Oʻzbekiston Respublikasi Davlat soliq qoʻmitasining
Qarori
Undirilishi umidsiz deb eʼtirof etilgan soliq qarzini hisobdan chiqarish tartibi toʻgʻrisidagi nizomni tasdiqlash haqida
[Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi tomonidan 2020-yil 30-iyunda roʻyxatdan oʻtkazildi, roʻyxat raqami 3256]
Oʻzbekiston Respublikasi Soliq kodeksining 96-moddasiga asosan Davlat soliq qoʻmitasi qaror qiladi:
1. Undirilishi umidsiz deb eʼtirof etilgan soliq qarzini hisobdan chiqarish tartibi toʻgʻrisidagi nizom ilovaga muvofiq tasdiqlansin.
2. Mazkur qaror 2020-yil 1-sentabrdan kuchga kiradi.
Davlat soliq qoʻmitasi raisi Sh. KUDBIYEV
Toshkent sh.,
2020-yil 1-iyun,
2020-22-son
Oʻzbekiston Respublikasi Davlat soliq qoʻmitasining 2020-yil 1-iyundagi 2020-22-son qaroriga
ILOVA
Undirilishi umidsiz deb eʼtirof etilgan soliq qarzini hisobdan chiqarish tartibi toʻgʻrisidagi
NIZOM
Oldingi tahrirga qarang.
Mazkur Nizom Oʻzbekiston Respublikasining Soliq kodeksi (bundan buyon matnda Soliq kodeksi deb yuritiladi), Fuqarolik kodeksi va “Toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisida”gi Qonuniga muvofiq undirilishi umidsiz deb eʼtirof etilgan soliq qarzini hisobdan chiqarish tartibini belgilaydi.
(muqaddima Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Soliq qoʻmitasining 2024-yil 28-iyundagi 2024-09-sonli qarori (roʻyxat raqami 3256-1, 17.07.2024-y.) tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 18.07.2024-y., 10/24/3256-1/0524-son)
1-bob. Umumiy qoidalar
1. Mazkur Nizom talablari budjet tashkilotlari, davlat korxonalari va notijorat tashkilotlariga nisbatan tatbiq etilmaydi.
2. Soliq qarzi soliq organi tomonidan qabul qilingan qarorga asosan undirilishi umidsiz deb eʼtirof etiladi va hisobdan chiqariladi.
Undirilishi umidsiz deb eʼtirof etilgan soliq qarzining hisobi ularni hisobdan chiqarish toʻgʻrisida qaror qabul qilgan soliq organi tomonidan yuritiladi.
3. Subsidiar tartibda koʻrilgan choralar natijasida soliq qarzi hisobdan chiqarilgandan keyin undirilgan soliq qarzi aynan hisobdan chiqarilgan soliq qarzi uchun hisobga olinadi.
2-bob. Undirilishi umidsiz deb eʼtirof etiladigan soliq qarzi
4. Soliq qarzi quyidagi hollarda undirilishi umidsiz deb eʼtirof etiladi:
Oldingi tahrirga qarang.
yuridik shaxs tugatilganda — yuridik shaxsning mol-mulki yetarli emasligi va (yoki) shu yuridik shaxsning muassislari (ishtirokchilari) tomonidan qonunchilik hujjatlarida belgilangan miqdorda va tartibda uning soliq qarzini uzish imkoni boʻlmaganligi sababli uning Soliq kodeksining 91-moddasida nazarda tutilgan tartibda uzilmay qolganda;
(4-bandning ikkinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi adliya vazirining 2021-yil 28-iyuldagi 16-mh-sonli buyrugʻi (roʻyxat raqami 3313, 28.07.2021-y.) tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 28.07.2021-y., 10/21/3313/0724-son)
 LexUZ sharhi
Qarang: Oʻzbekiston Respublikasi Soliq kodeksining 14-bobi.
Oldingi tahrirga qarang.
yakka tartibdagi tadbirkor yoki jismoniy shaxs bankrot deb eʼtirof etilganda — qarzdorning mol-mulki yetarli emasligi sababli soliq qarzi (uning qismi) uzilmay qolganda;
(4-bandning uchinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Soliq qoʻmitasining 2024-yil 28-iyundagi 2024-09-sonli qarori (roʻyxat raqami 3256-1, 17.07.2024-y.) tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 18.07.2024-y., 10/24/3256-1/0524-son)
jismoniy shaxs vafot etganda yoki jismoniy shaxs vafot etgan deb eʼlon qilinganda — uning mol-mulki yetarli emasligi sababli, shu jumladan meros davlat mulkiga oʻtgan taqdirda, uning soliq qarzi Soliq kodeksining 94-moddasida nazarda tutilgan tartibda uzilmay qolganda;
vafot etgan jismoniy shaxsning merosxoʻri boʻlmaganda yoki merosxoʻr (merosxoʻrlar) meros olish huquqidan voz kechganda;
soliq organi soliq qarzini undirishning belgilangan muddati oʻtishi munosabati bilan uni undirish imkoniyatini yoʻqotganligi toʻgʻrisida sud tomonidan qaror qabul qilinganda, shu jumladan sud tomonidan soliq qarzini undirish toʻgʻrisida ariza berishning oʻtkazib yuborilgan muddatini tiklashni rad etish haqida ajrim chiqarilganda;
chet el yuridik shaxs soliq organidan hisobdan chiqarilganda, doimiy muassasaning mol-mulki yetarli emasligi va Oʻzbekiston Respublikasining norezidenti boʻlgan yuridik shaxs tomonidan toʻlash imkonsizligi sababli soliq qarzi toʻlanmaganda.
Mazkur bandning yettinchi xatboshisiga asosan soliq qarzi undirilishi umidsiz deb eʼtirof etilganidan soʻng chet ellik yuridik shaxslar soliq organida qaytadan hisobga qoʻyilganda yoki faoliyati tiklanganda soliq qarzi ham qayta tiklanadi.
5. Quyidagilar soliq qarzini undirilishi umidsiz deb eʼtirof etish va uni hisobdan chiqarish toʻgʻrisida qaror qabul qilish vakolatiga ega:
mazkur Nizomning 4-bandi ikkinchi — beshinchi xatboshilarida nazarda tutilgan holatlarda, yuridik shaxs joylashgan hududdagi yoki jismoniy shaxsning yashash joyi boʻyicha soliq organi;
mazkur Nizomning 4-bandi oltinchi va yettinchi xatboshilarida nazarda tutilgan holatlarda soliq toʻlovchi yoki soliq agenti hisobda turgan joydagi soliq organi.
Oldingi tahrirga qarang.
6. Soliq toʻlovchi joylashgan joydagi soliq organining soliq qarzini undirilishi umidsiz deb eʼtirof etish va uni hisobdan chiqarish toʻgʻrisida qarori soliq toʻlovchining boshqa hududlarda soliq majburiyati yuzaga kelgan soliq organlari yoki yirik soliq toʻlovchilari boʻyicha hududlararo soliq inspeksiyasi (agar qarzdor yirik soliq toʻlovchi boʻlsa) tomonidan ijro etilishi shart.
(6-band Oʻzbekiston Respublikasi iqtisodiyot va moliya vazirining 2023-yil 6-iyuldagi 51-sonli buyrugʻi (roʻyxat raqami 3450, 31.07.2023-y.) tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 01.08.2023-y., 10/23/3450/0546-son)
7. Soliq qarzini undirilishi umidsiz deb eʼtirof etish va uni hisobdan chiqarish toʻgʻrisida qaror yuqori turuvchi soliq organi tomonidan notoʻgʻri hisoblangan soliq qarzi aniqlangan taqdirda bekor qilinishi mumkin.
3-bob. Soliq qarzini undirilishi umidsiz deb eʼtirof etish va uni hisobdan chiqarish toʻgʻrisidagi qarorni qabul qilish
8. Soliq qarzini undirilishi umidsiz deb eʼtirof etish va uni hisobdan chiqarish toʻgʻrisidagi qaror ushbu Nizomning 9-bandida keltirilgan hujjatlar taqdim etilgan kundan boshlab uch ish kunidan kechiktirmay mazkur Nizomning ilovasiga muvofiq shaklda soliq organi rahbari (oʻrinbosari) tomonidan qabul qilinadi.
9. Quyidagi hujjatlar soliq qarzini undirilishi umidsiz deb eʼtirof etish va uni hisobdan chiqarish uchun asos boʻladi:
Oldingi tahrirga qarang.
qarzdor yuridik shaxs, chet el yuridik shaxslar yoki yakka tartibdagi tadbirkorning toʻlovga qobiliyatsizlik taomillariga koʻra tugatishga doir ish yurituvi tamomlanganligi toʻgʻrisidagi sud ajrimi asosida soliq toʻlovchini yagona davlat reyestridan chiqarilganligi toʻgʻrisida Davlat xizmatlari markazining maʼlumotnomasi;
(9-bandning ikkinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Soliq qoʻmitasining 2024-yil 28-iyundagi 2024-09-sonli qarori (roʻyxat raqami 3256-1, 17.07.2024-y.) tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 18.07.2024-y., 10/24/3256-1/0524-son)
chet el yuridik shaxsni soliq organidan hisobdan chiqarilganligini tasdiqlovchi maʼlumotnoma va toʻlanmagan soliq qarzi boʻyicha mol-mulk yetarli emasligi munosabati bilan Oʻzbekiston Respublikasining “Sud hujjatlari va boshqa organlar hujjatlarini ijro etish toʻgʻrisida”gi Qonuniga asosan davlat ijrosining koʻrilgan choralar natijasiz boʻlganligi va soliq qarzini undirish imkonsizligi haqidagi qarori;
qarzdor jismoniy shaxsning vafot etganligi toʻgʻrisida guvohnoma yoki vafot etgan deb eʼlon qilinganligi toʻgʻrisidagi sud ajrimi, merosxoʻrlarning merosdan voz kechganligi yoki merosxoʻrlarning yoʻqligi sababli, merosni egasiz deb topish toʻgʻrisida sud qarori;
soliq organi soliq qarzini undirishning belgilangan muddati oʻtishi munosabati bilan uni undirish imkoniyatini yoʻqotganligi yoki soliq qarzini undirish toʻgʻrisida ariza berishning oʻtkazib yuborilgan muddatini tiklashni rad etganligi toʻgʻrisida sud qarori.
Oldingi tahrirga qarang.
jismoniy shaxsning mol-mulkini sotish tartib-taomilini tamomlash toʻgʻrisidagi sud ajrimi, bundan sud ajrimida majburiyatlardan ozod etish qoidasi qoʻllanilmasligi koʻrsatilgan holatlar hamda toʻlovga qobiliyatsizlik toʻgʻrisidagi ish tamomlanganidan keyin sud tomonidan qarzdor jismoniy shaxsni majburiyatlardan ozod etish haqidagi qoida qoʻllanilmasligi toʻgʻrisida ajrim chiqarilgan holatlar mustasno.
(9-band Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Soliq qoʻmitasining 2024-yil 28-iyundagi 2024-09-sonli qaroriga (roʻyxat raqami 3256-1, 17.07.2024-y.) asosan uchinchi xatboshi bilan toʻldirilgan — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 18.07.2024-y., 10/24/3256-1/0524-son)
Oldingi tahrirga qarang.
10. Jismoniy shaxsning vafot etganligi haqida maʼlumotlar soliq organi tomonidan Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vaziriligi bilan kelishilgan holda maxsus elektron hujjat almashish tizimi orqali yoki soliq organining soʻrovi asosida Davlat xizmatlari markazidan olinadi.
(10-bandning birinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi adliya vazirining 2022-yil 14-oktabrdagi 23-mh-sonli buyrugʻi (roʻyxat raqami 3392, 17.10.2022-y.) tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 17.10.2022-y., 10/22/3392/0951-son)
Vafot etgan jismoniy shaxs yashash joyidagi soliq organi ushbu shaxsning merosxoʻri (merosxoʻrlari) toʻgʻrisida axborot olingan paytdan eʼtiboran bir oy ichida uni (ularni) soliq qarzi mavjudligi toʻgʻrisida xabardor qiladi.
4-bob. Undirilishi umidsiz deb eʼtirof etilgan soliq qarzini hisobdan chiqarish va hisobdan chiqarilgan soliq qarzlarining hisobini yuritish
11. Soliq qarzini undirilishi umidsiz deb eʼtirof etish va uni hisobdan chiqarish toʻgʻrisidagi qaror qabul qilingan sanadan keyingi ish kunidan kechiktirmay soliq organi soliq toʻlovchining shaxsiy kartochkasiga tegishli yozuv kiritadi.
Bunda, ushbu yozuvni shaxsiy kartochkaga kiritish alohida modul orqali amalga oshiriladi hamda soliq qarzini hisobdan chiqarish toʻgʻrisida soliq organi qarorisiz soliq toʻlovchining shaxsiy kartochkasiga yozuv kiritilishi taqiqlanadi.
12. Undirilishi umidsiz deb eʼtirof etilgan soliq qarzini hisobdan chiqarishda ortiqcha toʻlov yuzaga kelishiga yoʻl qoʻyilmaydi.
Jismoniy shaxsning umidsiz deb topilgan yoki undiruvi merosxoʻr(lar)ga qaratilgan soliq qarziga hisoblangan penya va jarimalar summasi undirilishi umidsiz deb eʼtirof etiladi va hisobdan chiqariladi.
13. Hisobdan chiqarilgan undirilishi umidsiz deb eʼtirof etilgan soliq qarzi hisobi soliq organi tomonidan maxsus elektron dasturi orqali olib boriladi va asos boʻlgan hujjatlar ushbu dasturga elektron koʻrinishida saqlab (biriktirib) qoʻyiladi.
14. Hisobdan chiqarilgan undirilishi umidsiz soliq qarzi boʻyicha hujjatlar soliq organining qarori qabul qilingan sanadan boshlab besh yil davomida soliq qarzini hisobdan chiqargan soliq organida alohida ish jildida saqlanadi.
Oldingi tahrirga qarang.
15. Soliq organi tomonidan Oʻzbekiston Respublikasi Iqtisodiyot va moliya vazirligiga hamda Xalq deputatlari tuman (shahar) Kengashlariga hisobdan chiqarilgan undirilishi umidsiz soliq qarzlari toʻgʻrisidagi maʼlumotlar har oy yakuni bilan keyingi oyning 5 sanasiga qadar kiritib boriladi.
(15-band Oʻzbekiston Respublikasi iqtisodiyot va moliya vazirining 2023-yil 6-iyuldagi 51-sonli buyrugʻi (roʻyxat raqami 3450, 31.07.2023-y.) tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 01.08.2023-y., 10/23/3450/0546-son)
5-bob. Yakuniy qoida
Oldingi tahrirga qarang.
16. Mazkur Nizom talablarining buzilishida aybdor boʻlgan shaxslar qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda javobgarlikka tortiladilar.
(16-band Oʻzbekiston Respublikasi adliya vazirining 2021-yil 28-iyuldagi 16-mh-sonli buyrugʻi (roʻyxat raqami 3313, 28.07.2021-y.) tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 28.07.2021-y., 10/21/3313/0724-son)
 LexUZ sharhi
Qarang: Oʻzbekiston Respublikasi Maʼmuriy javobgarlik toʻgʻrisidagi kodeksining 174-moddasi.
Umidsiz deb eʼtirof etilgan soliq qarzini hisobdan chiqarish tartibi toʻgʻrisidagi nizomga
ILOVA
Undirilishi umidsiz deb eʼtirof etilgan soliq qarzini hisobdan chiqarish toʻgʻrisida
QAROR
Oldingi tahrirga qarang.

‎‎20__ yil “____” _________ ________-son _________ shahar (tuman)

‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎

20__ yil ________ oyining ______kuni __________ shahar (tuman) soliq inspeksiyasi boshligʻi (oʻrinbosari)___________________________________soliq toʻlovchi ________________________________ (STIR __________) ning undirilishi umidsiz deb eʼtirof etilgan soliq qarzini hisobdan chiqarish toʻgʻrisida hujjatlarni koʻrib chiqib quyidagilarni‎‎

‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎

‎‎ANIQLADI:

 ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎

____________________ (hujjat taqdim etgan vakolatli organ nomi) tomonidan taqdim etilgan ______________ (20___ yil “___” _______dagi XX-son ________________ hujjat nomi) hujjatlar oʻrganib chiqilganda, soliq toʻlovchi ______________________________ (STIR __________) ning undirilishi umidsiz deb eʼtirof etilgan ___ soʻm _____ tiyin soliq qarzini hisobdan chiqarish uchun asoslar mavjudligi hamda qonunchilik hujjatlari talablariga toʻliq javob berishi maʼlum boʻldi.

‎ ‎‎Oʻzbekiston Respublikasi Soliq kodeksining 96-moddasiga asosan
‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎

‎‎QAROR QILADI:‎
‎

 ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎
‎‎1. ______________________________ (yuridik shaxsning nomi, STIR, jismoniy shaxsning familiyasi, ismi, otasining ismi, STIR)ning (STIR ___________) undirilishi umidsiz deb eʼtirof etilgan ______ soʻm ____ tiyin soliq qarzi hisobdan chiqarilsin.
‎‎2. _________________ boʻlimi (F.I.O.) 3 ish kuni ichida hisobdan chiqarilgan undirilishi umidsiz soliq qarzi soliq toʻlovchining shaxsiy kartochkasida belgilangan tartibda aks ettirilsin.
‎‎3. Soliq qarzini hisobdan chiqarishda ortiqcha toʻlov yuzaga kelishiga yoʻl qoʻyilmasin.
‎‎4. Mazkur qaror va unga ilova qilingan hujjatlar alohida ochilgan ish jildida besh yil davomida saqlanishi taʼminlansin.
‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎
‎ ____________________________soliq inspeksiyasi ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎‎________________ ‎
‎ ‎ ‎‎boshligʻi (oʻrinbosari) ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎‎(F.I.O.) ‎ ‎
‎ ‎ ‎

‎‎M.Oʻ.

 ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎ ‎
(ilova Oʻzbekiston Respublikasi iqtisodiyot va moliya vazirining 2023-yil 6-iyuldagi 51-sonli buyrugʻi (roʻyxat raqami 3450, 31.07.2023-y.) tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 01.08.2023-y., 10/23/3450/0546-son)
(Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 30.06.2020-y., 10/20/3256/1046-son; Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 28.07.2021-y., 10/21/3313/0724-son; 17.10.2022-y., 10/22/3392/0951-son; 01.08.2023-y., 10/23/3450/0546-son; 18.07.2024-y., 10/24/3256-1/0524-son)