O‘zbekiston Respublikasi Hukumati va Turkiya Respublikasi Hukumati, keyingi o‘rinlarda “Ahdlashuvchi Tomonlar” deb ataluvchilar,

yuklarni xalqaro tashishni yengillashtirish istagida,

yuklarni xalqaro aralash tashish sohasida hamkorlik qilish Ahdlashuvchi Tomonlar o‘rtasida savdoning rivojlanishi uchun muhim shart ekanligini inobatga olib,

ijtimoiy, iqtisodiy va ekologik manfaatlarni ko‘zlab, zamonaviy temir yul va suv transporti tizimini rivojlantirish zarurligini anglagan holda,

tarixiy Ipak yo‘lini tiklashni istagan holda hamda Markaziy Transport Koridori va Boku-Tbilisi-Kars temir yo‘li liniyalarini takomillashtirish maqsadida,

aralash tashish tizimi xalqaro yuk tashishni yengillashtirish uchun ulkan salohiyat va imkoniyatga ega ekanligiga ishonib,

yuklarni xalqaro aralash tashishga oid xalqaro bitimlarga tayangan holda,

quyidagilar to‘g‘risida kelishib oldilar:

1. Mazkur Bitim Ahdlashuvchi Tomonlardan birining davlati hududida ro‘yxatdan o‘tgan bir tashuvchi tomonidan aralash transport vositasida Ahdlashuvchi Tomonlar davlatlarining hududlari o‘rtasida amalga oshirilgan yoki ulardan birining yoxud har ikkalasining hududi orqali tranzit olib o‘tgan holda yuklarni xalqaro aralash tashishni o‘z ichiga oladi.

2. Mazkur Bitim Ahdlashuvchi Tomonlarning ular ishtirok etuvchi boshqa xalqaro shartnomalardan kelib chiqadigan huquq va majburiyatlariga daxl qilmaydi.

Mazkur Bitim maqsadlari uchun qo‘llaniladigan ta’riflar quyidagilarni anglatadi:

a) Yuklarni aralash tashish — tashish faoliyati asosan temir yo‘lda yoki dengiz orqali bo‘lgan hamda boshlang‘ich va/yoki oxirgi qismi quruqlik orqali imkon qadar qisqartirilgan yo‘lda amalga oshirilib, tovarlarga ishlov bermagan holda olib o‘tish;

b) Aralash tashish vositasi — har qanday konteyner, almashinuvchi kuzov, tirkama yoki yarim tirkama, yuklarni aralash tashish uchun mo‘ljallangan yo‘l transporti;

c) Yuklarni aralash tashish terminali — tashish usulining o‘zgarishi mumkin bo‘lgan ichki suv yo‘li yoki dengiz porti uchastkasi yoxud temir yo‘l tarmog‘i;

d) Yuklarni aralash tashish terminaligacha yoki terminalidan tashish — aralash tashish vositasining har ikkala Ahdlashuvchi Tomonlar hududining chegara punkti yoki yuklash punktidan yuk tashish yo‘nalishiga eng yaqin bo‘lgan temir yo‘l terminali yoki dengiz portigacha bo‘lgan yo‘l bo‘yicha safari; temir yo‘l terminali yoki dengiz portidan yuk tashish yo‘nalishiga eng yaqin bo‘lgan yo‘nalishdagi chegara punkti yoxud yetib borish punktigacha bo‘lgan yo‘l;

e) Kuzatib boriladigan aralash tashish — boiqa transport turida haydovchi kuzatuvi ostida amalga oshiriladigan yo‘l transporti vositasini tashish;

f) Kuzatib borilmaydigan aralash tashish — boshqa transport turida haydovchi kuzatuvisiz amalga oshiriladigan yo‘l transporti vositasini yoki tirkamasini tashish;

g) Aralash tashish ruxsatnomasi — tashuvchiga yuklarni aralash tashish tizimidan foydalangan holda tashishni amalga oshirishiga ruxsat beruvchi hujjat;

h) Qo‘shma qo‘mita — ushbu Bitimning 8-moddasiga muvofiq ta’sis etilgan “Xalqaro aralash tashish bo‘yicha Qo‘shma qo‘mita”;

i) Tashuvchi — Ahdlashuvchi Tomonlar davlatining milliy qonunchiligiga muvofiq ijaraga olingan, xarid qilingan yoxud lizingga olingan transport vositalarida yuk tashish uchun vakolatga ega bo‘lgan yuridik shaxslar;

j) Transport vositasi — avtotransportning o‘zi yoki shatakchi bilan tirkama va/yoki yarim tirkama majmui;

k) Transport vositalarnning eng katta og‘irlign va o‘lchami — Ahdlashuvchi Tomonlar davlatlarning milliy qonunchiligiga muvofiq yukli va yuksiz holatda bo‘lgan transport vositalari uchun ruxsat etilgan og‘irlik vazni va o‘lchami;

l) Maxsus ruxsatnoma — Ahdlashuvchi Tomon davlatining milliy qonunchiligiga muvofiq tashuvchilarga katta xajmli va/yoki og‘ir yuklarni, shuningdek, xavfli yuklarni transport vositalarida tashish huquqini beruvchi hujjat.

Mazkur Bitim qoidalarini amalga oshirish uchun mas’ul bo‘lgan Ahdlashuvchi Tomonlarning vakolatli organlari quyidagilardir:

O‘zbek tomonidan — Tashki savdo vazirligi, “O‘zbekiston temir yo‘llari” AJ, O‘zbekiston avtomobil va daryo transporti agentligi;

Turk tomonidan — “Transport, dengizchilik ishlari va aloka vazirligi”.

1. Yuklarni aralash tashish faoliyati ro‘yxatga olingan yo‘l transport vositalarida Ahdlashuvchi Tomonlardan birining davlati hududida chegara punktidan yoki istalgan yuk ortiladigan punktidan boshqa Ahdlashuvchi Tomonning hududida joylashgan aralash tashish terminaligacha aralash tashish ruxsatnomasi asosida amalga oshiriladi.

2. Kuzatib boriladigan yuklarni aralash tashish faoliyati uchun beriladigan ruxsatnomalarning namunalari va miqdori Qo‘shma qo‘mita yig‘ilishlarida Ahdlashuvchi Tomonlar tarafidan o‘zarolik asosida belgilanadi.

3. Ahdlashuvchi Tomonlar, xalqaro normalarga muvofiq tekis vagon ustiga transport vositalari yuklangan Ro-La poyezdining chegara hududlarini kesib o‘tishi jarayonlarini imkon qadar qisqa vaqtlarda amalga oshirilishini ta’minlaydilar.

1. Ahdlashuvchi Tomonlardan birining davlati hududida joylashgan yuklarni aralash tashish terminallari o‘rtasida aralash tashish vositalarini tashish faqat mazkur Ahdlashuvchi tomon hududida ro‘yxatdan o‘tgan transport vositalarida amalga oshiriladi.

2. Aralash tashish operatsiyalari uchun mo‘ljallangan yuklarni aralash tashish terminallari Qo‘shma qo‘mitayig‘ilishlarida aniqlanadi.

1. Aralash tashish ruxsatnomasi amaldagi xalqaro shartnomalarga muvofiq talab etiluvchi boshqa hujjatlar bilan birga temir yo‘l vagoni yoki kemaga ortilgan transport vositasida saqlanishi lozim. Yuklarni aralash tashishni amalga oshirish huquqini bkruvchi hujjatlar butun safar davomida transport vositasida saqlanishi va Ahdlashuvchi Tomonlarning tegishli vakolatli organlari talab etgan vaqtda ko‘rsatilishi lozim. bunday ruxsatnomaning yo‘qligi transport vositasining ruxsatsiz harakatlanayotganligini anglatadi va uning chegara hududini kesib o‘tishga ruxsat berilmaydi. Ruxsatnomaga kiritilgan har qanday noqonuniy o‘zgartirishlar uning bekor bo‘lishiga olib keladi. Bunday ruxsatnomalar tegishli tarzda bekor qilinadi.

2. Ahdlashuvchi Tomonlardan birining davlati hududidan chiqayotganda yuklarni aralash tashishni amalga oshirish huquqini beruvchi barcha tegishli hujjatlar (CIM-SMGS yuk xati va boshqa hujjatlar) transport vositasida saqlanishi lozim.

3. Yuklarni aralash tashishni amalga oshiruvchi jismoniy va yuridik shaxslar hamda transport vositalari, shuningdek, tashiluvchi yuklar Ahdlashuvchi Tomonlardan birining davlati hududiga kirayotganda yoki undan chiqayotganda Ahdlashuvchi Tomonlar davlatlarning tegishli milliy qonunchiligiga muvofiq tekshirilishi lozim.

4.. Tashuvchi yoki xizmat operatori, shuningdek, ularning xizmatchilari Ahdlashuvchi Tomonlar davlatlarning qonunlariga va yo‘riqnomalariga amal qilishlari shart.

1. Ahdlashuvchi Tomonlar, ularning temir yo‘l agentliklari, port ma’muriyatlari, transport kompaniyalari va aralash tashish xizmati operatorlari aralash tashishning afzalliklarini hisobga olib, yuklarni aralash tashishni rag‘batlantirish uchun zarur choralar ko‘rish to‘g‘risida kelishib oladilar. Aralash tashish uchun beriladigan imtiyozlar Qo‘shma qo‘mita yig‘ilishlarida muhokama qilinadi.

2. Ahdlashuvchi Tomonlar yuklarni aralash tashish operatsiyalarini amalga oshiruvchi aralash tashish xizmati operatorlari hamda temir yo‘l, suv va avtomobil transporti kompaniyalarining faoliyatini qo‘llab-quvvatlaydi va ularning raqobatbardoshligi va samaradorligini oshirishga ko‘maklashadilar.

3. Ahdlashuvchi Tomonlar aralash tashish infratuzilmasini rivojlantirish maqsadida o‘z temir yo‘l kompaniyalari va port ma’muriyatlariga ko‘maklashadilar.

4. Ahdlashuvchi Tomonlar dam olish va rasmiy bayram kunlari yuklarni aralash tashish terminaligacha yoki terminalidan aralash tashish operatsiyalarining cheklanipsharini bartaraf etish uchun zarur choralar ko‘radilar.

5. Ahdlashuvchi Tomonlar aralash tashishning boshlang‘ich va so‘nggi bosqichida umumiy og‘irligi 44 tonnagacha bo‘lgan ISO konteynerli yuk avtomobillarining o‘tishi uchun o‘z milliy qonunchiliklariga muvofiq eng qulay sharoitlarni yaratib berishga harakat qiladilar.

6. Ahdlashuvchi Tomonlar davlatlari ishtirokchi bo‘lgan xalqaro shartnomalarga va ularning milliy qonunchiligi talablariga muvofiq transport vositalari yuklangan poyezd vagonlarining chegara hududlarini qisqa muddatda kesib o‘tishini hamda chegara hududlarida tekshirish, bojxona hujjatlarini rasmiylashtirish ishlarida o‘zaro amaliy yordam beradilar.

7. Ahdlashuvchi Tomonlar har ikkala Tomon tashuvchilari foydalanadigan yo‘nalishlarini rivojlantirishda birgalikda faoliyat olib boradilar.

1. Ahdlashuvchi Tomonlar o‘zlarining milliy qonunchiligiga muvofiq ushbu Bitimning bajarilishi yuzasidan vakolatli organlari o‘rtasida o‘zaro axborot almashinuvini ta’minlaydilar.

2. Mazkur Bitimning bajarilishi va qo‘llanishining barcha masalalarini tartibga solish maqsadida har ikkala Ahdlashuvchi Tomonning vakillaridan iborat bo‘lgan Qo‘shma qo‘mita tashkil etiladi. Mazkur Qo‘mita har ikkala Ahdlashuvchi Tomonlarning vakolatli organlari vakillaridan iborat bo‘ladi.

3. Qshma qo‘mitaning yig‘ilishlari navbat bilan Ahdlashuvchi Tomonlar davlatlarining hududlarida o‘tkaziladi. Yig‘ilishlarni o‘tkazish muddatlari tomonlarning o‘zaro kelishuvi asosida belgilanadi. Bir Ahdlashuvchi Tomon tarafidan tayyorlangan Qo‘shma qo‘mita yig‘ilishining kun tartibi boshqa Ahdlashuvchi Tomonga yig‘ilish kunidan kamida ikki hafta oldin taqdim etilishi lozim.

4. Qo‘shma qo‘mita, mazkur Bitimning bajarilishi va qo‘llanilishidan tashqari, aralash tashish sohasidagi muammolarni muhokama va hal qilish uchun zarur choralar ko‘radi Qo‘shma qo‘mita ushbu Bitimga o‘zgartish va qo‘shimchalar kiritish yuzasidan takliflar berishi mumkin.

Ahdlashuvchi Tomonlar ushbu Bitim bilan tartibga solingan barcha ma’lumot va axborotlar uchinchi tomonlarga ularni taqdim etgan Ahdlashuvchi Tomonning yozma roziligisiz taqdim qilinmasligini bildiradilar.

Yuklarni aralash tashishning ushlanib qolinishiga olib keluvchi fors-major holatlarida Ahdlashuvchi Tomonlar bunday ushlanib qolishlarni bartaraf etish uchun tegishli choralar ko‘radilar.

Mazkur Bitimni talqin qilish yoki qo‘llash yuzasidan kelib chiqadigan nizolar Ahdlashuvchi Tomonlar o‘rtasidao‘zaro maslahatlashuv va muzokaralar yo‘li bilan hal etiladi.

Mazkur Bitimga Ahdlashuvchi Tomonlarning o‘zaro roziligiga ko‘ra ushbu Bitimning ajralmas qismi hisoblanadigan alohida bayonnomalar bilan o‘zgartish va qo‘shimchalar kiritilishi mumkin. Bunday o‘zgartish va qo‘shimchalar ushbu Bitimning 13-moddasida ko‘rsatilgan tartibda kuchga kiradi.

1. Mazkur Bitim uning kuchga kirishi uchun zarur bo‘lgan ichki protseduralarning bajarilganligi to‘g‘risida Ahdaashuvchi Tomonlar tarafidan so‘ngi yozma xabarnoma diplomatik kanallar orqali olingan sanadan boshlab kuchga kiradi.

2. Mazkur Bitim nomuayyan muddatga tuziladi va Ahdlashuvchi Tomonlardan biri ushbu Bitimni tugatish niyati to‘g‘risida diplomatik kanallar orqali boshqa Ahdlashuvchi Tomonni yozma xabardor qilmaguniga qadar amal qiladi. Bunday holda, Bitimning amal qilishi boshqa Ahdlashuvchi Tomon mazkur tugatish haqidagi yozma xabarnomani olgan kundan boshlab, olti oydan so‘ng tugatiladi.

Anqara shahrida 2017-yil 25-oktabrda ikki asl nusxadahar biri o‘zbek, turk va ingliz tillarida tuzildi, bunda barcha matnlar teng autentikdir. Bitimning qoidalarini talqin qilishda kelishmovchiliklar yuzaga kelgan taqdirda, ingliz tilidagi matn ustuvor hisoblanadi.