Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2020-yil 25-iyuldagi “Koronavirus pandemiyasini yumshatish, aholining sanitariya-epidemiologik osoyishtaligi va salomatligini saqlash tizimini tubdan takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi PF-6035-son Farmoniga muvofiq:

1. Quyidagilar Oʻzbekiston Respublikasi Sanitariya-epidemiologik osoyishtalik va jamoat salomatligi xizmatining (keyingi oʻrinlarda — Sanitariya-epidemiologiya xizmati) asosiy vazifalari va faoliyat yoʻnalishlari etib belgilansin:

sanitariya-epidemiologiya sohasida potensial xavf-xatarlarni aniqlash, baholash, respublika hududidagi yuqumli kasalliklar tabiiy oʻchoqlari ustidan epidemiologik monitoring va epidemiyaga qarshi profilaktik tadbirlar majmuini amalga oshirish;

sanitariya-gigiyena, radiatsion gigiyena, fizik omillar, bakteriologiya, virusologiya, parazitologiya va oʻta xavfli kasalliklar tashxisi boʻyicha laboratoriyalar faoliyatini yoʻlga qoʻyish;

inson salomatligiga taʼsir etuvchi xavfli omillarni boshqarish, tizimli monitoringini olib borish va tahlil qilishning yangi shakl va usullarini ishlab chiqish hamda amaliyotga joriy etish;

jamoat salomatligi va kasalliklar profilaktikasi hamda aholining sanitariya-epidemiologik osoyishtaligiga doir davlat siyosatini samarali amalga oshirish, mazkur yoʻnalishda davlat organlari va tashkilotlarining faoliyatini muvofiqlashtirish;

jamoat salomatligi va kasalliklar profilaktikasi hamda aholining sanitariya-epidemiologik osoyishtaligiga oid fundamental va ilmiy-amaliy tadqiqotlar amalga oshirish, bu boradagi ilmiy izlanishlarni muvofiqlashtirish, soha mutaxassislarini tayyorlash, qayta tayyorlash va malakasini oshirish;

oziq-ovqat xavfsizligi sohasida davlat va xoʻjalik boshqaruvi organlarining faoliyatini muvofiqlashtirish va ular bilan hamkorlik qilish, oziq-ovqat xom ashyosi va isteʼmol mahsulotlarini ishlab chiqarish, tashish, saqlash va sotish faoliyati ustidan belgilangan tartibda nazorat qilish;

sohaga oid davlat va boshqa xizmatlarni koʻrsatish, mahsulot, ishlar va xizmatlar xavfsizligiga qoʻyiladigan majburiy talablarga taalluqliligi boʻyicha maxsus ekspertizalar tayinlash va oʻtkazish;

sogʻlom turmush tarzini shakllantirish, aholining tibbiy madaniyatini oshirish va tibbiy profilaktika boʻyicha kompleks chora-tadbirlarni ishlab chiqish hamda ularning amalga oshirilishini taʼminlash;

davlat va idoraviy tibbiyot statistikasini yuritish, toʻplash, tahlil qilishiga uslubiy rahbarlik qilish, aholi salomatligiga salbiy taʼsir qiluvchi omillarni aniqlash maqsadida zarur tekshirishlar va soʻrovlar oʻtkazish;

xoʻjalik yurituvchi subyektlar tomonidan sanitariya qoidalari, normalari va gigiyena normativlariga rioya etilishi ustidan davlat sanitariya nazoratini amalga oshirish va qonunbuzilish holatlari aniqlanganda qonunchilikda belgilangan choralarni qoʻllash.

2. Belgilansinki, Sanitariya-epidemiologiya xizmati va uning tizimidagi tashkilotlar oʻziga yuklatilgan vazifalarni amalga oshirish doirasida quyidagi huquqlarga ega:

karantinli va inson uchun xavfli boʻlgan boshqa yuqumli kasalliklar paydo boʻlishi hamda tarqalishi sharoitida epidemiyalarga qarshi kurashish qoidalarini buzishga oid huquqbuzarlik sodir etgan shaxslarga nisbatan tegishli tibbiy asoslar mavjud boʻlgan taqdirda karantinda saqlash yoki davolanish tarzidagi tibbiy yoʻsindagi majburlov chorasini qoʻllash;

yuqumli va parazitar kasalliklar tarqalishining oldini olishga qaratilgan, xoʻjalik faoliyati va boshqa faoliyatning alohida tartibini, aholi, transport vositalari, yuklar va (yoki) tovarlar harakatlanishining cheklanishini nazarda tutadigan tibbiy-sanitariya chora-tadbirlarini amalga oshirish;

inson hayoti va salomatligi uchun jiddiy xavf tugʻdiruvchi yuqumli kasalliklar tarqalishi yoxud texnogen yoki tabiiy xususiyatga ega halokat sodir boʻlishi real xavfi vujudga kelganda mulkchilik shaklidan qatʼiy nazar obyektlarda tekshirishlar oʻtkazish;

sanitariya qoidalari, normalari va gigiyena normativlari buzilganligi aniqlangan holatlarda litsenziyalar va ruxsat beruvchi hujjatlarni toʻxtatib turish, tugatish va bekor qilish masalalarini hal qilish yuzasidan tegishli organlar va tashkilotlarga taqdimnomalar yuborish;

yuridik va jismoniy shaxslarga nazorat obyektidagi huquqbuzarliklarni bartaraf qilish uchun mos ravishda, ammo oltmish kundan ortiq boʻlmagan muddatni belgilagan holda, aniqlangan huquqbuzarliklarni bartaraf etish boʻyicha ijro etilishi majburiy boʻlgan koʻrsatmalar berish;

elektron roʻyxatga olish yagona tizimida roʻyxatdan oʻtkazish orqali vakolatli organni xabardor etish tartibida tadbirkorlik subyektlari faoliyatini laboratoriya-instrumental usulini qoʻllagan holda oʻn kundan koʻp boʻlmagan muddatgacha tekshiruvdan oʻtkazish hamda tekshiruvdan oʻtkazishga begʻaraz ekspert yoki mutaxassis sifatida laboratoriya xodimlarini jalb qilish;

favqulodda vaziyatlarda, epidemiyalar hamda aholining hayoti va sogʻligʻi uchun boshqa haqiqiy xavf yuzaga kelganda, ommaviy zaharlanish va guruhli kasalliklar qayd etilganda (davolash muassasasi xabari, jismoniy va yuridik shaxslarning murojaatlari va boshqa hollarda) qonun hujjatlarida belgilangan tartibda tadbirkorlik subyektlari faoliyatida tekshiruvlar oʻtkazish;

budjetdan tashqari mablagʻlar hisobidan Sanitariya-epidemiologiya xizmati faoliyatiga shartnoma asosida qoʻshimcha xodimlar jalb qilish.

3. Quyidagilar:

Sanitariya-epidemiologik osoyishtalik va jamoat salomatligi xizmatining tashkiliy tuzilmasi 1-ilovaga muvofiq;

Sanitariya-epidemiologik osoyishtalik va jamoat salomatligi xizmatining markaziy apparati tuzilmasi 2-ilovaga muvofiq;

Sanitariya-epidemiologik osoyishtalik va jamoat salomatligi xizmati toʻgʻrisidagi nizom 3-ilovaga muvofiq tasdiqlansin.

4. Belgilab qoʻyilsinki:

Sanitariya-epidemiologiya xizmatining markaziy apparati, hududiy boshqarmalari, tuman (shahar) boʻlimlari xodimlarining umumiy cheklangan soni 17 554 nafar etib belgilanadi;

Sanitariya-epidemiologiya xizmati aholining sanitariya-epidemiologik osoyishtaligi va jamoat salomatligi sohasida yagona davlat siyosatini amalga oshirish uchun javobgar boʻlgan vakolatli davlat boshqaruvi organi hisoblanadi;

Sanitariya-epidemiologiya xizmati Sogʻliqni saqlash vazirligining tarkibiga kiradi, Sanitariya-epidemiologiya xizmatining boshligʻi bir vaqtning oʻzida Oʻzbekiston Respublikasi sogʻliqni saqlash vazirining birinchi oʻrinbosari hamda Bosh davlat sanitariya vrachi hisoblanadi;

tuman (shahar) sanitariya-epidemiologik osoyishtalik va jamoat salomatligi boʻlimlari oʻz faoliyatida tegishincha Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahar sanitariya-epidemiologik osoyishtalik va jamoat salomatligi boshqarmalariga, Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahar sanitariya-epidemiologik osoyishtalik va jamoat salomatligi boshqarmalari esa — Sanitariya-epidemiologiya xizmatiga bevosita boʻysunadilar va ularning oldida hisobdordir;

Sanitariya-epidemiologiya xizmati va uning hududiy boʻlinmalari oʻz vakolatlarini barcha davlat organlari va tashkilotlari, ularning mansabdor shaxslaridan mustaqil ravishda amalga oshiradilar;

Sanitariya-epidemiologiya xizmati boshligʻi Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti tomonidan, uning oʻrinbosarlari esa sogʻliqni saqlash vazirining taqdimnomasiga koʻra Vazirlar Mahkamasi tomonidan lavozimga tayinlanadi va lavozimidan ozod etiladi;

Respublika ixtisoslashtirilgan epidemiologiya, mikrobiologiya, yuqumli va parazitar kasalliklar ilmiy-amaliy tibbiyot markazi va uning L.M. Isayev nomidagi filiali Epidemiologiya, mikrobiologiya va yuqumli kasalliklar ilmiy tadqiqot instituti hamda L.M. Isayev nomidagi tibbiy parazitologiya ilmiy-tadqiqot instituti negizida tashkil etiladi;

Respublika ixtisoslashtirilgan epidemiologiya, mikrobiologiya, yuqumli va parazitar kasalliklar ilmiy-amaliy tibbiyot markazi barcha davlat yuqumli kasalliklar shifoxonalari va dispanserlari hamda davlat tibbiyot tashkilotlarining yuqumli kasalliklar boʻlinmalari faoliyatiga tashkiliy-metodik rahbarlikni amalga oshiradi;

Virusologiya ilmiy-tadqiqot instituti yuridik shaxs maqomi saqlangan holda — Respublika ixtisoslashtirilgan epidemiologiya, mikrobiologiya, yuqumli va parazitar kasalliklar ilmiy-amaliy tibbiyot markazining tashkiliy tuzilmasiga kiradi;

Virusologiya ilmiy-tadqiqot instituti direktori bir vaqtning oʻzida Respublika ixtisoslashtirilgan epidemiologiya, mikrobiologiya, yuqumli va parazitar kasalliklar ilmiy-amaliy tibbiyot markazi direktorining birinchi oʻrinbosari hisoblanadi;

L.M. Isayev nomidagi tibbiy parazitologiya ilmiy-tadqiqot institutining klinikasi yuridik shaxs maqomi saqlangan holda — Respublika ixtisoslashtirilgan epidemiologiya, mikrobiologiya, yuqumli va parazitar kasalliklar ilmiy-amaliy tibbiyot markazining L.M. Isayev nomidagi filialining tashkiliy tuzilmasiga kiradi;

Milliy referens laboratoriya Laboratoriya kompleksi negizida tashkil qilinadi. Bunda, uni moliyalashtirishning amaldagi tartibi saqlab qolinadi va u respublika hududidagi barcha sanitariya-gigiyena, radiologiya, toksikologiya, bakteriologiya, parazitologiya hamda virusologiya laboratoriyalari natijalarini muvofiqlashtiradi va ularga amaliy-uslubiy yordam koʻrsatadi.

5. Quyidagilar:

Respublika ixtisoslashtirilgan epidemiologiya, mikrobiologiya, yuqumli va parazitar kasalliklar ilmiy-amaliy tibbiyot markazi huzurida yuridik maqomiga ega boʻlmagan Biologik xavfsizlik markazi hamda Gen texnologiyalari markazi;

Sanitariya-epidemiologiya xizmati markaziy apparati va uning hududiy boʻlinmalarida tegishlicha Sogʻliqni saqlash koʻrsatkichlari tahlili va istiqbolni belgilash markazi va uning boʻlinmalari tashkil qilinsin.

Belgilansinki:

sogʻliqni saqlash tizimi hamda boshqa davlat organlari va tashkilotlarining tarkibiga kiruvchi tibbiyot va yordamchi tashkilotlardagi tibbiy statistika maʼlumotlarini toʻplash, umumlashtirish va tahlil qilish, shuningdek, aholi sogʻligʻining holatiga va kasalliklar tarqalishiga taʼsir qiluvchi tendensiyalar va qonuniyatlarni aniqlash Sogʻliqni saqlash koʻrsatkichlari tahlili va istiqbolni belgilash markazining asosiy vazifalari hisoblanadi;

idoraviy mansubligidan qatʼi nazar barcha davlat tibbiyot va yordamchi tashkilotlari Sogʻliqni saqlash vazirligi tomonidan belgilanadigan muddatlar va shakllarda sogʻliqni saqlash koʻrsatkichlariga oid maʼlumotlarni Sanitariya-epidemiologiya xizmati va uning hududiy boʻlinmalariga taqdim etib boradi.

Vazirlar Mahkamasi ikki oy muddatda Sogʻliqni saqlash koʻrsatkichlari tahlili va istiqbolni belgilash markazi faoliyatini tashkil etish boʻyicha Hukumat qarorini qabul qilsin.

6. Sanitariya-epidemiologiya xizmati boshligʻiga:

zarur hollarda Sanitariya-epidemiologiya xizmati markaziy apparati va uning hududiy boʻlinmalari tuzilmasiga boshqaruv xodimlarining cheklangan umumiy soni doirasida oʻzgartirishlar kiritish;

Sanitariya-epidemiologiya xizmati faoliyatini samarali tashkil etish, unga yuklatilgan vazifalarni oʻz vaqtida va sifatli amalga oshirish uchun xorijiy institutlar, kompaniyalar, mutaxassislar va ekspertlarni, shu jumladan shartnoma asosida jalb qilish huquqi berilsin.

7. Sanitariya-epidemiologiya xizmati:

ikki hafta muddatda Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar, Toshkent shahar hamda tuman (shahar) sanitariya-epidemiologik osoyishtalik va jamoat salomatligi boshqarmalari va boʻlimlarining namunaviy tuzilmalarini tasdiqlasin;

bir oy muddatda Sanitariya-epidemiologiya xizmati markaziy apparati va tarkibiy tuzilmalarni Sanitariya-epidemiologiya xizmatiga yuklangan vazifalarni professional darajada bajarishga qodir boʻlgan, zarur nazariy bilim va amaliy koʻnikmalarga ega yuqori malakali kadrlar bilan toʻldirsin;

Milliy referens laboratoriya bazasida mikroorganizmlar banki (biologik va genetik kolleksiya) hamda maxsus immunoglobulin va zardoblar banki, vivariy va genetik laboratoriya singari boʻlimlar tashkil etilishini taʼminlasin.

8. Sanitariya-epidemiologiya xizmati Sogʻliqni saqlash vazirligi, Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi bilan birgalikda xavfni tahlil qilish mexanizmini joriy qilish uchun nazorat ostidagi obyektlarning yagona elektron bazasini yaratsin va 2021-yil 1-yanvardan boshlab, uning toʻliq ishga tushirilishi hamda “Elektron hukumat” tizimiga integratsiya qilinishini taʼminlasin.

Belgilansinki:

yagona elektron bazani ishlab chiqish bilan bogʻliq xarajatlar Vazirlar Mahkamasining zaxira jamgʻarmasi, uni keyinchalik texnik qoʻllab-quvvatlash bilan bogʻliq xarajatlar esa — Sanitariya-epidemiologiya xizmatining budjetdan tashqari mablagʻlari hisobidan amalga oshiriladi;

Sanitariya-epidemiologiya xizmati yagona elektron bazani shakllantirish, samarali faoliyatini taʼminlash va keyinchalik rivojlantirish uchun masʼul hisoblanadi.

Sanitariya-epidemiologiya xizmati nazorat ostidagi obyektlarida sanitariya qoidalari, normalari va gigiyena normativlariga mosligini oʻrganish natijalarini oʻzining veb-sayti, ijtimoiy tarmoqlar va boshqa ommaviy axborot vositalarida muntazam ravishda joylashtirib borsin hamda ushbu yoʻnalishda jamoatchilik fikrini tizimli ravishda tahlil qilsin.

9. Vazirlar Mahkamasi (B.A. Musayev) Sanitariya-epidemiologiya xizmati tuzilishi munosabati bilan barcha zarur tashkiliy masalalarni (qayta tashkil etish, joylashtirish, taʼminot, moliy-iqtisodiy masalalar va boshqalar) tezkorlik bilan xal etilishini taʼminlasin.

10. Sanitariya-epidemiologiya xizmati Toshkent shahri, Chilonzor tumani, Bunyodkor shoh koʻchasi, 46-uy manzili boʻyicha operativ boshqaruv huquqi asosida joylashtirilsin.

11. Sogʻliqni saqlash vazirligi uch oy muddatda manfaatdor vazirlik va idoralar bilan birgalikda qonun hujjatlariga mazkur qarordan kelib chiqadigan oʻzgartirish va qoʻshimchalar toʻgʻrisida Vazirlar Mahkamasiga takliflar kiritsin.

12. Mazkur qarorning ijrosini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining maslahatchisi A.A. Abduvaxitov va Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining oʻrinbosari B.A. Musayev zimmasiga yuklansin.

1. Ushbu Nizom Oʻzbekiston Respublikasi Sanitariya-epidemiologik osoyishtalik va jamoat salomatligi xizmati (keyingi oʻrinlarda — Sanitariya-epidemiologiya xizmati) maqomi, asosiy vazifalari, funksiyalari, huquqlari, javobgarligini, faoliyatini tashkil etish va hisobot berish tartibini, shuningdek, uning rahbarlarining funksional vazifalari va masʼuliyatini belgilaydi.

2. Sanitariya-epidemiologiya xizmati aholining sanitariya-epidemiologik osoyishtaligi va jamoat salomatligi sohasida yagona davlat siyosatini amalga oshirish uchun javobgar boʻlgan vakolatli davlat boshqaruvi organi hisoblanadi.

3. Sanitariya-epidemiologiya xizmati oʻz faoliyatida Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi va qonunlariga, Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining qarorlariga, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining farmonlari, qarorlari va farmoyishlariga, Vazirlar Mahkamasining qarorlari va farmoyishlariga, shuningdek, ushbu nizomga va boshqa qonun hujjatlariga amal qiladi.

4. Sanitariya-epidemiologiya xizmati va uning Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar, Toshkent shahar sanitariya-epidemiologik osoyishtalik va jamoat salomatligi boshqarmalari, tuman (shahar) sanitariya-epidemiologik osoyishtalik va jamoat salomatligi boʻlimlari, shuningdek, uning tarkibiga kiradigan tegishli idoraviy mansub tashkilotlar yuridik shaxs hisoblanadi, Oʻzbekiston Respublikasi Davlat gerbi tasviri tushirilgan va oʻz nomi davlat tilida yozilgan muhrga va blankalarga, mustaqil balansga, Moliya vazirligida shaxsiy gʻazna hisobvaraqlariga, bank hisob raqamlariga, shu jumladan tijorat banklarida ochilgan xorijiy valyutadagi hisob raqamlariga ega boʻladi.

5. Sanitariya-epidemiologiya xizmatining oʻz vakolatlari doirasida qabul qilingan qarorlari davlat boshqaruvi organlari, xoʻjalik birlashmalari, mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlari, mulkchilik shaklidan qatʼiy nazar boshqa tashkilotlar va ularning mansabdor shaxslari, shu jumladan fuqarolar tomonidan bajarilishi majburiy hisoblanadi.

6. Sanitariya-epidemiologiya xizmati oʻz faoliyatini davlat organlari va tashkilotlari, nodavlat tashkilotlar bilan oʻzaro hamkorlikda amalga oshiradi, shuningdek, aholining sanitariya-epidemiologiya sohasidagi xalqaro va xorijiy tashkilotlarda belgilangan tartibda Oʻzbekiston Respublikasi nomidan vakillik qiladi.

7. Sanitariya-epidemiologiya xizmatining rasmiy nomi:

a) davlat tilida:

toʻliq nomi — Oʻzbekiston Respublikasi Sanitariya-epidemiologik osoyishtalik va jamoat salomatligi xizmati;

qisqartirilgan nomi — Sanepidxizmat;

b) rus tilida:

toʻliq nomi — Slujba sanitarno-epidemiologicheskogo blagopoluchiya i obshestvennogo zdorovya Respubliki Uzbekistan;

qisqartirilgan nomi — Sanepidslujba;

v) ingliz tilida:

toʻliq nomi — Sanitary-epidemiological Welfare and Public Health Service of the Republic of Uzbekistan;

qisqartirilgan nomi — Sanepidservice;

8. Sanitariya-epidemiologiya xizmati joylashgan manzil (pochta manzili): Toshkent shahri, Chilonzor tumani, Bunyodkor koʻchasi, 46-uy, 100097.

9. Quyidagilar Sanitariya-epidemiologiya xizmatining vazifalari hisoblanadi:

jamoat salomatligi va kasalliklar profilaktikasi hamda aholining sanitariya-epidemiologik osoyishtaligi sohasida yagona davlat siyosatini olib borish, davlat dasturlari va boshqa dasturlarni ishlab chiqish va amalga oshirish;

aholining sanitariya-epidemiologiya osoyishtaligi sohasida davlat boshqaruvi organlari va xoʻjalik birlashmalarining faoliyatini samarali muvofiqlashtirish va ular bilan hamkorlik qilishni taʼminlash;

yuridik va jismoniy shaxslar tomonidan sanitariya qoidalari, normalari va gigiyena normativlariga (SanQvaN) rioya qilinishi boʻyicha belgilangan tartibda tekshirishlar oʻtkazish va sanitariya-epidemiologiya sohasida qonun buzilishlar boʻyicha maʼmuriy javobgarlik choralarini belgilangan tartibda qoʻllash;

oziq-ovqat xavfsizligi sohasida davlat va xoʻjalik boshqaruvi organlarining faoliyatini muvofiqlashtirish va ular bilan hamkorlik qilish, oziq-ovqat xom ashyosi va isteʼmol mahsulotlarini ishlab chiqarish, tashish, saqlash va sotish faoliyati bilan shugʻullanuvchi obyektlar faoliyati, shuningdek, zarur xalqaro amaliyotlarni qoʻllash tajribasiga asoslangan standartlar talablariga rioya qilish ustidan nazorat qilish metodologiyasini ishlab chiqish va joriy etishda ishtirok etish;

sohaga oid davlat va boshqa xizmatlarni koʻrsatish, mahsulot, ishlar va xizmatlar xavfsizligiga qoʻyiladigan majburiy talablarga taalluqliligi boʻyicha maxsus ekspertizalar tayinlash va oʻtkazish;

yuqumli boʻlmagan, yuqumli, parazitar kasalliklar yuzaga kelishi va tarqalishining oldini olishga qaratilgan epidemiyaga qarshi va sanitariya-gigiyenik tadbirlarni ishlab chiqish va amalga oshirish;

sanitariya-gigiyena, radiatsion gigiyena, fizik omillar, bakteriologiya, virusologiya, parazitologiya va oʻta xavfli kasalliklar tashxisi boʻyicha laboratoriyalar faoliyatini yoʻlga qoʻyish;

inson salomatligiga taʼsir etuvchi xavfli omillarni boshqarish, tizimli monitoringini olib borish va tahlil qilishning yangi shakl va usullarini ishlab chiqish hamda amaliyotga joriy etish;

yuqumli va parazitar kasalliklar yuzaga kelishi va tarqalishining oldini olishga qaratilgan profilaktik dezinfeksiya, dezinseksiya, deratizatsiya tadbirlari oʻtkazilishini tashkil qilish, muvofiqlashtirish va nazorat qilish;

sanitariya-epidemiologiya va jamoat salomatligini taʼminlash sohasida potensial xavf-xatarlarni aniqlash, baholash va boshqarish jarayonida xavf-xatarlarni tahlil qilish va ilmiy asoslangan yondashuvlar asosida oziq-ovqat xavfsizligi sohasidagi siyosatni amalga oshirishga koʻmaklashish;

Oʻzbekiston Respublikasi hududida oʻlatning tabiiy oʻchoqlari epizootologik monitoringini olib borishni, oʻlat va oʻta xavfli infeksiyalar boʻyicha epidemiologik nazorat hamda profilaktik va epidemiyaga qarshi kompleks tadbirlar amalga oshirilishini tashkil etish, muvofiqlashtirish va nazorat qilish;

OIV-infeksiyasining tarqalishiga qarshi kurashish, OIV va hamroh kasalliklarning oldini olish, tashxis qoʻyish va davolash boʻyicha yagona tizimning amal qilishini taʼminlash, OIV yuqtirgan shaxslarga tibbiy yordam va ularning ijtimoiy himoyasini tashkil qilish;

jamoat salomatligi va kasalliklar profilaktikasi, sanitariya, gigiyena, epidemiologiya, parazitologiya, mikrobiologiya, virusologiyaning dolzarb masalalari boʻyicha istiqbolli yoʻnalishlarni belgilash hamda fundamental va amaliy ilmiy tadqiqotlar olib borilishini muvofiqlashtirish;

sogʻlom turmush tarzini shakllantirish, barcha ijtimoiy guruhlarni qamrab olgan holda fuqarolarni sanitariya-gigiyenik oʻqitish va tarbiyalashni tashkil etishga qaratilgan amaliy chora-tadbirlarni ishlab chiqish va amalga oshirish orqali aholining sanitariya madaniyati darajasini oshirish;

turli soha xodimlarini sanitariya qoidalari, normalari va gigiyena normativlari boʻyicha toʻlov-kontrakt asosida malakasini oshirish;

davlat va idoraviy tibbiyot statistikasini yuritish, toʻplash, tahlil qilinishiga uslubiy rahbarlik qilish, aholi salomatligiga salbiy taʼsir qiluvchi omillarni aniqlash maqsadida zarur tekshirishlar va soʻrovlar oʻtkazish;

tarmoqning joriy va istiqboldagi ehtiyojlarini hisobga olgan holda kadrlarni oʻqitish, tayyorlash, qayta tayyorlash va malakasini oshirishning ilgʻor usullarini tizimli asosda joriy etish.

10. Sanitariya-epidemiologiya xizmati oʻziga yuklangan vazifalarga muvofiq quyidagi funksiyalarni amalga oshiradi:

a) jamoat salomatligi va kasalliklar profilaktikasi hamda aholining sanitariya-epidemiologik osoyishtaligi sohasida yagona davlat siyosatini olib borish, davlat dasturlari va boshqa dasturlarni ishlab chiqish va amalga oshirish sohasida:

sanitariya-epidemiologiya sohasida tartibga solishning tashkiliy-huquqiy mexanizmlarini takomillashtirish boʻyicha takliflar tayyorlaydi;

sanitariya-epidemiologiya masalalari boʻyicha normativ-huquqiy hujjatlar loyihalarini tayyorlaydi va ularni belgilangan tartibda Vazirlar Mahkamasiga kiritadi;

inson salomatligi uchun xavf-xatarlar omillarini boshqarish, monitoring olib borish va tahlil qilishning yangi shakllari va usullarini ishlab chiqish va joriy etish faoliyatini amalga oshiradi;

Sanitariya-epidemiologiya xizmatining tarkibiy va hududiy boshqarma va boʻlimlari tomonidan qabul qilingan qarorlarga, shuningdek, ularning mansabdor shaxslarining harakatlariga (harakatsizliklariga) nisbatan shikoyatlarni koʻrib chiqadi;

b) aholining sanitariya-epidemiologiya sohasida davlat va xoʻjalik boshqaruvi organlarining faoliyatini samarali muvofiqlashtirish va ular bilan hamkorlik qilishni taʼminlash sohasida:

manfaatdor vazirliklar va idoralar bilan birga respublika hududida sanitariya-epidemiologiya osoyishtalikni taʼminlash, shu jumladan karantin, oʻta xavfli va boshqa infeksiyalarni, aholi uchun oʻta xavfli boʻlgan tovar va yuklar Oʻzbekiston Respublikasi chegarasidagi oʻtkazish punktlaridan olib kirilishi, olib oʻtilishi va tarqatilishining oldini olish borasidagi kompleks chora-tadbirlar amalga oshirilishini tashkil etadi;

veterinariya xizmati bilan birga kasallik keltirib chiqaruvchi manbalarni yoʻq qilishga, antroponoz va zooantroponoz infeksiyali va parazitar kasalliklar tarqalishining oldini olishga qaratilgan faoliyatni amalga oshiradi;

v) yuridik va jismoniy shaxslar tomonidan sanitariya qoidalari, normalari va gigiyena normativlariga (SanQvaN) rioya qilinishi boʻyicha belgilangan tartibda tekshirishlar oʻtkazish va sanitariya-epidemiologiya sohasida qonun buzilishlar boʻyicha maʼmuriy javobgarlik choralarini belgilangan tartibda qoʻllash sohasida:

belgilangan tartibda davlat boshqaruvi organlari, xoʻjalik birlashmalari, mahalliy davlat hokimiyati organlari, yuridik va jismoniy shaxslar tomonidan, sanitariya-epidemiologiya sohasidagi normativ-huquqiy hujjatlar ijrosi ustidan belgilangan tartibda davlat sanitariya-epidemiologiya nazoratini (keyingi oʻrinlarda — nazorat) laboratoriya va instrumental tadqiqot usullarini qoʻllagan holda amalga oshiradi;

oziq-ovqat xom ashyosi va oziq-ovqat mahsulotlarini ishlab chiqarish, tashish, saqlash va realizatsiya qilish boʻyicha faoliyatni amalga oshiruvchi, shu jumladan umumiy ovqatlanish sohasida faoliyatni amalga oshiruvchi tadbirkorlik subyektlarida tekshiruvlar oʻtkazadi;

isteʼmolchilarni vodoprovod suvi bilan taʼminlaydigan, oqova suvlarni chiqarib tashlaydigan xoʻjalik yurituvchi subyektlarda tekshiruvlar oʻtkazadi;

qonun hujjatlariga koʻra xodimlari tibbiy koʻrikdan oʻtishi lozim boʻlgan savdo va aholiga xizmat koʻrsatish bilan shugʻullanadigan, shu jumladan sartaroshxona va kosmetologiya xizmatlarini koʻrsatuvchi tadbirkorlik subyektlarida tekshiruvlar oʻtkazadi;

aholiga diagnostika, davolash-profilaktika xizmatlarni koʻrsatish boʻyicha faoliyatni amalga oshiruvchi tadbirkorlik subyektlarida tekshiruvlar oʻtkazadi;

aholiga tibbiy xizmatlarni koʻrsatish boʻyicha faoliyatni amalga oshiruvchi tadbirkorlik subyektlarida tekshiruvlar oʻtkazadi;

nazoratdagi obyektlar ishchi-xodimlarini majburiy, dastlabki va davriy tibbiy koʻriklarni oʻtkazish tartibi va davriyligini hamda tibbiy tashkilotlar tomonidan tibbiy koʻrikdan oʻtkazilishining toʻliqligini nazorat qiladi;

yuridik va jismoniy shaxslar tomonidan umumiy ovqatlanish obyektlarida ratsional va xavfsiz ovqatlanishini tashkil etilishi ustidan sanitariya qoidalari, normalari va gigiyena normativlarning bajarilishini nazorat qiladi;

yuridik va jismoniy shaxslar tomonidan ionlashtiruvchi va ionlashtirmaydigan nurlanish, shovqin, tebranish va inson salomatligi hamda atrof-muhitga salbiy taʼsir koʻrsatadigan boshqa fizikaviy omillar bilan ishlashda sanitariya qoidalari, normalari va gigiyena normativlariga rioya etilishini nazorat qiladi;

nazorat obyektlarida oʻtkir va surunkali kasb kasalliklarini kelib chiqishi holatlari ustidan nazorat qiladi;

yuqumli va parazitar kasalliklar manbai boʻlgan, shuningdek, tibbiy koʻriklardan oʻz vaqtida oʻtmagan shaxslarni vaqtincha ishdan chetlashtirish toʻgʻrisida ish beruvchilarga taqdimnoma kiritadi;

yuridik va jismoniy shaxslar tomonidan sanitariya-epidemiologiya sohasidagi qonun hujjatlari talablariga rioya etilishi toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni Sanitariya-epidemiologiya xizmatining rasmiy veb-saytida va ommaviy axborot vositalarida yoritadi;

sanitariya-epidemiologiya sohasida xalqaro tashkilotlar va qoʻshni mamlakatlar bilan oʻzaro hamkorlik va muvofiqlashtirishni taʼminlaydi;

xalqaro tashkilotlarning normativ-huquqiy hujjatlarini takomillashtiradi va uygʻunlashtiradi;

g) oziq-ovqat xavfsizligi sohasida davlat va xoʻjalik boshqaruvi organlarining faoliyatini muvofiqlashtirish va ular bilan hamkorlik qilish, oziq-ovqat xom ashyosi va isteʼmol mahsulotlarini ishlab chiqarish, tashish, saqlash va sotish faoliyati bilan shugʻullanuvchi obyektlar faoliyati, shuningdek, zarur xalqaro amaliyotlarni qoʻllash tajribasiga asoslangan standartlar talablariga rioya qilish ustidan nazorat qilish metodologiyasini ishlab chiqish va joriy etishda ishtirok etish sohasida:

oziq-ovqat xavfsizligi sohasida davlat siyosatni olib boradi, davlat dasturlari va boshqa dasturlarni ishlab chiqadi va amalga oshiradi, davlat va xoʻjalik boshqaruvi organlarining faoliyatini samarali muvofiqlashtiradi va ular bilan hamkorlik qilishni taʼminlaydi;

oziq-ovqat mahsulotlari xavfsizligiga qoʻyiladigan talablarni, kontaminantlarni ruxsat etilgan maksimal miqdorini, jumladan pestitsidlar, biologik va kimyoviy omillar, ozuqa qoʻshimchalari va veterinariya dori vositalarining qoldiq miqdorlarini belgilaydi;

oziq-ovqat mahsulotlarini ishlab chiqarish, tashish, saqlash va sotish jarayonida sanitariya-epidemiologik holatini oʻrganadi, oziq-ovqat korxonalarini tekshirish va mahsulotlar importini tartibga solish boʻyicha xavflarni tasniflash mezonlarini belgilaydi va ular asosida tekshiradi;

oziq-ovqat mahsulotlaridan zaharlanish toʻgʻrisida xabar berish tartibini belgilaydi va oldini olishga qaratilgan epidemiyaga qarshi va sanitariya-gigiyenik tadbirlarni ishlab chiqadi hamda amalga oshiradi;

bolalarbop oziq-ovqat mahsulotlari, biologik faol va oziq-ovqat qoʻshimchalarni, yangi oziq-ovqat mahsulotlari, funksional hamda ixtisoslashtirilgan oziq-ovqat mahsulotlarini davlat roʻyxatidan oʻtkazadi va ularning davlat reyestrini yuritadi;

oziq-ovqat xavfsizligini tartibga solish va ularni amalga oshirish masalalari boʻyicha tavsiyalar va ilmiy asoslarni ishlab chiqaruvchi ilmiy ekspert komitetlarni tashkil qiladi va ularning faoliyatini taʼminlaydi;

Kodeks Alimentarius va oziq-ovqat xavfsizligi masalalarini tartibga soluvchi boshqa xalqaro tashkilotlarda belgilangan tartibda qatnashadi;

d) yuqumli boʻlmagan, yuqumli, parazitar kasalliklar yuzaga kelishi va tarqalishining oldini olishga qaratilgan epidemiyaga qarshi va sanitariya-gigiyenik tadbirlarni ishlab chiqish va amalga oshirish sohasida:

hududlarni karantin va oʻta xavfli, yuqumli va parazitar kasalliklarning olib kirilishi, olib oʻtilishi va tarqalishidan sanitariya jihatidan himoya qilish boʻyicha sanitariya-gigiyenik va epidemiyaga qarshi chora-tadbirlarni ishlab chiqadi va nazorat qiladi;

aholiga profilaktik emlashlar oʻtkazish sifati va samaradorligini, oʻz vaqtida qamrab olish jarayonida xavf-xatarni tahlil qiladi va ilmiy asoslangan yondashuvlarni inobatga olgan holda yuqumli kasalliklarning immunologik profilaktikasi sohasida chora-tadbirlarni amalga oshiradi;

yuqumli va parazitar kasalliklar oʻchoqlarida surishtiruv ishlarini tashkil etadi, sanitariya-gigiyenaga oid va epidemiyaga qarshi chora-tadbirlar amalga oshirilishi ustidan nazorat qiladi;

sanitariya-epidemiologik holatni baholash natijalari boʻyicha aholining sanitariya-epidemiologiya sohasidagi normativ-huquqiy hujjatlarni muntazam ravishda buzayotgan yuridik va jismoniy shaxslarga nisbatan maʼmuriy hamda taqdimnomalar kiritish boʻyicha taʼsir choralarini qoʻllaydi;

aholi yashaydigan hududlarni rivojlantirish, yer uchastkalari ajratish boʻyicha loyiha materiallarini, xoʻjalik va sanoat maqsadidagi obyektlarni qurilish va rekonstruksiya qilish loyihalarini koʻrib chiqishda va xulosa berishda ishtirok etadi;

tadqiqotlarni aprobatsiya qilish hamda dezinfeksiyalash va sterilizatsiyalashning yangi zamonaviy usullarini joriy qilish uchun sinov bazasini tashkil etadi, yangi texnologik jarayonlar, ishlab chiqarish uskunalari, asboblar va qurilmalarni sanitariya-gigiyena jihatidan ekspertizadan oʻtkazadi;

inson salomatligi va atmosfera havosiga zararli fizik omillar orqali taʼsir koʻrsatuvchi obyektlarning roʻyxatini va hisobini olib boradi va nazorat qiladi;

sanitariya-epidemiologiya sohasida axborot-kommunikatsiya texnologiyalarini joriy etishni tashkillashtiradi;

xavfli yuklarni tashishga boʻlgan talablarga rioya qilgan holda biomateriallar namunalarini respublika ichida va uning tashqarisida tashish chora-tadbirlarini tashkil etadi;

e) yuqumli va parazitar kasalliklar yuzaga kelishi va tarqalishining oldini olishga qaratilgan profilaktik dezinfeksiya, dezinseksiya, deratizatsiya tadbirlari oʻtkazilishini tashkil qilish, muvofiqlashtirish va nazorat qilish sohasida:

yuqumli va parazitar kasalliklar yuzaga kelishining oldini olishga va ularni kamaytirishga, ular yuqish yoʻllari va omillariga taʼsir koʻrsatishga va texnogen tusdagi favqulodda vaziyatlar bilan bogʻliq boʻlgan epidemiologik asoratlar oqibatlarini tugatishga qaratilgan profilaktik va oʻchoqli dezinfeksiya, dezinseksiya, deratizatsiya, epidemiyaga qarshi tadbirlar oʻtkazilishini tashkil etadi;

j) sanitariya-epidemiologiya va jamoat salomatligini taʼminlash sohasida potensial xavf-xatarlarni aniqlash, baholash va boshqarish jarayonida xavf-xatarlarni tahlil qilish va ilmiy asoslangan yondashuvlar asosida oziq-ovqat xavfsizligi sohasidagi siyosatni amalga oshirishga koʻmaklashish sohasida:

aholining xavfsiz ovqatlanish konsepsiyasi, xalqaro tashkilotlarning tavsiyalariga muvofiq ishlab chiqilgan milliy standartlarning amalga oshirilishini taʼminlaydi;

aholining turli guruhlari ovqatlanishi maqomini baholaydi, ovqatlanish sifati bilan bogʻliq boʻlgan aholi salomatligi koʻrsatkichlarini oʻrganadi;

notoʻgʻri ovqatlanish bilan bogʻliq kasalliklarning oldini olish va ularning tarqalishi darajasini pasaytirish boʻyicha tadbirlarni ishlab chiqadi, aholi sogʻlom turmush tarzining asoslari sifatida keng tushuntirish ishlari olib borilishini va targʻibotini, shu jumladan ommaviy axborot vositalaridan faol foydalangan holda tashkil etadi;

taʼlim va tibbiyot tashkilotlarida ovqatlanishni tashkil etish tizimlarini tartibga solish, uyushgan bolalar jamoalarining ovqatlanish ratsionini yaxshilash mexanizmlarini takomillashtiradi;

Oʻzbekiston Respublikasi hududida ishlab chiqariladigan va xorijdan yetkazib berilayotgan oziq-ovqat mahsulotlari va oziq-ovqat xom ashyosining sifatini nazorat qilishning taʼsirchan mexanizmlarini joriy etadi;

z) Oʻzbekiston Respublikasi hududida oʻlatning tabiiy oʻchoqlari epizootologik monitoringini olib borishni, oʻlat infeksiyasi boʻyicha epidemiologik nazorat hamda profilaktik va epidemiyaga qarshi kompleks tadbirlar amalga oshirilishini tashkil etish, muvofiqlashtirish va nazorat qilish sohasida:

hududning sanitariya himoyasi, oʻlat infeksiyasi boʻyicha epidemik vaziyat ogʻirlashuviga yoʻl qoʻymaslik yuzasidan sanitariya-gigiyenik va epidemiyaga qarshi tadbirlar kompleksini ishlab chiqadi;

Sanitariya-epidemiologiya xizmati organlari va tashkilotlarining Oʻzbekiston Respublikasi aholisini karantin va oʻta xavfli kasalliklar epidemiyalaridan muhofaza qilish masalalarida ishtirok etuvchi boshqa vazirliklar va idoralar bilan hamkorligining shakllari va tartibini belgilaydi.

i) OIV-infeksiyasining tarqalishiga qarshi kurashish, OIV va hamroh kasalliklarning oldini olish, tashxis qoʻyish va davolash boʻyicha yagona tizimning amal qilishini taʼminlash, OIV yuqtirgan shaxslarga tibbiy yordam va ularning ijtimoiy himoyasini tashkil qilish sohasida:

OIV infeksiyasi profilaktikasini amalga oshirish, OIV infeksiyasiga tashxis qoʻyish va OIVni yuqtirib olganlarni maxsus davolash, shuningdek, tashxis qoʻyish, davolash va ilmiy maqsadlarda foydalaniladigan tibbiy preparatlarning, biologik suyuqliklarning xavfsiz boʻlishi ustidan nazoratni amalga oshirish;

OIV infeksiyasi tarqalishi ustidan epidemiologik nazoratni amalga oshirish;

OIV infeksiyasi tarqalishiga qarshi kurashish chora-tadbirlari toʻgʻrisida aholini muntazam ravishda xabardor qilib borish;

OIV mavjudligi yoxud mavjud emasligini aniqlash maqsadida aholini xavfsiz va maxfiy tibbiy tekshiruvdan oʻtkazish uchun sharoitlar yaratish;

OIVni yuqtirib olganlarning umrini uzaytirish va turmushi sifatini oshirishga, ularning oʻlimini kamaytirishga doir tadbirlarni amalga oshirish;

OIV infeksiyasi tarqalishiga qarshi kurashish sohasida xalqaro hamkorlikni amalga oshirish;

k) jamoat salomatligi va kasalliklar profilaktikasi, sanitariya, gigiyena, epidemiologiya, parazitologiya, mikrobiologiya, virusologiyaning dolzarb masalalari boʻyicha istiqbolli yoʻnalishlarni belgilash hamda fundamental va amaliy ilmiy tadqiqotlar olib borilishini muvofiqlashtirish sohasida:

sanitariya-epidemiologiya sohasida istiqbolli yoʻnalishlarni belgilaydi va dolzarb masalalar boʻyicha ilmiy-tadqiqot ishlari olib borishda ishtirok etadi;

yuqumli, parazitar va ommaviy yuqumli boʻlmagan, zaharlanish va kasbiy kasalliklarning laboratoriya diagnostikasi, davolash va ularga qarshi kurashishning zamonaviy usullarini ishlab chiqadi va amaliyotga joriy qiladi;

sanitariya-epidemiologiya osoyishtaligini taʼminlashga qaratilgan fundamental, amaliy va innovatsion ilmiy tadqiqotlar tanlovlariga taqdim qilingan ilmiy loyihalarni koʻrib chiqishda ishtirok etadi;

gigiyena va epidemiologiya masalalari boʻyicha ilmiy, oʻquv tashkilotlari, ilmiy-tadqiqot muassasalari va jamgʻarmalar, shu jumladan xorijiy ishtirokchilar bilan hamkorlikni amalga oshiradi, xalqaro ilmiy forumlar va anjumanlarni tashkil etish va oʻtkazishda ishtirok etadi;

l) xavf-xatarlarni barvaqt aniqlashni taʼminlash, baholash va bartaraf etish maqsadida kelib chiqishi oziq-ovqat bilan bogʻliq kasalliklar ustidan milliy monitoring olib borish va nazorat qilish tizimini joriy etish sohasida:

oziq-ovqat mahsulotlari bilan bogʻliq boʻlgan kasalliklarni oldini olish maqsadida oziq-ovqat mahsulotlarini ishlab chiqish, tayyorlash, saqlash, tashish va realizatsiyasini oʻrnatilgan tartibda nazorat qiladi;

ommaviy ovqatdan zaharlanish va oziq-ovqat mahsulotlari orqali yuqadigan yuqumli kasalliklarni roʻyxatga olish elektron maʼlumotlar bazasini yaratadi va yuritadi, ularni erta aniqlash va xavflarni bartaraf etish choralarini ishlab chiqadi;

m) sogʻlom turmush tarzini shakllantirish, barcha ijtimoiy guruhlarni qamrab olgan holda fuqarolarni sanitariya-gigiyenik oʻqitish va tarbiyalashni tashkil etishga qaratilgan amaliy chora-tadbirlarni ishlab chiqish va amalga oshirish orqali aholining sanitariya madaniyati darajasini oshirish sohasida:

fuqarolarni gigiyenaga oid oʻqitish va tarbiyalash borasida zamonaviy axborot-kommunikatsiya texnologiyalaridan foydalanishni taʼminlaydi;

faoliyati oziq-ovqat xom ashyosi, oziq-ovqat mahsulotlari, ichimlik suv va kimyoviy moddalarni ishlab chiqarish, saqlash, tashish va sotish, aholiga maishiy va kommunal xizmat koʻrsatish bilan bogʻliq boʻlgan xodimlarni, shuningdek, tibbiyot, taʼlim tashkilotlari xodimlarini ishga qoʻyishdan oldin, tayyorlash va qayta tayyorlashda gigiyena boʻyicha taʼlim berilishini toʻlov-kontrakt asosida tashkil etadi;

sanitariya-epidemiologiya sohasida normativ-texnik hujjatlarni ishlab chiqish, obyektlarni loyihalashtirish, qurish va rekonstruksiya qilishda, korxonalarni texnik va texnologik jihatdan qayta jihozlashda, xavfli kimyoviy, radioaktiv moddalar, biologik vositalar va materiallar bilan bogʻliq ishlarni tashkil etadi va tegishlicha gigiyenik xulosa beradi;

sogʻlom turmush tarzini targʻib qilish va aholining sanitariya boʻyicha savodxonligini oshirish boʻyicha ommaviy axborot vositalari uchun materiallar va maxsus dasturlar ishlab chiqadi;

n) davlat va idoraviy tibbiyot statistikasini yuritish, toʻplash, tahlil qilinishiga uslubiy rahbarlik qilish, aholi salomatligiga salbiy taʼsir qiluvchi omillarni aniqlash maqsadida zarur tekshirishlar va soʻrovlar oʻtkazish sohasida:

sogʻliqni saqlash tizimi hamda boshqa davlat organlari va tashkilotlarining tarkibiga kiruvchi tibbiyot va yordamchi muassasalardagi tibbiy statistika maʼlumotlarini toʻplash, umumlashtirish va tahlil qilish;

aholi sogʻligʻining holatiga va kasalliklar tarqalishiga taʼsir qiluvchi tendensiyalar va qonuniyatlarni aniqlash;

davlat va idoraviy tibbiyot statistikasini yuritish, toʻplash va tahlil qilinishida uslubiy yordam koʻrsatish;

o) tarmoqning joriy va istiqboldagi ehtiyojlarini hisobga olgan holda kadrlarni oʻqitish, tayyorlash, qayta tayyorlash va malakasini oshirishning ilgʻor usullarini tizimli asosda joriy etish sohasida:

Sanitariya-epidemiologiya xizmati mutaxassislarini oʻqitish, qayta tayyorlash va malakasini oshirishga rejalashtirish va tayyorlashda nazorat olib boradi;

tegishli ixtisoslikdagi ilmiy-tadqiqot va taʼlim tashkilotlari bilan birga Sanitariya-epidemiologiya xizmati mutaxassislarini tayyorlash uchun darsliklar, monografiyalar, oʻquv tavsiyalari va qoʻllanmalarini ishlab chiqadi;

Sanitariya-epidemiologiya xizmati tarkibiy boshqarma va boʻlimlari hamda idoraviy mansub tashkilotlari rahbarlari lavozimlarini toʻldirish uchun rahbar kadrlar zaxirasini shakllantiradi va tayyorlaydi;

Sanitariya-epidemiologiya xizmati sanitariya-epidemiologiya va jamoat salomatligi sohasida qonun hujjatlariga muvofiq ravishda boshqa vazifalarni ham amalga oshirishi mumkin.

11. Sanitariya-epidemiologiya xizmati oʻziga yuklangan vazifalar va funksiyalarni bajarish uchun quyidagi huquqlarga egadir:

oʻz vakolatiga taalluqli masalalar boʻyicha davlat boshqaruvi organlari va xoʻjalik birlashmalari, mahalliy davlat hokimiyati organlari faoliyatini muvofiqlashtirish;

davlat organlari va boshqa tashkilotlar faoliyatida sanitariya-epidemiologiya sohasidagi qonunchilik talablariga rioya etilishini oʻrganish;

davlat organlari va boshqa tashkilotlar rahbarlariga sanitariya-epidemiologiya sohasida aniqlangan huquqbuzarliklar, ularga imkon beruvchi sabablar va shart-sharoitlarni bartaraf etish haqida koʻrib chiqilishi majburiy boʻlgan taqdimnomalar kiritish;

sanitariya-epidemiologiya sohasidagi qonun hujjatlari buzilishiga yoʻl qoʻymaslik haqida mansabdor shaxslarni yozma ravishda ogohlantirish;

yuridik va jismoniy shaxslarga nazorat obyektidagi huquqbuzarliklarni bartaraf qilish uchun mos ravishda, ammo oltmish kundan ortiq boʻlmagan muddatni belgilagan holda, aniqlangan huquqbuzarliklarni bartaraf etish boʻyicha ijro etilishi majburiy boʻlgan koʻrsatmalar berish;

karantinli va inson uchun xavfli boʻlgan boshqa yuqumli kasalliklar paydo boʻlishi hamda tarqalishi sharoitida epidemiyalarga qarshi kurashish qoidalarini buzishga oid huquqbuzarlik sodir etgan shaxslarga nisbatan tegishli tibbiy asoslar mavjud boʻlgan taqdirda karantinda saqlash yoki davolanish tarzidagi tibbiy yoʻsindagi majburlov chorasini qoʻllash;

yuqumli va parazitar kasalliklar tarqalishining oldini olishga qaratilgan, xoʻjalik faoliyati va boshqa faoliyatning alohida tartibini, aholi, transport vositalari, yuklar va (yoki) tovarlar harakatlanishining cheklanishini nazarda tutadigan tibbiy-sanitariya chora-tadbirlarini amalga oshirish;

inson hayoti va salomatligi uchun jiddiy xavf tugʻdiruvchi yuqumli kasalliklar tarqalishi yoxud texnogen yoki tabiiy xususiyatga ega halokat sodir boʻlishi real xavfi vujudga kelganda mulkchilik shaklidan qatʼiy nazar obyektlarda tekshirishlar oʻtkazish;

favqulodda vaziyatlarda, epidemiyalar hamda aholining hayoti va sogʻligʻi uchun boshqa haqiqiy xavf yuzaga kelganda, ommaviy zaharlanish va guruhli kasalliklar qayd etilganda (davolash muassasasi xabari, jismoniy va yuridik shaxslarning murojaatlari va boshqa hollarda) qonun hujjatlarida belgilangan tartibda tadbirkorlik subyektlari faoliyatida tekshiruvlar oʻtkazish;

budjetdan tashqari mablagʻlar hisobidan Sanitariya-epidemiologiya xizmati faoliyatiga shartnoma asosida qoʻshimcha xodimlar jalb qilish;

oziq-ovqat xom ashyosi va isteʼmol mahsulotlarini ishlab chiqarish, tashish, saqlash va sotish faoliyati ustidan inspeksion nazorat oʻtkazish;

oʻz vakolatiga kiradigan masalalar boʻyicha uslubiy materiallar va tavsiyalar ishlab chiqish;

davlat organlari va mansabdor shaxslardan Sanitariya-epidemiologiya xizmatiga yuklangan vazifalar va funksiyalarni bajarish uchun zarur boʻlgan hujjatlar va axborotlarni, shu jumladan statistik maʼlumotlarni soʻrash va bepul olish;

oʻz vakolatiga kiruvchi masalalar boʻyicha axborot-tahliliy materiallarni tayyorlash uchun vazirliklar va idoralar, shuningdek, boshqa tashkilotlar vakillarini chaqirish va jalb etish;

belgilangan tartibda normativ-huquqiy hujjatlar loyihalarini, shuningdek, Sanitariya-epidemiologiya xizmatiga yuklangan vazifa va funksiyalarni bajarish bilan bogʻliq boshqa hujjatlarni kiritish;

oʻrnatilgan tartibda tasdiqlangan roʻyxat va tariflarga muvofiq pullik xizmatlar koʻrsatish;

Oʻzbekiston Respublikasining xalqaro shartnomalari loyihalarini belgilangan tartibda ishlab chiqish, Sanitariya-epidemiologiya xizmati vakolatiga kiruvchi masalalar boʻyicha idoralararo ahamiyatdagi xalqaro shartnomalarni belgilangan tartibda tuzish;

Sanitariya-epidemiologiya xizmati vakolatiga kiruvchi masalalar yuzasidan xalqaro darajada Oʻzbekiston Respublikasi manfaatlarini belgilangan tartibda ifoda etish;

oʻz vakolati doirasida xalqaro va xorijiy tashkilotlar bilan hamkorlikni belgilangan tartibda amalga oshirish;

oʻz faoliyatini keng yoritish maqsadida rasmiy veb-saytlar, shuningdek, ijtimoiy tarmoqlarda sahifalar yaratish;

oʻz vakolati doirasida konferensiyalar, seminarlar, simpoziumlar oʻtkazish hamda boshqa tashkilotlar tomonidan tashkil etilayotgan shunday tadbirlarda ishtirok etish;

oʻz vakolatiga kiradigan masalalar boʻyicha uslubiy materiallar va tavsiyalar ishlab chiqish;

sanitariya-epidemiologiya sohasini rivojlantirishga oid dolzarb va istiqboldagi muammolar yechimini ishlab chiqish maqsadida, jumladan xorijiy ekspertlarni jalb qilgan holda ishchi guruhlarini tuzish;

sanitariya-epidemiologiya masalalari sohasida jismoniy va yuridik shaxslarning murojaatlarini koʻrib chiqish;

oʻz vakolatiga kiradigan masalalarni koʻrib chiqishda Sogʻliqni saqlash vazirligi Hayʼati yigʻilishlarida ishtirok etish;

Sanitariya-epidemiologiya xizmati xodimlarini ijtimoiy himoya qilish boʻyicha chora-tadbirlarni amalga oshirish;

tasdiqlangan shtat birliklari doirasida Sanitariya-epidemiologiya xizmati faoliyatini taʼminlash uchun zarur boʻlgan tegishli tuzilmalarni tashkil etish, ularni qayta tashkil etish va tugatish, shuningdek, ularning ustavlari (nizomlari)ni tasdiqlash.

Sanitariya-epidemiologiya xizmati qonun hujjatlariga muvofiq boshqa huquqlarga ham ega boʻlishi mumkin.

12. Sanitariya-epidemiologiya xizmati:

sanitariya-epidemiologiya va jamoat salomatligi sohasida davlat siyosatining samarali amalga oshirilishi;

Sanitariya-epidemiologiya xizmatiga yuklangan vazifalar va funksiyalarning oʻz vaqtida hamda samarali bajarilishi;

Sanitariya-epidemiologiya xizmati tarkibiy tuzilmalarining Sanitariya-epidemiologiya xizmati faoliyati bilan bogʻliq prognoz koʻrsatkichlarga erishishni taʼminlash boʻyicha ishlarining tashkil etilishi;

sanitariya-epidemiologiya va jamoat salomatligi sohasini rivojlantirish boʻyicha dasturlar, ish rejalari, tadbirlar, yoʻl xaritalari va boshqa dasturiy hujjatlarning amalga oshirilishi boʻyicha javobgar hisoblanadi.

13. Sanitariya-epidemiologiya xizmatiga Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti tomonidan lavozimga tayinlanadigan va lavozimdan ozod qilinadigan Sanitariya-epidemiologiya xizmati boshligʻi — Oʻzbekiston Respublikasi sogʻliqni saqlash vazirining birinchi oʻrinbosari (keyingi oʻrinlarda — Sanitariya-epidemiologiya xizmati boshligʻi) boshchilik qiladi.

Sanitariya-epidemiologiya xizmati boshligʻi bir vaqtning oʻzida Oʻzbekiston Respublikasi Bosh davlat sanitariya vrachi hisoblanadi.

14. Sanitariya-epidemiologiya xizmati boshligʻi sogʻliqni saqlash vazirining taqdimnomasiga koʻra Vazirlar Mahkamasi tomonidan lavozimga tayinlanadigan va lavozimdan ozod etiladigan toʻrt nafar oʻrinbosarga, shu jumladan bir nafar birinchi oʻrinbosarga ega.

15. Sanitariya-epidemiologiya xizmatiga yuklangan vazifalarga muvofiq Sanitariya-epidemiologiya xizmati rahbarlari quyidagi funksional majburiyatlarni bajaradi:

a) Sanitariya-epidemiologiya xizmati boshligʻi:

Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi va qonunlari, shuningdek, boshqa normativ-huquqiy hujjatlar talablariga rioya etadi;

yakkaboshchilik asosida Sanitariya-epidemiologiya xizmati faoliyatiga umumiy rahbarlik qiladi va Sanitariya-epidemiologiya xizmatiga yuklangan vazifalar va funksiyalarning bajarilishi uchun shaxsan javob beradi;

Sanitariya-epidemiologiya xizmati boshligʻi oʻrinbosarlarining va Sanitariya-epidemiologiya xizmati boshqa mansabdor shaxslarining faoliyatning ayrim yoʻnalishlari va uchastkalariga rahbarlik qilish boʻyicha vakolatlarini va shaxsiy javobgarligi darajasini belgilaydi;

Vazirlar Mahkamasiga kiritilgan Sanitariya-epidemiologiya xizmati ish yuritish sohasiga daxldor takliflar va normativ-huquqiy hujjatlar loyihalarida sanitariya-epidemiologiya sohasi va jamoat salomatligiga oid davlat siyosatiga qatʼiy rioya etilishini taʼminlaydi, tayyorlangan hujjatlar loyihalariga viza qoʻyadi. Tegishli hujjatlar qabul qilinganidan keyin ularning amalga oshirilishi ustidan tizimli nazorat oʻrnatilishini taʼminlaydi;

oʻz vakolatlari doirasida Sanitariya-epidemiologiya xizmati xodimlari, uning tarkibiy tashkilotlari uchun bajarilishi majburiy boʻlgan buyruqlar chiqaradi, koʻrsatmalar beradi;

belgilangan tartibda ishga qabul qilish va Sanitariya-epidemiologiya xizmati xodimlari bilan tuzilgan mehnat shartnomalarini bekor qilish ishlarini amalga oshiradi, shuningdek, ularning samarali mehnat qilishlari uchun zarur shart-sharoitlarni yaratadi va Sanitariya-epidemiologiya xizmati kadrlar zaxirasini shakllantiradi;

Sanitariya-epidemiologiya xizmati tarkibiy tuzilmalari toʻgʻrisidagi nizomlarni va uning xodimlari lavozim yoʻriqnomalarini tasdiqlaydi;

“Jismoniy va yuridik shaxslarning murojaatlari toʻgʻrisida”gi Qonunga muvofiq jismoniy va yuridik shaxslar murojaatlarini ijro etish muddatlariga rioya etilishini taʼminlaydi;

Sanitariya-epidemiologiya xizmati faoliyati rejalashtirilishini tashkil etadi, Sanitariya-epidemiologiya xizmati yillik ish rejalarini tasdiqlaydi va ularning bajarilishi ustidan nazoratni taʼminlaydi;

qonunchilikka muvofiq boshqa vakolatlarni amalga oshiradi;

b) Sanitariya-epidemiologiya xizmati boshligʻining birinchi oʻrinbosari:

Sanitariya-epidemiologiya xizmatiga yuklangan vazifalarni bajarishda Sanitariya-epidemiologiya xizmati tegishli boshqarma va boʻlimlari bilan oʻzaro munosabatlarni amalga oshiradi;

rahbariyatning topshirigʻiga binoan kichik sanitariya-epidemiologiya sohasida ustuvor vazifalarning va dasturlarning bajarilishini muvofiqlashtiradi;

Sanitariya-epidemiologiya xizmati oʻziga topshirilgan va mutasaddilik qilinadigan boʻlinmalari ustidan bevosita rahbarlikni amalga oshiradi;

Sanitariya-epidemiologiya xizmati tarkibiy tuzilmalari boshliqlari va mutaxassislari lavozimlariga nomzodlarni Sanitariya-epidemiologiya xizmati boshligʻi tomonidan tasdiqlanishi uchun belgilangan tartibda kiritadi;

Sanitariya-epidemiologiya xizmati oʻzi mutasaddilik qilayotgan boshqarmalar va boʻlimlari boshliqlari va mutaxassislarini qayta tayyorlash, malakasini oshirish, ragʻbatlantirish yoki intizomiy jazo choralarini qoʻllash toʻgʻrisidagi takliflarni kiritadi;

v) Sanitariya-epidemiologiya xizmati boshligʻi oʻrinbosari Sanitariya-epidemiologiya xizmatining Maxsus jamgʻarmasining (keyingi oʻrinlarda — Jamgʻarma) faoliyatini oʻziga yuklangan vazifalar va funksiyalarga muvofiq tashkil etadi va uning faoliyati uchun javob beradi.

16. Sanitariya-epidemiologiya xizmati boshligʻi:

ushbu nizom hamda boshqa qonun hujjatlari bilan oʻziga yuklangan vazifalarni sifatli va oʻz vaqtida bajarilishi, shuningdek, Sanitariya-epidemiologiya xizmati ishidagi kamchiliklarni bartaraf etish boʻyicha chora-tadbirlar koʻrilishi;

amalga oshirilayotgan dasturlar, strategiyalar va konsepsiyalar boʻyicha kutilgan natijalarga erishilishi;

Sanitariya-epidemiologiya xizmati ijro intizomiga ogʻishmay rioya etilishi uchun javob beradi.

17. Sanitariya-epidemiologiya xizmati boshligʻining oʻrinbosarlari:

tegishli yoʻnalishlar boʻyicha topshiriqlar oʻz vaqtida va samarali bajarilishi;

biriktirilgan yoʻnalishlar boʻyicha vazifalarini va dasturlarini taʼminlash boʻyicha koʻrilayotgan chora-tadbirlarning samaradorligi va natijadorligi uchun javob beradilar.

18. Sanitariya-epidemiologiya xizmati oʻziga yuklangan vazifa va funksiyalarni bevosita Sogʻliqni saqlash vazirligining markaziy apparati tarkibiy boʻlinmalari hamda Sogʻliqni saqlash vazirligining idoraviy mansub tashkilotlari bilan hamkorlikda amalga oshiradi.

19. Sanitariya-epidemiologiya xizmati oʻziga yuklangan vazifa va funksiyalarni amalga oshirishda davlat boshqaruvi organlari, xoʻjalik birlashmalari, mahalliy davlat hokimiyati organlari va boshqa tashkilotlar bilan oʻzaro hamkorlik qiladi.

20. Sanitariya-epidemiologiya sohasidagi eng muhim masalalari boʻyicha muammolarni ilmiy tahlil qilish, tavsiyalarni koʻrib chiqish va ishlab chiqish uchun Sanitariya-epidemiologiya xizmatiga yuqori malakali xodimlar, shuningdek, davlat organlari va tashkilotlarining vakillari, sanitariya-epidemiologiya sohasidagi yetakchi olim va mutaxassislardan iborat maxsus ilmiy kengash (keyingi oʻrinlarda — Kengash) tashkil etiladi.

Kengash Sanitariya-epidemiologiya xizmati doimiy ishlovchi maslahat organi hisoblanadi.

Kengash nizomi va uning tarkibi Sanitariya-epidemiologiya xizmati boshligʻi tomonidan tasdiqlanadi.

21. Sanitariya-epidemiologiya xizmati faoliyatining samaradorligi va natijadorligi muntazam baholanib boriladi.

22. Sanitariya-epidemiologiya xizmati faoliyati samaradorligi va natijadorligini baholash Vazirlar Mahkamasi tomonidan tasdiqlanadigan faoliyat samaradorligi va natijadorligini baholash mezonlari va ish indikatorlariga asoslanadi.

23. Sanitariya-epidemiologiya xizmati faoliyatining samaradorligi va natijadorligini baholash yakunlari boʻyicha:

Sanitariya-epidemiologiya xizmati rahbarlari va xodimlariga nisbatan ragʻbatlantirish (mukofotlash) yoki intizomiy javobgarlik choralari;

Sanitariya-epidemiologiya xizmati faoliyatida aniqlangan kamchiliklarni bartaraf etish va uning faoliyatini yanada takomillashtirish chora-tadbirlari koʻriladi.

Sanitariya-epidemiologiya xizmati faoliyati samaradorligi va natijadorligini baholash tartibi va uslubi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilanadi.

24. Sanitariya-epidemiologiya xizmatini moliyalashtirish va moddiy-texnik taʼminlash, shu jumladan markaziy apparat xodimlarining mehnatiga haq toʻlash Davlat budjeti, Jamgʻarma mablagʻlari va qonun hujjatlarida taqiqlanmagan boshqa manbalar hisobiga amalga oshiriladi.

25. Quyidagilar Jamgʻarma mablagʻlarini shakllantirish manbalari etib belgilanadi:

sanitariya-epidemiologiya qonunchiligini buzganlik uchun qoʻllanilgan jarimalar va jarimalarni toʻlash kechiktirilganligi uchun hisoblangan penyalardan tushgan mablagʻlarning 50 foizi (nazorat tadbirlari boshqa davlat organlari bilan birgalikda amalga oshirilganda, jarima hamda jarimalarni toʻlash kechiktirilganligi uchun hisoblangan penyalardan tushgan mablagʻlarning 25 foizi);

idoraviy mansub tashkilotlar tomonidan jismoniy va yuridik shaxslarga ixtisoslashgan pullik xizmatlar koʻrsatishdan tushgan tushumlarning ularni amalga oshirishga ketgan jami xarajatlar qoplangandan keyin qolgan summasining 15 foizi;

Jamgʻarmaning vaqtincha boʻsh mablagʻlarini tijorat banklarining depozitlariga joylashtirishdan olingan daromadlar;

qonun hujjatlarida taqiqlanmagan boshqa manbalar.

26. Jamgʻarma mablagʻlaridan quyidagi maqsadlarda foydalaniladi:

Sanitariya-epidemiologiya xizmati xodimlarini moddiy ragʻbatlantirish va ijtimoiy taʼminlash, shu jumladan uy-joyni ijaraga olish bilan bogʻliq xarajatlarni qoplash, shuningdek, xodimlarni qayta tayyorlash va malakasini oshirishni tashkil etish;

Sanitariya-epidemiologiya xizmatining farmoyish berish va boshqarish funksiyalarini amalga oshirish bilan bogʻliq xarajatlarini qoplash;

Sanitariya-epidemiologiya xizmati tizimiga kiruvchi tashkilotlarning moddiy-texnika bazasini mustahkamlash;

Sanitariya-epidemiologiya xizmati oldiga qoʻyilgan vazifalarni amalga oshirish doirasida xorijiy va mahalliy mutaxassislarni shartnoma asosida jalb etish.

27. Sanitariya-epidemiologiya xizmati va uning tarkibiy tashkilotlari xodimlarining ish haqi lavozim maoshidan, koʻp yil xizmat qilganligi uchun ustama haqlardan, dam olish va bayram kunlari uchun toʻlovlar, boshqa ustama, qoʻshimcha haqlar va qonunda nazarda tutilgan boshqa toʻlovlardan iborat boʻladi.

Sanitariya-epidemiologiya xizmati markaziy apparati xodimlariga budjetdan tashqari mablagʻlari hisobidan quyidagi miqdorlarda uzoq muddatli uzluksiz xizmati uchun oylik ustama toʻlanadi (ragʻbatlantirish koeffitsiyentini hisobga olgan holda lavozim maoshiga nisbatan koeffitsiyentlarda):

3 dan 5 yilgacha — 0,5;

5 dan 10 yilgacha — 0,8;

10 dan 15 yilgacha — 1,0;

15 dan 20 yilgacha — 1,5;

20 yildan ortiq — 1,8.

Uzoq muddatli uzluksiz xizmati uchun oylik ustama olish huquqini beruvchi ish staji Sanitariya-epidemiologiya xizmati tomonidan tasdiqlanadigan tartibga muvofiq hisoblab chiqiladi.

28. Sanitariya-epidemiologiya xizmati boshligʻi tizimli ravishda Sanitariya-epidemiologiya xizmati faoliyati boʻyicha Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasiga hisobot beradi.

29. Sanitariya-epidemiologiya xizmati boshligʻi Sanitariya-epidemiologiya xizmatining tarkibiy tuzilmasidagi barcha rahbarlariga yuklangan vazifalar samarali bajarilishi boʻyicha ular faoliyati yuzasidan muntazam monitoring olib boradi, Sanitariya-epidemiologiya xizmati faoliyati samaradorligiga xolisona baho beradi.

30. Monitoring va baholash yakunlari boʻyicha Sanitariya-epidemiologiya xizmati alohida oʻrnak koʻrsatgan rahbarlari, mansabdor shaxslari va xodimlari ragʻbatlantiriladi yoxud yoʻl qoʻyilgan jiddiy kamchiliklar uchun egallab turgan lavozimidan ozod etishgacha boʻlgan intizomiy javobgarlikka tortiladi.

31. Sanitariya-epidemiologiya xizmatini qayta tashkil etish yoki tugatish qonun hujjatlarida belgilangan tartibda amalga oshiriladi.

32. Ushbu nizom talablari buzilishida aybdor boʻlgan shaxslar qonun hujjatlarida belgilangan tartibda javob beradilar.