Valyuta bozorini erkinlashtirish, valyuta almashtirish operatsiyalarini kengaytirish va milliy valyutaning ichki konvertatsiyasini bosqichma-bosqich ta’minlash, naqd xorijiy valyutaning respublika hududida muomalada bo‘lishi to‘g‘risidagi amaldagi qonun hujjatlari buzilishining oldini olish maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi:

2. Belgilansinki:

almashtirish shoxobchalari faoliyati tegishli detektorlar, testerlar, xorijiy valyutalarning haqiqiyligini aniqlash uchun boshqa zarur zamonaviy asbob-uskunalar mavjud bo‘lgan taqdirdagina amalga oshiriladi;

almashtirish shoxobchalarida xorijiy valyuta cheklanmagan miqdorda xarid qilinadi;

almashtirish shoxobchalari tomonidan sotib olingan naqd xorijiy valyutadan uni keyinchalik almashtirish shoxobchalari orqali sotish uchungina foydalanilishi mumkin;

valyuta almashtirish operatsiyalari vakolatli banklar tomonidan o‘z mablag‘lari (ilgari almashtirish shoxobchalari orqali sotib olingan mablag‘lar ham shu jumlaga kiradi) va jalb qilingan mablag‘lar hisobiga, shu jumladan, mijozlarning valyuta tushumi majburiy sotilgandan keyin qoladigan mablag‘larini xarid qilish hisobiga, shuningdek, banklararo valyuta bozorida xarid qilingan mablag‘lar hisobiga amalga oshiriladi.

3. Tijorat banklariga xorijiy valyutani xorijiy valyutaga bo‘lgan talab va taklifdan kelib chiqib erkin kurs bo‘yicha xarid qilish va sotish tavsiya qilinsin.

Almashtirish shoxobchalarida naqd xorijiy valyutani xarid qilish va sotish kurslari o‘rtasidagi farqning eng ko‘p chegarasi 5 foizgacha miqdorda belgilansin.

4. Belgilansinki:

vakolatli banklarning almashtirish shoxobchalarida naqd xorijiy valyuta O‘zbekiston Respublikasi rezidentlariga pasport (O‘zbekiston Respublikasida yashash ruxsatnomasi, O‘zbekiston Respublikasi harbiy xizmatchilari uchun — harbiy bilet yoki shaxsini tasdiqlovchi guvohnoma) ko‘rsatilganda va xorijiy davlatning kirish vizasi, aviatsiya yoki temir yo‘l chiptalari mavjud bo‘lgan taqdirda sotiladi;

norezidentlarga so‘mlar xorijiy valyutaga ular tomonidan almashtirish shoxobchasining tasdiqlovchi ma’lumotnomasi yoki bankomat cheki, shuningdek, so‘mdagi mablag‘lar qonun hujjatlariga muvofiq xalqaro joriy operatsiyalar amalga oshirilishi natijasida qonuniy yo‘l bilan olinganligini tasdiqlovchi boshqa hujjatlar taqdim etilgan taqdirda ilgari so‘mga almashtirilgan xorijiy valyuta miqdorida almashtiriladi;

jismoniy shaxslar — rezidentlar tomonidan 5000 AQSh dollariga teng miqdordan oshuvchi naqd xorijiy valyutani olib chiqib ketish O‘zbekiston Respublikasi Markaziy bankining ruxsati bilan amalga oshiriladi.

5. Almashtirish shoxobchasi to‘g‘risidagi nizom 2-ilovaga muvofiq tasdiqlansin.

6. O‘zbekiston Respublikasi Markaziy bankiga:

O‘zbekiston Respublikasi hududida almashtirish shoxobchalarida valyuta almashtirish operatsiyalarini amalga oshirishga yo‘l qo‘yiladigan xorijiy valyutalar ro‘yxatini xalqaro valyuta bozorlaridagi konvertatsiyalanishdan va kurslarning barqarorligidan kelib chiqib belgilash;

bir hafta muddatda markaziy apparat tuzilmasida ichki valyuta bozorida xorijiy valyutaga bo‘lgan talab va taklif ustidan monitoring bo‘yicha maxsus ishchi guruh tashkil etish;

15 kun mobaynida 1-ilovada ko‘rsatib o‘tilgan vakolatli banklarning almashtirish shoxobchalari xodimlarini valyuta almashtirish operatsiyalarini amalga oshirish qoidalarini bilish yuzasidan attestatsiyadan o‘tkazish, keyinchalik ularga attestatsiya guvohnomalari berish;

vakolatli banklarning valyuta resurslari ko‘payishiga qarab naqd xorijiy valyutani xarid qilish va sotish bo‘yicha operatsiyalarni amalga oshirish huquqiga ega bo‘lgan banklar tarmog‘ini kengaytirish yuzasidan takliflar kiritish tavsiya qilinsin.

7. O‘zbekiston Respublikasi vakolatli banklari:

Qoraqalpog‘iston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari ishtirokida almashtirish shoxobchalari zarur darajada ishlashini, ular valyutalarning haqiqiyligini aniqlash uchun zarur zamonaviy asbob-uskunalar, sanash-hisoblash texnikasi, qo‘riqlash va yong‘in signalizatsiyasi, telefon aloqasi bilan jihozlanishini, malakali kadrlar bilan to‘ldirilishini ta’minlasinlar;

naqd xorijiy valyuta noqonuniy aylanishi va qalbaki banknotlar muomalada bo‘lishining oldini olish maqsadida O‘zbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligi, Milliy xavfsizlik xizmati va Davlat soliq qo‘mitasiga tegishli axborotni o‘z vaqtida taqdim qilsinlar.

Belgilansinki, vakolatli banklarning rahbarlari almashtirish shoxobchalarida operatsiyalar to‘g‘ri o‘tkazilishi uchun amaldagi qonun hujjatlariga muvofiq shaxsan javob beradilar.

8. O‘zbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligi, Milliy xavfsizlik xizmati, Davlat soliq qo‘mitasi, O‘zbekiston Respublikasi Prokuraturasi respublika hududida naqd xorijiy valyutaning noqonuniy aylanishiga barham berish, qalbaki banknotlarni aniqlash, aybdor shaxslarni amaldagi qonun hujjatlariga muvofiq qat’iy javobgarlikka tortish chora-tadbirlarini kuchaytirsinlar.

9. O‘zbekiston Respublikasi Hukumatining qarorlariga 3 va 3a* (maxfiy)-ilovalarga muvofiq o‘zgartirish va qo‘shimchalar kiritilsin.

10. O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki, Moliya vazirligi, Davlat soliq qo‘mitasi, vazirliklar va idoralar Adliya vazirligi bilan birgalikda bir hafta muddatda o‘z normativ hujjatlarini mazkur qarorga muvofiqlashtirsinlar.

11. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish O‘zbekiston Respublikasi Bosh vazirining birinchi o‘rinbosari B.S. Hamidov va O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki raisi F.M. Mullajonov zimmasiga yuklansin.

1. Vakolatli banklar muassasalari valyuta almashtirish operatsiyalarini amalga oshirish uchun almashtirish shoxobchalari ochadilar.

Almashtirish shoxobchalarining joylashish o‘rni va ularning ish tartibi manfaatdor tashkilotlar bilan kelishib olinadi.

2. Almashtirish shoxobchalari faoliyatiga faqat ushbu Nizomda belgilangan talablarga albatta rioya etilgan, shu jumladan almashtirish shoxobchalari O‘zbekiston Respublikasi Markaziy bankining vakolatli banklar joylashgan joydagi hududiy Bosh boshqarmalarida ro‘yxatdan o‘tkazilgan taqdirda yo‘l qo‘yiladi.

O‘zbekiston Respublikasi hududidan tashqarida, shuningdek boshqa banklar binolarida vakolatli banklarning almashtirish shoxobchalari ochishga yo‘l qo‘yilmaydi.

Almashtirish shoxobchasini ro‘yxatdan o‘tkazishda buzilishlar aniqlangan taqdirda Markaziy bankning hududiy boshqarmasi vakolatli bankka ro‘yxatdan o‘tkazishning asosli rad etilganligi to‘g‘risidagi xabarni uning sabablarini ko‘rsatgan holda yuboradi.

Ishlayotgan almashtirish shoxobchasining ro‘yxatdan o‘tkazilganligi bekor qilingan taqdirda vakolatli bank O‘zbekiston Respublikasi Markaziy bankining tegishli bildirishnomasi olingan kuni o‘zining almashtirish shoxobchasini yopishga majburdir.

3. Almashtirish shoxobchasi mijozlarning tanishishi uchun qulay bo‘lgan joyga qo‘yilgan stend bilan jihozlangan bo‘lishi kerak, stendda:

almashtirish shoxobchasining ro‘yxatdan o‘tkazilganligi va ish tartibi;

naqd xorijiy valyutaning xorijiy valyutadagi sotib olish va sotish kurslari;

mazkur almashtirish shoxobchasi tomonidan bajariladigan valyuta almashtirish operatsiyalarining turlari;

xorijiy valyutadagi pul belgilarining haqiqiyligini va to‘lovga yaroqliligini aniqlash qoidalari to‘g‘risidagi ma’lumotlar ko‘rsatiladi.

4. Almashtirish shoxobchasida operatsiyalarni amalga oshirish chog‘ida ayni bir vaqtda ikki nafar xodim – nazoratchi va kassir ishlashi kerak.

Ayrim hollarda, vakolatli bank muassasasi rahbarining farmoyishiga binoan, almashtirish shoxobchasida vaqtinchalik ishlash uchun vakolatli banklar muassasalarining eng tajribali, maxsus yo‘l-yo‘riqlar berilgan kassirlari jalb etilishi mumkin.

Bank muassasasi almashtirish shoxobchalari xodimlarini boyliklarni saqlash, qabul qilib olish, berish, ishlash, qayta hisoblab chiqish, tashish yo‘riqnomalari va qoidalari; valyuta almashtirish operatsiyalarini amalga oshirish va hisobga olish tartibi; almashtirish shoxobchalari xodimlarining valyuta almashtirish operatsiyalari belgilangan tartibini buzganlik uchun javobgarligi to‘g‘risidagi amaldagi qonun hujjatlari qoidalari bilan tanishtirishi shart.

5. Vakolatli banklar muassasalari, faoliyat ko‘rsatish sharoitlariga ko‘ra, almashtirish shoxobchasi binosini qo‘riqlashni, zarur darajada jihozlashni ta’minlaydilar, almashtirish shoxobchasi boshqa xizmatlardan ajratilgan, po‘lat sandiqlar (seyflar), telefon aloqasi, qo‘riqchilar va yong‘indan saqlash signalizatsiyasi, valyutaning haqiqiyligini aniqlash uchun detektor yoki tester bilan va boshqa zamonaviy jihozlar bilan, tegishli dasturiy ta’minotga ega bo‘lgan schyot-hisoblash va kompyuter texnikasi bilan, shuningdek barcha zarur yo‘riqnoma, nazorat va ma’lumotnoma materiallari bilan ta’minlangan bo‘lishi kerak.

Yo‘riqnoma, nazorat va ma’lumotnoma materiallari almashtirish shoxobchalari xodimlariga almashtirish shoxobchalariga rahbarlik qilish zimmasiga yuklangan shaxsda saqlanadigan maxsus daftarga imzo qo‘ydirgan holda beriladi.

6. Almashtirish shoxobchasida tegishli shaxslarni almashtirish shoxobchasi kassiri yoki nazoratchisi lavozimiga tayinlash to‘g‘risida bank bo‘yicha buyruqdan ko‘chirma bo‘lishi kerak. Ko‘rsatib o‘tilgan bank bo‘yicha buyruqdan ko‘chirma bank muassasasi rahbari tomonidan imzolangan va bankning yumaloq muhri bilan tasdiqlangan bo‘lishi zarur.

Kassir va nazoratchi bilan mehnat shartnomasi tuzishda bank muassasasi rahbarlari ularni ilgarigi ish joyidan, doimiy yashash joyidan, shuningdek ichki ishlar bo‘limidan ma’lumotnomalar olish yo‘li bilan puxta tekshiradilar. Zarurat bo‘lganda, ishga qabul qilish sinov muddati bilan amalga oshiriladi.

7. Almashtirish shoxobchasi kassiri va nazoratchisi valyuta almashtirish operatsiyasining ishonchli bajarilishi, hisobotlarning to‘g‘riligi, sumkadagi boyliklarning to‘liqligi uchun ushbu Nizomga, shuningdek O‘zbekiston Respublikasining Jinoyat va Fuqarolik hamda Ma’muriy javobgarlik to‘g‘risidagi kodekslariga muvofiq javob beradilar.

8. Kassir va nazoratchi almashtirish shoxobchasida ishlab turgan vaqtida egallab turgan lavozimi ko‘rsatilgan xizmat guvohnomalarini doimo o‘zi bilan olib yurishi kerak. Almashtirish shoxobchasining har bir xodimiga familiyasi ko‘rsatilgan shtamp biriktirib qo‘yiladi.

Almashtirish shoxobchasi binosiga begona shaxslarning kirishi taqiqlanadi. Almashtirish shoxobchalari xodimlarining o‘zlariga yuklangan ishni bajarishni boshqa shaxslarga ishonib topshirishi qat’iyan taqiqlanadi. Yaqin qarindoshlarning almashtirish shoxobchasining kassiri va nazoratchisi bo‘lib birgalikda ishlashi taqiqlanadi.

Almashtirish shoxobchasida ishdan tashqari vaqtda naqd xorijiy valyuta, blankalar, shtamplar, shuningdek naqd “so‘m”larni saqlashga yo‘l qo‘yilmaydi.

9. Valyuta almashtirish operatsiyalarini amalga oshirishda qat’iy hisobda turadigan blankalardan foydalaniladi. Qat’iy hisobda turadigan blankalar vakolatli bank buyurtmanomasiga binoan “Davlat belgisi” davlat-ishlab chiqarish birlashmasida tayyorlanadi va zarur himoya darajalariga ega bo‘ladi. Har bir blanka aynan bir xil tartib raqamiga ega bo‘lgan ikki nusxadan iborat bo‘ladi.

Qat’iy hisobda turadigan blankalarni valyuta almashtirish operatsiyalarini amalga oshirmasdan rasmiylashtirish va berish taqiqlanadi.

10. Vakolatli banklar muassasalari har qaysi almashtirish shoxobchasiga bank tomonidan belgilangan kun yoki vaqt mobaynida almashtirish shoxobchasi ishini ta’minlaydigan miqdorda so‘mlardagi va xorijiy valyutadagi avans limitini belgilaydi.

11. Almashtirish shoxobchasiga milliy valyutani, xorijiy valyutani, boshqa boyliklarni ish boshlanishiga yetkazib berish va ish kuni mobaynida ular bilan ta’minlab turish inkassator tomonidan amalga oshiriladi. Inkassatorlar tomonidan yetkazib berilgan sumka kassir tomonidan nazoratchi ishtirokida qabul qilib olinadi, bunda sumkaning sozligi va plombaning butunligi puxta tekshiriladi.

Agar almashtirish shoxobchasi ishi moddiy boyliklarning katta aylanmasi bilan bog‘liq bo‘lsa, keyingi kun uchun boyliklarni va qat’iy hisobda turadigan blankalarni olish va tayyorlab qo‘yish kassir tomonidan bir kun oldin amalga oshirilishi kerak.

12. Almashtirish shoxobchasida quyidagi operatsiyalar amalga oshiriladi:

naqd xorijiy valyutani naqd so‘mga sotib olish;

xorijiy valyutadagi yo‘l cheklarini naqd so‘mga sotib olish;

norezidentlar tomonidan almashtirish punktining ma’lumotnomasi yoki bankomat cheki taqdim etilgan taqdirda, shuningdek so‘m mablag‘lari qonun hujjatlariga muvofiq xalqaro joriy operatsiyalar amalga oshirilishi natijasida qonuniy yo‘l bilan olinganligini tasdiqlovchi boshqa hujjatlar taqdim etilgan taqdirda ularga xorijiy valyutani (yo‘l cheklarini) ilgari almashtirilgan summa doirasida so‘mga xorijiy valyuta va yo‘l cheklarini sotish;

naqd xorijiy valyutani O‘zbekiston Respublikasi rezidentlariga naqd so‘mga sotish;

O‘zbekiston Respublikasi Markaziy bankining ruxsatnomalariga muvofiq, vakolatli banklar rahbarlarining almashtirish shoxobchalari ochish to‘g‘risidagi buyruqlarida nazarda tutilgan boshqa operatsiyalar.

13. Vakolatli banklar naqd xorijiy valyutani o‘z almashtirish shoxobchalari orqali xarid qilish va sotish operatsiyalarini amalga oshirish uchun tegishli ruxsatnomaga ega bo‘lishlari kerak.

14. Naqd xorijiy valyuta O‘zbekiston Respublikasi rezidentlari va norezidentlaridan cheklashlarsiz sotib olinadi. Sotib olingan xorijiy valyuta birjadan tashqari valyuta bozorida majburiy sotilmaydi.

Xorijiy valyutani emitent mamlakatda qonuniy to‘lov vositasi hisoblangan banknotlar qiymati va emissiya yillari bo‘yicha xarid qilish va sotib olishda biror-bir cheklashlar joriy etish taqiqlanadi.

Xorijiy davlatlarning shikastlangan pul belgilari (haqiqiyligi shubha uyg‘otadigan pul belgilari, yarim tomoni yo‘q banknotlar) mijoz hisobiga emitent bankka ekspertizaga jo‘natish uchun vakolatli bank muassasalari tomonidan inkassoga qabul qilinishi mumkin.

15. Vakolatli banklarning almashtirish shoxobchalarida naqd xorijiy valyuta O‘zbekiston Respublikasi rezidentlariga pasport (O‘zbekiston Respublikasida yashash ruxsatnomasi, O‘zbekiston Respublikasi harbiy xizmatchilari uchun — harbiy bilet yoki shaxsini tasdiqlovchi guvohnoma) ko‘rsatilganda va xorijiy davlatning kirish vizasi, aviatsiya yoki temir yo‘l chiptalari mavjud bo‘lgan taqdirda sotiladi.

Malayziya, Tailand, Birlashgan Arab Amirliklari, Bahrayn va MDH mamlakatlariga jo‘nab ketayotgan shaxslardan naqd so‘mlarni xorijiy valyutaga almashtirishda xorijiy davlatning kirish vizasi mavjudligi talab etilmaydi.

Almashtirish chog‘ida aviatsiya yoki temir yo‘l chiptalari sotilgan valyuta miqdori ko‘rsatilgan holda almashtirish shoxobchasining shtampi bilan tasdiqlanadi. Ushbu chiptalar almashtirish shoxobchasining sotilgan xorijiy valyuta chiptalarda ko‘rsatilgan miqdorda qaytadan almashtirilganligi to‘g‘risidagi ma’lumotnomasi mavjud bo‘lgan taqdirda qayta topshiriladi.

Aviatsiya yoki temir yo‘l chiptalarida almashtirish shoxobchalarining almashtirganlik to‘g‘risidagi shtamplari mavjud bo‘lgan taqdirda respublika tashqarisiga chiqib ketayotgan shaxslarga so‘mlarni xorijiy valyutaga almashtirishga yo‘l qo‘yilmaydi.

16. Norezidentlarga so‘mlarni xorijiy valyutaga almashtirish ular tomonidan almashtirish shoxobchasining tasdiqlovchi ma’lumotnomasi yoki bankomat cheki, shuningdek, so‘mdagi mablag‘lar qonun hujjatlariga muvofiq xalqaro joriy operatsiyalar amalga oshirilishi natijasida qonuniy yo‘l bilan olinganligini tasdiqlovchi boshqa hujjatlar taqdim etilgan taqdirda ilgari valyuta so‘mga almashtirilgan miqdor doirasida amalga oshiriladi.

17. Quyidagilar qat’iy taqiqlanadi:

a) milliy valyutani xorijiy valyutaga sirtdan almashtirish;

b) naqd xorijiy valyutani xorijiy valyuta xarid qilinganligi to‘g‘risidagi ma’lumotnomaning tegishli nusxasi berilmagan holda xarid qilish;

v) ma’lumotlarni sotib olingan valyuta reyestriga va sotilgan valyuta jurnaliga kiritmasdan valyutani xarid qilish va sotish;

g) almashtirish shoxobchasi binosida xorijiy valyuta va so‘mlardagi shaxsiy jamg‘armalarning bo‘lishi (eng kam oylik ish haqining yarmidan ortiq miqdorda), shuningdek shaxsiy pullarni kassada almashtirish shoxobchasi boyliklari bilan birgalikda saqlash;

d) valyuta almashtirish operatsiyalari amalda sodir etilmasdan ma’lumotnomalar berish.

18. Almashtirish shoxobchalari xodimlari xorijiy valyutani sotishda har kuni kunning hujjatlariga almashtirish chog‘ida berilgan ma’lumotlarning ikkinchi nusxalarini, almashtirganlik to‘g‘risida almashtirish shoxobchalarining shtamplari bosilgan aviatsiya yoki temir yo‘l chiptalarining nusxalarini, shuningdek, almashtirish uchun asos hisoblangan boshqa hujjatlarni tikib qo‘yadilar.

19. Naqd xorijiy valyutani (xorijiy valyutadagi yo‘l cheklarini) naqd so‘mlarga xarid qilish va sotish vakolatli banklar tomonidan xorijiy valyutaga bo‘lgan talab va taklifdan kelib chiqib erkin kurs bo‘yicha amalga oshiriladi.

Xorijiy valyutani almashtirishning belgilangan kurslari vakolatli bank rahbarining buyrug‘i bilan tasdiqlanishi kerak. Naqd xorijiy valyutani xarid qilish va sotishning belgilangan kurslari to‘g‘risidagi axborotning almashtirish shoxobchasiga berilishi vakolatli bankda kursni belgilash hamda ma’lumotlarni berish sanasi va vaqti ko‘rsatilgan holda alohida jurnalda ro‘yxatdan o‘tkaziladi.

20. Naqd xorijiy valyutani sotish bo‘yicha operatsiyalar alohida jurnalda hisobga olinadi, ushbu jurnalda xorijiy valyuta sotilgan shaxsning familiyasi, ismi va otasining ismining bosh harflari, uning pasportiga doir ma’lumotlar (seriyasi, raqami, kim tomonidan va qachon berilganligi), sotilgan naqd valyutaning nomi va miqdori, sotish sanasi ko‘rsatiladi. Ko‘rsatib o‘tilgan jurnal tartib raqami qo‘yilgan, ip o‘tkazib tikilgan, bank muassasasining muhri bilan tasdiqlangan va bank rahbari tomonidan imzolangan bo‘lishi kerak.

21. Operatsiya kuni tamom bo‘lgach boyliklarning amalda mavjudligi va ularning har bir turi bo‘yicha o‘tkazilgan operatsiyalar hisobga olingan holda kun boshidagi boyliklar qoldig‘iga muvofiqligi hisoblab chiqiladi.

Boyliklar va almashtirish shoxobchasining o‘tkazilgan operatsiyalar to‘g‘risidagi hisoboti inkassatorlar tomonidan bank muassasasiga o‘sha kunning o‘zida yetkaziladi.

Taqdim etilgan hujjatlar bosh buxgalter yoki valyuta operatsiyalari bo‘limi boshlig‘i tomonidan hisobot to‘g‘ri to‘ldirilganligi, boyliklar to‘liq topshirilganligi, qat’iy hisobot beriladigan blankalardan foydalanish to‘g‘riligi yuzasidan tekshiriladi va kun hujjatlariga solib qo‘yiladi.

22. Vakolatli banklar O‘zbekiston Respublikasi Markaziy bankiga belgilangan almashtirish kurslarini va ularning o‘zgarishini ma’lum qiladilar, shuningdek belgilangan muddatlarda va shakllarda valyuta almashtirish operatsiyalari bo‘yicha ma’lumotlar va hisobotlarni taqdim etadilar.

23. O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki:

almashtirish shoxobchalarini ro‘yxatdan o‘tkazish, ular ishini tashkil etish va ularni yopish;

almashtirish shoxobchasi nazoratchisi va kassirining lavozim majburiyatlarini va ularning javobgarligini belgilash;

almashtirish shoxobchalarini pul avanslari bilan ta’minlash va qat’iy hisobot beriladigan blankalardan foydalanish;

naqd xorijiy valyutani xarid qilish, sotish va almashtirish (konversiya) bo‘yicha operatsiyalarni rasmiylashtirish, shuningdek naqd xorijiy valyutani va xorijiy valyutadagi yo‘l cheklarini inkasso va ekspertizaga qabul qilish;

xorijiy valyutadagi pul belgilari va yo‘l cheklarining to‘lovga qobiliyatini aniqlash;

almashtirish shoxobchalarida valyuta operatsiyalari o‘tkazilishi va operatsiya kuni tugallanishini nazorat qilish;

ro‘yxatdan o‘tkazilgan almashtirish shoxobchalari va amalga oshirilgan valyuta operatsiyalari to‘g‘risidagi hisobotlarni taqdim etish tartibini belgilaydi.

24. Almashtirish shoxobchalarida muntazam ravishda, biroq bir oyda kamida bir marta boyliklar va qat’iy hisobot beriladigan blankalar mavjudligi, valyuta almashtirishning belgilangan qoidalariga rioya qilish, reyestrlar va jurnallar to‘g‘ri to‘ldirilishi, almashtirish shoxobchasi asbob-uskunalarining sozligi yuzasidan taftishlar o‘tkazilishi kerak.

O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki almashtirish shoxobchalari ishining to‘g‘riligini rejali va to‘satdan tekshirishlarni tashkil etish va o‘tkazish huquqiga egadir.

O‘zbekiston Respublikasi Markaziy bankining hududiy boshqarmalari o‘zlariga qarashli hududdagi har bir almashtirish shoxobchasi yil choragida kamida bir marta tekshirilishini ta’minlashga majburdirlar.

Taftishlar va tekshirishlar natijasida pul mablag‘lari kamomadi va ularning ortiq ekanligi, shuningdek boshqa qonunni buzishlar aniqlangan taqdirda xizmat surishtiruvidan keyin aybdorlarga nisbatan intizomiy jazolar qo‘llaniladi, shu jumladan aybdorlar zaruriyat bo‘lganda, materiallarni vakolatli bank tomonidan tergov organlariga bergan holda ishonch yo‘qolganligi uchun ishdan bo‘shatiladi.

25. Valyuta almashtirish operatsiyalarini amalga oshirishda qonunni buzishlar aniqlangan, hisobotlar o‘z vaqtida taqdim etilmagan, shuningdek, ishonchsiz ma’lumotlar taqdim etilgan hollarda O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki valyuta almashtirish operatsiyalarini amalga oshirish huquqini olti oygacha muddatga, vakolatli bank tomonidan xorijiy valyutani almashtirishga berilgan litsenziyalarning amal qilishini to‘xtatib qo‘yishga yoki ularni bekor qilishga haqlidir.

1. Vazirlar Mahkamasining “Pul muomalasini mustahkamlash va “So‘m-kupon”ning xarid quvvatini oshirish borasida kechiktirib bo‘lmaydigan chora-tadbirlar to‘g‘risida” 1994-yil 11-apreldagi 195-son qarori 4-bandining birinchi xatboshi, 5-bandining birinchi xatboshi, 6-bandining to‘rtinchi va beshinchi xatboshilari, 9-bandi o‘z kuchini yo‘qotgan deb hisoblansin.

2. Vazirlar Mahkamasining “O‘zbekiston Respublikasi milliy valyutasining ichki erkin almashuvini ta’minlashga oid chora-tadbirlar to‘g‘risida” 1994-yil 21-iyuldagi 379-son qarori 1-bandining ikkinchi xatboshi, 2-bandining uchinchi va oltinchi xatboshilari, 4-bandi, 7-bandining ikkinchi xatboshi va 8-bandi o‘z kuchini yo‘qotgan deb hisoblansin.

3. Vazirlar Mahkamasining “Respublikada valyuta bozorini kengaytirish chora-tadbirlari to‘g‘risida” 1994-yil 27-avgustdagi 436-son qarori o‘z kuchini yo‘qotgan deb hisoblansin.

4. Vazirlar Mahkamasining “Naqd milliy valyutani erkin muomaladagi valyutaga almashtirishning cheklangan summasini ko‘paytirish to‘g‘risida” 1994-yil 9-sentabrdagi 457-son qarori o‘z kuchini yo‘qotgan deb hisoblansin.

5. Vazirlar Mahkamasining “Naqd so‘mlarni erkin muomaladagi valyutaga almashtirishga doir cheklashlarni bekor qilish to‘g‘risida” 1995-yil 12-iyundagi 217-son qarorining 1-bandi o‘z kuchini yo‘qotgan deb hisoblansin.

6. Vazirlar Mahkamasining “Respublikada naqd xorijiy valyutaning muomalada bo‘lishini tartibga solish chora-tadbirlarini amalga oshirish to‘g‘risida” 1996-yil 31-oktabrdagi 376-son qarorining 3 va 4-bandlari o‘z kuchini yo‘qotgan deb hisoblansin.

7. Vazirlar Mahkamasining “Birjadan tashqari valyuta bozorini rivojlantirishga doir qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risida” 2000-yil 24-martdagi 103-son qaroriga 2-ilovaning 2.3-bandidagi “(yoxud almashtirish punktlari)” so‘zlari chiqarib tashlansin.