Тўлов механизмини такомиллаштириш, муддати ўтказиб юборилган дебиторлик ва кредиторлик қарзларини тугатиш ҳамда «Ўзбекнефтгаз» миллий холдинг компанияси, Энергетика ва электрлаштириш вазирлиги, Коммунал хизмат кўрсатиш вазирлиги ҳамда «Ўзкимёсаноат» уюшмаси корхоналари ва уларнинг контрагентлари ўртасидаги ўзаро ҳисоб-китобларни яхшилаш юзасидан аниқ чора-тадбирларни амалга ошириш мақсадида Вазирлар Маҳкамаси қарор қилади:

1. Ҳисоб-китоблар механизмини такомиллаштириш ва бюджетга тўловлар интизомини мустаҳкамлаш бўйича Ҳукумат комиссияси «Ўзбекнефтгаз» миллий холдинг компанияси, Энергетика ва электрлаштириш вазирлиги, Коммунал хизмат кўрсатиш вазирлиги ҳамда «Ўзкимёсаноат» уюшмаси корхоналари ва ташкилотларида дебиторлик ва кредиторлик қарзларининг аҳволи устидан 1999 йил 1 декабрдан бошлаб бир йил муддатга мониторинг белгиласин.

2. Белгилансинки, қуйидагилар:

кўрсатиб ўтилган вазирликлар, идораларнинг барча хўжалик юритувчи субъектлари ҳамда банклар томонидан тўлов интизомини мустаҳкамлаш бўйича амалдаги қонун ҳужжатлари нормаларига қатъий риоя этилиши, ҳисоб-китоблар ўз вақтида ўтказилиши, солиқлар ва мажбурий тўловлар тўлиқ тўланиши устидан амалий назоратни таъминлаш;

корхоналар ва ташкилотларнинг дебиторлик қарзларини ўрганиш, ўзаро қарзларни, хўжалик юритувчи субъектларнинг бюджетга ўз вақтида тўланмаган тўловларини қисқартириш юзасидан амалдаги қонун ҳужжатларига мувофиқ амалий чора-тадбирларни ишлаб чиқиш ва қабул қилиш;

корхоналар ва ташкилотларнинг айланма маблағлари тайёр маҳсулот захираларига, капитал харажатларга жалб қилиниши сабабларини аниқлаш ҳамда уларнинг қисқартирилишини таъминловчи механизм ишлаб чиқилишини ташкил этиш;

тўловга қодир бўлмаган истеъмолчилар ва буюртмачиларга маҳсулот берилиши, ишлар бажарилиши ва хизматлар кўрсатилишига йўл қўймаслик устидан доимий назорат қилиш, хўжалик юритувчи субъектлар ўртасидаги ўзаро ҳисоб-китоблар, шу жумладан тизим ичидаги ўзаро ҳисоб-китоблар механизмини яхшилаш юзасидан амалий чора-тадбирларни ишлаб чиқиш ва амалга ошириш ўтказилаётган мониторингнинг асосий вазифалари ва йўналишлари ҳисобланади.

3. Мониторингни амалга ошириш ишларини мувофиқлаштириш мақсадида Ҳисоб-китоблар механизмини такомиллаштириш ва бюджетга тўловлар интизомини мустаҳкамлаш бўйича Ҳукумат комиссияси ҳузурида 1-иловага мувофиқ таркибда махсус ишчи гуруҳ тузилсин.

Махсус ишчи гуруҳ:

мониторингнинг асосий вазифалари унинг қатнашчилари томонидан бажарилишини таъминлаш устидан назорат ўрнатсин;

банклар, молия ва солиқ органларининг, шунингдек мониторинг қатнашчиларининг ўзаро қарзларни, бюджетга ўз вақтида тўланмаган тўловларни қисқартириш ҳамда иш ҳақини ўз вақтида тўлаш юзасидан ишларини мувофиқлаштирсин;

мониторинг қатнашчиларининг ўзаро қарзларни ва бюджетга ўз вақтида тўланмаган тўловларни қисқартириш юзасидан таклифларни Ҳисоб-китоблар механизмини такомиллаштириш ва бюджетга тўловлар интизомини мустаҳкамлаш бўйича Ҳукумат комиссиясининг кўриб чиқиши учун мунтазам равишда ва тезликда киритсин;

мониторинг қатнашчиларининг контрагентлар билан дебиторлик ва кредиторлик қарзларини ўзаро солиштириш сифатли ва ўз вақтида ўтказилишини ҳамда натижалари умумлаштирилишини таъминласин.

4. «Ўзбекнефтгаз» Миллий холдинг компанияси, Энергетика ва электрлаштириш вазирлиги, Коммунал хизмат кўрсатиш вазирлиги, «Ўзкимёсаноат» уюшмаси корхоналари ва ташкилотларининг уларнинг контрагентлари билан қарзларини ўзаро солиштириш тартиби 2-иловага мувофиқ тасдиқлансин.

5. «Ўзбекнефтгаз» миллий холдинг компанияси, Коммунал хизмат кўрсатиш вазирлиги, Энергетика ва электрлаштириш вазирлиги ҳамда «Ўзкимёсаноат» уюшмаси хизмат кўрсатувчи тижорат банклари иштирокида моддий-техника ресурслари ва саноат тусидаги хизматлар учун контрагентлар билан ўзаро дебиторлик ва кредиторлик қарзларини 1999 йил 1 декабрдаги ҳолатига кўра ва мониторинг даврида ҳар ойда ялпи хатловдан ўтказсинлар.

6. Ҳисоб-китоблар механизмини такомиллаштириш ва бюджетга тўловлар интизомини мустаҳкамлаш бўйича Ҳукумат комиссияси ҳар ойда:

дебиторлик ва кредиторлик қарзларини солиштириш якунлари бўйича ушбу қарзларни қисқартириш юзасидан қарорлар қабул қилсин;

махсус ишчи гуруҳнинг тақдимномасига кўра мониторинг қатнашчиларининг ўзаро қарзларини, меҳнатга ҳақ тўлаш ва бюджетга ўз вақтида тўланмаган тўловларини қисқартириш юзасидан аниқ чора-тадбирларни тезликда қабул қилсин. Ўзаро қарзларни қисқартириш юзасидан чора-тадбирлар кўрилмаган ҳолда, улар бўйича материалларни айбдорларни амалдаги қонун ҳужжатларига мувофиқ жавобгарликка тортиш учун прокуратура органларига берсин.

7. Тижорат банклари, «Ўзбекнефтгаз» миллий холдинг компанияси, Коммунал хизмат кўрсатиш вазирлиги, Энергетика ва электрлаштириш вазирлиги ҳамда «Ўзкимёсаноат» уюшмаси раҳбарлари ўзларига қарашли корхоналар ва ташкилотлар, молия ва солиқ органлари билан биргаликда ҳар ҳафтада тижорат банклари филиаллари ва минтақалар даражасида дебиторлик ва кредиторлик қарзларини тўлаш, шу жумладан бюджетга тўловлар бўйича қарзларни тўлаш мақсадида ягона молия-ҳисоб-китоб кунлари ўтказсинлар.

8. Тижорат банкларига тижорат банкларининг мақсадли кредитларини бериш ва мақсадли факторинг хизматлари кўрсатиш йўли билан мониторинг қатнашчиларининг дебиторлик ва кредиторлик қарзларини (шу жумладан тизим ичидаги қарзларини) қисқартиришга қаратилган ўзаро ҳисоб-китобларнинг мақбул схемаларини ишлаб чиқишга доир аниқ қўшимча чора-тадбирлар кўриш тавсия этилсин.

9. Энергетика ва электрлаштириш вазирлиги, Коммунал хизмат кўрсатиш вазирлиги ва республика «Маҳалла» хайрия жамғармаси жойлардаги ўзини ўзи бошқариш органлари билан биргаликда газ, электр энергияси, иссиқлик, иссиқ ва совуқ сув таъминоти учун аҳолидан коммунал тўловларни йиғиш ишларини фаоллаштирсинлар.

Ҳисоб-китоблар механизмини такомиллаштириш ва бюджетга тўловлар интизомини мустаҳкамлаш бўйича Ҳукумат комиссиясининг минтақавий комиссиялари аҳолидан коммунал тўловлар йиғишнинг аҳволини ҳар бир туман ва ўзини ўзи бошқариш маҳаллий органи бўйича ҳар ойда кўриб борсинлар.

11. Муддати ўтказиб юборилган дебиторлик ва кредиторлик қарзларини қисқартириш ва бюджетга тўловлар интизомини мустаҳкамлаш бўйича кичик комиссиялар «Ўзбекнефтгаз» миллий холдинг компанияси, Коммунал хизмат кўрсатиш вазирлиги, Энергетика ва электрлаштириш вазирлиги ҳамда «Ўзкимёсаноат» уюшмаси ўртасидаги ўзаро қарзлар, уларни тўлашнинг аниқ муддатлари ва уларни тўлаш чора-тадбирлари белгиланган ҳолда, ҳар ойнинг, 10-кунигача ҳар ойда солиштирилишини, шунингдек ўзаро қарзларни, шу жумладан бюджетга тўловлар бўйича қарзларни солиштириш натижалари кўриб чиқилишини таъминласинлар.

Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимликлари хўжалик юритувчи субъектларнинг ўзаро қарзлари кўпайишининг ҳар бир ҳолатини Ҳисоб-китоблар механизмини такомиллаштириш ва бюджетга тўловлар интизомини мустаҳкамлаш бўйича Ҳукумат комиссиясининг минтақавий Комиссиялари мажлисларида кўриб чиққан ҳолда мониторинг қатнашчилари корхоналари ва ташкилотларининг ҳисоб-китоблари ҳолати устидан доимий назорат ўрнатсинлар.

12. Мазкур қарорнинг бажарилишини назорат қилиш Ўзбекистон Республикаси Бош вазирининг ўринбосари Б.С. Ҳамидов ва Ўзбекистон Республикаси Марказий банки раиси Ф.М. Муллажонов зиммасига юклансин.

«Ўзбекнефтгаз» миллий холдинг компанияси, Энергетика ва электрлаштириш вазирлиги, Коммунал хизмат кўрсатиш вазирлиги, «Ўзкимёсаноат» уюшмаси корхоналари ва ташкилотларининг уларнинг контрагентлари билан бюджетга тўловлар ва иш ҳақи, етказиб берилган моддий-техника 1 ресурслари ҳамда ишлаб чиқариш тусидаги хизматлар бўйича 7 ўзаро қарзларининг ҳақиқий миқдорини аниқлаш мақсадида дебиторлик ва кредиторлик қарзлари 1999 йил 1 декабрдаги ҳолатига кўра ўзаро солиштирилади.

Ахборотларни тўплаш ва тақдим этиш тижорат банкларининг Қорақалпоғистон Республикаси, вилоятлар, Тошкент шаҳар бошқармаларига ҳамда Марказий банкнинг ҳудудий бош бошқармаларига юкланади.

Хўжалик юритувчи субъектлар ва тижорат банклари филиаллари раҳбарлари солиштиришнинг ўз вақтида ва сифатли ўтказилиши учун жавоб берадилар. Бунда асосий эътибор фермер (деҳқон) хўжаликлари ва қишлоқ хўжалиги корхоналари ўртасида солиштириш далолатномаларининг мавжудлигига қаратилади.

Қарзларни ўзаро солиштириш ва далолатномалар тузишни жадаллаштириш учун «Ўзбекнефтгаз» миллий холдинг компанияси, Энергетика ва электрлаштириш вазирлиги, Коммунал хизмат кўрсатиш вазирлиги, «Ўзкимёсаноат» уюшмаси корхоналари ва ташкилотларига ҳамда уларнинг контрагентларига хизмат кўрсатувчи тижорат банклари муассасаларга зарур тайёргарлик ишларини амалга ошириш тавсия қилинади.

1. «Ўзкимёсаноат» уюшмаси, «Ўзагрокимётаъминот» бирлашмаси, «Ўзбекнефтгаз» миллий холдинг компанияси, «Ўзнефтмаҳсулот» акциядорлик компанияси, Энергетика ва электрлаштириш вазирлиги, Коммунал хизмат кўрсатиш вазирлиги бўлинмаларига хизмат кўрсатувчи тижорат банклари муассасалари, жойлардаги солиқ ва статистика органлари томонидан солиштириш тартибини тушунтириш мақсадида, корхоналар ва ташкилотларнинг раҳбарлари ҳамда бош бухгалтерларига йўл-йўриқлар берилади. Бунда шу нарса тушунтириб берилиши керакки, дебиторлик ва кредиторлик қарзлари тўғрисидаги маълумотлар ҳисоб рақамлар (45, 60, 61, 62, 63, 64, 76, 78-ҳисоб рақамлари) бўйича, баланс соддалаштириб юритилганда эса, Ўзбекистон Республикаси Молия вазирлигининг 1998 йил 23 апрелдаги 15-02-06/93-сон низомига мувофиқ, деҳқон ва фермер хўжаликлари учун фақат 76-ҳисоб рақами бўйича тўлдирилади. Юқорида қайд этилган ҳисоб рақамлар бўйича сальдо (қолдиқлар) фақат ёйилган кўринишда акс эттирилади, маълумотларнинг жамланган шаклда берилишига йўл қўйилмайди. Дебиторлик ва кредиторлик қарзлари тўғрисидаги маълумотлар, солиштириш далолатномалари 1999 йил 1 декабрдаги ҳолатига кўра иловага* мувофиқ шакл бўйича тўлдирилади.

2. Солиштириш жадвали тузилади, «Ўзбекнефтгаз» миллий холдинг компанияси, Энергетика ва электрлаштириш вазирлиги, Коммунал хизмат кўрсатиш вазирлиги, «Ўзкимёсаноат» уюшмаси корхоналари ва ташкилотларининг уларнинг контрагентлари билан бюджетга тўловлар ва иш ҳақи бўйича, моддий-техника ресурслари ҳамда ишлаб чиқариш тусидаги хизматлар учун ўзаро дебиторлик ва кредиторлик қарзларини банкларда солиштиришнинг аниқ куни ва вақти белгиланади.

3. Белгиланган кунда корхона раҳбарлари банк ва минтақавий солиқ органлари ходимлари билан биргаликда бошланғич ҳужжатлар (ордер журналлари, фактура ҳисоб рақамларини рўйхатдан ўтказиш дафтари, тегишли йиғма ведомостлар) асосида дебиторлик ва кредиторлик қарзларини, шу жумладан бюджетга ва иш ҳақи бўйича қарзларни солиштирадилар.

4. «Ўзбекнефтгаз» миллий холдинг компанияси, Энергетика ва электрлаштириш вазирлиги, Коммунал хизмат кўрсатиш вазирлиги, «Ўзкимёсаноат» уюшмасининг ҳар бир корхонаси ва ташкилоти, қишлоқ хўжалиги корхонаси, деҳқон, фермер хўжалиги бўйича ўзаро дебиторлик ва кредиторлик қарзлар солиштирилгач, қиёслаш далолатномалари тузилгач қатъий белгиланган шакл бўйича маълумотлар тўлдирилади. Маълумотларни банк, «Ўзкимёсаноат» уюшмаси, «Ўзагрокимётаъминот» бирлашмаси, «Ўзбекнефтгаз» миллий холдинг компанияси, Энергетика ва электрлаштириш вазирлиги, Коммунал хизмат кўрсатиш вазирлиги бўлинмалари раҳбарлари ҳамда уларнинг контрагентлари имзолайдилар.

Манфаатдор томонлар вакиллари томонидан имзоланган солиштириш далолатномалари ва маълумотларнинг нусхалари хизмат кўрсатувчи банкда қолади.

5. Тижорат банки бўлими бўйича дебиторлик ва кредиторлик қарзлари, шу жумладан бюджет ва иш ҳақига доир қарзлар ўзаро узил-кесил солиштириб чиқилгандан кейин банк бўйича маълумотлар жамланади.

Маълумотлар ушбу Тартибга иловага мувофиқ шаклга қатъий мувофиқ ҳолда тўлдирилади, Маълумотларда қуйидаги реквизитлар кўрсатилган бўлиши керак: банкнинг номи, унинг қаерга бўйсуниши, туман, вилоят, дебиторлик ва кредиторлик қарзлари бўйича умумий якунлар битта сатрда.

6. Банк раҳбари ва бош бухгалтери томонидан имзоланган маълумотлар ва тушунтириш хати тижорат банкининг вилоят бошқармасига жўнатилади. Тушунтириш хатида банк бўлимида «Ўзбекнефтгаз» миллий холдинг компанияси, Энергетика ва электрлаштириш вазирлиги, Коммунал хизмат кўрсатиш вазирлиги, «Ўзкимёсаноат» уюшмасининг нечта корхонаси ва ташкилотига ҳамда уларнинг контрагентларига, шу жумладан деҳқон ва фермер хўжаликларига хизмат кўрсатилиши, шу жумладан дебиторлик -кредиторлик қарзларини солиштиришда улардан нечтаси иштирок этгани, нечта солиштириш иштирокчиси келмаганлиги ва шу кабилар кўрсатилиши зарур.

7. Тижорат банклари Қорақалпоғистон Республикаси, вилоятлар ва Тошкент шаҳар бошқармалари банкларнинг туман бўлимлари маълумотларининг тўғри тузилганлигини текширадилар, ахборотларни таҳлил қиладилар, туманлар бўйича жадвалларни умумлаштирадилар ва тушунтириш хати билан Марказий банкнинг минтақавий бошқармаларига ҳамда тижорат банклари республика идораларига жўнатадилар.

8. Тижорат банкларининг Қорақалпоғистон Республикаси, вилоятлар ва Тошкент шаҳар бошқармалари жойларга борган ҳолда, маълумотлар ва тушунтириш хатларининг тўғри тузилганлигини, солиштириш маълумотлари ва далолатномаларининг мавжудлигини танлаб текширадилар.

9. Хизмат кўрсатувчи тижорат банкларининг республика муассасалари, вилоятлар ва туманлар бўйича солиштириш натижаларини жамлайдилар, вазирликлар ва идоралар билан биргаликда таҳлил қиладилар ҳамда 2000 йил 1 январгача бўлган муддатда Ўзбекистон Республикаси Марказий банкига жўнатадилар.

10. Марказий банкнинг Қорақалпоғистон Республикаси, вилоятлар ва Тошкент шаҳар бош бошқармалари олинган ахборотни таҳлил қиладилар, тижорат банклари ва туманлар бўйича жадвалларни жамлайдилар ҳамда тушунтириш хати билан 2000 йил 15 январгача Ўзбекистон Республикаси Марказий банкига жўнатадилар.