21.11.2024 йилдаги 01/2-81-сон
ONLINE TRANSLATE
Ўзбекистон Республикаси қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирининг буйруғи, 21.11.2024 йилдаги 01/2-81-сон
Дата вступления в силу
23.12.2024
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ўзбекистон Республикаси қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирининг
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
буйруғи
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ШНҚ 2.04.09-21 «Бино ва иншоотларнинг ёнғин автоматикаси тизими. Лойиҳалаш талаблари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларини тасдиқлаш тўғрисида
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
[Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги томонидан 2024 йил 23 декабрда ҳисобга олинди, ҳисоб рақами 323]
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1. ШНҚ 2.04.09-21 «Бино ва иншоотларнинг ёнғин автоматикаси тизими. Лойиҳалаш талаблари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидалари 1-иловага мувофиқ тасдиқлансин.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2. Айрим шаҳарсозлик нормалари ва қоидалари 2-иловага мувофиқ ўз кучини йўқотган деб топилсин.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
3. Мазкур буйруқ Ўзбекистон Республикаси Фавқулодда вазиятлар вазирлиги, Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги ҳамда Соғлиқни сақлаш вазирлиги ҳузуридаги Санитария-эпидемиологик осойишталик ва жамоат саломатлиги қўмитаси билан келишилган.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
4. Ушбу буйруқ расмий эълон қилинган кундан эътиборан кучга киради.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Вазир в.б. Ш. ХИДОЯТОВ
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Тошкент ш.,
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2024 йил 21 ноябрь,
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
01/2-81-сон
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Келишилди:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Санитария-эпидемиологик осойишталик ва жамоат саломатлиги қўмита раиси Б. ЮСУПАЛИЕВ
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2024 йил 17 октябрь
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазири А. АБДУХАКИМОВ
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2024 йил 24 октябрь
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Фавқулодда вазиятлар вазири А. КУЛДАШЕВ
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2024 йил 22 октябрь
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ўзбекистон Республикаси қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирининг 2024 йил 21 ноябрдаги 01/2-81-сон буйруғига
1-ИЛОВА
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ШНҚ 2.04.09-21 «Бино ва иншоотларнинг ёнғин автоматикаси тизими. Лойиҳалаш талаблари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидалари
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Мазкур шаҳарсозлик нормалари ва қоидалари (бундан буён матнда ШНҚ деб юритилади) бино ва иншоотларнинг ёнғин автоматикаси тизимини лойиҳалашга оид талабларни белгилайди.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ушбу ШНҚнинг талаблари қуйидагиларга нисбатан татбиқ этилмайди:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бинолардан ташқарида жойлашган технологик қурилмаларга;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
кўчма стеллажларга эга бўлган омборхоналарга;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
аэрозолли қадоқларда маҳсулотларни сақлаш учун мўлжалланган омборхоналарга;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
юкларни 5,5 m дан ортиқ бўлган баландликда сақлайдиган омборхона биноларига;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Д синфидаги ёнғинларга ҳамда кимёвий фаол модда ва материаллардан фойдаланиш ва сақлаш жойларига;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ўт ўчириш моддаси билан реакцияга киришиб, портлашга олиб келувчи моддалардан (алюминий-органик бирикмалар, ишқор металлар) фойдаланиш ва сақлаш жойларига;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ўт ўчириш моддаси билан ўзаро таъсирлашганда парчаланиб, ёнувчан газларни (литий-органик бирикмалар, қўрғошин азид, алюминий, рух, магний гидридлари) ҳосил қилувчи моддалардан фойдаланиш ва сақлаш жойларига;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ўт ўчириш моддаси билан ўзаро таъсир қилиш оқибатида кучли экзотермик таъсирига эга (сульфат кислота, титан хлориди, термит) моддалардан фойдаланиш ва сақлаш жойларига;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ўзидан-ўзи ёнадиган (натрий гидросульфит) моддалардан фойдаланиш ва сақлаш жойларига.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1-боб. Шаҳарсозлик нормалари ва қоидалари, техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатларга ҳаволалар
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1. Мазкур ШНҚда қуйидаги шаҳарсозлик нормалари ва қоидалари ҳамда техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатларга ҳаволалар келтирилган:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ШНҚ 2.04.02-19 «Сув таъминоти. Ташқи тармоқлар ва иншоотлар»;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ГОСТ 21.203-78 «Лойиҳа ҳужжатларининг асл нусхаларини ҳисобини юритиш ва сақлаш қоидалари» (расмий манба: «Система проектной документации для строительства. Правила учета и хранения подлинников проектной документации»);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ГОСТ 12.1.005-88 «Иш зонасининг ҳавосига қўйиладиган умумий санитария-гигиеник талаблар» (расмий манба: «Система стандартов безопасности труда. Общие санитарно-гигиенические требования к воздуху рабочей зоны»);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ГОСТ 12.1.019-2017 «Электр хавфсизлиги. Умумий талаблар ва ҳимоя турларининг номенклатураси» (расмий манба: «Система стандартов безопасности труда. Электробезопасность. Общие требования и номенклатура видов защиты»);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ГОСТ 12.1.030-81 «Электр хавфсизлиги. Ерга улаш, ноллантириш» (расмий манба: «Система стандартов безопасности труда. Электробезопасность. Защитное заземление, зануление»);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ГОСТ 12.2.047-86 «Ёнғин хавфсизлиги техникаси. Атамалар ва талаблар» (расмий манба: «Система стандартов безопасности труда. Пожарная техника. Термины и определения»);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ГОСТ 12.4.009-83 «Объектларни ҳимоя қилиш учун ёнғин хавфсизлиги техникаси. Хавфсизлик техникасининг асосий турлари, уларни жойлаштириш ва уларга хизмат кўрсатиш» (расмий манба: «Система стандартов безопасности труда. Пожарная техника для защиты объектов. Основные виды, размещение и обслуживание);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ГОСТ 28130-89 «Ёнғин ўчириш техникаси. Ёнғин ўчиргичлар, ёнғин ўчириш ва ёнғин сигнализацияси қурилмалари. Шартли график белгилар» (расмий манба: «Пожарная техника. Огнетушители, установки пожаротушения и пожарной сигнализации. Обозначения условные графические»);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ГОСТ 3262-75 «Сув-газ пўлат қувурлари. Техник шартлар» (расмий манба: «Трубы стальные водогазовые. Технические условия»);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ГОСТ 8732-78 «Иссиқлик деформацияланган чоксиз пўлат қувурлар» (расмий манба: «Трубы стальные бесшовные горячедеформированные»);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ГОСТ 8734-75 «Совуқ деформацияланган чоксиз пўлат қувурлар» (расмий манба: «Трубы стальные бесшовные холоднодеформированные»);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ГОСТ 10704-91 «Электр пайвандланган тўғри чокли пўлат қувурлар» (расмий манба: «Трубы стальные электросварные прямошовные»);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ГОСТ 21130-75 «Электртехник буюмлар. Ерга улаш қисқичлари ва ерга улаш белгиларию Конструкцияси ва ўлчамлари» (расмий манба: «Изделия электротехнические. Зажимы заземляющие и знаки заземления. Конструкция и размеры»);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ГОСТ 27331-87 «Ёнғин ўчириш техникаси. Ёнғинларнинг таснифи» (расмий манба: «Пожарная техника. Классификация пожаров»);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ГОСТ 30379-2017 «Қўриқлаш, ёнғин ва қўриқлаш-ёнғин электрмагнитли сигнализация технологик воситаларининг бир-бирига қўшилувчанлиги. Шовқинбардошликка ва индустриал радиошовқинларга синаш талаблари, нормалари ва усуллари» (расмий манба: «Совместимость технологических средств охранной, пожарной и охранно-пожарной сигнализации электромагнитная. Требования, норм и методы испытания на помехоустойчивость и индустриальных радиопомех»);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
OʻzDSt 1034:2003 «Оптик-электронли ёнғин тутун хабар бергичлар. Умумий техник талаблар. Синов усуллари» (расмий манба: «Извещатели пожарные дымовые оптикоэлектронные. Общие технические требования. Методы испытаний»);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ГОСТ 26952-97 «Ёнғин ўчирадиган кукунлар. Умумий техник талаблар ва синаш усуллари» (расмий манба: «Порошки огнетушащие. Общие технические требования и методы испытаний»);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ГОСТ Р 53325-2012 «Ёнғин техникаси. Ёнғин автоматикасининг техник воситалари. Умумий техник талаблар ва синов усуллари» (расмий манба: «Техника пожарная. Технические средства пожарной автоматики. Общие технические требования и методы испытаний»);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ГОСТ 5789-78 «Реактивлар. Толуол. Техник шартлар» (расмий манба: «Толуол. Технические условия»);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ГОСТ Р 53280.3-2009 «Автоматик ёнғин ўчириш қурилмалари. Ўт ўчириш моддалари. Умумий техник талаблар. Синов усуллари» (расмий манба: «Установки пожаротушения автоматические. огнетушащие вещества. Общие технические требования и методы испытаний»);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ГОСТ 6016-77 «Реактивлар. Изобутил спирти. Техник шартлар» (расмий манба: «Реактивы. Спирт изобутиловый. Технические условия»);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
НРБ-2006, ОСПОРБ-2006 Радиацион хавфсизлик нормалари (РХН-2006) ва радиацион хавфсизликни таъминлашнинг асосий санитария қоидалари (расмий манба: Нормы радиационной безопасности (НРБ-2006) и основные санитарные правила обеспечения радиационной безопасности);
Олдинги таҳрирга қаранг.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ГОСТ 9941-2022 «Коррозияга чидамли юқори легирланган пўлатлардан совуқ деформацияланган чоксиз қувурлар. Техник шартлар» (расмий манба: Трубы бесшовные холоднодеформированные из коррозионно-стойких высоколегированных сталей. Технические условия);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ГОСТ 32598-2013 «Сув ва газ учун юмалоқ кесимли мис қувурлар. Техник шартлар» (расмий манба: Трубы медные круглого сечения для воды и газа. Технические условия).
(1-банд Ўзбекистон Республикаси қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирининг 2026 йил 2 апрелдаги 01/2-12-сонли буйруғига (ҳисоб рақами 400, 18.05.2026 й.) асосан хатбошилар билан тўлдирилган)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2-боб. Атамалар, таърифлар ва қисқартмалар
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2. Мазкур ШНҚда қуйидаги атамалар ва уларнинг таърифлари қўлланилган:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
автоматик ёнғин ўчириш қурилмаси — ёнғин сигнализацияси тизими ёки қурилманинг ўзида ўрнатилган ёнғинни инсон аралашувисиз аниқловчи техник воситалар орқали қабул қилинган бошқарув сигналидан сўнг ўт ўчириш моддасининг узатилишини (чиқарилишини) ҳамда ёнғин тўғрисидаги сигнални ташқи занжирларга узатиб берилишини таъминловчи ёнғин ўчириш қурилмаси;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
аланга ёнғин хабарлагичи — аланганинг ёки чўғланаётган ўчоқнинг электромагнит нурланишга таъсирланувчи мослама;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
иссиқлик ёнғин хабарлагичлари — ҳароратнинг маълум бир қийматига ва (ёки) унинг ўсиш тезлигига таъсирланадиган ёнғин хабарлагичлари;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ёнғин сигнализацияси шлейфи — ёнғин хабарлагичлардан тарқатиш қутисигача ёки ёнғин қабул-назорат мосламасигача тортилган уланиш линиялари;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ёнғин қабул-назорат ва бошқарув мосламалари — ёнғин қабул қилиш-назорат мосламаси ва ёнғин бошқарув мосламаси функцияларини ўзида бирлаштирган қурилмалар;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ёнғин сигнализация тизими — ёнғинни аниқлаш, ёнғинлар тўғрисида сигналларни, тизимнинг иш режимлари ҳақида ва бошқа маълумотларни шакллантириш, йиғиш, қайта ишлаш, қайд этиш ва уларни белгиланган шаклда узатиб бериш, ҳамда ёнғиндан ҳимоя қилиш техник воситалари, технологик, электр ва бошқа жиҳозларга (зарур бўлганда) бошқарув сигналларини шакллантириб бериш учун мўлжалланган, ўзаро алоқа қилувчи техник воситалар тўплами;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ёнғин ўчириш станцияси — ёнғин ўчириш қурилмасининг идишлари ва жиҳозлари жойлашган махсус хона;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ёнғин сигнализацияси қурилмалари — ёнғинни аниқлаш, ёнғин сигналини ва махсус маълумотларни қайта ишлаш, уларни белгиланган шаклда узатиб бериш ва/ёки ёнғин ўчириш қурилмаларни ва техник мосламаларни ишга туширишга буйруқ шакллантириб бериш учун мўлжалланган техник воситалар тўплами;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ёнғин ўчириш қурилмаси — ўт ўчириш моддасини чиқариш орқали ёнғинни ўчиришга мўлжалланган стационар техник воситалар тўплами;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ёнғин автоматикаси тизими — объектнинг ёнғин хавфсизлигини таъминлаш учун мўлжалланган ўзаро алоқа қилувчи ёнғин сигнализацияси, ёнғин тўғрисида хабар бериш, одамларни огоҳлантириш ва эвакуация қилиш, тутунга қарши шамоллатиш тизимлари ҳамда автоматик ёнғин ўчириш қурилмалари ва бошқа автоматик ёнғинга қарши ҳимоя техник ускуналари мажмуи;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ёнғин хабарчиси — ёруғлик, товуш, нутқ сигнали (уларнинг комбинацияси) ёки инсоннинг сезги аъзоларига бошқа таъсирлар орқали, одамларга ёнғин ҳақида хабар бериш учун мўлжалланган техник восита;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ёнғин хабарлагичи — ёнғин оқибатида атроф муҳит жисмоний параметрларидаги ўзгаришларни кузатиш орқали ёнғинни аниқлаш ва (ёки) ёнғин ҳақида сигнални шакллантириб бериш учун мўлжалланган техник воситаси;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
кечиктириш камераси — босим сигнализатори линиясига ўрнатилган ва сув таъминоти манбаи босимининг кескин ўзгариши туфайли сигнал клапанининг очилишидан келиб чиқадиган сохта ташвиш сигналларни эҳтимолини минималлаштириш учун мўлжалланган мослама;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
модулли ёнғин ўчириш қурилмаси — ёнғин ўчириш вазифасини мустақил бажара оладиган бир ёки бир неча модуллардан иборат алоҳида объект (бино, бинонинг бир қисми ва (ёки) технологик ускуна)ни ўчириш учун мўлжалланган автоматик ёнғин ўчириш қурилмаси;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
найча — ўт ўчириш моддасини чиқариш ва тарқатиш учун мўлжалланган мослама;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
сув ёки кўпик сепиш хариталари — спринклерли ёки дренчерли пуркагичларни ўрнатилаётган бино ва иншоотларнинг хоналарида жойлашув хариталари;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ўт ўчириш моддаси — ёнишни тўхтатиш учун шароит яратишга имкон берадиган физик-кимёвий хусусиятларга эга модда;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
қўл ёнғин хабарлагичлари — қўл орқали ёнғин ҳақида сигнални шакллантириб берадиган ёнғин хабарлагичлари.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
3. Ушбу ШНҚда қуйидаги шартли белгиланишлар ва қисқартмалар қўлланилган:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Г-ЁЎҚ — газли ёнғин ўчириш қурилмалари;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
АЁЎҚ — автоматик ёнғин ўчириш қурилмалари;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
К-АЁЎҚ — кукунли автоматик ёнғин ўчириш қурилмалари;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
С-АЁЎҚ — спринклерли автоматик ёнғин ўчириш қурилмалари;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Д-АЁЎҚ — дренчерли автоматик ёнғин ўчириш қурилмалари;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ЁС — ёнувчан суюқлик;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ГЎЎМ — газли ўт ўчириш моддаси;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ЕАС — енгил алангаланувчи суюқлик;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ХБЭБТ — хабар бериш эвакуацияни бошқариш тизими;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ТҲ — техник ҳужжат;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ЁСТ — ёнғин сигнализация тизимлари.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
3-боб. Умумий қоидалар
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
4. Автоматик ёнғин сигнализацияси ва ёнғин ўчириш қурилмалари билан ҳимоя қилинадиган бино, иншоот, хона ва жиҳозларнинг рўйхати мазкур ШНҚнинг 1-иловасига мувофиқ бўлиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
АЁЎҚ ва ЁСТ орқали ҳимоя қилинадиган бино ва иншоотлар ҳамда уларнинг хоналарини ишлаб чиқариш жараёнининг хусусиятига кўра ўт ўчириш моддалардан фойдаланиш имконияти ва шартларини ҳисобга олган ҳолда лойиҳалаштириш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ҳавода портловчи муҳит ҳосил бўлмаса, «C» синфидаги ёнғинларни автоматик ёнғин ўчириш қурилмалари билан ўчиришга йўл қўйилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
5. Ёнғин ўчириш ва ёнғин сигнализацияси қурилмаларининг шартли графикли белгилари ГОСТ 28130-89 талабларига мувофиқ бўлиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Автоматик ёнғин ўчириш қурилмалари бир вақтнинг ўзида автоматик ёнғин сигнализацияси функцияларини ҳам бажариши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Автоматик ёнғин ўчириш қурилмасининг тури, ўчириш усули, ўт ўчириш моддаси ёнғин хавфини ва ишлаб чиқариладиган, сақланадиган ҳамда фойдаланиладиган моддалар, материалларнинг физик-кимёвий, шунингдек ҳимояланадиган жиҳозларнинг хусусиятларини ҳисобга олган ҳолда лойиҳалаш топшириғига асосан белгиланиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
6. Бино ва иншоотларда ёнғин ўчириш қурилмаларини лойиҳалашда фақат ёнғин сигнализацияси талаб қилинадиган алоҳида хоналар мавжуд бўлса, техник-иқтисодий асослар орқали бу хоналарда автоматик ёнғин ўчириш қурилмаларини лойиҳалашга йўл қўйилади. Бунда, ёнғин ўчирувчи модданинг узатиш тезлигини норматив деб қабул қилиниши, унинг сарфи эса чекланган бўлмаслиги керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
7. Ёнғин ўчириш қурилмалари ишлаб кетган ҳолатда технологик регламентга ёки ушбу ШНҚнинг талабларига мувофиқ ҳимояланадиган хонада технологик жиҳозни ўчириш учун сигнал берилиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
8. Бино ва иншоотларнинг автоматик ёнғин ўчириш қурилмалари ҳамда ёнғин сигнализацияси тизимлари лойиҳалаштириш топшириғига мувофиқ аниқланиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
4-боб. Сув, паст ва ўрта карраликдаги кўпикли ёнғин ўчириш қурилмалари
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1-§. Умумий қоидалар
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
9. Сувли ва кўпикли ёнғин ўчириш қурилмалари ГОСТ 28130-89 га мувофиқ бажарилиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
10. Ёнғин ўчириш қурилмаларининг параметрлари мазкур ШНҚнинг 2-иловасидаги 1 — 3-жадвалларга мувофиқ аниқланиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
11. Сув, паст ва ўрта карраликдаги кўпик ҳосил қилувчи ҳамда намлантирувчи восита билан аралашган сувли ёнғин ўчириш қурилмалари С-АЁЎҚ ва Д-АЁЎҚ бўлиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
12. Ўт ўчириш моддаси сифатида сувга аралаштириб намлантирувчи восита қўлланилганда, майдон учун ҳисобланадиган қурилмаларнинг сув сарфи ва иш вақти мазкур ШНҚнинг 1-жадвалига мувофиқ сувли ёнғин ўчириш қурилмалари каби ҳисобланиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
13. Кучланиш остидаги очиқ изоляцияланмаган электр токини ўтказувчи қисмларга эга бўлган хоналар учун сувли ва кўпикли ёнғин ўчириш қурилмалар ўрнатилганда, улардан чиққан ўт ўчириш моддаси ёнғин ўчоғига етказиб берилгунга қадар, ушбу хоналарда электр таъминоти автоматик тарзда ўчирилиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
14. Технологик жиҳозлар ва техник майдончалари мавжуд хоналарда автоматик ёнғин ўчириш қурилмалари (К-АЁЎҚ, С-АЁЎҚ ва Д-АЁЎҚ)ни ўрнатишда қуйидагилар инобатга олиниши керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
эни ёки кесим диаметри 0,75 m дан ортиқ бўлган, юза текислигидан 0,7 m дан баландликда жойлашган горизонтал ва ётиқ шамоллатиш каналлари;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
автоматик ёнғин ўчириш қурилмаларига ҳимоя майдонига суюқлик, кўпикларни сепишига тўсқинлик қилса, бунда майдонча ва қути остига қўшимча равишда қўзғатиш тизими билан жиҳозланган спринклер ёки дренчер пуркагичлар ўрнатиш.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
15. Спринклерли ёки дренчерли пуркагичлар мазкур ШНҚнинг 1-жадвали талабларига мувофиқ ва уларнинг техник тавсифлари ҳамда сув ёки кўпик сепиш хариталарини ҳисобга олган ҳолда ўрнатилиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
16. Ёнғин ўчириш қурилмаларида қўлланадиган арматураларни беркитиш мосламаларининг турлари (зулфинлар) ҳолатини («ёпиқ», «очиқ») кўз орқали (визуал) назорат қилиш имконияти таъминланиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Беркитиш мосламаси ҳолатини датчиклар орқали назорат қилишга йўл қўйилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
17. Пуркагичларни ўрнатиш ва уларнинг техник тавсифлари, сув ёки кўпик сепиш хариталари қуйидаги 1-жадвалга мувофиқ бўлиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

1-жадвал

Хоналар гуруҳи

Сепиш жадаллиги, l/(сm2), кам эмас

Битта спринклер пуркагичи ёки ундовчи тизимидаги иссиқлик қулфи томонидан назорат қилинадиган максимал майдон m2

Сув сарфини, кўпик ҳосил қилувчи моддаси ҳамда эритмасини ҳисоблаш учун майдон, m2

Сувли ёнғин ўчириш қурилмалари ишлашининг давомийлиги,

min

Спринклер пуркагичлар ёки енгил эрувчан қулфлар орасидаги максимал масофа,

m

Сув билан

Кўпик ҳосил қилувчи модда билан

1

0,08

-

12

120

30

4

2

0,12

0,08

12

240

60

4

3

0,24

0,12

12

240

60

4

4.1

0,3

0,15

12

360

60

4

4.2

-

0,17

9

360

60

3

5

2-жадвал бўйича

9

180

60

3

6

2-жадвал бўйича

9

180

60

3

7

2-жадвал бўйича

9

180

-

3

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Изоҳлар:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1. Хоналарни дренчер қурилмалари билан жиҳозлашда сув сарфининг миқдори, кўпик ҳосил қилувчи модда ва бир вақтнинг ўзида ишлаётган секциялар сонини ҳисоблаш учун майдон технологик талабларни инобатга олган ҳолда аниқланиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2. Паст ва ўрта карраликдаги кўпикли ёнғин ўчириш қурилмаларининг ишлаш давомийлигини қуйидагича қабул қилиш лозим:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
портлаб-ёниш ва ёнғин хавфи бўйича «А», «Б», «В1» тоифали хоналар учун — 15 min;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
портлаб-ёниш ва ёнғин хавфи бўйича «В2» ва «В3» тоифали хоналар учун — 10 min.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
3. Ёнғин ўчириш қурилмаларида ўт ўчириш воситаси сифатида умумий мақсадли, кўпик ҳосил қилувчи моддага асосланган намловчи восита қўшилган сув ишлатилганда, сув ёки кўпик сепиш жадаллиги сувли ёнғин ўчириш қурилмаларга нисбатдан 1,5 баравар кам олиниши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
4. С-АЁЎҚ лар учун суғориш жадаллигининг ҳамда сув ва кўпик ҳосил қилувчи модданинг сарф қилиш учун майдон қийматлари баландлиги 10 m гача бўлган шунингдек, ёруғлик фонарларининг умумий майдонининг 10 фоиздан ортиқ бўлмаган майдонидаги фонарли хоналар учун келтирилган.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Фонарларнинг майдони 10 фоиздан ортиқ бўлганда, уларнинг баландлигини фонар том қопламасигача олиниши керак. Баландлиги 10 m дан 20 m гача бўлган хоналар учун қурилманинг белгиланган параметрлари мазкур ШНҚнинг 3-жадвалидан олиниши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
5. Сувли ва кўпикли ёнғин ўчириш қурилмалари билан ҳимояланадиган майдон ушбу жадвалда келтирилган сув сарфини ҳисоблаш майдонидан кам бўлса, ёнғин ўчириш қурилмаси учун сув ёки кўпик ҳосил қилувчи эритмасининг сарфи, ҳақиқий майдондан келиб чиққан ҳолда аниқланиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
18. Омборхоналарда сақланадиган материалларни тахланиш баландликларига кўра сув ёки кўпик сепиш жадалликларининг кўрсаткичлари қуйидаги 2-жадвалга мувофиқ олиниши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

 

2-жадвал

Омборхоналарда сақланадиган материалларни тахланиш баландлиги, m

Хоналар гуруҳи

5

6

7

Сепиш жадаллиги, l /(сm2), кам эмас

сув билан

кўпик ҳосил қилувчи эритма билан

сув билан

кўпик ҳосил қилувчи эритма билан

сув билан

кўпик ҳосил қилувчи эритма билан

1 гача

0,08

0,04

0,16

0,08

-

0,1

1 дан юқори

2 гача

0,16

0,08

0,32

0,2

-

0,2

2 дан юқори

3 гача

0,24

0,12

0,4

0,24

-

0,3

3 дан юқори

4 гача

0,32

0,16

0,4

0,32

-

0,4

4 дан юқори

5,5 гача

0,4

0,32

0,5

0,4

-

0,4

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Изоҳлар:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1. 6-гуруҳда резина, резина техник маҳсулотларни (РТМ), каучук ва смолаларни сувга аралашган намловчи восита ёки паст каррали кўпик билан ўчиришга йўл қўйилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2. Омборхоналарда сақланадиган материалларни тахланиш баландлиги 5,5 m гача ва хона баландлиги 10 m дан ортиқ бўлган омборлар учун 5 — 7 гуруҳлардаги сув ва кўпик ҳосил қилувчи эритмасининг сарфининг майдони ҳамда жадаллик қийматлари хона баландлигининг ҳар 2 m учун 10 фоизга оширилиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
3. Умумий мақсадли кўпик ҳосил қилувчи эритмаси билан сув ёки кўпик сепиш жадаллиги мазкур жадвалда келтирилганидек бўлиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2-§. С-АЁЎҚлар
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
19. Сувли ва кўпикли ёнғин ўчиришнинг С-АЁЎҚ лари хоналардаги ҳаво ҳароратини инобатга олиб қуйидагича лойиҳалаштириши лозим:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
сув билан тўлдирилган — ҳавонинг минимал ҳарорати 5°C ва ундан юқори бўлган хоналар учун;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ҳаво билан тўлдирилган — биноларнинг 5°C дан паст бўлган минимал ҳароратли иситилмайдиган хоналари учун.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
20. Баландлиги 20 m дан ортиқ бўлмаган хоналар учун С-АЁЎҚ ларни лойиҳалаштириш лозим (бино ва иншоотлар том ёпмаларининг конструктив элементларини ҳимоя қилиш учун мўлжалланган қурилмалар бундан мустасно).
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
20 m дан ортиқ бўлган хоналар учун қурилмаларнинг параметрларини мазкур ШНҚнинг 1-жадвалига мувофиқ хоналарнинг 1-гуруҳи бўйича қабул қилиш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
21. С-АЁЎҚ нинг бир секцияси учун 800 тадан ортиқ бўлмаган барча турдаги спринклерли пуркагичлар қўлланилиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ҳаво қурилмаларининг ҳар бир секциясидаги қувур ўтказгичларнинг умумий идиши 3 m3 дан ошмаслиги керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Спринклер қурилманинг ҳар бир секцияси мустақил бошқарув уламага эга бўлиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

 

3-жадвал

Хоналарнинг баландлиги, m

Хоналар гуруҳи

1

2

3

4

5

1

2

3

4

5

Суғориш интенсивлиги, l/(sm2) кам эмас

сув, кўпик ҳосил қилувчи эритма сарфини ҳисоблаш учун майдон, m2

сув билан

сув билан

кўпик ҳосил қилувчи эритма билан

сув билан

кўпик ҳосил қилувчи эритма билан

сув билан

кўпик ҳосил қилувчи эритма билан

сув билан

кўпик ҳосил қилувчи эритма билан

10 дан

12 гача

0,09

0,13

0,09

0,26

0,13

0,33

0,17

-

0,20

132

264

264

396

475

12 дан юқори

14 гача

0,1

0,14

0,1

0,29

0,14

0,36

0,18

-

0,22

144

288

288

432

518

14 дан юқори

16 гача

0,11

0,16

0,11

0,31

0,16

0,39

0,2

-

0,25

156

312

312

460

552

16 дан юқори

18 гача

0,12

0,17

0,12

0,34

0,17

0,42

0,21

-

0,27

166

336

336

504

605

18 дан юқори

20 гача

0,13

0,18

0,13

0,36

0,18

0,45

0,23

-

0,30

180

360

360

540

650

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Изоҳлар:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1. Умумий мақсадли кўпик ҳосил қилувчи эритма билан сепиш жадаллиги мазкур жадвалда келтирилганидек қабул қилиниши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2. Акселераторлар билан жиҳозланган бошқариш узелидан фойдаланилганда, ҳаволи қурилмалардаги қувур ўтказгичларнинг идиши 4,0 m3 гача оширилишига йўл қўйилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
3. Битта спринклерли секция билан бинонинг бир нечта қаватлари ёки хоналари ҳимоя қилинганда, ёнғин чиққан манзилни аниқлаштирувчи сигнални бериш, шунингдек хабарлагич ва тутунга қарши ҳимоя тизимларини ишга тушириш учун тўйдирувчи қувур ўтказгичларига суюқлик оқими сигнализаторларини ўрнатишга йўл қўйилади (шлейфли қувур ўтказгичлар бундан мустасно).
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
4. Суюқлик оқими сигнализаторидан олдин беркитиш арматурасини ўрнатишга йўл қўйилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
22. Спринклерли пуркагичлар пол сатҳи бўйлаб бир хил сув ёки кўпик сепишни таъминлаши ҳамда ёнғин хавфлилиги бўйича «К0» ва «К1» синфидаги тўсинли томёпмалари (қопламалари) бўлган биноларда бўртиб чиқадиган қисмларининг баландлиги 0,32 m дан, бўртиб чиқмаганда эса 0,2 m дан ортиқ бўлганда, тўсинлар, плиталарнинг қовурғалари ва томёпманинг (қопламанинг) бошқа бўртиб чиқадиган элементлари орасига ўрнатилиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
23. Спринклерли пуркагичларнинг розеткасидан томёпма (қоплама)нинг текислигигача бўлган масофа 0,08 m дан 0,4 м гача бўлиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ўзининг ўқига нисбатан горизонтал ҳолатда ўрнатилган спринклер пуркагичнинг қайтаргичидан, томёпма (қоплама) текислигигача бўлган масофа 0,07 m дан 0,15 m гача бўлиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Пуркагичларни яширин ҳолатда ёки осма шифтлар ичига ўрнатишга йўл қўйилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
24. Қиялиги 1/3 дан ортиқ бўлган, бир ва икки нишабли томёпмаларига эга бўлган биноларда горизонтал бўйича спринклерли пуркагичлардан деворгача ва томёпмасининг энг юқори қисмигача бўлган масофа ёнғин хавфлилиги бўйича «К0» синфидаги томёпмаларида 1,5 m дан ортиқ бўлмаслиги ва қолган ёнғин хавфи синфига тегишли томёпмаларида эса 0,8 m дан ошиб кетмаслиги лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
25. Механик шикастланиш хавфи мавжуд бўлган жойларда спринклерли пуркагичлар махсус ҳимоя панжаралари билан ҳимояланган бўлиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
26. Спринклерли пуркагич розеткалари қуйидагича ўрнатилиши керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
сув билан тўлдирилган қурилмаларда — вертикал юқорига, пастга ёки горизонтал;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ҳаво билан тўлдирилган қурилмаларда — вертикал юқорига ёки горизонтал ҳолатда.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
27. Қурилмаларнинг спринклер пуркагичлари хона ва жиҳозларда ўрнатилаётганда, уларни ишлаб кетиш ҳамда атроф-муҳитнинг ҳароратлари мазкур ШНҚнинг 4-жадвалига мувофиқ ҳисобга олиниши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
28. Ҳимояланадиган хона ичида бир хил диаметрдаги сув чиқариш оғзига эга бўлган спринклерли пуркагичлари ўрнатилиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

4-жадвал

Атроф-муҳит ҳарорати, °С

Ишлаб кетиш ҳарорати, °С

38 гача

57

39 дан 50 гача (50 ҳам киради)

68 — 79

51 дан 70 гача (70 ҳам киради)

93

71 дан 100 гача (100 ҳам киради)

141

101 дан ва 140 гача (140 ҳам киради)

182

141 дан 200 гача (200 ҳам киради)

240

201 дан 220 гача (220 ҳам киради)

260

221 дан 300 гача (300 ҳам киради)

343

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
29. Ёнғин хавфлилиги «К1» синфидаги деворлар (тўсиқлар) билан спринклер пуркагичлари орасидаги масофа мазкур ШНҚнинг 1-жадвалида келтирилган масофанинг ярмидан ошмаслиги керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ёнғин хавфлилиги синфи нормаланмайдиган деворлар (тўсиқлар) билан спринклер пуркагичлари орасидаги масофа 1,2 m дан ошмаслиги лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Текис ораёпма (қопламалар) остида ўрнатиладиган сувли ёнғин ўчириш қурилмаларининг спринклерли пуркагичлар орасидаги масофа 1,5 m дан кам бўлмаслиги керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
30. Спринклерли пуркагичларнинг номинал ишлаб кетиш ҳарорати 79°C дан ошмаслиги керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Пуркагичларнинг иссиқлик қулфининг номинал ишлаб кетиш ҳароратини танлаш мазкур ШНҚнинг 27-бандига мувофиқ аниқланиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
3-§. Д-АЁЎҚлари
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
31. Д-АЁЎҚ ларни лойиҳалаш ишларида уларни автоматик равишда ишга тушириш қуйидаги техник воситаларнинг турларидан сигнал бериш орқали амалга оширишни инобатга олиш керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
қўзғатувчи тизимлардан;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ёнғин сигнализацияси қурилмаларидан;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
технологик жиҳозлар датчикларидан.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
32. Сув ёки кўпик ҳосил қилувчи эритма билан тўлдирилган дренчер қурилмаларининг қўзғатувчи қувурларини лойиҳалашда уларни сигнал клапанига нисбатан таъминловчи қувурдаги доимий босимнинг 1/4 қисмидан ортиқ бўлмаган баландликда (m да) ўрнатиш лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
33. Функционал жиҳатдан боғлиқ бўлган бир нечта парда ҳосил қиладиган дренчер учун битта бошқариш уламаси бўлишига йўл қўйилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
34. Дренчерли пардани ишга тушириш автоматик тарзда ёки қўлда (масофадан туриб ёки жойидан) амалга оширилиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
35. Дренчерли парда пуркагичлари орасидаги масофани, сув ёки кўпик ҳосил қилувчи эритманинг сарфини 1 m очиқлик кенглиги учун 1,0 l/s ҳисоблаш орқали аниқланиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
36. Қўзғатувчи тизимининг иссиқлик қулфидан ораёпма (томёпма) текислигигача бўлган масофа 0,08 m дан 0,4 m гача бўлиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
37. Хона кўпик билан ҳажм усулида, кўпикли ёнғин ўчириш қурилмаси ёрдамида тўлдирилганлигида, ҳимоя қилинаётган жиҳозларнинг энг юқори нуқтасидан камида 1 m дан кам бўлмаган баландликда тўлдирилиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ҳимоя қилинадиган хонанинг умумий ҳажми аниқланаётганда, хонада ўрнатилган жиҳозларнинг ҳажми ҳимоя қилинаётган ҳажмдан чиқариб ташланмаслиги керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
4-§. Қурилмаларнинг қувур ўтказгичлари
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
38. Қувур ўтказгичларни ГОСТ 10704-91 мувофиқ пайвандли ва фланецли, пайвандли, фланецли ва резбали боғламалар билан, шунингдек ажралувчи қувур ўтказгич муфталарини ГОСТ 3262-75 мувофиқ пўлатдан тайёрланган қувурлардан лойиҳалаштириш лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ажралувчи қувур ўтказгич муфталарини диаметри 200 mm дан ортиқ бўлмаган қувурлар учун қўллашга йўл қўйилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ечилмайдиган осма шифтлар орқасида, ёпиқ штробларда қувур ўтказгичлар ётқизилганда уларни монтажи пайвандлаш йўли билан амалга оширилиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
39. Келтирувчи қувур ўтказгичлар (ташқи ва ички) шлейфли кўринишда лойиҳаланиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Бошқарув уламалар уч ва ундан кам бўлганда, келтирувчи қувурларни боши берк ҳолатда лойиҳалашга йўл қўйилади. Бунда, ташқи боши берк қувур ўтказгичларнинг узунлиги 200 m дан ошмаслиги лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
40. Шлейфли келтирувчи қувур ўтказгичлар (ташқи ва ички) зулфинлар билан таъмирланадиган қисмларга ажратилиши лозим. Бунда, битта қисмдаги бошқарув уламаларнинг сони учтадан кўп бўлмаслиги керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Қувур узаткичларни гидравлик ҳисоблашда таъмирланадиган ҳудудларнинг шлейфли тармоқларга киритилиши ҳисобга олинмаслиги лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Бунда, шлейфли қувур ўтказгичнинг диаметри бошқарув уламаларига бирлашадиган қувур ўтказгичнинг диаметридан кичик бўлмаслиги керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
41. Сувли ёнғин ўчириш қурилмаларининг келтирувчи (ташқи) ва ёнғинга қарши қувур ўтказгичларининг хўжалик-ичимлик ёки ишлаб чиқариш сув таъминоти тармоқларини умумий бўлишига йўл қўйилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
42. Ишлаб чиқариш ҳамда санитария-техник жиҳозларни ёнғин ўчириш қурилмаларининг тўйдирувчи қувур ўтказгичларига улашга йўл қўйилмайди.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
43. Сув тўлдирилган С-АЁЎҚ ларда диаметри 65 mm ва ундан ортиқ бўлган таъминловчи қувурларга ШНҚ 2.04.01-22 бўйича ўт ўчириш кранларини ўрнатишга йўл қўйилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
44. Спринклер қурилмаларининг қувур ўтказгичларига уланадиган ички ёнғин ўчириш кранларини ўрнатиш ШНҚ 2.04.01-22 талабларига мувофиқ лойиҳалаштирилиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
45. Ўн икки ва ундан ортиқ ёнғин ўчириш кранлари бўлган спринклер қурилмасининг секциясида иккита кириш жойи бўлиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Икки ёки ундан ортиқ секцияга эга бўлган спринклерли қурилмалари учун иккинчи кириш зулфин билан туташ секция орқали амалга оширилишига йўл қўйилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Бошқарув тугунлари устидаги қўл билан фаоллаштирилувчи зулфинларни ўрнатиш лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Келтирувчи қувур ўтказгичлар шлейфланган ва бошқарув узеллари ўртасида ажратувчи зулфинлар ўрнатилган бўлиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
46. Қурилмаларнинг тақсимловчи қувур ўтказгичларининг бир тармоғида чиқиш диаметри 12 mm гача бўлган, олтитадан кўп бўлмаган пуркагичлар ва чиқиш диаметри 12 mm дан ортиқ бўлган, тўрттадан кўп бўлмаган пуркагичлар ўрнатилиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
47. Ҳимояланадиган хоналар ичидаги тарқатувчи қувур ўтказгичларда бир хил турдаги пуркагичлар ёки сачраткичлар ўрнатилиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ёнғин хавфи даражаси ва ёнғин юкламаси 181 MJ/m2 дан кўп бўлмаган I-гуруҳга ҳамда ёнғин хавфи даражаси ва ёнғин юкламаси 181 MJ/m2 дан 1400 MJ/m2 гача бўлган II-гуруҳга киритилган хоналар учун спринклерли пуркагич ва сачраткичларнинг иссиқлик қулфи диаметри 5 mm дан катта бўлмаган иссиқликка сезгир колба асосидаги синувчан иссиқликка сезгир элемент билан бажарилиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
48. Спринклерли қурилмаларга тааллуқли тўйдирувчи ва тарқатувчи қувур ўтказгичларига эшик ва технологик тешикларни суғориш учун, дренчер пардаларни ва тўйдирувчи қувур ўтказгичларга қўзғатувчи тизим билан ишга туширадиган дренчерларни улашга йўл қўйилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
49. Д-АЁЎҚ нинг ундовчи қувур ўтказгичи диаметри 15 mm дан кам бўлмаслиги керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
50. Боши берк ва ҳалқасимон таъминот қувурлари шартли ўтиш диаметри камида 50 mm бўлган ювиш кранлари ёки тиқинлар билан жиҳозланиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Берк қувур ўтказгичларда кран ёки тиқинларни ҳудуд охирида, шлейфли қувур ўтказгичларда эса бошқарув уламаларидан энг чекка нуқтасида ўрнатиш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
51. Диаметри 40 mm ва ундан катта бўлган, металлдан тайёрланган ҳамда қувур ўтказгичларга ўрнатилган беркитувчи қурилмалар арматуранинг ишлаши вақтида пайдо бўладиган кучлар узатмаларга ўтмаслиги учун бинонинг қурилиш конструкцияларига мустаҳкам ўрнатилиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
52. Тўйдирувчи ва тарқатувчи узатмаларга беркитувчи арматура ўрнатилишига йўл қўйилмайди (мазкур ШНҚнинг 19, 39, 43, 45, 47-бандларида келтирилган ҳолатлар бундан мустасно).
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Спринклерли қурилмалар қувур ўтказгичларининг юқори нуқталарида ҳаво чиқариш мосламалари сифатида тиқинли кранлар ҳамда хонанинг энг узоқ ва юқори нуқтасида жойлашган пуркагич олдидаги босимни назорат қилиш учун манометр остига кран ўрнатишга йўл қўйилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
53. Ҳаволи спринклер қурилмаларининг тўйдирувчи ва тарқатувчи қувур ўтказгичлари бошқарув узелига ёки тушиш мосламаларига қуйидаги тенг қиялик билан ётқизилиши керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ташқи диаметри 57 mm дан кам бўлган қувурлар учун 0,01 (100 m учун — 1 m нишаб);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ташқи диаметри 57 mm ва ундан ортиқ бўлган қувурлар учун 0,005 (100 m учун — 0,5 m нишаб).
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
54. Қурилманинг тўйдирувчи қувур ўтказгичларида босимни 1,0 MPa дан ошиб кетишини олдини олиш чораларини кўриш лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
55. Сув, паст ва ўрта карраликдаги кўпик ҳосил қилувчи ёнғин ўчириш қурилмаларини ҳисоблаш усули мазкур ШНҚнинг 3-иловасига мувофиқ амалга оширилиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
5-§. Қувур ўтказгичларни маҳкамлаш
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
56. Қувур ўтказгичларни маҳкамлаш ва жиҳозларни ўрнатиш ҚМҚ 2.04.04-97, ШНҚ 2.04.11-22 ҳамда ҚР 05.05-23 талабларига мувофиқ амалга ошириш зарур.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
57. Қувур ўтказгичлар тутқичлар билан бевосита қурилиш конструкцияларига маҳкамланиши, улардан бошқа конструкциялар учун таянч сифатида фойдаланишга йўл қўйилмайди.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
58. Қувурўтказгичларни бинолардаги технологик қурилмалар конструкцияларига фақат алоҳида ҳоллардагина маҳкамлашга йўл қўйилади. Бунда, технологик қурилмалар конструкцияларига тушадиган юклама маҳкамлаш элементлари учун ҳисобланган юкламадан камида икки баробар кўп бўлиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
59. Қувурларни маҳкамлаш тугунлари 4 m дан ортиқ бўлмаган масофада кетма-кетликда ўрнатилиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Шартли ўтиш диаметри 50 mm дан ортиқ бўлган қувурлар учун маҳкамлаш тугунлари орасидаги масофани 6 m гача оширишга йўл қўйилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
60. Узунлиги 1 m дан ортиқ бўлган тарқатувчи қувур ўтказгичларида тик (эгри) қувурлар қўшимча тутқичлар билан маҳкамланиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Тутқичдан тик (эгри) қувурлардаги пуркагичгача бўлган масофа 0,15 m дан кам бўлмаслиги лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
61. Шартли ўтиш диаметри 25 mm ва ундан кам бўлган қувур учун тақсимловчи қувур узаткичдаги ушлагичдан охирги пуркагичгача бўлган масофа 0,9 m дан, диаметри 25 mm дан ортиқ бўлса 1,2 m дан ошмаслиги керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
62. Қурилиш конструкциясининг гилзалари ва тиқинлари орқали қувур ўтказгичларни ётқизишда, қўшимча маҳкамлагичларсиз таянч нуқталари орасидаги масофа 6 m дан ошмаслиги лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
6-§. Бошқарув узеллари
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
63. Бошқарув узелларини лойиҳалашда қуйидагиларни инобатга олган ҳолда амалга оширилиши керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бошқарув узелларининг ишга тушиши ҳақидаги сигнални текширишни;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бошқарув узелларидан олдин ва кейин босимни ўлчашни.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
64. Бошқарув узелларининг қурилмаларини бошқарув уламалари ҳаво ҳарорати 5°C ва ундан юқори бўлган ва техник хизмат кўрсатувчи ходимларнинг эркин киришини таъминлайдиган насос станциялари, ёнғин постлари ҳамда ҳимояланадиган хоналарга жойлаштирилиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ҳимояланадиган хонада жойлашган бошқарув уламалари ушбу хоналардан оловбардошлилик чегараси камида «REI 45» бўлган ёнғинга қарши тўсиқлар ва ораёпмалар ҳамда оловбардошлилик чегараси «EI 30» дан кам бўлмаган эшиклар билан ажратилиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ҳимояланадиган хоналардан ташқарида жойлашган бошқарув уламалар ойнали ёки тўрсимон тўсиқлар билан ажратилиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
65. Сув билан тўлдирилган спринклер қурилмаларининг бошқарув тугунларида (ёнғин ҳақида) ёлғон ишлаб кетиш сигналларини олдини олиш мақсадида, босим сигнализатори олдидан кечиктириш камерасини ўрнатишга йўл қўйилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
66. Кўпикли С-АЁЎҚ ларни бошқарув узелларига бурама очиш (зулфин)ни бошқарув узелидан юқорида ўрнатишга йўл қўйилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
7-§. Сув ва кўпикли ёнғин ўчириш қурилмаларининг сув таъминоти
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
67. Турли вазифаларни бажарувчи сувўтказгичларидан сувли ёнғин ўчириш қурилмаларини сув билан таъминлаш манбаи сифатида фойдаланиш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Сув узатмасининг гидравлик параметрлари (босим кучи, сув сарфи) қурилманинг ҳисобланган параметрларини таъминламаса, бунда босимни ошириш учун насосли станция лойиҳаланиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Кўпикли ёнғин ўчириш қурилмаларининг сув таъминоти манбаи ичимлик суви бўлмаган мақсадлар учун мўлжалланган сув қувурлари бўлиши лозим. Бунда, сувнинг сифати қўлланиладиган кўпик ҳосил қилувчи моддаларга оид техник талабларига мувофиқ бўлиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Сув олиш пайтида оқимнинг узилишини таъминловчи қурилма мавжуд бўлганда, ичимлик суви қувуридан фойдаланишга йўл қўйилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
68. Сувли ёнғин ўчириш қурилмалари учун сувнинг ҳисобий миқдори сувўтказгичларнинг қувур ўтказгичлари идишларида сақланиши, бунда улардаги сув бошқа эҳтиёжлар учун сарфланишига йўл қўйилмайди.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
69. Сувли ёнғин ўчириш қурилмалари учун қувур ўтказгичлар идишининг ҳажмини аниқлашда, ёнғинни ўчиришнинг бутун вақти давомида уларни автоматик равишда сув билан тўлдириш имкониятини ҳисобга олиш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
70. Сувнинг ҳажми 1000 m3 ёки ундан кам бўлганда, сувни битта идишда сақлашга йўл қўйилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
71. Кўпикли ёнғин ўчириш қурилмалари учун кўпик ҳосил қилувчи модданинг 100 фоиз захираси (ҳисоблангандан ташқари) бўлиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
72. Кўпик ҳосил қилувчи модданинг сақлаш шароитлари маҳсулотнинг техник йўриқномаси талабларига мувофиқ бўлиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
73. Кўпик ҳосил қилувчи модданинг тайёр аралашмасини аралаштириш учун идишда сақлашда, унинг периметри бўйлаб ундаги ҳисобланган сув сатҳидан 0,1 m пастроқда ётқизилган тешикли қувур узаткич бўлиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
74. Кўпикли ёнғин ўчириш қурилмалари учун кўпик ҳосил қилувчи модданинг миқдорини аниқлашда ёнғин ўчириш қурилмаси қувур ўтказгичларининг идишлари сонини ҳам ҳисобга олиш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
75. Сувли ва кўпикли ёнғин ўчириш қурилмалари учун ўт ўчириш моддасининг ҳисобий миқдори учун максимал тикланиш муддати ШНҚ 2.04.02-19 талабларига мувофиқ олиниши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
76. Спринклер ва дренчер қурилмаларида автоматик сув тўйдирувчи сув (камида 0,5 m3 ) ва сиқилган ҳаво билан тўлдирилган идиш бўлиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Автоматик сув тўйинтирувчи сифатида қуйидагича сув қувурларидан фойдаланишга йўл қўйилади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ҳажми камида 40 l бўлган;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
оралиқ мембрана идишига эга бўлган;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
таъминлаб турувчи насос ёки турли мақсадлар учун мўлжалланган бошқарув узелларини ишга туширишни таъминловчи;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
кафолатланган босимга эга бўлган.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
77. Қўлда ишга тушириладиган, ички ёнув двигателидан ишлайдиган ҳамда эҳтиёт захирасидаги ёнғин насоси бўлган ёнғин ўчириш қурилмаларида 10 min давомида ўт ўчириш моддасининг ҳисобий истеъмоли (сарфи) билан қурилманинг ишлашини таъминлаш учун автоматик сув тўйинтирувчи ускуна бўлиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
78. Асосий насослар ёқилганда автоматик сув тўйинтирувчи ўчирилиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
79. Баландлиги 30 m дан ортиқ бўлган биноларда ёрдамчи сув тўйинтирувчини юқори техник қаватларга жойлаштиришга йўл қўйилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
80. Ер ости иншоотларида ёнғин содир бўлганда, сувни чиқариб ташлаш учун ускуналар бўлиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
81. Кўпикли ёнғин ўчириш қурилмаларида уларни синаб кўришда ёки қувур ўтказгичларни таъмирлашда, улардан кўпик ҳосил қилувчи моддани махсус идишга тўплаш лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
8-§. Ёнғин ўчириш насос станциялари
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
82. ШНҚ 2.04.02-19 талабларига мувофиқ автоматик ёнғин ўчириш насос станцияларининг сув узатишни таъминланганлик даражаси бўйича 1-тоифага тегишли бўлиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
83. Ёнғин ўчириш насос станциялари биноларнинг (турар жой объектлари бундан мустасно) алоҳида хоналарида биринчи, ярим ертўла (цокол) ёки ертўла қаватларида жойлаштирилиши ҳамда алоҳида ташқарига чиқиш йўлига ёки ташқарига олиб чиқувчи зина катагига эга бўлиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
84. Ёнғин ўчириш насос станцияларини алоҳида ёки қўшимча (ёнма-ёнма қурилган) биноларда жойлаштиришга йўл қўйилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ёнғин ўчириш насос станцияларининг хонаси бошқа хоналардан оловбардошлилик чегараси «REI 45» бўлган ёнғинга қарши ораёпмалар ва тўсиқлар билан ажратилган бўлиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ёнғин ўчириш насос станцияларининг хоналарида ҳаво ҳарорати 5 дан 35°C гача, нисбий намлиги эса 25°C да 80 фоиздан юқори бўлмаслиги лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ишчи ва фавқулодда ёритиш ШНҚ 2.01.05-24 талабларига мувофиқ амалга оширилиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ёнғин ўчириш насос станциялари хонаси телефон алоқаси воситалари билан жиҳозланган ёнғин назорати пости хонасига уланган бўлиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ёнғин ўчириш насос станциялари хонасига кириш жойининг тепасида «Ёнғинни ўчириш насос станцияси» деб ёзилган нурли (электрон) табло ўрнатилиши ва фавқулодда ёритиш тармоғига уланиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
85. Ёнғин ўчириш насос станциялари хоналарида жиҳозларни жойлаштириш ШНҚ 2.04.02-19 талабларига мувофиқ амалга оширилиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
86. Ёнғин ўчириш насос станциялари кўчма ёнғин ўчириш техникасига улаш учун насос станцияси хонасидан ташқарига чиқарилган қувур ўтказгичларнинг ташқи қисми улаш каллаклари билан жиҳозланган бўлиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Қувур ўтказгичлар ёнғин ўчириш қурилмаларининг етакчи секцияларини энг катта ҳисобланган сарф билан таъминлаши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ташқаридаги улаш каллаклари бир вақтнинг ўзида камида иккита ёнғин-қутқарув техникаларини улаш имкониятини ҳисобга олган ҳолда жойлаштирилиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
87. Ёнғин ўчириш насос станциясида камида иккита ёнғин ўчириш, дозатор насослари (битта захира) бўлиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
88. Идишни ўт ўчирувчи модда билан тўлдириб турувчи қувур ўтказгичларга ўрнатиладиган зулфинлар насос станцияси хонасида ўрнатилиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
89. Идишларда (идишларда) ўт ўчириш моддасининг даражасини кўз билан (визуал) назорат қилиш учун ўлчов таёғи бўлган назорат-ўлчаш ускуналари насос станцияси хонасида жойлаштирилиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
5-боб. Юқори каррали кўпикли ёнғин ўчириш қурилмалари
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1-§. Қурилмаларнинг таснифлари
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
90. Юқори каррали кўпикли ёнғин ўчириш қурилмалари ГОСТ 27331-87 га мувофиқ «А2» ва «В» синфидаги ҳажмли ва маҳаллий (локал) ёнғинларни ўчириш учун қўлланилиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
91. Юқори каррали кўпикли ёнғин ўчириш қурилмалари хоналарни тўлиқ ҳимоя қилишда, қурилмалардан фойдаланиш техник жиҳатдан имконсиз ёки иқтисодий жиҳатдан мақсадга мувофиқ бўлмаган ҳолларда алоҳида агрегатлар ёки жиҳозлардаги ёнғинларини ўчириш учун ўрнатилиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
92. Ҳимоя қилинаётган биноларга таъсири бўйича юқори каррали кўпикли ёнғин ўчириш қурилмалари қуйидаги таснифларга бўлиниши лозим:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ҳажм бўйича ёнғин ўчириш қурилмалари;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ҳажм бўйича маҳаллий ёнғин ўчириш қурилмалари.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ҳажм бўйича ёнғин ўчириш қурилмалари қуйидагича жойлаштирилиши керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
генераторлар хона шифтининг орқасига унинг юзаси бўйича бир текис тақсимланиб, тўсилган жойларни ҳам киритган ҳолда хона бутун ҳажмининг кўпик билан тўлдирилишини таъминлаган ҳолда;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
генераторлар хонанинг бевосита ҳимоя қилинаётган ҳудуди ёки технологик бирлик устига.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ҳажм бўйича ёнғин ўчириш қурилмаларини ҳисоблаш ва лойиҳалаш учун дастлабки маълумотлар қуйидагилардан ташкил топиши лозим:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ёнғин ўчириш қурилмаси билан ҳимояланиши керак бўлган хоналар рўйхати, асосий пол сатҳининг устига ўрнатиладиган мустаҳкам асосли қўшимча пол қоплама (фальшпол)лар ва осма шифтлар бўшлиқларининг мавжудлиги тўғрисидаги;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бир вақтнинг ўзида ёнғин ўчириш қурилмаси билан ҳимояланиши керак бўлган хоналар (йўналишлар) сони;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
хонанинг геометрик параметрлари (хона конфигурацияси, тўсувчи конструкцияларнинг узунлиги, кенглиги ва баландлиги);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ораёпмаларининг тузилиши ва муҳандислик коммуникацияларининг жойлашуви;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
тўсувчи конструкцияларда доимо очиқ бўлган тешиклар майдони ва уларнинг жойлашуви;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ҳимояланадиган хонадаги рухсат этилган максимал босим тўғрисидаги;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ҳимояланадиган хонада ва қурилманинг таркибий қисмлари жойлашган хонадаги ҳарорат, босим ва намлик диапазони;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
хонадаги моддалар ва материалларнинг ёнғин хавфи рўйхати, кўрсаткичлари ва ГОСТ 27331-87 бўйича тегишли ёнғин синфи;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ёнғин юкини тақсимлаш тури, ҳажми ва схемаси;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
шамоллатиш, кондиционерлаш, ҳаво иситиш тизимларининг мавжудлиги;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
технологик жиҳозларнинг тавсифлари;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
хоналар тоифаси — электр қурилмаларни ўрнатиш қоидалари бўйича тасдиқланган нормалар ва зоналар синфлари бўйича;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
хонадаги одамларнинг мавжудлиги ва уларни эвакуация қилиш йўллари.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
93. Ҳажм бўйича маҳаллий ёнғин ўчириш қурилмалари ҳажми бўйича ёнғин ўчириш қурилмаларидан фойдаланиш техник жиҳатдан имконсиз ёки иқтисодий жиҳатдан мақсадга мувофиқ бўлмаган ҳолларда алоҳида агрегатлар ёки ускуналарнинг ёнғинини ўчириш учун ишлатилиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
94. Ҳажм бўйича маҳаллий ёнғинни ўчиришнинг ҳисобий ҳажми ҳимояланадиган агрегат ёки ускунанинг баландлигини пол юзасидаги проекция майдонига кўпайтириш орқали аниқланиши, бунда агрегат ёки ускунанинг барча ҳисобий ўлчамлари (узунлиги, кенглиги ва баландлиги) 1 m га оширилиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
95. Ҳажм бўйича маҳаллий ёнғинни ўчириш учун карбонат ангидриддан фойдаланиш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
96. Карбонат ангидрид билан ҳажм бўйича маҳаллий ёнғинни ўчиришда норматив массали ёнғин ўчириш концентрацияси 6 кг/m3 ташкил этиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
97. Ҳажм бўйича маҳаллий ёнғин ўчиришда ГЎЎМни етказиб бериш вақти 30 s дан ошмаслиги керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2-§. Юқори каррали кўпикли ёнғин ўчириш қурилмаларини лойиҳалаштириш
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
98. Юқори каррали кўпикли ёнғин ўчириш қурилмаларида фақат юқори карраликдаги кўпикларни олиш учун мўлжалланган махсус кўпик ҳосил қилувчи моддалардан фойдаланиш лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
99. Юқори каррали кўпикли ёнғин ўчириш қурилмалари ҳимоя қилинаётган ҳажмни, унинг энг баланд нуқтасидан камида 1 m дан ошадиган баландликкача 10 min дан кўп бўлмаган вақт давомида кўпик билан тўлдирилишини таъминлаши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
100. Юқори каррали кўпикли ёнғин ўчириш қурилмаларининг инерционлиги 180 s дан ошмаслиги шартидан келиб чиқиб жиҳоз ҳамда қувур ўтказгичларни узунлиги ва диаметрини танлаш лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
101. Юқори каррали кўпикли ёнғин ўчириш қурилмаларининг кўпик ҳосил қилувчи моддасининг миқдори ҳимоя қилинаётган хоналарнинг ҳисобий ҳажмидан келиб чиққан ҳолда мазкур ШНҚнинг 4-иловасига мувофиқ аниқланиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Агар қурилма бир неча хоналарда қўлланилаётган бўлса, ҳимоя қилиш учун энг катта миқдордаги кўпик ҳосил қилувчи моддани талаб қиладиган хона ҳисобий хона сифатида қабул қилиниши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
102. Ҳажм бўйича маҳаллий (локал) ёнғин ўчириш учун қурилмаларни қўллашда ҳимоя қилинаётган агрегатлар ёки ускуналар катакчасининг ўлчами 5 mm дан кичик бўлмаган металл тўр билан тўсилиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Тўсувчи конструкциянинг баландлиги ҳимоя қилинаётган агрегат ёки жиҳознинг баландлигидан камида 1 m га баландроқ бўлиши ва ундан 0,5 m дан кам бўлмаган масофада жойлашиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
103. Ҳажм бўйича маҳаллий (локал) ёнғин ўчириш ҳажми агрегатни ёки ускунани тўсувчи конструкция асосининг юзасини шу конструкция баландлигига кўпайтириш билан аниқланиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ёнғинни маҳаллий (локал) ўчиришда ҳимоя қилинаётган ҳажмни тўлдириш вақти 3 min дан ошмаслиги лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
104. Юқори каррали кўпикли ёнғин ўчириш қурилмаларини таъминловчи қувур ўтказгичларга пуркагичдан олдинда ўрнатиладиган фильтрловчи элементлар билан жиҳозланган бўлиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Фильтрловчи катакчанинг ўлчами пуркагичдаги оқизиш каналининг минимал ўлчамидан кичик бўлиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
105. Битта хонада фақат бир хил турдаги ва конструкциядаги кўпикли генераторлардан фойдаланиш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Кўпик генераторлари сони ҳисоблаш йўли билан аниқланиши ҳамда камида иккита қабул қилиниши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
106. Кўпик генераторлари механик шикастланиш мумкин бўлган жойларда ўрнатилган бўлса, уларнинг ҳимояси кўзда тутилган бўлиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
107. Юқори каррали кўпикли ёнғин ўчириш қурилмаларида ҳисобланган миқдорга қўшимча равишда кўпик ҳосил қилувчи модданинг 100 фоизли захираси бўлиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
108. Насос станцияларини, юқори каррали кўпикли ёнғин ўчириш қурилмаларнинг сув таъминотини, қувур ўтказгичларни лойиҳалаш ва уларни маҳкамлашда мазкур ШНҚнинг 6-иловаси талабларига амал қилиш лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Қувур ўтказгичларни ГОСТ 3262-75 га мувофиқ руҳ қопланган пўлат қувурлардан лойиҳалаш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
3-§. Ҳавони мажбурий равишда узатувчи генераторларга эга бўлган қурилмалар
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
109. Кўпик генераторлари насос станциясида ёки бевосита ҳимояланадиган хонада жойлаштирилиши, бунда кўпик ҳимояланадиган хонага тўғридан-тўғри генераторнинг чиқиш қисқа қувуридан (патрубкасидан) ёки диаметри генераторнинг чиқиш қисқа қувурининг диаметридан кам бўлмаган, узунлиги эса 10 m дан ошмайдиган махсус каналлар орқали узатилиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
110. Кўпикни етказиб бериш каналлари ёнғин хавфлилиги бўйича «К0» синфига мос келиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
111. Кўпик келиб тушганда ҳимоя қилинадиган хоналарнинг юқори қисмида ҳавони чиқариб юбориш мосламаси бўлиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
112. Ҳимояланадиган хоналарнинг майдони 400 m2 дан ошса, кўпикни хоналарнинг қарама-қарши қисмларида жойлашган камида иккита жойдан амалга ошириш зарур.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
6-боб. Майда пуркаланадиган сувли ёнғин ўчириш қурилмалари
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
113. Майда пуркаланадиган сувли ёнғин ўчириш қурилмалари ГОСТ 27331-87 га мувофиқ «А», «В» синфидаги ёнғин ўчоғларини юза бўйича ҳажмли ва маҳаллий (локал) ўчириш учун қўлланилиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
114. Қурилмаларнинг бажарилиши техник йўриқномаларга мувофиқ бўлиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
115. Чўкиндилар ҳосил қиладиган ёки узоқ муддат сақланганда фазаларга ажралиб кетадиган қўшимчалар қўшилган сув ишлатилганда, қурилмаларда уни аралаштириш учун махсус мосламалар бўлиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
116. Пуркагичларнинг чиқиш жойлари ички ва ташқи муҳитнинг ифлослантирувчи омилларидан ҳимояланган бўлиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ҳимоя чоралари, ускуналар, мосламалар (ички юзаларга ишлов бериш, филтрлар, тўрлар, декоратив қобиқлар, қопқоқлар) қурилманинг ишлаш параметрларини бузмаслиги лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
117. Майда пуркаланадиган сувли ёнғин ўчириш қурилмаларининг қувур ўтказгичлари рухланган ва зангламайдиган пўлатдан тайёрланган бўлиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
118. Майда пуркаланадиган сувли ёнғин ўчириш қурилмаларини ҳисоблаш ва лойиҳалаш ишларида ишлаб чиқарувчи корхонанинг техник тавсияларини инобатга олиш лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
7-боб. Г-ЁЎҚ
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1-§. Умумий қоидалар
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
119. Г-ЁЎҚ лар ГОСТ 27331-87 га мувофиқ «А», «В», «C» синфларининг ва электр жиҳозлари (ишлатиладиган ГЎЎМ учун ТҲда келтирилганидан ошмайдиган кучланишли электр қурилмалари)нинг ёнғинларини бартараф этиш учун ишлатилиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Бунда, Г-ЁЎҚ лардан қуйидаги ёнғинларни ўчиришда фойдаланишга йўл қўйилмайди:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
модданинг ҳажми ичида ўз-ўзидан ёниши ва туташга мойил бўлган толали, сочилувчан, ғовакли ва бошқа ёнувчан материаллар (ёғоч қипиқлари, пахта);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
кимёвий моддалар ва уларнинг аралашмалари, ҳаво таъсирисиз ёниш ва туташга мойил бўлган полимер материаллар;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
металл гидридлари ва пирофор моддалари;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
металл кукунлари (натрий, калий, магний, титан) ёнғинларини.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
120. Ҳажм бўйича ёнғинни ўчириш қурилмалари (азотли ва аргонли ёнғинни ўчириш қурилмалари бундан мустасно) ушбу ШНҚнинг 5-иловасидаги 12-жадвалида келтирилган қийматлардан ошмайдиган герметиклик параметрига эга бўлган стационар тўсиқ конструкцияли хоналарни (жиҳозларни) ҳимоя қилиш учун қўлланилиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Азотли ва аргонли ёнғин ўчириш қурилмалари учун герметик бўлмаган параметри 0,001 m-1 дан ошмаслиги керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
121. Ҳимояланадиган хонанинг ҳажмини туташ зоналарга (фальшпол, фальшшифт ва бошқалар) бўлишда, герметик бўлмаган параметри ҳар бир зона учун белгиланган қийматлардан ошмаслиги керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Герметик бўлмаган параметри агар бир вақтнинг ўзида газли ўт ўчириш моддаларини етказиб беришни таъминласа, туташ зоналар орасидаги тўсувчи юзалардаги тешикларни ҳисобга олмасдан аниқланиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
122. Герметик бўлмаган параметрининг катта қийматлари бўлган хоналарни ҳимоя қилиш учун ҳажм бўйича ёнғин ўчириш қурилмаларини лойиҳалаш маълум бир бино-иншоот учун ишлаб чиқилган техник талабларга мувофиқ амалга оширилиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2-§. Газли ёнғин ўчириш қурилмаларнинг таснифи ва таркиби
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
123. Газли ёнғин ўчириш қурилмалари қуйидаги усуллар бўйича ажратилиши лозим:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ўчириш усули бўйича: ҳажмлий ўчириш, ҳажми бўйича маҳаллий ўчириш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
газли ўт ўчириш моддасини сақлаш усули бўйича: марказлашган, модулли;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ишга тушириш импульсидан ёқиш усули бўйича: электр, пневматик, механик ишга тушириш ёки уларнинг комбинацияси билан.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
124. Г-ЁЎҚ учун ёқиш (ишга тушириш)нинг қуйидаги турлари назарда тутилиши лозим:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
автоматик;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
масофавий;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
маҳаллий.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
125. Газли ёнғин ўчириш қурилмаларнинг технологик қисми газли ўт ўчириш моддаси билан тўлдирилган идишлар, қувур ўтказгичлар ва найчалар ҳамда қурилманинг технологик қисмини қўзғатиш тизимларини ўз ичига олиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
126. Газли ёнғин ўчириш қурилмаларида мазкур ШНҚнинг 6-жадвалида келтирилган ГЎЎМлар қўлланилиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
127. Сиқиб чиқарувчи газ сифатида ҳаво ёки азотдан фойдаланилиш лозим. Бунда, ўсиш нуқтаси минус 40ºC дан юқори бўлмаслиги керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

6-жадвал

Суюлтирилган газлар

Сиқилган газлар

Карбон диоксиди (CО2)

Азот (N2)

Хладон 23 (СF3Н)

Аргон (Ar)

Хладон 125 (С2F5Н)

Инерген:

Хладон 218 (С3F8)

Азот — 52 фоиз (умумий)

Хладон 227ea (С3F7Н)

Аргон — 40 фоиз (умумий)

Хладон 318Ц (С4F8Ц)

Углерод икки оксиди — 8 фоиз (умумий)

Олти фторли олтингугурт (SF6)

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Изоҳ. Бошқа ГЎЎМлардан фойдаланиш (суюлтирилган азот ёки аргон ҳамда мазкур ШНҚнинг 6-жадвалида келтирилганлар)ни маълум бир бино учун ишлаб чиқилган техник талабларга мувофиқ амалга ошириш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
128. Газли ёнғин ўчириш қурилмалари ва уларнинг таркибига киритилган ускуналарни лойиҳалаш уларнинг ишлаш бўйича техник талабларига мувофиқ бўлиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
129. Газли ёнғин ўчириш қурилмаларининг технологик қисмини лойиҳалашда қуйидаги ҳисоб-китоблар амалга оширилиши лозим:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ёнғин ўчириш қурилмасидаги ГЎЎМ нинг массаларини ҳисоблаш (ГЎЎМ нинг массалари ушбу ШНҚнинг 6-иловасига, массани ҳисоблаш учун дастлабки маълумотлар эса мазкур ШНҚнинг 5-иловасига мувофиқ олиниши керак);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
газли ёнғин ўчириш қурилма қувур ўтказгичларининг диаметри, найчаларнинг тури ва сони, ГЎЎМни етказиб бериш вақтини гидравлик ҳисоблаш ишлари;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
изотермик идишни ўз ичига олган карбонат ангидрид қурилмаси учун ҳисоблаш (мазкур ШНҚнинг 7-иловасига мувофиқ амалга оширилиши керак);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
газли ўт ўчириш моддаси узатилганда, ҳимояланадиган хонада ортиқча босимни бартараф этиш учун очиқ майдонларни ҳисоблаш (мазкур ШНҚнинг 8-иловасига мувофиқ бажарилиши керак).
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
3-§. Газли ўт ўчириш моддасининг миқдори
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
130. Қурилмадаги ГЎЎМларнинг ҳисобий миқдори ҳимояланадиган хонада ёки бир вақтнинг ўзида ҳимояланадиган хоналар гуруҳида норматив ўт ўчирувчи концентрациясини таъминлаш учун етарли бўлиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
131. Марказлашган қурилмалар, ГЎЎМнинг ҳисобий миқдоридан ташқари, унинг 100 фоиз захирасига эга бўлиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Марказлашган қурилмалар реверсивли (икки йўналишли) юритмага эга бўлган қулфлаш ва ишга тушириш қурилмаси ҳамда уни бошқариш учун техник воситалар билан жиҳозланган бўлса, ГЎЎМнинг ҳисобий миқдори ва захирасини изотермик идишда биргаликда сақлашга йўл қўйилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
132. Модулли ёнғин ўчириш қурилмалари ГЎЎМнинг ҳисобий миқдоридан ташқари, унинг 100 фоиз ўт ўчириш моддаси захирасига эга бўлиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Бино ва иншоот (хона)да бир нечта модулли қурилмаларни лойиҳалашда, унинг ҳимояланган хоналаридан исталганда ишга тушган қурилмаларнинг ишлаш қобилиятини тиклаш учун етарли миқдорда захира кўзда тутилиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Захирали модуллар ёнғин ўчириш қурилмаларига хизмат кўрсатадиган алоҳида омборларда сақланиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
133. Модулли ёнғин ўчириш қурилмасини синовдан ўтказиш зарур бўлса, келтирилган синовларни ўтказиш учун ГЎЎМ захираси бошқа талаблар бўлмаса, энг кичик ҳажмдаги хонани ҳимоя қилиш шартидан келиб чиққан ҳолда қабул қилиниши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
134. Модулли ёнғин ўчириш қурилмалари учун сиқиб чиқарувчи восита сифатида ҳаво, инерт газлари, «CО2», «H2» дан фойдаланилиши, бунда ўт ўчириш моддасининг сиқиб чиқарувчи воситалар сифатида қўлланиладиган сиқилган газлар қурилманинг ишлаш параметрларини бузмаслиги лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
135. Ўт ўчириш моддасини сиқиб чиқариш учун қурилмаларда саноат синовларидан ўтган ва ёнғинга қарши ускуналарда фойдаланиш учун тавсия этилган газ ҳосил қилувчи элементлардан фойдаланишга йўл қўйилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Газ ишлаб чиқарувчи элементнинг тузилиши унинг ҳар қандай бўлакларини ўт ўчириш моддасига тушмаслиги керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
136. Маданий бойликларни ҳимоя қилишда газ ҳосил қилувчи элементлардан ўт ўчирувчи моддаси сифатида фойдаланишга йўл қўйилмайди.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
4-§. Вақтинчалик тавсифлар
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
137. Газли ёнғин ўчириш қурилмасини лойиҳалашда қуйидагиларни таъминлаш керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
қурилма хонада эвакуация ҳақида хабар берувчи мосламалар ишга тушган пайтдан бошлаб 10 s дан кечиктирмасдан одамларни хонадан эвакуация қилиш учун зарур бўлган вақт давомида, автоматик ва масофадан ишга тушириш пайтида ҳимояланадиган хонага газли ўт ўчириш моддасини чиқаришни кечиктиришни;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
шамоллатиш (кондициялашни) тизимларини ўчиришни;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
тўсма қопқоқларни (ёнғинга қарши клапанлар) ёпишни.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ҳимояланадиган хонадаги шамоллатиш тизимларининг ҳаво узаткичларида клапанларни тўлиқ ёпиш вақти ушбу хонага белгиланган кечикиш вақтидан ошмаслиги лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
138. Ёнғинни ўчиришда ҳимояланадиган хонада технологик жараённинг хавфсизлигини таъминлайдиган шамоллатиш қурилмаларини ўчирмасликка йўл қўйилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Бунда, қурилмани ҳисоблаш ҳимояланадиган хонанинг индивидуал хусусиятларини ҳисобга олган ҳолда махсус усул бўйича амалга оширилиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
139. Газли ёнғин ўчириш қурилмаси 15 s дан кўп бўлмаган инерцияни таъминлаши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
140. Газли ёнғин ўчириш қурилмаси ҳимояланадиган хонада норматив ўт ўчириш концентрациясини яратиш учун зарур бўлган газли ўт ўчириш модда массасини қуйида ошмайдиган вақт оралиғи учун камида 95 фоизини етказиб беришни таъминлаши керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ГЎЎМ сифатида сиқилган газлар (карбонат ангидриддан ташқари) ишлатиладиган модулли қурилмалар учун — 10 s;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ГЎЎМ сифатида сиқилган газлар (карбонат ангидрид бундан мустасно) ишлатиладиган марказлаштирилган қурилмалар учун 15 s;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ГЎЎМ сифатида карбонат ангидрид ёки сиқилган газлар ишлатиладиган модулли ва марказлаштирилган қурилмалар учун 60 s.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Вақт оралиғининг номинал қиймати ГЎЎМ солинган идишни 20°C ҳароратда сақлаш орқали аниқланиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
5-§. Газли ёнғин ўчириш моддаси учун идишлар
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
141. Газли ёнғин ўчириш қурилмаларида қуйидагилар қўлланилиши лозим:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
газли ёнғин ўчириш модуллари;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
газли ёнғин ўчириш батареялари;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
изотермик идишлар.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Марказлашган қурилмаларга тегишли идишларни ёнғин ўчириш станцияларига жойлаштириш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Модулли қурилмалардаги модулларни ҳимояланадиган хонанинг ўзида унинг ташқарисида, унга яқин жойда жойлаштиришга йўл қўйилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Газли ёнғин ўчириш моддаси учун идишлардан иссиқлик манбалари (иситиш мосламалари)гача бўлган масофа камида 1 m бўлиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Тарқатиш қурилмалари ёнғин ўчириш станциясининг хоналарига жойлаштирилиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
142. Марказлашган ва модулли ёнғин ўчириш қурилмаларининг технологик жиҳозларини жойлаштириш уларга техник хизмат кўрсатиш имкониятини таъминлаши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
143. Газли ёнғин ўчириш моддаси учун идишлар ҳимояланадиган хоналарга яқинроқ жойлаштирилиши, бунда идишларни уларга ёнғин (портлаш)нинг хавфли омиллари таъсир қилиши мумкин бўлган жойларга, механик, кимёвий ёки бошқа турдаги шикастланишлар рўй бериши, қуёш нурларининг тўғридан-тўғри тушиши мумкин бўлган жойларга жойлаштиришга йўл қўйилмайди.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
144. Қурилмада бир хил ўлчамдаги модуллар учун ГЎЎМ ва сиқиб чиқарувчи газни тўлдириш учун ҳисобий қийматлар бир хил бўлиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
145. Икки ёки ундан ортиқ модулни коллекторга улашда суюлтирилган газ ГЎЎМ сифатида ва сиқилган газ ГЎЎМ сифатида фойдаланилганда, қуйидаги бир хил ўлчамдаги модуллардан фойдаланиш лозим:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бир хил ГЎЎМ тўлдириш ва сиқиб чиқарувчи газ босими билан, агар суюлтирилган газ ГЎЎМ сифатида ишлатилса;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бир хил ГЎЎМ босими билан, агар сиқилган газ ГЎЎМ сифатида ишлатилса.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Модулларни коллекторга улаш тескари (қайтиш) клапани орқали амалга оширилиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
146. Газли ёнғин ўчириш қурилмалари алгоритми умумий коллекторга уланган барча модуллардан бир вақтнинг ўзида етказиб беришни назарда тутса, уларни коллекторга улаш учун қайтиш клапанларини ўрнатмасликка йўл қўйилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Бунда, модулларни узишда коллекторни герметизациялаш (зич беркитиш) учун зулфинлар бўлиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
147. Газли ёнғин ўчириш қурилманинг бир қисми сифатида газли ёнғин ўчириш моддаси учун идишлар улар учун фойдаланиш қоидаларига мувофиқ маҳкамланиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
148. Сиқилган газлар ГЎЎМ сифатида қўлланиладиган қурилмаларда модуллар ёки изотермик идишлар учун техник ҳужжатларига мувофиқ, ГЎЎМ массасини назорат қилишни таъминлайдиган техник воситалар кўзда тутилиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
149. ГЎЎМ — сиқиб чиқарувчи гази бўлмаган сиқилган газларни ўз ичига олган модулли қурилмаларни лойиҳалаш жараёнида унинг массасини назорат қилиш учун мосламалар билан жиҳозлашни ҳисобга олиш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Сиқилган газни ГЎЎМ ҳамда сиқиб чиқарувчи газ сифатида ишлатилганда, газли ёнғин ўчириш моддаси учун идишлар босимни назорат қилиш мосламалари билан таъминланиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
6-§. Қувур ўтказгичлар
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
150. Газли ёнғин ўчириш қурилмаларнинг қувур ўтказгичлари ГОСТ 8732-78 ёки ГОСТ 8734-75 бўйича пўлат қувурлардан, шунингдек латун ёки зангламайдиган пўлатли қувурлардан, ундаш қувур ўтказгичлари эса ГОСТ 10704-91 бўйича пўлат қувурлардан тайёрланиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Қувурларни резба орқали улаш учун пўлат ва латун материалларидан тайёрланган фитингларидан фойдаланиш лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
151. Ёнғинни ўчириш қурилмаларидаги қувурларнинг бирикмалари пайвандланган, резьбали, фланесли ёки кавшарланган бўлиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
152. Қувур ўтказгичларнинг тузилиши гидравлик синовдан ёки тўпланган конденсатни тўкишдан сўнг сувни олиб ташлаш учун тозалаш имкониятини таъминлаши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
153. Қувур ўтказгичлар ишончли тарзда маҳкамланган бўлиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Қувур ўтказгичлар билан девор орасидаги оралиқ масофа 2 cm дан кам бўлмаслиги лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
154. Қувур ўтказгичлар ва уларнинг уланишлари 1,25 Риш га тенг босимда мустаҳкамликни таъминлаши ва фойдаланиш шароитида идишдаги ГЎЎМ нинг максимал босимига тенг босимда 5 min давомида герметикликни таъминлаши керак (бу ерда Риш — фойдаланиш шароитида идишдаги ГЎЎМ нинг максимал босими).
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
155. Қурилмаларнинг қувур ўтказгичлари ерлантирилган (ноллаштирилган) бўлиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ерлантириш белгиси ва жойи — ГОСТ 21130-75 бўйича аниқланиши зарур.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
156. Модулларни қувур ўтказгичлар билан улаш учун эгилувчан улагичлардан (масалан, юқори босимли енглар) ёки камида 1,5 Риш босим остида мустаҳкамлигини таъминлаб берадиган мис қувур ўтказгичлардан фойдаланишга йўл қўйилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
157. Тарқатиш қувур ўтказгичлари тизими симметрик ҳолатда бўлиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
158. Қувур ўтказгичларнинг ички ҳажми 20°C ҳароратда ГЎЎМнинг ҳисобий миқдорининг суюқ фазаси ҳажмининг 80 фоиздан ошмаслиги лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
7-§. Қўзғатувчи тизимлар
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
159. Қўзғатувчи тизимларнинг ҳароратга сезгир элементларини ҳимояланадиган хоналарда жойлаштириш мазкур ШНҚнинг 8-банди талабларига мувофиқ амалга оширилиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
160. Қўзғатувчи қувур ўтказгичларнинг шартли ўтказиш диаметри 15 mm га тенг бўлиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
161. Қўзғатувчи қувур ўтказгичлар ва уларнинг қурилмалардаги уланган жойлари 1,25 Р босимдаги мустаҳкамликни ва камида ундовчи тизимдаги газ (ҳаво) ёки суюқликнинг максимал босимдаги герметикликни (зичликни) таъминлаши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
162. Газли ёнғин ўчириш қурилмасини масофадан ишга тушириш мосламалари 1,7 m дан ортиқ бўлмаган баландликда жойлашган бўлиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
8-§. Найчалар
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
163. Найчалар турини танлаш уларнинг маълум бир ГЎЎМ учун техник хусусиятлари билан белгиланиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
164. Найчалар ҳимояланаётган хонанинг геометриясини ҳисобга олган ҳолда жойлаштирилиши ва хонанинг бутун ҳажми бўйлаб норматив даражадан паст бўлмаган концентрацияда ГЎЎМ тарқалишини таъминлаши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
165. Нормал шароитларда зичлиги ҳаво зичлигидан катта бўлган ГЎЎМни етказиб бериш учун қувур ўтказгич ажратишларига ўрнатилган найчалар ҳимояланадиган хонанинг ораёпмаси (шифт, осма шифт, фальшшифт)дан 0,5 m дан ортиқ бўлмаган масофада жойлашган бўлиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
166. Битта тарқатувчи қувур ўтказгичдаги икки энг охирги найчалар орасидаги ГЎЎМнинг сарфидаги фарқ 20 фоиздан ошмаслиги керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
167. Диаметри 3 mm дан ошмайдиган, индивидуал чиқиш тешиклари бўлган найчанинг кириш қисмида фильтрлар ўрнатишга йўл қўйилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
168. Бир хонада (ҳимояланадиган ҳажмда) фақат бир хил ўлчамдаги найчаларни қўллаш лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
169. 1,25 Риш босимда найчаларнинг мустаҳкамлиги таъминланган бўлиши зарур.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Найчаларнинг чиқиш тешикларининг юзаси коррозияга чидамли материалдан тайёрланган бўлиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
170. Найчаларнинг чиқиш тешиклари тўғридан-тўғри ГЎЎМ оқимлари ҳимояланадиган хонанинг очиқ майдонларига йўналтирилмаган бўлиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
171. Найчалар механик шикастланиш ёки тиқилиб қолиши мумкин бўлган жойларда жойлаштирилганда, улар механик таъсирлардан ҳимояланган бўлиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
9-§. Ёнғин ўчириш станцияси
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
172. Ёнғин ўчириш станцияларининг хоналари бошқа хоналардан 1-турдаги ёнғинга қарши тўсиқлар ва 3-турдаги ораёпмалар билан ажратилиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ёнғин ўчириш станцияси хоналарини «А» ва «Б» тоифалардаги (портлаш хавфи мавжуд) хоналарнинг остида ва тепасида жойлаштиришга йўл қўйилмайди.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ёнғин ўчириш станцияларининг хоналари биноларнинг ертўласида, ярим ертўла (цокол) қаватида ёки биринчи қаватида жойлашган бўлиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ёнғин ўчириш станциясини биринчи қаватдан юқорида жойлаштиришга йўл қўйилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Бунда, ёнғин ўчириш станцияси бино ва иншоотлардаги кўтариш-ташиш ускуналари, қурилмаларни ўрнатиш жойига етказиб бериш ва фойдаланиш ишларини бажариш имкониятини таъминлаши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ёнғин ўчириш станцияси жойлашган хонадан ташқарига чиқиш жойига эга зинапоя катаги, вестибюль ёки йўлакка чиқиш жойи қуйидаги ҳолларда назарда тутилиши керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ёнғин ўчириш станциясининг чиқиш жойидан зинапоя катагигача бўлган масофа 25 m дан ошмаса;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ушбу йўлакка «А» ва «Б» тоифадаги хоналардан чиқиш жойлари мавжуд бўлмаса.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
173. Изотермик идишлар ёнғин ўчириш станцияси биносидан ташқарида ёғингарчилик ва қуёш нурларидан ҳимоя қилиш учун соябон билан, ҳудуднинг периметри атрофида эса тўсиқ билан ўрнатилиши лозим. Бунда, қуйидагиларга амал қилиш керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
изотермик идишларни ўрнатиш жойида фавқулодда ёритишни таъминлаш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
изотермик идишларга ҳамда уни бошқариш (ишга тушириш) тугунлари ва тақсимлаш мосламаларига одамларнинг рухсатсиз киришни максимал (юқори) даражада истисно қилишни ҳисобга олиш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
изотермик идишларга кириш йўлларини таъминлаш.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
174. Ёнғин ўчириш станцияси хонасининг баландлиги модуллар ёки батареялар ишлатиладиган қурилмалар учун камида 2,5 m бўлиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Изотермик идишлардан фойдаланганда, хонанинг минимал баландлиги ундан камида 1 m шифтгача бўлган масофани таъминлаши ҳамда идишларнинг баландлиги билан белгиланиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
175. Ёнғин ўчириш станцияларининг хоналарида ҳарорат 5 дан 35°C гача бўлиши, 25°C да нисбий ҳаво намлиги 80 фоиздан ошмаслиги, ёритилганлик — люминесцент лампалар билан камида 100 lk ёки чўғланма лампалар билан камида 75 lk бўлиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
176. Фавқулодда ёритиш ШНҚ 2.01.05-24 нинг талабларига мувофиқ бўлиши зарур.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
177. Ёнғин ўчириш станциялари камида иккита ҳаво алмашинувига эга тортиш-чиқариш шамоллатиш жиҳозларига, шунингдек телефон алоқаси билан таъминланган кеча-кундуз навбатчилик қилувчи ходимларнинг хонасига эга бўлиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Кириш эшиги ёнғин ўчириш станциясининг хоналарига одамларнинг рухсатсиз киришини максимал (юқори) даражада истисно қиладиган қулфлаш мосламасига эга бўлиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
178. Ёнғин ўчириш станциясининг хоналарида мослама ва жиҳозларни жойлаштириш уларга хизмат кўрсатиш имкониятини таъминлаши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
10-§. Газли ёнғин ўчириш қурилмаларини маҳаллий ишга тушириш мосламалари
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
179. Марказлашган қурилмалар маҳаллий ишга тушириш мосламалари билан жиҳозланган бўлиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
180. Модуллари ҳимояланадиган хонада жойлашган модулли қурилмалардан қурилмаларни маҳаллий ишга туширишда фойдаланишга йўл қўйилмайди.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Модулларда ишга тушириш элементлари мавжуд бўлса, улар блокланиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
181. Модуллари ҳимояланадиган хоналардан ташқарида жойлашган модулли ёнғин ўчириш қурилмаларини маҳаллий ишга туширишга йўл қўйилмайди.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Қурилмаларни маҳаллий ишга туширишда фойдаланишга ишга тушириш элементлари қуйидаги шартларга жавоб бергандагина йўл қўйилади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ҳимояланадиган хоналардан ташқарида ёнғин омиллари таъсиридан хавфсиз жойда жойлашган бўлиши;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
одамларнинг рухсатсиз киришини максимал (юқори) даражада истисно қиладиган қулфлаш мосламасига эга бўлиши;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
қурилманинг барча ишга тушириш элементларини (яъни модулларни) бир вақтнинг ўзида ишга туширишни таъминлаши.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
182. Газли ёнғин ўчириш қурилмаларини маҳаллий ишга тушириш мосламаларининг ишга тушириш элементлари полдан 1,7 m дан ортиқ бўлмаган баландликда жойлашган бўлиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
183. ГЎЎМни етказиб бериш учун бир нечта йўналишлар мавжуд бўлса, батареялар (модуллар) ва тарқатиш қурилмалари маҳаллий ишга тушириш мосламаларининг ишга тушириш элементлари ҳимояланадиган хонанинг йўналишини кўрсатувчи тахтачаларга эга бўлиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
11-§. Ҳимояланган хоналарга қўйиладиган талаблар
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
184. Ҳимояланган хоналарнинг герметик бўлмаган параметри мазкур ШНҚда келтирилган қийматлардан ошмаслиги керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Технологик асоссиз тешикларни бартараф этиш чораларини кўриш, дераза ва эшикларни ёпиш мосламаларини ўрнатиш, кабель ўтказмаларини зич ҳолатда ёпиш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
185. Хона, унинг зарурлиги мазкур ШНҚнинг 8-иловасида келтирилган усул бўйича ҳисобланган бўлса, босимни камайтириш учун доимий очиқ тешик ГЎЎМ етказиб берилганда, тешиги очиладиган қурилма бўлиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
186. Умумий алмашинув, шамоллатиш, ҳаво иситиш ва ҳимояланадиган хоналарни кондициялаш ҳаво узаткичлари тизимларида ёнғин аниқланганда, автоматик равишда ёпиладиган ҳаво тўсиқлари (тўсма қопқоқлар ёки ёнғинга қарши клапанлар) бўлиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ҳимояланадиган хонада технологик жараённинг хавфсизлигини таъминлайдиган шамоллатиш мосламаларини қўллашга йўл қўйилмайди.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Қуйидаги ҳолларда ҳаво ўтказгичларга автоматик тарзда очилиб-ёпиладиган механизмларни ўрнатмасликка йўл қўйилади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
газли ёнғин ўчириш қурилмаларини лойиҳалаштириш жараёнида шамоллатиш оралиқлари ҳар доим очиқ турадиган оралиқлар сифатида инобатга олинган бўлса;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
шамоллатиш оқимларининг тўхталиши ГЎЎМни бергунга қадар амалга оширилса.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
187. Ёнғин ўчирилгандан кейин ГЎЎМларни олиб ташлаш учун бино-иншоотлар ва хоналарнинг умумий алмашинув шамоллатишдан фойдаланилиши, бунда кўчма шамоллатиш қурилмалари бўлишига йўл қўйилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
12-§. Хавфсизлик талаблари
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
188. Қурилмаларни лойиҳалаш ушбу турдаги қурилмалар учун техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатларда белгиланган қурилмани ўрнатиш, ишга тушириш, қабул қилиш ва ишлатиш вақтида хавфсизлик талабларига жавоб бериш имкониятини ҳисобга олган ҳолда амалга оширилиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
189. Газли ёнғин ўчириш қурилмасини қўлда ишга тушириш мосламалари (ёнғин ўчириш станциясининг хоналарида ўрнатилган маҳаллий ёки ёнғин постларини масофадан ишга тушириш мосламалари бундан мустасно) тасодифий ишга тушириш ёки механик шикастланишдан ҳимояланган ва муҳрланган бўлиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
190. ГЎЎМ (газ)ни чиқариб юбориш учун сақлаш мосламалари ишга туширилганда, ходимларнинг шикастланишига йўл қўймайдиган тарзда жойлаштирилиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
191. Газни хавфсиз ҳудудга олиб ташлаш учун дренаж қувур ўтказгичлари изотермик идишларнинг сақлаш мосламаларини чиқиш тугунларига уланиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
192. Суюлтирилган ГЎЎМ учун берк бўшлиқлар клапанлар ўртасида ҳосил бўлиши мумкин бўлган қувур ўтказгичлари ҳудудларидаги қурилмаларда ГЎЎМни хавфсиз тушириш учун сақлаш мосламалари бўлиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
193. Газли ёнғин ўчириш қурилмаларининг асбоб ва ускуналарини ерлантириш ҳамда ноллаштириш электр қурилмаларни ўрнатиш қоидаларига мувофиқ амалга оширилиши ва ускунанинг техник йўриқномаларига мувофиқ бўлиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
194. Қурилмалардан фойдаланиш, техник хизмат кўрсатиш, синовдан ўтказиш ва таъмирлаш вақтида ўт ўчириш моддалари учун қўйилган техник талабларга амал қилиш лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
8-боб. Модул туридаги кукунли автоматик ёнғин ўчириш қурилмалари
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1-§. Умумий қоидалар
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
195. «А», «В», «C» синфлари ва электр жиҳозлари (кучланиш остидаги электр қурилмалари)нинг ёнғинларини тарқалишини чеклаш ва бартараф этиш учун К-АЁЎҚ дан фойдаланиш лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
196. Портлаб-ёниш ва ёнғин хавфи тоифасига мансуб хоналарни ҳимоялашда, (ШНҚ 2.01.19-22 га мувофиқ «А» ва «Б» тоифалари ва электр қурилмаларни ўрнатиш қоидалари бўйича портловчи зоналар) қурилма таркибига кирувчи асбоб-ускуналар ҳимояланаётган хонага жойлаштирилганда, портлашдан ҳимояланган бўлиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
197. Қурилмаларни ҳимояланадиган ҳудуддаги ёнғин тарқалишини чеклаш ёки уни ўчириш, ҳудуднинг ёки ҳажмнинг бир қисмини маҳаллий ўчириш ҳамда бутун ҳимояланадиган ҳажмни ўчиришда мазкур ШНҚнинг 209, 210-бандлари талабларини ҳисобга олган ҳолда ишлатилишга йўл қўйилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
198. Одамлар гавжум бўладиган жойлар (кино ва театрлар, савдо марказлари заллари ҳамда хоналари)да қурилмалар мазкур ШНҚнинг 236 — 239, 246 — 249-бандлари талабларига мувофиқ бажарилиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
199. Ўт ўчириш кукунлари ГОСТ 26952-97 талабларига мувофиқ бўлиши, бунда кукунли ёнғин ўчиришнинг импулс модуллари учун тешиб ўтувчи кучланиш параметрини ҳисобга олмасликка йўл қўйилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
200. Ёнғин юкламаси 1000 MJ/m2 дан, ўчириш зонасида ҳаво оқимларининг тезлиги 1,5 m/s дан ошмайдиган, одамларнинг доимий бўлиши назарда тутилмаган ҳамда вақти-вақти билан ташриф буюриладиган (ишлаб чиқариш заруратига кўра ҳажми 100 m3 дан ошмайдиган) хоналарни, электр шкафлари, кабель иншоотлари ҳимоя қилиш учун фақат ёнғинни аниқлаш ва ўчириш вазифаларини бажарадиган, шунингдек ёнғин сигналини узатувчи қурилмалардан фойдаланишга йўл қўйилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
201. Қуйидаги ёнғинларни ўчиришда модул туридаги К-АЁЎҚ дан фойдаланмаслик керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
модданинг ҳажмида ўз-ўзидан ёнишга ва туташга мойил бўлган ёнувчан материаллар (ёғоч қипиқлари, пахта);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
кимёвий моддалар ва уларнинг аралашмалари, ҳаво киришисиз туташга ва ёниб кетишга мойил пирофорик ва полимерик материаллар ёнғинларини.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2-§. Модул туридаги кукунли автоматик ёнғин ўчириш қурилмаларини лойиҳалаш
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
202. Модул туридаги К-АЁЎҚ учун лойиҳа ҳужжатлари техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатлар талабларига мувофиқ бўлиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
203. Кукунли ёнғин ўчириш модулининг тузилишига боғлиқ ҳолда қурилмалар тақсимловчи қувур ўтказгичларга эга бўлиши ёки эга бўлмаслигига йўл қўйилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
204. Кукунли ёнғин ўчириш идишларида сиқиб чиқарувчи газни сақлаш усулига кўра қуйидагиларга бўлиниши керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
дам берилувчига;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
газ ҳосил қилувчи элементга;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
сиқилган ёки суюлтирилган газ баллонига.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
205. Кукунли ёнғин ўчириш идишларни ҳимояланадиган хонага жойлаштиришда маҳаллий қўлда ишга туширишни ҳисобга олмасликка йўл қўйилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
206. Ҳимояланадиган хоналарнинг ҳажмини ҳисоблашда агар асбоб-ускуналар ва қурилиш конструкциялари ёнмайдиган материаллардан тайёрланган бўлса, уларнинг ҳажмини хоналарнинг ҳисобий ҳажмидан олиб ташлашга йўл қўйилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
207. Алоҳида ишлаб чиқариш майдонлари, ҳудудлари, агрегатлари ва ускуналарини маҳаллий ҳимоя қилиш ҳаво оқими тезлиги 1,5 m/s дан ошмайдиган ёки кукунли ёнғин ўчириш модули учун техник ҳужжатларда (ТҲ) кўрсатилган параметрларга эга бўлган хоналарда олиб борилиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
208. Маҳаллий ёнғин ўчиришнинг назорат зонасини ҳисоб-китоби сифатида 10 фоизга оширилган ҳимояланган майдон ўлчами 15 фоизга оширилган ҳимояланган ҳажм ўлчами қабул қилиниши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
209. Герметик бўлмаганлик даражаси 1,5 фоизгача бўлган хоналарда уларнинг бутун ҳимояланадиган ҳажмини ўчиришни таъминлашга йўл қўйилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
210. Ҳажми 400 m3 дан ортиқ бўлган хоналарда майдони (ҳажми) бўйича ёки бутун майдон бўйича маҳаллий ёнғинни ўчириш усуллари қўлланилиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
211. К-АЁЎҚ (кукунли автоматик ёнғин ўчириш қурилма)ларидаги қувур уланишлари пайвандланган, гардишли ёки резбали (бурама тишли) бўлиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
212. Қувур ўтказгичлар ва уларнинг ёнғин ўчириш қурилмаларидаги уланишлари Риш. га тенг бўлган синов босимида герметикликни таъминлаши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
213. К-АЁЎҚлардаги қувур ўтказгичлар ва уларнинг уланишлари 1,25 Риш синов босимида мустаҳкамликни таъминлаши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
214. Кукунли ёнғин ўчириш идишлари ва сачратгич найчалар модуллар учун техник ҳужжатларга мувофиқ ҳимояланадиган ҳудудга жойлаштирилиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
215. Сачратгич найчалари билан модулли ускуналар ёки қувур ўтказгичларни ўрнатиш учун ишлатиладиган конструкциялар ўрнатиладиган элементлар оғирлигининг беш бараварига тенг бўлган юк таъсирига бардош бериши ва уларнинг сақланишини ҳамда тасодифий шикастланишлардан ҳимояланишини таъминлаши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
216. К-АЁЎҚларнинг сачратгич найчаларини тиқилиб қолиш эҳтимолини истисно қилиш учун чоралар кўрилиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
217. Энг катта хона ёки ҳудудни ҳимоя қилувчи қурилма учун бутловчи қисмлар, қайта қувватланмайдиган модулли ускуналар ва алмаштириш кукуни захирасининг 100 фоиз миқдори кўзда тутилиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Бир бино-иншоот (хона)да турли ўлчамдаги бир нечта модулли ускуналар ишлатилса, захира ҳар бир ўлчамдаги модулли ускуналар билан қурилмаларнинг ишлаш қобилиятини тиклашни таъминлаши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
218. Захира объект омборида сақланиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
219. Кукунли ёнғин ўчириш модуллари фойдаланиш ҳарорати оралиғини ҳисобга олган ҳолда жойлаштирилиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
220. Тарқатиш қувур ўтказгичлари бўлган модулларни қуйидаги хоналарда жойлаштиришга йўл қўйилади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ҳимояланадиган хонанинг ўзида (мўлжалланган ёниш зонасидан узоқда) ва унинг ташқарисида;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ҳимояланадиган хонага бевосита яқин жойда;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
махсус тўсиб олинган жойда, алоҳида хонада.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
221. Ёнғинни ўчириш учун зарур бўлган модуллар сонини ҳисоблаш ҳимояланадиган ҳажмни ўт ўчириш кукуни билан бир хилда тўлдиришни ёки мазкур ШНҚнинг 9-иловасига мувофиқ пуркаш диаграммаларини (модуль учун ТҲда берилган) ҳисобга олган ҳолда, ҳудудга бир хилда сув сепишни таъминлаш шарти билан амалга оширилиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
222. Сачратгич найчаларнинг жойлашиши модул учун ТҲга мувофиқ амалга оширилиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ҳимояланувчи хонанинг баландлиги найчалар ўрнатилишининг максимал баландлигидан юқори бўлса, бунда уларни жойлаштириш пуркаш диаграммаларини ҳисобга олган ҳолда, қатламларда амалга оширилиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
223. К-АЁЎҚдан фойдаланишда (лойиҳада асосланган ҳолда) захиралашга йўл қўйилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Бунда, модулли ускуналарнинг умумий сони ҳисобланганига нисбатан икки баробар кўпайтирилиши ва модулли ускуналарни икки босқичли ишга тушириш амалга оширилиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Иккинчи босқични ёқиш учун масофадан бошқариш тизимини қўллашга йўл қўйилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
3-§. Ҳимояланадиган хоналарга қўйиладиган талаблар
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
224. Ҳажми бўйича ўчириш пайтида хонанинг герметик бўлмаганлик даражаси техник кўрсаткичлари қийматларидан ошмаслиги керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Маълумотлар мавжуд бўлмаганда, герметик бўлмаганлик даражаси мазкур ШНҚнинг 209-бандига мувофиқ олиниши ва «К4» ни ҳисоблаш мазкур ШНҚнинг 9-иловасига мувофиқ амалга оширилиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
225. Бутун ҳимоя қилинадиган ҳажмни ўчириш кўзда тутилган хоналарни лойиҳалашда қуйидагиларга йўл қўйилмайди:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
асосиз очиқ оралиқларни;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ўз-ўзидан очилиб кетадиган эшикларнинг бўлишига.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
226. Ҳимояланган хоналарнинг умумий алмашинув вентиляцияси, ҳаво билан иситиш ва ҳавони кондициялаш тизимларининг ҳаво ўтказгичларида ҳаво тўсиқлари ёки ёнғинга қарши клапанлар ўрнатилиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ҳимояланган хоналарни лойиҳалаш ишларида К-АЁЎҚ ўчирилгандан сўнг ёниш маҳсулотлари ва ҳавода муаллақ ҳолатдаги кукунни йўқотиш мақсадида, умумий алмашинув вентиляцияси назарда тутилиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Бунда, кўчма вентиляция қурилмаларидан фойдаланишни ҳам ҳисобга олишга йўл қўйилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Чўккан кукун чангютгич ёрдамида ёки нам тозалаш орқали олиб ташланиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
4-§. Хавфсизлик талаблари
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
227. Қурилмаларни лойиҳалаш ГОСТ 12.1.019-2017, ГОСТ 12.3.046-91, ГОСТ 12.4.009-83, ГОСТ 12.1.005-88, ГОСТ 28130-89, ЭЎҚ талабларига мувофиқ амалга оширилиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
228. Қурилмани қўлда масофадан ва маҳаллий ишга тушириш учун мосламалар муҳрланган бўлиши лозим (ёнғин постлари хоналарида ўрнатилган қўлда ишга тушириш мосламалари бундан мустасно).
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
229. К-АЁЎҚ ҳимоя қилинаётган хонадан одамларни эвакуация қилиш, шамоллатишни (кондиционерлаш) ўчириш, тўсма қопқоқларни (ёнғинга қарши клапанлар) ёпиш учун зарур бўлган вақт давомида, бироқ эвакуация тўғрисида хабар бериш қурилмаларинг уланиш вақтида 10 s дан кам бўлмаган вақт давомида кукун чиқарилишини ушлаб туришни таъминлаши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
9-боб. Мустақил (автоном) ёнғин ўчириш қурилмалари
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
230. Мустақил (автоном) ёнғин ўчириш қурилмалари (ЁҚ) ишлатмасдан автоматик тарзда ёнғинни аниқлаш ва ўчириш функцияларини бажарадиган қуйидаги қурилмаларни ўз ичига олиши керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ташқи қувват манбалари;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бир вақтнинг ўзида ёнғин ҳақида хабарлашларни бажарадиган ёнғин ўчириш қурилмалари;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
муҳандислик тизимлари;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ижро этувчи (масофадан бошқариш пультлари, қисқа туташув назорати ва изоляция қурилмалари, реле модуллари ҳамда овозли ва ёруғлик сигналли огоҳлантирувчи) мосламаларнинг бир вақтнинг ўзида ишлаб кетиши учун сигнал ва буйруқ импулсларини берувчи бошқариш ва назорат қилиш тизимлари.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
231. Мустақил (автоном) қурилмалар ўт ўчириш моддаси аэрозолли, сувли, кўпикли, газли, кукунли ва комбинациялашган турларга бўлиниши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
232. К-АЁЎҚларга ишлаб чиқариш заруриятидан келиб чиққан ҳолда техник хизмат кўрсатиш, таъмирлашларни бажаришда, одамлар хавфсизлигини таъминлаш учун техник ва ташкилий чоралар кўрилиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
233. Мустақил (автоном) аэрозолли ёнғин ўчириш қурилмалари фақат ҳажми 5 m3 гача бўлган электр ускуна жиҳозларининг (40 kv гача кучланиш остидаги электр шитлари) чекланган жойларида қўлланилиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
234. Ҳажмли усулда аэрозолли ёнғин ўчириш қурилмаларини қуйидаги хоналарда ўрнатилган электр қурилмаларида қўллашга йўл қўйилмайди:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
генераторнинг ташқи юзасидан 150 mm масофада жойлашган зона ташқарисида 400 °C дан юқори ҳароратга эга бўлган ёнғин ўчирувчи аэрозоль генераторларидан фойдаланган ҳолда, III ва ундан паст даражадаги оловбардошлилик даражасидаги бино ва иншоотлар хоналарида, шунингдек аэрозолни масофадан узатиш қувурларидан;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
иш ўринлари мавжуд бўлганда ва одамлар бўлганда;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
«А» ва «Б» тоифалар;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
модда қатлами (ҳажми) ичида ўз-ўзидан ёниб кетишга ва (ёки) чириб кетишга мойил бўлган толали, сочилувчан, ғовакли ва бошқа ёнувчи материаллар (ёғоч қипиғи, пахта, ўт уни);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ҳаво кирмасдан чириш ва ёнишга мойил бўлган кимёвий моддалар ва уларнинг аралашмалари, полимер материаллар;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
металлар ва пирофор моддаларининг гидридлари;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
металлар кукунлари (магний, титан, цирконий);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
генераторлар ишлай бошлагунга қадар одамлар чиқиб кетиши мумкин бўлмаган хоналарда.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Мустақил (автоном) аэрозолли ёнғин ўчириш қурилмаларидан фойдаланганда, ёнувчан материаллар ва жиҳозларнинг аэрозолли ёнғин ўчириш қурилмасининг хавфли юқори ҳароратли зоналари билан алоқа қилиш имкониятини истисно қилиш учун ишлаб чиқарувчи корхонасининг ТҲда келтирилган тегишли конструктив чоралари (ҳимоя экранлари, тўсиқлар) таъминланиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
235. Ҳар бир турдаги мустақил автоном ёнғин ўчириш қурилмалари учун ўт ўчириш таркиби миқдорини ҳисоблаш автоматик ёнғин ўчириш қурилмасининг ўт ўчириш таркиби турига мос келиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
236. Мустақил (автоном) қурилмаларнинг таркибига қуйидагилар киритилиши керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ўт ўчириш моддасини сақлаш ва етказиб бериш функцияларини бажарадиган қурилмалар;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ёнғин ўчоқларини аниқлаш қурилмалари;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
автоматик ишга туширишни таъминлайдиган қурилмалар.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Мустақил (автоном) ёнғин ўчириш қурилмалари ўрнатилган бино ва иншоотлар ҳамда хоналар ёнғин сигнализацияси техник воситалари билан жиҳозланган бўлиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
10-боб. Ёнғин ўчириш қурилмаларини бошқарув ускуналари
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1-§. Автоматик сувли, кўпикли, газли, кукунли ва юпқа пуркаладиган сувли ёнғин ўчириш қурилмаларини бошқарув ускуналарига қўйиладиган талаблар
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
237. Ёнғин ўчириш қурилмаларининг бошқарув ускуналарини лойиҳалаш жараёнида қуйидагилар кўзда тутилиши лозим:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
қурилмаларни ўчириш ва уларни автоматик ишга тушириш режимини қайта тиклаш ўрнатмаларини навбатчи пост хонасига ёки сутка давомида навбатчиликни олиб борувчи ходим ўтирадиган бошқа хонага жойлаштиришни;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
одамларнинг рухсатсиз киришини максимал (юқори) даражада истисно қилиш тизими мавжуд бўлса, автоматик ишга туширишни тиклаш мосламаларни ҳимояланадиган хоналарнинг кириш жойларига жойлаштирилишни.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
238. Умумий талаблардан ташқари сувли ва кўпикли ёнғин ўчириш қурилмаларини бошқариш ускуналари қуйидагиларни таъминлаши керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ишлайдиган насосларни автоматик тарзда ишга тушириш (ёнғин ва ўлчаш насослари);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ишга туширилмаган ёки ишловчи насослар белгиланган муддатда режимга етиб бормаганда, захира насосларни (ёнғин ва дозатор насосларини) автоматик тарзда ишга тушириш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ёпиб-очадиган мосламанинг электр узатмаларини автоматик тарзда ёқиш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
дренаж насосини автоматик ишга тушириш ва ўчириш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
насосларни маҳаллий ва масофадан ишга тушириш ва ўчириш (спринклер тизимлари бундан мустасно);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
қувур ўтказгичлар ва гидропневматик (атмосферага нисбатан ёпиқ, газ ва суюқ муҳитларни ажратиб турадиган эластик мембранали) идишлардан ўт ўчириш моддасини ва сиқилган ҳаво оқишини қоплаш учун ускуналарни автоматик ва маҳаллий бошқариш.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ускуналарни автоматик назорат қилиш қуйидагиларни таъминлаши лозим:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
узилиши учун электр узатмасига эга бўлган қулфлаш мосламаларининг электр занжирларини;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ёнғин насосларини ва узилиш ва қисқа туташувлар учун ўлчаш насосларини автоматик равишда ёқиш буйруғини шакллантириш, бошқарув тугунларининг ишга тушишини рўйхатдан ўтказувчи қурилмаларнинг электр занжирларини;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
алоҳида сақлаш вақтида гидропневматик (атмосферага нисбатан ёпиқ, газ ва суюқ муҳитларни ажратиб турадиган эластик мембранали) идишдаги, дренаж чуқурида, кўпик ҳосил қилувчи билан идишдаги фавқулодда даражани;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
гидропневматик идишдаги босимни автоматик назорат қилишни.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
239. Одамлар бўлиши мумкин бўлган ва ҳимояланадиган хоналар учун ҳажмий ёнғин назорати пости хонасида жойлашган кўпикли ёнғин ўчириш қурилмаларида автоматик ишга туширишни ўчириш учун ёруғлик ва овозли сигналларни бериш йўли билан мазкур қурилмани автоматик ишга туширишни масофадан бошқаришга ўтказиш учун мосламалар бўлиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
240. Насос станциясининг хонасига қуйидаги қурилмалар жойлаштирилиши лозим:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
насосларни маҳаллий ишга тушириш ва тўхтатиш (навбатчи пост хонасидан ёнғин насосларини ишга тушириш ва тўхтатишга йўл қўйилади);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
компрессорни маҳаллий ишга тушириш ва тўхтатиш.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
241. Автоматик газли ва кукунли ёнғинни ўчириш қурилмаларини лойиҳалаш жараёнида мазкур қурилмалар учун бошқарув ускуналари қуйидагиларни таъминлаб бериши ҳисобга олиниши керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
қурилмани масофадан ишга туширишни (ҳимояланадиган хоналарга киришда, ёнғин назорати пости хонасида);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ишга тушириш мосламаларини бошқариш учун электр занжирлари ва ишга тушириш мосламаларининг узилиши учун занжирларни;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
автоматик газли ёнғин ўчириш қурилмалари учун ишга тушириш идишлари ва қўзғатилувчи қувур ўтказгичлардаги босимлар;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ҳимояланадиган хонага эшикларни очишда ўчирилган ҳолатни кўрсатган ҳолда қурилмани автоматик ва масофадан ишга туширишни ўчиришни автоматик назорат қилишни.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
242. Автоматик газли ва кукунли ёнғин ўчириш қурилмаларни масофадан ишга тушириш учун мосламалар ҳимояланадиган хоналардан ташқарида, фавқулодда чиқиш жойларига жойлаштирилиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ушбу қурилмалар ГОСТ 12.4.009-83 га мувофиқ ҳимояланган бўлиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Масофадан ишга тушириш мосламаларини ёнғин назорати постининг хоналарида ёки суткалик навбатчилик қиладиган ходимлар жойлашган бошқа хоналарда жойлаштиришга йўл қўйилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
243. Ҳимояланадиган хоналарнинг эшикларида улар очилганда қурилмани автоматик ишга туширишни ўчириш учун сигнал берадиган мосламаларни таъминлаш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Одамлар оммавий тарзда тўпланмайдиган ва ёнғин юкламаси 1000 MJ/m2 дан ошмайдиган, ҳажми 100 m3 дан ортиқ бўлмаган хоналарни, шунингдек электр шкафлари, кабель иншоотларини ҳамда кукунли ёнғин ўчириш қурилмаларини автоматик ишга туширишни ўчириб қўядиган мосламалар билан жиҳозламасликка, рухсатсиз киришдан ҳимояланган автоматик ишга туширишни тиклаш мосламалари ҳимояланадиган хоналарнинг кириш қисмида ўрнатилишига йўл қўйилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
244. Юпқа пуркалган сувли автоматик ёнғин ўчириш қурилмаларини бошқарув ускуналари қуйидагиларни таъминлаши керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
юпқа пуркалган сувли автоматик ёнғин ўчириш қурилмани масофадан ишга тушириш (ҳимояланадиган хоналарга кириш олдида);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ишга тушириш мосламаларини бошқариш учун электр занжирларини ва уларнинг занжирларини узилиши учун автоматик назорат қилишни.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
245. Юпқа пуркалган сувли автоматик ёнғин ўчириш қурилмаларини масофадан ишга тушириш мосламалари ҳимояланадиган хонадан ташқарида, эвакуация чиқиш жойларига жойлаштирилиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
246. Ушбу қурилмалар ГОСТ 12.4.009-83 га мувофиқ ҳимояланган бўлиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
247. Масофадан ишга тушириш мосламаларини ёнғин назорати пости хоналарида ёки кеча-кундуз навбатчилик қиладиган ходимлар бўлган бошқа хоналарда жойлаштиришга йўл қўйилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2-§. Автоматик сувли, кўпикли, газли, кукунли ва юпқа пуркаладиган сувли ёнғин ўчириш қурилмаларини бошқарув ускуналарининг сигнализациясига қўйиладиган талаблар
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
248. Навбатчи пост хонаси ёки сутка давомида навбатчиликни олиб борувчи ходим ўтирадиган бошқа хоналарда ёруғликли ва овозли сигнализациялар бўлиши лозим.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Кўп квартирали турар жой биноларида ўрнатилган автоматик ёнғин ўчириш қурилмаларининг сигналлари параллел равишда кўп квартирали уйларни бошқариш органларининг авария-диспетчерлик хизматига узатилиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Одамлар оммавий бўладиган, қават майдони 1500 м2 дан ортиқ ва қаватлари сони икки қаватдан кўп бўлган савдо ҳамда савдо-кўнгилочар мажмуаларда, шунингдек барча баланд биноларда ўрнатилган автоматик ёнғин ўчириш қурилмаларининг сигналлари параллел равишда энг яқин ёнғин-қутқарув қисмининг диспетчерлик хизматига узатилиши керак.
(248-банд Ўзбекистон Республикаси қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирининг 2026 йил 2 апрелдаги 01/2-12-сонли буйруғига (ҳисоб рақами 400, 18.05.2026 й.) асосан хатбошилар билан тўлдирилган)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
249. Овозли сигнализацияларни лойиҳалаш ва уларни жойлаштиришда қуйидагиларни таъминлашини ҳисобга олиш керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ёнғин рўй берганлиги ҳақида ёнғин сигнализациясининг манзилли тизимларини қўллаган ҳолда йўналишлар ёки хоналар бўйича батафсил шарҳлаш йўли (расшифровка) билан;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ёнғин рўй бергандан сўнг, қурилмаларни ишлаганлиги тўғрисида йўналишлар ёки хоналар бўйича батафсил шарҳлаш йўли (расшифровка) билан хабар беришни.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
250. Ёруғликли сигнализацияларни лойиҳалаш ва уларни жойлаштиришда қуйидагиларни таъминлашини ҳисобга олиш лозим:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
электр таъминотининг кириш ва захиравий кириш жойларида кучланиш мавжудлиги тўғрисида;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ёнғин ҳақида хабар берувчи овозли сигнализациянинг ўчирилганлиги тўғрисида (сигнализациянинг автоматик қайта тикланиши мавжуд бўлмаганда);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
носозликлар ҳақида овозли сигнализациянинг ўчирилганлиги тўғрисида хабар беришни (сигнализациянинг автоматик қайта тикланиши мавжуд бўлмаганда).
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
251. Ёнғин ҳақидаги сигнал қурилманинг носозлиги ва унинг ишлаб кетганлиги тўғрисидаги сигналдан импульслиги ёки овознинг тавсифи фарқ қилиш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
252. Ҳажмий кўпикли ёнғин ўчириш қурилмалари билан ҳимояланадиган хоналар ва уларнинг киришлари олдида ҳамда улар орқали кириш мумкин бўлган қўшни хоналарда ГОСТ 12.4.009-83 га мувофиқ ёнғин сигнализация ва қурилмани автоматик ишга туширишни ўчириш ҳақида ёруғлик сигнализацияси тизими лойиҳаланиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
253. Ёнғин назорати пости хонасида ёки суткалик навбатчиликни олиб борадиган ходимлар жойлашган бошқа хоналарда қуйидагича сигнализациялар билан таъминланиши керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ёруғлик ва товуш сигнализацияси;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
насосларни ишга тушириш ҳақида;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ўт ўчириш моддасини етказиб бериш йўналишларини кўрсатган ҳолда қурилма ишлашининг бошланиши ҳақида;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
насослар ва қурилмаларни автоматик ишга туширишни ўчириш тўғрисида;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
мазкур ШНҚнинг 237-банди бешинчи хатбошиси, 238-банднинг саккизинчи, ўнинчи хатбошилари бўйича қурилманинг носозлиги, қурилманинг асосий ва захира электр таъминоти кириш жойларида кучланишнинг йўқолиши, очиш буйруғи берилганда электр юритмали қулфлаш қурилмаларининг тўлиқ очилмаслиги, қулфлаш қурилмаларининг электр бошқарув занжирларининг носозлиги, сув сатҳи ва ҳаво босимининг рухсат этилган даражадан пасайиб кетиши ҳақида (умумий овозли сигнал);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ёнғин идишидаги фавқулодда даража тўғрисида, дренаж чуқуридаги кўпик ҳосил қилувчи билан идиш (умумий сигнал) ҳақида;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
электр узатма (очиқ, ёпиқ) билан эшик сурилма қопқоқларининг ҳолатини ёруғлик сигнализацияси.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
254. Насос станциясининг хоналарини лойиҳалаш ишларида ёруғлик сигнализацияси қуйидагиларни таъминлаши керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
асосий ва захира электр таъминоти киришларида кучланиш мавжудлигини;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ёнғин, ўлчаш, дренаж насосларини автоматик ишга тушириш ва ўчиришни;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бошқарув тугунларининг ишлашини рўйхатдан ўтказадиган ва қурилма ҳамда қулфлаш мосламаларини ёқиш буйруғини берувчи ускуналарнинг электр занжирларининг нотўғри ишлаши (йўналишлар бўйича батафсил шарҳлаш йўли билан);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
қулфлаш мосламаларининг сурилма қопқоқларини электр узатма билан бошқариш учун электр занжирларининг нотўғри ишлаши (йўналишлар бўйича батафсил шарҳлаш йўли билан);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
электр узатма билан қулфлаш мосламаларининг сурилма қопқоқларини очиш учун буйруқ бериш режимида (йўналишлар бўйича расшифровка қилиш билан) тўлиқ очилиши йўқлиги;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ёнғин идишидаги фавқулодда даража тўғрисида, дренаж чуқуридаги кўпик ҳосил қилувчи билан идиш (умумий сигнал) тўғрисида хабар беришни.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Насос станциясининг хоналарида электр сурилма қопқоқлари ўрнатилмаган бўлса, бунда ушбу банднинг бешинчи ва олтинчи хатбошиларида келтирилган сигналлар электр сурилма қопқоқлари ўрнатилган жойда берилиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
255. Ёнғин назорати пости хоналарида ёки сутка давомида навбатчилик қиладиган ходимлар бўлган бошқа хоналари қуйидаги сигнализация турлари билан таъминланган бўлиши керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
мазкур ШНҚнинг 237-бандининг бешинчи хатбошиси ва 238-банднинг учинчи хатбошиларига мувофиқ ўрнатишнинг нотўғри ишлаши тўғрисида ёруғлик ва овозли сигнализация, электр таъминотининг асосий ва захира киришларида кучланишнинг йўқолиши ҳақида умумий овозли сигнал;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
автоматик ишга туширишни ўчириш учун ёруғлик сигнализацияси (ҳимояланадиган йўналишлар ёки хоналар бўйича батафсил шарҳлаш йўли билан).
Олдинги таҳрирга қаранг.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
101-боб. Ошхона жиҳозлари учун автоматик ёнғин ўчириш қурилмалари
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1-§. Умумий қоидалар
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2551. Одамлар оммавий йиғиладиган кўп функцияли бинолар ва мажмуаларда жойлашган умумий овқатланиш корхоналарида (ресторанлар, кафетерийлар, фуд-кортлар, ошхоналар ва озиқ-овқат маҳсулотларини тайёрлаш хоналарида), шунингдек меҳмонхоналар, баланд бинолар ҳамда кўп қаватли турар жой биноларининг нотурар қисмларида жойлашган ошхона (бундан буён матнда ошхона деб юритилади) блокларида очиқ аланга ёки қиздирилган ёғдан фойдаланиладиган қуйидаги технологик жиҳозлар ўрнатилганда ҳамда ушбу жиҳозларнинг умумий иссиқлик қуввати 20 кВтдан ортиқ бўлган ҳолларда автоматик ёнғин ўчириш қурилмалари назарда тутилиши лозим:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
пишириш ва қовуриш плиталари;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
қиздирилган ёғда қовуриш ускуналари (фритюрницалар);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
гриллар, мангаллар, печлар ҳамда шунга ўхшаш иссиқлик ҳосил қилувчи ускуналар.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2552. Ошхона жиҳозларининг қуйидаги қисмлари автоматик ёнғин ўчириш қурилмалари билан ҳимояланган бўлиши керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ошхона жиҳозларининг юзалари;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ҳаво тортиш (сўриш) зонтларининг ички ҳажми;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ёғ ажратувчи (йиғувчи) фильтрлар;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
биринчи ёнғинга қарши тўсиққача бўлган ҳаво тортиш (сўриш) қувурларининг ички бўшлиғи.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2553. Ошхона жиҳозларининг умумий иссиқлик қуввати мазкур ШНҚнинг 91-иловасига мувофиқ аниқланиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2-§. Ошхона жиҳозлари учун автоматик ёнғин ўчириш қурилмаларининг турлари ва ўт ўчириш моддалари
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2554. Ошхона жиҳозлари учун автоматик ёнғин ўчириш қурилмаларининг тури ва сони ошхона жиҳозларининг тури, қуввати, миқдори, шунингдек атроф-муҳит шароитларини ҳисобга олган ҳолда аниқланиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2555. Ошхона жиҳозлари учун мўлжалланган ҳар бир автоматик ёнғин ўчириш қурилмаси фақат битта ҳимояланадиган майдонни ёнғиндан ҳимоя қилиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2556. Битта ҳимояланадиган майдонни ёнғиндан ҳимоя қилиш учун бир нечта автоматик ёнғин ўчириш қурилмаси талаб этилганда, уларнинг бир вақтда ишга туширилиши таъминланиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2557. Ошхона жиҳозлари зонасида қиздирилган ёғ ва мойлар билан алоқада бўлиши мумкин бўлган сувли автоматик ёнғин ўчириш қурилмаларини қўллашга йўл қўйилмайди.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2558. Ошхона жиҳозлари учун қуйидаги турдаги автоматик ёнғин ўчириш қурилмаларини қўллашга йўл қўйилади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
мойларни ўчириш учун мўлжалланган суюқ модда асосидаги ёнғин ўчириш қурилмаларини;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
махсус мақсадлар учун мўлжалланган кўпикли қурилмаларни.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2559. Ёнғинни ўчириш моддалари одамлар ва асбоб-ускуналар учун хавфсиз бўлиши, шунингдек ишга тушганда заҳарли моддалар ҳосил қилмаслиги лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
3-§. Ошхона жиҳозлари учун автоматик ёнғин ўчириш қурилмаларининг қисмларини лойиҳалаш ва жойлаштириш
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
25510. Ошхона жиҳозлари учун автоматик ёнғин ўчириш қурилмаларида автоматик ҳамда қўлда (механик) ишга тушириш имконияти бўлиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
25511. Ошхона жиҳозлари учун автоматик ёнғин ўчириш қурилмаларининг элементлари ошхона жиҳозларининг нормал ишлашига тўсқинлик қилмаслиги ҳамда шамоллатиш тизимининг бевосита ҳаво оқими таъсир зонасида жойлаштирилмаслиги керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
25512. Ошхона жиҳозлари учун автоматик ёнғин ўчириш қурилмалари ишга туширилганда, ошхона жиҳозларига газ (суюқ ёқилғи) узатишни тўсувчи клапан ҳамда электр таъминоти автоматик равишда ёпилиши (ўчирилиши) лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
25513. Ошхона жиҳозлари учун автоматик ёнғин ўчириш қурилмаларининг бошқарув, хабарлаш ҳамда қўлда ишга тушириш жиҳозлари улардан фойдаланиш, назорат қилиш ва техник хизмат кўрсатиш ишларини бажариш учун қулай жойлаштирилган бўлиши зарур.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
25514. Ошхона жиҳозлари учун автоматик ёнғин ўчириш қурилмаларининг бошқарув қурилмалари ёнғин ўчириш қурилмасининг ишчи ҳолатини тўлиқ акс эттириши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
25515. Барча ишга тушириш қурилмалари механик, атроф-муҳит ҳамда бошқа таъсирлар натижасида тизимнинг тасодифий ишга тушишига йўл қўймайдиган тарзда лойиҳаланиши, жойлаштирилиши ва ҳимояланиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
25516. Ёнғин ўчириш тизимининг қўлда ишга тушириш қурилмалари ва ажратувчи клапанлари жойлашган жойларда аниқ ҳамда яхши кўринадиган белгилар ўрнатилиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
4-§. Пуркагичлар
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
25517. Пуркагичларнинг сони, тури ва жойлашуви қуйидагиларни ҳисобга олган ҳолда қабул қилиниши лозим:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ошхона жиҳозларининг ўлчамлари;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ўрнатиш баландлиги;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
сўриб олинадиган ҳаво оқимининг жадаллиги;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ҳимоя қилинадиган зонанинг тўлиқ қамраб олиниши.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
25518. Ошхона жиҳозлари учун автоматик ёнғин ўчириш қурилмалари ишга туширилганда, битта ҳимояланадиган майдон доирасида жойлашган барча пуркагичлар ёнғин ўчириш моддасининг бир вақтда берилишини ҳамда ҳимояланадиган юзага бир текис пуркалишини таъминлаши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
25519. Ҳаво тортиш (сўриш) зонтини ҳимоя қилиш учун пуркагичлар ёғ тутувчи фильтрларнинг юқори қисмида жойлаштирилиши, бунда горизонтал пуркаш усулини қўллашга йўл қўйилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
25520. Ҳар бир дудбуроннинг зонтга уланиш жойининг ички қисмида камида битта пуркагич ўрнатилиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
25521. Дудбурон вертикал йўналишда жойлашган бўлса, унинг ички қисмини ҳимоя қилиш учун пуркагич зонтнинг энг яқин кириш жойидан дудбурон ичкарисига кўра камида 6 м масофада йўналтирилиши зарур.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
25522. Пуркагичлар ўрнатилгандан сўнг уларнинг тури, техник хусусиятлари, ўрнатиш жойи ҳамда пуркаш тешикларининг йўналиши лойиҳа талабларига мувофиқ текширилиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
25523. Пуркагичларни ўрнатишда уларнинг зичловчи элементлари ва ички қисмларига бегона жисмлар тушишининг олдини олиш чоралари кўрилиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
25524. Пуркагичларнинг пурковчи тешиклари чанг ёки мой билан тиқилиб қолишини олдини олиш учун улар ҳимоя қопқоқчалар билан жиҳозланиши ҳамда ўт ўчириш моддаси берилганда улар автоматик тарзда очилиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
5-§. Қўзғатувчи тизим
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
25525. Қўзғатувчи тизим қуйидаги вазифаларни таъминлаши лозим:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ёнғин содир бўлганда ошхона жиҳозлари учун автоматик ёнғин ўчириш қурилмалари автоматик ишга туширилишини;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ходимлар томонидан ошхона жиҳозлари учун автоматик ёнғин ўчириш қурилмаларини қўлда ишга тушириш имкониятини;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
қурилманинг ишга тушганлиги тўғрисидаги сигналлар узатилишини;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ҳимояланадиган ускуналарнинг электр энергияси ва ёқилғи манбаларини ўчириш бўйича буйруқлар шакллантирилишини;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бинодаги бошқа муҳандислик тизимлари ҳамда ёнғин сигнализацияси тизимлари билан ўзаро алоқани.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
25526. Қўлда ва автоматик қўзғатиш занжирлари функционал жиҳатдан мустақил бўлиши зарур.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
25527. Қўзғатувчи тизим элементлари қуйидаги таъсирлардан ҳимояланган бўлиши лозим:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
механик шикастланишлардан;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
юқори ҳарорат, намлик ҳамда ёғ қатламлари таъсиридан;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ходимлар томонидан тизимнинг тасодифий ёки қасддан ўчирилишидан.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
25528. Қўзғатувчи тизим ва бинодаги бошқа тизимларнинг ҳолатидан қатъи назар ишчи қобилиятини сақлаб қолиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
6-§. Автоматик тарзда ишга тушириш (қўзғатиш)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
25529. Ошхона жиҳозлари учун автоматик ёнғин ўчириш қурилмаларининг автоматик ишга туширилиши иссиқликни аниқлаш воситалари орқали таъминланиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
25530. Иссиқликни аниқлаш воситалари ошхонанинг хоналарига мос бўлган ёғ тутуни, буғ ҳамда юқори намлик таъсирига чидамли бўлиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
25531. Автоматик иссиқликни аниқлаш воситалари сифатида қуйидагиларни қўллашга йўл қўйилади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
чизиқли иссиқлик хабарлагичлари (термокабеллар);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
иссиқликка сезгир элементлар (енгил эрувчи қулфлар);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ошхона жиҳозлари учун автоматик ёнғин ўчириш қурилмалари таркибига кирувчи бошқа иссиқлик хабарлагичлари.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
25532. Автоматик иссиқликни аниқлаш воситалари қуйидаги жойларда ўрнатилиши лозим:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
тутун сўрувчи зонт остида ҳимояланадиган зона бўйлаб тўлиқ узунлиги бўйича;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ҳаво сўрувчи каналларнинг кириш зонасида;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ҳимояланадиган ҳар бир ошхона жиҳози устида.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
25533. Автоматик ишга тушириш элементларининг ишга тушиш ҳарорати ошхона жиҳозларининг нормал иш ҳароратларини ҳисобга олган ҳолда танланиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
25534. Автоматик иссиқликни аниқлаш воситалари фаоллашганда, ошхона жиҳозлари учун автоматик ёнғин ўчириш қурилмалари дарҳол ишга туширилишини таъминлаши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
7-§. Қўлда ишга тушириш (қўзғатиш)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
25535. Ошхона жиҳозлари учун автоматик ёнғин ўчириш қурилмалари қўлда ишга тушириш мосламаси билан жиҳозланган бўлиши ҳамда қурилмадаги автоматик аниқлаш воситаларининг ҳолатидан қатъи назар уни ишга тушириш имконияти бўлиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
25536. Қўлда ишга тушириш мосламаси қуйидагиларга мувофиқ ўрнатилиши лозим:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
эвакуация йўлида;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
аланга таъсири эҳтимоли мавжуд бўлган зонадан ташқарида;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ишга тушириш учун қулай жойда.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
25537. Қўлда ишга тушириш мосламаси унинг вазифаси ҳамда ишга тушириш тартиби кўрсатилган аниқ белги билан жиҳозланган бўлиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
25538. Қўлда ишга тушириш мосламаси фаоллаштирилганда қуйидагилар таъминланиши лозим:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ёнғин ўчириш қурилмасининг ишга туширилиши;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
электр таъминоти ҳамда газ ёқилғиси манбаларининг узилиши;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
қурилманинг ишга тушганлиги тўғрисидаги сигналларнинг шакллантирилиши.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
25539. Қўзғатувчи тизимнинг автоматик қисми ишдан чиққанда қўлда ишга тушириш мосламаси ўз ишчанлик қобилиятини сақлаб қолиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
8-§. Сигнализация ва индикация
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
25540. Ошхона жиҳозлари учун автоматик ёнғин ўчириш қурилмалари ўрнатилган хона «Ёнғин ўчириш қурилмасини ишга тушириш» ёзувли ёруғлик таблолари, товушли ҳамда ёруғлик хабарчилари билан таъминланган бўлиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
25541. Ошхона жиҳозлари учун автоматик ёнғин ўчириш қурилмаларининг бошқарув жиҳозлари қуйидагиларга сигналларни узатиши керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ёруғлик ва (ёки) товушли хабарчиларига;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бинонинг умумий ёнғин сигнализацияси тизимига ёки диспетчерлик пунктига.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
9-§. Ошхона жиҳозлари учун автоматик ёнғин ўчириш қурилмаларини лойиҳалаштириш
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
25542. Ошхона жиҳозлари учун автоматик ёнғин ўчириш қурилмаларининг ҳимоя майдони, ҳимоя қилинаётган жиҳознинг геометрик ўлчамларидан келиб чиққан ҳолда белгиланиши ҳамда қуйидагилар инобатга олиниши керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ошхона жиҳозлари учун ҳимоя доираси уларнинг максимал горизонтал проекция майдонига кўра аниқланиши;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ҳаво тортиш (сўриш) зонтлар учун ҳимоя доираси уларнинг ёғ тутувчи фильтрларининг юзасига кўра белгиланиши;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ҳаво тортиш (сўриш) каналлари учун ҳимоя доираси ҳимояланадиган каналларнинг ички майдонидан келиб чиқиб аниқланиши.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
25543. Ҳимояланадиган зона учун талаб этиладиган пуркагичлар сонини ҳисоблаш усули ушбу ШНҚнинг 92-иловасида келтирилган.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
10-§. Ўт ўчириш моддасини сақлаш сиғимлари
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
25544. Ёнғин ўчириш моддасини сақлаш сиғимлари ҳимояланадиган ошхона жиҳозларига яқин жойда жойлаштирилиши ҳамда коррозиядан ҳимояланган бўлиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
25545. Ёнғин ўчириш моддасини сақлаш сиғимлари жойлашган ҳудуддаги муҳит ҳарорати 4 °C дан 55 °C гача бўлиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
25546. Ёнғин ўчириш моддасини сақлаш сиғимларининг жойлашуви уларни кўрикдан ўтказиш ва техник хизмат кўрсатиш имконини таъминлаши, шунингдек мой буғлари ҳамда иссиқлик манбалари таъсиридан ҳоли бўлиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
25547. Ишчи (сиқиб чиқарувчи) газ сифатида инерт газдан фойдаланилиши, бунда сиғимдаги ишчи газ босими 6,0 МПа дан ёки ишлаб чиқарувчининг техник ҳужжатларида белгиланган босим қийматидан ошмаслиги керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
25548. Ёнғин ўчириш моддасини сақлаш сиғимлари ишончли тарзда ўрнатилиши ва маҳкамланиши, шунингдек лойиҳа ҳужжатларида назарда тутилган ечимларга мувофиқ бўлиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
11-§. Қувур арматураси ва фитинглар
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
25549. Қувур ўтказгичлар, арматура ва фитинглар мазкур ШНҚда келтирилган атроф-муҳит ҳарорати оралиғида ишчи босимга бардош беришини таъминлаши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
25550. Ёнғин ўчириш моддасини сақлаш сиғимларидан ташқарида жойлашган, ёнғин ўчириш моддасини узатишга мўлжалланган қувурлар зангламайдиган пўлатдан тайёрланган чоксиз қувурлардан иборат бўлиши лозим. Бунда уларнинг сифати ГОСТ 9941-2022 га мувофиқ бўлиши тавсия этилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Углеродли пўлат ва композит қувурлардан фойдаланишга йўл қўйилмайди.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
25551. Ишчи газни етказиб берувчи қувурлар мис қувурлардан ёки юқори босимга мўлжалланган шланглардан тайёрланиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Мис қувурлар қўлланилганда уларнинг сифати ГОСТ 32598-2013 га мувофиқ бўлиши тавсия этилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
25552. Қувурлар диаметри ўзгарганда ўтказгичлардан фойдаланиш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
25553. Қувурлар доимий (стационар) таянчлар ва осмалар билан жиҳозланиши, бунда таянчлар ҳамда осмалар орасидаги масофа 2,5 м дан ошмаслиги лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
25554. Полимер қувурлардан фойдаланишга йўл қўйилмайди.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
25555. Қувурлар ишончли тарзда маҳкамланиши, таянчлар ва осмалар орасидаги масофа лойиҳа талабларига мос келиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
25556. Қувурлар конструкцияси гидравлик синовлар ўтказиш ва ҳаво билан пуркаш имкониятини таъминлаши керак.
(101-боб Ўзбекистон Республикаси қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирининг 2026 йил 2 апрелдаги 01/2-12-сонли буйруғига (ҳисоб рақами 400, 18.05.2026 й.) асосан киритилган)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
11-боб. Ёнғин сигнализацияси тизимлари
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1-§. Ҳимояланадиган объект учун ёнғин хабарлагичлари турларини танлашда умумий талаблар
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
256. Нуқтали тутунни сезиб ишлайдиган ёнғин хабарлагичи турини танлаш ГОСТ Р 53325-2012 бўйича аниқланиши мумкин бўлган турли хил тутун турларини аниқлаш қобилиятига мувофиқ амалга оширилишига йўл қўйилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
257. Қуйидаги ёнғин ривожланишининг юқори тезлиги ҳолларида аланга ёнғин хабарлагичларидан фойдаланиш керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
дастлабки босқичда ёнғин содир бўлганида;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
назорат зонасида очиқ аланга ёки қизиб кетган юзалар (600°C дан юқори) пайдо бўлиши кутилса;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
алангали ёниш мавжуд бўлганда;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
хонанинг баландлиги тутун ёки иссиқлик хабарлагичларини ишлатиш қийматларидан ошиб кетганда;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бошқа турдаги хабарлагичлар томонидан ёнғинни аниқлаш вақти одамлар ва моддий бойликларни олиб чиқиш вазифаларини бажаришга имкон бермаса.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
258. Аланга ёнғин хабарлагичнинг спектрал сезгирлиги хабарлагичнинг назорат зонасида жойлашган ёнувчи материаллар алангасининг нурланиш спектрига мос келиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
259. Иссиқлик ёнғин хабарлагичларидан қуйидаги ҳолларда фойдаланишга йўл қўйилади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
назорат зонасида ёнғиннинг дастлабки босқичида иссиқлик чиқиши (сезиларли даражада) кутилганда;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ёнғин бўлмаган ҳолатларда бошқа турдаги хабарлагичларнинг нотўғри ишга тушишига олиб келадиган омиллар мавжуд бўлганда.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
260. Назорат ҳудудида ёнғин билан боғлиқ бўлмаган ва бу турдаги хабарлагичлар ишга тушишига сабаб бўлиши мумкин бўлган ҳарорат ўзгаришлари кутилмаса, дифференциал ва максимал-дифференциал иссиқлик ёнғин хабарлагичлари ёнғин ўчоғини аниқлаш учун қўлланилиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ёнғин пайтида ҳаво ҳарорати хабарлагичларнинг ҳароратига етиб бормаслиги ёки қабул қилиб бўлмайдиган даражада узоқроқ вақтдан кейин етиб борадиган хоналарда максимал иссиқлик ёнғин хабарлагичларидан фойдаланишга йўл қўйилмайди.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
261. Иссиқлик ёнғин хабарлагичларини танлашда максимал ва максимал-дифференциал хабарлагичларнинг ишлаш ҳарорати хонада рухсат этилган максимал ҳаво ҳароратидан камида 20°C юқори бўлишини ҳисобга олиш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
262. Назорат зонасида ёнғиннинг бошланғич босқичида ёнғин содир бўлганда маълум турдаги газларнинг концентрацияларда ажралиб чиқиши тахмин қилинаётган бўлса, газли ёнғин хабарлагичларидан фойдаланиш (хабарлагичларнинг ишга тушишига олиб келиши)га йўл қўйилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Газли ёнғин хабарлагичларини ёнғин бўлмаганда хабарлагичларнинг ишга тушишига олиб келадиган концентрациядаги газлар пайдо бўлиши мумкин бўлган хоналарда қўллашга йўл қўйилмайди.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
263. Назорат зонасида устунлик қилувчи ёнғин омили аниқланмаган бўлса, турли хил ёнғин омилларига жавоб берадиган ёнғин хабарлагичларини ёки комбинацияланган ёнғин хабарлагичларидан фойдаланишга йўл қўйилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
264. Ҳимояланадиган хоналарнинг мақсади ва ёнғин юкламасининг турига кўра ёнғин хабарлагичларининг турларини танлаш мазкур ШНҚнинг 10-иловасига мувофиқ амалга оширилиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
265. Хабарлагичларнинг тури ва параметрлари уларнинг жойлашган жойларида иқлимий, механик, электромагнит, оптик, радиация ва бошқа атроф-муҳит омиллари таъсирига чидамлилигини таъминлаши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
266. АЁЎҚ, тутунни олиб ташлаш, ёнғин сигнализациясини бошқариш мақсадида хабар бериш учун мўлжалланган ёнғин хабарлагичлари ГОСТ 30379-2017 бўйича иккинчисидан паст бўлмаган қаттиқлик даражаси билан электромагнит шовқинларга чидамли бўлиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
267. Ёнғин сигнализацияси шлейфи орқали таъминланадиган ва ўрнатилган товушли хабарлагичга эга тутунли ёнғин хабарлагичларини бир вақтнинг ўзида қуйидаги шартлар бажариладиган хоналарда тезкор, маҳаллий хабар бериш ва ёнғин жойини аниқлаш учун қўллашга йўл қўйилади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
дастлабки босқичда ёнғин ўчоғи пайдо бўлишининг асосий омили тутун пайдо бўлиши;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ҳимояланадиган хоналарда одамларнинг мавжудлиги.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
268. Товушли хабарлагичга эга бўлган тутунли ёнғин хабарлагичларни меҳмонхоналар, тиббиёт муассасалари, музейларнинг кўргазма заллари, санъат галереялари, кутубхоналарнинг ўқиш заллари, савдо бинолари, ахборот марказларида қўллашга йўл қўйилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
269. Товушли хабарлагичга эга бўлган тутунли ёнғин хабарлагичлардан фойдаланиш мазкур ШНҚнинг 12-иловасига мувофиқ хонанинг хабарлаш тизими билан жиҳозланишини истисно қилмаслиги керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2-§. Ёнғин сигнализациясини назорат қилиш зоналарини ташкил этишга қўйиладиган талаблар
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
270. Манзилли бўлмаган ёнғин хабарлагичлари билан жиҳозланган ёнғин сигнализациясининг битта шлейфи қуйидагиларни ўз ичига олган назорат зонасини жиҳозлашга йўл қўйилади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
умумий майдони 300 m2 ва ундан кам бўлган, бир-бири билан боғланган 2 қаватдан ошмайдиган хоналар;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бинонинг бир қаватида жойлашган, умумий майдони 1600 m2 дан ошмайдиган ўнтагача алоҳида ва туташ хоналар, (алоҳида хоналар умумий йўлак, холл, вестибюлга чиқиш имкониятига эга бўлиши лозим);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бинонинг бир қаватида жойлашган, умумий майдони 1600 m2 дан ошмайдиган йигирматагача алоҳида ва туташ хоналар (алоҳида хоналар умумий йўлак, холл, вестибюлга чиқиш имкониятига эга бўлиши, шунингдек ҳар бир назорат қилинадиган хонага кириш жойида ёнғин хабарлагичларининг ишлаши ҳақида ташқи ёруғлик сигнализацияси мавжуд бўлиши зарур);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ёнғин сигнализациясининг манзилли бўлмаган шлейфлари хоналарни уларнинг ҳимоя зоналарига бўлинишига мувофиқ бирлаштиришига.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ёнғин сигнализацияси шлейфлари хоналарни навбатчи ходимлар томонидан ярим автоматик бошқаришда ёнғин содир бўлган жойни аниқлаш вақти, одамларни хавфсиз эвакуация қилиш ва ёнғинни ўчириш мумкин бўлган вақтнинг 1/5 қисмидан ошмаслигини ҳисобга олган ҳолда бирлаштириши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ёнғин содир бўлган жойни аниқлашда одамларни хавфсиз эвакуация қилиш ва ёнғинни ўчириш мумкин бўлган вақт келтирилган қийматдан ошса, бошқарув автоматик бўлиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Сигнализация шлейфи орқали таъминланадиган манзилли бўлмаган ёнғин хабарлагичларининг максимал миқдори, қўлланиладиган қабул-назорат қурилмасида кўзда тутилган барча хабарларни рўйхатга олишни таъминлаши зарур.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
271. Манзилли ёнғин хабарлагичлари ўрнатилган битта шлейфли ёки радиал шлейфда ҳимояланадиган хоналарнинг максимал сони ва майдони қабул-назорат қурилмасининг техник имкониятлари ҳамда шлейфга уланадиган хабарлагичларнинг техник хусусиятлари хоналарнинг бинодаги жойлашувига боғлиқ бўлмаган ҳолда белгиланиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ёнғин сигнализациясининг манзилли шлейфларига қуйидагилар киритилишига йўл қўйилади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
манзилли ёнғин хабарлагичлари билан бир қаторда киритиш/чиқаришнинг манзилли қурилмалари;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
манзилсиз шлейфларга уланган манзилсиз ёнғин хабарлагичларини назорат қилувчи манзилли модуллар;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
қисқа туташув сепараторлари ва манзилли ижро қурилмалари.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Манзилли қурилмаларни манзилли шлейфга киритиш имконияти ва уларнинг сони ишлаб чиқарувчининг техник ҳужжатларида келтирилган фойдаланилаётган ускунанинг техник хусусиятлари билан аниқланиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Қабул-назорат қилиш ускуналарининг манзил чизиқларига манзилли қўриқлаш хабарномаларини ёки манзил қурилмалари орқали манзилсиз қўриқлаш хабарномаларини, ёнғиндан ҳимоя ва қўриқлаш тизимларининг зарур ишлаш алгоритмларини таъминлаш шарти билан улашга йўл қўйилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
3-§. Ёнғин хабарлагичларини жойлаштириш
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
272. Автоматик ёнғин хабарлагичлари сони хоналарнинг назорат қилинадиган ҳудудларида содир бўлиши мумкин бўлган ёнишларни аниқлаш зарурати билан ва аланга хабарлагичлари сони эса жиҳознинг назорат қилинадиган майдони билан белгиланиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
273. Ҳар бир ҳимояланадиган хонада иккитадан кам бўлмаган ёнғин хабарлагичи ўрнатилиши ва улар «ЁКИ» мантиқий схемасига мувофиқ ёқилиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
274. Аспирацион тутунли ёнғин хабарлагич қўлланилганда битта нуқтавий (манзилли бўлмаган) ёнғин хабарлагичи сифатида битта ҳаво сўриш тешигини ҳисобга олиниши, бунда хабарлагич ҳаво сўриш қувуридаги ҳаво оқими сарфи ишчи параметри сифатида белгиланган бошланғич қийматидан 20 фоиз миқдорга ўзгарганда носозлик сигналини ҳосил қилиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
275. Қуйидаги шартлар бир вақтнинг ўзида бажарилган бўлса, ҳимояланадиган хонада (ҳудудда) битта ёнғин хабарлагичини ўрнатишга йўл қўйилади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
хонанинг майдони унинг техник ҳужжатларида келтирилган ёнғин хабарлагичи томонидан ҳимояланадиган майдондан ва мазкур ШНҚнинг 5-, 8-жадвалларида келтирилган ўртача майдондан кўп бўлмаганда;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ёнғин хабарлагичининг ишлашини автоматик назорат қилиш таъминланганда;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
унинг функцияларини бажаришини қабул-назорат қилиш мосламасига носозлик ҳақида хабар бериш орқали аниқланганда;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
қабул-назорат қилиш мосламаси томонидан носоз хабарлагични аниқлаш таъминланганда;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ёнғин хабарлагичининг сигналига кўра, мазкур ШНҚнинг 12-иловасига мувофиқ автоматик ёнғин ўчириш ва тутун тортиш қурилмаларини, шунингдек 5-тоифали ёнғин ҳақида хабар бериш тизимларини ишга туширувчи бошқарув қурилмасини ишга тушириш учун сигнал шакллантирилмаганда.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
276. Нуқтали ёнғин хабарлагичлари аланга хабарлагичларидан ташқари, устма-уст ўрнатилиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Хабарлагичларни бевосита том остида ўрнатиш имкони бўлмаганда, уларни деворларга, устунларга ва бошқа юк кўтарувчи қурилиш конструкцияларига ўрнатишга, шунингдек тросларга маҳкамлашга йўл қўйилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Томёпма остидаги ёнғин хабарлагичларни ўрнатишда, улар деворлардан камида 0,1 m масофада жойлаштирилиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Деворларга нуқтали ёнғин хабарлагичларни ўрнатишда, улар деворларнинг бурчагидан 0,5 m кам бўлмаган масофада ва томёпмадан 0,1 m дан 0,3 m гача бўлган масофада, шунингдек хабарлагичнинг ўлчамларини ҳисобга олган ҳолда жойлаштириш лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Хабарлагичларни пўлат арқонга осишда уларнинг барқарор ҳолати ва фазодаги йўналиши таъминланиши лозим. Бунда, томёпмадан хабарлагичнинг энг қуйи нуқтасигача бўлган масофа 0,3 m дан ошмаслиги керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Аспирацион тутунли ёнғин хабарлагичларидан фойдаланилганда, горизонтал ва вертикал текисликда ҳаво олиш қувурларини ўрнатишга йўл қўйилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ёнғин хабарлагичлари 6 m дан баланд жойлаштирилганда, уларга хизмат кўрсатиш ва таъмирлаш учун кириш имкониятини таъминлайдиган усул аниқланиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
277. Тик томлари бўлган, диагонал, икки нишабли, тўрт қиялик, чодирсимон, тишли, қияликлари 10º дан юқори бўлган хоналарда хабарлагичларнинг бир қисми том тизмасининг вертикал текислигига ёки бинонинг энг юқори қисмига ўрнатилиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Томларнинг юқори қисмларига ўрнатилган битта хабарлагич билан ҳимояланадиган майдон 20 фоизга оширилиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
278. Томёпма текислиги турли хил қияликларга эга бўлса, бунда хабарлагичлар кичикроқ қияликларга эга бўлган томёпма юзаларига ўрнатилиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
279. Нуқтали, иссиқлик ва тутун ёнғин хабарлагичларини жойлаштириш ҳимояланадиган хонада етказиб бериш ёки тортиб олиш вентиляцияси натижасида юзага келадиган ҳаво оқимларини ҳисобга олган ҳолда амалга оширилиши, бунда хабарлагичдан шамоллатиш туйнугигача бўлган масофа 1 m дан кам бўлмаслиги лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Аспирацион тутунли ёнғин хабарлагичлари қўлланилганда, тешикли ҳаво олиш қувуридан вентиляция тешигигача бўлган масофа хабарлагичнинг техник ҳужжатларига мувофиқ, ушбу турдаги хабарлагичлар учун рухсат этилган ҳаво оқими миқдори билан белгиланиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Хабарлагичлардан яқин атрофдаги жиҳоз, қурилма ва электр лампаларгача бўлган горизонтал ва вертикал масофа 0,5 m дан кам бўлмаслиги лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ёнғин хабарлагичларини қуйидагича жойлаштириш керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
яқин атрофдаги жиҳоз ва қурилмалар (қувурлар, ҳаво ўтказгичлари, асбоб-ускуналар) ёнғин омилларининг хабарлагичларга;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ёруғлик нурланиш манбаларига;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
электромагнит шовқинлар хабарлагичнинг ишлаш қобилиятини сақлашга таъсир қилмаслиги лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
280. Шифтнинг ҳар бир бўлинмасида 0,75 m ва ундан ортиқ кенгликдаги тутун ҳамда иссиқлик ёнғин хабаларгичлари ўрнатилиб, улар 0,4 m дан ортиқ масофада шифтдан чиқиб турган қурилиш конструкциялари (нурлар, таянчлар, устунлар, плиталарнинг қовурғалари) билан чегараланган бўлиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Қурилиш конструкциялари шифтдан 0,4 m ва ундан кўпроқ масофада чиқиб турган ва уларни ташкил этувчи бўлмаларининг кенглиги 0,75 m дан кам бўлса, мазкур ШНҚнинг 7 ҳамда 9-жадвалларида келтирилган ёнғин хабарлагичлари томонидан назорат қилинадиган майдон 40 фоизга камайтирилиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Қурилиш конструкциялари шифтдан 0,08 m дан 0,4 m гача бўртиб чиқиб турган хоналарда мазкур ШНҚнинг 5 ва 8-жадвалларида келтирилган ёнғин хабарлагичларининг назорат майдони 25 фоизгача камайтирилиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Қутилар кенглиги 0,75 m ва ундан ортиқ, яхлит тузилишга эга бўлган ҳамда шифтдан пастки белги бўйлаб 0,4 m дан ортиқ ва пол текислигидан 1,3 m дан кам бўлмаган масофада жойлашган технологик майдончалар мавжуд бўлган назорат қилинадиган хоналарида технологик майдончалар остида қўшимча ёнғин хабарлагичлар ўрнатилиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
281. Нуқтали, чизиқли, тутунли ва иссиқлик ёнғин хабарлагичлари, шунингдек аспирацион тутунли ёнғин хабарлагичлар материалларнинг тахламлари, токчалар, асбоб-ускуналар ва материаллар уюмлари билан ҳосил қилинган хонанинг ҳар бир бўлмасига ўрнатилиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Уларнинг юқори четлари шипдан 0,6 m ва ундан кам масофада жойлашган бўлиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
282. Кенглиги 3 m дан кам бўлган хоналарда, асосий пол сатҳининг устига ўрнатиладиган мустаҳкам асосли қўшимча пол қоплама (фальшпол) остида ёки фальшшифтдан юқорида баландлиги 1,7 m дан кам бўлган бошқа жойларда нуқтали тутун хабарлагичларини ўрнатишда ушбу ШНҚнинг 5-жадвалида келтирилган хабарлагичлар орасидаги масофа 1,5 баробарга оширилишига йўл қўйилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
283. Ёнғин хабарлагичларини асосий пол сатҳининг устига ўрнатиладиган мустаҳкам асосли қўшимча пол қоплама (фальшпол) остида, фальшшифт остида ва кўриш имкони бўлмаган бошқа жойларда ўрнатиш (лойиҳалаш) ишлари қуйидагиларни ҳисобга олган ҳолда амалга оширилиши керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ишга туширилган хабарлагичнинг жойлашишини аниқлаш имконияти бўлишини;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
улар манзилли қурилмага эга бўлишини;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
улар мустақил ёнғин сигнализация шлейфларига уланган ёки масофавий оптик кўрсаткичга эга бўлишини.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
284. Ёнғин хабарлагичларини ўрнатиш уларнинг техник ҳужжатлар талабларига мувофиқ амалга оширилиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
285. Хабарлагичга механик шикастланиш хавфи мавжуд бўлган жойларда унинг ишлаш қобилиятини ва алангани аниқлаш самарадорлигини бузмайдиган ҳимоя тузилиши таъминланиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
286. Бир назорат ҳудудида турли хил ёнғин хабарлагичлари ўрнатилганда, уларни жойлаштириш ҳар бир турдаги хабарлагич учун ушбу ШНҚнинг талабларига мувофиқ амалга оширилиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
287. Устунлик қилувчи ёнғин омили аниқланмаган бўлса, комбинацияланган (тутунли ва/ёки иссиқлик) ёнғин хабарлагичларини ўрнатишга йўл қўйилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Бунда, хабарлагичларни жойлаштириш мазкур ШНҚнинг 10-жадвалига мувофиқ бажарилиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Тутун ёнғиннинг асосий омили сифатида қабул қилинганда, хабарлагичларни жойлаштириш мазкур ШНҚнинг 5 ёки 9-жадвалларига мувофиқ амалга оширилиши, бунда хабарлагичлар сонини аниқлашда бирлаштирилган хабарлагич битта хабарлагич сифатида қабул қилиниши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
288. Қуйидаги шартлар бир вақтнинг ўзида бажарилса, томёпмага ўрнатилган хабарлагичларни тешилган фальшшифт остидаги майдонни ҳимоя қилиш мақсадида ишлатишга йўл қўйилади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
тешилиш даврий тузилишга эга ва унинг майдони юзанинг 40 фоиздан ошганда;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ҳар қандай кесимдаги ҳар бир тешилишнинг минимал ўлчами камида 10 mm бўлганда;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
фальшшифтнинг қалинлиги тешилиш катакчасининг минимал ўлчамидан уч баравардан ортиқ бўлмаганда.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ушбу талаблардан камида биттаси бажарилмаганда, хабарлагичлар асосий хонанинг фальшшифтига ўрнатилиши зарур.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
289. Осма шифт ортидаги бўшлиқни ҳимоя қилиш зарур бўлган ҳолларда эса қўшимча хабарлагичлар асосий шифтга ўрнатилиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
290. Хабарлагичлар жойлаштиришда индикаторлар хонадан чиқишга олиб борувчи эшик томон йўналтирилиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
4-§. Нуқтали тутун ёнғин хабарлагичлари
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
291. Битта нуқтавий тутунли ёнғин хабарлагичи томонидан назорат қилинадиган майдон, хабарлагичлар ва девор орасидаги максимал масофа мазкур ШНҚнинг 7-жадвали бўйича аниқланиши, бунда майдон ва масофалар қиймати техник шартлар ва муайян турдаги хабарлагичларнинг техник тавсифларида келтирилган миқдорлардан ошмаслиги (ушбу ШНҚнинг 282-бандида келтирилган ҳоллар бундан мустасно) лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

 

 

 

7-жадвал

Ҳимояланадиган хонанинг баландлиги, m

Битта хабарлагич томонидан назорат қиладиган ўртача майдон, m2

Максимал масофа, m

хабарлагичлар орасида

хабарлагичдан деворгача

3,5 — гача

85 гача

9,0

4,5

3,5 — дан 6,0 — гача

70 гача

8,5

4,0

6,0 дан 10,0 гача

65 гача

8,0

4,0

10,5 дан 12,0 гача

55 гача

7,5

3,5

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
5-§. Чизиқли тутунли ёнғин хабарлагичлари
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
292. Чизиқли тутунли ёнғин хабарлагичининг нур тарқатгичи ва қабул қилувчиси (қабул қилгич-узатгич ва қайтаргич) деворлар, тўсиқлар, устунлар ва бошқа конструкцияларга мустаҳкам ўрнатилиши, бунда уларнинг оптик ўқи ораёпма сатҳидан камида 0,1 m ва кўпи билан 0,6 m масофада ўтишини таъминлаш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
293. Аниқлаш вақти ёнғинга қарши ҳимоя вазифаларини бажариш учун етарли бўлса, асосланган ҳисоб-китоблар орқали хабарлагичларни ораёпма сатҳидан 0,6 m дан пастроққа ўрнатишга йўл қўйилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
294. Чизиқли тутунли ёнғин хабарлагичининг нур тарқатгичи ва қабул қилувчиси (қабул қилгич-узаткич ва қайтаргич)ни хонанинг қурилиш конструкцияларига жойлаштиришда хабарлагич ишлаган вақтида турли хил объектлар ёнғинни аниқлаш зонасига тушмаслиги лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Нур тарқатгич ва қабул қилувчи ёки хабарлагич ва қайтаргич ўртасидаги минимал ва максимал масофа хабарлагичларнинг техник тавсифларида келтирилган маълумотлар асосида қабул қилиниши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
295. Баландлиги 12 m гача бўлган хоналарда икки ёки ундан ортиқ чизиқли тутун ёнғин хабарлагичлари билан ҳимояланадиган ҳудудни назорат қилишда уларнинг параллель оптик ўқлари орасидаги максимал масофа 9,0 m дан, оптик ўқ ва деворгача бўлган максимал масофа эса 4,5 m дан ошмаслиги лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
296. Баландлиги 12 m дан 21 m гача бўлган хоналарда чизиқли хабарлагичлар, мазкур ШНҚнинг 8-жадвалига мувофиқ икки қаватда (ярусда) қуйидагича жойлаштирилиши керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
хабарлагичларнинг биринчи қавати ёнғин юкламасининг юқори сатҳидан 1,5 — 2 m масофада, бироқ пол текислигидан камида 4 m масофада;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
хабарлагичларнинг иккинчи қавати томёпма сатҳидан 0,8 m дан ошмайдиган масофада.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

 

 

 

 

8-жадвал

Ҳимояланаётган хонанинг баландлиги

Қават

(ярус)

Хабарлагични ўрнатиш баландлиги

Максимал масофа

Чизиқли тутун ёнғин хабарлагичи оптик ўқлар орасида

Чизиқли тутун ёнғин хабарлагичи оптик ўқдан деворгача

12 m дан 21 m гача

1

1,5 — 2 ёнғин юкламасидан, 4 m пол юзасигача

9 m

4,5 m

2

том қопламадан 0,8 m гача

9 m

4,5 m

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
297. Чизиқли тутун ёнғин хабарлагичларни ўрнатишда унинг оптик ўқидан девор ва атрофдаги жиҳозларгача бўлган минимал масофалар 0,5 m дан кам бўлмаслиги лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Чизиқли тутун ёнғин хабарлагичларнинг оптик ўқлари орасидаги минимал масофа оптик ўқлардан девор ва атрофдаги жиҳозларгача бўлган ўзаро шовқинларни олдини олиш хабарлагичларнинг техник тавсифларида келтирилган маълумотларга мувофиқ белгиланиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
6-§. Нуқтали иссиқлик ёнғин хабарлагичлари
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
298. Битта нуқтали иссиқлик ёнғин хабарлагичларини лойиҳалашда улар томонидан назорат қилинадиган майдон, шунингдек хабарлагичлар ҳамда хабарлагичлар ва девор ўртасидаги максимал масофа мазкур ШНҚнинг 9-жадвали бўйича аниқланиши (ушбу ШНҚнинг 280-бандида келтирилган ҳоллар бундан мустасно) керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

 

 

 

9-жадвал

Ҳимояланадиган хонанинг баландлиги, m

Битта нуқтали иссиқлик ёнғин хабарлагичи томонидан назорат қилинадиган ўртача майдон, m2

Максимал масофа, m

нуқтали иссиқлик ёнғин хабарлагичлар орасида

нуқтали иссиқлик ёнғин хабарлагичдан деворгача

3,5 гача

25 гача

5,0

2,5

3,5 дан 6,0 гача

20 гача

4,5

2,0

6,0 дан 9,0 гача

15 гача

4,0

2,0

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
299. Нуқтали иссиқлик ёнғин хабарлагичлари уларга ёнғин билан боғлиқ бўлмаган иссиқлик таъсирининг истисно қилишни ҳисобга олган ҳолда лойиҳалаштирилиши ва жойлаштирилиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
7-§. Чизиқли иссиқлик ёнғин хабарлагичлари
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
300. Чизиқли ва кўп нуқтали иссиқлик ёнғин хабарлагичларининг сезгир элементи ораёма остида ёки ёнғин юкламасининг бевосита устига жойлаштирилиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
301. Чизиқли иссиқлик ёнғин хабарлагичларини мазкур ШНҚнинг 9-жадвалидаги ҳоллардагина ёнғин юкламаси устидаги ораёпма остида ўрнатишга йўл қўйилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Бунда, ушбу ШНҚнинг 9-жадвалида келтирилган катталикларнинг қийматлари ишлаб чиқарувчининг техник ҳужжатларида келтирилган катталикларнинг қийматларидан ошмаслиги керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Чизиқли иссиқлик ёнғин хабарлагичнинг сезгир элементидан ораёпмагача бўлган масофа камида 25 mm бўлиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Материалларни токчаларда сақлашда чизиқли иссиқлик ёнғин хабарлагичларнинг сезгир элементини қават (ярус)лар ва токчаларнинг устки қисмига ўрнатишга йўл қўйилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
8-§. Аланга ёнғин хабарлагичлари
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
302. Аланга ёнғин хабарлагичлари бино ва иншоотларнинг ораёпмалари, деворлари қурилиш конструкцияларига, шунингдек технологик ускуналарга ўрнатилиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ёнғиннинг дастлабки босқичида тутун чиқиши мумкин бўлса, аланга ёнғин хабарлагичдан ораёпмагача бўлган масофа камида 0,8 m бўлиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
303. Аланга ёнғин хабарлагичларини ўрнатишда, уларни оптик шовқинларнинг эҳтимолий таъсиридан ҳимоялашни ҳисобга олиш зарур.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ёнғин ўчоғининг ёниш майдони 3 s ичида хабарлагичнинг назорат зонаси майдонидан ошиб кетадиган бўлса, пульсация туридаги аланга ёнғин хабарлагичлардан фойдаланишга йўл қўйилмайди.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
304. Назорат зонаси иккитадан кам бўлмаган аланга ёнғин хабарлагичлари томонидан назорат қилиниши, бунда аланга ёнғин хабарлагичларнинг жойлашуви ҳимояланадиган юзани қарама-қарши томонлардан назорат қилишни таъминлаши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Бир вақтнинг ўзида хабарлагич бутун майдонни назорат қилиши мумкин бўлса ва ушбу ШНҚнинг 275-бандининг шартлари бажарилса, назорат зонасида битта ёнғин хабарлагичидан фойдаланишга йўл қўйилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
305. Аланга ёнғин хабарлагичи томонидан назорат қилишда хона ёки жиҳознинг майдони қуйидагича аниқланиши керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
аланга ёнғин хабарлагичнинг назорат қилиш бурчаги қиймати ва ГОСТ Р 53325-2012 бўйича белгиланган синфига мувофиқ;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
техник ҳужжатларида келтирилган ёнувчан материалнинг оловга сезгирлиги асосида.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
9-§. Қўл ёнғин хабарлагичлари
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
306. Қўл ёнғин хабарлагичларини девор ва конструкцияларга ер ёки пол сатҳидан бошқарув қисмигача (тутқич, тугма ва бошқаларгача) 1,5 m баландликда лойиҳалаш лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Қўл ёнғин хабарлагич қурилмаларини ўрнатиш жойлари мазкур ШНҚнинг 11-иловасига мувофиқ аниқланиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
307. Қўл ёнғин хабарлагичлари электромагнит, доимий магнит ва бошқа қурилмалардан узоқда жойлашган жойларда қуйидагича масофада жойлаштирилиши лозим:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бинолар ичида бир-биридан 50 m гача;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бинолар ташқарисида бир-биридан 150 m гача;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
қўл ёнғин хабарлагичга эркин киришга тўсқинлик қиладиган бошқа бошқарув элементлари ва предметлардан камида 0,75 m.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
308. Қўл ёнғин хабарлагичи ўрнатиш жойидаги ёруғлик ушбу турдаги хоналар учун ШНҚ 2.01.05-24 га белгиланган қийматларидан кам бўлмаслиги керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
10-§. Газ ёнғин хабарлагичлари
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
309. Бино ва иншоотларнинг шифти, девори ва бошқа қурилиш конструкциялари жойлашган хоналарга газ ёнғин хабарлагичларини ўрнатиш мазкур ШНҚнинг 8-жадвалига мувофиқ бўлиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
11-§. Аспирацион тутунли ёнғин хабарлагичлари
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
310. АТЁХ сезгирлик синфига боғлиқ ҳолда қуйидаги 10-жадвалга мувофиқ ўрнатилиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

 

 

 

10-жадвал

ГОСТ Р 53325-2012 га мувофиқ аспирацион тутунли ёнғин хабарлагичнинг сезгирлик синфи

Ҳаво олиш қувурларини ўрнатиш баландлиги, m

Ҳаво олиш тешиклари орасидаги максимал масофа, m

Ҳаво олиш тешикларидан деворгача бўлган максимал масофа, m

«С» синфи, нормада сезувчанлик

8

9,0

4,5

«В» синфи, оширилган сезувчанлик

15

9,0

4,5

«А» синфи, юқори сезувчанлик

21

9,0

4,5

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
«А», «В» синфидаги аспирацион тутунли ёнғин хабарлагичларидан катта очиқ жойлар, баландлиги 8 m дан юқори бўлган хоналар ва қуйидагиларни ҳимоя қилишда фойдаланишга йўл қўйилади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
атриумлар;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ишлаб чиқариш цехлари;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
омборлар;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
савдо заллари;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
йўловчи терминаллари;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
спорт заллари ва стадионлар;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
цирклар;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
музей кўргазма заллари;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
санъат галереялари;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
электрон ускуналарнинг катта концентрацияси бўлган биноларни ҳимоя қилиш учун сервер хоналари;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
АТС;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
маълумотларни қайта ишлаш марказлари.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
311. Аспирацион тутунли ёнғин хабарлагичининг ҳаво олиш қувурларини, ҳаво олиш тешикларига киришни сақлаган ҳолда, қурилиш конструкциясига ёки хонанинг пардозлаш элементларига жойлаштиришга йўл қўйилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Аспирацион тутунли ёнғин хабарлагичнинг қувурлари ҳаво олиш тешиги бинонинг асосий бўшлиғига чиқадиган фальшшифт/фальшпол орқали ўтадиган, ўзгарувчан узунликдаги қўшимча капилляр найчалар орқали ҳавони олиш билан осма шифт орқасида (фалшпол остида) жойлаштирилишига йўл қўйилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Асосий ва ажратилган майдонда (фальшшифт орқасида/фальшпол остида) тутун мавжудлигини назорат қилиш учун ҳаво қабул қилиш қувуридаги тешиклардан (капилляр найчалар орқали) фойдаланишга йўл қўйилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
312. Эришиш қийин бўлган жойларни ҳимоя қилиш учун, шунингдек агрегатлар, механизмлар, устунларнинг ички қисмидан ҳаво олиш учун охирида (учида) тешикли капилляр найчалардан фойдаланишга йўл қўйилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
313. Ҳаво олиш қувурининг максимал узунлиги, шунингдек ҳаво олиш тешикларининг максимал сони аспирацион тутунли ёнғин хабарлагичининг техник хусусиятларига кўра белгиланиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
314. Аспирацион тутунли ёнғин хабарлагичларининг қувурларини кенглиги 3 m дан кам бўлган хоналарда, фальшпол остида ёки фальшшифтдан юқорида ва баландлиги 1,7 m дан кам бўлган бошқа жойларда ўрнатишда, мазкур ШНҚнинг 10-жадвалида келтирилган ҳаво олиш қувурлари ва девор орасидаги масофаларни 1,5 баробарга кўпайтиришга йўл қўйилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
12-§. Ёнғин қабул қилиш-назорат ва бошқарув мосламалари асбоблари
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
315. Ёнғин қабул-назорат, бошқарув мосламалари ва бошқа жиҳозларни уларнинг ўрнатилган жойларидаги иқлимий, механик, электромагнит таъсирларни ҳисобга олган ҳолда лойиҳалаштириш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
316. Ёнғин қабул-назорат, ёнғин бошқарув мосламалари ва ёнғинни автоматлаштириш тизимларида ишлайдиган бошқа жиҳозлар ташқи шовқинларга нисбатан ГОСТ 30379-2017 бўйича иккинчи даражадан кам бўлмаган чидамликка эга бўлиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
317. Хонада жойлашиш ўрни маълум бўлмаган ёнғин хабарлагичлари билан ишлаш учун мўлжалланган қабул-назорат мосламаларининг шлейфлар сони 10 ва ундан ортиқ бўлганда 10 фоизни ташкил этиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
318. Ёнғин қабул-назорат ва бошқарув мосламаларини лойиҳалашда қуйидагиларни таъминланган ҳолларда кеча-кундуз навбатчилик қилинмайдиган хоналарга жойлаштиришга йўл қўйилади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ёнғин ҳақидаги хабарлар ва носозликлар ҳақидаги маълумотларни кеча-кундуз навбатчилик қиладиган ходимлар бўлган хоналарга узатиш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
хабарларни узатиш каналларини назорат қилиш.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Бунда, мосламалар ўрнатилган хона хавфсизлик ва ёнғин сигнализацияси билан жиҳозланган ҳамда рухсатсиз киришдан ҳимояланган бўлиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
319. Ёнғин қабул-назорат ва бошқарув мосламалари ёнмайдиган материаллардан тайёрланган девор, тўсиқ ва конструкцияларга ўрнатилиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ёнғин қабул-назорат ва бошқарув мосламаларини ёнувчи материаллардан тайёрланган конструкцияларга ўрнатиш, ушбу конструкцияларни қалинлиги камида 1 mm бўлган пўлат лист ёки қалинлиги камида 10 mm бўлган бошқа ёнмайдиган лист материали билан ҳимоялаш шарти билан йўл қўйилади. Бунда, лист материали ўрнатиладиган ускуна чегарасидан камида 100 mm га чиқиб туриши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
320. Ёнғин қабул-назорат ва ёнғин бошқарув мосламасининг юқори четидан ёнувчан материаллардан тайёрланган хонанинг томёпмасигача бўлган масофа камида 1 m бўлиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
321. Бир нечта қабул-назорат ва бошқарув ускуналарининг қўшни жойлашуви билан улар орасидаги масофа камида 50 mm бўлиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
322. Ёнғин қабул-назорат ва бошқарув мосламаларини жойлаштиришда пол сатҳидан ушбу мосламаларнинг бошқарув элементларигача бўлган баландлик 0,8 — 1,5 m бўлиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
323. Ёнғин ўчириш пости хонаси ёки кеча-кундуз навбатчилик олиб борувчи ходимлар жойлашган хона бинонинг биринчи ёки ярим ертўла (цоколъ қавати)да жойлаштирилиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Мазкур хонани биринчи қаватдан юқорида жойлаштиришга ундан чиқиш вестибюлга ёки бинонинг ташқарисига тўғридан-тўғри чиқиш имкониятига эга бўлган зинапоя катаги ёнидаги йўлакка олиб бориши шарти билан йўл қўйилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
324. Ёнғин ўчириш пости хонасининг эшигидан ёки кеча-кундуз навбатчилик олиб борувчи ходимлар жойлашган хонадан ташқарига чиқадиган зинапоя катагигача бўлган масофа 25 m дан ошмаслиги керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
325. Ёнғин ўчириш пости хонаси ёки кеча-кундуз навбатчилик олиб борувчи ходимлар жойлашган хона қуйидагича таъминланган бўлиши керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
майдони 15 m2 дан кам бўлмаслиги;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
табиий, сунъий ва фавқулодда ёритиш (табиий ёруғлик 100 lk дан кам бўлмаслиги), табиий ёки сунъий шамоллатиш мавжудлиги;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
150 lk кам бўлмаган люминесцент ва 100 lk кам бўлмаган чўғланма лампалар билан жиҳозланганлиги;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
50 lk кам бўлмаган фавқулодда ёритиш билан жиҳозланганлиги;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
объект ёки жойнинг ёнғин-қутқарув қисми билан телефон алоқаси мавжудлиги.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ушбу хоналарда белгиланганлардан ташқари, захира қувватли батареялар ўрнатилмаслиги лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
326. Кеча-кундуз навбатчилик олиб борувчи ходимлар жойлашган хоналарни лойиҳалаш ишларида ушбу хоналарда асосий ёритиш ўчирилган вақтда фавқулодда ёритиш автоматик равишда ёқилишини ҳисобга олиш керак.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
3261. Кўп квартирали турар жой биноларида ўрнатилган ёнғин сигнализацияси тизимининг сигналлари параллел равишда кўп квартирали уйларни бошқариш органларининг авария-диспетчерлик хизматига узатилиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
3262. Одамлар оммавий бўладиган, қават майдони 1500 м2 дан ва қаватлари сони икки қаватдан кўп бўлган савдо ва савдо-кўнгилочар мажмуаларда, шунингдек барча баланд биноларда ўрнатилган ёнғин сигнализацияси тизимининг сигналлари параллел равишда энг яқин ёнғин-қутқарув қисмининг диспетчерлик хизматига автоматик узатилиши керак.
(3261-3262-бандлар Ўзбекистон Республикаси қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирининг 2026 йил 2 апрелдаги 01/2-12-сонли буйруғига (ҳисоб рақами 400, 18.05.2026 й.) асосан киритилган)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
13-§. Ёнғин сигнализациясининг шлейфлари. Ёнғин сигнализациялари ва бошқарув аппаратларини уланиш линиялари
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
327. Ёнғин сигнализация тизимларини лойиҳалашда уларнинг шлейфлари ва уланиш линияларини ташкил этиш учун симлар ва кабелларни танлаш, уларни ётқизиш усуллари ЭЎҚ, ШНҚ 2.05.06-22 га мувофиқ амалга ошириш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
328. Симли ва симсиз ёнғин сигнализацияси шлейфлари, шунингдек симли ва симсиз уланиш линиялари ахборот узатишнинг зарур ишончлилигини таъминлаш ва уларнинг бутун узунлиги бўйлаб хизмат кўрсатиш қобилиятини доимий автоматик назорат қилиш шарти билан амалга оширилиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
329. Ёнғин сигнализация тизимининг электр симлари ва уланиш линияларини лойиҳалашда уларни мис ядроли мустақил симлар ва кабеллар орқали амалга оширилиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
330. Ёнғин сигнализация тизимларининг электр симли шлейфлари лойиҳа топшириғига асосан ёнғин қабул-назорат мосламалари учун махсус турдаги симлар ёки кабеллардан фойдаланишни назарда тутмаса, бунда ёнғин сигнализация тизимларининг электр симли шлейфлари алоқа симлари билан амалга оширилиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
331. Ёнғиндан ҳимоя қилиш воситаларини автоматик бошқариш мавжуд бўлмаса, махсус алоқа линияларидан фойдаланишга йўл қўйилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
332. Оптик ва электр бўлмаган (пневматик, гидравлик) уланиш линияларни электромагнит таъсирлар катта бўлган зоналарда қўллашга йўл қўйилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
333. Ёнғин автоматикаси тизимларининг турли қисмларига уланган симлар ва кабелларнинг оловбардошлилиги ушбу компонентларни ўрнатиш учун сарфланадиган вақтдан кам бўлмаслиги керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
334. Объектнинг комплекс алоқа тармоғидаги мис симли телефон кабеллари орқали бажариладиган уланиш линияларидан қуйидаги ҳолларда фойдаланишга йўл қўйилади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ёнғин сигнализацияси тизими объектнинг автоматик ёнғин ўчириш қурилмалари, хабарлаш тизимлари, тутун тортиш ва бошқа ёнғин хавфсизлиги муҳандислик тизимларини бошқариш учун мўлжалланмаганда;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
60 V гача кучланишли радиал турдаги ёнғин сигнализацияси шлейфларини қабул-назорат мосламаларига улаш учун алоқа каналлари ажратилганда.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Бунда, ёнғин сигнализацияси шлейфларини ўрнатишда қўлланиладиган кроссдан тақсимлаш қутиларгача ажратилган бўш жуфтликларни ҳар бир тақсимлаш қутиси доирасида гуруҳларга ажратиб жойлаштириш ва қизил ранг билан белгилаш лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
335. Телефон ва назорат кабеллари билан бажарилган уланиш линиялари 10 фоиз дан кам бўлмаган кабель кесим юзалари ва уланиш қутилари қисқичларининг эҳтиёт захирасига эга бўлиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
336. Радиал турдаги ёнғин сигнализацияси шлейфлари уланиш қутилари ва кросслар орқали ёнғин қабул-назорат мосламаларига уланиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Мосламаларнинг ахборот сиғими 20 та шлейфдан ошмайдиган бўлса, радиал турдаги ёнғин сигнализацияси шлейфларини бевосита ёнғин мосламаларига улашга йўл қўйилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
337. Ҳалқасимон турдаги ёнғин сигнализацияси шлейфлари алоҳида симлар ва алоқа кабеллари ёрдамида амалга оширилиши, бунда ҳалқасимон шлейфнинг бошланиш ва тугаш нуқталари ёнғин қабул-назорат мосламаларининг тегишли қисқичларига уланиши зарур.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
338. Мис толали симлар ва кабелларнинг кесим юзалари диаметри рухсат этилган кучланиш пасайишини ҳисоблаш орқали аниқланиши, бироқ 0,5 mm дан кам бўлмаслиги керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
339. Қабул-назорат ва ёнғин бошқариш мосламаларининг электр таъминоти линиялари, шунингдек автоматик ёнғинни ўчириш, тутун тортиш ёки хабарлаш қурилмалари учун уланиш линиялари мустақил алоҳида симлар ва кабеллар орқали бажарилиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Уларни портловчи ва ёнғинга хавфли хоналар (зоналар) орқали лойиҳалашга, олиб ўтишга ва ётқизишга йўл қўйилмайди.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Электр таъминоти линиялари, шунингдек автоматик ёнғинни ўчириш, тутун тортиш ёки хабарлаш қурилмалари учун уланиш линияларини К0 синфига мансуб қурилиш конструкцияларининг бўшлиқларидан ёнғин хавфи юқори бўлган хоналар (зоналар) орқали ўтказишга йўл қўйилади. Бунда, оловбардош симлар ва кабеллардан ёки ГОСТ 3262-75 га мувофиқ пўлат қувурларга ётқизилган кабеллар ва симлардан фойдаланишга йўл қўйилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
340. Ёнғин сигнализациясининг шлейфлари ва уланиш линияларини 60 V гача кучланишли, автоматик ёнғин ўчириш ва хабар бериш тизимларини бошқариш линияларини 110 V ва ундан юқори кучланишли линиялар билан бир қути, қувур, ўрам, бино конструкциясининг ёпиқ канали ёки бир лотокда биргаликда ётқизишга йўл қўйилмайди.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Мазкур линияларни биргаликда ўтказишга ёнмайдиган материалдан тайёрланган, 0,25 h ёнғинга чидамлилик чегарасига эга бўлган узлуксиз бўйлама тўсиқли қути ва лотокларнинг турли бўлмаларида бажаришга йўл қўйилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
341. Параллель очиқ ётқизиш билан ёнғин сигнализацияси симлари ҳамда 60 V гача кучланишли кабеллардан қувват ва ёритиш кабелларигача бўлган масофа камида 0,5 m дан кам бўлмаслиги керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ушбу сим ва кабелларни улар электромагнит шовқинлардан ҳимояланган бўлсагина қувват ва ёруғлик кабелларидан 0,5 m дан кам масофада ётқизишга йўл қўйилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ёнғин сигнализациясининг шлейф симлари ва уланиш линияларидан якка ёритиш симлари ва назорат кабелларигача бўлган масофани ташқи таъсирлардан ҳимояланмаган ҳолда 0,25 m гача қисқартиришга йўл қўйилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
342. Ёнғин сигнализацияси шлейф (шлейф)ларини ва уланиш линияларини электромагнит шовқинлардан ҳимоя қилиш зарур бўлганда, металл қувурлар, бўлмаларга ётқизилган экранланган (ўз электромагнит майдонларининг тарқалишига тўсқинлик қиладиган ва симни ташқи таъсирлардан ҳимоя қилувчи) ёки экранланмаган сим ва кабеллардан фойдаланилиши, бунда сим ва кабеллар ноллаштирилган бўлиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
343. Ёнғин сигнализацияси тизимларининг ташқи электр симлари ер остига ёки оқова қувурларига ётқизилиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Мазкур усулда ётқизиш имкони бўлмаса, уларни бино ва иншоотларнинг ташқи деворлари бўйлаб, соябонлар остида, кўча ва йўллардан ташқаридаги бинолар орасидаги таянч устунларда ЭҚЎ қоидалари талабларига мувофиқ ётқизишга йўл қўйилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
344. Ёнғин сигнализацияси тизимларининг асосий ва захира кабель электр таъминоти линиялари назорат қилинаётган объектда ёнғин чиқиш ҳолати юз берганда, уларнинг бир вақтнинг ўзида ишдан чиқиш эҳтимолини истисно этувчи турли йўналишлар бўйлаб ўтказилиши лозим. Бунда, линияларни турли кабель иншоотлари орқали ўтказиш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ёруғликда улар орасидаги масофа камида 1 m бўлганда, ёнғин сигнализацияси тизимларининг асосий ва захира кабель электр таъминоти линияларини хоналарнинг деворлари бўйлаб параллель равишда ётқизишга йўл қўйилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ёнғин сигнализацияси тизимларининг асосий ва захира кабель электр таъминоти линияларини улардан камида биттаси оловбардошлик чегараси 0,75 h бўлган ёнмайдиган материаллардан бажарилган қутига (қувурга) ётқизилган бўлса, биргаликда ётқизишга йўл қўйилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Кўрсатилган линияларни хона деворлари бўйлаб параллел равишда ўтказишга, улар орасидаги очиқ масофа камида 1 m бўлган ҳолда йўл қўйилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Кўрсатилган кабель линияларини биргаликда ўтказишга, уларнинг камида биттаси 0,75 h оловга бардошлилик чегарасига эга бўлган ёнмайдиган материаллардан тайёрланган қувур ичига жойлаштирилганда йўл қўйилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
345. Ёнғин сигнализациясининг шлейфларини улаш қутилари ёрдамида қисмларга ажратишга йўл қўйилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Шлейфнинг охирида унинг ёқилган ҳолатини кўз билан (визуал) кузатишни таъминловчи қурилма (қизил рангдан фарқли, милтилловчи частотаси 0,1 — 0,3 Нz бўлган ялтироқ сигналли қурилма)ни ўрнатишга йўл қўйилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ёнғин сигнализацияси тизимининг ҳолатини баҳолаш учун мосламани улаш мақсадида, уланиш қутиси ёки бошқа коммутация қурилмани кўзда тутиш лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ушбу қурилмаларни қулай жой ва баландликда жойлаштириш зарур.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
346. Автоматик ёнғин ўчириш қурилмаларини бошқаришда радиоканал алоқа линиялари ахборот узатишни таъминлаши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
14-§. Ёнғин сигнализация тизимларининг бошқа тизимлар, бино ва иншоотларнинг технологик ва электротехник жиҳозлари билан ўзаро алоқаси
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
347. Объектнинг хабарлаш, тутун тортиш қурилмалари ёки муҳандислик жиҳозларини автоматик режимда бошқариш учун сигналлар шакллантирилиши эвакуация йўлларини тўсиб қўйиш вақтининг минимал қиймати билан ёнғин ҳақида хабар берилгандан кейинги эвакуация вақти ўртасидаги фарқдан ошмайдиган муддат ичида амалга оширилиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ёнғин ўчириш қурилмаларини автоматик режимда бошқариш учун сигналларни шакллантириш қуйидагича амалга оширилиши лозим:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ёнғин ўчоғини ривожланиши учун чеклаш вақти ва ёнғин ўчириш қурилмаларининг инерциялилиги ўртасидаги фарқдан ошмаган, бироқ хавфсиз эвакуация қилиш учун зарур бўлган вақтдан кўп бўлмаган вақт давомида;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ёнғинни ўчириш, тутун тортиш, хабарлаш қурилмалари ёки муҳандислик жиҳозларини автоматик режимда бошқариш учун сигналларни шакллантириш ва камида иккита ёнғин хабарлагич ёқилганда.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Бунда, хабарлагичларни жойлаштириш мазкур ШНҚнинг 7 — 9-жадвалларига мувофиқ (белгиланган норманинг ярмидан кўп бўлмаган масофада) амалга оширилиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
348. Мазкур ШНҚнинг 12-иловасига мувофиқ 1, 2, 3-турдаги хабарлаш тизимлари, шунингдек ёнғин сигнализация тизими томонидан блокланган технологик, электротехникавий ускуналар учун бошқарув сигналларини шакллантиришга битта ёнғин хабарлагични ишга тушириш орқали йўл қўйилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
349. Ҳимояланадиган хонада ёки ҳудудда бошқарув буйруғини шакллантириш учун камида қуйидагилар бўлиши керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
учта ёнғин сигнализатори — улар икки босқичли қурилмаларнинг шлейфларига ёки манзилли шлейфларга ёки бир босқичли қурилмаларнинг учта мустақил радиал шлейфларига уланган ҳолда;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
тўртта ёнғин сигнализатори — улар бир босқичли қурилмаларнинг иккита шлейфига уланган ҳолда, бунда ҳар бир шлейфга иккитадан сигнализатор уланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
350. Навбатчи ходимлар кеча-кундуз бўладиган хонадан ташқарида ўрнатилган назорат ва бошқарув асбобларининг, шунингдек ёнғин пайтида одамларни огоҳлантириш ва эвакуацияни бошқариш техник воситаларини назорат қилиш ва бошқариш алоқа линияларининг, тутундан ҳимоя қилиш, автоматик ёнғин ўчириш ҳамда бошқа ёнғинга қарши ҳимоя қурилмалари ва мосламаларининг носозлиги тўғрисидаги маълумотлар ушбу хонага етказилиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
351. Спринклер ёнғинни ўчириш тизими ишлатилганда, тутун тортиш тизимини ишга тушириш тутун ёки газ ёнғин хабарлагичлардан амалга оширилиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Тутунга қарши шамоллатиш тизимини ёнғин хабарлагичлари орқали ишга тушириш керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
автоматик спринклер ёнғин ўчириш қурилмасининг ишга тушиш вақти тутунга қарши шамоллатиш тизимининг ишлаши ва хавфсиз эвакуацияни таъминлаш учун зарур бўлган вақтдан кўпроқ бўлса;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
сувли ёнғин ўчириш спринклерли қурилмасининг ўт ўчириш моддаси (сув) одамларни эвакуация жараёнини қийинлаштирса.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Тутунга қарши шамоллатиш тизимлари спринклер ёнғин ўчириш қурилмаси орқали ёқилишига йўл қўйилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
352. Ҳимояланадиган хоналарда автоматик ёнғин ўчириш (газли, кукунли ва аэрозолли) ва тутундан ҳимоя қилиш қурилмаларининг бир вақтнинг ўзида ишлашига йўл қўйилмайди.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
12-боб. Ёнғин ўчириш қурилмалари ва ёнғин сигнализацияси тизимларининг электр таъминоти
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1-§. Умумий талаблар
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
353. Электр таъминотининг ишончлилигини таъминлаш даражасига кўра, автоматик ёнғин ўчириш қурилмалари ва ёнғин сигнализацияси тизимларининг электр қабул қилгичларини ЭҚЎ қоидаларига мувофиқ, I тоифага мансуб ҳолда лойиҳалаштириш лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Бунда, электр таъминотининг III тоифасига мансуб бўлган компрессор электр моторлари, дренаж ва кўпик ҳосил қилувчи модда ҳайдовчи насослар, шунингдек мазкур ШНҚнинг 357 ва 360-бандларида келтирилган ҳолатларни I тоифага мансуб ҳолда лойиҳалашга йўл қўйилмайди.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
«Ф1.1» функционал ёнғин хавфи синфига мансуб бўлган, одамлар сутка давомида ташриф буюрадиган биноларнинг ёнғинга қарши ҳимоя тизимларини электр билан таъминлаш учта мустақил, ўзаро захираловчи таъминот манбаларидан амалга оширилиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ушбу манбалардан бири сифатида мустақил (автоном) электр генераторларидан фойдаланишга йўл қўйилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
354. Электр қабул қилувчиларни электр таъминоти мазкур ШНҚнинг 353-бандида келтирилган талабларни ҳисобга олган ҳолда ЭЎҚ бўйича амалга оширилиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
355. Битта электр таъминоти манбаи мавжуд бўлганда (электр таъминоти ишончлилигининг III-тоифасидаги объектларда), мазкур ШНҚнинг 353-бандида келтирилган электр қабул қилувчилар учун захира қувват манбаи сифатида аккумуляторли батареялар ёки узлуксиз қувват манбаларидан фойдаланишга йўл қўйилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Улар ушбу электр қабул қилувчиларни кутиш режимида 24 h ва «Ташвиш» режимида камида 3 h қувват билан таъминлаши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
356. Мазкур ШНҚнинг 353-бандида келтирилган электр қабул қилувчиларни лойиҳалаш жараёнида иккита мустақил манбадан қувватлантириш имкони бўлмаса, электр қабул қилувчиларни:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
битта манбадан — икки трансформаторли подстанциянинг турли трансформаторларидан;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
турли йўналишлар бўйлаб ётқизилган турли хил таъминот линияларига уланган иккита яқин битта трансформаторли подстанциялардан;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
автоматик захира киритиш мосламаси билан, паст кучланишли томондан етказиб беришни кўзда тутишга йўл қўйилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
357. Автоматик захира киритиш мосламасининг жойлашуви қуйидагича лойиҳалаш орқали белгиланиши керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
автоматик ёнғин ўчириш қурилмалари ва ёнғин сигнализация тизимларининг электр қабул қилувчиларининг кириш жойларида марказлаштирилган;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
электр таъминоти ишончлилигининг I-тоифасидаги электр қабул қилувчиларда марказлаштирилмаган;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
масофавий электр қабул қилувчиларга етказиб бериш линияларини ётқизишнинг ўзаро жойлашуви ва шартлари асосида.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
358. Электр таъминотининг I тоифадаги ишончлилигига эга бўлган, автоматик равишда ишга тушириладиган технологик захирага (битта ишчи ва битта захира насос мавжуд бўлганда) эга автоматик ёнғин ўчириш қурилмаларининг электр қабул қилгичларини лойиҳалаш ишларида улар учун захирани автоматик ишга тушириш қурилмаси талаб этилмаслиги ҳисобга олиниши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
359. Сув ва кўпикли ёнғинни ўчириш қурилмаларида захира қувват манбаи сифатида дизель электр станцияларидан фойдаланишга йўл қўйилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
360. Ёнғин ўчириш автоматик қурилмалари ва ёнғин сигнализацияси тизимининг электр қабул қилувчи қурилмалари захира манбасидан таъминланганда, зарурат туғилганда, объектдаги электр таъминотининг II ва III ишончлилик тоифасидаги электр қабул қилувчи қурилмаларни ўчириш орқали ёнғин ўчириш автоматик қурилмалари ва ёнғин сигнализацияси тизимининг электр қабул қилгичларининг электр таъминотини таъминлашга йўл қўйилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
361. Автоматик ёнғин ўчириш қурилмалари ва ёнғин сигнализация тизимларининг электр занжирларини ҳимоя қилишни лойиҳалаштириш ишлари ЭЎҚга мувофиқ амалга оширилиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ёнғинни ўчириш автоматик қурилмаларининг бошқарув занжирларида ёнғин ўчоғига ўт ўчирувчи модданинг етказиб берилишини тўхтатиб қўйилишини олдини олиш мақсадида, иссиқлик ва максимал ҳимоя тизимларини ўрнатишга йўл қўйилмайди.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2-§. Ҳимоявий ерлантириш, ноллаштириш ва хавфсизлик талаблари
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
362. Автоматик ёнғин ўчириш қурилмалари ва ёнғин сигнализация тизимларининг электр жиҳозларини ҳимоявий ерлантириш (ноллаштириш)ни лойиҳалаштириш ишлари ЭЎҚ, ШНҚ 2.05.06-22, ГОСТ 12.1.030-81 талабларига мувофиқ амалга оширилиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
363. Автоматик ёнғин ўчириш қурилмаларини маҳаллий ишга тушириш учун мосламалар тасодифий киришдан ҳимояланган ва муҳрланган бўлиши керак (ёнғин ўчириш станцияси ёки ёнғин постлари хоналарида ўрнатилган маҳаллий ишга тушириш мосламалари бундан мустасно).
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
364. Турли мақсадларга мўлжалланган бино ва иншоотлар (музей, кўнгилочар марказлар, театрлар, кимё маҳсулотлари сақлаш омборлари)ни лойиҳалаштиришда радиациявий хавфсизлик талабларига риоя қилиш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
3-§. Ёнғин автоматикасининг техник воситаларини танлашда ҳисобга олинадиган талаблар
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
365. Ёнғин хабарлагичлари, қабул-назорат мосламалари ва бошқариш қурилмаларининг турларини танлашда ГОСТ 12.1.004-91 га мувофиқ бўлиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
366. Ёнғинни аниқлаш ва бошқарув сигналини шакллантиришнинг техник воситалари қуйидаги бошқарув сигналларини шакллантириши керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
хабар бериш ва эвакуацияни бошқариш воситаларини ёқиш учун — ёнғиннинг хавфли омиллари чегаравий қийматларига етишидан олдин одамларнинг хавфсиз эвакуациясини таъминлайдиган вақт давомида;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ёнғинни ўчириш воситаларини ёқиш учун — ёнғинни ўчириш (ёки локализация қилиш) мумкин бўлган вақт давомида;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
тутунга қарши ҳимоя қилиш воситаларини ёқиш учун — ёнғин хавфининг чегаравий қийматларига етишидан олдин одамларга эвакуация йўллари орқали ўтишга йўл қўйилган вақт давомида;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ёнғиндан ҳимоя қилиш тизимларининг ишлашига жалб қилинган технологик қурилмаларни технологик регламентда белгиланган вақт давомида бошқариш.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
«Бино ва иншоотларнинг ёнғин автоматикаси тизими. Лойиҳалаш талаблари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
1-ИЛОВА
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Автоматик ёнғин сигнализацияси ва ёнғин ўчириш қурилмалари билан ҳимоя қилинадиган бинолар, иншоотлар, хоналар ва жиҳозларнинг рўйхати
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1. Мазкур ШНҚнинг 1-иловаси 1-жадвалида келтирилган рўйхат бино, иншоот, хона ва ускуналарни АЁС ва АЁЎҚ билан барча босқичларда ҳимоялаш, ўрнатиш, ишлатиш, таъмирлашнинг тартибга солувчи асосий талабларни белгилаб бериши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Рўйхатга киритилмаган объектлар, қурилиш, ёнғин хавфсизлиги бўйича техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатлар талабларига мувофиқ (ҚМҚ, ШНҚ, РҲ, ЁХҚ) ҳамда идоравий қурилиш нормалари талабларига мувофиқ АЁС ва АЁЎҚ билан жиҳозланиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
АЁС, АЁЎҚ ва ёнғинни ўчириш воситасининг турлари ва кўрсаткичларини аниқлаш ҳимояланаётган объектларнинг технологик, конструктив ва ҳажмий-режавий хусусиятларини, моддалар ва материалларнинг ёнғинга хавфли хусусиятларини, ускуналарнинг техник хусусиятларини ҳисобга олган ҳолда мазкур ШНҚга мувофиқ амалга оширилиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Мустақил (автоном) автоматик ёнғинни ўчириш қурилмаларини (АЁЎҚ) алоҳида ёнғин-хавфли ҳудудлар, ҳажмли ускуналарни муҳофаза қилишда қўлланилишига йўл қўйилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2. Биноларнинг ер ости қисми мазкур ШНҚга мувофиқ ёнғинга қарши девор (ёнғинга қарши отсек)лар билан ажратилган бинонинг бир қисми сифатида қабул қилиниши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Хона майдонининг кўрсаткичи бино ёки иншоотнинг оловбардошлилик чегараси «ЕI 45» кам бўлмаган тўсиқлар ҳамда оловбардошлилик чегараси «REI 45» кам бўлмаган ёнғинга қарши девор ва ораёпмаларнинг бир қисми сифатида қабул қилиниши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
3. Қуйидаги хоналардан ташқари бино ва иншоотларда барча хоналар майдонидан қатъи назар, АЁС ва АЁЎМ билан ҳимоя қилиниши керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
нам жараёнлар билан (душ, санитар хоналари, совитиш камералари, ювиш хоналари);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
шамоллатиш камералари («А» ёки «Б» тоифадаги ишлаб чиқариш хоналарига хизмат қилмайдиган таъминот, сўрувчан, сув таъминоти насос станциялари, қозонхоналар);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
муҳандислик ускуналари учун хоналар, ёнувчи материаллар бўлмаган бинолар;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ёнғин хавфлилиги бўйича «В4» ва «Д» тоифали хоналар;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
зина катаклари.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
4. Автоматик ёнғин ўчириш қурилмалари билан жиҳозланадиган хоналар майдони бино ва иншоотларнинг умумий қават майдонининг 50 фоизи ёки ундан ортиқ бўлса, объектнинг барча бино ва иншоотлари автоматик ёнғин ўчириш қурилмалари билан жиҳозланиши зарур (мазкур ШНҚнинг 1-иловасининг 3-бандида келтирилган хоналар бундан мустасно).
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
5. Хона, бино ва ташқи қурилмаларнинг тоифаси ШНҚ 2.01.19-22 га мувофиқ аниқланиши керак.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

1-жадвал

Ҳимоя объекти

АЁЎҚ

АЁС

Норматив кўрсаткичлар

I. Бинолар

1. Ёнувчан изоляцияли енгил металл конструкцияларидан ишланган турар жой, умумий ётоқхоналар ва жамоат бинолари:

бир қаватли;

майдони 500 m2 ва ундан катта

500 m2 гача

икки ва ундан юқори қаватли

майдонидан қатъи назар

11. Кўп квартирали турар жой бинолари

баландлиги 50 м ва ундан баланд

майдонидан қатъий назар

2. Енгил алангаланувчи ва ёнувчи суюқликларни сотишга ихтисослаштирилган савдо корхоналари бинолари (идиши 20 l дан ошмайдиган идишларда қадоқланган товарлар бундан мустасно)

майдонидан қатъи назар

3. Икки ва ундан ортиқ қаватли меҳмонхона бинолари

ёнғинга қарши бўлма майдони 800 m2 ва ундан катта бўлганда

ёнғинга қарши отсек майдони 800 m2 гача бўлганда

4. Ёнғин хавфи бўйича «В» тоифадаги омборлар:

баландлиги икки ва ундан юқори қаватли;

5,5 m ёки ундан ортиқ баландликдаги жавонларда сақланадиган

майдонидан қатъи назар

5. Транспорт воситаларини сақлаш учун ёпиқ турдаги бинолар:

ер остида, қаватлар сонидан қатъи назар;

ер устида, икки ёки ундан ортиқ қаватли;

механизациялашган

майдонидан қатъи назар

6. Автотранспорт воситаларини сақлаш, техник хизмат кўрсатиш, диагностика ва таъмирлаш бинолари:

хоналарнинг умумий майдони:

оловга бардошлилик бўйича I ва II-даражали;

7000 m2 ва ундан катта

7000 m2 гача

оловга бардошлилик бўйича III-даражали;

3600 m2 ва ундан катта

3600 m2 гача

оловга бардошлилик бўйича IV-даражали

2000 m2 ва ундан катта

2000 m2 гача

II. Хоналар

Жамоат биноларидаги (иншоотларидаги) хоналар

1. Цирклардаги безак буюмлари, бутафориялар, реквизитлар омборхоналари, дурадгорлик устахоналари, ем-хашак, инвентарь, хўжалик, реклама маҳсулотларини сақлаш, ишлаб чиқариш хоналари, саҳнага хизмат кўрсатувчи ва таъмирлашга мўлжалланган хоналар, ҳайвонлар учун омборхоналар, томошабинлар зали гумбази остидаги чордоқ хоналари

майдонидан қатъи назар

2. Жамоат биноларидаги ишлаб чиқариш ва омборхоналарга мўлжалланган хоналар

ишлаб чиқариш, сақлаш (сақлаб туриш) хоналарига қўйиладиган талабларга мувофиқ

Ишлаб чиқариш хоналари

3. Портлаб-ёниш хавфи бўйича «А» ва «Б» тоифадаги хоналарда (ушбу жадвалнинг 8-бандида келтирилганлардан ва донни қайта ишлаш ва сақлаш бино ва иншоотларида жойлашган хоналар бундан мустасно).

300 m2 ва ундан катта

300 m2гача

4. Ишқорий металлар мавжуд хоналарни қаватларга жойлаштиришда:

ярим ертўла (цокол) қаватларида;

300 m2 ва ундан катта

300 m2 гача

ер усти қаватларида

500 m2 ва ундан катта

500 m2 гача

5. Портлаб-ёниш ва ёнғин хавфи бўйича тоифаси «В1» бўлган хоналарни қаватларга жойлаштиришда (донни қайта ишлаш ва сақлаш бино ва иншоотларда жойлашган хоналар бундан мустасно);

ярим ертўла (цокол) ва ертўла қаватларида;

майдонидан қатъи назар

300 m2 гача

ер усти қаватларида (ушбу жадвалнинг 8 — 15 бандларида келтирилганлари бундан мустасно)

300 m2 ва ундан катта

6. Портлаб-ёниш хавфи бўйича «В2»-»В3» тоифадаги хоналарни жойлаштиришда (ушбу ШНҚнинг 7 — 15-бандларида келтирилганлардан ва донни қайта ишлаш ва сақлаш бино ва иншоотларда жойлашган хоналар бундан мустасно):

ярим ертўла (цокол) қавати ва ертўладан тўғридан тўғри ташқарига чиқиш йўллари мавжуд бўлмаганда;

300 m2 ва ундан катта

300 m2 гача

ярим ертўла (цокол) қавати ва ертўладан тўғридан тўғри ташқарига чиқиш йўллари мавжуд бўлганда;

700 m2 ва ундан катта

700 m2 гача

ер усти қаватларида

1000 m2 ва ундан катта

1000 m2 гача

7. Ёғ-мой ертўлалари

майдонидан қатъи назар

8. Алюмин кукуни асосида суспензиялар, резина елимларини тайёрлаш хоналари, ЕА ва Ё суюқликлар асосида лок, бўёқ, елим, суртма (мастика) ва сингдирувчи аралашмаларни тайёрлаш хоналари, бўёқлаш, синтетик каучукнинг полимеризациялаш, газ турбинали двигателлар ўрнатилган компрессор хоналари, нефтни оловли қиздиргичлар хоналари, суюқ ёқилғида ишловчи двигателли генераторлар хоналари

майдонидан қатъи назар

9. Юқори вольтли синов хоналари, шунингдек ёнувчи материаллар билан ҳимояланган хоналар

майдонидан қатъи назар

Алоқа хоналари

10. Узатиш мосламалари қуввати 150 кW ва ундан юқори бўлган узатиш радиостанциялари, қабул қилиш мосламалари сони 20 дан ортиқ бўлган қабул қилиш радиостанциялари, узатиш мосламаси қуввати 1 кW дан ортиқ бўлган доимий космик алоқа станциялари, узатиш мосламалари қуввати 25-50 кW бўлган ретранслация телевизион станциялари, тармоқ узеллари, шаҳарлараро ва шаҳар телефон станциялари, телеграф станциялари, чекка ҳудудлардаги кучайтириш пунктлари ва туманлар алоқа тармоқларининг шамоллатиш, трансформаторлар ва ажратувчи қурилмалар хоналари

майдонидан қатъи назар

11. Кечки ва тунги сменаларсиз хизмат кўрсатилмайдиган ҳамда хизмат кўрсатиладиган:

охирги кучайтириш пунктлари, оралиқ радиореле станциялари, узатувчи ва қабул қилувчи радиомарказларнинг техник цехлари

майдонидан қатъи назар

12. Ҳаракатдаги радиоалоқа уяли тизимининг таянч станцияларидаги хизмат кўрсатилмайдиган аппарат хоналари ҳамда ҳаракатдаги радиоалоқа уяли тизимининг радио-релей станцияларидаги аппарат хоналари

24 m2 ва ундан катта

24 m2 гача

13. Асосий кассалар, ўтказмаларни назорат қилиш бюроси хоналари ва почта алоқа бўлимларининг ҳисоблаш марказлари, шаҳар ва туман почта алоқа бўлимларининг хоналари:

бинонинг умумий ҳажми 40 минг m3 ва ундан катта;

бинонинг умумий ҳажми 40 минг m3 гача

24 m2 ва ундан катта

24 m2 гача

14. Кваз-электрон ва электрон турдаги коммутация ускуналари компьютер билан биргаликда ўрнатиладиган автоматик телефон алмашув станциялари, бошқарув комплекси сифатида ишлатиладиган, кириш-чиқиш қурилмалари, электрон коммутация станциялари хоналари, узеллар, электр алоқа ҳужжатлари марказлари, ҳажмига кўра:

рақамлар, каналлар ёки уланиш жойлари 10 минг ва ундан ортиқ;

рақамлар, каналлар ёки уланиш жойлари 10 мингтагача

майдонидан қатъи назар

майдонидан қатъи назар

15. Станцияларнинг идиши бўйича автоматик шаҳарлараро телефон станцияларининг компьютерлари асосида бошқариладиган қурилмалар учун ажратилган хоналар:

шаҳарлараро каналлар 10 минг ва ундан ортиқ;

24 m2 ва ундан катта

24 m2 гача

шаҳарлараро каналлари 10 мингтагача

майдонидан қатъи назар

16. Почта жўнатмаларини сақлаш, саралаш ва жўнатишга тайёрлаш хоналари

500 m2 ва ундан катта

500 m2 гача

Транспорт воситаларини сақлаш хоналари

17. Транспорт воситаларини бошқа мақсадлар учун мўлжалланган биноларда сақлаш хоналарида (якка тартибдаги турар жой бинолари бундан мустасно) жойлашувига кўра:

ертўлаларда ва ер ости қаватларида (кўприк остида);

майдонидан қатъи назар

ярим ертўла (цокол) ва ер устидаги қаватларда

3 ва ундан ортиқ автомобиллар

3 тагача автомобиллар

Жойлаштириш ва сақлаш хоналари

18. Портлаб-ёниш хавфи бўйича «А» ва «Б» тоифадаги хоналарда (донни қайта ишлаш ва сақлаш бино ва иншоотларида жойлашган хоналар бундан мустасно)

300 m2 ва ундан катта

300 m2 гача

19. Каучук, резина ва резинатехник буюмлар, целлулоид ва целлулоид буюмлари, гугурт, ишқорли металлар ва пиротехника буюмлари, мўйна, жун, мўйна ва ундан тайёрланган буюмлар, ёнадиган асосда кино-фото-аудио тасмалар, қимматбаҳо металлар ва тошлар

майдонидан қатъи назар

20. Ёнғин хавфи бўйича «В1» тоифадаги хоналарни қаватларга жойлаштиришда (ушбу жадвалнинг 19-бандида келтирилганлардан ва донни қайта ишлаш ҳамда сақлаш бино ва иншоотларда жойлашган хоналар бундан мустасно):

ярим ертўла (цокол) ва ертўла қаватларида;

майдонидан қатъи назар

ер усти қаватларида.

300 m2 ва ундан катта

300 m2 гача

21. Ёнғин хавфи бўйича «В2»-»В3» тоифадаги хоналарни қаватларда жойлаштиришда (19-бандда кўрсатилганлардан ва донни қайта ишлаш ва сақлаш бино ва иншоотларда жойлашган хоналардан ташқари):

ярим ертўла (цокол) ва ертўла қаватларида;

300 m2 ва ундан катта

300 m2 гача

ер усти қаватларида

1000 m2 ва ундан катта

1000 m2 гача

III. Иншоотлар

1. Жамоат ва саноат биноларининг кабель иншоотлари*.

100 m3 ва ундан катта

100 m3 гача

2. Саноат бинолари оралиғида ётқизилган кабель туннеллари ва тўлиқ ёпиқ галереялар (шу жумладан комбинацияланган)

50 m3 ва ундан катта

3. Шаҳар кабель коллекторлари ва туннеллари (шу жумладан, бошқа коммуникациялар билан комбинацияланган)

ҳажми ва майдонидан қатъи назар

4. Металл қувурлар орқали мойли кабеллар ётқизилган кабель иншоотлари

ҳажми ва майдонидан қатъи назар

5. Ёғоч материалларини ташиш учун ёпиқ галереялар, туннеллар

узунлигидан қатъи назар

6. Осма шифтлар юқорисидаги бўшлиқларда «Ё1-Ё4» алангаланиш гуруҳига мансуб материаллардан тайёрланган изоляцияли ҳаво каналлари ва қувурларни ётқизишда, шунингдек аланга тарқатмайдиган кабеллар (симлар), шу жумладан, улар биргаликда ётқизилганида**:

ҳаво каналлари, қувурлар ёки кабеллар (симлар),

шу жумладан, улар биргаликда ётқизилганида, кабелларнинг (симларнинг) ёнувчи массаси ҳажми билан,

1 m кабель линияси учун 7 ва ундан ортиқ l бўлганда

узунлигидан қатъи назар

ёнадиган массанинг умумий ҳажми бўлган ёнмайдиган турдаги кабеллар учун

1 m кабель линияси учун 1,5 дан 7 l гача бўлганда

7. Темир йўл ва автомобиль йўллари туннеллари

узунлиги 2500 l ва ундан ортиқ

узунлиги 300 l ва ундан ортиқ

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Изоҳлар:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
* Кабель иншоотлари — электр кабелларини (бошқа коммуникациялар билан биргаликда) ётқизишда ишлатиладиган туннеллар, каналлар, ертўлалар, шахталар, қаватлар, икки қаватли поллар, галереялар ва камералар.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
** 1. Кабель иншоотлари, осма шифтлар ва икки қаватли поллар орасидаги бўшлиқларни қуйидаги ҳолларда автоматик ёнғин ўчириш қурилмалари билан жиҳозлашга йўл қўйилмайди:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
пўлатли сув ва газ қувурларига ёки қопқоқлари бутунлай очиладиган пўлат қутиларга (коробларга) кабелларни (симларни) ётқизишда;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ёнмайдиган ҳимоя қобиқли қувурлар ва ҳаво қувурларига ётқизишда;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ёритиш занжирини таъминлаш учун ёнмайдиган «ЁНМ» турдаги якка кабелларни (симларни) ётқизишда;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ёнмайдиган «ЁНМ» ва «Ё1» ёниш гуруҳига кирувчи материаллардан ишланган осма шифтлар орасидан умумий ёнувчан массаси 1 m кабель линияси учун 1,5 l дан кам бўлган «ЁНМ» туридаги кабелларни (симларни) ётқизишда;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2. Бинолар (хоналар) тўлиқ АЁЎҚ билан ҳимояланиши керак бўлган ҳолларда осма шифтлар орасидаги бўшлиқлардан «Ё1» — «Ё4» ёниш гуруҳига кирувчи материаллардан ишланган ҳимоя қобиқлари билан ўралган ҳаво каналлари ва қувурлари ўтказилганда ёки умумий ёнувчи массаси 1 m кабель линияси учун 7 l дан кўп бўлган кабеллар (симлар) ётқизилганда тегишли қурилмалар билан ҳимояланиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Шифтдан осма шифтгача бўлган оралиқ 0,4 m дан ошмаса, АЁЎҚларни ўрнатишга йўл қўйилмайди.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
3. Кабелларнинг (симларнинг) ҳимоя қобиқларини ёнувчан массаси ҳажми белгиланган тартибда усулда аниқланиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
4. Баландлиги 28 м гача бўлган турар жой объектларида ошхоналар ва квартира ички йўлаклари ёнғин сигнализацияси тизими билан жиҳозланиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Баландлиги 28 м дан 50 м гача бўлган турар жой объектларида эса квартираларнинг барча хоналари, шунингдек қават холлари ва йўлаклари манзилли ёнғин сигнализацияси тизими билан жиҳозланиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
5. Баландлиги 50 м ва ундан баланд бўлган турар жой объектлари ёнғин сигнализацияси тизими билан бирга автоматик ёнғин ўчириш қурилмаси билан жиҳозланиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

IV. Жиҳозлар

Ҳимоя объекти

АЁЎҚ

АЁС

Норматив кўрсаткичлар

1. Енгил алангаланувчи ва ёнувчан суюқликлар қўлланадиган бўяш камералари

Майдони ва туридан қатъи назар

2. Қуритиш камералари

Майдони ва туридан қатъи назар

3. Ёнувчи чиқиндиларни йиғиш жойлари (циклон, бункерлар)

Майдони ва туридан қатъи назар

4. Автомобиллар ва тиркамаларга ўрнатилган дизель ва бензинли электр қурилмали кўчма электр станцияларининг синов станциялари

Майдонидан қатъи назар

5. Ёнувчи материалларни ва ёнувчи қадоқдаги ёнмайдиган материалларни сақлаш учун баландлиги 5,5 m дан ошиқ бўлган стеллажлар

Майдонидан қатъи назар

6. Мой қиздириш учун идишлар

3 m3 ва ундан ортиқ

61. Одамлар оммавий йиғиладиган кўп функцияли бинолар ва мажмуаларда

Майдонидан қатъи назар

 

62. Умумий овқатланиш корхоналарида (ресторанлар, кафетерийлар, фудкортлар, ошхоналар ва озиқ-овқат маҳсулотларини тайёрлаш жойлари)

Майдонидан қатъи назар ошхона жиҳозларининг умумий иссиқлик қуввати 20 кВт дан ошса

 

63. Меҳмонхоналар, баланд қаватли бинолар, кўп қаватли турар жой биноларининг нотурар қисмларида

Майдонидан қатъи назар

 

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Изоҳ. Автоматик ёнғин ўчириш қурилмаларини турини, ўчириш усулини (ҳажми ва майдони бўйича, маҳаллий ва бошқалар), ўт ўчириш моддаси турини (сув, кўпик, кукун, газ) танлашда лойиҳа топшириғи асосида норматив ҳужжатлар талабларига мувофиқ амалга оширилиши лозим.
(1-илова Ўзбекистон Республикаси қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирининг 2026 йил 2 апрелдаги 01/2-12-сонли буйруғи (ҳисоб рақами 400, 18.05.2026 й.) таҳририда)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
«Бино ва иншоотларнинг ёнғин автоматикаси тизими. Лойиҳалаш талаблари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
2-ИЛОВА
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ёнғин хавфи даражаси (ишлаб чиқариш ва технологик жараёнлар) ҳамда уларнинг функционал мақсади ва ёнувчан материалларнинг ёнғин юкламаси бўйича хоналарнинг гуруҳлари
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Хоналар

гуруҳи

Функционал вазифага эга бўлган хоналар, ишлаб чиқариш, технологик жараёнлар рўйхати

1.

Китоб сақлаш хоналари, кутубхоналар, цирклар, ёнувчан музей бойликларини сақлаш жойлари, омборхоналар, музейлар ва кўргазмалар, бадиий галереялар, концерт заллари, электрон ҳисоблаш ускуналари хоналари, савдо дўконлари, маъмурий бинолар, меҳмонхоналар, шифохоналар

2.

Ёғочга ишлов бериш, тўқимачилик, трикотаж, тўқимачилик-атторлик, тамаки, пойабзал, чарм, мўйна, целлюлоза-қоғоз ва босма ишлаб чиқариш хоналари, бўяш, шимдириш, бўёқ тайёрлаш, аралашмалар тайёрлаш, ёғсизлантириш, консервациялаш ва консервациядан чиқариш, тез алангаланувчи ва ёнувчан суюқликларни қўллаган ҳолда деталларни ювиш, пахта, сунъий ва плёнкали материаллар ишлаб чиқариш, тикувчилик саноати, резина-техник буюмларни қўлловчи ишлаб чиқаришлар, автомобилларга хизмат кўрсатиш корхоналари, гаражлар ва тўхташ жойлари, «В3» тоифасидаги хоналар (ёнғин юкламаси 181 — 1400 MJ/кв. м)

3.

Резина-техник буюмлар ишлаб чиқариш хоналари

4.

Ёнувчан табиий ва синтетик толаларни ишлаб чиқариш, бўяш ва қуритиш, очиқ ҳолда бўяш, қуритиш хоналари, бўёқ, лок ҳамда «ЕАС» ва «ЁС» ёрдамида елим тайёрлаш, «В2» тоифали хоналар (ёнғин юкламаси 1400 — 2200 MJ/ kv. m)

5.

Компрессор станцияларининг машина хоналари, регенерация станциялари, гидрация, экстракция ва ёнувчи газларни, бензин, спирт эфирлар ва бошқа енгил алангаланувчан ҳамда ёнувчан суюқликларни қайта ишлов бериш хоналари, «В1» тоифадаги хоналар (ёнғин юкламаси 2200 МDj/m2 дан юқори)

6.

Ёнувчан қадоқдаги ёнмайдиган материаллар омборлари (автомобиль эҳтиёт қисмлари, мева-сабзавот сақлаш), қийин ёнувчан бўлган материаллар омборлари (қурилиш материаллари сақлаш, маиший техника омборлари)

7.

Қаттиқ ёнадиган материаллар омборлари, шу жумладан каучук, резина техник маҳсулотлар, ишқорлар

8.

Локлар, бўёқлар, енгил алангаланувчан ва ёнувчан суюқликлар омборхоналари

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Изоҳлар:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1. Хоналар гуруҳлари уларнинг функционал мақсадига, шунга ўхшаш ишлаб чиқаришни танлаш имконсиз бўлган ҳолларда, гуруҳ хоналар тоифасига кўра белгиланиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2. Хоналари 1-гуруҳга тааллуқли бино ичига қурилган омборхоналар учун сув ва кўпикли ўт ўчириш мосламаларининг параметрлари биноларнинг 2-гуруҳига мувофиқ қабул қилиниши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
«Бино ва иншоотларнинг ёнғин автоматикаси тизими. Лойиҳалаш талаблари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
3-ИЛОВА
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Сувли, паст ва ўрта каррали кўпикли ёнғин ўчириш қурилмаларни ҳисоблаш усули
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1. Ўрнатишни ҳисоблаш учун дастлабки маълумотлар мазкур ШНҚнинг 10-банди талабларига мувофиқ қабул қилиниши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2. Баландлиги 10 m дан 20 m гача бўлган баландликдаги стеллажли омборхоналарда юкларни қабул қилиш, ўраш-жойлаш ва жўнатиш ҳудудларида сув ва кўпик ҳосил қилувчи эритма сарфини ҳисоблаш учун мазкур ШНҚнинг 18-бандида келтирилган 5-, 6- ва 7-гуруҳлар бўйича жадаллик ва майдон кўрсаткичлари ҳар 2 m баландлик учун 10 фоиз ҳисобида оширилиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
3. Ўрнатиш қувурларининг диаметрлари гидравлик ҳисоблаш йўли билан аниқланиши, қувурлардаги сув ва кўпикли модданинг ҳаракат тезлиги 10 m/s дан ошмаслиги керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Қурилмаларнинг ассимиляция қувурларининг диаметрлари гидравлик ҳисоблаш билан аниқланиши, бунда қувурларда сувнинг тезлиги 2,8 m/s дан ошмаслиги лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
4. Қувурларни гидравлик ҳисоблаш ушбу қурилмаларни фақат асосий сув таъминотидан сув билан таъминлаш шарти билан амалга оширилиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
5. Бошқариш блокидаги босим 1,0 MPa дан ошмаслиги лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
6. Спринклер (генератор) орқали кўпикли модда Qd л.с-1 сувнинг тахминий оқим тезлиги қуйидаги (1) формула билан аниқланиши керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Бу ерда:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
k — пуркагичнинг (генераторнинг) ишлаш коэффициенти;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Н — суғориш мосламаси (генератор) олдида эркин босим, m сув.устуни.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
7. Чиқишнинг шартли диаметри бўлган пуркагичлар (спрейлер, сув тошқини) учун минимал эркин босим қуйидагича бўлиши лозим:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
dy = 8...12 mm — 5 m сув. устуни;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
dy = 15...20 mm — 10 m сув. устуни.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
8. Спринклерлар учун йўл қўйилган максимал даража (дренчерли пуркагич) 100 m/s бўлиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
9. Сув ва кўпик ҳосил қилувчи эритманинг сув сарфи суғориш норматив интенсивлигининг майдонга кўпайтириш йўли билан аниқланиши зарур.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ички ёнғинга қарши сув таъминоти учун сув сарфи автоматик ёнғинга қарши ўрнатиш учун сув сарфи билан умумлаштирилиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Спринклер ва дренчер қурилмаларининг сув сарфини, кўпикли моддани йиғиш зарурати технологик талаблар билан белгиланиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
10. Н 1, m қувурларининг ҳисобий қисмида босимнинг йўқолиши қуйидаги (2) формула билан аниқланиши лозим:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Бу ерда:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
— сув оқими, қувур линиясининг лойиҳа қисмида кўпикли модда, l·s-1;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
B — қувур линиясининг хусусияти қуйидаги (3) формула билан аниқланиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Бу ерда:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
k1 — коэффициенти мазкур ШНҚнинг 1-жадвалига мувофиқ олинади;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
l — қувур линиясининг тахминий қисмининг узунлиги, m.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ҳ2, m, қурилмаларнинг бошқарув тугунларида босимнинг йўқолиши қуйидаги (4) формула билан аниқланиши лозим:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Бу ерда:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
e — бошқарув блокидаги босим йўқотиш коэффициенти, клапанлар учун техник ҳужжатлардан олинади;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
— бошқарув тугунлари орқали кўпикли модданинг ҳисобланган сув сарфи, l/s-1.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
11. Кўпик ҳосил ҳажми 1m3 ташкил қилади, m, ҳажмли ёнғинга қарши восита қуйидаги (5) формула билан аниқланиши керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Бу ерда:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
k2 — кўпикни йўқ қилиш коэффициенти мазкур ШНҚнинг 2-жадвалидан олинади;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
V — ҳимояланган хонанинг тахминий ҳажми, m3;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
k3 кўпикнинг карралиги.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

1-жадвал

Қувурлар

Шартли ўтиш диаметр,

mm

Ташқи диаметр,

mm

Девор қалинлиги,

mm

к1 нинг қиймати

Электр пайвандланган пўлат

(ГОСТ 10704-91)

15

20

25

32

40

50

65

80

100

100

100

100

125

125

125

150

150

150

200

250

18

25

32

40

45

57

76

89

108

108

114

114*

133

133*

140

152

159

159*

219*

273*

2,0

2,0

2,2

2,2

2,2

2,5

2,8

2,8

2,8

3,0

2,8

3,0*

3,2

3,5*

3,2

3,2

3,2

4,0*

4,0*

4,0*

0,0755

0,75

3,44

13,97

28,7

110

572

1429

4322

4231

5872

5757

13530

13190

18070

28690

36920

34880

209900

711300

Электр пайвандланган пўлат

(ГОСТ 10704-91)

300

350

325*

377*

4,0*

5,0*

1856000

4062000

Пўлат сув ва газ қувурлари

(ГОСТ 3262-75)

15

20

25

32

40

50

65

80

90

100

125

150

21,3

26,8

33,5

42,3

48

60

75,5

88,5

101

114

140

165

2,5

2,5

2,8

2,8

3,0

3,0

3,2

3,5

3,5

4,0

4,0

4,0

0,18

0,926

3,65

16,5

34,5

135

517

1262

2725

5205

16940

43000

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Изоҳ.*Белгиси билан белгиланган параметрларга эга қувурлар ташқи сув таъминоти тармоқларида қўлланилиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

2-жадвал

Ҳимояланган ишлаб чиқаришнинг ёнувчан материаллари

Кўпик йўқ қилиш коэффициенти к2

Ўрнатиш муддати, min

Қаттиқ

Суюқ

3

4

25

15

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
12. Бир вақтда ишлайдиган «Н1» кўпик генераторлари сони қуйидаги (6) формула билан аниқланиши керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Бу ерда:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
— кўпикли модда восита учун битта генераторнинг ишлаши, m3 min -1;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
— ўрта карралик кўпик билан ҳосил қилувчи қурилманинг унумдорлиги, min, мазкур ШНҚнинг 2-жадвали бўйича олиниши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
13. Қўлда сув ёки кўпикли ўт ўчириш идишлари билан жиҳозланган ва пуркагич мосламасининг таъминот қувурларига уланган ички ёнғин ўчириш кранларининг ишлаш муддати пуркагич мосламасининг ишлаш вақтига тенг бўлиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ўз-ўзидан кириш жойларидан қувватланадиган кўпикли ёнғин идишлари бўлган ёнғин кранларининг ишлаш муддати 1 h деб қабул қилиниши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
«Бино ва иншоотларнинг ёнғин автоматикаси тизими. Лойиҳалаш талаблари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
4-ИЛОВА
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Юқори каррали кўпикли ёнғин ўчириш қурилмаларининг параметрларини ҳисоблаш усули
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1. Ҳимояланган хонанинг тахминий ҳажми (m3) ёки маҳаллий ёнғинни ўчириш ҳажми аниқланиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ҳимоя қилинадиган хонанинг ёки маҳаллий ёнғин ўчириш жойининг ҳисобланган ҳажми V (m3) аниқланиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Хонанинг ҳисобий ҳажми пол майдони билан хонани кўпик билан тўлдириш баландлиги кўпайтмаси орқали аниқланиши, бунда туташ (ўтказмайдиган) қурилишнинг ёнмайдиган элементлари (устунлар, тўсинлар, пойдеворлар) ҳажмини ҳисобга олишга йўл қўйилмайди.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2. Юқори каррали кўпик генераторининг тури ва маркаси танланиши ва унинг ишлаш воситаси кўпикли модда билан белгиланиши керак (dm3 min-1).
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
3. Юқори каррали кўпик генераторларининг тахминий сони қуйидаги (1) формула бўйича аниқланиши лозим:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Бу ерда:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
a — кўпик йўқ қилиш коэффициенти;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
— бу ҳимояланган хонанинг ҳажмини кўпик билан тўлдириш учун максимал вақт min;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
K — кўпикнинг кўплиги.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
а коэффициентининг қиймати қуйидаги (2) формула бўйича ҳисобланиши керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
а = К1 · К2 · К3, (2)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Бу ерда:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
К1 — кўпикнинг қисқаришини ҳисобга оладиган коэффициент хонанинг баландлиги 4 m гача бўлган 1,2 га ва хонанинг баландлиги 10 m гача бўлган 1,5 га тенг бўлиши, хонанинг баландлиги 10 m дан юқори бўлган ҳолда экспериментал равишда аниқланиши лозим;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
К2 — кўпик оқишини ҳисобга олиши, очиқ тешиклар бўлмаганда 1,2 га тенг деб тахмин қилиниши ва очиқ тешиклар мавжуд бўлганда, экспериментал равишда аниқланиши керак;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
К3 — чиқинди газларининг кўпикни йўқ қилишга таъсирини ҳисобга олиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Углеводород суюқликларининг ёниш маҳсулотларининг таъсирини ҳисобга олиш учун коэффициент қиймати 1,5 деб қабул қилиниши, бошқа турдаги ёнғин юкламаси учун экспериментал тарзда аниқланиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ҳимояланган хона ҳажмини кўпик билан тўлдиришнинг максимал вақти 10 min дан ошмаслиги керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
4. Тизимнинг ишлашида кўпикли модда восита қуйидаги (3) формула бўйича аниқланиши лозим, m3 · с-1:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
5. с, (фоиз) эритмасида кўпиклантирувчи воситанинг ҳажмли концентрацияси ўрнатилиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
6. Кўпиклантирувчи воситасининг ҳисоблаш миқдори қуйидаги формула орқали аниқланиши керак, m3:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
«Бино ва иншоотларнинг ёнғин автоматикаси тизими. Лойиҳалаш талаблари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
5-ИЛОВА
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Газли ўт ўчириш воситаларининг массасини ҳисоблаш учун дастлабки маълумотлар
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1. Газсимон азотнинг норматив ҳажмли ўчириш концентрацияси (H2).
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Р = 101,3 кPа ва Т = 20 ºC да газ зичлиги 1,17 кg/·m3 га тенг бўлиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

1-жадвал

Ёнувчан материалнинг номи

ГОСТ

Норматив ҳажмли ўт ўчириш концентрация, фоиз (ҳаж)

Н-гептан

34,6

Этанол

36,0

Бензин А-76

33,8

Двигатель мойи

27,8

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2. Аргон газининг (Ар) норматив ҳажмли ёнғинга қарши концентрацияси.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Р = 101,3 кPа ва Т = 20 ºC га газ зичлиги 1,66 кg/m-3 га тенг бўлиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

2-жадвал

Ёнувчан материалнинг номи

ГОСТ

Норматив ҳажмли ўт ўчириш концентрация, фоиз (ҳаж)

Н-гептан

39,0

Этанол

46,8

Бензин А-76

44,3

Двигатель мойи

36,1

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
3. Карбонат ангидриднинг (CО2) норматив ҳажмли ёнғинга қарши концентрацияси.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Р = 101,3 кPа ва Т = 20 ºC да буғ зичлиги 1,88 кg/m-3 деб ҳисобланиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

3-жадвал

Ёнувчан материалнинг номи

ГОСТ

Норматив ҳажмли ўт ўчириш концентрация, фоиз (ҳаж)

Н-гептан

34,9

Этил спирти

O'z DSt 3490:2020

35,7

Техник ацетон

33,7

Толуол

ГОСТ 5789-78

30,9

Изобутил спирти

ГОСТ 6016-77

33,2

Керосин ёритиш КО-25

Oʻz DSt 3034:2015

32,6

Эритувчи 646

ГОСТ 18188-2020

32,1

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
4. Олтингугурт гексафторитнинг норматив ҳажмли ёнғинга қарши концентрацияси. (СФ6)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
П = 101,3 кPа ва Т = 20 ºC да буғ зичлиги 6,474 кg/m-3 ни ташкил этиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

4-жадвал

Ёнувчан материалнинг номи

ГОСТ

Норматив ҳажмли ўт ўчириш концентрация, фоиз (ҳаж.)

Н-гептан

10,0

Этанол

O'z DSt 3490:2020

14,4

Ацетон

10,8

Трансформатор мойи

7,2

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
5. Хладон 23 (CФ3Ҳ) нинг норматив ҳажмли ёнғинга қарши концентрацияси.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Р = 101,3 кPа ва Т = 20 C да буғ зичлиги 2,93 кg/m-3 ни ташкил этиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

5-жадвал

Ёнувчан материалнинг номи

ГОСТ

Норматив ҳажмли ўт ўчириш концентрация, фоиз (ҳаж)

Н-гептан

14,6

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
6. Хладоннинг 125 (C2Ф5Ҳ) нинг норматив ҳажмли ёнғинга қарши концентрацияси.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Р = 101,3 кPа ва Т = 20 C да буғ зичлиги 5,208 кg/m-3 ни ташкил этиши зарур.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

6-жадвал

Ёнувчан материалнинг номи

ГОСТ

Норматив ҳажмли ўт ўчириш концентрация, фоиз (ҳаж)

Н-гептан

9,8

Этанол

O'z DSt 3490:2020

11,7

Вакуум мойи

9,5

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
7. Хладоннинг 218 (C3Ф8) нинг норматив ҳажмли ёнғинга қарши концентрацияси.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Р = 101,3 кPа ва Т = 20 ºC да буғ зичлиги 7,85 кg/m-3 ни ташкил этиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

7-жадвал

Ёнувчан материалнинг номи

ГОСТ

Норматив ҳажмли ўт ўчириш концентрация, фоиз (ҳаж.)

Н-гептан

7,2

Толуол

5,4

Бензин А-76

6,7

Эритувчи 647

6,1

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
8. Хладон 227 ва (C3Ф7Н)норматив ҳажмли ёнғинга қарши концентрацияси.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Р = 101,3 кPа ва Т = 20 C да буғ зичлиги 7,28 кg/m-3 ни ташкил этиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

8-жадвал

Ёнувчан материалнинг номи

ГОСТ

Норматив ҳажмли ўт ўчириш концентрация, фоиз (ҳаж)

Н-гептан

7,2

Толуол

6,0

Бензин А-76

7,3

Эритувчи 647

7,3

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
9. Фреоннинг норматив ҳажмли ёнғинга қарши концентрацияси. 318 Ц (C4Ф).
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Р = 101,3 кPа ва Т = 20 ºC да буғ зичлиги 8,438 кg/m-3 ни ташкил этиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

9-жадвал

Ёнувчан материалнинг номи

ГОСТ

Норматив ҳажмли ўт ўчириш концентрация, фоиз (ҳаж)

Н-гептан

7,8

Этанол

O'z DSt 3490:2020

7,8

Ацетон

7,2

Керосин

7,2

Толуол

5,5

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
10. «Инерген» таркибининг норматив ҳажмли ўт ўчириш концентрацияси. [азот (H2) — 52 фоиз (ҳаж.); аргон (Ар) — 40 фоиз (ҳаж.); карбонат ангидриди (CО2) — 8 фоиз (ҳаж.)].
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Р = 101,3 кPа ва Т = 20 ºC да буғ зичлиги 1,42 кg/m-3-ни ташкил этиши зарур.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

10-жадвал

Ёнувчан материалнинг номи

ГОСТ

Норматив ҳажмли ўт ўчириш концентрация, фоиз (ҳаж)

Н-гептан

36,5

Этанол

O'z DSt 3490:2020

36,0

Двигателm мойи

28,3

Техник ацетон

37,2

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Изоҳ. А2 синфидаги ўт ўчириш учун юқорида санаб ўтилган газли ёнғинга қарши воситаларнинг норматив ҳажмли ўт ўчириш концентрацияси н-гептанни ўчириш учун норматив ҳажмли ўт ўчириш концентрациясига тенг бўлиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
11. Ҳимояланган объектнинг денгиз сатҳига нисбатан баландлигини ҳисобга оладиган тузатиш коэффициенти.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

11-жадвал

Баландлиги, m

Тузатиш коэффициенти К3

0,0

1,00

300

0,96

600

0,93

900

0,89

1200

0,86

1500

0,82

1800

0,78

2100

0,75

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
12. Оқим параметрларининг қийматлари ҳимояланган биноларнинг ҳажмига боғлиқ бўлиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

12-жадвал

Оқим параметри, ортиқ эмас

Ҳимояланган хонанинг ҳажми

0,044 m-1

10 m3-гача

0,033 m-1

10-дан 20 m3-гача

0,028 m-1

20-дан 30 m3-гача

0,022 m-1

30-дан 50 m3-гача

0,018 m-1

50-дан 75 m3-гача

0,016 m-1

75-дан 100 m3-гача

0,014 m-1

100-дан 150 m3-гача

0,012 m-1

150-дан 200 m3-гача

0,011 m-1

200-дан 250 m3-гача

0,010 m-1

250-дан 300 m3-гача

0,009 m-1

300-дан 400 m3-гача

0,008 m-1

400-дан 500 m3-гача

0,007 m-1

500-дан 750 m3-гача

0,006 m-1

750-дан 1000 m3-гача

0,005 m-1

1000-дан 1500 m3-гача

0,0045 m-1

1500-дан 2000 m3-гача

0,0040 m-1

2000-дан 2500 m3-гача

0,0037 m-1

2500-дан 3000 m3-гача

0,0033 m-1

3000-дан 4000 m3-гача

0,0030 m-1

4000-дан 5000 m3-гача

0,0025 m-1

5000-дан 7500 m3-гача

0,0022 m-1

7500-дан 10000 m3-гача

0,001 m-1

10000 m3-дан юқори (фақат ГЁЎАҚ учун)

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
«Бино ва иншоотларнинг ёнғин автоматикаси тизими. Лойиҳалаш талаблари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
6-ИЛОВА
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ҳажмли ўчириш усулида газли ёнғин ўчириш қурилмалари учун газли ўт ўчириш моддасининг массасини ҳисоблаш усули
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1. Қурилманинг ичида сақланиши керак бўлган ГЎЎМ массасининг Мг ҳисоблаш қуйидаги (1) формула бўйича аниқланиши керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Бу ерда:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Mp— сунъий ҳаво вентиляцияси бўлмаганда хонанинг ҳажмида ўт ўчириш концентрациясини яратиш учун мўлжалланган ГЎҚМ-нинг массаси ушбу формулалар орқали аниқланиши лозим:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ГЎЎМ учун — углеродни икки оксидидан ташқари сиқилган газ:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ГЎЎМ учун — углеродни икки оксиди ва сиқилган газ:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Vp — ҳимояланадиган хонанинг ҳисобий ҳажми, m3.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Хонанинг ҳисобий ҳажмида хона ва вентиляция, кондициялаш, ҳаво билан иситиш (герметик клапанлар ёки қопқоққача) тизимининг геометрик ҳажми кўрсатилиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Хонада жойлашган жиҳоз ҳажмини ҳисобдан чиқариб ташлашга йўл қўйилмайди (яхлит ўтказмайдиган қурилиш элементлари (устунлар, тўсинлар, жиҳозлар учун пойдеворлар) ҳажми бундан мустасно).
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
K1 — идишлардан газли ўт ўчирувчи модданинг сизиб чиқишини ҳисобга олинадиган коэффициент;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
K2 — хонанинг оралиғи (проеми)дан газли ўт ўчирувчи модданинг йўқолишини ҳисобга олинадиган коэффициент;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
— минимал ҳаво ҳарорати TM учун денгиз сатҳидан ҳимояланадиган хонанинг баландлигини ҳисобга олган ҳолда, газли ўт ўчириш моддасининг зичлиги, кg/m-3, қуйидаги (4) формула билан аниқланиши керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Бу ерда:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
— газли ўт ўчирувчи модда буғининг зичлиги, To = 293 К (20 ºС) вап атмосфера босими 101,3 kPa;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
TM — ҳимояланадиган хонанинг минимал ҳаво ҳарорати, К;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
объект жойланишининг денгиз сатҳидан баландлигини назарда тутувчи тузатиш коэффициенти ва унинг қиймати мазкур ШНҚнинг 5-иловаси 11-жадвалидан олиниши лозим;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Сн — концентрация вазнли норма, фоиз (ҳаж).
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ўт ўчирувчи аралашмаларнинг Сн норматив миқдори мазкур ШНҚнинг 4-иловасида келтирилган.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
MTP, қувур ўтказгичлардаги ГЎЎМ қолдиқларининг массаси kg, қуйидаги (5) формула ёрдамида аниқланиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
VTP — барча қурилма қувурининг разводкасининг вазни, m3;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
— ҳимояланган хонадаги газли ўт ўчирувчи модданинг Мр массасини оқишининг якунидан сўнг қувурда мавжуд бўлган босимдаги ГЎЎМ қолдиқларининг зичлиги;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
— модуль учун ТҲ томонидан қабул қилинган модулдаги (Мб) ГЎЎМ қолдиғининг маҳсулоти, кг, ўрнатишдаги модуллар сони.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2. Мазкур ШНҚнинг 4-иловасида келтирилмаган суюқ ёнувчи моддалар учун барча компонентлари нормал шароитда газ фазасида бўлган ГЎЎМнинг норматив ҳажмли ўт ўчириш аралашмаси, карбонат ангидриддан ташқари, барча ГЎЎМ учун минимал ҳажмли ўт ўчириш аралашмаси ва хавфсизлик коэффициенти 1,2 га тенг маҳсулот сифатида аниқланишига йўл қўйилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
CО2 учун хавфсизлик коэффициенти 1,7 бўлиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
3. Суюқ фазада бўлган ГЎЎМ, шунингдек оддий шароитда камида битта таркибий қисми суюқ фазада бўлган ГЎЎМ аралашмалари учун стандарт ўт ўчириш аралашмаси ҳажмли ўт ўчириш аралашмасини 1,2 хавфсизлик коэффициентига кўпайтириш орқали аниқлаш лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Вазнли ўт ўчирувчи концентрация ва ўт ўчирувчи модданинг концентрациясини аниқлаш усули ГОСТ Р 53280.3-2009 талабларига мувофиқ аниқланиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
4. Тенглама коэффициентини аниқлаш қуйидагича амалга оширилиши керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
идишдан газли ўт ўчирувчи модданинг сизиб чиқишини ҳисобга олувчи коэффициент:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
хонанинг очиқликдаги газли ўт ўчириш модданинг йўқолишини ҳисобга олинадиган коэффициент қуйидаги (6) формула ёрдамида аниқланиши лозим:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Бу ерда:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
П — ҳимояланган хонанинг баландлиги бўйича очиқликларни жойлашишини ҳисобга олувчи кўрсаткич, m0,5 ·c -1 .
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
П кўрсаткичнинг рақамли қиймати қуйидагича аниқланиши керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
П = 0,65 — очиқликларни жойлашиши хонанинг бир вақтда пастки (0 — 0,2) Н ва устги (0,8 — 1,0) Н қисмларида ёки бир вақтни ўзида хонанинг поли а шифтида шу жумладан, пастки ва юқори қисмларидаги ораёпмаларнинг майдонлари тахминан тенг ва очиқликларнинг умумий майдонининг яримини ташкил этади;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
П = 0,1 — ҳимояланаётган хонанинг фақат юқори қисмида жойлашган қисмларда (ёки шифтда);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
П = 0,25 — ҳимояланаётган хонанинг фақат пастки қисмида жойлашган қисмларда (ёки полда);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
П = 0,4 — оралиқ (проем) майдонининг ҳимояланувчи хонанинг бутун баландлиги бўйлаб тахминан бир хил тақсимланганида ва бошқа барча ҳолларда;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
герметик бўлмаган хонанинг параметри, m-1,
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Бу ерда:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
— оралиқ (проем) ларнинг умумий майдони, m2 ,
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Н — хонанинг баландлиги, m;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
— ҳимояланган хонага ГЁҚМнинг норматив узатиш вақти, с.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
5. А1 синф бўйича ёнғин ўчириш (мазкур ШНҚнинг 113-бандида келтирилган тутаб ёниб кетадиган материаллар бундан мустасно) герметикланмаган кўрсаткичи 0,001 m-1 дан кўп бўлмаган хоналарда амалга оширилиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
А1 синфидаги ёнғинларни ўчириш учун Мр масса қиймати қуйидаги формула бўйича аниқланади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Мр = К4 · Мр-гепт,
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Бу ерда:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Мр-гепт н-гептанни ўчиришда меъёрий ҳажмли аралашмаси учун Мр массасининг қиймати (2) ёки (3) формула бўйича аниқланади;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
К4 — ёнувчан материалнинг турини ҳисобга олувчи коэффициент;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
К4 коэффициент қиймати тенг ҳисобга олинди:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1,3 — таҳлам, рулон ёки папкалардан қоғоз, гофраланган қоғоз, картон, мато учун;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2,25 — Г-АЁЎҚ ишлаб тугагандан сўнг ёнғин-қутқарувчиларга кириш тақиқланган бир хил материалларга эга хоналар учун ҳамда К4 захираси 1,3 га тенг қийматда ҳисобланиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
К4 қиймати 2,25 га тенг бўлган ГЎЎМнинг асосий захирасини етказиб бериш муддати 2,25 баравар оширилишига йўл қўйилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
А1 кичик гуруҳидаги ёнғинлар учун К4 қиймати 1,2 га тенг қабул қилиниши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ГЎЎМ ҳисобий массаси (1) формула бўйича ҳисобланиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ГЎЎМ ишлагандан кейин (ёки ёнғин-қутқарув бўлинмалари келгунига қадар) 20 min ичида киришга йўл қўйилмаган ҳимояланган хоналарни очмаслик ёки унинг герметиклигини бошқа йўл билан бузмаслиги керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
«Бино ва иншоотларнинг ёнғин автоматикаси тизими. Лойиҳалаш талаблари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
7-ИЛОВА
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Паст босимли карбонат ангидридли ёнғин ўчириш мосламасини гидравлик ҳисоблаш усули
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1. Изотермик идишда углерод ангидридни етказиб бериш пайтида ўртача босим pm, МPа, қуйидаги (1) формула ёрдамида аниқланиши керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Бу ерда:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
p1 — идишда углерод ангидридини сақлашдаги босим, MPa;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
p2 — ҳисобланган углерод ангидрид миқдорини чиқариш охирида идишдаги босим, МPа, 1-расм бўйича аниқланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2. Углерод ангидриднинг сарфини ўртачаси , кg·с-1, қуйидаги (2) формула орқали аниқланиши лозим:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Бу ерда:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
м — углерод ангидридини ҳисобий миқдори, kg;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
м — углерод ангидридини норматив узатиш вақти, s.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
3. Таъминот (асосий) қувур ўтказгичларининг ички диаметри di,, m, қуйидаги (3) формула орқали аниқланиши керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Бу ерда:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
К4 — кўпайтма, жадвал бўйича аниқланади: л1 — лойиҳа бўйича таъминот (асосий) қувурининг узунлиги, m
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

pm, МPа

1,2

1,4

1,6

1,8

2,0

2,4

Кўпайтма к4

0,68

0,79

0,85

0,92

1,0

1,09

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
4. Ҳимояланадиган хонанинг кириш нуқтасида таъминловчи магистраль қувур ўтказгичидаги ўртача босим қуйидаги тенглама орқали ҳисобланиши зарур:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Бунда,
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
l2 — изотермик Идишдан босим аниқланадиган нуқтагача бўлган қувурларнинг эквивалент узунлиги, m қуйидаги (5) формула орқали аниқланади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Бу ерда:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
— қувур ўтказгичнинг фасон қисмларининг қаршилигининг коэффициентларини йиғиндиси:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
5. Ўртача босим қуйидаги (6) формула орқали аниқланиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Бу ерда:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
p3 — таъминот қувур ўтказгичнинг (магистраль) ҳимояланган хонага кириш жойидаги босим, МPа;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
p4 — таъминот қувур ўтказгичнинг (магистраль) охиридаги босим, МPа.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
6. Найча орқали ўртача сарф Қм, кg·с-1, қуйидаги (7) формула орқали аниқланиши керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Бу ерда:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
— учлик орқали ўртача сарф;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
А3 — учликнинг чиқиш тешиги майдони, m2;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
к5 — қуйидаги (8) формула орқали аниқланади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
7. Найчалар сони қуйидаги формула орқали аниқланиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
8. Тақсимлайдиган қувурнинг ички диаметри , m, шартлар бўйича қуйидаги (9) формула орқали аниқланиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Бу ерда:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
d — учлик чиқиш тешиги диаметри, m.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ҳисобий углерод ангидриди миқдорини чиқариш охирида изометрик идишдаги босимни аниқлаш учун график
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Углерод ангидриди m4 нинг нисбий массаси қуйидаги формула билан аниқланиши лозим:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Бунда, m5 —углерод ангидридининг дастлабки массаси, кg.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
«Бино ва иншоотларнинг ёнғин автоматикаси тизими. Лойиҳалаш талаблари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
8-ИЛОВА
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Газли ёнғинга қарши қурилмалар билан ҳимояланган хоналарда ортиқча босимни йўқотиш учун проём майдонини ҳисоблаш усули
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ортиқча босимни чиқариш учун мўлжалланган проём майдони Фc, м2, қуйидаги (1) формула бўйича аниқланиши лозим:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Бу ерда:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Pnp — ҳимояланадиган хонанинг қурилиш конструкциялари ёки унда жойланган жиҳозларнинг мустаҳкамлигини сақлаш шарти билан белгиланадиган максимал йўл қўйилган ортиқча босим, МPа;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Pa — атмосфера босими, МPа;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
— ҳимояланган хонанинг иш шароитида ҳавонинг зичлиги, кg·m-3;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
K2 — захира коэффициенти, 1,2 га тенг деб олинади;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
K3 — етказиб беришдаги босимнинг ўзгаришини ҳисобга оладиган коэффициент;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
— гидравлик ҳисоб-китоб орқали аниқланадиган ГЁҚМ етказиш вақти, s;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
— хонанинг ораёпма конструкцияларида доимий очиш проёмлар майдони (тушириш тешигидан ташқари), m2.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ўлчамларнинг қийматлари мазкур ШНҚнинг 6-иловасига мувофиқ аниқланиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ГЎЎМ — суюлтирилган газлар учун коэффициент К3 = 1.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ГЎЎМ — сиқилган газлар учун К3 коэффициенти бир хил қабул қилиниши лозим:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
азот учун — 2,4;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
аргон учун — 2,66;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
«Инерген» таркиби учун — 2,44.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Тенгсизликнинг ўнг томонининг қиймати нолдан кичик ёки тенг бўлса, бунда ортиқча босимни йўқотиш учун очиқликлар бўлишига йўл қўйилмайди.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Очиқлик майдонининг қиймати ГЎЎМ — суюлтирилган газнинг совитиш таъсирини ҳисобга олмасдан ҳисоблаб чиқилиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Очиқлик майдонининг қисқаришига йўл қўйилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
«Бино ва иншоотларнинг ёнғин автоматикаси тизими. Лойиҳалаш талаблари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
9-ИЛОВА
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Модуль туридаги кукунли ўт ўчириш қурилмаларини ҳисоблаш талаблари
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1. Қурилмаларни ҳисоблаш ва лойиҳалаш учун дастлабки маълумотлар қуйидагилардан иборат бўлиши лозим:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
хонанинг геометрик ўлчамлари (ҳажм, ораёпма ажратувчи конструкцияларнинг майдони, баландлиги);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
тўсувчи конструкциялардаги очиқ бўлган очиқликларнинг майдони;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ҳимояланаётган хонадаги ишчи ҳарорат, босим ва намлик;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
хонада бўлган материаллар, моддаларнинг рўйхати ва ёнғин синфи ГОСТ 27331-87 га мувофиқ уларнинг ёнғин хавфи кўрсаткичлари;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ёнғин юкламасини тақсимлаш тури, бирлиги ва схемаси;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
вентиляция, ҳавони кондициялаш, ҳаволи иситиш тизимларининг хусусиятлари ва мавжуд эканлиги;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
технологик жиҳозларнинг жойлашиши ва хусусиятлари;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
хоналарнинг ШНҚ 2.01.19-22 бўйича тоифалари ва ЭМЎ бўйича синфлари;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
одамларнинг мавжудлиги ва уларни эвакуация қилиш йўллари.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2. Қурилмаларни ҳисоблаш қуйидагиларни аниқлашни ўз ичига олиши лозим:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ёнғинни ўчириш учун мўлжалланган модулларнинг сони;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
одамлар бўлганда эвакуация вақти;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
қурилмани ишлаш вақти;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
модуллар, комплектловчилар, кукун захирасининг миқдори;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
қурилманинг ишлашини таъминлаш учун уларнинг сигнал-ёқиш воситаларини тури ва керакли сони (агар керак бўлса), сигнални ишга тушириш мосламалари, ўрнатишни бошлаш учун қувват манбалари.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
3. Модулли кукунли ёнғинга қарши қурилмалар учун модуллар сонини ҳисоблаш усули қуйидагилардан иборат бўлиши керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ҳимояланаётган ҳажмни ўчириш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
барча ҳимояланаётган ҳажмни ўчириш.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Хона ҳимоялаш учун модуллар сони қуйидаги формула бўйича аниқланиши лозим:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Бу ерда:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
N — хонани ҳимоялаш учун керак бўлган модуллар сони, дона;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Vn — ҳимоя қилинаётган хонанинг ҳажми, m3;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
VH — Танланган турдаги битта модулни ҳимоялаш ҳажми техник ҳужжатлар бўйича аниқланиши, модулга, куб. m (ишлаб чиқарувчи томонидан кўрсатилган, ҳимояланаётган ҳажмни ўлчами, шакли сочиш геометриясини ҳисобга олган ҳолда);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
k1= 11,2 — кукунни нотекис сочиш коэффициенти.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Сочиш модулларини максимал йўл қўйилади баландлик чегарасига қўйишда (модуль учун ҳужжатлашга мувофиқ) К1=1,2 ёки модул учун ҳужжатлаштириш орқали қабул қилиниши лозим;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
k2 — Мумкин бўлган ёнғин манбасининг тўпланишини ҳисобга оладиган ортиқча коэффициенти бўлиб, S3 ускунаси томонидан сояланган майдоннинг Сy ҳимояланган ҳудуд нисбатига кўра ва қуйидаги формула асосида аниқланиши керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Бу ерда:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
S3 — соялаш майдони ёнғин ўчоғи пайдо бўлиши мумкин бўлган ҳимояланган майдоннинг бир қисмининг майдони сифатида аниқланиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Унга кукуннинг пуркагич найчасидан тўғри чизиқ бўйлаб ҳаракатланиши чанг ўтказмайдиган таркибий элементлар билан тўсиб қўйиш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Бунда, қўшимча модулларни тўғридан-тўғри сояли жойга ёки сояни йўқ қиладиган жойга ўрнатишга йўл қўйилади;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ушбу шарт бажарилганда К2 1 га тенг деб қабул қилинади;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
k3 — ҳимояланган ҳудуддаги ёнувчи моддага нисбатан ишлатиладиган кукуннинг ўчириш самарадорлигининг А76 бензинига нисбатан ўзгаришини ҳисобга оладиган коэффициент бўлиб, мазкур илованинг жадвали бўйича аниқланиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
k4 — хонанинг герметик бўлмаган даражасини ҳисобловчи коэффициент;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
k4= 1 + ВFногер , бу ерда Fногер = F/Fхона — герметик бўлмаган умумий майдоннинг (проёмлар, ёриқлар) Ғ хонанинг умумий юзасига нисбати Fхона коэффициенти 2-расм билан белгиланган.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Fнгер — хонанинг пастки қисмидаги герметик бўлмаган майдони;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Fю — хонанинг юқори қисмидаги герметик бўлмаган майдони;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
F — герметик бўлмаганнинг умумий майдони (проёмлар, ёриқлар).
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ўт ўчиришнинг импулсли мосламалари учун коэффициент «В» модулга бўлган ҳужжатлаш бўйича қабул қилиниши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
4. Ҳажм бўйича маҳаллий (локалли) ёнғин ўчиришни ҳисоблаш бутун ҳажмни ўчириш каби амалга оширилиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Бир модуль томонидан ҳимояланадиган маҳаллий ҳажм (Vн) модуллар ҳақидаги ҳужжатларга асосан аниқланиши лозим (пуркаш геометриясини, ишлаб чиқарувчи томонидан кўрсатилган маҳаллий ҳимояланадиган ҳажмнинг шакли ва ўлчамларини ҳисобга олган ҳолда).
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ҳимояланадиган ҳажм (Vз) эса объект ҳажмининг 15 фоизга оширилган миқдори сифатида белгиланиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
к4 коэффициентни ҳисоблашда В коэффициентни аниқлаш учун график
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ҳажми бўйича маҳаллий ўчириш К4=1,3 қабул қилиниши, модуль учун ГОСТ Р 53280.1-2010 да белгиланган К4 нинг бошқа қийматларини олишга йўл қўйилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
5. Ҳимояланаётган хонанинг майдони бўйича ўт ўчириш модулларининг сони қуйидаги (2) формула бўйича аниқланиши керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Бу ерда:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
N — модуллар сони, дона;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Sy — девор, ажратувчи конструкциялар билан чекланган ҳимояланаётган хонанинг майдони, м2;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
SH — битта модуль билан ҳимояланган майдонни ишлаб чиқарувчи билан белгиланган ҳимояланаётган майдонни ўлчам, сочиш геометриясини ҳисобга олган ҳолда, модулга бўлган ҳужжатлаш билан белгилаш лозим, кв.м.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
К4 коэффициентининг қиймати 1,2 га тенг деб қабул қилиниши лозим;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
модуль учун ҳужжатларда берилган К4 нинг бошқа қийматларини олишга йўл қўйилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
6. Майдон бўйича маҳаллий ёнғин ўчиришни ҳисоблаш ҳудудлар бўйича ёнғинни ўчириш билан бир хил тарзда амалга оширилиши ҳамда қуйидагилар қабул қилиниши лозим:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
SH — битта модуль билан ҳимояланган маҳаллий майдон модуль учун ҳужжатлар билан белгиланади (ишлаб чиқарувчи томонидан кўрсатилган, ҳимояланаётган ҳажмни ўлчами, шакли сочиш геометриясини ҳисобга олган ҳолда), ҳимояланаётган майдон Sy эса 10 фоизга кўпайтирилган объект майдонида қабул қилиниши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Майдон бўйича маҳаллий ўчириш К4 = 1.3 қабул қилинади, модуль учун лойиҳада асосланганда К4 нинг бошқа қийматларини олишга йўл қўйилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
В синф ўчоғининг максимал даражаси майдони SH сифатида қабул қилинишига йўл қўйилади, уни ўчириш модуль томонидан таъминланиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Модуллар сонини ҳисоблашда каср сонлар олинса, охирги сон сифатида навбатдаги энг катта бутун сон олиниши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ҳудудлар бўйича ҳимоя қилишда ҳимояланган объектнинг лойиҳаси ва технологик хусусиятларини ҳисобга олган ҳолда, ҳимояни таъминлайдиган алгоритмлардан фойдаланган ҳолда модулларни ишга туширишга йўл қўйилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Бунда, лойиҳа ечимларида (ўтиш йўллари) ёки конструктив ечимларида (ёнмайдиган деворлар, тўсиқлар) белгиланган майдон қисмини ҳимояланадиган зона сифатида қабул қилиш лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Қурилманинг ишлаши (ёнувчи материалларнинг муайян тури учун) қурилманинг инерционлиги ва ёнғиннинг тарқалиш тезлигини ҳисобга олган ҳолда ҳисобланган ёнғиннинг ҳимояланган зона чегарасидан ташқарига тарқалмаслигини таъминлаши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Турли моддаларни ўчиришда k3 кукунларини ўчириш қиёсий самарадорлиги коэффициенти
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Т/р

Ёнувчан модда

А ,В, С синфидаги ёнғинларни ўчириш учун кукунлар

В, С синфидаги ёнғинларни ўчириш учун кукунлар

1.

Бензин А-76

1

0,9

2.

Дизель ёқилғиси

0,9

0,8

3.

Трансформатор мойи

0,8

0,8

4.

Бензол

1,1

1

5.

Изопропанол

1,2

1,1

6.

Ёғоч

1,0(2,0)

-

7.

Резина

1,0(1,5)

-

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Мазкур ШНҚнинг 200, 201-бандлари талабларига мувофиқ (жадвалдаги қавслар ичида) қурилмалар учун k3 коэффициентнинг қийматлари кўрсатилиши керак.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ШНҚ 2.04.09-21 «Бино ва иншоотларнинг ёнғин автоматикаси тизими. Лойиҳалаш талаблари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
91-ИЛОВА
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ошхона жиҳозларининг умумий иссиқлик қувватини аниқлаш
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ошхона жиҳозларининг умумий иссиқлик қуввати паспорт маълумотларига кўра барча иссиқлик ишлаб чиқарувчи асбобларнинг иссиқлик қувватларини жамлаш орқали аниқланади ҳамда уларнинг ишлаш режими ва бир вақтда ишлатилиш коэффициентлари ҳисобга олган ҳолда қуйидаги формула бўйича ҳисобланади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бу ерда:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ni — и-ускуналарининг номинал иссиқлик қуввати, кВт;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ko,i — бир вақтдаги ишлаш коэффициенти;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Kz,i — юкланиш (қувватдан фойдаланиш) коэффициенти.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Бир вақтлилик коэффициенти Ko
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Жиҳозлар сони

Ko

1-2

1,0

3 — 5

0,7-0,8

6 — 10

0,6-0,7

>10

0,5-0,6

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Юкланиш коэффициенти Kz
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Жиҳоз тури

Kz

Электроплиталар

0,65

Газ плиталари

0,55

Қовуриш жавонлари

0,75

Овқат пишириш қозонлари

0,7

Буғ конвекторлари

0,6

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Изоҳ:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Газ жиҳозлари ва суюқ ёқилғида ишлайдиган ошхона жиҳозлар учун горелкаларнинг иссиқлик қуввати, электр жиҳозлари учун эса электр қуввати ҳисобга олинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Масалан, ҳисоблаш намунаси:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
жиҳозлар: электроплита — 12 кВт, қовуриш жавони — 8 кВт, буғ конвектори — 10 кВт;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
қабул қилинади: Kb =0,7 ва Kyu =0,6. бунда Nyigʻ=(12+8+10)×0,7×(0,65+0,75+0,6)=42 кВт.
(91-илова Ўзбекистон Республикаси қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирининг 2026 йил 2 апрелдаги 01/2-12-сонли буйруғига (ҳисоб рақами 400, 18.05.2026 й.) асосан киритилган)
Олдинги таҳрирга қаранг.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ШНҚ 2.04.09-21 «Бино ва иншоотларнинг ёнғин автоматикаси тизими. Лойиҳалаш талаблари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
92-ИЛОВА
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ҳимояланадиган зона учун талаб этиладиган пуркагичлар сонини ҳисоблаш усули
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1. Ҳимояланган зона доирасидаги пуркагичларнинг талаб этиладиган сони ошхона ускунасининг ҳимояланган майдонидан келиб чиқиб, шунингдек битта пуркагичнинг меъёрий пуркаш майдонини ҳисобга олган ҳолда аниқланади ва қуйидаги формула бўйича ҳисобланади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бу ерда:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
N — талаб этиладиган пуркагичлар сони, дона. (катта томонга яхлитлаб қабул қилинади);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
S — бир зона доирасидаги ошхона жиҳозларининг умумий ҳимояланган майдони, м2. S миқдори битта ҳимояланган зонага кирувчи жиҳозларнинг (плиталар, қиздирилган ёғда қовуриш ускуналар (фритюрницалар), гриллар, қовуриш юзалари) майдонидан келиб чиқиб аниқланади;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
S0битта пуркагич ёрдамида самарали ҳимояланадиган меъёрий майдони, м2.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Агар жиҳознинг шакли мураккаб ёки чўзинчоқ бўлса, пуркагичларни бир текисда жойлаштирилган ҳолда бир нечта шартли майдончаларга бўлишга йўл қўйилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2. Ҳимояланадиган ҳар бир зонадаги пуркагичларнинг энг кам сони унинг майдонидан қатъи назар биттадан кам бўлмаслиги лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
3. Ошхона жиҳозлари учун ёнғин ўчириш тизимларидаги ўт ўчирувчи модданинг ҳисобий ҳажми қуйидаги формула асосида аниқланиши керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бу ерда:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
m — ошхона жиҳозлари учун мўлжалланган ўт ўчирувчи модданинг ҳисобий ҳажми (л ёки кг);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1.05 ~ 1.1 — захира коэффициенти (тизим қувурлари, арматура ва технологик йўқотишларни ҳисобга олиш учун);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Nҳимояланган зонада зарур бўлган пуркагичлар сони;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Q — битта жиҳоз учун ўт ўчириш модданинг меъёрий берилиш сарфи (л/с);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
t — ёнғин ўчиришнинг ҳисобий давомийлиги (с). Ёнғин ўчиришнинг ҳисобий давомийлиги (с) ишлаб чиқарувчининг техник ҳужжатларига мувофиқ аниқланади.
(92-илова Ўзбекистон Республикаси қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирининг 2026 йил 2 апрелдаги 01/2-12-сонли буйруғига (ҳисоб рақами 400, 18.05.2026 й.) асосан киритилган)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
«Бино ва иншоотларнинг ёнғин автоматикаси тизими. Лойиҳалаш талаблари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
10-ИЛОВА
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ҳимояланган хонанинг вазифаси ва ёнғин юкламасига боғлиқ ҳолда ёнғин хабарлагичларининг турларини танлаш
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Ишлаб чиқариш, технологик жараёнларнинг хоналари рўйхати

Ёнғин хабарлагич турлари

Ишлаб чиқариш бинолари:

1.

Ишлаб чиқариш ва сақлаш билан: синтетик смолалар, синтетик толалар, полимер материаллар, тўқимачилик, тўқимачилик галантерия, тикувчилик, пойабзал, чарм, тамаки, мехли ва целлюлоза қоғоз маҳсулотлари, целлюлоза, резиналар, резина-техник маҳсулотлар, ёнувчан рентген ва кинофоплёнкалари, пахта

Тутунли, иссиқлик, оловли

2.

Локлар, бўёқлар, эритувчилар, (ЕАС), (ЁС), мойлаш материаллари, кимёвий реактивлар, спиртли ичимликлар

Иссиқлик, оловли

3.

Ишқорий металлар, металл кукунлари

Оловли

4.

Ун, омихта ем, чанг ажралиб чиқадиган материаллар маҳсулотлар

Иссиқликли, оловли

5.

Ишлаб чиқариш билан: қоғоз, картон, девор қоғози, чорвачилик ва паррандачилик маҳсулотлари

Тутунли, иссиқликли, оловли

6.

Сақлаш билан: ёнувчан қадоқдаги ёнмайдиган материаллар, қаттиқ ёнувчан материаллар

Тутунли, иссиқликли, оловли

7.

Электрон ҳисоблаш машиналари, радио ускуналари ва автоматик телефон станциялари билан жиҳозланган хоналар

Тутунли

Махсус иншоотлар:

1.

Кабелларни қистирмалар, трансформаторлар ва тақсимловчи ускуналар, электр шитли хоналар

Тутунли, иссиқликли

2.

Ёнувчан суюқликлар ва мойларни узатиш ускуналари ҳамда қувурлари, ички ёнув двигателлари ва ёнилғи аппаратураларини синаш, баллонларни ёнувчи газлар билан тўлдириш учун мўлжалланган хоналар

аланга, иссиқлик

3.

Корхоналарнинг автомобилларга хизмат кўрсатиш хоналари

Тутунли, иссиқликли, оловли

Маъмурий, маиший ва жамоат бино-иншоотлари

Тутунли

1.

Кузатиш, репетиция, маъруза, ўқиш ва конференция заллари, саҳна ортида, фое, заллар, йўлаклар, кийиниш хоналари, китоб омборлари, архивлар, осма шифтлар ортидаги жойлар

2.

Бадиий, костюм, реставрация устахоналари, кино ва ёруғлик проекцияси, ускуна, фото лабораториялар

Тутунли, иссиқликли, оловли

3.

Маъмурий-хўжалик бинолари, жамоат транпортларининг бошланғич ва охирги бекатлари, бошқариш пультлари, яшаш хоналари

Тутунли, иссиқлик

4.

Касалхона палаталари, савдо-сотиқ корхона хоналари, умумий овқатланиш шохобчаларининг хоналари, хизмат хоналари, меҳмонхоналар ва ётоқхоналарнинг яшаш хоналари

Тутунли, иссиқликли

5.

Музей ва кўргазма хоналари

Тутунли, иссиқликли

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
«Бино ва иншоотларнинг ёнғин автоматикаси тизими. Лойиҳалаш талаблари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
11-ИЛОВА
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Хоналар ва биноларнинг мақсадига кўра қўл ёнғин хабарлагичларини ўрнатиш жойлари
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Ишлаб чиқариш бинолари, иншоотлари ва хоналари (устахоналар, омбор)

Ўрнатиш жойи

1.

Бир қаватли

Эвакуация йўллари бўйлаб, йўлакларда, устахоналардан, омборлардан чиқишда

2.

Кўп қаватли

Ҳар бир қаватнинг зинапоялар майдонида

3.

Кабелли тузилмалари (туннеллар, қаватлар)

Туннелга киришда, қаватда, туннелдан фавқулодда чиқишларда, тармоқларга бўлинган туннелларда

4.

Маъмурий-маиший ва жамоат бинолари

Йўлакларда, залларда, қабулхоналарда, зинапоялар майдонида, бинодан чиқишда

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
«Бино ва иншоотларнинг ёнғин автоматикаси тизими. Лойиҳалаш талаблари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига
12-ИЛОВА
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Бино ва иншоотлардаги одамлар учун ёнғиндан огоҳлантириш тизимларини лойиҳалашга қуйиладиган талаблар
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1-§. Умумий қоидалар
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1. Ёнғин содир бўлганда, одамларни эвакуация қилиш тўғрисида хабар бериш ва бошқариш қуйидаги усуллардан бири ёки уларнинг комбинациялари орқали амалга оширилиши керак:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бинонинг барча хоналарига одамларнинг доимий ёки вақтинча бўлишлари билан овозли ва(ёки) ёруғлик сигналларини бериш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
эвакуация йўллари, ҳаракат йўналиши ва одамлар хавфсизлигини таъминлашга қаратилган бошқа ҳаракатлар зарурлиги ҳақидаги матнларни трансляция қилиш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ташвиш ва эвакуацияни мураккаблаштирадиган бошқа ҳодисаларнинг олдини олишга қаратилган махсус ишлаб чиқилган матнларни трансляция қилиш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
эвакуация йўлларида эвакуация хавфсизлиги белгиларини жойлаштириш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
эвакуация хавфсизлиги белгиларини киритиш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
эвакуация ёритгичини ёқиш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
эвакуация чиқиш эшикларини масофадан очиш (электромагнит қулфлар билан жиҳозланган).
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2. Эвакуация режаларини амалга ошириш учун одамларни огоҳлантириш ва эвакуацияни бошқариш тизими (ОЭБТ) ишлаб чиқилиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ОЭБТ ни лойиҳалашда уни фуқаро муҳофазаси тўғрисида огоҳлантириш тизими билан боғлаш имконияти бўлиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
3. ОЭБТ автоматик ёнғин сигнализацияси ёки ёнғин ўчириш тизими томонидан яратилган буйруқ пулсидан фаоллаштирилиши (мазкур ШНҚнинг 12-иловасининг тўртинчи ва олтинчи хатбошиларида келтирилган ҳолатлар бундан мустасно) керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
4. Ушбу турдаги бинолар учун автоматик ёнғин ўчириш мосламалари ва автоматик ёнғин сигнализациясини жиҳозлаш талаб этилмаса, ОЭБТ ни масофавий ва маҳаллий фаоллаштиришга йўл қўйилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Бошланғич элементлар қўлда ёнғин хабарлагичлари талабларига мувофиқ амалга оширилиши ва жойлаштирилиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
5. Ёнғин хавфсизлиги қоидалари талабларига мувофиқ битта ёнғин хабарлагичи ишга туширилганда ОЭБТ ёқишга йўл қўйилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
6. 3 — 5-турдаги ОЭБТ алоҳида огоҳлантириш зоналарида ярим автоматик бошқарувдан, шунингдек масофадан ва маҳаллий фаоллаштиришдан фойдаланишга йўл қўйилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Бошқарув турини танлаш ёнғин содир бўлганда одамларни хавфсиз эвакуация қилишни таъминлаш шартларидан келиб чиқиб, бинонинг функционал мақсади, таркибий ва космик режалаштириш ечимларига кўра лойиҳалаш лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
7. Ёнғин содир бўлган да, ёнғиндан огоҳлантириш зоналарининг ўлчамлари, хабар беришнинг махсус тартиби ва алоҳида зоналарда хабарноманинг бошланиш вақти одамларни хавфсиз эвакуация қилишни таъминлаш шартлари асосида белгиланиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
8. ОЭБТ одамларни бинодан эвакуация қилишни якунлаш учун зарур бўлган вақт давомида ишлаши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ОЭБТ уланиш линияларининг симлари ва кабеллари ёнмайдиган материаллардан тайёрланган қурилиш конструкцияларига, қутиларга ёки каналларга ётқизилиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
9. Эвакуация ёруғлик кўрсаткичлари ишчи ёритишнинг асосий ёритиш мосламалари билан бир вақтда ёқилиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ОЭБТ томонидан ёнғин огоҳлантиришининг бошланиши ва(ёки) ишчи ёритгичнинг фавқулодда қувват узилиши ҳақида буйруғи қабул қилинганда, автоматик равишда ёқиладиган эвакуация ёруғлик кўрсаткичларидан фойдаланишга йўл қўйилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Кузатиш, намойиш, кўргазма ва бошқа заллардаги «Чиқиш» ёруғлик белгилари одамларнинг қолиш муддати давомида ёқилиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
10. ОЭБТ товуш сигналлари умумий товуш даражасини, доимий шовқиннинг товуш даражасини ёнғин хабарчиси томонидан ишлаб чиқарилган барча сигналлар билан бирга, ёнғин хабарчисидан 75 dBA масофада камида 3 m, бироқ ҳимояланган хонанинг исталган нуқтасида 120 dBA дан ошмаслиги керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
11. Аниқ эшитилишни таъминлаш учун ОЭБТ товуш сигналлари ҳимояланган хонадаги доимий шовқиннинг рухсат этилган даражасидан камида 15 dBA юқори товуш даражасини таъминлаши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ўлчов пол сатҳидан 1,5 m баландликда ўтказилиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
12. Ётоқхона хоналарида ОЭБТ товуш сигналлари ҳимояланган хонадаги доимий шовқиннинг товуш даражасидан камида 15 dBA, бироқ камида 70 dBA бўлиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
13. Деворга ўрнатилган товуш ёнғин хабарчиси замин сатҳидан камида 2,3 m баландликда ўрнатилиши, бироқ шифтдан ёнғин хабарчисигача бўлган масофа камида 150 mm бўлиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
14. Одамлар шовқинга чидамли ускунада бўлган ёки шовқин баландлиги 95 dBA дан юқори бўлган қўриқланадиган ҳудудларда овозли ёнғин хабарлагичлар енгил бўлганлар билан бирлаштирилиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ёруғлик милтилловчи ёнғин хабарчисидан фойдаланишга йўл қўйилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
15. Овозли ёнғин хабарчилар эшитиладиган частоталарни 200 дан 5000 Нz гача кўпайтириши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
16. Қўриқланадиган ҳудудларда радиокарнайлар ва бошқа овозли ёнғин хабарчиларни ўрнатиш акс эттирилган товушнинг концентрацияси ва нотекис тақсимланмаслиги зарур.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
17. Деворга ўрнатилган овозли ёнғин хабарчилари юқори қисми пол сатҳидан камида 2,3 m ни, бироқ шифтдан ёнғин хабарчисининг юқори қисмигача бўлган масофа камида 150 mm ни бўлиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
18. Овозли ва нутқли ёнғин хабарчисининг сони, уларнинг жойлашиши ва қуввати одамларнинг доимий ёки вақтинча бўлган барча жойларида овоз баландлигини таъминлаши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
19. Ёнғин хабарчиларда овоз баландлигини бошқариш мосламалари бўлмаслиги ва тармоққа ажраладиган қурилмаларисиз уланган бўлиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
20. Ёнғин хабарчисининг овозли сигналлари оҳангда бошқа мақсаддаги овозли сигналлардан фарқ қилиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
21. ОЭБТ коммуникацияларни бинонинг радио узатиш тармоғи билан биргаликда лойиҳалаштиришга йўл қўйилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
22. Электр таъминоти, ерлантириш, ноллаш, кабель ва узатиш симларини ОЭБТ танлаш талабларига мувофиқ қабул қилиниши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
23. ОЭБТ бошқариш ёнғин станцияси назорат хонаси ёки бошқа махсус хонадан амалга оширилиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2-§. Биноларда ёнғин содир бўлганда ёнғин хабарчиси ва эвакуацияни бошқариш тизимларининг турлари
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
24. Бинони хабарчиси зоналарига бўлинишига ва қуйидаги 1-жадвалда келтирилган хусусиятларга кўра, ОЭБТ беш турга ажратилиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

1-жадвал

ХБЭБТ тавсифи

ХБЭБТ нинг ҳар хил турларида кўрсатилган тавсифларнинг мавжудлиги

1

2

3

4

5

1. Ёнғин хабарчиси усуллари:

овоз (сирена, тонтроовкаланган сигнал) нутқ (махсус матнларни узатиш)

+

+

*

*

*

нурли

-

-

+

+

+

милтилловчи ёруғликли кўрсаткичлари

*

*

*

*

*

енгил ёнғин хабарчилар «Чиқиш»

*

+

+

+

+

статик йўналиш кўрсаткичлари

-

*

*

+

*

динамик йўналиш кўрсаткичлари

-

-

-

*

+

2. Бинонинг ёнғиндан ёнғин хабарчиси зоналарига бўлиниши

-

-

*

+

+

3. Ёнғин станцияси-диспетчер бинолари билан ёнғин хабарчиси зоналарининг пост-дисперчери

-

-

*

+

+

4. Ҳар бир ёнғин хабарчиси зонасидан эвакуацияни ташкил қилиш учун бир нечта вариантларни амалга ошириш имконияти

-

-

-

*

+

5. Битта ёнғин назорати пост — диспетчеридан ёнғин содир бўлганда одамларнинг хавфсизлигини таъминлаш билан боғлиқ барча қурилиш тизимларини мувофиқлаштирилган бошқариш

-

-

-

-

+

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Изоҳлар:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1. + талаб қилинади; * йўл қўйилади; — талаб қилинмайди.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2. Алоҳида билдиришнома зоналарида 3 — 5 турдаги ОЭБТ учун овозли билдиришнома усулидан фойдаланишга йўл қўйилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
3. Кар ва эшитиш қобилияти паст одамлар жойлашган биноларда (иш, яшаш, бўш вақтни ўтказиш) ёруғлик ёки енгил милтилловчи ёнғин хабарчисидан фойдаланиш керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
4. ОЭБТ 3 — 5 тури автоматлаштирилган тизимларга тегишли.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
3-§. Турли мақсадлардаги бинолар ва иншоотлар учун ёнғин содир бўлганда ёнғин хабарчиси ва эвакуацияни бошқариш тизимлари турларини аниқлаш
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
25. Бинолар учун ОЭБТ тури ушбу илованинг 2-жадвали бўйича белгиланиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Одамларни хавфсиз эвакуация қилишни таъминлаш шартларига риоя қилган ҳолда, бинолар учун юқори турдаги ОЭБТ дан фойдаланишга йўл қўйилади.
Олдинги таҳрирга қаранг.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

2-жадвал

Бинолар, мажмуалар ва иншоотлар гуруҳи (норма кўрсаткич номи)

Норматив кўрсаткичнинг қиймати

Қаватлар сони

ОЭТБ тури

Изоҳ

1

2

3

4

5

1. Маиший хизмат кўрсатиш корхоналари, банклар (ёнғинга қарши отсекнинг майдони, kv. m)

800 гача

1

+

Майдони 200 kv. m дан ортиқ бўлган бинолар.

савдо ва жамоат марказлари ёки бошқа мақсадлардаги жамоат биноларида жойлашган мустақил ёнғин хабарчиси зоналари ҳисобланади

800-1000

2

+

1000-2500

6

+

2500 юқори

6 юқори

+

+

2. Сартарошхоналар, таъмирлаш устахоналари (майдони, kv. m)

300 гача

+

300 ва ундан ортиқ

+

3. Умумий овқатланиш корхоналари

50 гача

2

талаб этилмайди

 

50 гача

2 дан ортиқ

+

50-200

+

200-1000

+

1000 дан ортиқ

+

+

Ертўла ва ярим ертўла (цокол)га жойлашган

-

+

4. Соғломлаштириш мажмуалари (ўриндиқлар сони)

20 гача

+

Ўрнатилган ванналар (сауналар) улар мустақил зоналар деб ҳисобланади

20 ва ундан ортиқ

+

5. Савдо корхоналари (дўконлар, бозорлар) (ёнғинга қарши отсек майдони, kv. m)

500 гача

1

+

Майдони 100 kv. m. дан ортиқ бўлган савдо заллари бошқа мақсадлардаги биноларда мустақил зоналар деб ҳисобланади

500-3500

2

+

3500 дан ортиқ

5

+

Савдо заллари

Табиий ёруғликсиз

+

6. Мактабгача таълим ташкилотлари (ўринлар сони)

100 гача

1

+

Мактабгача таълим ташкилотларида фақат хизмат кўрсатувчи ходимлар хабардор қилинади. Мактабгача таълим ташкилотлари ва бошланғич мактабларни (ёки) умумий сиғими 50 кишидан ортиқ бўлган ходимлар учун яшаш жойларини битта бинога жойлаштиришда улар мустақил огоҳлантириш зоналарига ажратилади. Мактабда аввал ходимлар, кейин ўқувчилар хабардор қилинади

100-150

2

+

150 дан ортиқ

3

+

Махсус болалар муассасалари

-

-

+

7. Мактаблар интернатларнинг мактаблари ва ўқув бинолари

(бинодаги жойлар сони, одамлар)

270 гача

1

+

270-350

2

+

351-160

3

+

1600 дан ортиқ

3 дан ортиқ

+

+

Махсус мактаблар (кўзи ожизлар мактаби)

+

Мактаб-интернатлар ва бошқа меҳрибонлик уйларининг ётоқ бинолари (бинодаги ўринлар сони)

100 гача

1

*

101-200

3

*

200 дан ортиқ

4

*

8. Профессионал ва олий таълим ташкилотларининг ўқув бинолари

4 гача

+

Аудиториялар, мажлислар заллари ва 300 дан ортиқ ўриндиқли бошқа зал хоналари, шунингдек олти қаватдан юқорида жойлашган 300 ўриндиқдан кам бўлганлар мустақил огоҳлантириш зоналари ҳисобланади

4-9

+

9 дан ортиқ

+

+

9. Маданият ташкилотлари (театрлар, цирклар ва бошқалар): йил давоми

(залнинг энг катта сиғими, одамлар)

300 гача

1

+

300-800

2

+

800 дан ортиқ

3

+

Мавсумий ҳаракат:

а) ёпиқ

600 гача

1

+

600 ва ундан юқори

1

+

б) очиқ

800 гача

1

+

800 ва ундан юқори

1

+

клублар

400 гача

2

+

400-600

3

+

600 дан ортиқ

3 дан ортиқ

+

10. Жисмоний тарбия ва спорт мақсадлари учун бинолар, ёпиқ ва очиқ иншоотлар (ўриндиқлар сони)

200 гача

3

+

200-1000

3 дан ортиқ

+

1000 дан ортиқ

+

+

11. Тиббиёт муассасалари (койкалар сони):

60 гача

+

Бошқа мақсадлардаги биноларда жойлашган тиббий, амбулатория ва поликлиника муассасалари ва дорихоналарнинг бинолари мустақил огоҳлантириш зоналари ҳисобланади.

60 ва ундан юқори

+

психиатрия шифохоналари,

+

амбулатория клиникалари (сменада ташрифлар, одамлар сони)

90 гача

+

90 ва ундан юқори

+

12. Санаторийлар, дам олиш ва туризм муассасалари ётоқ биноларида (овқатланиш бўлимлари ва маданий объектлар мавжуд бўлганда)

10 гача

+

10 ва ундан юқори

+

+

+

13. Болалар соғломлаштириш оромгоҳлари:

йил давомида ишлайдиган

+

Оловбардошлилик даражаси IV, V бўлган ёзги

+

14. Кутубхоналар ва архивлар:

+

Ўқиш хоналари мавжуд бўлганда (ўриндиқлар сони 50 кишидан ортиқ бўлганда)

+

Омборлар

(китоб омборлари)

+

15. Давлат бошқаруви муассаса ва ташкилотлари, лойиҳалаш ташкилотлари, илмий-тадқиқот институтлари, ахборот марказлари ва бошқа ташкилотларнинг маъмурий бинолари

6 гача

+

6-16

+

16. Музейлар ва кўргазмалар (ташриф буюрувчилар сони)

500 гача

3

+

500-1000

3 дан ортиқ

+

1000 дан ортиқ

+

+

17. Вокзаллар

1

+

1 дан ортиқ

+

18. Меҳмонхоналар, ётоқхоналар (ўринлар сони)

50 гача

3 гача

+

50 дан ортиқ

3-9

+

9 дан ортиқ

+

+

19. Турар жой бинолари

 

5 — 10 гача

+

 

 

 

 

 

10 — 16 гача

 

+

 

 

 

 

17 — 33 гача

 

 

+

 

 

Баландлиги 50 м дан 100 м гача бўлган бинолар

34 — 50 гача

 

 

 

+

 

Баландлиги 100 м дан 150 м гача бўлган бинолар

51 ва ундан юқори

 

 

 

 

+

Баландлиги 150 м ва ундан баланд бинолар

20. Саноат бинолари ва иншоотлари (қурилиш тоифаси)

А, Б, В, Г, Д

1

+

ОЭБТ нинг 1-турини селекторли алоқа билан бирлаштиришга йўл қўйилади

А, Б

2-6

+

В

2-8

+

Г, Д

2-10

+

Портлаш ва ёнғин хавфи объектлари ҳудудлари (ишлаб чиқариш объектлари, базалар)

+

А ва Б тоифали биноларнинг ОЭБТ технологик ёки ёнғин автоматикаси билан ўзаро боғланган бўлиши керак

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Изоҳлар:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1. ОЭБТ нинг керакли тури норматив кўрсаткичнинг қиймати билан белгиланиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Қаватлар сони ушбу турдаги қаватдан кўп бўлса, ушбу функционал мақсаддаги бино ёки жадвалларга кириш имконини бериши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Мазкур ШНҚнинг 2-жадвалидаги кўрсатгичнинг қиймати йўқ бўлса, керакли ОЭБТ тури бинонинг қаватлари сонига қараб белгиланиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2. Мазкур ШНҚда ёнғинга қарши отсек майдонининг меъёрий кўрсаткичи ёнғинга қарши деворлар орасидаги майдон сифатида қабул қилиниши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
3. Жисмоний имконияти чекланган (кўриш қобилияти заиф, эшитиш қобилияти паст) одамлар жойлашган бино ва хоналарда (иш, яшаш, бўш вақтни ўтказиш) ОЭБТ юқорида санаб ўтилган хусусиятларни ҳисобга олиши керак.
(2-жадвал Ўзбекистон Республикаси қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирининг 2026 йил 2 апрелдаги 01/2-12-сонли буйруғи (ҳисоб рақами 400, 18.05.2026 й.) таҳририда)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ўзбекистон Республикаси қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирининг 2024 йил 21 ноябрдаги 01/2-81-сон буйруғига
2-ИЛОВА
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ўз кучини йўқотган деб топилаётган айрим шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларининг
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
РЎЙХАТИ
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1. Ўзбекистон Республикаси давлат архитектура ва қурилиш қўмитаси раисининг 2007 йил 14 мартдаги 33-сон буйруғи билан тасдиқланган ШНҚ 2.04.09-07 «Бино ва иншоотларнинг ёнғин автоматикаси» шаҳарсозлик нормалари ва қоидалари.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2. Ўзбекистон Республикаси қурилиш вазирининг 2018 йил 28 сентябрдаги 205-сон буйруғи билан тасдиқланган ШНҚ 2.04.09-07 «Бино ва иншоотларнинг ёнғин автоматикаси» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига киритилган 1-сон ўзгартиришлар.