Hujjatga taklif yuborish
Audioni tinglash
Hujjat elementidan havola olishOʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki BOShQARUVIning
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishQarori
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishKREDIT BYuROLARINING TEXNIK VA DASTURIY VOSITALARIGA AXBOROT XAVFSIZLIGI VA MUHOFAZASINI TAʼMINLASh BOʻYIChA QOʻYILADIGAN TALABLAR TOʻGʻRISIDAGI NIZOMNI TASDIQLASh HAQIDA
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish[Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi tomonidan 2012-yil 23-yanvarda roʻyxatdan oʻtkazildi, roʻyxat raqami 2318]
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish
LexUZ sharhiMazkur qaror Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki Boshqaruvining 2018-yil 28-apreldagi 16/25-sonli “Kredit byurolarining texnik va dasturiy vositalariga axborot xavfsizligi va muhofazasini taʼminlash boʻyicha qoʻyiladigan talablar toʻgʻrisidagi nizomni tasdiqlash haqida”gi qarorni oʻz kuchini yoʻqotgan deb topish toʻgʻrisida”gi qaroriga (roʻyxat raqami 2318-1, 25.07.2018-y.) asosan 2018-yil 26-oktabrdan oʻz kuchini yoʻqotadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishOʻzbekiston Respublikasining “Oʻzbekiston Respublikasining Markaziy banki toʻgʻrisida” (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi, 1995-y., 12-son, 247-modda), “Kredit axboroti almashinuvi toʻgʻrisida”gi (Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari toʻplami, 2011-y., 40-son, 412-modda) qonunlariga muvofiq, Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki Boshqaruvi qaror qiladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1. Kredit byurolarining texnik va dasturiy vositalariga axborot xavfsizligi va muhofazasini taʼminlash boʻyicha qoʻyiladigan talablar toʻgʻrisidagi nizom ilovaga muvofiq tasdiqlansin.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2. Mazkur qaror Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligida davlat roʻyxatidan oʻtkazilgan kundan boshlab oʻn kun oʻtgandan keyin kuchga kiradi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishRais F. MULLAJONOV
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishToshkent sh.,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2011-yil 20-dekabr,
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish38/5-son
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishOʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki Boshqaruvining
2011-yil 20-dekabrdagi 38/5-son qaroriga
ILOVA
2011-yil 20-dekabrdagi 38/5-son qaroriga
ILOVA
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishKredit byurolarining texnik va dasturiy vositalariga axborot xavfsizligi va muhofazasini taʼminlash boʻyicha qoʻyiladigan talablar toʻgʻrisida
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishNIZOM
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishMazkur Nizom Oʻzbekiston Respublikasining “Oʻzbekiston Respublikasining Markaziy banki toʻgʻrisida” (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi, 1995-y., 12-son, 247-modda) va “Kredit axboroti almashinuvi toʻgʻrisida”gi (Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari toʻplami, 2011-y., 40-son, 412-modda) qonunlariga muvofiq kredit byurolarining texnik va dasturiy vositalariga axborot xavfsizligi va muhofazasini taʼminlash boʻyicha qoʻyiladigan talablarni belgilaydi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishI. Umumiy qoidalar
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish1. Mazkur Nizomda quyidagi tushunchalardan foydalaniladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishkredit axboroti almashinuvi tizimi (keyingi oʻrinlarda tizim deb yuritiladi) — kredit axboroti almashinuvi ishtirokchilari oʻrtasida vujudga keladigan munosabatlar majmuasi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishelektron axborot — Oʻzbekiston Respublikasining “Kredit axboroti almashinuvi toʻgʻrisida”gi Qonuniga muvofiq Tizim ishtirokchilari almashadigan elektron axborot;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishaxborotni kriptografik muhofaza qilish vositalari — axborot xavfsizligini taʼminlash uchun uning kriptografik almashtirilishini amalga oshiruvchi apparat, dasturiy yoki apparat-dasturiy vositalar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishbank telekommunikatsiya tarmogʻi (keyingi oʻrinlarda BTT deb yuritiladi) — bank tizimining idoraviy telekommunikatsiya tarmogʻi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2. Kredit byurolarining axborot tizimlarida qoʻllaniladigan axborot muhofazasining litsenziyalangan va sertifikatlangan dasturiy-texnik vositalari quyidagilarni taʼminlashi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishtizim ishtirokchilari boʻlgan tashkilotlarni va ularning xodimlarini identifikatsiya va autentifikatsiya qilishni;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishtizimdagi axborotlarning maxfiyligini;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishautentifikatsiyalangan maʼlumot almashinuvini;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishaxborotni shakllantirish, uzatish, foydalanish, qayta ishlash va saqlash jarayonlarida maʼlumotlarning butligini;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishnormal foydalanish sharoitida tizimning barcha resurslariga avtorlashtirilgan tarzda kirishni;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishfoydalanuvchilarning resurslarga kirish chegaralarini belgilashni;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishfoydalanuvchilarning tizimga kirish va chiqish boʻyicha harakatlarini hamda kirish huquqlarini buzishga urinishlarini qayd etishni;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishfavqulodda holatlarda tizimning xavfsizligi va uzilishlarsiz faoliyatini;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishaxborot xavfsizligi boʻyicha xavflarni aniqlash va oldini olishni;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishmaʼlumotlarni zaxiralash va qayta tiklash tizimini.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishII. Kredit byurolarida xavfsizlik va axborot muhofazasini taʼminlash
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish3. Kredit byurolarining dasturiy-texnik taʼminoti xavfsizlik va axborot muhofazasi boʻyicha qonun hujjatlarida belgilangan tartibda davriy attestatsiyadan oʻtishi lozim.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish4. Tashqaridan begonalarning kirishini va kredit axboroti oʻgʻirlanishining oldini olish uchun kredit byurolarining server xonalariga quyidagi talablar qoʻyiladi:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishmustahkam devorlar, ishonchli toʻsiqlar va panjaralar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishmaxsus kodli yoki boshqa turdagi ishonchli qulflar bilan jihozlangan mustahkam eshiklar;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishtashqi kuzatuvga qarshi himoya vositalari;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishyongʻin xavfsizligi va qoʻriqlash signalizatsiyasining mavjudligi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish5. Toʻlov tizimi serverlarini tashqi taʼsirdan himoyalash uchun tarmoqlararo ekranlar (Firewall) hamda axborotni muhofaza qiluvchi litsenziyalangan texnik va dasturiy vositalar oʻrnatilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish6. Kredit axborotlari almashinuvi qatnashchilarini autentifikatsiya qilish va kredit byurolari axborot tizimlarini parol va antivirus bilan himoyalash choralari koʻrilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish7. Kompyuter va boshqa jihozlar ishdan chiqqan hollarda kredit byurosining uzilishsiz faoliyat yuritishini taʼminlash maqsadida tizimning zaxira tiklanish rejasi hamda zarur dastur va vositalar boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish8. Server va eng muhim kompyuterlarni elektr energiyasi bilan uzilishlarsiz taʼminlash uchun uzluksiz elektr taʼminoti qurilmalari (UPS) va dizel-generator boʻlishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIII. Telekommunikatsiya tarmoqlari orqali elektron axborot almashinuvi jarayonida axborot muhofazasini taʼminlash
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish9. Kredit byurosi tizim ishtirokchilari bilan axborot almashinuvi uchun BTT yoki umumiy foydalanishdagi telekommunikatsiya tarmogʻidan foydalanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish10. Kredit byurosining Markaziy bank va kredit tashkilotlari bilan elektron axborot almashinuvi Axborotlashtirish Bosh markazi bilan tuzilgan shartnoma asosida BTT orqali amalga oshiriladi. Bunda quyidagi xavfsizlik choralari koʻrilishi kerak:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olisha) kredit axborotlari bilan ishlash uchun faqat tegishli ruxsatga ega boʻlgan xodimlar qoʻyiladi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishb) foydalanuvchilarning tizimga kirishi uchun autentifikatsiya qilish:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishlogin va parol (8 ta belgidan kam boʻlmagan raqam va simvollar kombinatsiyasi hamda parol va loginlarni muddati tugashiga qarab oʻzgartirish imkoniyati boʻlishi lozim. Parolni amal qilish muddati bir oydan oshmasligi lozim);
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishapparat-dasturiy vositalar yordamida amalga oshiriladi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishv) kredit byurosining kredit axborotlari almashinuvida qatnashuvchi xodimlarining server va kompyuterlar telekommunikatsiya tarmoqlari orqali ishlashi uchun apparat-dasturiy vositalar bilan jihozlanishi kerak;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishg) kredit byurosidagi axborotlarni qayta ishlash, uzatish va qabul qilish uchun ajratilgan server va kompyuterlarga umumiy lokal tarmoqqa ulangan boshqa kompyuterlardan kirish imkoniyati boʻlmasligi kerak;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishd) kredit byurosi tomonidan uzatiladigan va qabul qilinadigan har qanday axborot elektron raqamli imzo bilan tasdiqlanishi hamda bajarilgan amal boʻyicha maʼlumot avtomatik ravishda elektron jurnalga kiritilishi kerak. Bunda, elektron raqamli imzo yopiq kalitining egasi quyidagilarni amalga oshirishi shart:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishelektron raqamli imzoning yopiq kalitidan foydalanish ustidan nazoratni taʼminlashi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishelektron raqamli imzo kaliti sertifikatini bergan Roʻyxatga olish markaziga elektron raqamli imzoning yopiq kalitidan foydalanish rejimi buzilganligi yoki buzilishi ehtimoli borligi toʻgʻrisida xabar qilishi va elektron raqamli imzo kaliti sertifikatining amal qilishini toʻxtatib turishni yoxud mazkur sertifikatni bekor qilishni talab qilishi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishoʻzi vakil boʻlgan yuridik shaxsning qayta tashkil etilganda va tugatilganda, bu haqda elektron raqamli imzo kaliti sertifikatini bergan Roʻyxatga olish markaziga xabar qilishi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishe) elektron raqamli imzo ochiq kalitining foydalanuvchisi elektron raqamli imzoning haqiqiyligi tasdiqlanmagan hollarda elektron raqamli imzoning yopiq kaliti egasiga xabar beradi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishyo) kredit byurolari tomonidan kredit axborotiga tegishli boʻlmagan axborotlarning uzatilishi taqiqlanadi;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishj) kredit byurosi tomonidan uzatiladigan va qabul qilinadigan maʼlumotlar soʻnggi yangilangan bazali antivirus dasturi yordamida viruslar mavjudligini aniqlash uchun tekshirilishi kerak;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishz) elektron axborotlar almashinuvida virtual xususiy tarmoqlar (VPN) asosida tashkil etilgan himoyalangan aloqa kanallari qoʻllanilishi kerak.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishAxborotning maxfiyligini taʼminlash uchun qoʻshimcha axborotni muhofaza qilish vositalari qoʻllanilishi mumkin.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish11. Mazkur Nizomning 10-bandida koʻrsatilganlardan tashqari tizim ishtirokchilari kredit axborotlari almashinuvi uchun umumiy foydalanishdagi telekommunikatsiya tarmoqlaridan tegishli shartnomalar asosida foydalanishlari mumkin. Bunda:
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishfoydalanuvchilarni tizimga kirishida autentifikatsiya qilish login va parol (8 ta belgidan kam boʻlmagan raqam va simvollar kombinatsiyasi) yoki apparat-dasturiy vositalar yordamida amalga oshiriladi. Autentifikatsiya natijasi uch marta notoʻgʻri boʻlgan holda, tizim berkitilishi kerak;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishkredit byurosining foydalanuvchilar, axborotni yetkazib beruvchilar va boshqa kredit byurolari bilan elektron axborot almashinuvi “SSL” protokoli boʻyicha amalga oshirilishi, virtual xususiy tarmoqlar (VPN) asosida tashkil etilgan himoyalangan shifrlangan aloqa kanallari qoʻllanilishi kerak;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishkredit byurosi serverlari tomonidan uzatiladigan va qabul qilinadigan maʼlumot soʻnggi yangilangan bazali antivirus dasturi bilan viruslar mavjudligi boʻyicha tekshirilishi kerak;
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishkredit byurolari tomonidan kredit axborotlariga tegishli boʻlmagan axborotlarni uzatish taqiqlanadi.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishIV. Yakuniy qoida
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish12. Mazkur Nizom Oʻzbekiston aloqa va axborotlashtirish agentligi bilan kelishilgan.
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishOʻzbekiston aloqa va axborotlashtirish agentligi bosh direktori H. MUHITDINOV
Hujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olishHujjatga taklif yuborishAudioni tinglashHujjat elementidan havola olish2011-yil 20-dekabr
(Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari toʻplami, 2012-y., 3-4-son, 35-modda)