|
Hujjat kuchini yo‘qotgan " " 29.07.2021
|
Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Kengashining
Qarori
SUDYALARNING MALAKA HAYʼATLARI TOʻGʻRISIDAGI, SUDYALARNING MALAKA DARAJALARI TOʻGʻRISIDAGI, SUD XODIMLARINING MANSAB DARAJALARI TOʻGʻRISIDAGI, HARBIY SUDLAR FAOLIYATINI TAShKIL ETISh TOʻGʻRISIDAGI NIZOMLARNI TASDIQLASh HAQIDA
Mazkur qaror Oʻzbekiston Respublikasining 2021-yil 28-iyuldagi OʻRQ-703-sonli “Sudlar toʻgʻrisida”gi Qonuniga asosan oʻz kuchini yoʻqotgan.
Mazkur qarorning “Sudyalarning malaka hayʼatlari toʻgʻrisida”gi Nizomga oid qismi Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining 2001-yil 7-dekabrdagi 323-II-son “Sudyalarning malaka hayʼatlari toʻgʻrisidagi Nizomni tasdiqlash haqida”gi qarorga asosan oʻz kuchini yoʻqotdi.
Oʻzbekiston Respublikasining “Sudlar toʻgʻrisida”gi Qonuniga muvofiq Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Kengashi qaror qiladi:
1. Sudyalarning malaka hayʼatlari toʻgʻrisidagi Nizom;
Sudyalarning malaka darajalari toʻgʻrisidagi Nizom;
Sud xodimlarining mansab darajalari toʻgʻrisidagi Nizom;
Harbiy sudlar faoliyatini tashkil etish toʻgʻrisidagi Nizom tasdiqlansin.
2. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Kengashi Rayosatining:
“Oʻzbekiston Respublikasi sudlari sudyalarining malaka kollegiyalari toʻgʻrisidagi Nizomni tasdiqlash toʻgʻrisida”gi 1989-yil 21-dekabrdagi Farmoni (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Sovetining Vedomostlari, 1989-yil № 35-36, 606-modda);
“Oʻzbekiston Respublikasi sudlari sudyalarining intizomiy javobgarligi, sudyalar va xalq maslahatchilarini chaqirib olish hamda muddatidan ilgari ozod etish toʻgʻrisidagi Nizomni tasdiqlash haqida”gi 1989-yil 21-dekabrdagi Farmoni (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Sovetining Vedomostlari, 1989-yil, № 35-36, 607-modda) oʻz kuchini yoʻqotgan deb hisoblansin.
Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Kengashining Raisi Sh. YOʻLDOShEV
Toshkent sh.,
1993-yil 2-sentabr,
927-XII-son
Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Kengashining
1993-yil 2-sentabrdagi 927—XII-sonli
qarori bilan
TASDIQLANGAN
Sudyalarning malaka hayʼatlari toʻgʻrisida
NIZOM
Ushbu Nizomning yangi tahriri Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining 2000-yil 14-dekabrdagi 164-II-son “Sudyalarning malaka hayʼatlari toʻgʻrisidagi, sudyalarning malaka darajalari toʻgʻrisidagi, sud xodimlarining mansab darajalari toʻgʻrisidagi, harbiy sudlar faoliyatini tashkil etish toʻgʻrisidagi nizomlarga oʻzgartishlar va qoʻshimchalar kiritish haqida”gi qarori bilan tasdiqlangan.
I. BOʻLIM. SUDYALARNING MALAKA HAYʼATINI SAYLASh TARTIBI, UNING FAOLIYATINI TAShKIL ETISh VA VAKOLATLARI
1. “Sudlar toʻgʻrisida”gi Qonunga muvofiq sudyalarning malaka hayʼatlari sudyalar bilan ishlashda demokratik asoslarni kuchaytirish, sudda ishlash uchun munosib nomzodlar tanlash hamda sudyalar mustaqilligi kafolatlarini taʼminlash maqsadida tuziladi.
2. Sudyalarning oliy malaka hayʼatini Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumi Oliy sud Raisining taqdimnomasiga binoan Oliy sud sudyalaridan besh yil muddatga saylaydi.
Xoʻjalik sudlari sudyalarining malaka hayʼatini Oliy xoʻjalik sudi Plenumi Oliy xoʻjalik sudi Raisining taqdimnomasiga binoan xoʻjalik sudlari sudyalaridan besh yil muddatga saylaydi.
Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar, Toshkent shahar sudyalarining malaka hayʼatlari tegishli hududlardagi sudyalarning yigʻilishlaridan, harbiy sudlar sudyalarining malaka hayʼati esa — harbiy sudlar sudlarining yigʻilishlarida, tegishli sudlar raislarining taqdimnomasiga binoan besh yil muddatga saylanadi.
3. Sudyalarning malaka hayʼatlari aʼzolari soni ularning ish hajmiga qarab belgilanadi, ammo hayʼat raisi va uning oʻrinbosarlari bilan birgalikda toʻqqiz kishidan oshib ketmasligi kerak.
4. Oliy malaka hayʼati, sudyalarning malaka hayʼatlari oʻz faoliyatlari toʻgʻrisida oʻzlarini saylab qoʻygan organlarga bir yilda kamida bir marta axborot beradilar.
5. Oliy malaka hayʼati, Xoʻjalik sudlari sudyalarining malaka hayʼati:
1) Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi sudyaligiga, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Oliy sudi, viloyat sudlari, Toshkent shahar sudi, Qurolli Kuchlar harbiy sudi raisi va rais oʻrinbosarligiga, xoʻjalik sudi sudyaligiga nomzodlarning shu lavozimlarda ishlashga tayyorligini baholaydi;
2) Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi sudyalarini, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Oliy sudi, viloyat sudlari, Toshkent shahar sudi, Qurolli Kuchlar harbiy sudi raisi va rais oʻrinbosarlarini, xoʻjalik sudi sudyalarini malaka attestatsiyasidan oʻtkazadi;
3) sudyalarga malaka darajalari beradi;
4) sudyalarni maʼmuriy javobgarlikka tortishga rozilik berish masalasini koʻradi;
5) Oliy sud sudyalarining, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Oliy sudi, viloyat sudlari, Toshkent shahar sudi, Qurolli Kuchlar harbiy sudi raisi va rais oʻrinbosarlarining, xoʻjalik sudi sudyalarining intizomiy javobgarligi toʻgʻrisidagi ishlarni koʻradi;
6) Oliy sud sudyalarining Qoraqalpogʻiston Respublikasi Oliy sudi, viloyat sudlari, Toshkent shahar sudi, Qurolli Kuchlar harbiy sudi raisi va rais oʻrinbosarlarining, xoʻjalik sudi sudyalarining vakolatlarini toʻxtatish toʻgʻrisida qaror qabul qiladi;
7) sudyaning vakolatlarini tugatish haqida xulosa beradi.
Sudyalarning oliy malaka hayʼati bundan tashqari sudyalar malaka hayʼatlarining qarorlari ustidan berilgan taqdimnoma va shikoyatlarni ham koʻradi.
6. Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyat sudlari, Toshkent shahar sudi va Qurolli Kuchlar harbiy sudlari sudyalarining malaka hayʼatlari:
1) Qoraqalpogʻiston Respublikasi Oliy sudi, viloyat sudlari, Toshkent shahar sudi, tuman (shahar) va harbiy sudlar sudyaligiga nomzodlarning shu lavozimlarda ishlashga tayyorligini baholaydi;
2) Qoraqalpogʻiston Respublikasi Oliy sudi, viloyat sudlari, Toshkent shahar sudi, tuman (shahar) va harbiy sudlar sudyalarini malaka attestatsiyasidan oʻtkazadi;
3) sudyalarni maʼmuriy javobgarlikka tortishga rozilik berish masalasini koʻradi;
4) Qoraqalpogʻiston Respublikasi Oliy sudi, viloyat sudlari, Toshkent shahar sudi, tuman (shahar) va harbiy sudlar sudyalarining intizomiy javobgarligi toʻgʻrisidagi ishlarni koʻradi;
5) Qoraqalpogʻiston Respublikasi Oliy sudi, viloyat sudlari, Toshkent shahar sudi, tuman (shahar) va harbiy sudlar sudyalarining vakolatlarini toʻxtatish toʻgʻrisida qaror qabul qiladi;
6) sudyaning vakolatlarini tugatish haqida xulosa beradi.
7. Malaka hayʼatlarining majlislari zaruriyatga qarab oʻtkaziladi.
Sudyalarning malaka hayʼati oʻz vakolatlarini hayʼat aʼzolarining yarmidan kam boʻlmagan tarkibida amalga oshiradi.
Hayʼat majlisiga tayyorgarlik malaka hayʼati raisi yoki uning topshirigʻiga binoan rais oʻrinbosari yoxud malaka hayʼatining biron-bir aʼzosi tomonidan taʼminlanadi.
Sudyalar malaka hayʼatining majlisi tegishli taqdimnoma yoki intizomiy ish kelib tushgan kundan boshlab bir oy muddat ichida oʻtkazilishi lozim.
Sudyalar malaka hayʼatining raisi majlis oʻtkazish vaqti va joyini belgilaydi, bu haqda koʻrilayotgan masalaga aloqador boʻlgan shaxslarga oldindan xabar beriladi.
Sudyalar malaka hayʼati oʻz vakolatini amalga oshirish uchun zarur boʻlgan maʼlumotlarni sud, adliya, boshqa davlat organlari va jamoat birlashmalari rahbarlaridan, shuningdek mansabdor shaxslar va fuqarolardan talab qilib olish huquqiga ega.
8. Raislik etuvchi malaka hayʼati majlisini belgilangan vaqtda ochadi va qanday masala koʻrilajagini, hayʼat tarkibini eʼlon qiladi.
Majlisda ishtirok etayotgan hayʼat aʼzosi oʻziga otvod berishi, hayʼat majlisida masalasi koʻrilayotgan sudya yoki sudyalikka nomzod malaka hayʼati aʼzolariga otvod berishi mumkin.
Oʻz oʻziga berilgan yoki hayʼat aʼzosiga berilgan otvodni qabul qilish masalasi hayʼat aʼzolari tomonidan yopiq maslahatda hal etiladi.
Masalani koʻrish raislik etuvchining yoki taqdim etilgan hujjatlarni oldindan oʻrganib chiqqan hayʼat aʼzolaridan birining maʼruzasi bilan boshlanadi. Malakka hayʼati vakolatiga taalluqli va hal etilishi lozim boʻlgan masalalarning mohiyatiga qarab, hayʼat majlisiga taklif qilingan shaxslarning fikri eshitiladi, zarur hujjat va materiallar tahlil qilinadi. Soʻngra hayʼat oʻz xulosasini chiqaradi yoki tegishli qaror qabul qiladi. Malakka hayʼati majlisida yozma bayon yuritiladi va u raislik etuvchi hamda hayʼat kotibi tomonidan imzolanadi.
9. Xulosa yoki qaror yopiq maslahatda, shu majlisda ishtirok etgan hayʼat aʼzolarining koʻpchilik ovozi bilan asoslantirilgan holda qabul qilinib, hayʼat aʼzolari tomonidan imzolanadi va eʼlon qilinadi.
Ish boʻyicha qabul qilingan qarordan norozi boʻlgan hayʼat aʼzosi qarorga imzo qoʻymaydi va oʻzining alohida fikrini yozma ravishda majlis bayoniga ilova qiladi.
10. Malaka hayʼati sudyalarning maʼmuriy va intizomiy javobgarligi hamda vakolatlarini toʻxtatib turish haqidagi masalalar boʻyicha qaror, boshqa masalalar boʻyicha esa xulosa chiqaradi.
11. Qaror va xulosada hayʼatning nomi, uning tarkibi, ish koʻrilgan vaqt va joy: ishi koʻrilayotgan sudyaning mansabi, familiyasi, ismi, otasining ismi; intizomiy ish qoʻzgʻatgan yoki taqdimnoma kiritgan shaxsning mansabi va familiyasi; ish holatlari; sudyaning bayonoti va uning shaxsini tavsiflovchi maʼlumotlar; qabul qilingan qaror yoki xulosaning daliliy asoslari; intizomiy taʼsir chorasi belgilash yoki intizomiy ishni harakatdan yotqizish asoslari; qaror (xulosa) ustidan shikoyat qilish tartibi va muddatlari koʻrsatilishi lozim.
12. Oliy malaka hayʼati va Xoʻjalik sudlari malaka hayʼatining qaror va xulosalari ustidan shikoyat qilinmaydi.
Sudyalarning boshqa malaka hayʼatlari qarorlari va xulosalari ustidan javobgarlikka tortilgan sudya, shuningdek taqdimnoma kiritgan yoki intizomiy ish qoʻzgʻatgan shaxs Oliy malaka hayʼatiga shikoyat keltirishi mumkin.
Masalani qayta koʻrish toʻgʻrisidagi shikoyat yoki taqdimnomalar qaror qabul qilingan yoki xulosa chiqarilgan kundan boshlab qaror muddat ichida sudyalarning tegishli malaka hayʼati orqali beriladi.
Shikoyat yoki taqdimnoma tushgandan soʻng materiallar zudlik bilan Oliy malaka hayʼatiga yuborilishi lozim.
Oliy malaka hayʼati shikoyat yoki taqdimnoma bilan kelgan materialni bir oy muddat ichida koʻrib chiqishi lozim.
13. Sudyalarning Oliy malaka hayʼati:
qaror yoki xulosani oʻzgarishsiz, shikoyat yoki taqdimnomani esa qanoatlantirmay qoldirishga;
qaror yoki xulosani bekor qilish va materialni yangidan koʻrish uchun yuborishga;
qaror yoki xulosani bekor qilib, materialni oʻz ish yurgizishiga olishga;
qarorni bekor qilib, intizomiy ishni harakatdan yotqizishga;
qarorni oʻzgartirish va sudyaga boshqa intizomiy taʼsir chorasi qoʻllashga haqlidir.
Oliy malaka hayʼatining, harbiy sudlar sudyalari malaka hayʼatining va Xoʻjalik sudlari sudyalari malaka hayʼatining xulosasi yoki qarori tegishlicha Oliy sud Raisiga va Oliy xoʻjalik sudi Raisiga, quyi sudlarning sudyalariga taalluqli masalalar boʻyicha esa — Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vaziriga yuboriladi; Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahar sudyalari malaka hayʼatlarining xulosa yoki qarorlari Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vaziriga va tegishli adliya hamda sud organlari rahbarlariga, masalasi koʻrilgan sudyaga besh kunlik muddat ichida yuboriladi.
II. BOʻLIM. SUDDA IShLAShGA TAYYORLIKNI BAHOLASh VA MALAKA IMTIHONI OʻTKAZISh
14. Sudyalikka nomzodlarning tayyorligiga baho berish va malaka imtihoni:
Oliy sud sudyaligiga, Qurolli Kuchlar harbiy sudi raisi va Rais oʻrinbosarligiga — Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi Raisining taqdimnomasiga koʻra Oliy malaka hayʼati tomonidan;
Qoraqalpogʻiston Respublikasi Oliy sudi, viloyatlar va Toshkent shahar sudlarining raisi va rais oʻrinbosarligiga — Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirining taqdimnomasiga koʻra Oliy malaka hayʼati tomonidan;
Qoraqalpogʻiston Respublikasi Oliy sudi, viloyatlar va Toshkent shahar sudlarining sudyaligiga — mazkur sudlar raislarining taqdimnomasiga koʻra sudyalarning tegishli malaka hayʼatlari tomonidan;
tuman (shahar) sudlarining sudyaligiga tegishincha — Qoraqalpogʻiston Respublikasi Adliya vaziri, adliya boshqarmalari boshliqlarining taqdimnomasiga koʻra sudyalarning malaka hayʼati tomonidan;
harbiy sudlarning sudyaligiga — Qurolli Kuchlar harbiy sudi raisining Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi Raisi bilan kelishilgan taqdimnomasiga binoan harbiy sudlar sudyalarining malaka hayʼati tomonidan;
xoʻjalik sudlarining sudyaligiga — Oliy xoʻjalik sudi Raisining taqdimnomasiga Xoʻjalik sudlarining malaka hayʼati tomonidan oʻtkaziladi.
Sudyalarning malaka hayʼatiga zarur hujjatlar taqdim etiladi.
15. Sudyalikka nomzodning malaka imtihoni u bilan suhbat oʻtkazish, ogʻzaki savollarga javob olish, tegishli malaka hayʼati tomonidan tasdiqlangan amaliy misollarni yechishdan iborat boʻladi.
16. Sudyalarning malaka hayʼati sudyalikka nomzodning malaka imtihonidan oʻtgan yoki oʻtmaganligi toʻgʻrisida qaror qabul qiladi. Malakka imtihonini topshira olmagan sudya yoki sudyalikka nomzod kamida bir yildan qaytadan imtihonga qoʻyilishi mumkin.
17. Malaka hayʼatining nomzodni yuqori sudyalik lavozimiga tavsiya etish mumkinligi haqidagi xulosasi tegishli sud raisining taqdimnomasiga binoan beriladi.
18. Sudya yoki sudyalikka nomzodning tayyorligi haqidagi qaror malaka hayʼati raisi tomonidan taqdimnoma kiritgan sud yoki adliya organi rahbariga yuboriladi.
III BOʻLIM. SUDYALARNI MALAKA ATTESTATSIYASIDAN OʻTKAZISh VA ULARGA MALAKA DARAJALARI BERISh TARTIBI
19. Sudyalarning malaka attestatsiyasi Oʻzbekiston Respublikasining “Sudlar toʻgʻrisida”gi Qonuniga muvofiq va sudyalar tarkibining sifatini yaxshilash, ularning kasb malakasiga baho berish, ularni ragʻbatlantirish, odil sudlovni amalga oshirish masʼuliyatini koʻtarish maqsadida oʻtkaziladi.
20. Malaka attestatsiyasi:
Oliy sud sudyalari, Qurolli Kuchlar harbiy sudi raisi va Rais oʻrinbosarlariga nisbatan — Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi Raisining taqdimnomasiga binoan Oliy malaka hayʼati tomonidan;
Qoraqalpogʻiston Respublikasi Oliy sudi, viloyat va Toshkent shahar sudlarining raislari va rais oʻrinbosarlariga nisbatan — Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirining taqdimnomasiga binoan Oliy malaka hayʼati tomonidan;
Qoraqalpogʻiston Respublikasi Oliy sudi, viloyatlar va Toshkent shahar sudlarining sudyalariga nisbatan — ushbu sudlar raislarining taqdimnomasiga binoan sudyalarning tegishli malaka hayʼati tomonidan;
tuman (shahar) sudlarining sudyalariga nisbatan — Qoraqalpogʻiston Respublikasi Adliya vaziri, adliya boshqarmalari boshliqlarining taqdimnomalariga binoan sudyalarning malaka hayʼatlari tomonidan;
garnizon harbiy sudlari sudyalariga nisbatan — Qurolli Kuchlar harbiy sudi raisining taqdimnomasiga binoan harbiy sudlar sudyalarining malaka hayʼati tomonidan;
xoʻjalik sudlari sudyalariga nisbatan — Oliy xoʻjalik sudi Raisining taqdimnomasiga binoan Xoʻjalik sudlari sudyalarining malaka hayʼati tomonidan oʻtkaziladi.
21. Birinchi marta sudyalik lavozimiga tayinlangan (saylangan), lekin malaka darajasiga ega boʻlmagan shaxslar ish faoliyatlarining dastlabki uch oyi ichida malaka attestatsiyasidan oʻtadilar.
Sudyalarning navbatdagi malaka attestatsiyasi ularga berilgan malaka darajasi muddati tamom boʻlgan kundan eʼtiboran bir oydan kechiktirmay oʻtkaziladi.
Sudyaga muddatidan oldin yuqoriroq malaka darajasi berish uchun unga avval berilgan malaka darajasida boʻlish muddatidan yarmi oʻtgandan keyingina navbatdagi malaka attestatsiyasi oʻtkazilishi mumkin.
22. Malaka attestatsiyasidan oʻtkazilishi lozim boʻlgan sudyaga attestatsiya oʻtkazish uchun belgilangan muddatdan kamida bir oy oldin uning kasb faoliyati aks ettirilgan tavsifnoma va ishi haqida maʼlumotnoma tuziladi.
Tegishli sud va adliya organlarining rahbarlari sudyani unga nisbatan tuzilgan tavsifnoma va tuzilgan maʼlumotnomalar bilan materiallarni tegishli malaka hayʼatlariga yuborishdan oldin tanishtirishlari lozim.
Malaka attestatsiyasi oʻtkaziladigan vaqt haqida sudyaga ikki hafta oldin xabar qilinishi kerak.
23. Malaka attestatsiyasi taqdimnoma tushgan kundan boshlab bir oy ichida, odatda attestatsiyadan oʻtuvchi sudyaning ishtirokida oʻtkaziladi.
Malaka hayʼatining majlisida taqdimnoma kiritgan sud va adliya organlarining rahbarlari qatnashishlari mumkin.
24. Sudyani attestatsiyadan oʻtkazish raislik etuvchi yoki taqdim qilingan hujjat va materiallarni oldindan oʻrganib chiqqan hayʼat aʼzolaridan birining maʼruzasi bilan boshlanadi. Shundan soʻng attestatsiyadan oʻtuvchining bayonoti, lozim boʻlgan hollarda, sudyani attestatsiyadan oʻtkazish toʻgʻrisida taqdimnoma yuborgan mansabdor shaxsning fikri eshitiladi.
25. Malaka hayʼati sudyaning bilimi, ish mahorati, ish staji va tajribasidan, egallab turgan lavozimidan kelib chiqqan holda quyidagi xulosalarning birini beradi:
sudyaga malaka darajasi berish mumkinligi toʻgʻrisida;
sudyaga yuqoriroq malaka darajasi berish mumkinligi toʻgʻrisida;
sudyani ilgari berilgan malaka darajasida qoldirish toʻgʻrisida;
Malaka hayʼatining xulosasi attestatsiya materiallari bilan birgalikda Oliy malaka hayʼatiga yuboriladi.
26. Oliy malaka hayʼati sudyalarning malaka hayʼatlari xulosalari asosida sudyaga malaka darajasi berish toʻgʻrisida qaror qabul qiladi.
Ushbu masalani Oliy malaka hayʼati tegishli malaka hayʼatlari chiqargan xulosalar bilan bogʻliq boʻlmagan holda hal etadi.
27. Xoʻjalik sudlari sudyalarining malaka hayʼati xoʻjalik sudlari sudyalariga yuqorida koʻrsatilgan tartibda malaka darajasi beradi.
28. Tegishli malaka hayʼatining malaka darajasi berish toʻgʻrisidagi qarori sudyaning shaxsiy ishiga qoʻshib qoʻyiladi.
IV BOʻLIM. SUDYALARNING INTIZOMIY JAVOBGARLIGI HAQIDAGI IShLARNI KOʻRISh TARTIBI
29. Oʻzbekiston Respublikasi “Sudlar toʻgʻrisida”gi Qonunining 73-moddasiga muvofiq sudya:
1) odil sudlovni amalga oshirish chogʻida qonunchilikni buzganligi uchun;
2) sud ishini tashkil etishdagi beparvoligi yoki intizomsizligi oqibatida yoʻl qoʻygan kamchiliklari, xizmat sohasidagi yoki boshqa obroʻsini toʻkadigan xatti-harakati uchun intizomiy javobgarlikka tortilishi mumkin.
Harbiy sud sudyasi, shuningdek harbiy intizomni buzganligi uchun ham intizomiy javobgarlikka tortilishi mumkin.
Sud qarorining bekor qilinishi yoki oʻzgartirilishining oʻzi, shu qarorni chiqarishda qatnashgan sudya qonunni bila turib buzmagan yoki jiddiy oqibatlarga olib kelgan diyonatsizlikka yoʻl qoʻymagan boʻlsa, uning intizomiy javobgar boʻlishiga sabab boʻlmaydi.
30. Oliy malaka hayʼati:
1) Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi sudyalarining;
2) Qoraqalpogʻiston Respublikasi Oliy sudi, viloyatlar va Toshkent shahar sudlari raislari va rais oʻrinbosarlarining;
3) Qurolli Kuchlar harbiy sudi raisi va rais oʻrinbosarlarining intizomiy javobgarligi haqidagi ishlarni koʻradi.
Qoraqalpogʻiston Respublikasi Oliy sudi, viloyatlar va Toshkent shahar sudlari sudyalarning malaka hayʼati oʻz vakolatlari doirasida sudyalarning intizomiy javobgarligi haqidagi ishlarni koʻradilar.
Harbiy sudlar sudyalarining malaka hayʼati oʻz vakolati doirasida harbiy sudlar sudyalarining intizomiy javobgarligi haqidagi ishlarni koʻradi.
Xoʻjalik sudlari sudyalarining malaka hayʼati xoʻjalik sudlari sudyalarining intizomiy javobgarligi haqidagi ishlarni koʻradi.
31. Intizomiy ish qoʻzgʻatish huquqiga quyidagilar ega:
Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi Raisi — Oʻzbekiston Respublikasi sudlari sudyalariga nisbatan;
Qoraqalpogʻiston Respublikasi Oliy sudi, viloyatlar va Toshkent shahar sudi raislari — shu sudlar sudyalari, tuman (shahar) sudlari sudyalariga nisbatan;
Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi Harbiy hayʼati raisi — harbiy sudlar sudyalariga nisbatan;
Qurolli Kuchlar harbiy sudi raisi — shu sud sudyalari va garnizon harbiy sudlari sudyalariga nisbatan;
Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vaziri — Qoraqalpogʻiston Respublikasi Oliy sudi, viloyatlar, Toshkent shahar, tuman (shahar) sudlarining raislari, rais oʻrinbosarlari va sudyalariga nisbatan;
Qoraqalpogʻiston Respublikasi Adliya vaziri, adliya boshqarmalari boshliqlari — tuman (shahar) sudlari raislari, rais oʻrinbosarlari va sudyalariga nisbatan;
Oliy xoʻjalik sudi Raisi — xoʻjalik sudlari sudyalariga nisbatan.
Tegishli sudlarning rahbarlari Ushbu Nizomning 29-bandida koʻrsatilgan asoslar boʻyicha intizomiy ish qoʻzgʻatishlari mumkin.
Adliya organlari rahbarlari Ushbu Nizom 29-bandining 2-bandchasida koʻrsatilgan asoslar boʻyicha intizomiy ish qoʻzgʻatishlari mumkin.
32. Intizomiy ish qoʻzgʻatish haqida tegishli sudlarning rahbarlari qaror, adliya organlarining rahbarlari esa — buyruq chiqaradilar. Qaror yoki buyruqda dastlab oʻtkazilgan tekshiruvda aniqlangan va intizomiy ish qoʻzgʻatishga sabab boʻlgan asoslar koʻrsatilishi shart. Qaror yoki buyruq zarur materiallar bilan birga koʻrib chiqish uchun sudyalarning tegishli malaka hayʼatiga yuboriladi.
Intizomiy ish qoʻzgʻatuvchi shaxs sudyani javobgarlikka tortish asosiga daxldor boʻlgan maʼlumotlarni oldindan tekshiradi va undan yozma tushuntirish talab qiladi.
Materiallar malaka hayʼatiga yuborilishidan avval ustidan intizomiy ish qoʻzgʻatilgan sudya ular bilan tanishtirilishi shart. Bunda sudya qoʻshimcha izohlar taqdim etishga yoki qoʻshimcha tekshiruv oʻtkazishni talab qilishga haqli.
33. Intizomiy ish qoʻzgʻatish toʻgʻrisidagi qaror yoki buyruq uni qoʻzgʻatgan shaxs tomonidan ishni malaka hayʼatida koʻrib chiqish boshlangunga qadar chaqirib olinishi mumkin.
Oʻziga nisbatan intizomiy ish qoʻzgʻatish toʻgʻrisida qaror yoki buyruq chaqirib olinayotgan sudya malaka hayʼatidan ishni mazmunan koʻrib chiqishni talab qilishga haqli.
34. Sudya, nojoʻya xatti-harakat qilganligi aniqlangan kundan boshlab xizmat tekshiruvlariga ketgan vaqt, sudyaning uzrli sabablarga koʻra ishda boʻlmagan vaqti hamda malaka hayʼatida intizomiy ishni koʻrib chiqishga ketgan vaqtni hisoblamagan holda bir oy ichida, nojoʻya xatti-harakat sodir etilgan kundan boshlab esa — bir yil ichida intizomiy javobgarlikka tortilishi mumkin.
35. Zarur hollarda, ishni koʻrib chiqish boshlangunga qadar sudyani intizomiy javobgarlikka tortish asoslari qoʻshimcha ravishda tekshiriladi. Bunday tekshirishni hayʼat raisi topshirigʻiga koʻra hayʼat aʼzolarining biri bajaradi. Tekshirish paytida qoʻshimcha hujjat va materiallar, shuningdek koʻrib chiqish chogʻida sudya qonun buzilishiga yoʻl qoʻygan sud ishlari ham talab qilib olinishi mumkin.
36. Tegishli malaka hayʼati quyidagi qarorlarning birini chiqarishi mumkin:
intizomiy taʼsir chorasi qoʻllash toʻgʻrisida;
intizomiy ishni harakatdan yotqizish toʻgʻrisida;
intizomiy ish materiallarini sudyaning vakolatini tugatish masalasini qoʻzgʻatish huquqiga ega boʻlgan organlarga yuborish toʻgʻrisida.
Basharti, sudyaning vakolatini tugatish masalasini qoʻzgʻatish huquqiga ega boʻlgan organ bunga asos yoʻq deb topsa, intizomiy ish malaka hayʼatiga qaytariladi va ish yuritish qaytadan boshlanadi. Dastlabki qaror chiqqan kundan ishni qaytargungacha ketgan vaqt intizomiy javobgarlikka tortish muddatlariga kirmaydi.
37. Tegishli malaka hayʼati quyidagi intizomiy taʼsir choralarining birini qoʻllashi mumkin:
1) tanbeh;
2) hayfsan;
3) qattiq hayfsan.
Intizomiy taʼsir choralari qoʻllash chogʻida qonun buzilishining xususiyati va uning oqibatlari, nojoʻya xatti-harakatning ogʻir-yengilligi, sudyaning shaxsi, uning aybdorlik darajasi hisobga olinadi.
38. Tegishli malaka hayʼati:
sudya intizomiy javobgarlikka asossiz tortilgan boʻlsa;
ushbu Nizomning 34-bandida nazarda tutilgan intizomiy javobgarlikka tortish muddatlari oʻtkazib yuborilgan boʻlsa;
intizomiy ishni muhokama etish bilangina chegaralanib, intizomiy taʼsir chorasi qoʻllash maqsadga muvofiq emas deb topsa, intizomiy ishni harakatdan yotqizadi.
V BOʻLIM. SUDYANING VAKOLATINI TOʻXTATISh
39. “Sudlar toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonunining 71-moddasiga binoan tegishli malaka hayʼatining qaroriga asosan sudyaning vakolatlari quyidagi hollarda, agar:
sudya lavozimiga zid faoliyat bilan shugʻullansa;
sudya tibbiy tartibdagi majburiy davolash choralariga tortilgan yoinki qonuniy kuchga kirgan sudning qarori yoki ajrimi bilan muomala layoqati cheklansa;
sudya sudning qonuniy kuchga kirgan qarori bilan bedarak yoʻqolgan deb topilsa toʻxtatilishi mumkin.
Tegishli sudyalar malaka hayʼati sudyaning vakolatini uni toʻxtatish sababi tugagunga qadar toʻxtatib turadi.
VI BOʻLIM. SUDYANING VAKOLATLARINI TUGATISh TARTIBI
40. Oʻzbekiston Respublikasi “Sudlar toʻgʻrisida”gi Qonunining 72-moddasiga koʻra sudyaning vakolatlari quyidagi hollarda tegishli malaka hayʼatining xulosasi asosida tugatiladi, agar:
sudyalik qasamyodini buzsa;
sudyalarning tegishli malaka hayʼati tomonidan ogohlantirilganligiga yoki vakolatining toʻxtatilganligiga qaramasdan oʻz lavozimiga zid faoliyat bilan shugʻullanishni davom ettirsa;
sudyaning sogʻligʻi yomonlashganligi yoki boshqa uzrli sabablarga koʻra uzoq vaqt davomida sudyalik vazifalarini bajara olmasa.
Oʻzbekiston Respublikasi “Sudlar toʻgʻrisida”gi Qonunning 72-moddasida koʻrsatilgan boshqa asoslar boʻyicha sudyaning vakolatlari quyidagi tartibda, chunonchi:
Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi va Oliy xoʻjalik sudi sudyalariga nisbatan — Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining taqdimnomasiga binoan Oliy Majlis tomonidan;
viloyatlar, Toshkent shahar, tumanlar (shaharlar), harbiy sudlar sudyalariga nisbatan — Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirining Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi Raisining xulosasiga asoslangan taqdimnomasiga binoan Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti tomonidan;
xoʻjalik sudlari sudyalariga nisbatan — Oliy xoʻjalik sudi Raisining taqdimnomasiga binoan Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti tomonidan;
Qoraqalpogʻiston Respublikasi sudlari sudyalariga nisbatan Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joqargʻi Kengesi Raisining belgilangan tartibdagi taqdimnomasiga binoan Joqargʻi Kenges tomonidan tugatiladi.
41. Sudyalarning vakolatlarini tugatish masalasida malaka hayʼatiga taqdimnoma kiritish huquqiga quyidagilar ega:
Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi Raisi — Oliy sud va harbiy sudlar sudyalariga nisbatan;
Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi Raisi va Adliya vaziri — Oʻzbekiston Respublikasi boshqa sudlarining sudyalariga nisbatan (ularning birgalikdagi taqdimnomasiga koʻra);
Oliy xoʻjalik sudi Raisi — xoʻjalik sudlari sudyalariga nisbatan.
42. Sudyalarning vakolatlarini tugatish haqidagi taqdimnoma va materiallar:
Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi sudyalariga, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Oliy sudi, viloyatlar, Toshkent shahar va Qurolli Kuchlar harbiy sudlari raislari va Rais oʻrinbosarlariga nisbatan — Oliy malaka hayʼatiga;
boshqa sudlarning sudyalariga nisbatan — tegishli malaka hayʼatlariga kiritiladi.
43. Sudyalarning malaka hayʼati sudyaning vakolatlarini tugatish haqidagi masalani koʻrib chiqib, uning vakolatlarini tugatishga rozilik berish yoki bermaslik toʻgʻrisida xulosa beradi.
Malaka hayʼatining xulosasi besh kundan kechiktirilmasdan taqdimnoma kiritgan shaxsga yuboriladi.
Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Kengashining
1993-yil 2-sentabrdagi 927—XII-sonli
qarori bilan
TASDIQLANGAN
Sudyalarning malaka darajalari toʻgʻrisida
NIZOM
Ushbu Nizomning yangi tahriri Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining 2000-yil 14-dekabrdagi 164-II-son “Sudyalarning malaka hayʼatlari toʻgʻrisidagi, sudyalarning malaka darajalari toʻgʻrisidagi, sud xodimlarining mansab darajalari toʻgʻrisidagi, harbiy sudlar faoliyatini tashkil etish toʻgʻrisidagi nizomlarga oʻzgartishlar va qoʻshimchalar kiritish haqida”gi qarori bilan tasdiqlangan.
1. Oʻzbekiston Respublikasining “Sudlar toʻgʻrisida”gi Qonuniga muvofiq ushbu Nizom Oʻzbekiston Respublikasi sudyalariga malaka darajasi joriy etish va berish tartibini belgilaydi.
2. Oltita malaka darajasi joriy etiladi:
Oliy malaka darajasi
Birinchi malaka darajasi
Ikkinchi malaka darajasi
Uchinchi malaka darajasi
Toʻrtinchi malaka darajasi
Beshinchi malaka darajasi
3. Malaka darajalari quyidagi tartibda beriladi:
a) umumiy sudlar sudyalariga:
|
Oliy malaka darajasi |
— Oʻzbekiston Respublikasi __Oliy sudi sudyalariga; |
|
Birinchi malaka darajasi |
— tuman (shahar) sudlari, garnizon harbiy sudlari sudyalariga; |
|
Uchinchi malaka darajasi |
|
b) xoʻjalik sudlari sudyalariga:
| Oliy malaka darajasi Birinchi malaka darajasi Ikkinchi malaka darajasi Uchinchi malaka darajasi Toʻrtinchi malaka darajasi |
Oʻzbekiston Respublikasi Oliy xoʻjalik sudi sudyalariga; |
| Birinchi malaka darajasi Ikkinchi malaka darajasi Uchinchi malaka darajasi Toʻrtinchi malaka darajasi Beshinchi malaka darajasi |
Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahar xoʻjalik sudlarining sudyalariga. |
(3-bandning “b” kichik bandi Oʻzbekiston Respublikasining 1996-yil 27-dekabrdagi 357-I-son Qonuni taxririda — Oliy Majlis Axborotnomasi, 1997-y., 2-son, 56-modda)
4. Oliy malaka darajasi Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti tomonidan Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi Raisi, Oliy xoʻjalik sudi Raisi taqdimnomasiga asosan beriladi.
Boshqa malaka darajalari Oliy malaka hayʼati va Xoʻjalik sudi sudyalarining malaka hayʼati tomonidan beriladi.
Birinchi marotaba saylangan yoki tayinlangan sudyalarga malaka darajasi ish faoliyatining birinchi uch oyi mobaynida beriladi.
5. Har bir malaka darajasida boʻlish muddati ijobiy malaka attestatsiyasi mavjud boʻlgan tubandagicha belgilanadi:
beshinchi malaka darajasida — 3 yil
toʻrtinchi malaka darajasida — 5 yil
uchinchi malaka darajasida — 5 yil
ikkinchi malaka darajasida — 5 yil
Birinchi malaka darajasida boʻlish muddati belgilanmaydi.
Yuqori malakali sudyalarga ish tajribalarini hisobga olib, koʻrsatib oʻtilgan qaysi mansabni egallashidan qatʼi nazar, ketma-ketlikka rioya etmagan holda, lekin unga berilgan malaka darajasidan ikki darajadan ham yuqori boʻlmagan malaka darajasi berilishi mumkin.
6. Sudyalar odil sudlovni amalga oshirish vaqtida qonunni qoʻpol buzgan, obroʻsini toʻkadigan xatti-harakat sodir etgan taqdirda, shuningdek, ularga nisbatan sudning qonuniy kuchga kirgan ayblov hukmi boʻlganda, malaka darajasidan mahrum etilishlari mumkin.
Malaka darajasidan mahrum etish shu darajani bergan mansabdor shaxs yoki organ tomonidan amalga oshiriladi.
7. Malaka darajasiga ega boʻlgan sudyalarning mansab maoshlariga Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilangan miqdorda qoʻshimcha haq tayinlanadi.
8. Sudyalarni malaka attestatsiyasidan oʻtkazish tartibi Sudyalar malaka hayʼatlari toʻgʻrisidagi Nizom bilan belgilanadi.
Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Kengashining
1993-yil 2-sentabrdagi 927—XII-sonli
qarori bilan
TASDIQLANGAN
Sud xodimlarining mansab darajalari toʻgʻrisida
NIZOM
Ushbu Nizomning yangi tahriri Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining 2000-yil 14-dekabrdagi 164-II-son “Sudyalarning malaka hayʼatlari toʻgʻrisidagi, sudyalarning malaka darajalari toʻgʻrisidagi, sud xodimlarining mansab darajalari toʻgʻrisidagi, harbiy sudlar faoliyatini tashkil etish toʻgʻrisidagi nizomlarga oʻzgartishlar va qoʻshimchalar kiritish haqida”gi qarori bilan tasdiqlangan.
1. Ushbu Nizom Oʻzbekiston Respublikasida sud xodimlariga maxsus unvon — mansab darajalari berish tartibini belgilaydi.
2. Sud xodimlarining maxsus unvonlari quyidagi mansab darajalaridan iborat:
1 — darajali adliya maslahatchisi
2 — darajali adliya maslahatchisi
3 — darajali adliya maslahatchisi
1 — darajali yurist
2 — darajali yurist
3 — darajali yurist
3. Sud xodimlariga mansab darajalari ijobiy tavsifnomasi, ixtisosi boʻyicha oliy yuridik maʼlumotga egaligi, egallab turgan lavozimi va ish stajiga qarab, shuningdek ilgarigi ish yoki xizmat joyida berilgan maxsus unvonini eʼtiborga olgan holda birin-ketin beriladi.
4. Mansab darajalari:
| 1-darajali adliya maslahatchisi | — | Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi, Oliy xoʻjalik sudi boshqarmalari boshliqlariga; |
| 2-darajali adliya maslahatchisi | — | Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi, Oliy xoʻjalik sudi boshqarmalari boshliqlarining oʻrinbosarlariga, boʻlim boshliqlariga, Oliy sud Raisining va Oliy xoʻjalik sudi Raisining yordamchilariga; |
| 3-darajali adliya maslahatchisi | — | Oliy sud Rayosati kotibiyatining boshligʻiga, Oliy sudning, Oliy xoʻjalik sudining bosh (katta) konsultantlariga, bosh mutaxassislariga; |
| 1-darajali yurist | — | Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudining konsultantlariga, katta sud ijrochisiga, Oliy xoʻjalik sudining maslahatchilariga, katta sud ijrosiga, Koraqalpogʻiston Respublikasi Oliy sudining, viloyatlar va Toshkent shahar sudlarining katta konsultantlariga, qabulxona boshliqlariga; |
| 2-darajali yurist | — | Oʻzbekiston Respublikasi Oliy xoʻjalik sudi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahar xoʻjalik sudlarining 1-toifadagi mutaxassislariga, sud ijrochilariga, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Oliy sudi, viloyatlar, Toshkent shahar sudlari raislarining yordamchilariga, konsultantlariga, katta sud ijrochilariga; |
| 3-darajali yurist | — | Oʻzbekiston Respublikasi Oliy xoʻjalik sudi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahar xoʻjalik sudlarining 2-toifadagi mutaxassislariga, Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahar xoʻjalik sudlarining maslahatchilariga, tuman (shahar) sudlari konsultantlariga, raislarining yordamchilariga, sud ijrochilariga beriladi. |
(4-band Oʻzbekiston Respublikasining 1996-yil 27-dekabrdagi 357-I-son Qonuni taxririda — Oliy Majlis Axborotnomasi, 1997-y., 2-son, 56-modda)
5. 1, 2 va 3-darajali adliya maslahatchisi hamda 1, 2 va 3-darajali yurist mansab darajalarini:
Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi va harbiy sudlar xodimlariga — Oliy sud Raisi;
Oliy xoʻjalik sudi xodimlariga — Oliy xoʻjalik sudi Raisi;
boshqa sudlarning xodimlariga — Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vaziri beradi.
6. Har bir mansab darajasida boʻlish muddati ijobiy attestatsiya mavjud boʻlgan taqdirda 3, 2, 1-darajali yuristlar uchun 2,5 yilni, adliya maslahatchilari uchun 4 yilni tashkil qiladi.
7. Sud xodimlariga koʻrsatib oʻtilgan qaysi mansabni egallaganligidan, mansab darajasida boʻlish muddati va ketma-ketligidan qatʼi nazar, 1-darajali adliya maslahatchisiga boʻlgan mansab darajalari berilishiga yoʻl qoʻyiladi.
8. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi Raisi, Oliy xoʻjalik sudi Raisi va Adliya vaziri:
a) oldingi mansab darajasida boʻlish uchun belgilangan muddat tugamasdan, ishda alohida oʻrnak koʻrsatilganligi yoki xizmat burchini namunali bajarganligi uchun;
b) xodimni yuqori lavozimga koʻtarishda unga berilganidan ikki darajadan yuqori boʻlmagan, navbatdan tashqari;
v) birinchi attestatsiyadan oʻtayotgan xodimlarga ularning lavozimlari boʻyicha belgilanganidan bir pogʻona kam mansab darajasi berish huquqiga ega.
9. Yuridik sohada ish tajribasi boʻlmagan shaxslarga ular lavozimga tayinlanganidan kamida 6 oydan soʻng mansab darajasi beriladi.
10. Bir mansab darajasida boʻlish muddati tugagan, lekin xizmat faoliyatida yoki xulqida jiddiy kamchiliklari boʻlgan sud xodimlariga navbatdagi mansab darajasi berilmaydi.
11. Mansab darajasi berilgan xodimlar shu mansab darajasida umrbod boʻladilar va faqat sud organlarida ishlashga noloyiq harakatlari uchun ishdan boʻshatilganlarida undan mahrum qilinishlari mumkin.
12. Xizmat burchini qoʻpol buzgani, obroʻsini toʻkadigan xatti-harakat sodir etgani yoki xizmat vazifasini muttasil tegishli tarzda bajarmagani uchun xodimning mansab darajasi unga berilganidan ikkidan ortiq boʻlmagan mansab darajasiga pasaytirilishi mumkin. Mansab darajasidan mahrum qilish yoki uni pasaytirish Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi Raisi, Oliy xoʻjalik sudi Raisi, Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vaziri tomonidan amalga oshiriladi.
13. Sud xodimlariga mansab darajasi berish uchun attestatsiya oʻtkazish tartibi Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi Raisi, Oliy xoʻjalik sudi Raisi, Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vaziri tomonidan ularning huquq doirasida belgilanadi.
14. Mansab darajasi boʻlgan sud xodimlarining farqlash belgilari va mansab maoshlariga qoʻshimcha haq miqdorini Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi belgilaydi.
Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Kengashining
1993-yil 2-sentabrdagi 927—XII-sonli
qarori bilan
TASDIQLANGAN
Harbiy sudlar faoliyatini tashkil etish toʻgʻrisida
NIZOM
Ushbu Nizomning yangi tahriri Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining 2000-yil 14-dekabrdagi 164-II-son “Sudyalarning malaka hayʼatlari toʻgʻrisidagi, sudyalarning malaka darajalari toʻgʻrisidagi, sud xodimlarining mansab darajalari toʻgʻrisidagi, harbiy sudlar faoliyatini tashkil etish toʻgʻrisidagi nizomlarga oʻzgartishlar va qoʻshimchalar kiritish haqida”gi qarori bilan tasdiqlangan.
1. Oʻzbekiston Respublikasining “Sudlar toʻgʻrisida”gi Qonuniga muvofiq Oʻzbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlarida odil sudlovni Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi Harbiy hayʼati, Qurolli Kuchlar harbiy sudi va garnizon harbiy sudlari amalga oshiradilar.
Harbiy sudlar Oʻzbekiston Respublikasi sud tizimining tarkibiga kiradi va odil sudlovni amalga oshirishda Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi va qonunlariga amal qiladi.
Harbiy sudlar chiqaradigan hukmlar va hal qiluv qarorlari Oʻzbekiston Respublikasi nomidan eʼlon qilinadi.
2. Harbiy hayʼat — hayʼat raisi, rais oʻrinbosari va Harbiy hayʼat sudyalaridan iborat boʻladi.
Qurolli Kuchlar harbiy sudi — harbiy sudi raisi, uning oʻrinbosari, sudyalari va xalq maslahatchilaridan iborat boʻladi.
Garnizon harbiy sudi — harbiy sud raisi, sudyalari va xalq maslahatchilaridan iborat boʻladi.
Tarkibi toʻrtdan ortiq sudyalardan tashkil topgan garnizon harbiy sudida sud raisining oʻrinbosari boʻladi.
3. Harbiy sudlarning sudyalari “Sudlar toʻgʻrisida”gi Qonunda belgilangan tartibda saylanadilar va tayinlanadilar.
4. Oʻzbekiston Respublikasi harbiy sudlariga:
a) Qurolli Kuchlar safida, chegara qoʻshinlarida, Milliy xavfsizlik xizmati organlarida, Oʻzbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligining ichki qoʻshinlarida va Oʻzbekiston Respublikasi qonunlariga muvofiq tashkil etilgan boshqa harbiy tuzilmalarda xizmat qilayotgan shaxslar, shuningdek oʻquv yigʻinlari vaqtida harbiy xizmatga majburlar tomonidan sodir etilgan jinoyatlar toʻgʻrisidagi ishlar;
b) Oʻzbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlari harbiy qismlari, qoʻshilmalari va birlashmalari, harbiy qism qoʻmondalariga nisbatan harbiy xizmatchilarning daʼvosi boʻyicha fuqarolik ishlari va mazkur mansabdor shaxslarning gʻayriqonuniy harakatlari ustidan berilgan shikoyatlar;
v) alohida holatlarga koʻra umumiy sudlar amal qilmaydigan joylarda barcha jinoyat va fuqarolik ishlari;
g) davlat sirlariga daxldor boshqa ishlar taalluqli.
Ushbu bandning “a” bandchasida koʻrsatib oʻtilgan shaxslar tomonidan xizmatni oʻtash davrida sodir etilgan jinoyatlar toʻgʻrisidagi ishlar, agar ular ish sudda koʻrilishi paytiga kelib harbiy yoki unga tenglashtirilgan xizmatdan boʻshab ketgan boʻlsalar ham harbiy sudlar tomonidan koʻriladi.
Ushbu bandning “a” bandchasida koʻrsatilgan shaxslar tomonidan harbiy yoki unga tenglashtirilgan xizmatga chaqirilgunga yoki kirgunga qadar sodir etilgan jinoyatlar toʻgʻrisidagi ishlar, oʻsha shaxslar ishni sudda koʻrish paytida harbiy yoki unga tenglashtirilgan xizmatda boʻlsalar ham harbiy sudlarga taalluqli boʻlmaydi.
5. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi Harbiy hayʼati sudloviga:
oliy ofitsyerlar tarkibiga kiradigan mansabdor shaxslar tomonidan sodir etilgan jinoyatlar toʻgʻrisidagi ishlar;
ushbu shaxslarga daxldor boshqa ishlar va shikoyatlar taalluqli.
Qurolli Kuchlar harbiy sudining sudloviga:
oʻlim jazosi belgilanishi mumkin boʻlgan jinoyatlar toʻgʻrisidagi ishlar;
polkovnik, I rang kapitani unvoniga ega boʻlgan shaxslarning jinoyatlari toʻgʻrisidagi ishlar;
polk komandiri lavozimi va undan yuqori lavozimni hamda xizmat mavqeyi boʻyicha shu lavozimlarga teng lavozimni egallab turgan shaxslarning jinoyatlari toʻgʻrisidagi ishlar taalluqli.
Garnizon harbiy sudlari sudloviga:
podpolkovnik, 2 rang kapitanidan yuqori boʻlmagan unvonga ega shaxslarning jinoyatlari toʻgʻrisidagi ishlar;
ushbu shaxslarga daxldor boshqa ishlar va shikoyatlar taalluqli.
6. Bir guruh shaxslarni ayblashga oid ish boʻyicha, garchi ayblanuvchilardan biri xususidagi ish harbiy sud sudloviga taalluqli boʻlsa va uni qonunga koʻra alohida ish yuritishga ajratish mumkin boʻlmasa, harbiy xizmatda boʻlmagan shaxslarga oid ish harbiy sud tomonidan koʻriladi.
Yakka shaxs yoki bir guruh shaxslar bir necha jinoyatni sodir qilishda ayblanib, garchi jinoyatlardan biri toʻgʻrisidagi ish harbiy sud sudloviga taalluqli boʻlsa, hamma jinoyatlar toʻgʻrisidagi ish harbiy sud tomonidan koʻriladi.
7. Harbiy sudlar jinoyat ishlari bilan birga harbiy qismlar, korxonalar, muassasalar va tashkilotlarning, jamoat birlashmalarining, shuningdek fuqarolarning sodir etilgan jinoyatlar natijasida ularga yetkazilgan moddiy zararni undirib berish toʻgʻrisidagi fuqarolik daʼvolarini ham koʻrib chiqadilar.
8. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi Harbiy hayʼati va Qurolli Kuchlar harbiy sudi quyi sud sudloviga taalluqli har qanday ishni birinchi instansiya tartibida oʻzining ish yuritishiga qabul qilish huquqiga ega.
9. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi:
harbiy sudlar faoliyatini tashkil etish ishini tekshiradi;
harbiy sudlar amaliyotini, shuningdek sud statistikasi yuritilishi qanday tashkil etilganligini oʻrganadi va umumlashtiradi;
harbiy sudlar sudyalarining malakasini oshirish yuzasidan chora-tadbirlar koʻradi;
sudyalarning mustaqilligini mustahkamlashga qaratilgan tadbirlarni amalga oshiradi;
Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi va Mudofaa vazirligi bilan birgalikda xalq maslahatchilari saylovini oʻtkazishni tashkil etadi, harbiy sudlarni tashkil etish va ularning moddiy-texnika taʼminoti masalalari boʻyicha takliflar ishlab chiqadi.
Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi Raisi harbiy sudlarning ish faoliyati masalalari boʻyicha buyruq va farmoyishlar chiqaradi.
10. Harbiy sudlar tarkibi, shtatlar soni, mansabdor roʻyxati va bu mansablarga mos boʻlgan harbiy unvonlar roʻyxati Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi Raisining Oʻzbekiston Respublikasi Mudofaa vaziri bilan kelishgan holda bergan taqdimnomasiga binoan Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti tomonidan tasdiqlanadi.
11. Harbiy hayʼat, harbiy sudlarning shaxsiy tarkibi Qurolli Kuchlar roʻyxatiga kiradi va harbiylarning barcha taʼminot turlari bilan taʼminlanadi, sudyalar va harbiy xizmatchilarning huquq va imtiyozlaridan foydalanadi.
12. Harbiy hayʼat, Qurolli Kuchlar harbiy sudlari, garnizon harbiy sudlari sudyalariga egallab turgan lavozimlariga muvofiq harbiy unvonlar beriladi.
13. Harbiy sudlar sudyalariga polkovnikdan yuqori boʻlmagan unvonlar Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi Raisining taqdimnomasiga binoan Oʻzbekiston Respublikasi Mudofaa vaziri tomonidan beriladi.
Oliy harbiy unvonlar Oʻzbekiston Respublikasi Oliy sudi Raisi va Mudofaa vazirining birgalikdagi taqdimnomasiga binoan Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti tomonidan beriladi.
14. Harbiy sudlar sudyalari “Sud toʻgʻrisida” gi Qonunga va harbiy nizomlarga muvofiq intizomiy javobgarlikka tortiladilar.
15. Harbiy sudlarning xodimlari mehnat toʻgʻrisidagi qonunlarga muvofiq tegishli harbiy sud raisi tomonidan ishga qabul qilinadilar va ishdan boʻshatiladilar.
16. Harbiy sudlar va Harbiy hayʼatni moddiy-texnika, moliyaviy hamda transport va aloqa vositalari bilan taʼminlash Oʻzbekiston Respublikasi Mudofaa vazirligiga yuklatiladi va respublika budjetidan ajratilgan mablagʻlar hisobidan amalga oshiriladi.
17. Harbiy sudlarning xizmat binolari ular amal qilib turgan yerda joylashgan garnizonlarning harbiy qismlari tomonidan qoʻriqlanadi.
Gauptvaxtalarda saqlanayotgan mahbuslarni harbiy sudlarga qoʻriqlab olib borish va ularni sud majlisida qoʻriqlash harbiy qismlar yoki garnizonlarning harbiy komendaturalari tomonidan amalga oshiriladi.
Boshqa saqlash joylarida, axloq tuzatish muassasalarida saqlanayotgan mahbuslarni qoʻriqlash va ishni koʻrish joyiga qoʻriqlab olib kelish belgilangan tartibda ichki qoʻshin qismlari, Oʻzbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligining organlari tomonidan amalga oshiriladi.
18. Harbiy sudlar Oʻzbekiston Respublikasining Davlat gerbi tasviri va oʻzining nomi ifodalangan muhrga ega boʻladi.
(Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Kengashining Axborotnomasi, 1993-y., 10-son, 370-modda; Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi, 1997-y., 2-son, 56-modda; 2002-y., 1-son, 23-modda)