Oʻzbekiston Respublikasi Hukumati bilan Ozarbayjon Respublikasi Hukumati oʻrtasida
Bitim
Soliq sohasida hamkorlik qilish va axborot almashish toʻgʻrisida
Oʻzbekiston Respublikasi Hukumati va Ozarbayjon Respublikasi Hukumati, bundan keyin “Tomonlar” deb ataluvchilar,
Tomonlar davlatlarining milliy qonunchiligiga, shuningdek 1996-yil 27-maydagi Oʻzbekiston Respublikasi Hukumati bilan Ozarbayjon Respublikasi Hukumati oʻrtasida ikki tomonlama soliq solishga yoʻl qoʻymaslik hamda daromad (foyda)ga va mulkka soliqlar toʻlashdan boʻyin tovlashlarning oldini olish toʻgʻrisidagi Bitim qoidalariga amal qilgan holda,
soliqqa oid huquqbuzarliklarning oldini olish, ularni aniqlash va bartaraf etish bilan bogʻliq vazifalarni samarali hal etishda oʻzaro manfaatdorlikdan kelib chiqib,
ushbu maqsadlarda barcha huquqiy va boshqa imkoniyatlardan foydalanishga alohida ahamiyat berib,
quyidagilar toʻgʻrisida ahdlashib oldilar:
1-modda. Asosiy tushunchalar
Mazkur Bitim maqsadlari uchun foydalaniladigan atamalar quyidagi maʼnolarni anglatadi:
soliq qonunchiligi — Tomonlarning hududlarida soliqlar va yigʻimlar turlarini, ularni undirish tartibini belgilovchi hamda soliqqa oid huquq va majburiyatlarning paydo boʻlishi, oʻzgarishi va tugatilishi bilan bogʻliq munosabatlarni tartibga soluvchi huquqiy normalar majmui;
soliq qonunchiligini buzish — soliq toʻlovchilar tomonidan soliqlar va yigʻimlar toʻgʻrisidagi qonunlarni bajarmaslikda yoki lozim darajada bajarmaslikda namoyon boʻladigan va buning uchun Tomonlarning milliy qonunchiligida javobgarlik belgilangan gʻayriqonuniy harakat yoki harakatsizlik;
yordam toʻgʻrisida soʻrov — soliq qonunchiligiga rioya qilish va bu sohadagi huquqbuzarliklar boʻyicha masalalarda yordam koʻrsatish toʻgʻrisidagi soʻrov.
2-modda. Bitim predmeti
Tomonlarning vakolatli idoralarni tashkil etish va soliqqa oid huquqbuzarliklarni bartaraf etish, shuningdek Tomonlar vakolatli idoralarining tasarrufiga berilgan soliq sohasidagi axborotlarni almashish maqsadida hamkorlik qilishi mazkur Bitimning predmeti hisoblanadi.
Tomonlarning vakolatli idoralari mazkur Bitim doirasidagi hamkorlikni Tomonlarning milliy qonunchiligi va xalqaro majburiyatlariga amal qilgan holda amalga oshiradilar.
3-modda. Vakolatli idoralar
1. Mazkur Bitim maqsadlari uchun quyidagilar Tomonlarning vakolatli idoralari hisoblanadi:
Oʻzbekiston tomonidan — Oʻzbekiston Respublikasi Davlat soliq qoʻmitasi;
Ozarbayjon tomonidan — Ozarbayjon Respublikasi Soliqlar boʻyicha vazirligi.
2. Tomonlar vakolatli idoralarining rasmiy nomi oʻzgargan yoki ular qayta tashkil etilgan taqdirda, Tomonlar bu toʻgʻrisida bir-birlarini darhol yozma ravishda xabardor qiladilar.
4-modda. Hamkorlik shakllari
Mazkur Bitim doirasida Tomonlarning vakolatli idoralari hamkorlikning quyidagi shakllaridan foydalanadilar:
a) soliqqa oid huquqbuzarliklarni aniqlash, ularning oldini olish va bartaraf etishga qaratilgan tadbirlarni oʻtkazish masalalarida oʻzaro hamkorlik;
b) Tomonlar davlatlari hududida jismoniy va yuridik shaxslarga soliq solish bilan bogʻliq hujjatlarning tegishli tartibda tasdiqlangan nusxalarini taqdim etish;
v) milliy soliq tizimlari, soliq qonunchiligidagi oʻzgartirish va qoʻshimchalar toʻgʻrisidagi axborotlarni, shuningdek soliqqa oid huquqbuzarliklarni bartaraf etish boʻyicha uslubiy tavsiyanomalarni almashish;
g) hamkorlik jarayonida faoliyatni muvofiqlashtirishni amalga oshirish va paydo boʻladigan masalalar boʻyicha zarur yordam koʻrsatish, axborot tizimlarini yaratish va ularning faoliyat koʻrsatishi uchun tajriba almashish, soliqqa oid huquqbuzarliklarni bartaraf etish, kadrlarni oʻqitish muammolari va birgalikdagi saʼy-harakatlarni talab qiluvchi boshqa masalalar boʻyicha ilmiy-amaliy konferensiyalar va seminarlar oʻtkazish.
Mazkur Bitim qoidalari Tomonlar oʻrtasida tuzilgan boshqa bitimlarga muvofiq vakolatli soliq idoralarining hamkorligiga toʻsqinlik qilmaydi.
Tomonlarning vakolatli idoralari mazkur Bitimni bajarish bilan bogʻliq masalalar yuzasidan bir-birlari bilan bevosita hamkorlik qiladilar.
5-modda. Soliq sohasida axborot almashish
1. Soliq sohasida axborot almashish quyidagi maʼlumotlarni taqdim etishni nazarda tutadi:
a) soliq qonunchiligini buzuvchilar tomonidan qoʻllaniladigan usullar koʻrsatilgan yuridik yoki jismoniy shaxslarning daromadlarini soliqqa tortishdan yashirishlari toʻgʻrisida;
b) soliqqa oid huquqbuzarliklar aniqlangan holda yuridik va jismoniy shaxslar tomonidan davlat va tijorat banklarida hisob raqamlar ochilganligi, shuningdek bu hisob raqamlar orqali mablagʻlarning harakati toʻgʻrisida;
v) daromadlar va soliq solinadigan mablagʻlar miqdori haqida soliq qonunchiligini buzgan yuridik va jismoniy shaxslardan undiriladigan soliqlar summalari, shuningdek soliqqa oid huquqbuzarliklarni aniqlash, ularning oldini olish va bartaraf etish chora-tadbirlari toʻgʻrisida.
2. Mazkur moddaning 1-bandida nazarda tutilgan maʼlumot bir tomonning vakolatli idoralariga ikkinchi tomonning vakolatli idorasining soʻroviga asosan, maʼlumotni taqdim etish soʻralayotgan Tomon davlatining qonunchiligi va manfaatlariga zid boʻlmasligi sharti bilan beriladi.
3. Agar Tomonlardan birining vakolatli idorasi oʻzida mavjud boʻlgan maʼlumotni boshqa Tomonning vakolatli idorasi uchun manfaatli deb bilsa, u ushbu maʼlumotni oʻz tashabbusi bilan taqdim etishi mumkin.
6-modda. Tadbirlar oʻtkazish
Tomonlar vakolatli idoralarining soliq huquqbuzarliklarini aniqlash, ularning oldini olish va bartaraf etish boʻyicha bunday huquqbuzarliklarni sodir qilgan yoki ularni sodir qilishda gumon qilinayotgan shaxslarga nisbatan oʻtkaziladigan tadbirlar oʻzaro hamkorlikni birgalikda rejalashtirishni, kuch va vositalardan foydalanishni, bu tadbirlarning borishi va ularning natijalari toʻgʻrisidagi axborot almashishni oʻz ichiga oladi.
Birgalikdagi tadbirlarni oʻtkazishda oʻz xodimlarining boshqa tomon hududidagi faoliyatini taʼminlash boʻyicha xarajatlarni, agar Tomonlar boshqa holatni kelishib olmagan boʻlsalar, yuboruvchi Tomon qoplaydi.
7-modda. Hujjatlarni taqdim etish
Tomonlarning vakolatli idoralari hamkorlik toʻgʻrisidagi soʻrov boʻyicha bir-birlariga meʼyoriy-huquqiy hujjatlarni, yuridik va jismoniy shaxslarga soliq solishga taalluqli hujjatlar (hisob varaq-fakturalar, yukxatlar, shartnomalar, kontraktlar, sertifikatlar, maʼlumotnomalar va boshqalar)ni shuningdek soliqqa oid huquqbuzarliklarga tegishli masalalar boʻyicha hujjatlar nusxalarini taqdim etadilar.
Nusxalar soʻralayotgan Tomon vakolatli shaxsining imzosi va muhri bilan tasdiqlanadi. Tasdiqlangan nusxalar tekshirish uchun yetarli boʻlmagan holda hujjatlar va boshqa materiallarning asl nusxalari talab qilinishi mumkin. Belgilangan hujjatlar va boshqa materiallarning asl nusxalari kelishilgan muddatlarda qaytarilishi kerak.
Materiallar ularni talqin qilish yoki ulardan foydalanish uchun zarur boʻlgan qoʻshimcha axborot bilan elektron koʻrinishda taqdim etilishi mumkin.
8-modda. Huquqiy mazmundagi maʼlumotlarni ayirboshlash
Tomonlarning vakolatli idoralari milliy soliq tizimlari, soliq qonunchiligi sohasidagi huquqbuzarliklar haqidagi ishlarni yuritishning huquqiy asoslari, shuningdek amaldagi meʼyoriy hujjatlarga kiritilgan oʻzgartirishlar va qoʻshimchalar toʻgʻrisidagi axborotni ayirboshlaydilar.
9-modda. Axborot taʼminoti masalalari boʻyicha hamkorlik
Tomonlarning vakolatli idoralari soliqqa oid huquqbuzarliklarni bartaraf etish boʻyicha chora-tadbirlarni amalga oshirish uchun axborot tizimlarini yaratish va ularning faoliyat koʻrsatishi masalalari boʻyicha tajriba, uslubiy qoʻllanmalar va ilmiy materiallarni almashishni amalga oshiradilar, shuningdek oʻz davlatlarining qonunchiligi va mazkur Bitimga muvofiq oʻzlarining arxivlari va maʼlumot banklarida boʻlgan axborotni bir-birlariga bepul taqdim etadilar.
10-modda. Soʻrovning shakli va mazmuni
1. Axborot olish haqidagi soʻrov yozma shaklda yoki matnni texnikaviy berish vositasi orqali berilishi lozim.
Kechiktirish talab qilinmaydigan hollarda telefon aloqasi vositasida berilgan ogʻzaki soʻrov qabul qilinishi mumkin, ammo u darhol yozma shaklda tasdiqlanishi kerak.
Matnni texnikaviy berish vositalaridan foydalanishda, shuningdek ogʻzaki soʻrovning haqiqiyligi yoki mazmuniga nisbatan shubha-gumon paydo boʻlganda soʻraluvchi Tomon yozma ravishda tasdiqlanishini soʻrashi mumkin.
Axborot olishga soʻrov quyidagilarni oʻz ichiga olishi kerak:
— soʻrayotgan Tomonning vakolatli idorasining nomi;
— soʻralayotgan Tomonning vakolatli idorasining nomi;
— soʻrov qilinayotgan soliq toʻlovchining rekvizitlari;
— soʻrov mohiyatini bayon qilish va uni asoslash;
— asosiy majburiyatlarining tasviri;
— huquqbuzarlikni kvalifikatsiyalash;
— shuningdek uni ijro qilish uchun boshqa zarur maʼlumotlar.
Axborot olishga soʻrov va uning javobi rus tilida tuziladi.
11-modda. Soʻrovni bajarish
Soʻrov u olingan sanadan keyin uch oydan kechiktirmasdan bajariladi. Zarurat boʻlganda vakolatli idoralar oʻrtasidagi kelishuv boʻyicha soʻrovni ijro qilish muddati uzaytirilishi mumkin.
Agar soʻrov davlatning suvereniteti yoki xavfsizligiga zarar yetkazadigan yoxud soʻralayotgan vakolatli idora davlatining milliy qonunchiligiga zid keladigan boʻlsa, uni bajarish rad etiladi.
Soʻrovni bajarish imkoniyati boʻlmagan holda soʻralayotgan vakolatli idora soʻrayotgan vakolatli idorani bu haqida yozma ravishda xabardor qiladi.
12-modda. Soʻrovni bajarishdagi hamkorlik
Tomonlarning vakolatli idoralari mazkur Bitimga, milliy qonunchilikka muvofiq va oʻz vakolatlari doirasida soʻrovni bajarishda bir-birlariga yordam beradilar.
Tomonlar vakolatli idoralarining vakillari zarurat boʻlganda soʻrovni bajarish bilan bogʻliq masalalarni muhokama qilish uchun uchrashuvlar oʻtkazadilar.
13-modda. Maxfiylikka rioya qilish
Aniq bir soliq toʻlovchilarga taalluqli maʼlumotlar maxfiy hisoblanadi va soʻralayotgan Tomon davlati qonunchiligi va soʻrayotgan Tomon davlati talablariga muvofiq himoya rejimi bilan taʼminlanadi.
Olingan maʼlumotlar Tomonlar tarafidan faqatgina ushbu Bitimda nazarda tutilgan maqsadlarda, shu jumladan maʼmuriy yoki sud ishlarida foydalanilishi mumkin. Olingan maʼlumotdan boshqa maqsadlarda foydalanish yoki uchinchi tomonga berish faqat soʻralayotgan Tomonning yozma ravishdagi roziligi bilan mumkin.
14-modda. Munozarali masalalarni tartibga solish
Tomonlar Bitimni talqin qilishda va qoʻllashda yuzaga keladigan munozarali masalalarni tartibga solishda oʻzaro kelishuvga erishishga intiladilar.
15-modda. Xarajatlar
Tomonlarning vakolatli idoralari oʻz davlati hududida mazkur Bitimni bajarish bilan bogʻliq xarajatlarni qoplaydilar. Qoʻshimcha xarajatlarni talab qiluvchi soʻrovlar olingan holda ularni moliyalashtirish masalasini Tomonlarning vakolatli idoralari oʻzaro kelishuv boʻyicha koʻrib chiqadilar.
16-modda. Oʻzgartirish va qoʻshimchalar
Tomonlar mazkur Bitimni bajarish bilan bogʻliq masalalar boʻyicha bir-birlarini xabardor qiladilar hamda unga zaruratga qarab oʻzgartirishlar va qoʻshimchalar kiritadilar.
Tomonlarning oʻzaro roziligiga koʻra mazkur Bitimga oʻzgartirishlar va qoʻshimchalar kiritilishi mumkin va ular alohida bayonnomalar bilan rasmiylashtiriladi, ular mazkur Bitimning ajralmas qismi hisoblanadi va 18-modda qoidalariga muvofiq kuchga kiradi.
17-modda. Alohida qoidalar
Mazkur Bitim Tomonlarning ular ishtirokchilari boʻlgan boshqa xalqaro shartnomalardan kelib chiquvchi huquqlari va majburiyatlariga daxl qilmaydi.
Mazkur Bitim qoidalarni amalga oshirish maqsadlarida Tomonlar yoki ularning vakolatli idoralari ayrim masalalar boʻyicha qoʻshimcha bitimlar tuzishlari mumkin.
Mazkur Bitim uni imzolash paytida Tomonlar oʻrtasida mavjud boʻlgan yordam koʻrsatish amaliyotini cheklamaydi va Tomonlar oʻrtasida boʻlishi mumkin boʻlgan hamkorlikning barcha shakllari va usullarini bekor qilmaydi.
18-modda. Bitimning kuchga kirishi va amal qilishini toʻxtatishi
Mazkur Bitim Tomonlar uning kuchga kirishi uchun zarur boʻlgan ichki davlat protseduralarini bajarganligi toʻgʻrisida yozma ravishda oxirgi xabar olingan kundan boshlab kuchga kiradi va Tomonlardan birining mazkur Bitimning amal qilishini toʻxtatish niyati toʻgʻrisida boshqa Tomonga yuborgan xabarnomasini Tomonlarning ikkinchisi olgan kundan keyin olti oy davomida amal qiladi.
Boku shahrida 2008-yil 11-sentabrda ikki asl nusxada, har biri oʻzbek, ozarbayjon va rus tillarida imzolandi, bunda barcha matnlar bir xil kuchga ega.
Mazkur Bitimni talqin qilishda kelishmovchiliklar yuzaga kelsa, rus tilidagi matn asos qilib olinadi.
(imzolar)
(Oʻzbekiston Respublikasi xalqaro shartnomalari toʻplami, 2009-y., 2-3-son)