Oʻzbekiston Respublikasining “Arxiv ishi toʻgʻrisida”gi Qonuniga (Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari toʻplami, 2010-y., 24-25-son, 192-modda) va Vazirlar Mahkamasining 2004-yil 3-fevraldagi 49-son qarori (Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari toʻplami, 2004-y., 5-son, 53-modda) bilan tasdiqlangan Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi “Oʻzarxiv” agentligi toʻgʻrisidagi nizomga muvofiq buyuraman:

1. Arxiv hujjatlari davlat arxivlariga topshirilishi lozim boʻlgan korxonalar, muassasalar va tashkilotlarning roʻyxatini tuzish tartibi toʻgʻrisidagi nizom ilovaga muvofiq tasdiqlansin.

2. Ushbu buyruq Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligida davlat roʻyxatidan oʻtkazilgan kundan boshlab oʻn kun oʻtgandan keyin kuchga kiradi.

Mazkur Nizom Oʻzbekiston Respublikasining “Arxiv ishi toʻgʻrisida”gi Qonuniga (Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari toʻplami, 2010-y., 24-25-son, 192-modda) muvofiq arxiv hujjatlari davlat arxivlariga topshirilishi lozim boʻlgan korxonalar, muassasalar va tashkilotlarning roʻyxatini tuzish va yuritish tartibini belgilaydi.

1. Arxiv hujjatlari davlat arxiviga topshirilishi lozim boʻlgan korxonalar, muassasalar va tashkilotlar roʻyxatiga kiritilgan korxonalar, muassasalar va tashkilotlar (bundan buyon matnda tashkilotlar deb yuritiladi) davlat arxivlarining asosiy jamlash manbalari hisoblanadi.

2. Davlat arxivlarining asosiy jamlash manbalari tarkibiga faqat yuridik shaxslar kiritiladi.

3. Mazkur Nizomda quyidagi asosiy tushunchalar qoʻllaniladi:

davlat arxivining jamlash zonasi — davlat arxivi faoliyati tatbiq etiladigan hudud;

hujjatli fond tashkil etuvchi — faoliyatida hujjatli fond hosil boʻladigan yuridik shaxs;

Ekspert-tekshiruv komissiyasi (ETK) — davlat arxivlari, hududiy arxiv ishi boshqarmalarida boshqaruv (ish yuritish), ilmiy-texnika va boshqa maxsus hujjatlar qimmatliligi ekspertizasini tashkil etish va hujjatlarni arxivlarga saqlash uchun topshirishga tayyorlash boʻyicha uslubiy va amaliy ishlarni oʻtkazish hamda davlat arxivlarining jamlash manbai boʻlgan tashkilot, muassasa, korxonalarning Markaziy ekspert komissiyalari (MEK) va ekspert komissiyalari (EK) faoliyatiga rahbarlik qilish va uni muvofiqlashtirish uchun tuziladigan doimiy faoliyat yurituvchi komissiya;

Markaziy ekspert-tekshirish komissiyasi (METK) — uslubiy va amaliy ishlarni olib borish uchun, shuningdek Oʻzbekiston Respublikasi Milliy arxiv fondi hujjatlarini doimiy saqlovchi vazirliklar, idoralar, tarmoq davlat fondlari va tashkilotlarining MEKlariga rahbarlik qilish va ularning faoliyatini muvofiqlashtirish uchun Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi “Oʻzarxiv” agentligi (bundan buyon matnda “Oʻzarxiv” agentligi deb yuritiladi) qoshida ish olib boradigan doimiy faoliyat koʻrsatuvchi komissiya;

Ekspert-tekshirish uslubiy komissiyasi (ETUK) — hujjatlarning qimmatliligini aniqlash ekspertizasini oʻtkazishning ilmiy-uslubiy va amaliy masalalarini koʻrib chiqish, shu jumladan boshqaruv (ish yuritish), ilmiy-texnika va boshqa maxsus hujjatlarni arxivda saqlashga topshirish uchun tayyorlash boʻyicha uslubiy va amaliy ishlarni olib boruvchi, shuningdek tashkilotlarning EK va MEKlarining faoliyatini tashkiliy-uslubiy jihatdan boshqarishni amalga oshiruvchi markaziy davlat arxivlarida tuziladigan doimiy faoliyat koʻrsatuvchi komissiya.

4. Quyidagilar davlat arxivlarining asosiy jamlash manbalarini aniqlash mezonlari hisoblanadi:

tashkilotning tizimdagi ahamiyati;

yuqori turuvchi tashkilot fondidagi reja-hisobot va axborot-tahliliy hujjatlarining takroriylik darajasi va axborotning toʻliq aks ettirilishi.

5. Davlat arxivlarining asosiy jamlash manbalari boʻlgan tashkilotlar “Oʻzarxiv” agentligi, uning Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahridagi arxiv ishi boʻyicha hududiy boshqarmalari, shuningdek ularga boʻysunuvchi davlat arxivlari tomonidan aniqlanadi.

Davlat arxivlarining asosiy jamlash manbalari hisoblangan tashkilotlar Oʻzbekiston Respublikasi Milliy arxiv fondining (bundan buyon matnda MAF deb yuritiladi) davlatga tegishli qismi tarkibiga kiritilgan arxiv hujjatlarini idoraviy arxivlarda vaqtincha saqlash muddatlari oʻtgach belgilangan tartibda davlat arxivlariga topshiradi.

6. Davlat arxivlarining asosiy jamlash manbalari tarkibiga quyidagilar kiradi:

faoliyatida MAF davlatga tegishli qismi tarkibiga kiritilgan hujjatlar yaratiladigan tashkilotlar;

ilgari davlat mulki egaligida boʻlgan, mulkchilik shaklini oʻzgartirgunga qadar ular faoliyatida shakllanib, MAFning davlatga tegishli qismi tarkibiga kiritilgan arxiv hujjatlarini vaqtincha saqlovini amalga oshirayotgan tashkilotlar;

hujjatlari MAFning davlatga tegishli boʻlmagan qismi tarkibiga kiritilgan, oʻz hujjatlarini shartnoma asosida davlat arxiviga doimiy saqlashga topshirgan siyosiy partiyalar, kasaba uyushmalari, diniy tashkilotlar hamda boshqa nodavlat notijorat tashkilotlari;

mulkchilik shaklini oʻzgartirgan MAFning davlatga tegishli qismi tarkibiga kiritilgan arxiv hujjatlarini vaqtincha saqlovini amalga oshirayotgan tashkilotlar.

7. Davlat arxivlarining jamlash manbalari tarkibi quyidagi ketma-ketlikda aniqlanadi:

davlat arxivining jamlash zonasida joylashgan tashkilotlarni saralash;

tashkilot tomonidan bajariladigan vazifa va funksiyalarni tahlil qilish;

tashkilot faoliyatida shakllanadigan hujjatlarning tarkibini oʻrganish;

tashkilotni davlat arxivining asosiy jamlash manbalari tarkibiga kiritish toʻgʻrisidagi masalani hal etish.

8. Davlat arxivlarining rasmiy soʻrovi asosida statistika organlari har yili 20-dekabrgacha davlat arxivining jamlash zonasi miqyosidagi faoliyat koʻrsatayotgan va tugatilgan tashkilotlar toʻgʻrisidagi statistik maʼlumotlarni taqdim etib boradi.

Bunda davlat arxivlarining asosiy jamlash manbalari tarkibi statistik maʼlumotlar asosida shakllantirilib boriladi.

9. Davlat arxivlarining asosiy jamlash manbalari tarkibini sifatli shakllantirishda tashkilot tomonidan bajariladigan vazifa va funksiyalarni tahlil qilish tashkilotga yuboriladigan davlat arxivlarining rasmiy soʻrovi asosida amalga oshiriladi.

10. Tashkilotning vazifa va funksiyalarini sifatli tahlil qilish uchun axborot hajmi yetarli boʻlmagan taqdirda, tashkilot rahbariyati bilan kelishilgan holda tashkilot faoliyatida shakllanadigan hujjatlarning tarkibi, yigʻmajildlar nomenklaturasi va ish yuritish boʻyicha yoʻriqnomalardan kelib chiqib qoʻshimcha ravishda tahlil qilinadi.

11. Davlat yoki xoʻjalik boshqaruvi organi tizimiga tegishli boʻlgan bir turdagi tashkilotlar aniqlanganda quyidagilar amalga oshiriladi:

arxivning jamlash zonasida joylashgan boshqaruv organi tizimidagi barcha tashkilotlar tarmogʻini va ularning boʻysunuvini tahlil qilish;

davlat arxivlarining asosiy jamlash manbalari roʻyxatida mavjud boʻlgan hamda MAFning davlatga tegishli qismi tarkibiga kiritilgan arxiv hujjatlari saqlovini amalga oshirayotgan tashkilotlardagi oʻzgarishlarni (mulkchilikning boshqa shakliga oʻtish, qayta tashkil etilish, tugatilish va boshqalar) aniqlash.

12. Muayyan bir tashkilotning tizim tashkilotlari hujjatlari tarkibi va mazmunini tahlil qilish davlat arxivining jamlash zonasida joylashgan mazkur tashkilot tizimining yuqori turuvchi tashkilotidan boshlanadi.

Bir turdagi bir nechta tashkilotdan bazaviy tashkilotlar sifatida davlat arxivining jamlash zonasidagi bir yoki bir nechtasi tanlab olinadi.

13. Muayyan bir tashkilotni yoki alohida tashkilotlar guruhini davlat arxivlarining asosiy jamlash manbalari tarkibiga kiritishni oʻrganish natijalari quyidagilar aks ettirilgan maʼlumotnomada rasmiylashtiriladi:

ushbu tashkilot faoliyatida aks ettiriladigan mintaqaning (respublika, viloyat, tuman, shahar) iqtisodiy, ilmiy, ijtimoiy, madaniy, ijtimoiy-siyosiy hayotiga xos boʻlgan tomonlari;

tashkilotning tarmoq tizimi yoki ijtimoiy hayotda tutgan oʻrni;

tashkilot faoliyatining koʻlami;

tashkilotning asosiy funksiyalari aks ettirilgan hujjatlarning turlari;

hujjatlarini qabul qilish belgilangan bir tashkilot yoki alohida tashkilotlar guruhining davlat arxivlarining asosiy jamlash manbalari tarkibiga kiritilishi maqsadga muvofiqligi toʻgʻrisida xulosa.

14. Davlat arxivlarida hujjatlarni jamlash uchun tashkilotlarning hujjatlari quyidagi turlar boʻyicha qabul qilinadi:

toʻliq qabul qilish — tashkilotlardan doimiy saqlanadigan hujjatlarning butun jamlanmasi qabul qilinadi;

turi boʻyicha tanlanma qabul qilish — har bir tashkilotdan muayyan turdagi hujjatlarning alohida toifasi qabul qilinadi;

guruh boʻyicha tanlanma qabul qilish — muayyan turdagi alohida, maxsus tanlangan tashkilotlardan doimiy saqlanadigan hujjatlarning toʻliq jamlanmasi qabul qilinadi.

15. Toʻliq qabul qilishning jamlash manbalariga ilmiy-tarixiy va madaniy-siyosiy ahamiyatga ega boʻlgan va doimiy saqlanadigan arxiv hujjatlariga ega tashkilotlar kiradi.

16. Turi boʻyicha tanlanma qabul qilishning jamlash manbalariga davlat arxiviga alohida hujjatlari kelib tushadigan va asosiy rejali-hisobot va axborot-tahliliy hujjatlari yuqori turuvchi yoki boshqa tashkilotlar fondlari tarkibida boʻlib, aynan shu davlat arxiviga kelib tushadigan tashkilotlar kiradi. Agar ushbu tashkilotlar yagona davlat arxivining jamlash zonasiga kirmasa, turi boʻyicha tanlanma qabul qilish toʻliq qabul qilishga almashtiriladi.

17. Guruh boʻyicha tanlanma qabul qilishning jamlash manbalariga faoliyatida bir turdagi axborotni saqlovchi, tarkibi boʻyicha oʻxshash hujjatlar majmuasini paydo qilgan tashkilotlar kiradi. Bu holda bir turdagi tashkilotlar guruhidan tarixiy ahamiyati muhimroq boʻlgan, guruhdagi tashkilotlardan faoliyat miqyosi, joylashgan joyi yoki boshqa xususiyatlari bilan ajralib turuvchi tashkilotlar tanlab olinadi.

18. Davlat hokimiyati va boshqaruvi organlari, fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari, davlat tashkilotlari, ilmiy-tadqiqot tashkilotlari davlat arxivining asosiy jamlash manbalari tarkibiga soʻzsiz kiritiladi.

Davlat arxivlarining asosiy jamlash manbalari tarkibiga tarmoqning muhim ishlab chiqarish — sanoat va ijtimoiy funksiyalarini bajaradigan tashkilotlar (mazkur hududning iqtisodiyotini belgilovchi zavodlar, fabrikalar, taʼlim muassasalari) kiradi, bundan MAFning hujjatlarini doimiy saqlovchi vazirliklar, idoralar, tarmoq davlat fondlari va tashkilotlari mustasno.

19. Tashkilot tarkibidagi tuzilmalarning (alohida yuridik shaxs maqomiga ega boʻlmagan tarkibiy boʻlinmalar, direktorlar kengashi, vakillar yigʻilishi va h. k.) hujjatlari davlat arxivlariga ular faoliyat koʻrsatayotgan tashkilot fondi tarkibida topshiriladi.

20. Tashkilotlarni davlat arxivlarining asosiy jamlash manbalari tarkibiga kiritish toʻgʻrisidagi masala tegishli ETK (ETUK)larda koʻrib chiqiladi.

ETK (ETUK)da tashkilotni jamlash manbaiga kiritish masalasini koʻrib chiqish uchun tegishli davlat arxivi tomonidan quyidagi hujjatlar taqdim etiladi:

hujjatli fond tashkil etuvchi tashkilot va arxiv fondining tarixi boʻyicha maʼlumotlar aks ettirilgan tarixiy maʼlumotnoma, tashkilot hujjatlarining tarkibi va mazmuni haqida qisqacha tavsifnoma va arxiv ilmiy-maʼlumotnoma apparati tizimi;

yigʻmajildlar nomenklaturasi;

tashkilotni davlat arxivining asosiy jamlash manbalari tarkibiga kiritish toʻgʻrisidagi maʼlumotnoma.

21. Tashkilotni davlat arxivlarining asosiy jamlash manbalari tarkibiga kiritish toʻgʻrisidagi maʼlumotnoma 3 nusxada tuziladi: birinchi nusxa tashkilotning davlat arxivi tomonidan yuritiladigan kuzatuv yigʻmajildga joylashtiriladi, ikkinchi nusxa arxiv ishi boʻyicha tegishli hududiy boshqarmaning ETK (Oʻzbekiston Respublikasining Markaziy davlat arxivida — ETUK) ish yuritishida foydalanish uchun olib qoʻyiladi, uchinchi nusxa tashkilot rahbariga ETK (ETUK)ning tashkilotni davlat arxivining asosiy jamlash manbalari roʻyxatiga kiritish toʻgʻrisidagi qaroridan koʻchirma bilan birgalikda yuboriladi.

22. ETK (ETUK)ning maʼqullash toʻgʻrisidagi qarori mazkur tashkilotni davlat arxivining asosiy jamlash manbalari roʻyxatiga kiritilishiga asos boʻlib xizmat qiladi.

23. Davlat arxivlarining asosiy jamlash manbalari roʻyxatini tuzish quyidagilarga muvofiq amalga oshiriladi:

davlat arxivining jamlash zonasida tashkilotlar ixtisosligi va tarmoq tizimlarining faoliyati;

har bir turdagi tashkilot, shuningdek u yoki bu turdagi muayyan tashkilotning faoliyati xususiyatlari;

arxiv muassasalari, mavjud davlat arxivlari tarmoqlarining yoʻlga qoʻyilgan ish amaliyoti.

24. Davlat arxivlarining asosiy jamlash manbalari roʻyxati har bir arxivda mazkur Nizomning ilovasida keltirilgan shaklga muvofiq tuziladi.

25. Davlat arxivlarining jamlash manbalari boʻlgan barcha tarmoq tashkilotlarini qamrab olish maqsadida maʼlum bir yoʻnalish boʻyicha faoliyat koʻrsatayotgan nodavlat tashkilotlari ham davlat arxivlarining asosiy jamlash manbalari roʻyxatiga kiritiladi.

26. Davlat arxivi tomonidan asosiy jamlash manbalari roʻyxati bilan bir qatorda davlat arxivini jamlash manbalarining qoʻshimcha va ehtimoliy roʻyxatlari ham tuziladi.

27. Davlat arxivlarini jamlash manbalarining qoʻshimcha roʻyxatiga arxiv hujjatlari shartnoma boʻyicha vaqtincha yoki depozitar saqlash uchun davlat arxiviga topshirilgan tashkilotlar kiritiladi.

28. Hujjatlari MAF tarkibiga kiritilishi mumkin boʻlgan, biroq bu boʻyicha hali bitimga erishilmagan tashkilotlar davlat arxivlarining jamlash manbalari ehtimoliy roʻyxatiga kiritilishi mumkin.

29. Davlat arxivining asosiy jamlash manbalari roʻyxatlari loyihasi va tashkilotni davlat arxivining asosiy jamlash manbalari tarkibiga kiritish toʻgʻrisidagi maʼlumotnoma uni asoslaydigan hujjat bilan birgalikda arxiv ishi boʻyicha tegishli hududiy boshqarmalarga ETKda koʻrib chiqish uchun taqdim etiladi.

30. Oʻzbekiston Respublikasi markaziy davlat arxivlarining asosiy jamlash manbalari roʻyxatlari ETUKda koʻrib chiqilib maʼqullangandan keyin, “Oʻzarxiv” agentligining METKsiga taqdim etiladi.

31. Tegishli davlat arxivlarining asosiy jamlash manbalari tarkibi va hujjatlarni qabul qilish turi masalalari boʻyicha kelishmovchiliklar tegishli ETK (METK) yigʻilishlarida ovozga qoʻyish orqali koʻpchilik ovozi bilan hal etiladi.

32. Zarur hollarda munozarali masalalarni qoʻshimcha ravishda oʻrganib chiqish uchun ETK (METK) majlisida takroriy koʻrib chiqish toʻgʻrisida qaror qabul qilinadi.

Munozarali masalalar tegishli ETK (METK) yigʻilishlarida hal etilmagan taqdirda, arxiv ishi boʻyicha tegishli hududiy boshqarma boshligʻi (“Oʻzarxiv” agentligi bosh direktori) yakuniy qarorni qabul qiladi.

33. Davlat arxivlarining asosiy jamlash manbalari roʻyxati loyihasining kelishilishi toʻgʻrisidagi ETK (METK) qarori ETK (METK) majlisi bayonnomasida qayd etiladi va tasdiqlash uchun arxiv ishi boʻyicha tegishli hududiy boshqarma boshligʻiga (“Oʻzarxiv” agentligi bosh direktoriga) taqdim etiladi.

Roʻyxatning oxirida, pastki chap burchagida “Arxiv ishi boshqaruv organining ETK (METK) bilan kelishilgan” degan shtamp qoʻyiladi va rahbar tomonidan tasdiqlanib, bayonnomaning raqami va sanasi koʻrsatiladi.

34. Arxiv ishi boshqaruv organi ETK (METK)ning davlat arxivlarining asosiy jamlash manbalari roʻyxatini kelishish toʻgʻrisidagi qarori arxiv ishi boʻyicha hududiy boshqarma rahbari (Oʻzbekiston Respublikasi markaziy davlat arxivlarida — direktori) tomonidan tasdiqlash uchun asos boʻlib xizmat qiladi.

35. Davlat arxivlarining asosiy jamlash manbalari roʻyxatlarini aniqlashtirish boʻyicha ishlar davlat arxivlari tomonidan muntazam, biroq yiliga kamida bir marta olib boriladi hamda davlat arxivlarining joriy ish rejalarida qayd etiladi.

36. Davlat arxivlarining tegishli xodimlari tashkilotlar bilan bogʻliq oʻzgarishlarni (tashkilotlarning tugatilishi yoki qayta tashkil etilishi, davlat tashkilotlarining mulkchilikning nodavlat shakliga oʻtishi) muntazam kuzatib boradilar va arxivlarning asosiy jamlash manbalari roʻyxatlariga tegishli oʻzgartirish va aniqliklar kiritadilar.

Bunda ETK (METK) tomonidan davlat arxivlarining asosiy jamlash manbalari roʻyxatiga kiritiladigan oʻzgartirish va aniqliklar ushbu roʻyxatni tuzish tartibiga muvofiq amalga oshiriladi.

37. Davlat arxivining asosiy jamlash manbalari roʻyxati har yili yanvar oyida reja asosida hamda ushbu roʻyxatga tashkilotlar tarkibining jiddiy oʻzgarishiga olib keluvchi muhim oʻzgarishlar kiritilgan taqdirda qayta koʻrib chiqiladi.

38. Mazkur Nizomning buzilishida aybdor boʻlgan shaxslar qonun hujjatlarida belgilangan tartibda javobgar boʻladi.

39. Mazkur Nizom Oʻzbekiston Respublikasi Davlat statistika qoʻmitasi bilan kelishilgan.