“Sud ekspertizasi to‘g‘risida”gi O‘zbekiston Respublikasi Qonunining 30-moddasiga muvofiq hamda davlat sud ekspertlari ijtimoiy himoya qilinishini ta’minlash maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi:

1. Davlat sud ekspertlarining hayoti va sog‘lig‘ini davlat tomonidan majburiy sug‘urta qilish to‘g‘risidagi nizom ilovaga muvofiq tasdiqlansin.

2. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish O‘zbekiston Respublikasi Bosh vazirining birinchi o‘rinbosari R.S. Azimov zimmasiga yuklansin.

1. Ushbu Nizom davlat sud ekspertlarining hayoti va sog‘lig‘ini davlat tomonidan majburiy sug‘urta qilish (keyingi o‘rinlarda “davlat tomonidan majburiy sug‘urta qilish” deb ataladi) tartibini belgilaydi.

2. Ushbu Nizomda quyidagi tushunchalardan foydalaniladi:

davlat sud eksperti — davlat sud-ekspertiza muassasasining o‘z xizmat vazifalarini bajarish tartibida sud ekspertizasini o‘tkazuvchi sud eksperti;

naf oluvchi — sug‘urtalangan shaxs o‘z xizmat vazifalarini bajarishi bilan bog‘liq holda vafot etgan (halok bo‘lgan) taqdirda sug‘urta tovonini olish huquqiga ega bo‘lgan shaxs;

sug‘urtalangan shaxs — foydasiga sug‘urta amalga oshiriladigan va sug‘urta badali to‘langan davlat sud eksperti;

sug‘urta qildiruvchi — sug‘urtalovchi bilan davlat sud ekspertlarining hayoti va sog‘lig‘ini davlat tomonidan majburiy sug‘urta qilish shartnomasini tuzgan va sug‘urtalovchi bilan sug‘urta munosabatlariga kirishgan tegishli sud-ekspertlik tashkilotlari;

sug‘urtalovchi — umumiy sug‘urta qilish sohasida majburiy sug‘urtalash uchun litsenziyaga ega bo‘lgan sug‘urta kompaniyasi;

sug‘urta summasi — davlat sud ekspertlarining hayoti va sog‘lig‘ini davlat tomonidan majburiy sug‘urta qilish shartnomasi bo‘yicha sug‘urtalovchi uning doirasida sug‘urta tovoni to‘lash majburiyatini olgan pul mablag‘lari summasi;

sug‘urta tovoni — har bir sug‘urtalangan shaxs uchun sug‘urta summasi doirasida ushbu Nizomda qayd etilgan holatlarda sug‘urta hodisasi yuz berganda sug‘urtalangan shaxsga (naf oluvchiga) to‘lanadigan pul mablag‘lari summasi;

sug‘urta mukofoti — ushbu Nizomda nazarda tutilgan tartibda va muddatlarda sug‘urta qildiruvchi sug‘urtalovchiga to‘lashi shart bo‘lgan pul mablag‘lari summasi;

sug‘urta hodisasi — davlat sud ekspertlarining hayoti va sog‘lig‘ini davlat tomonidan majburiy sug‘urta qilish shartnomasi davrida o‘z mehnat vazifalarini bajarishi bilan bog‘liq holda mehnatda mayib bo‘lishi yoki sog‘lig‘ining boshqacha tarzda shikastlanishi munosabati bilan sug‘urtalangan shaxsning hayoti yoki sog‘lig‘iga zarar yetkazilishi;

davlat sud ekspertlarining hayoti va sog‘lig‘ini davlat tomonidan majburiy sug‘urta qilish shartnomasi — (keyingi o‘rinlarda “davlat tomonidan majburiy sug‘urta qilish shartnomasi” deb ataladi) sug‘urtalovchi u bo‘yicha sug‘urta hodisasi vujudga kelganda kelishilgan to‘lov (sug‘urta mukofoti) yuzasidan sug‘urtalangan shaxsga (naf oluvchiga) mehnatda mayib bo‘lganligi yoki u mehnat majburiyatlarini bajarish bilan bog‘liq holda sog‘lig‘ining boshqacha tarzda shikastlanganligi munosabati bilan sug‘urtalangan shaxsning hayoti yoki sog‘lig‘iga yetkazilgan zararning o‘rnini sug‘urta summasi doirasida qoplash majburiyatini oladigan sug‘urta shartnomasi;

mehnatda mayib bo‘lish — xodimning kasbga oid mehnat qobiliyatini ishlab chiqarishdagi baxtsiz hodisa oqibatida vaqtincha yoki turg‘un yo‘qotishi.

3. Sug‘urtalangan shaxsning hayoti va sog‘lig‘i davlat tomonidan majburiy sug‘urta qilish obyekti hisoblanadi.

4. Sug‘urta hodisasi munosabati bilan sug‘urtalangan shaxsga (naf oluvchiga) yetkazilgan ma’naviy zarar davlat tomonidan majburiy sug‘urta qilish bo‘yicha qoplanmaydi.

5. Davlat tomonidan majburiy sug‘urta qilish shartnomasi va davlat tomonidan majburiy sug‘urta qilish polisi davlat tomonidan majburiy sug‘urta qilishning amalga oshirilganligini tasdiqlovchi hujjatlar hisoblanadi.

6. Davlat tomonidan majburiy sug‘urta qilish shartnomasi sug‘urta qildiruvchi va sug‘urtalovchi o‘rtasida bir yil muddatga tuziladi.

7. Davlat tomonidan majburiy sug‘urta qilish shartnomasini tuzish uchun sug‘urta qildiruvchi sug‘urtalovchiga davlat tomonidan majburiy sug‘urta qilish shartnomasini tuzish to‘g‘risidagi arizani taqdim qiladi.

8. Davlat tomonidan majburiy sug‘urta qilish shartnomasi bo‘yicha sug‘urtalovchining majburiyatlari davlat tomonidan majburiy sug‘urta qilish shartnomasida ko‘rsatilgan sug‘urtalash muddati davomida amal qiladi.

9. Davlat tomonidan majburiy sug‘urta qilish bo‘yicha sug‘urta polisi sug‘urta qildiruvchiga sug‘urtalovchining hisob raqamiga davlat tomonidan majburiy sug‘urta qilish shartnomasi bo‘yicha sug‘urta mukofoti kelib tushgan kundan keyingi uch ish kunidan kechikmay beriladi.

10. Davlat tomonidan majburiy sug‘urta qilish shartnomasi amal qilish davrida davlat tomonidan majburiy sug‘urta qilish shartnomasini tuzish uchun taqdim qilingan arizada ko‘rsatilgan ma’lumotlardagi har qanday o‘zgarishlar haqida sug‘urta qildiruvchi sug‘urtalovchiga uch ish kunidan kechikmay xabar qilishi shart.

11. Sug‘urta qildiruvchidan davlat tomonidan majburiy sug‘urta qilish shartnomasini tuzish uchun taqdim etilgan ma’lumotlardagi o‘zgarishlar to‘g‘risida ariza olinganda sug‘urtalovchi, zarurat bo‘lganda, davlat tomonidan majburiy sug‘urta qilish shartnomasiga qo‘shimcha bitimni tuzadi va sug‘urta polisini qaytadan rasmiylashtiradi.

12. Davlat tomonidan majburiy sug‘urta qilish shartnomasi amal qilish davrida shartnoma shartlari o‘zgargan taqdirda o‘zgargan shartlarga ko‘ra sug‘urta mukofotiga tuzatish kiritiladi. Bunda sug‘urta mukofoti bo‘yicha o‘zaro hisob-kitoblarni amalga oshirish borasida tomonlarning majburiyatlari davlat tomonidan majburiy sug‘urta qilish shartnomasiga tuzilgan qo‘shimcha bitim tuzilgan kundan boshlab uch ish kuni davomida bajarilishi lozim.

13. Davlat tomonidan majburiy sug‘urta qilish bo‘yicha sug‘urta summasi har bir sug‘urtalangan shaxs uchun davlat tomonidan majburiy sug‘urta qilish shartnomasi tuzilgan kunda O‘zbekiston Respublikasida amal qilgan bazaviy hisoblash miqdorining 200 baravari miqdorida belgilanadi.

14. Davlat tomonidan majburiy sug‘urta qilish shartnomasi bo‘yicha sug‘urta mukofoti sug‘urtalangan shaxslar sonini sug‘urta summasiga va 3,4 foiz miqdorida belgilangan sug‘urta tarifiga ko‘paytirish yo‘li bilan hisoblab chiqiladi.

Sug‘urta tariflarining davlat tomonidan majburiy sug‘urta qilish shartnomasi amal qiladigan muddat mobaynida o‘zgarishi sug‘urta qildiruvchi tomonidan to‘lov vaqtida amalda bo‘lgan sug‘urta tariflari bo‘yicha to‘langan sug‘urta mukofotining o‘zgarishiga olib kelmaydi.

15. Davlat tomonidan majburiy sug‘urta qilish shartnomasi bo‘yicha sug‘urta mukofoti sug‘urta qildiruvchi tomonidan davlat tomonidan majburiy sug‘urta qilish shartnomasi tuzilgan sanadan boshlab besh ish kuni mobaynida bir yo‘la to‘lanadi.

Sug‘urta qildiruvchining hisob raqamidagi pul mablag‘lari yetarli bo‘lmagan taqdirda davlat tomonidan majburiy sug‘urta qilish shartnomasi bo‘yicha sug‘urta mukofotini to‘lash ish beruvchining ishlab chiqarish faoliyati bilan bevosita bog‘liq bo‘lgan kechiktirib bo‘lmaydigan ehtiyojlarga mo‘ljallangan mablag‘lari hisobidan amalga oshiriladi.

16. Agar sug‘urtalovchi davlat tomonidan majburiy sug‘urta qilish shartnomasi amal qilish davrida sug‘urta tovonini to‘lagan bo‘lsa, davlat tomonidan majburiy sug‘urta qilish shartnomasi bo‘yicha sug‘urta summasi to‘langan sug‘urta tovoni summasi miqdoriga kamaytiriladi. Bunda sug‘urta qildiruvchi to‘langan sug‘urta tovoni summasiga hamda davlat tomonidan majburiy sug‘urta qilish shartnomasining qolgan amal qilish muddatiga mutanosib ravishda sug‘urta mukofotini yetti ish kuni mobaynida qo‘shimcha ravishda to‘lashi shart.

17. Sug‘urta qildiruvchi:

sug‘urtalovchidan davlat tomonidan majburiy sug‘urta qilish shartnomasining shartlarini tushuntirib berishni talab qilish;

sug‘urtalovchining sug‘urta tovonini to‘lashni rad etish to‘g‘risidagi qarori yuzasidan belgilangan tartibda shikoyat qilish;

sug‘urtalangan shaxslarning soni kamayganda sug‘urta mukofotining sug‘urtalangan shaxslarning kamaygan soniga va davlat tomonidan majburiy sug‘urta qilish shartnomasining tugallanmagan davriga mutanosib qismini olish huquqiga ega.

Sug‘urta qildiruvchi qonunchilikka muvofiq boshqa huquqlarga ham ega bo‘lishi mumkin.

18. Sug‘urta qildiruvchi:

davlat tomonidan majburiy sug‘urta qilish shartnomasi bo‘yicha ushbu Nizomda belgilangan tartibda va muddatlarda sug‘urta mukofotini to‘lashi;

sug‘urtalangan shaxslarni davlat tomonidan majburiy sug‘urta qilish shartnomasi shartlari bilan tanishtirishi, shu jumladan, mazkur shartnoma bo‘yicha tomonlarning huquq va majburiyatlarini tushuntirishi;

sug‘urtalangan shaxs (naf oluvchi) yozma yoki elektron shakldagi ariza bilan murojaat qilgan sanadan e’tiboran ikki ish kuni mobaynida sug‘urtalovchi haqidagi barcha zarur ma’lumotlarni taqdim etishi;

sug‘urtalangan shaxsning hayoti yoki sog‘lig‘iga zarar yetkazilganligi borasida o‘ziga ma’lum bo‘lgan paytdan e’tiboran yigirma ish kunidan kechiktirmay, sug‘urtalovchiga yozma yoki elektron shaklda ma’lum qilishi shart.

Sug‘urta qildiruvchi qonunchilikka muvofiq o‘z zimmasiga boshqa majburiyatlar ham olishi mumkin.

19. Sug‘urtalovchi:

sug‘urtalangan shaxsning hayoti yoki sog‘lig‘iga zarar yetkazilishi holatlarini tekshirishda ishtirok etish va zarur bo‘lgan hollarda tegishli ekspertlarni jalb etish;

sug‘urtalangan shaxsning hayoti yoki sog‘lig‘iga zarar yetkazilishi holatlariga doir axborotlarni tekshirish huquqiga ega.

Sug‘urtalovchi qonunchilikka muvofiq boshqa huquqlarga ham ega bo‘lishi mumkin.

20. Sug‘urtalovchi:

sug‘urta qildiruvchini davlat tomonidan majburiy sug‘urta qilish shartnomasi shartlari bilan tanishtirishi, shu jumladan, uning huquq va majburiyatlarini tushuntirishi;

o‘z faoliyatini amalga oshirish natijasida sug‘urta qildiruvchi va (yoki) sug‘urtalangan shaxs (naf oluvchi) to‘g‘risida olingan ma’lumotlarning maxfiyligini ta’minlashi;

sug‘urta tovonini to‘lashni rad etish to‘g‘risida qaror qabul qilingan taqdirda, sug‘urta qildiruvchi sug‘urta tovonini to‘lash uchun murojaat etganidan keyin o‘n besh ish kunidan kechiktirmay bu haqda sug‘urta qildiruvchiga rad etish sabablarini dalillar bilan asoslagan holda yozma yoki elektron shaklda xabar qilishi;

ushbu Nizomning 24-bandida nazarda tutilgan barcha zarur hujjatlar taqdim etilgan sanadan e’tiboran o‘n besh ish kunidan kechikmay qaror qabul qilishi va sug‘urta tovonini to‘lashi shart.

Sug‘urtalovchi qonunchilikka muvofiq o‘z zimmasiga boshqa majburiyatlar ham olishi mumkin.

21. Sug‘urtalangan shaxs:

sug‘urtalovchiga sug‘urta tovonini to‘lash haqida yozma yoki elektron shakldagi ariza bilan murojaat qilish;

qonunchilikda belgilangan shartlar asosida va tartibda sug‘urta tovoni olish;

davlat tomonidan majburiy sug‘urta qilish shartnomasining shartlari to‘g‘risida sug‘urta qildiruvchi yoki sug‘urtalovchidan bepul axborot olish;

hayoti yoki sog‘lig‘iga zarar yetkazilishi sharoitlarini tekshirishda, zaruriyat bo‘lganda, o‘zining ishonchli shaxsini jalb etgan holda belgilangan tartibda ishtirok etish;

sug‘urta qildiruvchidan sug‘urtalovchi haqidagi barcha zarur ma’lumotlarni olish huquqiga ega.

22. Naf oluvchi:

sug‘urta tovonini olish haqidagi talab bilan sug‘urtalovchiga murojaat qilish;

qonunchilikda belgilangan shartlar asosida va tartibda sug‘urta tovonini olish;

davlat tomonidan majburiy sug‘urta qilish shartnomasining shartlari to‘g‘risida sug‘urta qildiruvchi, sug‘urtalovchidan bepul axborot olish;

sug‘urtalangan shaxs o‘z mehnat vazifalarini bajarayotganda halok bo‘lganligi (vafot etganligi) haqida sug‘urta qildiruvchiga xabar qilish;

sug‘urta hodisasini tekshirishda belgilangan tartibda ishtirok etish;

sug‘urtalovchi haqidagi barcha zarur ma’lumotlarni sug‘urta qildiruvchidan olish huquqiga ega.

23. Sug‘urtalovchi quyidagi holatlarda:

a) sug‘urtalangan shaxs ishlagan davrda yoki ishdan bo‘shagandan keyin bir yil ichida o‘z mehnat vazifalarini bajarishi bilan bog‘liq holda mehnatda mayib bo‘lishi yoki sog‘lig‘ining boshqacha tarzda shikastlanishi munosabati bilan halok bo‘lgan (vafot etgan)da sug‘urta summasining 100 foiz miqdorida;

b) sug‘urtalangan shaxsga o‘z mehnat vazifalarini bajarishi bilan bog‘liq holda mehnatda mayib bo‘lishi yoki sog‘lig‘ining boshqacha tarzda shikastlanishi munosabati bilan nogironlik berilgan bo‘lsa:

I guruh nogironligi bo‘lgan shaxslarga — sug‘urta summasining 80 foizi miqdorida;

II guruh nogironligi bo‘lgan shaxslarga — sug‘urta summasining 65 foizi miqdorida;

III guruh nogironligi bo‘lgan shaxslarga — sug‘urta summasining 50 foizi miqdorida;

v) sog‘lig‘iga boshqacha yo‘l bilan zarar yetkazilsa — ushbu Nizomga 3-ilovaga* muvofiq miqdorda sug‘urta tovoni to‘laydi.

24. Sug‘urtalangan shaxs (naf oluvchi) sug‘urtalovchiga sug‘urta tovonini to‘lash to‘g‘risidagi talab bildirilgan arizani:

sug‘urta polisini (mavjud bo‘lsa);

o‘z mehnat vazifalarini bajarishi bilan bog‘liq holda mehnatda mayib bo‘lishi yoki sog‘lig‘ining boshqacha tarzda shikastlanishi munosabati bilan sug‘urtalangan shaxsning hayoti yoki sog‘lig‘iga zarar yetkazilganligini tasdiqlovchi hujjatlarni (ishlab chiqarishda yuzaga kelgan baxtsiz hodisa maxsus tergovining dalolatnomasi, Tibbiy mehnat ekspert komissiyasining xulosasi, nizo vujudga kelganda — sud qarorini);

naf oluvchining shaxsini tasdiqlovchi hujjatni ilova qilgan holda yuboradi;

Sug‘urtalangan shaxs vafot etgan taqdirda ham sug‘urtalangan shaxsning vafot etganligi haqidagi guvohnomaning nusxasi ilova qilinadi.

25. Sug‘urta hodisasi tan olinganda sug‘urta hodisasi to‘g‘risida dalolatnoma tuziladi, u har qaysi tomon uchun bir nusxadan — uch nusxada, sug‘urtalovchi, sug‘urta qildiruvchi va sug‘urtalangan shaxs (naf oluvchi) tomonidan imzolanadi.

26. Sug‘urtalovchi tomonidan sug‘urta tovonini to‘lashni rad etish to‘g‘risida qaror qabul qilingan taqdirda, bu haqda sug‘urtalangan shaxsga (naf oluvchiga) uning sug‘urta tovonini to‘lash talabidan iborat bo‘lgan ariza bilan yozma yoki elektron murojaatidan keyin o‘n besh ish kunidan kechikmay, rad etish asoslari ko‘rsatilgan holda xabar qilingan bo‘lishi kerak.

27. Davlat tomonidan majburiy sug‘urta qilish shartnomasi bo‘yicha zimmasiga olingan majburiyatlar bajarilmaganligi uchun tomonlar qonunchilikka muvofiq javob beradilar.

28. Davlat tomonidan majburiy sug‘urta qilish shartnomasidan kelib chiqadigan barcha nizolar va kelishmovchiliklar qonunchilikda belgilangan tartibda hal etiladi.

29. Davlat tomonidan majburiy sug‘urta qilish qonunchiligi buzilishida aybdor bo‘lgan shaxslar qonunchilikda belgilangan tartibda javob beradilar.