“Yong‘in xavfsizligi to‘g‘risida”gi O‘zbekiston Respublikasi Qonuniga muvofiq hamda respublikada davlat yong‘in nazoratini yanada takomillashtirish va samaradorligini oshirish maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi:

1. Davlat yong‘in nazorati to‘g‘risidagi nizom 1-ilovaga muvofiq tasdiqlansin.

2. Davlat yong‘in nazorati organlari faoliyatini ta’minlash bilan bog‘liq xarajatlar har yili O‘zbekiston Respublikasi Favqulodda vaziyatlar vazirligiga, shuningdek, qonunchilikda taqiqlanmagan boshqa manbalar hisobiga ajratiladigan budjet mablag‘lari doirasida amalga oshirilsin.

3. O‘zbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligi ikki oy muddatda idoraviy normativ-huquqiy hujjatlarni ushbu qarorga muvofiqlashtirsin.

4. O‘zbekiston Respublikasi Hukumatining ayrim qarorlari 2-ilovaga muvofiq o‘z kuchini yo‘qotgan deb hisoblansin.

5. Ushbu qarorning bajarilishini nazorat qilish O‘zbekiston Respublikasi Bosh vazirining o‘rinbosari B.I. Zakirov zimmasiga yuklansin.

1. Ushbu Nizom “Yong‘in xavfsizligi to‘g‘risida”gi O‘zbekiston Respublikasi Qonuniga muvofiq davlat yong‘in nazorati organlari va mansabdor shaxslarining ro‘yxatini, ularning vazifalari, huquq va majburiyatlarini belgilaydi.

2. Davlat yong‘in nazorati davlat va xo‘jalik boshqaruvi organlari, mahalliy davlat hokimiyati organlari, fuqarolarning o‘zini o‘zi boshqarish organlari, tashkilotlar, ularning mansabdor shaxslari, shuningdek, fuqarolar tomonidan yong‘in xavfsizligi talablariga rioya qilinishini tekshirish va tekshiruv natijalari bo‘yicha chora-tadbirlar ko‘rish maqsadida amalga oshiriladi.

3. Ushbu Nizomda quyidagi asosiy tushunchalar qo‘llaniladi:

yong‘in nazorati bo‘yicha davlat inspektori — O‘zbekiston Respublikasi Favqulodda vaziyatlar vazirligining davlat yong‘in nazoratini amalga oshirish vakolatiga ega bo‘lgan mansabdor shaxsi;

yong‘inlar profilaktikasi — yong‘inlar kelib chiqish ehtimolini istisno etishga va ularning oqibatlarini kamaytirishga qaratilgan ogohlantirish chora-tadbirlari majmui;

yong‘in xavfsizligi talablariga rioya qilinishini tekshirish — davlat va xo‘jalik boshqaruvi organlari, mahalliy davlat hokimiyati organlari, fuqarolarning o‘zini o‘zi boshqarish organlari, tashkilotlar, ularning mansabdor shaxslari, shuningdek, fuqarolarning yong‘in xavfsizligi talablarini bajarishlari yuzasidan davlat yong‘in nazorati organlari tomonidan qonunchilikda belgilangan tartibda amalga oshiriladigan nazorat shakli va aniqlangan qoida buzishlarni bartaraf etish va (yoki) ularning oldini olish choralarini ko‘rish;

yozma ko‘rsatma — yong‘in nazorati bo‘yicha davlat inspektorining yong‘in xavfsizligi talablari buzilishini bartaraf etish, shu jumladan qurilayotgan korxonalar va obyektlarning, shuningdek tovarlarni ishlab chiqarish (ishlarni bajarish, xizmatlar ko‘rsatish)da yong‘in xavfsizligini ta’minlash bo‘yicha tadbirlarning belgilangan muddatlarda tegishli mansabdor shaxslar va fuqarolar tomonidan bajarilishi majburiy bo‘lgan yozma farmoyishi;

obyekt — yuridik yoki jismoniy shaxsning mulkiy kompleksi (yoki uning bir qismi), shu jumladan ular uchun yong‘in xavfsizligi talablari belgilangan binolar, inshootlar, transport vositalari, texnologik qurilmalar, asbob-uskuna, agregatlar, buyumlar va boshqa mol-mulk;

tadbirkorlik subyektiga tegishli bo‘lgan obyektning yong‘in-profilaktik ko‘rigi — keyinchalik tadbirkorlik subyektiga yong‘in kelib chiqishi kuchayishining (tarqalishining) oldini olishga qaratilgan yozma tavsiyalar berish uchun obyektning yong‘in xavfsizligi talablariga muvofiqligini aniqlash maqsadida o‘tkaziladigan tadbir.

5. Favqulodda vaziyatlar vazirligi Favqulodda vaziyatlar profilaktikasi departamenti davlat yong‘in nazorati organlarining faoliyatiga metodik rahbarlik qilishni, uni muvofiqlashtirish va nazorat qilishni ta’minlaydi.

Davlat yong‘in nazorati organlari faoliyatini tashkil etish va amalga oshirish tartibi O‘zbekiston Respublikasi Favqulodda vaziyatlar vazirligi tomonidan tasdiqlanadi.

6. Davlat yong‘in nazorati organlari va ularning mansabdor shaxslari nazorat bo‘yicha funksiyalarni amalga oshirishda yong‘in xavfsizligini ta’minlash bo‘yicha talablar mavjud bo‘lgan qonunlarga va boshqa normativ-huquqiy hujjatlarga hamda normativ hujjatlarga, shuningdek ushbu Nizomga amal qiladilar.

7. Davlat yong‘in nazorati organlari belgilangan namunadagi o‘z nomi yozilgan muhrlar, shtamplar va blankalarga ega bo‘ladilar.

8. Quyidagilar davlat yong‘in nazorati organlari hisoblanadi:

O‘zbekiston Respublikasi Favqulodda vaziyatlar vazirligining Favqulodda vaziyatlar profilaktikasi departamenti (keyingi o‘rinlarda — Departament) tarkibiga kiruvchi Davlat yong‘in nazorati organlari faoliyatini muvofiqlashtirish boshqarmasi, Shaharsozlik faoliyati sohasida profilaktika boshqarmasi va O‘ta muhim va toifalangan obyektlarda yong‘in xavfsizligini ta’minlashni tashkil etish boshqarmasi, Radiatsion, kimyoviy va tibbiy-biologik muhofaza boshqarmasining Yonish va portlash xavfi yuqori bo‘lgan kimyoviy moddalar bilan bog‘liq favqulodda vaziyatlardan muhofaza qilish bo‘limi va uning hududiy bo‘linmalari;

Qoraqalpog‘iston Respublikasi, Toshkent shahar va viloyatlar Favqulodda vaziyatlar boshqarmalari (keyingi o‘rinlarda — Favqulodda vaziyatlar boshqarmalari);

O‘ta muhim va toifalangan obyektlarda yong‘in xavfsizligini ta’minlashni tashkil etish boshqarmasiga bevosita bo‘ysunuvchi yong‘in xavfsizligini ta’minlashni tashkil etish markazlari (bo‘lim, bo‘linmalari), “Qamchiq” maxsus qidiruv, yong‘in-qutqaruv boshqarmasi;

tumanlar (shaharlar) Favqulodda vaziyatlar bo‘limlari;

Favqulodda vaziyatlar boshqarmalariga bevosita bo‘ysunuvchi o‘ta muhim davlat ahamiyatiga molik yoki yong‘in va portlash xavfi yuqori bo‘lgan obyektlardagi yong‘in xavfsizligini ta’minlash bo‘limlari (bo‘linmalari, guruhlari).

11. Quyidagilar Davlat yong‘in nazoratini amalga oshiruvchi mansabdor shaxslar hisoblanadi:

O‘zbekiston Respublikasi yong‘in nazorati bo‘yicha bosh davlat inspektori — O‘zbekiston Respublikasi favqulodda vaziyatlar vazirining yong‘in xavfsizligi sohasida profilaktika va nazorat faoliyatini muvofiqlashtiruvchi o‘rinbosari;

O‘zbekiston Respublikasi yong‘in nazorati bo‘yicha bosh davlat inspektorining o‘rinbosari — Favqulodda vaziyatlar profilaktikasi departamenti boshlig‘ining yong‘in xavfsizligi sohasida profilaktika yo‘nalishidagi o‘rinbosari;

O‘zbekiston Respublikasi yong‘in nazorati bo‘yicha bosh davlat inspektorining katta yordamchilari — Davlat yong‘in nazorati organlari faoliyatini muvofiqlashtirish boshqarmasi, Shaharsozlik faoliyati sohasida profilaktika boshqarmasi, O‘ta muhim va toifalangan obyektlarda yong‘in xavfsizligini ta’minlashni tashkil etish boshqarmasi hamda Radiatsion, kimyoviy va tibbiy-biologik muhofaza boshqarmasi Yonish va portlash xavfi yuqori bo‘lgan kimyoviy moddalar bilan bog‘liq favqulodda vaziyatlardan muhofaza qilish bo‘limining davlat yong‘in nazoratini amalga oshirish vakolati berilgan harbiy xizmatchilari;

Qoraqalpog‘iston Respublikasi, Toshkent shahar, viloyatlar, o‘ta muhim davlat ahamiyatiga molik yoki yong‘in va portlash xavfi yuqori bo‘lgan obyektlarda yong‘in nazorati bo‘yicha bosh davlat inspektorlari va ularning o‘rinbosarlari — tegishli ravishda Favqulodda vaziyatlar boshqarmalari, O‘ta muhim va toifalangan obyektlarda yong‘in xavfsizligini ta’minlashni tashkil etish markazlari boshliqlari va ularning profilaktika bo‘yicha o‘rinbosarlari;

Qoraqalpog‘iston Respublikasi, Toshkent shahri, viloyatlar, o‘ta muhim davlat ahamiyatiga molik yoki yong‘in va portlash xavfi yuqori bo‘lgan obyektlarda yong‘in nazorati bo‘yicha bosh davlat inspektorlarining katta yordamchilari — Yong‘inlar profilaktikasi bo‘limi, Shaharsozlik faoliyati sohasida profilaktikasi bo‘limi, O‘ta muhim va toifalangan obyektlarda yong‘in xavfsizligini ta’minlashni tashkil etish bo‘limi hamda Radiatsion, kimyoviy va tibbiy-biologik muhofazani tashkil etish bo‘limining davlat yong‘in nazoratini amalga oshirish vakolati berilgan harbiy xizmatchilari;

tumanlar (shaharlar), o‘ta muhim davlat ahamiyatiga molik yoki yong‘in va portlash xavfi yuqori bo‘lgan obyektlardagi yong‘in nazorati bo‘yicha katta davlat inspektorlari va ularning o‘rinbosarlari — tegishli ravishda tumanlar (shaharlar) Favqulodda vaziyatlar bo‘limlari, o‘ta muhim davlat ahamiyatiga molik yoki yong‘in va portlash xavfi yuqori bo‘lgan obyektlarda yong‘in xavfsizligini ta’minlash bo‘lim (bo‘linma, guruh)lari, “Qamchiq” maxsus qidiruv, yong‘in-qutqaruv boshqarmasining boshliqlari va ularning profilaktika bo‘yicha o‘rinbosarlari;

tumanlar (shaharlar)ning yong‘in nazorati bo‘yicha davlat inspektorlari — tumanlar (shaharlar)ning favqulodda vaziyatlar bo‘limlarining katta inspektorlari, inspektorlari, kichik inspektorlari hamda “Qamchiq” maxsus qidiruv, yong‘in-qutqaruv boshqarmasining kichik inspektori;

o‘ta muhim davlat ahamiyatiga molik yoki yong‘in va portlash xavfi yuqori bo‘lgan obyektlardagi yong‘in nazorati bo‘yicha davlat inspektorlari — O‘ta muhim va toifalangan obyektlarda yong‘in xavfsizligini ta’minlashni tashkil etish markazlari (bo‘lim, bo‘linmalari), o‘ta muhim davlat ahamiyatiga molik yoki yong‘in va portlash xavfi yuqori bo‘lgan obyektlardagi yong‘in xavfsizligini ta’minlash bo‘limlari (bo‘linmalari, guruhlari)ning katta inspektorlari, inspektorlari, kichik inspektorlari, o‘ta muhim davlat ahamiyatiga molik yoki yong‘in va portlash xavfi yuqori bo‘lgan obyektlardagi kasbiy yong‘in xavfsizligi bo‘limlar (bo‘linmalar) boshliqlari va ularning yong‘in nazorati va profilaktikasi bo‘yicha o‘rinbosarlari.

12. Quyidagilar davlat yong‘in nazorati organlarining asosiy vazifalari hisoblanadi:

davlat yong‘in nazoratini amalga oshirish;

yong‘inlar profilaktikasini o‘tkazish;

qonunchilikda belgilangan tartibda yong‘inlar va yong‘in xavfsizligi talablari buzilishiga oid ishlar yuzasidan tergovga qadar tekshiruv o‘tkazish;

qonunchilikda belgilangan tartibda yong‘inlarni va ularning oqibatlarini hisobga olish, shuningdek, yong‘inlarga doir axborotlarni to‘plash hamda o‘zaro almashish ishlarini olib borish;

respublika va mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlari, xo‘jalik birlashmalari, fuqarolarning o‘zini o‘zi boshqarish organlari, boshqa tashkilotlar va fuqarolar bilan yong‘in xavfsizligini ta’minlash masalalari bo‘yicha hamkorlikni amalga oshirish;

barcha turdagi yong‘indan saqlash xizmati bo‘linmalarining yong‘inlarni o‘chirishga shayligi holati va yong‘inlar profilaktikasi o‘tkazilishiga doir ishlarning bajarilishi yuzasidan davlat nazoratini amalga oshirish;

yong‘in xavfsizligi sohasidagi normativ-huquqiy hujjatlar loyihalarini ishlab chiqishda ishtirok etish;

qurilish uchun maydonlar (trassalar) tanlash (ajratish) komissiyalari, shuningdek, qurilishi (rekonstruksiyasi) tugallangan obyektlarni qabul qilib olish komissiyalari tarkibida qonunchilikda belgilangan tartibda ishtirok etish;

yong‘in avtomatikasi tizimlarini (avtomatik yong‘in signalizatsiyasi, yong‘indan xabardor va evakuatsiya qilish, tutunga qarshi shamollatish tizimlari hamda avtomatik yong‘in o‘chirish qurilmalari va boshqa avtomatik yong‘inga qarshi himoya texnik uskunalari) montaj qilish, shuningdek, qurilish konstruksiya va materiallarini olovbardoshlik darajasini oshirish bo‘yicha amalga oshirilgan ishlar sifatini tekshirish va qabul qilish;

yong‘in xavfsizligi sohasidagi texnik reglamentlar, standartlar, normalar, qoidalar va boshqa texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlarni, shuningdek, normativ-huquqiy hujjatlarni ishlab chiqishda ishtirok etish;

tashkilotlarning xodimlariga, sug‘urtalangan shaxslarga, maktabgacha ta’lim muassasalarida bolalarga va boshqa ta’lim muassasalarida ta’lim olayotgan shaxslarga yong‘in xavfsizligi chora-tadbirlarini qo‘llashni o‘rgatish sifati va tashkil etilishini nazorat qilish;

yong‘in xavfsizligi sohasidagi ishlarni bajarish va xizmatlar ko‘rsatish sifatini nazorat qilish;

fuqarolar va tashkilotlarning yong‘in xavfsizligini ta’minlash masalalari bo‘yicha murojaatlarini ko‘rib chiqish;

litsenziyalash, ruxsat berish va xabardor qilish tartib-taomillari to‘g‘risidagi qonunchilik asosida faoliyatning litsenziyalanadigan turi bo‘yicha hamda ruxsat etish xususiyatiga ega hujjatlarni rasmiylashtirish uchun yong‘in xavfsizligi talablariga muvofiqligi to‘g‘risida xulosalar berish;

jismoniy va yuridik shaxslarning murojaatlariga asosan bino va inshootlarning yong‘in xavfsizligi talablariga muvofiqligini baholash (yong‘in auditi) xizmatini bajarish;

jismoniy va yuridik shaxslarga tegishli bo‘lgan bino va inshootlarning yong‘in xavfsizligi talablariga muvofiqligini mustaqil baholovchi yong‘in auditorlik tashkilotlar faoliyatini muvofiqlashtirish va uslubiy qo‘llab-quvvatlash.

13. Tumanlar (shaharlar), o‘ta muhim davlat ahamiyatiga molik yoki yong‘in va portlash xavfi yuqori bo‘lgan obyektlardagi yong‘in nazorati bo‘yicha davlat inspektorlari quyidagi huquqlarga ega:

o‘z vakolatlari doirasida tashkilotlar, mansabdor shaxslar va fuqarolar tomonidan yong‘in xavfsizligi talablariga rioya qilinishi bo‘yicha nazoratni amalga oshirish, yong‘in nazorati bo‘yicha yuqori davlat inspektorlari tomonidan nazorat amalga oshiriladigan tashkilotlar va mansabdor shaxslar bundan mustasno;

yong‘in xavfsizligi talablariga rioya etilishini nazorat qilish hamda ularning buzilishiga yo‘l qo‘ymaslik maqsadida tashkilotlar va boshqa obyektlarning hududlarida, binolarida, inshootlarida, xonalarida qonunchilikda belgilangan tartibda tekshiruvlar o‘tkazish;

tashkilotlardan yong‘in xavfsizligi holatini tavsiflovchi hujjatlarni, yong‘inlar to‘g‘risidagi ma’lumotlarni, yong‘in chiqish xavfi bo‘lgan materiallar va mahsulotlar haqidagi texnik hujjatlarni (agarda ular tekshiruvga aloqador bo‘lsa) so‘rab olish;

yong‘in kelib chiqishiga, tarqalishiga olib keluvchi yoki uni bartaraf etishni qiyinlashtiruvchi va (yoki) odamlarning xavfsizligiga tahdid soluvchi yong‘in xavfsizligi talablarining buzilishi aniqlangan hollarda, agar ular bino (inshoot)ning yoki umuman ishlab chiqarishning ishini to‘xtatishga olib kelmasa, ishlab chiqarish uchastkalarining ishini, alohida xonalardan, asbob-uskunalardan va boshqa agregatlardan foydalanishni, ayrim yong‘in xavfiga qarshi ishlarni olib borishni belgilangan tartibda qisman yoki butunlay to‘xtatib qo‘yish. Nazarda tutilgan chora-tadbir faqat yong‘in xavfsizligi talablariga rioya qilinishi bo‘yicha o‘tkaziladigan tekshirishlarda qo‘llaniladi;

bayonnomalar tuzish, ma’muriy huquqbuzarliklar to‘g‘risidagi ishlarni ko‘rib chiqish va yong‘in xavfsizligi talablari buzilganligi uchun qonunga muvofiq ma’muriy choralar qo‘llash;

tadbirkorlik subyektlariga tegishli obyektlarni, shu jumladan obyektlar, inshootlarni qurish, mukammal ta’mirlash, rekonstruksiya qilish, kengaytirish, texnik jihozlash davrida yong‘in xavfsizligi talablariga rioya qilinishini o‘rganish maqsadida profilaktika tadbirini o‘tkazish, shuningdek ularga yong‘inlar kelib chiqishi va kuchayishi (tarqalishi)ning oldini olishga qaratilgan tavsiyalar berish;

xususiy mulk egalari (ular yo‘qligida — voyaga yetgan oila a’zolari) yoki yollovchilar (ijarachilar)ning roziligi bilan ularga tegishli bo‘lgan yashash xonalarini yoki boshqa xo‘jalik qurilmalarining yong‘inga qarshi holatini tekshirish va ko‘rikdan o‘tkazish;

istalgan vaqtda ma’muriyat vakillari yoki obyektlarning mas’ul shaxslari bilan birgalikda tungi vaqtda odamlar ommaviy bo‘ladigan obyektlarda navbatchi xodimlar yong‘in sodir bo‘lganda harakat qilishga tayyorgarliklari, evakuatsiya yo‘llarining holatini hamda yong‘in signalizatsiyasi va odamlarni yong‘indan xabardor va evakuatsiya qilishni boshqarish tizimlarning sozligini aniqlash bo‘yicha yong‘in-profilaktika ko‘riklari o‘tkazish;

yong‘in xavfsizligi talablariga rioya etilishi bo‘yicha o‘tkazilgan yong‘in-profilaktika ko‘riklari yoki tekshirishlar natijalari bo‘yicha tashkilotlar rahbarlariga va fuqarolarga yong‘in xavfsizligi talablarining buzilishini bartaraf etishga qaratilgan tavsiyaviy xarakterga ega bo‘lgan ma’lumotnomalarni yoki bajarilishi majburiy bo‘lgan yozma ko‘rsatmalarni mos ravishda berish.

14. Tumanlar (shaharlar)ning, o‘ta muhim davlat ahamiyatiga molik yoki yong‘in va portlash xavfi yuqori bo‘lgan obyektlardagi yong‘in nazorati bo‘yicha katta davlat inspektorlari va ularning o‘rinbosarlari ushbu Nizomning 13-bandida ko‘rsatilgan huquqlar bilan birgalikda quyidagi huquqlarga egadirlar:

yong‘in xavfsizligi talablariga mos kelmaydigan tovarlar (ishlar, xizmatlar) ishlab chiqarishdan olib tashlanishi, ishlab chiqarishdan to‘xtatilishi va sotilishi to‘xtatilishi bo‘yicha tashkilotlar rahbarlariga va fuqarolarga tovarlar (ishlar, xizmatlar)ning yong‘in xavfsizligini ta’minlashga qaratilgan, bajarilishi majburiy bo‘lgan yozma ko‘rsatmalar berish;

tegishli mahalliy davlat hokimiyati organlariga muayyan hududlarda yong‘inga qarshi alohida rejim o‘rnatish haqida takliflar kiritish;

qonunchilikka muvofiq yong‘in xavfsizligi chora-tadbirlarining bajarilishi haqida mahalliy davlat hokimiyati organlariga takliflar kiritish;

respublika va mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlari, xo‘jalik birlashmalari, boshqa tashkilotlar rahbarlariga doimiy ravishda yong‘in xavfsizligi talablarini buzuvchi yoki davlat yong‘in nazorati organlarining yozma ko‘rsatmasini bajarmayotgan shaxslarni qonunchilikda belgilangan tartibda intizomiy javobgarlikka tortish haqida taqdimnomalar kiritish shuningdek, ma’muriy huquqbuzarliklar sodir etish sabablari va ularga olib kelgan shart-sharoitlarni bartaraf qilish yuzasidan choralar ko‘rish;

yong‘in nazorati bo‘yicha quyi davlat inspektorlari tomonidan noqonuniy va (yoki) asoslanmagan holda chiqarilgan qarorlarni bekor qilish (o‘zgartirish);

binolar va inshootlarning yong‘in xavfsizligi holatini, texnologik jarayonning yong‘in-portlash xavfini, foydalanilayotgan va ishlab chiqarilayotgan sanoat asbob-uskunalari, buyumlar, moddalar va materiallarning yong‘in xavfsizligi holatini, shuningdek ishchi va atrof muhitning holatini baholash, yong‘inlarning sabablarini aniqlash uchun qonunchilikda belgilangan tartibda ekspertizalar o‘tkazishni tayinlash.

15. Qoraqalpog‘iston Respublikasi, viloyatlar, Toshkent shahar, o‘ta muhim davlat ahamiyatiga molik yoki yong‘in va portlash xavfi yuqori bo‘lgan obyektlardagi yong‘in nazorati bo‘yicha bosh davlat inspektorining katta yordamchilari ushbu Nizomning 13 va 14-bandlarida ko‘rsatilgan huquqlar bilan birgalikda tegishli ravishda Qoraqalpog‘iston Respublikasi, viloyatlar, Toshkent shahri darajasida respublika va mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlari, xo‘jalik birlashmalarining yong‘in xavfsizligini ta’minlash bo‘yicha faoliyatini tashkil etish ustidan qonunchilikda belgilangan tartibda nazorat qilish huquqiga ham egadirlar.

16. Qoraqalpog‘iston Respublikasi, viloyatlar, Toshkent shahar, o‘ta muhim davlat ahamiyatiga molik yoki yong‘in va portlash xavfi yuqori bo‘lgan obyektlardagi yong‘in nazorati bo‘yicha bosh davlat inspektorlari va ularning o‘rinbosarlari ushbu Nizomning 13 — 15-bandlarida ko‘rsatilgan huquqlar bilan birgalikda qonunchilikda belgilangan tartibda yong‘in kelib chiqishiga va (yoki) odamlarning xavfsizligiga tahdid soluvchi binolar, inshootlar, alohida ishlab chiqarishlarni to‘liq yoki qisman foydalanishni to‘xtatib qo‘yish, yong‘in chiqishi xavfi bo‘lgan moddalar, materiallar va buyumlar tayyorlash va ishlab chiqarishni taqiqlash huquqiga ham egadirlar.

17. O‘zbekiston Respublikasining yong‘in nazorati bo‘yicha bosh davlat inspektorining katta yordamchilari ushbu Nizomning 13 — 16-bandlarida ko‘rsatilgan huquqlar bilan birgalikda quyidagi huquqlarga ham egadirlar:

respublika davlat va xo‘jalik boshqaruvi organlari, shuningdek mahalliy davlat hokimiyati organlarining yong‘in xavfsizligini ta’minlash bo‘yicha faoliyatini tashkil etish ustidan qonunchilikda belgilangan tartibda nazorat qilish;

amaldagi yong‘in xavfsizligi talablaridan asosli ravishda chetga chiqilgan yoki bunday talablar mavjud bo‘lmagan taqdirda binolar, inshootlar va boshqa obyektlarni qurish, mukammal ta’mirlash, rekonstruksiya qilish, kengaytirish va ularni texnik jihatdan qayta jihozlashga doir shaharsozlik hujjatlarining yong‘in xavfsizligi talablariga rioya etilishiga taalluqli qismini ko‘rib chiqish.

18. O‘zbekiston Respublikasining yong‘in nazorati bo‘yicha bosh davlat inspektori va uning o‘rinbosarlari ushbu Nizomning 13 — 17-bandlarida ko‘rsatilgan huquqlar bilan birgalikda quyidagi huquqlarga ham egadirlar:

aholi punktlari, hududlar, binolar, inshootlar uchun yong‘in xavfsizligining umumiy talablarini belgilash;

yong‘in xavfsizligi sohasidagi, shu jumladan yong‘in-texnik mahsulotlarni ishlab chiqish, ishlab chiqarish va ulardan foydalanish tartibini belgilovchi normativ-huquqiy hujjatlarni va texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlarni mustaqil ravishda yoki respublika va mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlari, xo‘jalik birlashmalari bilan birgalikda ishlab chiqishni tashkil etish;

yong‘in xavfsizligi talablaridan asosli ravishda chetga chiqilgan yoki bunday talablar mavjud bo‘lmagan taqdirda binolar, inshootlar va boshqa obyektlarni qurish, mukammal ta’mirlash, qayta qurish, rekonstruksiya qilish hamda o‘z hududida qo‘shimcha bino va inshootlarni qurish, shuningdek, texnik jihatdan qayta jihozlashga doir loyiha hujjatlarini yong‘in xavfsizligi talablariga rioya qilinishiga taalluqli qismini ko‘rib chiqish va kelishish;

o‘rnatilgan tartibda loyiha hujjatlarini amaldagi shaharsozlik norma va qoidalaridagi yong‘inga qarshi talablarga muvofiqligi bo‘yicha ko‘rib chiqish va bu borada maslahat hamda tavsiyalar berish;

obyektlarni qurish va rekonstruksiya qilishda amaldagi shaharsozlik normalari va qoidalarida nazarda tutilgan yong‘in xavfsizligi talablarining loyihalash va qurilish tashkilotlari tomonidan bajarilishi ustidan tanlov asosida nazoratni amalga oshirish;

rivojlangan davlatlar amaliyotidan kelib chiqqan holda, jamoat va ma’muriy binolarni loyihalashtirish va qurish uchun ishlab chiqilgan maxsus texnik shartlarni ko‘rib chiqish;

yong‘in xavfsizligi talablari mavjud bo‘lgan texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlarni kelishish.

19. Davlat yong‘in nazorati organlarining mansabdor shaxslari tomonidan tadbirkorlik subyektlariga tegishli obyektlarda yong‘in xavfsizligi talablariga rioya etilishini tekshirish qonunchilikda belgilangan tartibda o‘tkaziladi.

O‘ta muhim davlat ahamiyatiga molik yoki yong‘in va portlash xavfi yuqori bo‘lgan obyektlarda o‘z faoliyatini shartnoma asosida amalga oshiruvchi davlat yong‘in nazorati organlarining mansabdor shaxslari tomonidan tekshirishlar ushbu obyektlarning ma’muriyati bilan tuzilgan shartnomalar talablariga muvofiq o‘tkaziladi.

20. Binodan, inshootdan, alohida ishlab chiqarishdan, ishlab chiqarish uchastkasidan, alohida xonadan, asbob-uskunalardan, agregatlardan foydalanishni to‘xtatib turish haqidagi qaror obyekt rahbariga taqdim etiladi hamda u bunday qaror qabul qilinishi uchun asos bo‘lgan buzilishlar to‘liq bartaraf etilgungacha amalda bo‘ladi.

21. Tadbirkorlik subyektlariga nisbatan ularning faoliyati to‘xtatib turilishiga yoki to‘xtatilishiga sabab bo‘ladigan ushbu Nizomning 13, 14 va 16-bandlarida nazarda tutilgan choralar sud tartibida qo‘llaniladi, favqulodda vaziyatlarning va aholi hayoti hamda salomatligiga boshqacha tarzda muqarrar xavf paydo bo‘lishining oldini olish munosabati bilan faoliyatni o‘n ish kunidan ortiq bo‘lmagan muddatga to‘xtatib turish hollari bundan mustasno.

22. Tadbirkorlik subyektlari faoliyatini to‘xtatib turish yoki to‘xtatish maqsadida materiallar ushbu Nizomning 13, 14, 16 va 20-bandlarida nazarda tutilgan tegishli choralar (faoliyatni to‘xtatib turishga tegishli) qo‘llanilgandan keyin davlat yong‘in nazorati organlari tomonidan sudga beriladi. Yuqorida ko‘rsatib o‘tilgan choralar faqat qonunchilikda belgilangan tartibda o‘tkazilgan tekshirish natijalari bo‘yicha qo‘llaniladi.

23. Tadbirkorlik subyektlariga tegishli obyektlarni yong‘in-profilaktika ko‘rigidan o‘tkazish tartibi O‘zbekiston Respublikasi Favqulodda vaziyatlar vazirligi tomonidan belgilanadi.

24. Tashkiliy-huquqiy shaklidan qat’i nazar, yuridik va jismoniy shaxslarga tegishli obyektlarda davlat yong‘in nazorati organlari tomonidan quyidagi tartibda tekshiruvlar o‘tkaziladi:

batafsil (dastlabki) tekshiruv va nazorat tekshiruv — bir yilda ko‘pi bilan bir martadan;

tezkor tekshiruv — jismoniy va yuridik shaxslar murojaatlari, ommaviy axborot vositalari va boshqa manbaalardan olingan ma’lumotlar asosida.

Nazorat obyektlarida o‘tkaziladigan batafsil tekshiruvlarning davriyligi ushbu obyektlarning yong‘in chiqish xavfi bo‘lgan guruhiga ko‘ra belgilanadi. Obyektlarning yong‘in chiqish xavfi bo‘lgan guruhi favqulodda vaziyatlar vazirining tegishli buyrug‘i bilan tasdiqlanadi.

Uy-joy sektori obyektlari yong‘inlar va ularning kelib chiqishi sabablari tahlilidan kelib chiqib tekshiriladi.

25. Davlat yong‘in nazorati organlarining mansabdor shaxslari quyidagilarga majburdirlar:

yong‘in xavfsizligi talablari buzilishining oldini olish, aniqlash va bartaraf etish bo‘yicha qonunchilikka muvofiq berilgan vakolatlarni o‘z vaqtida va to‘liq bajarishga;

yong‘inga qarshi targ‘ibot o‘tkazish, yong‘in xavfsizligi choralarini qo‘llashni o‘rgatish va umumiy o‘rta, o‘rta maxsus, kasb-hunar ta’limi muassasalarida yosh yong‘in o‘chiruvchilar drujinalarini tashkil etishga ko‘maklashish;

yong‘inga qarshi targ‘ibot aniq maqsadni ko‘zlagan holda jamiyatni ommaviy axborot vositalari, maxsus adabiyotlar va reklama mahsulotlarini nashr etish hamda tarqatish, muayyan mavzuga bag‘ishlangan ko‘rgazmalar, ko‘riklar, konferensiyalar o‘tkazish va aholini xabardor qilishning qonunchilikda taqiqlanmagan boshqa shakllaridan foydalanish orqali yong‘in xavfsizligi muammolari va yong‘in xavfsizligini ta’minlash yo‘llari haqida xabardor qilish;

tashkilotlarda va aholi punktlarida yong‘in-texnik komissiyalari, ko‘ngilli yong‘indan saqlash xizmati, idoraviy yong‘indan saqlash xizmati va idoraviy yong‘in nazoratini tashkil etilishiga ko‘maklashish;

qonunchilikka, fuqarolar va tashkilotlarning huquqlariga rioya qilish;

yong‘in xavfsizligi talablariga rioya etilishini nazorat qilish tadbirlarini o‘tkazish maqsadida faqat xizmat vazifalarini bajarish vaqtida xizmat guvohnomasini hamda davlat yong‘in nazorati tomonidan tekshiruv va yong‘in-profilaktika ko‘rigidan o‘tkazish uchun tasdiqlangan buyruq va boshqa hujjatlarni ko‘rsatgan holda qonunchilikda belgilangan tartibda tashkilotlar (hududlari va xonalari) obyektlariga borish;

nazorat tadbirlarini o‘tkazish vaqtida tashkilotlar va yakka tartibdagi tadbirkorlar vakillarining qatnashishiga to‘sqinlik qilmaslik, tekshiruvlarga daxldor bo‘lgan savollar bo‘yicha tushuntirishlar berish;

nazorat bo‘yicha tadbirlar o‘tkazish vaqtida ishtirok etayotgan tashkilotlar rahbarlariga va yakka tartibdagi tadbirkorlar yoxud ularning vakillariga tekshirish natijalari bo‘yicha materiallar nusxalarini va zarur ma’lumotlarni taqdim etish;

tashkilotlar rahbarlarini va yakka tartibdagi tadbirkorlar yoxud ularning vakillarini nazorat tadbirlari natijalari bilan tanishtirish;

aniqlangan qoidabuzarlik holatlari bo‘yicha qo‘llaniladigan choralarni belgilashda ko‘rsatilgan choralarning qoidabuzarlikning og‘irligiga muvofiqliligini, ularning odamlar hayoti va sog‘lig‘iga, mol-mulkiga va atrof muhitga xavf solishini inobatga olish, shuningdek fuqarolar va tashkilotlarning huquqlarini asossiz cheklashga yo‘l qo‘ymaslik;

norozi bo‘lib shikoyat arizalari berilganda o‘z xatti-harakatlarining qonuniyligini qonunchilikda belgilangan tartibda isbotlash;

respublika va mahalliy ijro etuvchi hokimiyat organlari, xo‘jalik birlashmalari, huquqni muhofaza qilish organlari va boshqa tashkilotlar rahbarlarini yong‘in xavfi paydo bo‘lishiga olib keladigan sabablar va sharoitlarni bartaraf etish bo‘yicha o‘z vaqtida chora-tadbirlar ko‘rish maqsadida o‘ziga qarashli obyektlarning yong‘in xavfsizligi holati to‘g‘risida xabardor qilish;

yong‘inlar profilaktikasini va davlat yong‘in nazorati ishini takomillashtirish;

obyektlar va aholi punktlari yong‘in xavfsizligining ahvoli, yuz bergan yong‘inlar, nazorat faoliyatining natijalari to‘g‘risida jamoatchilikni xabardor qilish.

26. Davlat yong‘in nazorati organlarining mansabdor shaxslari o‘z majburiyatlari bajarilmaganligi yoki zarur darajada bajarilmaganligi uchun qonunchilikda belgilangan tartibda javob beradilar.

27. Davlat yong‘in nazorati organlari mansabdor shaxslarining xatti-harakatlari ustidan O‘zbekiston Respublikasi qonunchiligida belgilangan tartibda davlat yong‘in nazoratining yuqori organiga yoxud sudga shikoyat qilish mumkin.

28. O‘zbekiston Respublikasi Mudofaa vazirligi, Davlat xavfsizlik xizmati, O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti davlat xavfsizlik xizmati, Elektron texnologiyalarini rivojlantirish markazi, Milliy gvardiyasi, Ichki ishlar vazirligi obyektlarida, o‘rmon xo‘jaligi hududlarida, kon qazilmalari va shaxta inshootlarida, portlovchi materiallar ishlab chiqarilayotganda, tashilayotganda, saqlanayotganda, ulardan foydalanilayotganda va utilizatsiya qilinayotganda, sanoat uchun mo‘ljallangan portlovchi materiallardan foydalangan holda portlatish ishlarini olib boruvchi tashkilotlarda, havo, suv, temir yo‘l, avtomobil transporti hamda elektr transportidan foydalanilayotganda davlat yong‘in nazoratini amalga oshirish tartibi O‘zbekiston Respublikasi Favqulodda vaziyatlar vazirligi hamda tegishli respublika va ijro etuvchi hokimiyat organlari, xo‘jalik birlashmalari organlari o‘rtasidagi kelishuvlar bilan belgilanadi.

29. O‘zbekiston Respublikasida akkreditatsiya qilingan diplomatik va boshqa chet el vakolatxonalari egallab turgan obyektlarda yong‘in xavfsizligi talablariga rioya qilinishi ustidan davlat yong‘in nazorati ushbu muassasalar rasmiy vakilining O‘zbekiston Respublikasi Tashqi ishlar vazirligi orqali qilgan yozma murojaati asosida davlat yong‘in nazorati organlari tomonidan amalga oshiriladi.

30. O‘zbekiston Respublikasining chet davlatlardagi diplomatik va boshqa vakolatxonalarida yong‘in xavfsizligi talablariga rioya qilinishi ustidan davlat yong‘in nazorati O‘zbekiston Respublikasining qonunchiligiga muvofiq amalga oshiriladi.

31. Qurilish, rekonstruksiya qilish, kengaytirish, modernizatsiya qilish, texnik jihatdan qayta jihozlash va mukammal ta’mirlash obyektlarida yong‘inga qarshi loyiha tadbirlari bajarilishini nazorat qilish shaharsozlik faoliyati sohasidagi maxsus vakolatli organ tomonidan amalga oshiriladi.

1. Vazirlar Mahkamasining “O‘zbekiston Respublikasida davlat yong‘in nazorati to‘g‘risidagi nizomni tasdiqlash to‘g‘risida” 1993-yil 17-maydagi 227-son qarori.

2. O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining “O‘zbekiston Respublikasi Hukumatining ayrim qarorlariga o‘zgartirish va qo‘shimchalar kiritish, shuningdek ba’zilarini o‘z kuchini yo‘qotgan deb hisoblash to‘g‘risida (“Tadbirkorlik subyektlarini huquqiy himoya qilish tizimi takomillashtirilganligi munosabati bilan O‘zbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlariga o‘zgartirish va qo‘shimchalar kiritish to‘g‘risida” O‘zbekiston Respublikasining 2006-yil 10-oktabrdagi O‘RQ-59-son Qonuni) 2006-yil 10-noyabrdagi 235-son qaroriga 1-ilovaning 3-bandi (O‘zbekiston Respublikasi QT, 2006-y., 11-son, 86-modda).