar).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
66. Qonunga muvofiq xalqaro shartnomalar loyihalarini yoki O‘zbekiston Respublikasining ko‘p tomonlama xalqaro shartnomada ishtirok etishi maqsadga muvofiqligi to‘g‘risidagi masalani O‘zbekiston Respublikasi Tashqi ishlar vazirligi bilan kelishish ikki bosqichli tartibda amalga oshiriladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
67. Birinchi bosqichda davlat organi tomonidan Qonunning 10-moddasiga muvofiq manfaatdor davlat organlari bilan birga xalqaro shartnoma loyihasini yoki O‘zbekiston Respublikasining ko‘p tomonlama xalqaro shartnomada ishtirok etishi maqsadga muvofiqligi to‘g‘risidagi masalani ekspertlar darajasida ishlab chiqish amalga oshiriladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bunda, Qonunning 8-moddasiga muvofiq ekspertlar darajasida ishlab chiqishni boshlash haqida tashabbus taklifini kelishishda O‘zbekiston Respublikasi Tashqi ishlar vazirligi xalqaro shartnoma loyihasi bo‘yicha yoki O‘zbekiston Respublikasining ko‘p tomonlama xalqaro shartnomada ishtirok etishi maqsadga muvofiqligi to‘g‘risidagi masala bo‘yicha o‘z takliflari va fikr-mulohazalarini bir vaqtda taqdim etgan bo‘lsa, ekspertlar darajasida ishlab chiqish bosqichida xalqaro shartnoma loyihasini yoki O‘zbekiston Respublikasining ko‘p tomonlama xalqaro shartnomada ishtirok etishi maqsadga muvofiqligi to‘g‘risidagi masalani O‘zbekiston Respublikasi Tashqi ishlar vazirligiga takroran kiritish talab etilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Davlat organi manfaatdor davlat organlariga xalqaro shartnoma loyihasini yoki O‘zbekiston Respublikasi ishtirokchisi bo‘lishni maqsad qilgan ko‘p tomonlama xalqaro shartnomaning matnini kiritayotganda Qonunning 8-moddasida nazarda tutilgan barcha zarur materiallarni ham ilova qiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Xalqaro shartnoma loyihasiga yoki O‘zbekiston Respublikasining ko‘p tomonlama xalqaro shartnomada ishtirok etishi maqsadga muvofiqligi to‘g‘risidagi masalaga tushuntirish xati davlat organi tomonidan tayyorlanadi va ushbu organ rahbari (uning yo‘qligida ― birinchi o‘rinbosari tomonidan) tomonidan imzolanishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bunda shunga e’tibor qaratish lozimki, xalqaro shartnoma loyihasini tayyorlash yoki ko‘p tomonlama xalqaro shartnomada ishtirok etish masalasini ekspertlar darajasida ishlab chiqishning butun jarayoni uchun, shu jumladan tayyorlanadigan ilova materiallarning hamda davlat tilidagi va boshqa tildagi xalqaro shartnoma loyihasi autentik tarjimalarining sifati uchun javobgarlik vakolatiga xalqaro shartnomada tartibga solinadigan masalalar kiradigan davlat organi rahbariga yuklanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
68. Xalqaro shartnoma loyihasini yoki O‘zbekiston Respublikasining ko‘p tomonlama xalqaro shartnomada ishtirok etishi maqsadga muvofiqligi to‘g‘risidagi masalani ekspertlar darajasida ishlab chiqish chog‘ida manfaatdor davlat organlari:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
hujjat matni bo‘yicha yuzaga kelishi mumkin bo‘lgan o‘z takliflari va fikr-mulohazalarini taqdim etgan holda xalqaro shartnoma loyihasini ishlab chiqishni davom ettirish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
yohud ko‘p tomonlama xalqaro shartnomani ratifikatsiya qilish, tasdiqlash, qabul qilish yoki unga qo‘shilish maqsadga muvofiqligi yoki maqsadga muvofiq emasligi to‘g‘risida fikrlar taqdim etadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
69. Xalqaro shartnoma loyihasini yoki O‘zbekiston Respublikasi ishtirokchisi bo‘lishni maqsad qilgan ko‘p tomonlama xalqaro shartnomaning matnini ekspertlar darajasida ishlab chiqish ularni O‘zbekiston Respublikasi Adliya vazirligida huquqiy ekspertizadan o‘tkazgan holda amalga oshiriladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
70. Ikkinchi bosqichda (ekspertlar darajasida qayta ishlash yakunlanganidan keyin) hujjat Qonunning 11-moddasiga muvofiq quyidagilar ilova qilingan holda huquqiy ekspertizadan o‘tkazish uchun O‘zbekiston Respublikasi Tashqi ishlar vazirligiga kiritiladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
davlat tilidagi yoki zarur hollarda, boshqa tildagi xalqaro shartnoma loyihasi yoki O‘zbekiston Respublikasi ishtirokchisi bo‘lishni maqsad qilgan ko‘p tomonlama xalqaro shartnoma matni;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Qonunning 9-moddasi talablariga mos bo‘lgan tushuntirish xati;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
manfaatdor davlat organlari bilan ekspertlar darajasida ishlab chiqish natijalari to‘g‘risidagi ma’lumotlar, shu jumladan O‘zbekiston Respublikasi Adliya vazirligining huquqiy ekspertizasi natijalari qiyosiy jadval tarzida.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
71. O‘zbekiston Respublikasi Tashqi ishlar vazirligi ko‘rib chiqilayotgan masala predmetiga oid quyidagi zaruriy materiallarni ham talab qilib olishga haqli:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
normativ-huquqiy hujjatlar to‘g‘risidagi ma’lumotlar, yuqori turuvchi organ topshirig‘ining yoki xalqaro shartnoma loyihasini yoxud ko‘p tomonlama xalqaro shartnomada ishtirok etish maqsadga muvofiqligi to‘g‘risidagi masalani ishlab chiqish nazarda tutilgan boshqa hujjatlarning ko‘chirma nusxalari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
manfaatdor davlat organlarining va boshqa tashkilotlarning ekspertlar darajasida qayta ishlash chog‘ida taqdim etilgan xatlaridan ko‘chirma nusxalar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
xorijiy hamkorning salohiyati, hamkorlikning joriy holati, o‘zaro hamkorlikdagi istiqbolli rejalar va loyihalar haqida axborot, xalqaro shartnoma tuzishning amaliy ahamiyatini puxta o‘rganish uchun zarur bo‘lgan statistik va boshqa ma’lumotlar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
agar xalqaro shartnoma loyihasida yoki ko‘p tomonlama xalqaro shartnoma matnida boshqa xalqaro shartnomalarga o‘zgartirish va qo‘shimchalar kiritish nazarda tutilsa, qiyosiy jadval;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
mazkur Uslubiy ko‘rsatmalarning 4-ilovasiga muvofiq shaklda ko‘p tomonlama xalqaro shartnoma qoidalarining milliy qonunchilik normalariga va O‘zbekiston Respublikasidagi mavjud amaliyotga mos kelishini moddama-modda tahlil qilish bo‘yicha qiyosiy jadval.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
72. Xalqaro shartnomani tartibga solish predmetining o‘ziga xosligidan kelib chiqib, O‘zbekiston Respublikasi Tashqi ishlar vazirligi huquqiy ekspertizadan o‘tkazish bosqichida davlat organidan xalqaro shartnoma tuzishning yoki ko‘p tomonlama xalqaro shartnomada O‘zbekiston Respublikasi ishtirok etishining maqsadga muvofiqligi bo‘yicha batafsil taqdimot tayyorlagan holda ekspert uchrashuvi o‘tkazishni so‘rashga haqli.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
73. O‘zbekiston Respublikasi Tashqi ishlar vazirligining huquqiy ekspertiza yakunlari bo‘yicha bergan ijobiy xulosasi davlat organi tomonidan xalqaro shartnoma tuzish to‘g‘risida O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasiga yoki O‘zbekiston Respublikasi Prezidentiga taklif kiritish imkonini beradi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
O‘zbekiston Respublikasi Tashqi ishlar vazirligining tegishli xulosasi olinganidan so‘ng davlat organi Qonunning 13-moddasida ko‘rsatilgan barcha hujjatlarni O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasiga yoki O‘zbekiston Respublikasi Prezidentiga ko‘rib chiqish uchun kiritadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
O‘zbekiston Respublikasi Tashqi ishlar vazirligi tomonidan O‘zbekiston Respublikasi Prezidentiga yoki O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasiga xalqaro shartnoma tuzish to‘g‘risidagi taklifni mustaqil ravishda kiritish haqida qaror qabul qilinganda, davlat organi O‘zbekiston Respublikasi Tashqi ishlar vazirligi so‘rovnomasi bo‘yicha huquqiy ekspertiza yakunlari yuzasidan takliflarni hisobga olgan holda tayyorlangan zarur materiallarni taqdim etadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
74. Vazirlar Mahkamasi yoki O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining ko‘p tomonlama xalqaro shartnomada O‘zbekiston Respublikasining ishtiroki maqsadga muvofiqligi haqida ma’qullashi olingandan keyin davlat organi xalqaro shartnomani ratifikatsiya qilish, qabul qilish, tasdiqlash yoki O‘zbekiston Respublikasining qo‘shilishini nazarda tutuvchi tegishli normativ-huquqiy hujjat loyihasini ishlab chiqadi va belgilangan tartibda uning kelishilishini amalga oshiradi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
9-bob. Xalqaro shartnoma loyihasini yoki O‘zbekiston Respublikasi ishtirokchisi bo‘lishni maqsad qilgan ko‘p tomonlama xalqaro shartnomaning matnini huquqiy ekspertizadan o‘tkazish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
75. Xalqaro shartnoma loyihasini yoki O‘zbekiston Respublikasi ishtirokchisi bo‘lishni maqsad qilgan ko‘p tomonlama xalqaro shartnomaning matnini huquqiy ekspertizadan o‘tkazish – bu O‘zbekiston Respublikasi Adliya vazirligi va Tashqi ishlar vazirligi tomonidan tegishli xulosa tayyorlangan holda xalqaro shartnoma loyihasining qoidalarini yoki O‘zbekiston Respublikasi ishtirokchisi bo‘lishni maqsad qilgan ko‘p tomonlama xalqaro shartnomaning matnini o‘rganish va baholash bo‘yicha faoliyat hisoblanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
76. Huquqiy ekspertiza natijalari O‘zbekiston Respublikasi Adliya vazirligining va Tashqi ishlar vazirligining maxsus blankalarida rasmiylashtiriladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
77. O‘zbekiston Respublikasi Adliya vazirligi tomonidan xalqaro shartnoma loyihasi yoki O‘zbekiston Respublikasi ishtirokchisi bo‘lishni maqsad qilgan ko‘p tomonlama xalqaro shartnoma matni O‘zbekiston Respublikasi qonunchilik hujjatlariga muvofiqligi borasida huquqiy ekspertizadan o‘tkaziladi hamda ishlab chiquvchiga tegishli xulosa taqdim etiladi.
(77-bandning birinchi xatboshisi O‘zbekiston Respublikasi adliya vazirining 2021-yil 30-noyabrdagi 20-mh-sonli buyrug‘i (ro‘yxat raqami 3338, 30.11.2021-y.) tahririda — Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi, 30.11.2021-y., 10/21/3338/1117-son)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Xalqaro shartnoma loyihasi yoki ko‘p tomonlama xalqaro shartnoma matni quyidagi hollarda O‘zbekiston Respublikasi Adliya vazirligi tomonidan huquqiy ekspertizadan o‘tkazilmasdan ishlab chiquvchiga qaytariladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
huquqiy ekspertizadan o‘tkazish uchun Qonunning 8-moddasi uchinchi qismida ko‘rsatilgan hujjatlar taqdim etilmasa;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
xalqaro shartnoma loyihasining yoki O‘zbekiston Respublikasi ishtirokchisi bo‘lishni maqsad qilgan ko‘p tomonlama xalqaro shartnomaning davlat tilidagi matni bilan uning boshqa tillardagi matnlari o‘rtasida nomuvofiqliklar bo‘lsa.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Huquqiy ekspertizadan o‘tkazish rad etilganligi haqida ishlab chiquvchiga yozma ravishda ma’lum qilinadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
78. O‘zbekiston Respublikasi Tashqi ishlar vazirligi tomonidan xalqaro shartnoma loyihasi yoki O‘zbekiston Respublikasi ishtirokchisi bo‘lishni maqsad qilgan ko‘p tomonlama xalqaro shartnoma matni Qonunning 11-moddasida nazarda tutilgan tartibda huquqiy ekspertizadan o‘tkaziladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Xalqaro shartnoma loyihasi yoki ko‘p tomonlama xalqaro shartnoma matni quyidagi hollarda O‘zbekiston Respublikasi Tashqi ishlar vazirligi tomonidan huquqiy ekspertizadan o‘tkazilmasdan ishlab chiquvchiga qaytariladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ilova qilingan materiallar asosida tegishli xalqaro shartnomani imzolash, ratifikatsiya qilish, qabul qilish, tasdiqlash yoki unga qo‘shilishning maqsadga muvofiqligini va amaliy ahamiyatini aniqlash imkoni bo‘lmasa;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
xalqaro shartnoma loyihasini yoki O‘zbekiston Respublikasining ko‘p tomonlama xalqaro shartnomada ishtirok etishi maqsadga muvofiqligi to‘g‘risidagi masalani ekspertlar darajasida ishlab chiqish yakunlanmagan bo‘lsa yoxud ular bo‘yicha barcha manfaatdor organlarning fikri olinmagan bo‘lsa;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
loyihaga Qonunning 9 va 11-moddalari, shuningdek mazkur Uslubiy ko‘rsatmalar talablariga mos keladigan zarur materiallar ilova qilinmagan bo‘lsa;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
xalqaro shartnoma loyihasini jiddiy qayta ishlash talab etilsa va bu uning matni tubdan o‘zgarishiga olib kelsa;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
davlat tilidagi va chet tilidagi xalqaro shartnoma matnlari o‘rtasida muvofiqlikni ta’minlash uchun lingvistik ekspertiza, shuningdek boshqa turdagi ekspertizalar o‘tkazish zarurati aniqlangan bo‘lsa.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Huquqiy ekspertizadan o‘tkazish rad etilganligi haqida ishlab chiquvchiga yozma ravishda ma’lum qilinadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
79. Huquqiy ekspertizadan o‘tkazishda tegishli huquqiy munosabatlarni tartibga solish ustuvorligidan va ularning amaliy ahamiyatidan, xalqaro shartnoma turini tanlash asosliligidan, shartnomani imzolash tomonlarning vakolatiga daxldorligi va ular bunday huquqqa egaligidan kelib chiqish tavsiya etiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
80. Agar huquqiy ekspertizadan o‘tkazishda xalqaro shartnoma loyihasining yoki ko‘p tomonlama xalqaro shartnoma matnining va ilova qilingan materiallarning bildirilgan talablarga mos kelmasligi aniqlansa, ushbu nomuvofiqlik tegishli asoslar bilan birga xulosada aks ettiriladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bunday nomuvofiqliklarni bartaraf etish to‘g‘risidagi takliflar:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
xalqaro shartnoma loyihasiga o‘zgartirish va qo‘shimchalar kiritish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
O‘zbekiston Respublikasining amaldagi xalqaro shartnomasiga yoki normativ-huquqiy hujjatiga o‘zgartirish va qo‘shimchalar kiritish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
xalqaro shartnoma loyihasiga yoki ko‘p tomonlama xalqaro shartnoma matniga ilova qilingan materiallarni maromiga yetkazish yuzasidan rasmiylashtirilishi mumkin.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
81. O‘zbekiston Respublikasining xalqaro shartnoma bo‘lmagan xalqaro hujjatlari loyihalari O‘zbekiston Respublikasi Adliya vazirligi va Tashqi ishlar vazirligida huquqiy ekspertizadan o‘tkazilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
10-bob. Muzokaralar olib borish va O‘zbekiston Respublikasining xalqaro shartnomalarini imzolash vakolatlari to‘g‘risidagi guvohnoma
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
82. Muzokaralar olib borish va xalqaro shartnomalar imzolash vakolatlari to‘g‘risidagi guvohnoma O‘zbekiston Respublikasi Tashqi ishlar vazirligi tomonidan Qonunning 15 va 16-moddalari talablarini hisobga olgan holda rasmiylashtiriladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
83. Vakolatlar to‘g‘risidagi guvohnomani olish uchun davlat organlari O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti yoki O‘zbekiston Respublikasi Hukumati tomonidan xalqaro shartnomani imzolash to‘g‘risida tegishli qaror qabul qilingandan keyin eng qisqa muddatda, biroq O‘zbekiston Respublikasida muzokaralar boshlanadigan, xalqaro shartnoma imzolanadigan sanadan yoxud delegatsiya shu maqsadda xorijga chiqib ketishidan kamida 10 kun avval ularni rasmiylashtirish iltimosi bilan O‘zbekiston Respublikasi Tashqi ishlar vazirligiga so‘rovnoma yuboradi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
84. So‘rovnoma O‘zbekiston Respublikasi Tashqi ishlar vazirligi nomiga so‘rayotgan davlat organining blankasidagi rasmiy xatni o‘zida ifodalaydi. So‘rovnomada vakolatlar to‘g‘risidagi guvohnoma kimning nomiga so‘ralayotgan bo‘lsa, bu shaxsning yoki shaxslarning familiyasi, ismi va otasining ismi, egallab turgan lavozimlari va ular rasmiy delegatsiya tarkibiga kim sifatida kiritilganligi to‘g‘risida ma’lumotlar to‘liq ko‘rsatiladi. Shuningdek, bo‘lajak tadbirning to‘liq nomi, u o‘tkaziladigan joy va muddatlar, imzolash uchun tayyorlanayotgan xalqaro shartnomaning to‘liq rasmiy nomi ko‘rsatiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Xalqaro tashkilotlar va boshqa tuzilmalarning xalqaro konferensiyalari, kengashlari, sessiyalariga delegatsiyalarni yuborayotganda, delegatsiyaning vakolatlari haqidagi guvohnomaga taalluqli tartib-taomil qoidalaridan ko‘chirma so‘rovnomaga ilova qilinishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
85. Vakolatlar to‘g‘risidagi guvohnoma, qoida tariqasida, muzokaralar yoki tadbirlar boshlanguniga qadar, xalqaro shartnoma imzolanishidan oldin yoki imzolanayotgan vaqtda beriladi. Ikki tomonlama xalqaro shartnomalar imzolanayotganda, muzokaralarda ishtirok etayotgan tomon bilan vakolatlar to‘g‘risida guvohnomalar almashiladi. Ko‘p tomonlama xalqaro shartnomalar imzolanayotganda vakolatlar to‘g‘risidagi guvohnoma depozitariyga topshiriladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
11-bob. Yakuniy qoida
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
86. Mazkur Uslubiy ko‘rsatmalarni buzganlikda aybdor shaxslar belgilangan tartibda javobgar bo‘ladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Xalqaro shartnoma loyihasini tayyorlash va O‘zbekiston Respublikasining ko‘p tomonlama xalqaro shartnomada ishtirok etishi maqsadga muvofiqligi to‘g‘risidagi masalani ishlab chiqish haqida uslubiy ko‘rsatmalarga 1-ILOVA
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Xalqaro shartnomalarda va xalqaro shartnoma bo‘lmagan xalqaro hujjatlarda eng ko‘p ishlatiladigan so‘zlar va atamalar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Xalqaro shartnoma loyihasini tayyorlash va O‘zbekiston Respublikasining ko‘p tomonlama xalqaro shartnomada ishtirok etishi maqsadga muvofiqligi to‘g‘risidagi masalani ishlab chiqish haqida uslubiy ko‘rsatmalarga 2-ILOVA
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ikki tomonlama xalqaro shartnomaning yakuniy qismi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
namunaviy qoidalari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Xalqaro shartnoma loyihasini tayyorlash va O‘zbekiston Respublikasining ko‘p tomonlama xalqaro shartnomada ishtirok etishi maqsadga muvofiqligi to‘g‘risidagi masalani ishlab chiqish haqida uslubiy ko‘rsatmalarga 3-ILOVA
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Memorandumning yakuniy qismi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
namunaviy qoidalari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Xalqaro shartnoma loyihasini tayyorlash va O‘zbekiston Respublikasining ko‘p tomonlama xalqaro shartnomada ishtirok etishi maqsadga muvofiqligi to‘g‘risidagi masalani ishlab chiqish haqida uslubiy ko‘rsatmalarga 4-ILOVA
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(Ko‘p tomonlama xalqaro shartnoma nomi)qoidalarining milliy qonunchilik normalariga va O‘zbekiston Respublikasidagi mavjud amaliyotga mos kelishini moddama-modda tahlil qilish bo‘yicha QIYOSIY JADVAL
T/r
Xalqaro shartnoma qoidalari (moddama-modda bayon etiladi)
Milliy qonunchilikda mazkur munosabatlarni tartibga soluvchi normativ-huquqiy hujjatning yoki huquqni qo‘llashda amaliyotning mavjudligi (tegishli normativ-huquqiy hujjatlar qoidalari yoki amaliyot batafsil yoritiladi)
Milliy qonunchilikka o‘zgartirish va qo‘shimchalar kiritish yohud yangi normativ-huquqiy hujjat qabul qilishning zarurligi (tegishli o‘zgartirish yoki qo‘shimchalar kiritiladigan normativ-huquqiy hujjatning nomi aniq ko‘rsatiladi)
1.
2.
(Qonun hujjatlari ma’lumotlari milliy bazasi, 30.06.2020-y., 10/20/3273/1152-son; Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi, 30.11.2021-y., 10/21/3338/1117-son; 13.02.2024-y., 10/24/3496/0121-son)