Hujjat kuchini yo‘qotgan 28.10.2025 31.03.2017 yilda ro‘yxatdan o‘tgan, ro‘yxat raqami 2871
ONLINE TRANSLATE
Elektr energetikada nazorat boʻyicha davlat inspeksiyasi boshligʻining buyrugʻi, 31.03.2017 yilda ro‘yxatdan o‘tgan, ro‘yxat raqami 2871
Kuchga kirish sanasi
04.07.2017
Hujjat kuchini yo‘qotgan 28.10.2025
Hujjat 16.07.2018 00 sanasi holatiga
Amaldagi versiyaga o‘tish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Elektr energetikada nazorat boʻyicha davlat inspeksiyasi boshligʻining
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
buyrugʻi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Elektr energiyasini elektr tarmoqlari boʻylab uzatish va taqsimlashda texnologik yoʻqotishlarning normativlarini hisoblash tartibi toʻgʻrisidagi yoʻriqnomani tasdiqlash haqida
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
[Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi tomonidan 2017-yil 31-martda roʻyxatdan oʻtkazildi, roʻyxat raqami 2871]
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
 LexUZ sharhi
Mazkur buyruq Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Elektr energiyasi, neft mahsulotlari va gazdan foydalanishni nazorat qilish inspeksiyasi boshligʻining 2025-yil 22-oktabrdagi 12-sonli “Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Elektr energiyasi, neft mahsulotlari va gazdan foydalanishni nazorat qilish inspeksiyasi tomonidan qabul qilingan ayrim idoraviy normativ-huquqiy hujjatlarni oʻz kuchini yoʻqotgan deb topish toʻgʻrisida”gi buyrugʻiga (roʻyxat raqami 2871-2, 28.10.2025-y.) asosan oʻz kuchini yoʻqotgan.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2016-yil 23-noyabrdagi PQ–2661-son “2017 — 2021-yillarda past kuchlanishli elektr tarmoqlarini yanada modernizatsiya qilish va yangilash dasturi toʻgʻrisida”gi qaroriga muvofiq buyuraman:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. Elektr energiyasini elektr tarmoqlari boʻylab uzatish va taqsimlashda texnologik yoʻqotishlarning normativlarini hisoblash tartibi toʻgʻrisidagi yoʻriqnoma ilovaga muvofiq tasdiqlansin.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. Mazkur buyruq rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran uch oy oʻtgach kuchga kiradi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Boshliq A. NIMATULLAYEV
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Toshkent sh.,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2017-yil 6-mart,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2-son
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Elektr energetikada nazorat boʻyicha davlat inspeksiyasi boshligʻining 2017-yil 6-martdagi 2-son buyrugʻiga
ILOVA
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Elektr energiyasini elektr tarmoqlari boʻylab uzatish va taqsimlashda texnologik yoʻqotishlarning normativlarini hisoblash tartibi toʻgʻrisidagi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
YOʻRIQNOMA
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Mazkur Yoʻriqnoma Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2016-yil 23-noyabrdagi PQ–2661-son “2017 — 2021-yillarda past kuchlanishli elektr tarmoqlarini yanada modernizatsiya qilish va yangilash dasturi toʻgʻrisida”gi qaroriga muvofiq elektr energiyasini elektr tarmoqlari boʻylab uzatish va taqsimlashda texnologik yoʻqotishlarning normativlarini hisoblash tartibini belgilaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-bob. Umumiy qoidalar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. Mazkur Yoʻriqnomada quyidagi asosiy tushunchalardan foydalaniladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Elektr energiyasini elektr tarmoqlari boʻylab uzatish va taqsimlashda texnologik yoʻqotishlar (bundan buyon matnda texnologik yoʻqotishlar deb yuritiladi) — elektr energiyasini uzatishda elektr uzatish liniyalari va elektr tarmoqlari uskunalarining texnik tavsiflari va ishlash rejimlariga bogʻliq holda ulardagi fizik jarayonlarga sarflanadigan texnik yoʻqotishlar, “Oʻzbekenergo” aksiyadorlik jamiyati korxonalari oʻrtasida oʻzaro uzatiladigan elektr energiyasini hisobga olish tizimining ruxsat etilgan xatoliklari bilan bogʻliq yoʻqotishlar hamda transformator podstansiyalarining oʻz ehtiyojlari uchun sarflaydigan elektr energiyasi hajmining yigʻindisi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Elektr energiyasini elektr tarmoqlari boʻylab uzatish va taqsimlashda texnologik yoʻqotishlarning normativlari (bundan buyon matnda texnologik yoʻqotishlarning normativlari deb yuritiladi) — texnologik yoʻqotishlarning mazkur Yoʻriqnomaga asosan hisoblab chiqiladigan foizdagi miqdori;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
hisob davri — texnologik yoʻqotishlarning normativlari hisoblanadigan davr (kelgusi kalendar yil);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
tayanch davr — hisob davridan avvalgi davr (12 oylik davr);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
elektr tarmogʻi xoʻjaligi obyektlari — elektr energiyasini uzatishni amalga oshirish uchun moʻljallangan elektr uzatish liniyalari, transformator podstansiyalari, taqsimlash punktlari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
hududiy elektr tarmogʻi — Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahar hududi doirasidagi elektr tarmogʻi xoʻjaligi obyektlari majmui;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
magistral elektr tarmoqlari — elektr energiyasining mintaqalararo va (yoki) davlatlararo uzatilishini taʼminlash uchun foydalaniladigan elektr tarmogʻi xoʻjaligi obyektlari majmui;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
yagona elektr energetikasi tizimi — elektr energiyasini hosil qiluvchi korxonalar, magistral elektr tarmoqlari, hududiy elektr tarmoqlari majmui va ularning tezkor-dispetcherlik boshqaruvi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
isteʼmolchi — elektr taʼminoti shartnomasiga muvofiq ishlab chiqarish (maishiy ehtiyojlar) uchun elektr energiyasidan foydalanuvchi yuridik shaxs (jismoniy shaxs).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. Mazkur Yoʻriqnoma elektr energiyasini elektr tarmoqlari boʻylab uzatish va taqsimlash bilan shugʻullanadigan tashkilotlarga nisbatan tatbiq etiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3. Hisob davri uchun texnologik yoʻqotishlarning normativlari elektr energiyasini elektr tarmoqlari boʻylab uzatish va taqsimlash bilan shugʻullanadigan tashkilotlar tomonidan har yili 1-sentabrga qadar hisoblab chiqiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4. Elektr energiyasini elektr tarmoqlari boʻylab uzatish va taqsimlashda tayanch davrdagi texnologik yoʻqotishlar ushbu Yoʻriqnomaning 1-ilovasida keltirilgan Tayanch davrdagi elektr energiyasini elektr tarmoqlari boʻylab uzatish va taqsimlashda texnologik yoʻqotishlarni hisoblash metodikasiga muvofiq hisoblab chiqiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2-bob. Texnologik yoʻqotishlarning tuzilmasi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5. Texnologik yoʻqotishlar:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
elektr energiyasini uzatishda elektr uzatish liniyalari va elektr tarmoqlari uskunalarining texnik tavsiflari va ishlash rejimlariga bogʻliq holda ulardagi fizik jarayonlarga sarflanadigan texnik yoʻqotishlardan (bundan buyon matnda texnik yoʻqotishlar deb yuritiladi);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
“Oʻzbekenergo” aksiyadorlik jamiyati korxonalari oʻrtasida oʻzaro uzatiladigan elektr energiyasini hisobga olish tizimining ruxsat etilgan xatoliklari bilan bogʻliq yoʻqotishlardan (bundan buyon matnda hisobga olish tizimining ruxsat etilgan xatoliklari bilan bogʻliq yoʻqotishlar deb yuritiladi);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
transformator podstansiyalarining oʻz ehtiyojlari uchun sarflaydigan elektr energiyasidan tashkil topadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
6. Texnik yoʻqotishlar uzatilayotgan quvvatga bogʻliq boʻlmagan shartli-oʻzgarmas yoʻqotishlardan (bundan buyon matnda shartli-oʻzgarmas yoʻqotishlar deb yuritiladi) hamda uzatilayotgan quvvatga bogʻliq boʻlgan yuklama yoʻqotishlardan (bundan buyon matnda yuklama yoʻqotishlar deb yuritiladi) iborat.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
7. Transformator podstansiyalarining oʻz ehtiyojlari uchun sarflaydigan elektr energiyasining hajmi hisobga olish asboblari boʻyicha aniqlanadi. Transformator podstansiyalarning oʻz ehtiyojlari uchun elektr energiyasini sarflaydigan elementlarining nomenklaturasi mazkur Yoʻriqnomaning 2-ilovasida keltirilgan.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3-bob. Texnologik yoʻqotishlarning normativlarini hisoblash
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
8. Hisob davri uchun texnologik yoʻqotishlarning normativlarini hisoblab chiqishdan avval ushbu davr uchun texnologik yoʻqotishlarning absolyut hajmi hisoblab chiqiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hisob davri uchun texnologik yoʻqotishlarning normativlarini hisoblashda elektr tarmoqlarining amaldagi yuklanishi toʻgʻrisidagi joriy davrdagi maʼlumotlardan (elektr energiyasi va quvvati taqsimlanishi sxemasining oʻzgarishi haqidagi maʼlumotlardan) foydalanish mumkin.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
9. Hisob davri uchun texnologik yoʻqotishlar kuchlanishi 220–500 kV, 35–110 kV, 6–10 kV va 0,4 kV boʻlgan elektr tarmoqlari boʻyicha, shuningdek shartli-oʻzgarmas yoʻqotishlar, yuklama yoʻqotishlar hamda hisobga olish tizimining ruxsat etilgan xatoliklar bilan bogʻliq yoʻqotishlar boʻyicha alohida va umumiy hisoblab chiqiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
10. Hisob davri uchun shartli-oʻzgarmas yoʻqotishlar ularning tayanch davrdagi hisob-kitoblari natijalari boʻyicha olinib, ushbu davrda elektr tarmogʻi xoʻjaligi obyektlari tarkibining oʻzgarishini hisobga olgan holda (agar oʻzgargan boʻlsa) oʻzgartirishlar kiritiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
11. Hisob davri uchun elektr energiyasini hududiy elektr tarmoqlari boʻylab uzatishda uning yuklama yoʻqotishlari hajmi (∆Wyu.h) quyidagi formula boʻyicha aniqlanadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bunda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
∆WYu.T — elektr energiyasining tayanch davrdagi yuklama yoʻqotishlari hajmi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
WTB.T, WTB.H — tegishlicha tayanch va hisob davrida hududiy elektr tarmoqlariga berilgan (beriladigan) elektr energiyasining hajmi. Bunda boshqa elektr tarmoqlari orqali isteʼmolchilarga yetkazib berilgan elektr energiyasi ushbu hajmga kiritilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Agar hisob davrida tayanch davrning yuklama yoʻqotishlarini hisoblashda inobatga olinmagan elektr tarmogʻi xoʻjaligi obyektlari balansga qabul qilingan boʻlsa, ushbu obyektlarda hisob davri uchun elektr energiyasining yuklama yoʻqotishlari qoʻshimcha ravishda hisoblanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Agar hisob davrida, tayanch davrning yuklama yoʻqotishlarini hisoblashda inobatga olingan elektr tarmogʻi xoʻjaligi obyektlari foydalanishdan chiqarilgan boʻlsa, hisob davri uchun ushbu obyektlardagi elektr energiyasining yuklama yoʻqotishlarini hisoblashda inobatga olinmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
12. Hisob davri uchun elektr energiyasini magistral elektr tarmoqlari boʻylab uzatishda uning yuklama yoʻqotishlari hajmi (∆WYu.H) quyidagi formula boʻyicha aniqlanadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bunda Wber.T, Wber.H — tegishlicha tayanch va hisob davrlarida magistral elektr tarmoqlaridan berilgan (beriladigan) elektr energiyasining hajmi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
13. Hisob davri uchun hududiy elektr tarmoqlari boʻylab elektr energiyasini uzatishda uning hisobga olish tizimining ruxsat etilgan xatoliklari bilan bogʻliq yoʻqotishlari hajmi (∆Wxato.H) quyidagi formula boʻyicha aniqlanadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bunda ∆Wxato.T.% — ushbu Yoʻriqnomaning 1-ilovasiga muvofiq hisoblangan tayanch davrdagi elektr energiyasining hisobga olish tizimining ruxsat etilgan xatoliklari bilan bogʻliq yoʻqotishlari hajmi (foizda).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
14. Hisob davri uchun magistral elektr tarmoqlari boʻylab elektr energiyasini uzatishda uning hisobga olish tizimining ruxsat etilgan xatoliklari bilan bogʻliq yoʻqotishlari hajmi (∆Wxato.H) quyidagi formula boʻyicha aniqlanadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
15. Hisob davri uchun hududiy elektr tarmoqlari va magistral elektr tarmoqlari boʻylab elektr energiyasini uzatishda uning texnologik yoʻqotishlari hajmining absolyut miqdori (∆WETY.H) quyidagi formula boʻyicha aniqlanadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bunda ∆Wsh-oʻ.H — hisob davri uchun elektr energiyasining shartli-oʻzgarmas yoʻqotishlari.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
16. Hisob davri uchun texnologik yoʻqotishlarning normativlari (∆WNorm.ETY.H%) elektr tarmoqlari boʻyicha quyidagi formulaga asosan hisoblanadi (foizda):
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bunda WTB.H — hisob davrida hududiy elektr tarmoqlarga beriladigan elektr energiyasi (magistral elektr tarmoqlaridan beriladigan elektr energiyasi).
Oldingi tahrirga qarang.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
17. Vazirlar Mahkamasining 2018-yil 12-yanvardagi 22-son qarori bilan tasdiqlangan Elektr energiyasidan foydalanish qoidalarining 75-bandiga asosan, elektr energiyasi yagona elektr energetika tizimidan tranzit boʻyicha isteʼmolchining elektr tarmogʻi orqali hududiy elektr tarmoqlari korxonasining elektr tarmogʻiga uzatilganda, isteʼmolchi tarmoqlaridagi elektr energiyasi texnologik sarfining bir qismi, isteʼmolchining elektr tarmogʻiga kelib tushgan elektr energiyasining umumiy miqdoriga nisbatan hududiy elektr tarmoqlari korxonasining elektr tarmogʻiga isteʼmolchi tomonidan uzatilgan elektr energiyasi miqdoriga mutanosib ravishda yagona elektr energetikasi tizimining elektr tarmoqlaridagi texnologik sarflarga oʻtkaziladi. Bunda isteʼmolchi tarmogʻining tranzit uzatishda qatnashgan qismi boʻylab elektr energiyasini uzatishdagi texnologik sarfning yagona elektr energetikasi tizimiga tegishli qismi ushbu Yoʻriqnomaning 5-formulasiga asosan hisoblanadigan texnologik yoʻqotishlarning absolyut miqdoriga qoʻshib hisoblanadi.
(17-band Oʻzbekiston Respublikasi Elektr energetikada nazorat boʻyicha davlat inspeksiyasi boshligʻining 2018-yil 10-iyuldagi 8-sonli buyrugʻi (roʻyxat raqami 2871-1, 14.07.2018-y.) tahririda — Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 16.07.2018-y., 10/18/2871-1/1512-son)
Keyingi tahrirga qarang.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
18. Agar isteʼmolchi egasi boʻlmagan yoki egasi nomaʼlum boʻlgan yoxud egasi egalik qilishdan voz kechgan elektr tarmogʻi xoʻjaligi obyekti orqali elektr energiyasi bilan taʼminlanayotgan boʻlsa, oʻzlarining elektr tarmoqlaridan bunday obyektlar orqali elektr energiyasini yetkazib berayotgan hududiy elektr tarmoqlari korxonalari ulardagi texnologik yoʻqotishlarni oʻzlariga tegishli elektr tarmoqlaridagi texnologik yoʻqotishlardan alohida hisoblaydilar. Bunda egasi boʻlmagan yoki egasi nomaʼlum boʻlgan yoxud egasi egalik qilishdan voz kechgan elektr tarmogʻi xoʻjaligi obyekti hududiy elektr tarmoqlari korxonalari balansiga qabul qilingan taqdirda, ulardagi texnologik yoʻqotishlar ushbu korxonalarning texnologik yoʻqotishlarida hisobga olinadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4-bob. Yakuniy qoidalar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
19. Texnologik yoʻqotishlar hamda texnologik yoʻqotishlarning normativlarini maxsus dasturiy mahsulotlar yordamida hisoblashda, dasturiy mahsulotlar mazkur Yoʻriqnomada koʻrsatilgan metodlarga tayangan boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
20. Hisoblab chiqilgan texnologik yoʻqotishlarning normativlarini asoslovchi hujjatlar alohida jildga tikiladi. Bunda asoslovchi hujjatlar:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
hisob va tayanch davrlari uchun elektr energiyasining texnologik yoʻqotishlarini hisoblash natijalari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
hisob davri uchun elektr energiyasi texnologik yoʻqotishlarining normativlarini hisoblash natijalari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
hisob davri uchun texnologik yoʻqotishlar normativlarining qiymatlarini asoslovchi tushuntirish xati;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
tayanch va hisob davrlari uchun elektr energiyasining balansi (prognozi) va yoʻqotishlari toʻgʻrisidagi maʼlumotlar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
elektr tarmoqlarining boshqa koʻrsatkichlari boʻyicha maʼlumotlardan iborat boʻladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
21. Hisob davri uchun texnologik yoʻqotishlar normativlari qiymatlarini asoslovchi tushuntirish xatida texnologik yoʻqotishlar va ularning normativlarini hisoblashda foydalanilgan dasturiy mahsulot toʻgʻrisidagi maʼlumotlar (dasturiy mahsulotning nomi, uni ishlab chiqargan korxonaning nomi, ishlab chiqarilgan yil, foydalanilayotgan versiya va boshqa maʼlumotlar) koʻrsatilgan boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
22. Hisoblab chiqilgan texnologik yoʻqotishlarning normativlarini asoslovchi hujjatlarning matni qogʻoz va elektron shaklda rasmiylashtiriladi. Bunda matnni kompyuter vositasida rasmiylashtirishda Misrosoft Office Word hamda Misrosoft Office Excel matn redaktorlaridan foydalaniladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
23. Mazkur Yoʻriqnoma talablarining buzilishida aybdor boʻlgan shaxslar qonun hujjatlariga muvofiq javobgar boʻladilar.
Keyingi tahrirga qarang.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
24. Mazkur Yoʻriqnoma Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi, Oʻzbekiston Respublikasi Iqtisodiyot vazirligi, Oʻzbekiston standartlashtirish, metrologiya va sertifikatlashtirish agentligi, “Oʻzbekenergo” AJ, va “Olmaliq togʻ-kon metallurgiya kombinati” AJ bilan kelishilgan.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Moliya vaziri B. XODJAYEV
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2017-yil 6-mart
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Iqtisodiyot vaziri G. SAIDOVA
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2017-yil 1-mart
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Oʻzbekiston standartlashtirish, metrologiya va sertifikatlashtirish agentligi bosh direktori A. XAITOV
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2017-yil 27-fevral
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
“Oʻzbekenergo” AJ Boshqaruvi raisi F. SALOMOV
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2017-yil 22-fevral
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
“Olmaliq togʻ-kon metallurgiya kombinati” AJ bosh direktori A. FARMONOV
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2017-yil 20-fevral
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Elektr energiyasini elektr tarmoqlari boʻylab uzatish va taqsimlashda texnologik yoʻqotishlarning normativlarini hisoblash tartibi toʻgʻrisidagi yoʻriqnomaga ilova
1-ILOVA
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Tayanch davrdagi elektr energiyasini elektr tarmoqlari boʻylab uzatish va taqsimlashda texnologik yoʻqotishlarni hisoblash
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
METODIKASI
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1-§. Shartli-oʻzgarmas yoʻqotishlarni hisoblash metodlari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1. Shartli-oʻzgarmas yoʻqotishlar:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kuch transformatorlarining (avtotransformatorlarning) salt yurish yoʻqotishlarini;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
sinxron kompensatorlar, statik kondensatorlar batareyalari, statik tiristorli kompensatorlar va shuntlovchi reaktorlardagi yoʻqotishlarni;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
podstansiyalar taqsimlovchi qurilmalarining yigʻma shinalari va ulash simlaridagi yoʻqotishlarni;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
elektr energiyasini hisobga olish tizimidagi (tok transformatorlaridagi (bundan buyon matnda TT deb yuritiladi), kuchlanish transformatorlaridagi (bundan buyon matnda KT deb yuritiladi), hisobga olish asboblari va ulash simlaridagi) yoʻqotishlarni;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ventilli razryadlagichlardagi, oʻta kuchlanishni cheklagichlaridagi yoʻqotishlarni;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
yuqori chastotali (bundan buyon matnda YUCH deb yuritiladi) aloqa ulanmalari tuzilmalaridagi yoʻqotishlarni;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
110 kV va undan yuqori kuchlanishli havo liniyalaridagi (bundan buyon matnda HL deb yuritiladi) tojlanishga yoʻqotishlarni;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kabellarning izolyatsiyasidagi yoʻqotishlarni;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
HL izolyatorlari boʻylab tokining sirqishidan hosil boʻladigan yoʻqotishlarni;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
podstansiyalarning oʻz ehtiyojlari uchun elektr energiyasi sarfini oʻz ichiga oladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2. Kuch transformatorlarida (avtotransformatorlarda) elektr energiyasining salt yurishi (bundan buyon matnda SYU deb yuritiladi) yoʻqotishlari, uskunaning pasport maʼlumotida keltirilgan SYU quvvatining yoʻqotishi (Δ RSYU) (kVt da) asosida quyidagi formula bilan aniqlanadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bunda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
T — transformatorning (avtotransformatorning) ishlash soatlari soni, soatda;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ui — transformatorning (avtotransformatorning) i — rejimda ishlaganida yuqori tomonidagi kuchlanish, kV da;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Unom — transformator (avtotransformator) yuqori chulgʻamining nominal kuchlanishi, kV da;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
.∆ti — i — rejimda oʻlchov qadami.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Transformatordagi (avtotransformatordagi) kuchlanish oʻlchashlar yordamida yoki barqaror rejimni elektrotexnikaga oid usullarda hisoblab, aniqlanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Kuch transformatorlarining (avtotransformatorlarning) SYU dagi quvvat yoʻqotishini texnik holati va xizmat qilgan muddati hisobga olingan holda, ularni ishlab chiqargan zavodda transformatorning (avtotransformatorning) pasport maʼlumotlarini oʻrnatishda qoʻllanilayotgan usullarda oʻlchashlar yoʻli bilan aniqlashga ruxsat etiladi. Bunda asoslovchi materiallarga oʻrnatilgan tartibda tasdiqlangan SYU quvvati yoʻqotishlarini oʻlchash boʻyicha bayonnomalar kiritilishi shart.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3. Sinxron kompensatorda (bundan buyon matnda SK deb yuritiladi) yoki SK rejimiga oʻtkazilgan generatorda elektr energiyasining yoʻqotilishi (Δ WSK) quyidagi formula bilan aniqlanadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
,KVT.•SOAT (2),
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bunda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
βQ= QYUK/QNOM — SK ning tayan davrdagi maksimal yuklanish koeffitsiyenti;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ΔRnom — SK ning pasport maʼlumotlariga muvofiq nominal yuklanish rejimidagi quvvat yoʻqotishi, kVt da.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
SK dagi yoʻqotishlarni 1–jadvalda keltirilgan maʼlumotlar asosida aniqlanishi mumkin.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

1-jadval

SK ning nominal quvvati, mV.A

5

7,5

10

15

30

50

100

160

320

SK dagi elektr energiyasi yoʻqotishlari, ming kVt. soat

(bir yilda)

400

540

675

970

1570

2160

3645

4725

10260

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
SK ning quvvati jadvalda keltirilgandan farq qilganda, elektr energiyasining yoʻqotishlari chiziqli interpolyatsiya yordamida aniqlanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Jadvaldagi yoʻqotishlarning qiymati bir yil — 365 kun boʻlishini hisobga olib keltirilgan. Kabisa yilida yoʻqotishlar hisoblanganda k = 366/365 koeffitsiyent qoʻllaniladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4. Statik kondensatorlar batareyalarida (bundan buyon matnda SKB deb yuritiladi) va statik tiristorli kompensatorlarda (bundan buyon matnda STK deb yuritiladi) elektr energiyasining yoʻqotishlari (Δ WKQ) quyidagi formula bilan aniqlanadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
, KVT.•SOAT ( 3),
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bunda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Δ RKQ — kompensatsiyalovchi qurilmaning pasport maʼlumotiga muvofiq solishtirma quvvat yoʻqotishi, kVt/kVar da;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
SKQ — kompensatsiyalovchi qurilmaning quvvati (STK uchun sigʻim tashkil etuvchisi boʻyicha qabul qilinadi), kVar da.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
SKB va STK dagi elektr energiyasi yoʻqotilishi 2–jadvalda keltirilgan maʼlumotlar asosida aniqlanishi mumkin.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

2-jadval

SKB va STK ning nominal quvvati, mV.A

5

7,5

10

15

30

50

100

160

320

Elektr energiyasi sarfi, ming kVt.soat (bir yilda)

SKB

30

45

60

90

180

300

600

960

1920

STK

120

180

240

360

720

1200

24005

3840

7680

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Uskunaning pasport maʼlumotlari mavjud boʻlmaganda ΔRKQ ning qiymati 1000 V gacha SKB uchun — 0,004 kVt/kVar, 1000 V dan yuqori SKB uchun — 0,002 kVt/kVar, STK uchun esa — 0,006 kVt/kVar olinadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5. Shuntlovchi reaktorda elektr energiyasining yoʻqotilishi (Δ WSHR), uskunaning pasport maʼlumotlarida keltirilgan quvvat yoʻqotishlari (ΔRSHR) asosida quyidagi formula boʻyicha aniqlanadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bunda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
T — shuntlovchi reaktorning ishlash soatlari soni, soatda;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ui — shuntlovchi reaktorning i-rejimda ishlaganida yuqori tomonidagi kuchlanish, kV da;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Unom — shuntlovchi reaktor yuqori chulgʻamining nominal kuchlanishi, kV da;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
∆ti — i-rejimda oʻlchov qadami.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Shuntlovchi reaktorlardagi elektr energiyasining yoʻqotishlari 3-jadvalda keltirilgan maʼlumotlar asosida aniqlanishi mumkin.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
6. Podstansiyalarning taqsimlovchi qurilmalarining yigʻma shinalari va ulash simlaridagi elektr energiyasining yoʻqotishlari 3-jadvalga muvofiq aniqlanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

3-jadval

Uskunalarning kuchlanishi, kV

6

10

35

110

220

500

Shuntlovchi reaktorlarda, ming kVt soat (bir yilda)

84

84

36

32

29

20

Podstansiyalarning taqsimlovchi qurilmalarining yigʻma shinalari va ulash simlarida, ming kVt soat (bir yilda)

1,3

1,3

3

11

31

415

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Jadvaldagi yoʻqotishlarning qiymati bir yil — 365 kun boʻlishini hisobga olib keltirilgan. Kabisa yilida yoʻqotishlar hisoblanganda k = 366/365 koeffitsiyent qoʻllaniladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
6-10/0,4 kV transformator punktlari (bundan buyon matnda TP deb yuritiladi) taqsimlovchi qurilmalarining yigʻma shinalari va ulash simlaridagi elektr energiyasi yoʻqotishlari hisoblanmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Agar, texnologik yoʻqotishlarning normativlarini aniqlashda podstansiyalarning tok oʻtkazuvchi shinalaridagi yoʻqotishlar hisob-kitobi amalga oshirilgan boʻlsa, taqsimlash qurilmalarning yigʻma shinalari va ulash simlaridagi elektr energiyasi yoʻqotishlari hisoblanmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
7. Ventilli razryadlagichlar, oʻta kuchlanishni cheklagichlari, YUCH aloqa ulanmalari tuzilmalari, TT va KT, 0,22-0,66 kV kuchlanishli elektr energiyasini hisobga olish asboblaridagi elektr energiyasining yoʻqotishlari uskunani ishlab chiqargan zavod maʼlumotlariga muvofiq aniqlanadi. Uskunani ishlab chiqargan zavod maʼlumotlari mavjud boʻlmaganda, yoʻqotishlar 4-jadvalga muvofiq aniqlanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

4-jadval

Kuchlanish darajasi kV

Uskunalar boʻyicha elektr energiyasining yoʻqotishlari, bir yilda ming kVt soat

ventilli razryadlagichlar

oʻta kuchlanish cheklagichlari

YUCH aloqa ulanmalari tuzilmalari

TT

KT

6

0,009

0,001

0,01

0,06

1,54

10

0,021

0,001

0,01

0,1

1,9

35

0,091

0,013

0,02

0,4

3,6

110

0,60

0,22

0,22

1,1

11,0

220

1,59

0,74

0,43

2,2

13,1

500

4,93

3,94

3,24

5,0

28,9

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Jadvaldagi yoʻqotishlarning qiymati bir yil — 365 kun boʻlishini hisobga olib keltirilgan. Kabisa yilida yoʻqotishlar hisoblanganda k = 366/365 koeffitsiyent qoʻllaniladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
YUCH aloqa ulanma tuzilmalari uchun elektr energiyasining yoʻqotishlari bir faza uchun keltirilgan, qolgan uskunalarda esa, uch faza uchun.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Uchta bir fazali kuchlanish transformatoridagi elektr energiyasining yoʻqotishi bitta uch fazali kuchlanish transformatoridagi yoʻqotishga teng deb olinadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
0,4 kV kuchlanishli tok transformatorlaridagi elektr energiyasining yoʻqotishlari yiliga 0,05 ming kVt soatga teng deb olinadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
TT va KT dagi elektr energiyasining yoʻqotishlari, oʻlchov majmuasiga kiruvchi elektr energiyasini hisobga olish asboblaridagi yoʻqotishlar hisobga olinib keltirilgan.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
0,22-0,66 kV kuchlanishli toʻgʻridan-toʻgʻri ulangan hisobga olish asboblaridagi elektr energiyasining yoʻqotishlari bitta hisobga olish asbobi uchun bir yilda kVt soatda quyidagicha hisoblanadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bir fazali, induksion — 18,4;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
uch fazali, induksion — 92,0;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bir fazali, elektron — 21,9;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
uch fazali, elektron — 73,6.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
8. 110-500 kV kuchlanishli HL dagi tojlanishga elektr energiyasining yoʻqotilishi (Δ WT) ob-havo sharoitlari va kuchlanishning amaldagi miqdoriga bogʻliq holda quvvatning nisbiy yoʻqotishlari (∆rti, kVt/km) boʻyicha aniqlanadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(5),
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bunda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Uf, Unom — liniyaning amaldagi va nominal kuchlanishi, kV da;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
∆rti — tojlanishga quvvatning nisbiy yoʻqotishi, kVt/km da;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
L — elektr uzatish liniyasining uzunligi, km da.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
220 — 500 kV HL dagi tojlanishga quvvatning nisbiy yoʻqotishi 5-jadvalda keltirilgan. Bunda tojlanishga yoʻqotishni hisoblashni amalga oshirishdagi ob-havo kodlari quyidagi maʼnoni anglatadi: 0 — ochiq; 2 — kam bulutli; 4 –bulutli; 8 –tuman.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

5-jadval

Kuchlanish

kV

Simning kesim yuzasi

mm2

Ob-havo

kodi

Tojlanishga quvvatning nisbiy yoʻqotilishi ∆rk, kVt/km, bir zanjirda

havo harorati 0ºS dan yuqori boʻlganda

havo harorati 0ºS dan past boʻlganda

220

AS-240

0

1,30

1,30

AS-240

2

1,30

1,30

AS-240

4

1.30

1,30

AS-240

6

17,0

6,8

AS-240

8

6,60

34,0

AS-300

0

1,10

1,10

AS-300

2

1,10

1,10

AS-300

4

1,10

1,10

AS-300

6

15,90

6,10

AS-300

8

6,10

32,0

500

3AS-330

0

2,39

2,39

3AS-330

2

2,39

2,39

3AS-330

4

2,39

2,39

3AS-330

6

33,76

10,97

3AS-330

8

10,97

92,42

220

AS-400

0

0,85

0,85

AS-400

2

0,85

0,85

AS-400

4

0,85

0,85

AS-400

6

13,4

3,80

AS-400

8

3,80

45,0

500

3AS-400

0

1,73

1,73

3AS-400

2

1,73

1,73

3AS-400

4

1,73

1,73

3AS-400

6

26,74

7,73

3AS-400

8

7,73

77,91

220

AS-500

0

0,64

0,64

AS-500

2

0,64

0,64

AS-500

4

0,64

0,64

AS-500

6

12,26

2,86

AS-500

8

2,86

42,83

500

3AS-500

0

1,32

1,32

3AS-500

2

1,32

1,32

3AS-500

4

1,32

1,32

3AS-500

6

20,52

5,75

3AS-500

8

5,75

64,24

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
110 kV kuchlanishli HL dagi tojlanishga quvvatning nisbiy yoʻqotilishi 6-jadvalga muvofiq aniqlanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

6-jadval

HL kuchlanishi, tayanchning turi, fazadagi simning soni va kesim yuzasi, mm2

Tojlanishga quvvat yoʻqotishi, kVt/km, ob-havoda sharoitida

yaxshi

quruq qor

nam havo

sovuq nam havo

110 poʻlat-1x120

0,013

0,04

0,17

0,69

110 poʻlat/2-1x120

0,015

0,05

0,25

0,93

110 tb-1x120

0,018

0,06

0,30

1,1

110tb/2-1x120

0,020

0,07

0,35

1,21

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bunda 110/2-1x120 ikki zanjirli HL ga toʻgʻri keladi. Barcha holatlarda yoʻqotishlar bitta zanjir hisobiga keltirilgan.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
9. Kabellarining izolyatsiyasidagi elektr energiyasining yoʻqotishlari uskunani ishlab chiqargan zavod maʼlumotlariga muvofiq qabul qilinadi. Ishlab chiqargan zavod maʼlumotlari mavjud boʻlmaganda, yoʻqotishlar 7-jadvalga muvofiq aniqlanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

7-jadval

Kabelning kesim yuzasi mm2

Quyidagi nominal kuchlanishda (kV) kabellar izolyatsiyasidagi elektr energiyasining yillik solishtirma yoʻqotishlari, ming kVt.soat/km. yil

6

10

35

110

10

0,14

0,33

-

-

16

0,17

0,37

-

-

25

0,26

0,55

-

-

35

0,29

0,68

-

-

50

0,33

0,75

-

-

70

0,42

0,86

4,04

-

95

0,55

0,99

4,45

-

120

0,60

1,08

4,66

26,6

150

0,67

1,17

5,26

27,0

185

0,74

1,28

5,46

29,1

240

0,83

1,67

7,12

32,4

300

-

-

-

35,2

400

-

-

-

37,4

500

-

-

-

44,4

625

-

-

-

49,3

800

-

-

-

58,2

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Jadvaldagi yoʻqotishlarning qiymati bir yil — 365 kun boʻlishini hisobga olib keltirilgan. Kabisa yilida yoʻqotishlar hisoblanganda k = 366/365 koeffitsiyent qoʻllaniladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
10. HL izolyatorlari boʻylab tokning sirqishidan hosil boʻlgan elektr energiyasining yoʻqotilishi 8-jadvalda keltirilgan quvvatning solishtirma yoʻqotishi va hisoblash davrida ob-havo sharoitining davomiyligidan kelib chiqib aniqlanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Sirqish toklari ob-havoning 3 ta holatiga bogʻliq: 1-holat — namligi 90 foizdan kam boʻlgan yaxshi ob-havo, quruq qor, sovuq nam havo, yaxlik; 2-holat — yomgʻir, hoʻl qor, shudring, namligi 90 foiz va undan ortiq boʻlgan yaxshi ob-havo; 3-holat — tuman.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

8-jadval

Ob-havoning holati

Quyidagi kuchlanishli (kV) HL izolyatorlari boʻylab toklarning sirqishidan hosil boʻlgan quvvatning solishtirma yoʻqotishlari, kVt/km

6

10

35

110

220

500

1

0,011

0,017

0,035

0,055

0,069

0,156

2

0,094

0,153

0,324

0,510

0,637

1,440

3

0,154

0,255

0,543

0,850

1,061

2,400

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
11. Podstansiyalarning oʻz ehtiyojlari uchun elektr energiyasining sarfi oʻz ehtiyojlari uchun transformatorlarning yuqori tomonida oʻrnatilgan hisobga olish asboblari asosida aniqlanadi. Agar hisobga olish asboblari oʻz ehtiyojlari uchun transformatorlarning past tomoniga oʻrnatilgan boʻlsa, oʻz ehtiyojlari uchun transformatorlaridagi texnik yoʻqotishlar hisobga olish asboblari asosida aniqlangan yoʻqotishlarga qoʻshiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2-§. Liniyalar, tok oʻtkazuvchi shinalar, transformatorlar (avtotransformatorlar) chulgʻamlarining aktiv qarshiliklarini hisoblash
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
12. HL ning aktiv qarshiligi uskunaning pasport maʼlumotiga muvofiq quyidagi formula boʻyicha aniqlanadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(6),
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bunda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
—1 km simning, uning harorati 20°S boʻlgandagi solishtirma aktiv qarshiligi, Om/km da;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
L — liniyaning uzunligi, km da;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Θ — tayanch davrda simning oʻrtacha harorati, °S da;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
nz — parallel zanjirlarning soni, dona.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Liniyaning oʻrtacha yuklanishi tokning iqtisodiy zichligidan past boʻlganida (6) — formuladagi simning harorati taxminan havoning haroratiga teng deb qabul qilinadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Simning harorati toʻgʻrisidagi maʼlumot mavjud boʻlmaganda, u 20°S ga teng deb hisoblanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
13. Kabel liniyalarining (bundan buyon matnda KL deb yuritiladi) aktiv qarshiligi pasport maʼlumotiga muvofiq quyidagi formula boʻyicha aniqlanadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Om, (7),
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bunda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
r0 — 1 km kabelning solishtirma aktiv qarshiligi, Om/km da;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
L — kabelning uzunligi, km da;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
nz-parallel zanjirlarning soni, dona.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
14. Tok oʻtkazuvchi shinaning aktiv qarshiligi quyidagi formula boʻyicha aniqlanadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(8),
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bunda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ρ — tok oʻtkazuvchi shinaning solishtirma qarshiligi, Om mm2/m da;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
l — tok oʻtkazuvchi shinaning uzunligi, m;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
S — tok oʻtkazuvchi shinaning kesim yuzasi, mm2;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
k Q,Oʻ — qarshilik oʻzgarishini harorat koeffitsiyenti (mis va aluminiy uchun k Q,Oʻ = 0,004);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Θ — tok oʻtkazuvchi shinaning qarshiligi oʻlchanadigan tayanch davrdagi oʻrtacha harorat, ºS da.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Tok oʻtkazuvchi shinaning harorati toʻgʻrisidagi maʼlumot mavjud boʻlmaganda, u 20°S ga teng deb olinadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Agar tok oʻtkazuvchi shinaning pasport maʼlumotlarida 1 km tok oʻtkazuvchi shina solishtirma aktiv qarshiligining qiymati koʻrsatilgan boʻlsa, unda aktiv qarshilik, solishtirma aktiv qarshilik va tok oʻtkazuvchi shina uzunligi qiymatlarining koʻpaytmasi shaklida aniqlanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
15. Uch fazali ikki chulgʻamli transformatorning aktiv qarshiligi uskunaning pasport maʼlumotlariga muvofiq quyidagi formula boʻyicha aniqlanadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(9),
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bunda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ΔRQT — qisqa tutashuv quvvati yoʻqotishlari, kVt da;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
U Yu nom — yuqori chulgʻamning nominal kuchlanishi, kV da;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
S nom — uch fazali transformatorning nominal quvvati, mV A da.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Uch fazali guruhni tashkil etuvchi bir fazali ikki chulgʻamli transformatorlar uchun aktiv qarshilik quyidagi formula boʻyicha aniqlanadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(10),
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bunda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
S nom tr — bir fazali ikki chulgʻamli transformatorning nominal quvvati, mV A.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
16. Yuqori, oʻrta va past kuchlanishli chulgʻamlarining quvvatlari teng boʻlgan uch fazali, uch chulgʻamli transformatorning (avtotransformatorning) aktiv qarshiligi pasport maʼlumotlariga muvofiq quyidagi formulalar boʻyicha aniqlanadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(11),
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bunda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ΔR QT Yu-Oʻ , ΔR QT Yu-P , ΔR QT Oʻ-P — juft chulgʻamlar uchun qisqa tutashuv quvvati yoʻqotishlari, kVt da;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
S nom — uch fazali, uch chulgʻamli transformatorning nominal quvvati, mV A da.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Uch chulgʻamli, uch fazali, chulgʻamlarining nominal quvvati turli boʻlgan transformatorlarning aktiv qarshiligi pasport maʼlumotlariga muvofiq quyidagi formulalar boʻyicha aniqlanadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(12)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bunda α — chulgʻamining nominal quvvati turli boʻlgan transformatorlar qisqa tutashuv quvvati yoʻqotishlarini yuqori kuchlanishli chulgʻam quvvatiga keltirishni hisobga oladigan koeffitsiyent:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(13),
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bunda U Yu nom, U Oʻ nom — mos ravishda yuqori va oʻrta chulgʻamning nominal kuchlanishi, kV da.

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Agar uskunaning pasport maʼlumotida qisqa tutashuv yoʻqotishlarining uchtadan bitta qiymati mavjud boʻlsa, unda aktiv qarshilikni hisoblash “mufassal aktiv qarshilik”dan foydalanib, keyin uni almashuv sxemasining shoxobchalari boʻyicha mutanosib boʻlib amalga oshiriladi. Ushbu mutanosib qiymatlar 9-jadvalda keltirilgan chulgʻamlarning nominal quvvatlari nisbatlaridan aniqlanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Mufassal aktiv qarshilik quyidagi formula boʻyicha aniqlanadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(14),
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bunda Δ R QT — yuqori kuchlanish chulgʻamining nominal yuklamadagi qisqa tutashuv yoʻqotishi, kVt da.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

9-jadval

Nominalga nisbatan transformator chulgʻamlarining quvvati, %

Aktiv qarshilik, Om

S_Yu

S_Oʻ

S_P

R_T Yu

R_T Oʻ

R_T P

100

100

100

0,5 R_muf

0,5 R_muf

0,5R_muf

100

67

100

0,5 R_muf

0,75 R_muf

0,5 R_muf

100

100

67

0,5 R_muf

0,5 R_muf

0,75 R_muf

100

67

67

0,55 R_muf

0,82 R_muf

0,82 R_muf

100

100

50

0,5 R_muf

0,5 R_muf

R_muf

100

50

50

0,5 R_muf

R_muf

R_muf

100

100

33

0,5 R_muf

0,5 R_muf

1,5 R_muf

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
17. Uch fazali guruhni tashkil etuvchi, bir fazali uch chulgʻamli transformatorlarning aktiv qarshiliklari quyidagi formula boʻyicha aniqlanadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(15),
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bunda S nom tr — guruhdagi uch chulgʻamli bir fazali transformatorning nominal quvvati, mVA.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
18. Ajratilgan chulgʻamli transformatorlarning aktiv qarshiligi har bir chulgʻam uchun alohida, pasport maʼlumotlariga muvofiq quyidagi formula boʻyicha aniqlanadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(16),
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3-§. Elektr energiyasining yuklama yoʻqotishlarini hisoblash metodlari
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
19. Elektr energiyasining yuklama yoʻqotishlari:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
havo va kabel liniyalardagi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
transformatorlardagi (avtotransformatorlardagi);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
tok oʻtkazuvchi shinalardagi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
tokni chegaralovchi reaktorlardagi yoʻqotishlarni oʻz ichiga oladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Elektr energiyasining yuklama yoʻqotishlarini hisoblash elektr tarmoqlarning alohida elementlari boʻyicha va umumiy tartibda amalga oshiriladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
20. Elektr tarmoqlarining alohida elementlari boʻyicha elektr energiyasining yuklama yoʻqotishlari mavjud maʼlumotlardan kelib chiqib, quyidagi metodlarning biridan foydalanib, hisoblanishi mumkin (metodlar hisoblash natijalari aniqligining kamayishi tartibida keltirilgan):
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
tezkor hisoblash metodi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
oʻrtacha yuklamalar metodi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
21. Tezkor hisoblash metodi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
HL, KL, tok oʻtkazuvchi shinalar yoki ikki chulgʻamli transformatorlarda tayanch davrda elektr energiyasining yuklama yoʻqotishlari quyidagi formula boʻyicha aniqlanadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bunda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
R — HL, KL, tok oʻtkazuvchi shina yoki ikki chulgʻamli transformatorning aktiv qarshiligi, Om da;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ij — Δtj vaqt oraligʻida oʻzgarmas deb olinadigan HL, KL, tok oʻtkazuvchi shina yoki ikki chulgʻamli transformatorning tok yuklamasi, A da;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Pj, Qj — Δtj vaqt oraligʻida oʻzgarmas deb olinadigan HL, KL, tok oʻtkazuvchi shina yoki ikki chulgʻamli transformatorning aktiv va reaktiv quvvati qiymatlari, mos ravishda mVt, mVar da;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Uj — Δtj vaqt oraligʻida oʻzgarmas deb olinadigan HL, KL, tok oʻtkazuvchi shinalar yoki ikki chulgʻamli transformatorlardagi kuchlanish qiymati, kV da;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Δtj — R qarshilikka ega boʻlgan tarmoq elementining yuklamasi oʻzgarmas deb olinadigan vaqt oraligʻi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
M — tayanch davrdagi Δtj vaqt oraliqlari soni.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Avtotransformatorda (uch chulgʻamli transformatorda) tayanch davr uchun elektr energiyasining yuklama yoʻqotishlari quyidagi formula boʻyicha aniqlanadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bunda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
– avtotransformatorning (uch chulgʻamli transformatorning) chulgʻamlari boʻyicha aktiv va reaktiv quvvatlarning, yuklama toklarining Δtj vaqt oraligʻida oʻzgarmas deb olinadigan qiymatlari, mos ravishda mVt, mVar, A da;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
avtotransformatorning (uch chulgʻamli transformatorning) yuqori, oʻrta va past chulgʻamlar kuchlanishlarining Δt vaqt oraligʻida qiymatlari, kV da;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
avtotransformator (uch chulgʻamli transformator) chulgʻamlarining aktiv qarshiliklari, Om da.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Avtotransformatorlar past tomonining T davrdagi xar bir Δtj vaqt oraligʻidagi oʻlchovlari mavjud boʻlmaganda, elektr energiyasi yoʻqotishlarini hisoblash yuqori hamda oʻrta kuchlanishli chulgʻamlarning maʼlumotlari boʻyicha amalga oshirilishi mumkin.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Tayanch davr uchun tokni chegaralovchi reaktordagi elektr energiyasining yuklama yoʻqotishlari quyidagi formula boʻyicha aniqlanadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bunda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Δ Rn.TCHR — nominal tokda reaktor fazasidagi aktiv quvvat yoʻqotishi qiymati, kVt da;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
In — nominal tokning qiymati, A da;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ij — Δtj vaqt oraligʻida oʻzgarmas deb olinadigan ishchi tokning qiymati, A da.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
22. Oʻrtacha yuklamalar metodi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
HL, KL, tok oʻtkazuvchi shinalar yoki ikki chulgʻamli transformatorlarda tayanch davrda elektr energiyasining yuklama yoʻqotishlari quyidagi formula boʻyicha aniqlanadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bunda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ΔRoʻrt — HL, KL, tok oʻtkazuvchi shinalar yoki ikki chulgʻamli transformatorlarning tayanch davrdagi oʻrtacha yuklama boʻyicha quvvat yoʻqotilishi qiymati, u 23-formula boʻyicha aniqlanadi, kVt da;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
k2sh — tayanch davr uchun grafik shakli koeffitsiyentining kvadrati, nisbiy birlikda;

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kk — aktiv va reaktiv yuklamalar grafiklari koʻrinishlarining farqini hisobga oluvchi koeffitsiyent (0,99 ga teng deb olinadi);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
T — tayanch davrdagi soatlar soni, soatda.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Grafik shakli koeffitsiyentining kvadrati quyidagi formula boʻyicha aniqlanadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(21),
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bunda kt — grafikni toʻldirish koeffitsiyenti quyidagi formula boʻyicha aniqlanadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(22),
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bunda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Wo — T vaqtda tarmoqqa berilgan elektr energiyasi, kVt soatda;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Tmax — tarmoqning eng katta yuklama soatlari soni.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Pmax — oʻlchovlar natijasida aniqlangan amaldagi maksimal quvvat (elektr energiyasi isteʼmolini hisobga olish va nazorat qilishning avtomatlashtirilgan tizimi yoki oʻlchovlar qaydnomalaridan olingan).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Yuklama grafigini toʻldirish koeffitsiyenti toʻgʻrisidagi maʼlumotlar mavjud boʻlmaganda, 6 kV va undan yuqori kuchlanishli elektr tarmoqlar uchun kt = 0,7, 1000 V gacha kuchlanishli elektr tarmoqlar uchun kt = 0,5 deb qabul qilinadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Tayanch davrdagi oʻrtacha yuklama boʻyicha HL, KL, tok oʻtkazuvchi shinalar yoki ikki chulgʻamli transformatorlarda quvvatning yuklama yoʻqotishlari quyidagi formula boʻyicha aniqlanadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bunda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Roʻrt, Qoʻrt — T tayanch davrdagi aktiv va reaktiv quvvatning oʻrtacha qiymatlari, mVt, mVar da;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
tg φ — reaktiv quvvat koeffitsiyenti, nisbiy birlikda;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Uoʻrt — T tayanch davrdagi oʻrtacha kuchlanish, kV da;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ioʻrt — yuklama tokining oʻrtacha qiymati, A da (24-formula boʻyicha aniqlanadi);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
R — HL, KL, tok oʻtkazuvchi shinalar yoki ikki chulgʻamli transformatorlarning aktiv qarshiligi, Om da.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Oʻrtacha yuklama quyidagi formula boʻyicha aniqlanadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(24),
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bunda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
WT — T tayanch davrda tugundagi elektr energiyasining miqdori, kVt soatda.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Tayanch davrda avtotransformatordagi (uch chulgʻamli transformatordagi) elektr energiyaning yuklama yoʻqotishlari quyidagi formula bilan aniqlanadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(25),
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bunda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ΔRoʻrt — tayanch davrdagi oʻrtacha yuklama uchun avtotransformatorda (uch chulgʻamli transformatorda) quvvat yoʻqotishlari, kVt da (26-formula boʻyicha aniqlanadi).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Grafik shakli koeffitsiyenti 21 va 22-formulalar boʻyicha aniqlanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Tayanch davrda, oʻrtacha yuklamada avtotransformatorlarda (uch chulgʻamli transformatorlarda) quvvatning yuklama yoʻqotishlari quyidagi formula boʻyicha aniqlanadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bunda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Roʻrta AT(TR)Yu, Roʻrta AT(TR)Oʻ, Roʻrta AT(TR)P, Qoʻrta AT(TR)Yu, Qoʻrta AT(TR)Oʻ, Qoʻrta AT(TR)P, Ioʻrta AT(TR)Yu, Ioʻrta AT(TR)Oʻ, Ioʻrta AT(TR)P,— T tayanch davrda avtotransformatorning (uch chulgʻamli transformatorning) chulgʻamlari boʻyicha aktiv va reaktiv quvvatlarning, yuklama toklarining oʻrtacha qiymatlari, mos ravishda mVt, mVar, A da;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Uoʻrta AT(TR)Yu,Uoʻrta AT(TR)Oʻ,Uoʻrta AT(TR)P— T tayanch davrdagi avtotransformatorning (uch chulgʻamli transformatorning) yuqori, oʻrta va past chulgʻamlari boʻyicha kuchlanishlarining oʻrtacha qiymatlari, kV da;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
tg φ — reaktiv quvvat koeffitsiyenti, nisbiy birlikda;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Roʻrta AT(TR)Yu, Roʻrta AT(TR)Oʻ, Roʻrta AT(TR)P,—avtotransformator chulgʻamlarining aktiv qarshiliklari, Om da.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Oʻrtacha yuklama har bir chulgʻam uchun alohida 24-formula boʻyicha aniqlanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Avtotransformatorlarning T tayanch davrdagi past tomoni oʻlchovlari mavjud boʻlmaganda, yuqori hamda oʻrta kuchlanish chulgʻamlarining maʼlumotlari boʻyicha elektr energiyasining yoʻqotishlarini hisoblashga yoʻl qoʻyiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
T tayanch davrda tokni chegaralovchi reaktorda oʻrtacha ishchi tokdan foydalanib elektr energiyasining yuklama yoʻqotishlari quyidagi formula boʻyicha aniqlanadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(27),
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bunda, Δ R Yu. TCHR oʻrt — tayanch davrda tugunlarning oʻrtacha yuklamalarida tokni chegaralovchi reaktordagi quvvat yoʻqotishi, kVt da (28-formula boʻyicha aniqlanadi).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Grafik shaklining koeffitsiyenti 21 va 22-formulalar boʻyicha aniqlanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Tayanch davrda, oʻrtacha yuklamada tokni chegaralovchi reaktorda quvvatning yuklama yoʻqotishi quyidagi formula boʻyicha aniqlanadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(28),
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bunda, Ioʻrt — T tayanch davrda ishchi tokning oʻrtacha qiymati, A da.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Oʻrtacha yuklama 24-formula boʻyicha aniqlanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
23. Sxemalar hamda tarmoq yuklamalari toʻgʻrisidagi mavjud axborotlar hajmidan kelib chiqib, elektr energiyasining elektr tarmoqlarda yuklama yoʻqotishlarini umumiy hisoblash quyidagi metodlardan birini qoʻllagan holda amalga oshirilishi mumkin (metodlar hisoblash natijalari aniqligining kamayishi tartibida keltirilgan):
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
1) tezkor hisoblash metodi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2) hisoblangan sutkalar metodi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
3) oʻrtacha yuklamalar metodi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4) quvvatning eng katta yoʻqotish soatlari soni metodi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
5) tarmoq sxemalari va yuklamalari toʻgʻrisidagi umumlashtirilgan maʼlumot boʻyicha yoʻqotishlarni baholash metodi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Elektr energiyasi yoʻqotishlarini hisoblash uchun 1 — 4 metodlardan foydalaniladiganda, tarmoqdagi quvvat yoʻqotishlari, berilgan tarmoq sxemasi va oʻlchovlar yoki elektrotexnikaga oid hisoblashlar yordamida aniqlangan elektr tarmoq elementlarining yuklamalari asosida hisoblanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
2 — 4 metodlar boʻyicha elektr energiyasining yoʻqotishlari hisoblash davrining har bir oyi uchun shu oyga mos boʻlgan tarmoq sxemasi hisobga olgan holda, hisoblanishi mumkin. Tarmoq sxemalarini oʻzgarmas deb olib, yoʻqotishlarni bir necha oylarni oʻz ichiga olgan hisoblash oraliqlari uchun hisoblashga yoʻl qoʻyiladi. Tayanch davr uchun elektr energiyasining yoʻqotishlari, tayanch davrga kiruvchi oylar (hisoblash oraliqlari) yoʻqotishlari yigʻindisi sifatida aniqlanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
24. Tezkor hisoblash metodi elektr energiyasining yoʻqotishlarini quyidagi formula boʻyicha hisoblashni nazarda tutadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(29),
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bunda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
n — tarmoq elementlarining soni;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Δtij — Ri qarshilikka ega boʻlgan i-chi tarmoq elementining I ij tok yuklamasi oʻzgarmas deb olingan vaqt oraligʻi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
m — vaqt oraliqlari soni.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Tarmoq elementlarining tok yuklamalari dispetcherlik qaydnomalari, teleoʻlchovlar boʻyicha tezkor oʻlchov komplekslari va elektr energiyasini hisobga olishning avtomatlashtirilgan tizimi maʼlumotlari asosida aniqlanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
25. Hisoblangan sutkalar metodi elektr energiyasining yoʻqotishlarini quyidagi formula boʻyicha hisoblashni nazarda tutadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(30),
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bunda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ΔWsut — tarmoqqa oʻrtacha sutkalik W oʻrt.sut elektr energiyasi berilganda va uzellardagi yuklama grafiklari shakli nazorat oʻlchovlariga muvofiq boʻlgandagi hisoblanayotgan oyning sutkalik elektr energiyasi yoʻqotishi, kVt soat da;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kl — 110 kV va undan yuqori kuchlanishli liniyalar uchun 1,02 ga teng va undan past kuchlanishli liniyalar uchun 1,0 ga deb olinadigan, HL armaturasi taʼsiridagi yoʻqotishni hisobga oluvchi koeffitsiyent;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
k2sh.o— tarmoqqa elektr energiyasini sutkalik berish grafigi shakli koeffitsiyentining kvadrati (miqdorlarining soni, nazorat oʻlchovlari oyidagi kunlar soniga teng boʻlgan grafik);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Kekv j — quyidagi formula boʻyicha aniqlanadigan j-chi hisoblash oraligʻidagi kunlarning ekvivalent soni:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bunda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
WOi — KOi kunlar sonidan iborat i-chi oyda tarmoqqa berilgan elektr energiyasi, kVt soatda;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
W o.t. — tayanch oyida tarmoqqa berilgan elektr energiyasi, kVt soat da;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Njj-chi hisoblash oraligʻidagi oylar soni.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bir oylik elektr energiyasi yoʻqotishlarini hisoblashda K ekv j = K o i deb topiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hisoblanayotgan sutka uchun elektr energiyasining yoʻqotishlari (ΔWsut), hisoblanayotgan sutkaning har bir soati uchun hisoblangan quvvat yoʻqotishlari yigʻindisi koʻrinishida aniqlanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Tayanch davrda elektr energiyasining yoʻqotishlari, yilning barcha hisoblash oraliqlardagi yoʻqotishlarning yigʻindisi koʻrinishida aniqlanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Elektr energiyasining yillik yoʻqotishlarini, 31-formulada Nj =12 deb olinib, qishki nazorat oʻlchovlar kuni uchun ΔW sut ni hisoblab, aniqlashga ruxsat etiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Koeffitsiyent (k2sh.o) quyidagi formula boʻyicha aniqlanadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(32),
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bunda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Wi — oyning i-chi kunidagi tarmoqqa berilgan elektr energiyasi, kVt soat da;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Km — oydagi kunlar soni.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Oyning har bir sutkasida tarmoqqa berilgan elektr energiyasi toʻgʻrisidagi maʼlumot mavjud boʻlmaganda, k2sh.o koeffitsiyent quyidagi formula boʻyicha aniqlanadi:

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bunda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ki, Kn.i — oydagi ish va ishlanmaydigan kunlari soni (KO = Ki + K n.i);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kw — oʻrtacha ishlanmaydigan kun va oʻrtacha ish kunlarida isteʼmol qilingan energiya qiymatining nisbati kw = W n.i/Wi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
26. Oʻrtacha yuklamalar metodi elektr energiyasining yoʻqotishlarini quyidagi formula boʻyicha hisoblashni nazarda tutadi
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bunda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Δ Roʻrt — tugunlarning hisoblash oraligʻidagi oʻrtacha yuklamalarida tarmoqdagi quvvat yoʻqotishi, kVt;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ksh2 — hisoblash oraligʻida tarmoqning jamlangan yuklamasi grafigi shakli koeffitsiyentining kvadrati:

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kk — tarmoqning har xil shoxobchalari aktiv va reaktiv yuklamalari grafiklarining shakli har xilligini hisobga oluvchi koeffitsiyent;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Tjj-chi hisoblash intervalining davomiyligi, soatda.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hisob davri oraligʻi uchun tarmoqning jamlangan yuklamasi grafigi shakli koeffitsiyentining kvadrati quyidagi formula boʻyicha aniqlanadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bunda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Rj — grafikning davomiyligi Δti boʻlgan i-chi pogʻonasidagi yuklama miqdori, kVt da;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
m — hisob davri oraligʻidagi grafik pogʻonalarining soni;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Poʻrt — hisoblash intervalidagi tarmoqning oʻrtacha yuklamasi, kVt da.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
34-formulada kk koeffitsiyent 0,99 ga teng deb olinadi. 6-10 kV tarmoqlar va 35 kV radial liniyalar uchun 35-formulada Pi va Poʻrt qiymatlarning oʻrniga boshlangʻich uchastkaning Ii va Ioʻrt toklari qiymatlaridan foydalanish mumkin. Bunda kk koeffitsiyent 1,02 ga teng deb olinadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hisoblash oraligʻi uchun grafik shakli koeffitsiyentining kvadratini quyidagi formula boʻyicha aniqlash mumkin:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bunda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
35-formula boʻyicha hisoblangan nazorat oʻlchovlari kunining sutkalik grafigi shakli koeffitsiyentining kvadrati;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— tarmoqqa oylik elektr energiyasini berish grafigi (miqdorlarining soni, hisoblash oraligʻidagi oylar soniga teng boʻlgan grafik) shakli koeffitsiyentining kvadrati, quyidagi formula boʻyicha aniqlanadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bunda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
WOi — hisoblash oraligʻining i-chi oyida tarmoqqa berilgan elektr energiyasi, kVt soatda;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Woʻrt.oy — hisoblash oraligʻi oylarida tarmoqqa berilgan oʻrtacha oylik elektr energiyasi, kVt soatda.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bir oy uchun yoʻqotishlar hisoblaganda = 1 deb topiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Yuklama grafigi mavjud boʻlmaganda quyidagi formula bilan aniqlanadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Tarmoqning umumiy yuklamasi grafigini toʻldirish koeffitsiyenti kt quyidagi formula boʻyicha aniqlanadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(39),
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bunda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Wb — T vaqtda tarmoqqa berilgan elektr energiya, kVt soatda;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Tmax — tarmoqning eng katta yuklamasi soatlarining soni.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Pmax — oʻlchovlar natijasida aniqlangan (elektr energiyasi isteʼmolini hisobga olish va nazorat qilishning avtomatlashtirilgan tizimi yoki oʻlchovlar vedomostlaridan olingan) amaldagi maksimal quvvat.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
i-chi tugunning oʻrtacha yuklamasi quyidagi formula boʻyicha aniqlanadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(40),
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bunda, Wi — T vaqt ichida i-chi tugunda isteʼmol qilingan (ishlab chiqarilgan) elektr energiyasi, kVt soatda.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
27. Quvvatning eng katta yoʻqotish soatlari soni metodi elektr energiyasining yoʻqotishlarini quyidagi formula boʻyicha hisoblashni nazarda tutadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(41),
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bunda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ΔPmax — tarmoqning maksimal yuklama rejimida quvvat yoʻqotishi, kVt da;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
τn — tarmoqning umumiy yuklama grafiki boʻyicha aniqlangan, hisoblash intervalida quvvatning eng katta yoʻqotish soatlarining nisbiy soni.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Quvvatning eng katta yoʻqotish soatlarining nisbiy soni quyidagi formula boʻyicha aniqlanadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bunda, R max — Ri ning hisoblash intervalidagi m ta qiymatlar ichidagi eng katta qiymati, kVt da.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Koeffitsiyent kk 41-formulada 1,03 ga teng deb olinadi. 6-10 kV tarmoqlar va 35 kV radial liniyalar uchun 42-formulada Pi va Rmax qiymatlari oʻrniga boshlangʻich uchastka tokining qiymati Ii va Imax dan foydalanish mumkin. Bunda koeffitsiyent kk = 1,0 deb qabul qilinadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hisoblash intervalidagi quvvatning eng katta yoʻqotish soatlarining nisbiy sonini quyidagi formula boʻyicha aniqlash mumkin:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(43),
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bunda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
τs — nazorat oʻlchovlari kunining sutkalik grafiki uchun 42-formula boʻyicha aniqlangan quvvatning eng katta yoʻqotish soatlarining nisbiy soni;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
τm va τN — quyidagi formulalar boʻyicha aniqlanadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(44),
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(45),
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bunda, Wh.o — hisobot oyida tarmoqqa berilgan elektr energiyasi, kVt soatda.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bir oy uchun hisoblanganda τN = 1 deb olinadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Yuklama grafiki mavjud boʻlmaganda τn miqdori quyidagi formula boʻyicha aniqlanadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(46),
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
28. Elektr energiyasining texnologik yoʻqotilishlarini tarmoq sxemalari va yuklamalari toʻgʻrisidagi umumlashtirilgan maʼlumotga bogʻliqligi asosida baholash metodi kuchlanishi 10, 6 va 0,4 kV boʻlgan elektr tarmoqlarda qoʻllaniladi. Bunda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
tarmoqlar majmuasida elektr energiyasining yoʻqotilishlarini regression modellardan foydalanib hisoblash (10, 6 va 0,4 kV kV boʻlgan elektr tarmoqlarda);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
elektr energiyasining texnologik yoʻqotilishini tarmoq sxemalari va yuklamalari toʻgʻrisidagi umumlashtirilgan maʼlumotga bogʻliqligi asosida baholash (0,4 kV boʻlgan elektr tarmoqlarda);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
liniyalarda elektr energiyasining yoʻqotilishini kuchlanishning pasayishiga bogʻliq ravishda hisoblash (0,4 kV boʻlgan elektr tarmoqlarda);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
quvvat va elektr energiyasini yoʻqotilishlarini elektr tarmogʻi sxemasi va rejimi parametrlaridan foydalanib, ularning elementlari boʻyicha hisoblash (0,4 kV boʻlgan elektr tarmoqlarda).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
29. Tarmoqlar majmuasida elektr energiyasining yoʻqotilishlarini regression modellardan foydalanib hisoblash kuchlanishi 10, 6 va 0,4 kV boʻlgan liniyalar va 10, 6 kV boʻlgan transformatorlar hamda kuchlanishi 0,4 kV boʻlgan “qishloq” va “shahar” turidagi elektr tarmoqlari majmuasi uchun alohida amalga oshiriladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Kuchlanishi 10 kV boʻlgan liniyalarda yoʻqotishlarni liniyalarning umumiy uzunligi va umumiy qarshiligi boʻyicha hisoblash quyidagi formulaga asosan amalga oshiriladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bunda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ntr– mazkur tarmoqlar majmuasidan elektr energiyasi olayotgan transformatorlar soni;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
sutka davomida tarmoqlar majmuasiga berilgan aktiv energiya va energiya yoʻqotilishi, mVt soat da;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Nfid— tarmoqlar majmuasidagi fiderlar soni;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
L0— tarmoqlar majmuasidagi liniyalar uzunligining yigʻindisi, km da;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Rum— mazkur tarmoqlarning umumiy qarshiligi, Om da;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
sosØ —mazkur tarmoqlar majmuasi uchun sosØning oʻrtacha qiymati.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Bu holatda yoki yoki (48),
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bunda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Nv— tarmoqlar majmuasi barcha fiderlar shoxobchalarining soni;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ri nchi shoxobchaning qarshiligi, Om da.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
47-formula uchun V0 ning hisoblanayotgan Nfnd majmuasi hajmiga bogʻliq qiymati 10-jadvalda keltirilgan.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

10- jadval‎

Nfid 10 — 50‎ 50 — 500‎ 500 — 1000‎
V0 0,0004400‎ 0,0005739‎ 0,0006738‎
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
10 kV boʻlgan liniyalarning ekvivalent qarshiligi boʻyicha elektr energiyasining yoʻqotilishlarini hisoblash quyidagi formulaga asosan amalga oshiriladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bunda
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
49-formula uchun V0 ning hisoblanayotgan Nfnd majmuasi hajmiga bogʻliq qiymati 11-jadvalda keltirilgan.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

11- jadval‎

Nfid 10 — 50‎ 50 — 500‎ 500 — 1000‎
V0 0,000995 0,000965 0,000935
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Kuchlanishi 10 kV boʻlgan transformatorlarda elektr energiyasining yoʻqotilishlarini hisoblash quyidagi formula boʻyicha amalga oshiriladi (MVt soatda):
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(50),
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bunda Soʻrn— majmuadagi 10/0,4 kV transformatorlarning oʻrnatilgan quvvati yigʻindisi, kVA da.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
50-formula uchun V0 ning hisoblanayotgan Nfnd majmuasi hajmiga bogʻliq qiymati 12-jadvalda keltirilgan.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

12- jadval‎

Nfid 10 — 50‎ 50 — 500‎ 500 — 1000‎
V0 4,597 5,361 5,361
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
SYU yoʻqotishlarini hisoblash quyidagi formula boʻyicha amalga oshiriladi (MVt soatda):
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(51),
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
51-formula uchun V0 ning hisoblanayotgan Nfnd majmuasi hajmiga bogʻliq qiymati 13-jadvalda keltirilgan.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

13- jadval‎

Nfid 10 — 50‎ 50 — 500
VO 0,000472 0,000458
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Kuchlanishi 6 kV boʻlgan liniyalarda yoʻqotishlarni liniyalarning umumiy uzunligi va umumiy qarshiligi boʻyicha hisoblash quyidagi formulaga asosan amalga oshiriladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(52),
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
52-formula uchun V0 ning Nfnd hisoblanayotgan majmuasi hajmiga bogʻliq qiymati 14-jadvalda keltirilgan.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

14- jadval‎

Nfid 10 — 50‎ 50 — 500
VO 0,0006973 0,0007335
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Kuchlanishi 6 kV boʻlgan transformatorlarda elektr energiyasining yoʻqotishlarini hisoblash quyidagi formula boʻyicha amalga oshiriladi (MVt soatda):
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(53),
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
53-formula uchun V0 ning hisoblanayotgan Nfnd majmuasi hajmiga bogʻliq qiymati 15-jadvalda keltirilgan.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

15- jadval‎

Nfid 10 — 50‎ 500 — 5000‎
V0 2,8685 2,5146
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
SYU yoʻqotishlarini hisoblash quyidagi formula boʻyicha amalga oshiriladi (MVt soatda):
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(54),
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
54-formula uchun V0 ning hisoblanayotgan Nfnd majmuasi hajmiga bogʻliq qiymati 16-jadvalda keltirilgan.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

16- jadval‎

Nfid 10 — 50‎ 50 — 500‎
VO 0,0005532 0,0004586
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Kuchlanishi 0,4 kV boʻlgan “qishloq” turidagi tarmoqlar majmuasi boʻyicha elektr energiyasining yoʻqotishlarini hisoblash quyidagi formulaga asosan amalga oshiriladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(55),
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bunda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Rotp — koʻrib chiqilayotgan tarmoqlar majmuasidagi shoxobchalar (tayanchdan uyning kirishigacha boʻlgan qismi) qarshiliklarining yigʻindisi, Om da;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Nn — tarmoqlar majmuasidagi isteʼmolchilar soni;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Nef — tarmoqlar majmuasidagi uch fazali isteʼmolchilar soni.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
55-formula uchun V0 ning hisoblanayotgan Nfnd majmuasi hajmiga bogʻliq qiymati 17-jadvalda keltirilgan.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

17- jadval‎

Nfid 100 — 250‎ 250 — 800‎ 800 — 2000 2000 — 5000 >5000
V0 0,14055‎ 0,12025‎ 0,10448 0,091625 0,081014
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Kuchlanishi 0,4 kV boʻlgan “shahar” turidagi tarmoqlar majmuasi boʻyicha elektr energiyasining yoʻqotishlarini hisoblash uylar orasidagi liniyalarining umumiy qarshiligi Rum.uo Om dan kelib chiqib, quyidagi formulaga asosan amalga oshiriladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
yoki (56)
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bunda Nsh — tarmoqlar majmuasi barcha fiderlarining uylar oraligʻidagi liniyalarining shoxobchalari soni;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ri — i-nch ishoxobchaning qarshiligi, Om da;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Lum.uo — tarmoqlar majmuasi barcha fiderlarining uylar oraligʻidagi liniyalarining umumiy uzunligi, km da.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Kuchlanishi 0,4 kV boʻlgan “shahar” turidagi tarmoqlar majmuasi boʻyicha elektr energiyasining yoʻqotishlarini hisoblash quyidagi formulaga asosan amalga oshiriladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(57),
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
57-formula uchun V0 ning hisoblanayotgan Nfnd majmuasi hajmiga bogʻliq qiymati 18-jadvalda keltirilgan.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

18- jadval‎

Nfid 100 — 200 200 — 500‎ 500 — 1000‎ 1000 — 2000‎ 2000 — 5000 >5000
V0 0,75107 0,9054‎ 1,096‎ 1,2848‎ 1,5622 1,8616
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
30. Elektr energiyasining yoʻqotilishlarini tarmoq sxemalari va yuklamalari toʻgʻrisidagi umumlashtirilgan maʼlumotlarga bogʻliqligi asosida baholash metodiga muvofiq “D” kun(lar) davrida, bosh uchastkalarining oʻrtacha koʻndalang kesimi Fb oʻrt, mm2 boʻlgan 0,4 kV li N ta liniyalarga W0,4 ming kVt soat elektr energiyasi berilganda, elektr energiyasining yoʻqotilishlari quyidagi formula boʻyicha hisoblanadi:

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(58),
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bunda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Lekv — liniyalarning umumiy ekvivalent uzunligi, km da;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
tg φ — reaktiv quvvatning oʻrtacha koeffitsiyenti;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
k 0,4 — liniya uzunligi boʻyicha yuklamaning taqsimlanishi xarakteri va fazalardagi yuklamalarning bir xil emasligini hisobga oluvchi koeffitsiyent;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
dn — TP dan 1 va 2-tayanchlar oraligʻiga teng masofada isteʼmol qilinayotgan elektr energiyasining 0,4 kV li tarmoqqa berilgan umumiy elektr energiyasidagi ulushi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Tarmoq sxemalari va yuklamalari toʻgʻrisidagi umumlashtirilgan maʼlumotlar boʻyicha elektr energiyasining yoʻqotishlarini baholash metodi umumiy soni 100 ta va undan ortiq kuchlanishi 6-10/0,4 kV boʻlgan TP dan tarqalgan liniyalar jamlanmasidagi elektr energiyasining yoʻqotishlarini hisoblash uchun qoʻllanilishi mumkin.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Kichikroq hajmdagi elektr tarmoqlari uchun quyidagilar qoʻllaniladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
quvvat va elektr energiyasining yoʻqotishlarini, elektr tarmogʻi va uning rejim parametrlaridan foydalanib, elementlari boʻyicha hisoblash metodi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
0,4 kV li liniyalardagi elektr energiyasining yoʻqotishlarini kuchlanishning pasayishi miqdoriga bogʻliq holda hisoblash metodi (63 — 65-formulalar boʻyicha).
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
N ta liniyalar yigʻindisining ekvivalent uzunligi quyidagi formula boʻyicha aniqlanadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(59),
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bunda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Lm — 0,4kV N ta liniyalar magistrallari uzunligining yigʻindisi, km da;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
L 2-3 — 0,4 kVN ta liniyalar ikki va uch fazali shoxobchalari uzunligining yigʻindisi, km da;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
L1 — 0,4 kV li N ta liniyalar bir fazali shoxobchalari uzunligini yigʻindisi, km da.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Kuchlanishi 0,4 kV boʻlgan bitta liniya magistralini aniqlashda 6-10/0,4 kV TP dan uch fazali yoki ikki fazali liniyalargacha ulangan eng uzoqdagi isteʼmolchigacha boʻlgan masofa hisobga olinadi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
liniyalar uzunligi ekvivalentning yigʻindisini aniqlashda shoxobchaning uzunligiga koʻp xonadonli uy-joylarning uy-joyning umumiy foydalanishidagi elektr tarmoqlari (shuningdek, uy-joy ichidagi elektr tarmoqlari), uy-joylardagi shoxobchalar, agar tarmoqning mansublik chegarasi tayanchda boʻlsa, kiritilmaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Magistralda yoki shoxobchalarda aluminiy, poʻlat va misli simlar mavjud boʻlganda 59-formulaga quyidagi formula boʻyicha aniqlanadigan liniyalar uzunligi qoʻllaniladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(60),
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bunda La, Lp, Lmis — aluminiy, poʻlat va misli simlarning mos uzunliklari, km da.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Koeffitsiyent k0,4 quyidagi formula boʻyicha aniqlanadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(61),
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bunda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
dp — 0,4 kV tarmoqqa berilgan umumiy elektr energiyasiga nisbatan aholiga berilgan elektr energiyasining ulushi, nisbiy birlikda;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ku — 400/230 V boʻlgan liniya uchun 1 ga teng va 220/127 V boʻlgan liniya uchun 3 ga teng deb olinadigan koeffitsiyent.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Fb oʻrt koeffitsiyent quyidagi formula boʻyicha aniqlanadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(62),
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bunda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Fri — i-chi liniyaning boshlangʻich uchastkasi kesimining yuzasi, mm2 da;

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Lri — i-chi liniya boshlangʻich uchastkasining uzunligi, km da.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Grafikni toʻldirish koeffitsiyenti va (yoki) reaktiv quvvat koeffitsiyenti toʻgʻrisidagi maʼlumotlar mavjud boʻlmaganda kt = 0,5 va tg φ = 0,6 deb olinadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
0,4 kV boʻlgan liniyalarga beriladigan elektr energiyasi hisobga olinmaganda uning qiymati 6-10 kV li tarmoqqa berilgan energiyadan 6 — 10 kV uskunalardagi yoʻqotishlarni, 6-10/0,4 kV li TP larga berilgan energiyani TP ning shinalariga ulangan isteʼmolchilarga berilgan energiyani hamda isteʼmolchilar balansidagi 0,4 kV li liniyalarga berilgan energiyani ayirib aniqlanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
31. Kuchlanishi 0,4 kV boʻlgan liniyalarda elektr energiyasining yoʻqotishlarini kuchlanishning pasayishi qiymatiga bogʻliqligi holda hisoblash metodini qoʻllash uchun maksimal yuklama rejimida TP shinalaridagi va magistral liniyaning uzoq nuqtasidagi faza kuchlanishlari oʻlchanadi. Oʻlchash maʼlumotlari boʻyicha kuchlanish yoʻqolishlari (ΔU) 6-10/0,4 kV TP ning 0,4 kV li shinalaridagi faza kuchlanishining oʻrtacha qiymatiga nisbatan absolyut va nisbiy (foizdagi) qiymatlari aniqlanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
0,4 kV kuchlanishli liniyadagi elektr energiyasi yoʻqotilishi (tarmoqqa berilgan elektr energiyasining qiymatidan (foizda) quyidagi formula boʻyicha aniqlanadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(63),
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bunda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ΔU — tarmoqning maksimal yuklamasida TP shinalaridan eng uzoq elektr qabul qilgichgacha kuchlanishning yoʻqotilishi, foizda;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Knt — yuklamaning fazalar boʻyicha notekis taqsimlanishini hisobga oluvchi koeffitsiyent.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Agar TP ning shinalarida oʻlchangan faza kuchlanishining darajalari har xil boʻlsa, ΔU ni aniqlashda TP ning shinalaridagi uchta oʻlchangan kuchlanishning oʻrtacha arifmetik qiymati qabul qilinadi. Agar yuklamaning maksimal qiymatida magistral liniyaning eng uzoq nuqtasidagi uch fazalik kirishida faza kuchlanishi oʻlchangan boʻlsa, hisoblash uchun uchta oʻlchangan qiymatlardan eng kichigi qabul qilinadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Knt koeffitsiyenti quyidagi formula boʻyicha aniqlanadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(64),
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bunda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ia, Iv, Is — fazalarning oʻlchangan tok yuklamalari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Rn/Rf — nol va faza simlari qarshiliklarining nisbati.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Fazalarning tok yuklamalari toʻgʻrisidagi maʼlumotlar mavjud boʻlmaganda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Rn/Rf = 1 boʻlgan liniyalar uchun Knt = 1,13;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Rn/Rf = 2 boʻlgan liniyalar uchun Knt = 1,2;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
τ/Tmaks nisbati 19-jadvalga muvofiq qoʻllaniladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish

19-jadval

Tmaks, soat

2000

3000

4000

5000

6000

τ/Tmaks

0,46

0,52

0,6

0,72

0,77

Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
0,4 kV li K ta liniyalaridagi elektr energiyasining nisbiy yoʻqotishlari quyidagi formula boʻyicha aniqlanadi (foizda):
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(65),
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bunda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— 65-formula boʻyicha aniqlanadigan i-chi liniyadagi elektr energiyasining nisbiy yoʻqotishlari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Ii — i-chi liniyaning bosh uchastkasidagi maksimal yuklama.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
0,4 kV elektr tarmoqlarda elektr energiyasi yoʻqotishlarini aniq hisoblash uchun boshlangʻich axborotlar yetarli darajada mavjud boʻlganda 0,4 kV kuchlanishli alohida liniyalarda elektr energiyasi yoʻqotishlarini hisoblashda quvvat va elektr energiyasi yoʻqotishlarini elektr tarmogʻi sxemasi va rejimi parametrlaridan foydalanib, uning elementlari boʻyicha hisoblash metodini qoʻllash tavsiya etiladi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Kuchlanishi 0,4 kV boʻlgan liniyalarda elektr energiyasi yoʻqotishlarini kuchlanishning pasayishiga bogʻliq holda hamda quvvat va elektr energiyasining yoʻqotishlari elementlari boʻyicha hisoblashni elektr tarmogʻi sxemasi va rejimi parametrlaridan foydalanib, ixtiyoriy tanlab olingan 0,4 kV taqsimlash liniyalari boʻyicha amalga oshirishga yoʻl qoʻyiladi. Bunda, kuchlanishi 0,4 kV boʻlgan liniyalarning umumiy soni 100 tadan ortiq 6-10/0,4 kV TP larning kamida 20% dan taʼminlanayotgan boʻlishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
4-§. Elektr energiyasini hisobga olish tizimining ruxsat etilgan xatoliklari bilan bogʻliq yoʻqotishlarni hisoblash
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
32. Elektr energiyasini hisobga olish tizimining ruxsat etilgan xatoliklari bilan bogʻliq yoʻqotishlar (ΔWhato.T) butun elektr tarmogʻi boʻyicha elektr energiyasi nobalansining chegaraviy qiymati sifatida tayanch davr maʼlumotlaridan kelib chiqib, quyidagi formula boʻyicha aniqlanadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bunda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
δi (δj) — elektr tarmogʻi boʻylab qabul qilingan (berilgan) aktiv elektr energiyasi oʻlchov kanalining xatoligi, % da;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Wi (Wj) — elektr tarmogʻi boʻylab oʻlchov kanallarida qayd qilingan, qabul qilingan (berilgan) aktiv elektr energiya, ming kVt soatda;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
n –elektr energiyasining qabul qilinishini qayd etuvchi hisobga olish nuqtalaring soni, dona;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
m — elektr energiyasining berilishini qayd etuvchi hisobga olish nuqtalaring soni, dona.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Tayanch davrda hududiy elektr tarmoqlari korxonalari uchun elektr energiyasini hisobga olish tizimining ruxsat etilgan xatoliklari bilan bogʻliq elektr energiyasining nisbiy yoʻqotishlari quyidagiga teng:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(67),
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bunda Wtb.T — tayanch davrda butun elektr tarmogʻi boʻyicha tarmoqqa berilgan elektr energiyasi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Tayanch davrda magistral elektr tarmoqlari korxonalari uchun elektr energiyasini hisobga olish tizimining ruxsat etilgan xatoliklari bilan bogʻliq elektr energiyasining nisbiy yoʻqotishlari quyidagiga teng:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(68),
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bunda, Wber.T — tayanch davrda butun elektr tarmogʻi boʻyicha tarmoqdan berilgan elektr energiyasi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Aktiv elektr energiyasi oʻlchash kanalining ruxsat etilgan nisbiy xatoligi miqdori quyidagi formula boʻyicha aniqlanadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
(69),
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
bunda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
— normal sharoitlarda hisobga olish asbobi, TT va KT ning ruxsat etilgan xatoliklari (aniqlik klassi qiymati boʻyicha qabul qilinadi), % da;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
δL — hisobga olish asboblarining KT larga ulangan liniyalaridagi ruxsat etilgan kuchlanish yoʻqotishlarining chegarasi, % da.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
33. Hisobga olish tizimining ruxsat etilgan xatoliklari bilan bogʻliq kuchlanish darajalari boʻyicha elektr energiyasining yoʻqotishlari tayanch va hisob davrlarida kuchlanish darajalari boʻyicha tarmoqqa berilgan elektr energiyasiga mutanosib ravishda taqsimlanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
34. Agar tayanch davrdagi elektr energiyasining hisoblangan texnologik yoʻqotishlaridan amaldagi texnologik yoʻqotishlar kichik yoki unga teng boʻlsa, hisob davri uchun elektr energiyasini uzatishda uning hisobga olish tizimining ruxsat etilgan xatoliklari bilan bogʻliq yoʻqotishlari hajmi (∆Wxato.H) nolga teng deb qabul qilinadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Elektr energiyasini elektr tarmoqlari boʻylab uzatish va taqsimlashda texnologik yoʻqotishlarning normativlarini hisoblash tartibi toʻgʻrisidagi yoʻriqnomaga ilova
2-ILOVA
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Transformator podstansiyalarning oʻz ehtiyojlari uchun elektr energiyasini sarflaydigan elementlarining
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
NOMENKLATURASI
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Mazkur Nomenklatura quyidagi maqsadlar uchun elektr energiyasining sarfini nazarda tutadi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
transformatorlarni va avtotransformatorlarni sovitish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
xonalarni (tezkor boshqarish, tezkor chiqish brigadalari, akkumulyator va kompressor xonalarini, shuningdek yopiq taqsimlash qurilmalarini, oʻt oʻchirish nasos stansiyasini, sinxron kompensatorlar yordamchi tuzilmalarining binosini, qorovulxonani) isitish, yoritish va shamollatish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
hududni yoritish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
akkumulyator batareyalarini zaryadlash-zaryadlab olish qurilmalari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
tezkor zanjirlarning va boshqaruv zanjirlarining taʼminoti (oʻzgaruvchan tezkor tokli podstansiyalarda);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
tashqi komplekt taqsimlovchi qurilma yacheykalarini (rele himoyasi va avtomatikasi apparaturasi, hisobga olish asboblari va oʻchirgichlari bilan) hamda tashqi oʻrnatiladigan rele shkaflarini isitish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
transformator podstansiyalari ekspluatatsiyasining alohida sharoitlari bilan bogʻliq elektr qabul qilgichlarning elektr energiyasi sarfi (boshqaruv shiti xonasidagi konditsionerlar, oʻt oʻchirish tizimining suv taʼminoti texnologik quduqlari nasoslarining taʼminoti);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
moyli oʻchirgichlar yuritmalarini va baklarini isitish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
boʻlgichlar va qisqa tutashtirgichlarning yuritmalarini isitish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kuchlanish ostida rostlash almashlab ulagichlari tuzilmalarining yuritmalari va moy baklarini isitish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ajratgichlarning elektrodvigatelli yuritmalarini isitish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
isitilmayotgan xonalardagi elektr energiyasini hisobga olish asboblarini isitish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
havoli oʻchirgichlarning agregat shkaflarini va boshqarish shkaflarini isitish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
kompressorlarning taʼminoti;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
havo yigʻgichlarni isitish;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
sinxron kompensatorning yordamchi qurilmalari (moyli, sirkulyatsiya va drenaj nasoslari, zadvijkalar, avtomatika);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
telemexanika va aloqa apparaturasining elektr taʼminoti;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
ekspluatatsiya jarayonida bajariladigan kichik hajmdagi taʼmirlash ishlari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
drenaj nasoslari, kuchlanish ostida rostlash qurilmalari, distillyatorlar, mayda dastgoh va moslamalar.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
Mazkur Nomenklaturaga xoʻjalik ehtiyojlari uchun elektr energiyasini sarflaydigan elementlar kiritilishi taqiqlanadi.
(Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari toʻplami, 2017-y., 13-son, 211-modda; Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 16.07.2018-y., 10/18/2871-1/1512-son; Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 28.07.2021-y., 10/21/3313/0724-son; 28.08.2024-y., 10/24/3551/0660-son)