Ushbu Qonun davlat soliq xizmati organlari faoliyatining huquqiy asoslarini belgilab beradi.

Davlat soliq xizmati organlari soliqlar, yigʻimlar va boshqa toʻlovlarning (bundan buyon matnda — soliqlar deyiladi) toʻliq va oʻz vaqtida budjetga tushishini taʼminlash maqsadlarida tuziladi.

Soliq nazorati soliqqa tortiladigan subyektlar va obyektlarni hisobga olishning, shuningdek soliq toʻgʻrisidagi qonun hujjatlariga rioya etilishini nazorat qilishning yagona tizimidan iborat.

Soliq nazorati davlat soliq xizmati organlari tomonidan soliqqa tortilishi lozim boʻlgan subyektlar va obyektlarni hisobga olish, soliqlarga doir tekshiruvlar oʻtkazish, soliq toʻlovchilar, boshqa shaxslarni soʻrab-surishtirish vositasida hamda qonun hujjatlarida nazarda tutilgan boshqa shakllarda amalga oshiriladi.

Davlat soliq xizmati organlari quyidagilardir: Oʻzbekiston Respublikasi Davlat soliq qoʻmitasi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi hamda Toshkent shahar davlat soliq bosh boshqarmalari, viloyatlar davlat soliq boshqarmalari, shuningdek tumanlar, shaharlar va shaharlardagi tumanlarning davlat soliq inspeksiyalari.

Oʻzbekiston Respublikasi Davlat soliq qoʻmitasi tarkibida hududiy boʻlinmalarga ega boʻlgan: xoʻjalik yurituvchi subyektlarning moliya-xoʻjalik faoliyatini nazorat hamda hujjat asosidagi tekshiruv va taftishni amalga oshiruvchi maxsus nazorat-taftish boʻlinmasi, shuningdek davlat soliq xizmati organlarida rejim va xodimlar bilan ishlash maxsus boʻlinmasi tuziladi.

Davlat soliq xizmati organlari oʻz faoliyatlarida Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasiga, ushbu Qonunga, boshqa qonun hujjatlariga, shuningdek Oʻzbekiston Respublikasining xalqaro shartnomalariga amal qiladilar.

Davlat soliq xizmati organlari oʻz faoliyatlarini davlat hokimiyati va boshqaruvi mahalliy organlaridan mustaqil tarzda qonun hujjatlariga muvofiq amalga oshiradilar.

Davlat soliq xizmati organlarining oʻz vakolatlari doirasida qabul qiladigan qarorlari barcha yuridik va jismoniy shaxslar uchun majburiydir.

Davlat soliq xizmati organlari yuridik shaxslar hisoblanadi, respublika budjeti mablagʻlari hisobidan taʼminlanadi, Oʻzbekiston Respublikasi Davlat gerbining tasviri tushirilgan va oʻz nomi bitilgan muhrga ega boʻladi.

Oʻzbekiston Respublikasi Davlat soliq qoʻmitasining tuzilishi va faoliyatini tashkil etish Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan tasdiqlanadigan Oʻzbekiston Respublikasi Davlat soliq qoʻmitasi toʻgʻrisidagi nizom bilan belgilanadi.

Davlat soliq xizmati organlarining asosiy vazifalari quyidagilardan iborat:

soliq toʻgʻrisidagi qonun hujjatlariga rioya etilishini, soliqlarning, Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi huzuridagi Budjetdan tashqari Pensiya va Respublika pul jamgʻarmalariga majburiy toʻlovlarning toʻgʻri hisoblab chiqarilishi, toʻliq va oʻz vaqtida toʻlanishini, shuningdek fuqarolarning shaxsiy jamgʻarib boriladigan pensiya hisobvaraqlariga jamgʻarib boriladigan majburiy pensiya badallarining toʻgʻri va toʻliq hisoblab chiqarilishi hamda oʻz vaqtida kiritilishini nazorat qilish;

soliq toʻgʻrisidagi qonun hujjatlariga rioya etilishi uchun zarur shart-sharoitlarni taʼminlash, soliq toʻlovchilarga soliqlar boʻyicha majburiyatlarni bajarishlarida yordam koʻrsatish;

soliq siyosatining roʻyobga chiqarilishida bevosita qatnashish;

soliqqa tortiladigan obyektlar va subyektlarning toʻliq hamda oʻz vaqtida hisobga olinishini taʼminlash;

soliqlar boʻyicha huquqbuzarliklar sodir etilishining oldini olish, ularni aniqlash va bartaraf etish.

Davlat soliq xizmati organlari oʻz vakolatlari doirasida quyidagi huquqlarga ega:

1) soliq toʻlovchilarning (shu jumladan, soliq toʻlovchi bilan bogʻliq boʻlgan subyektlarning) moliyaviy hujjatlari, shartnomalari (kontraktlari), rejalari, smetalari, daromadlar haqidagi deklaratsiyalari soliqlarni va Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi huzuridagi Budjetdan tashqari Pensiya va Respublika yoʻl jamgʻarmalariga majburiy toʻlovlarni hisoblab chiqarish hamda toʻlash, fuqarolarning shaxsiy jamgʻarib boriladigan pensiya hisobvaraqlariga jamgʻarib boriladigan majburiy pensiya badallarini kiritish bilan bogʻliq boshqa hujjatlarini, shuningdek eksport-import operatsiyalari bilan bogʻliq hujjatlarini tekshirish, tekshiruv vaqtida yuzaga keladigan masalalar boʻyicha zarur tushuntirishlar, maʼlumotnomalar va axborotlar olish;

3) belgilangan tartibda:

soliq toʻgʻrisidagi qonun hujjatlarining buzilishiga yoʻl qoʻyayotgan yuridik va jismoniy shaxslardan daromadni (foydani) va soliqqa tortiladigan boshqa obyektlar yashirilganligidan dalolat beruvchi hujjatlarni, shuningdek huquqbuzarlik predmetlarini olib qoʻyish;

4) kassalarni va tovar-moddiy boyliklar hamda hujjatlar saqlanadigan joylarni muhrlab qoʻyish, tovarlar, buyumlar, xom ashyo, materiallar va yarim tayyor mahsulotlarning namunalarini, shuningdek hujjatlarni olib qoʻyish va ularni tekshirishga, tadqiq qilishga va ekspertizaga yuborish;

5) savdo, tovarlarni berish va xizmatlar koʻrsatish qoidalariga, shuningdek naqd pul tushumining bankka vaqtida topshirilishiga rioya etilishini tekshirish;

6) yuridik va jismoniy shaxslarning qayerda joylashganligidan qatʼi nazar, daromad (foyda) olish uchun foydalaniladigan yoxud soliqqa tortish obyektlarini saqlab turish bilan bogʻliq boʻlgan ishlab chiqarish binolari, omborxonalar, savdo va boshqa binolarni hamda joylarni (shu jumladan alohida rejimdagi korxonalarni) tekshirish, bajarilgan ishlarni, koʻrsatilgan xizmatlarni tekshiruv tariqasida oʻlchash va tovar-moddiy boyliklarni roʻyxat qilish. Soliq xizmati organlarining soliqlar boʻyicha tekshirish oʻtkazayotgan mansabdor shaxslari mazkur binolar yoki joylarga kiritilmagan taqdirda davlat soliq xizmati organlari oʻzlarida mavjud boʻlgan axborotlar (shu jumladan, soliq toʻlovchining xarajatlari haqidagi axborotlar) asosida yoki boshqa shunga oʻxshagan soliq toʻlovchilarga solinadigan soliqlarni nazarda tutgan holda soliqlar summasini mustaqil ravishda belgilashga haqlidirlar;

7) yuridik va jismoniy shaxslardan qonun hujjatlarining buzilganligi aniqlangan hollarni bartaraf etishni talab qilish;

8) yuridik hamda jismoniy shaxslar hujjatlar asosida (hisob-kitobli) tekshiruv oʻtkazilishini yoki davlat soliq xizmati organlarining mansabdor shaxslari daromad (foyda) olish uchun foydalaniladigan yoki soliqqa tortish obyektini saqlab turish bilan bogʻliq binolar va joylarga kirishini rad etsa, soliqlar va Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi huzuridagi Budjetdan tashqari Pensiya va Respublika yoʻl jamgʻarmalariga majburiy toʻlovlarni hisoblab chiqarish va toʻlash bilan bogʻliq moliyaviy hisobotlar, hisob-kitoblar, deklaratsiyalar va boshqa hujjatlarni soliq xizmati organlariga va ularning mansabdor shaxslariga tekshirish oʻtkazilayotgan vaqtda taqdim etmasa (yoki taqdim etishni rad qilsa), bunday yuridik shaxslarning, shuningdek qonun hujjatlariga muvofiq jismoniy shaxslarning banklardagi va boshqa moliya-kredit muassasalaridagi hisob-kitob va boshqa hisobvaraqlari boʻyicha operatsiyalarini toʻxtatib qoʻyish. Xoʻjalik yurituvchi subyektlarning banklardagi va boshqa kredit tashkilotlaridagi hisob-kitob raqamlari hamda boshqa hisobvaragʻlari boʻyicha operatsiyalarini toʻxtatib qoʻyish sud tartibida amalga oshiriladi, jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirish va terrorizmni moliyalashtirishning aniqlangan hollari bundan mustasno.

9) qonun hujjatlarida belgilangan tartibda:

soliqlarga oid qonunbuzarliklar haqidagi ishlarni koʻrib chiqish va yuridik hamda jismoniy shaxslarga nisbatan moliyaviy jazo choralari qoʻllash. Xoʻjalik yurituvchi subyektlarga nisbatan moliyaviy jazo choralari sud tartibida qoʻllaniladi, ularning sodir etilgan huquqbuzarlikdagi aybiga iqror boʻlganligi va moliyaviy jazo choralari summalarini ixtiyoriy ravishda toʻlaganligi hollari bundan mustasno;

maʼmuriy huquqbuzarliklar toʻgʻrisidagi ishlarni koʻrib chiqish va maʼmuriy jazo choralarini qoʻllash;

10) soliqlar borasida qonunbuzarlik faktlari boʻyicha tovar-moddiy boyliklarni qonun hujjatlarida belgilangan hollarda va tartibda musodara qilish. Xoʻjalik yurituvchi subyektlarning tovar-moddiy boyliklarini musodara qilish sud tartibida amalga oshiriladi.

11) soliqlar boʻyicha boqimandalarni, shuningdek jarima summalarini qonun hujjatlariga muvofiq soʻzsiz undirib olish;

12) yuridik va jismoniy shaxslarning gʻayriqonuniy ravishda olgan mablagʻlarini davlat daromadiga undirish haqida ularga nisbatan sudda daʼvo qoʻzgʻatish;

13) tadbirkorlik faoliyatini amalga oshirayotgan yuridik va jismoniy shaxslarning moliya-xoʻjalik faoliyatini tekshirish va taftish qilishni belgilangan tartibda muvofiqlashtirish, nazorat qiluvchi organlar xoʻjalik yurituvchi subyektlarning moliya-xoʻjalik faoliyatini tekshirish va taftish qilish yuzasidan amalga oshirayotgan ishlarni toʻxtatish haqida takliflar kiritish;

Davlat soliq xizmati organlari ushbu Qonunda va boshqa qonun hujjatlarida nazarda tutilgan oʻzga huquqlarga ham egadirlar.

Davlat soliq xizmati organlarining ushbu modda birinchi qismining 1—7-bandlarida nazarda tutilgan huquqlari davlat soliq xizmati organlarining barcha mansabdor shaxslariga, 8—13-bandlarida nazarda tutilgan huquqlar esa, davlat soliq xizmati organlarining faqat boshliqlariga va ularning oʻrinbosarlariga beriladi.

Davlat soliq xizmati organlari davlat statistika, axborot, arxiv, maʼlumot va boshqa tashkilotlarining soliq toʻlovchilar haqidagi maʼlumotlarni berish yuzasidan koʻrsatadigan xizmatlari (bajaradigan ishlari) uchun haq toʻlashdan ozod qilinadi.

Davlat soliq xizmati organlari:

1) soliq toʻgʻrisidagi qonun hujjatlariga rioya etilishi, soliqlarning, Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi huzuridagi Budjetdan tashqari Pensiya va Respublika pul jamgʻarmalariga majburiy toʻlovlarning toʻgʻri hisoblab chiqarilishi, toʻliq va oʻz vaqtida toʻlanishi, shuningdek fuqarolarning shaxsiy jamgʻarib boriladigan pensiya hisobvaraqlariga jamgʻarib boriladigan majburiy pensiya badallarining toʻgʻri va toʻliq hisoblab chiqarilishi hamda oʻz vaqtida kiritilishi ustidan davlat nazoratini amalga oshirishlari, ushbu Qonun va boshqa qonun hujjatlari talablariga rioya etishlari.

2) yuridik va jismoniy shaxslarning huquqlari hamda qonun bilan qoʻriqlanadigan manfaatlarini himoya qilishlari;

3) soliqqa tortiladigan subyektlar va obyektlar, hisoblab chiqarilgan va toʻlangan soliqlarning toʻliq va oʻz vaqtida hisobga olinishini, shuningdek jismoniy shaxslarning tadbirkorlik faoliyati bilan shugʻullanish tartibiga rioya etishlari ustidan nazoratni taʼminlashlari;

4) soliq haqidagi qonun hujjatlarini qoʻllash boʻyicha yoʻriqnoma materiallar, uslubiy koʻrsatmalar va qoʻllanmalar ishlab chiqish va nashr etishlari;

5) soliqlar boʻyicha tekshiruvlar oʻtkazilayotgan vaqtda soliq toʻlovchilarga ularning huquqlari va vazifalarini tushuntirishlari;

6) soliq toʻlovchilarga oʻtkazilgan tekshiruvlar natijalarini maʼlum qilishlari;

7) soliq toʻlovchilarga soliq haqidagi qonunlar va normativ hujjatlarni oʻz vaqtida yetkazishlari;

8) soliq haqidagi qonun hujjatlarini buzish faktlarini toʻplash, tahlil etish va baholashlari hamda soliqlar boʻyicha huquqbuzarliklarga yoʻl ochib berayotgan sabablar va sharoitlarni bartaraf etish toʻgʻrisida tegishli organlarga takliflar kiritishlari;

9) huquqni muhofaza qiluvchi organlar bilan birgalikda soliqlar boʻyicha huquqbuzarliklarga qarshi kurashning uzoq muddatli va joriy dasturlarini ishlab chiqish va amalga oshirishlari;

10) soliqlarga oid qonun hujjatlari buzilganligi toʻgʻrisidagi arizalar, xabarlar va boshqa axborotlarni tekshirishlari;

11) yuridik va jismoniy shaxslarga ular soliq toʻlovchi sifatida roʻyxatga olinganliklari toʻgʻrisidagi hujjatlarni, roʻyxatdan oʻtkazish (identifikatsiyalash) tartib raqamlarini qonun hujjatlarida belgilangan tartibda berishlari;

12) davlatga yoki fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlariga meros huquqi boʻyicha oʻtgan xazinalarning va mol-mulkning hisobini yuritishlari, ularni baholashlari va ularning oʻtkazilishini nazorat etishlari;

12¹) davlat daromadiga oʻtkazilgan mol-mulkning realizatsiya qilinishidan olingan pul mablagʻlarining davlat daromadiga toʻliq va oʻz vaqtida tushishi ustidan nazorat olib borishlari, shuningdek davlat organlariga begʻaraz oʻtkazilgan mol-mulk hisobini olib borishlari;

13) masalani hal etish davlat soliq xizmati organlarining vakolat doirasidan chiqqan hollarda qonun hujjatlarini buzish faktlariga oid materiallarni prokuratura, ichki ishlar, milliy xavfsizlik xizmati organlariga va sudga oshirishlari;

14) yuridik va jismoniy shaxslar valyuta hamda eksport-import operatsiyalarini amalga oshirishning belgilangan tartibiga rioya etishlarini oʻz vakolatlari doirasida nazorat qilishlari;

15) qonun hujjatlariga muvofiq soliq toʻlovchilarga taalluqli maʼlumotlarning maxfiyligiga rioya etishlari;

16) oʻzlariga boʻysunadigan boʻlinmalar faoliyatini nazorat qilishlari shart.

Davlat soliq xizmati organlari qonun hujjatlarida nazarda tutilgan boshqa majburiyatlarni ham bajaradilar.

Davlat soliq xizmati organlari oʻz zimmalariga yuklatilgan vazifalarni davlatning boshqa boshqaruv organlari, davlat hokimiyati mahalliy organlari, fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari, huquqni muhofaza qiluvchi, statistika va moliya organlari, banklar va boshqa tashkilotlar bilan oʻzaro hamkorlikda bajaradilar. Mazkur organlar va tashkilotlar soliq haqidagi qonun hujjatlariga rioya etilishi ustidan davlat nazoratini amalga oshirish va soliqlar boʻyicha huquqbuzarliklarga qarshi kurashda davlat soliq xizmati organlariga koʻmaklashishlari shart.

Davlat soliq xizmati organlari, huquqni muhofaza qiluvchi organlar, moliya organlari, banklar va boshqa moliya-kredit tashkilotlari oʻzaro kelishib belgilangan tartibda soliqlar boʻyicha huquqbuzarliklarga oid mavjud materiallar va huquqbuzarliklarning oldini olish yuzasidan koʻrilgan chora-tadbirlar, oʻtkazilayotgan tekshiruvlar toʻgʻrisida bir-birlarini xabardor qiladilar, shuningdek zimmalariga yuklatilgan vazifalarni bajarish maqsadida boshqa axborotlarni almashib turadilar.

Oʻzbekiston Respublikasi Davlat soliq qoʻmitasi oʻz vakolatlari doirasida soliqqa tortish subyektlari va obyektlari, soliq bazasini belgilash, soliq imtiyozlarini qoʻllash, soliq haqidagi qonun hujjatlarining ayrim qoidalarini tushuntirish bilan bogʻliq masalalar yuzasidan qabul qiladigan umumiy majburiy tusdagi normativ hujjatlar Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi bilan kelishilgan holda Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligida roʻyxatdan oʻtkazilishi lozim.

Soliq toʻlovchilarning hisobga olinishini va soliq haqidagi qonun hujjatlariga rioya etilishi ustidan nazoratni taʼminlash maqsadida banklar va boshqa moliya-kredit tashkilotlari:

1) xoʻjalik yurituvchi subyektlar davlat soliq xizmati organlarida roʻyxatga olinganliklarini tasdiqlovchi hujjat taqdim etgan taqdirdagina ular uchun hisob-kitob va boshqa hisobvaraqlari ochishlari mumkin va bu hisobvaraqlar ochilganligi haqida ular ochilgan kunning ertasidan kechiktirmay mazkur organga xabar beradilar;

2) xoʻjalik yurituvchi subyektlar budjet oldidagi oʻz majburiyatlarini bajarmagan taqdirda, bunday subyektlarning hisob-kitob raqamlari va boshqa hisobvaraqlarini sudning qaroriga binoan yopadilar.

3) davlat soliq xizmati organlarining soliq toʻlovchi mijozlardan belgilangan muddatda toʻlanmagan soliqlar va jarimalarni soʻzsiz undirish toʻgʻrisidagi farmoyishlarini (inkasso topshiriqlarini) mehnatga doir huquqiy munosabatlardan kelib chiqadigan, alimentlar undirish haqidagi, mualliflik shartnomalari boʻyicha haq toʻlashga doir, shuningdek hayot va sogʻliqqa yetkazilgan zararning oʻrnini qoplash haqidagi talablarni qondirish uchun hisobvaraqdan pul mablagʻlari oʻtkazilishi yoki berilishini nazarda tutadigan ijro hujjatlari boʻyicha mutanosib ravishda bajaradilar;

4) soliq toʻlovchi mijozning mablagʻlari boʻlsa, uning hisob-kitob yoki boshqa hisobvaragʻidan mablagʻlarni hisobdan chiqarish operatsiyasi amalga oshirilgan kuni soliqlar va jarima summalarini budjet daromadiga oʻtkazadilar;

6) davlat soliq xizmati organlarining yozma talabi boʻyicha soliq toʻlovchi mijozlarning hisob-kitob yoki boshqa hisobvaraqlaridan pul mablagʻlari berish, oʻtkazish yoki ularni hisobdan chiqarishga doir barcha operatsiyalarni toʻxtatib qoʻyadilar. Banklardagi hisobvaraqlar boʻyicha operatsiyalarni toʻxtatib qoʻyish sud tartibida amalga oshiriladi, jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirish va terrorizmni moliyalashtirishning aniqlangan hollari bundan mustasno;

7) davlat soliq xizmati organlarining mansabdor shaxslariga:

yuridik shaxslarning hisob-kitob yoki boshqa hisobvaraqlari;

jismoniy shaxslarning depozit va boshqa hisobvaraqlari boʻyicha amalga oshirilgan operatsiyalarni tekshirish uchun qonun hujjatlarida belgilangan tartibda yoʻl qoʻyadilar;

8) davlat soliq xizmati organlarining soʻrovnomasiga koʻra ularga soʻralayotgan davr mobaynida soliq toʻlovchi mijozlarning hisob-kitob yoki boshqa hisobvaraqlaridan amalga oshirilgan operatsiyalar va ana shu hisobvaraqlarda pul mablagʻlarining bor-yoʻqligi toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni taqdim etadilar;

9) davlat soliq xizmati organlarining soʻrovnomasiga koʻra eksport-import kontraktlarining ijrosiga doir maʼlumotlarni va qonun hujjatlarida belgilangan boshqa axborotni taqdim etadilar.

10) olti oy mobaynida (savdo va savdo-vositachilik korxonalari esa — uch oy mobaynida) bank hisobvaraqlari boʻyicha pul operatsiyalari oʻtkazish bilan bogʻliq moliya-xoʻjalik faoliyatini amalga oshirmaganligi munosabati bilan korxonalarning hisobvaraqlari yopilgan sanadan eʼtiboran ularning faoliyatni davom ettirishi maqsadga muvofiqligi toʻgʻrisidagi masalalarni belgilangan tartibda ishlab chiqish uchun axborotni ularni hisobga olgan joydagi davlat soliq xizmati organiga uch ish kuni mobaynida taqdim etadilar.

Banklar va boshqa moliya-kredit tashkilotlarining soliq toʻlovchi mijozlarning soliqlar, shuningdek jarima summalarini oʻtkazish haqidagi topshiriqlarini bajarishni kechiktirishi taqiqlanadi.

Bank va boshqa moliya-kredit tashkilotining aybi bilan soliq toʻlovchi mijozning yoki davlat soliq xizmati organining soliqlarni oʻtkazish haqidagi topshirigʻi bajarilmagan (bajarish kechiktirilgan) taqdirda bank va boshqa moliya-kredit tashkilotidan har bir kechiktirilgan kun uchun oʻtkazilmagan soliqlar summasining 0,5 foizi miqdorida belgilangan tartibda penya undiriladi.

Davlat soliq xizmati organlarining mansabdor shaxslari xizmat vazifalarini bajarish chogʻida davlat hokimiyati vakili hisoblanadilar. Davlat soliq xizmati organlari mansabdor shaxslarining soliq haqidagi qonun hujjatlariga rioya qilish xususidagi talablari barcha yuridik va jismoniy shaxslar tomonidan ijro etilishi shart.

Hech kim davlat soliq xizmati organlari mansabdor shaxslarining qonuniy faoliyatiga aralashishga haqli emas. Davlat soliq xizmati organlari mansabdor shaxslarining oʻz xizmat vazifalarini bajarishlariga toʻsqinlik qilinish, ularning oʻz xizmat vazifalarini bajarishlari munosabati bilan ularning shaʼni va qadr-qimmatini haqoratlash, ularga qarshilik koʻrsatish, tahdid qilish, zoʻravonlik qilish yoki ularning hayoti, sogʻligʻi va mol-mulkiga tajovuz qilish qonun hujjatlarida nazarda tutilgan javobgarlikka sabab boʻladi.

Soliqqa tortish subyektlari va obyektlarining toʻliq hamda oʻz vaqtida hisobga olinishini taʼminlash maqsadida davlat soliq xizmati organlarida uchastka soliq inspektorlari lavozimi tashkil etiladi. Uchastkalarning chegaralari, shuningdek uchastka soliq inspektorlarining soni Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi belgilaydigan normativlar boʻyicha belgilanadi.

Uchastka soliq inspektorlari oʻzlariga biriktirilgan uchastkada mol-mulk soligʻi va yer soligʻi toʻlovchi jismoniy shaxslarni, shuningdek tadbirkorlik faoliyati bilan shugʻullanayotgan jismoniy shaxslarni hisobga olish yuzasidan tegishli ishlarni bajaradilar hamda ular tegishli soliqlarni oʻz vaqtida toʻlashlarini nazorat qiladilar.

Oʻzbekiston Respublikasi Davlat soliq qoʻmitasining raisi Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining taqdimiga binoan Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti tomonidan tasdiqlanadi va lavozimidan Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti tomonidan ozod qilinadi.

Oʻzbekiston Respublikasi Davlat soliq qoʻmitasi raisining oʻrinbosarlari, Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahar davlat soliq boshqarmalari boshliqlari Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti tomonidan tayinlanadi va lavozimidan ozod qilinadi.

Oʻzbekiston Respublikasi Davlat soliq qoʻmitasining mansabdor shaxslari, Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahar davlat soliq boshqarmalari boshliqlarining oʻrinbosarlari, Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahar davlat soliq boshqarmalari boʻlimlarining boshliqlari, davlat soliq inspeksiyalarining boshliqlari Oʻzbekiston Respublikasi Davlat soliq qoʻmitasi raisining buyrugʻi bilan tayinlanadi.

Davlat soliq xizmati organlarining ushbu moddaning birinchi — uchinchi qismlarida sanab oʻtilmagan mansabdor shaxslari davlat soliq xizmati tegishli organining rahbari tomonidan tayinlanadi.

Davlat soliq xizmati organlarining mansabdor shaxslariga egallab turgan lavozimi va ish stajiga muvofiq quyidagi maxsus unvonlar beriladi:

soliq xizmatining bosh davlat maslahatchisi;

soliq xizmatining I darajali davlat maslahatchisi;

soliq xizmatining II darajali davlat maslahatchisi;

soliq xizmatining III darajali davlat maslahatchisi;

soliq xizmatining I darajali maslahatchisi;

soliq xizmatining II darajali maslahatchisi;

soliq xizmatining III darajali maslahatchisi;

soliq xizmatining I darajali inspektori;

soliq xizmatining II darajali inspektori;

soliq xizmatining III darajali inspektori;

soliq xizmatining inspektori.

Maxsus unvonlarni berish va ulardan mahrum qilish tartibi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilanadi.

Davlat soliq xizmati organlari mansabdor shaxslarining xatti-harakatlari va qarorlari ustidan shikoyat qilish qonun hujjatlarida belgilangan tartibda amalga oshiriladi.

Davlat soliq xizmatining mansabdor shaxslari quyidagilar uchun Oʻzbekiston Respublikasining qonun hujjatlarida nazarda tutilgan tartibda javobgar boʻladilar:

oʻz vazifalarini bajarmaganligi yoxud zarur darajada bajarmaganligi, ijro intizomini buzganligi uchun;

ushbu Qonun va Oʻzbekiston Respublikasining boshqa qonun hujjatlari talablariga rioya qilmaganligi uchun;

gʻayriqonuniy harakatlari (harakatsizligi) natijasida fuqarolarga, korxonalar, muassasalar va tashkilotlarga moddiy va maʼnaviy zarar yetkazganligi uchun;

oʻzining gʻayriqonuniy harakatlari (harakatsizligi) natijasida xoʻjalik yurituvchi subyektlarda ishlab chiqarish hajmlarini pasaytirib yuborganligi va soliq solish bazasini kamaytirib yuborganligi uchun;

Oʻzbekiston Respublikasining qonun hujjatlariga muvofiq boʻlmagan qarorlar qabul qilganligi uchun;

boshqa huquqbuzarliklari uchun.

Soliq organlari mansabdor shaxslarining soliq tekshiruvini amalga oshirish chogʻidagi gʻayriqonuniy harakatlari bilan yetkazilgan zararlar qonunda belgilangan tartibda qoplanishi kerak.

Davlat soliq organlari xodimlarining oʻz xizmat vakolatlari doirasidan chetga chiqqanligi, shuningdek zimmasiga yuklangan xizmat vazifalarini bajarmaganligi Oʻzbekiston Respublikasining qonun hujjatlarida belgilab qoʻyilgan tartibda intizomiy, maʼmuriy yoki jinoiy javobgarlikka sabab boʻladi.

Davlat soliq xizmati organlari mansabdor shaxslarining ijtimoiy himoyasi davlat tomonidan kafolatlanadi.

Davlat soliq xizmati organlarining mansabdor shaxslari respublika budjeti mablagʻlari hisobidan majburiy davlat sugʻurtalanishi lozim.

Davlat soliq xizmati organlari mansabdor shaxslari oʻz xizmat faoliyatlarini bajarishlari bilan bogʻliq holda halok boʻlsa, ularga tan jarohati yetkazilsa, tegishli ravishda, halok boʻlgan shaxsning oilasiga yoki davlat soliq xizmati organlarining mansabdor shaxsiga qonun hujjatlarida belgilangan tartibda va miqdorda bir yoʻla beriladigan nafaqa toʻlanadi.

Davlat soliq xizmati organlarining mansabdor shaxsi oʻz xizmat faoliyatini amalga oshirishi munosabati bilan uning mol-mulkiga yetkazilgan zarar respublika budjeti mablagʻlaridan qoplanadi va bu summa keyinchalik aybdor shaxslardan undirib olinadi.

Davlat soliq xizmati organlari mansabdor shaxslarining ish haqi — mansab maoshi, maxsus unvon, koʻp yil xizmat qilganligi uchun toʻlanadigan ustama haqlar hamda Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi belgilaydigan tartibda toʻlanadigan boshqa qoʻshimcha haqlardan iborat boʻladi.

Maxsus unvon berilgan shaxslar belgilangan normalar boʻyicha bepul maxsus formali kiyim-bosh bilan taʼminlanadilar.

Davlat soliq xizmati organlarida maxsus fond tashkil etilishi mumkin, uni hosil qilish tartibi qonun hujjatlarida belgilab qoʻyiladi.

Oʻzbekiston Respublikasi Davlat soliq qoʻmitasi Oʻzbekiston Respublikasining qonun hujjatlariga va xalqaro shartnomalariga muvofiq tajriba almashish, soliq haqidagi qonun hujjatlariga rioya etilishini nazorat qilish usullarini oʻrganish va joriy etish, kadrlarni oʻqitish maqsadida hamda boshqa masalalar boʻyicha xorijiy davlatlarning soliq va boshqa organlari bilan aloqalar oʻrnatishi mumkin.