04.11.2022 йилдаги 194-сон
ONLINE TRANSLATE
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ўзбекистон Республикаси қурилиш вазирининг
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
буйруғи
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ШНҚ 2.01.19-22 «Портлаб-ёниш ва ёнғин хавфи бўлган хоналар, бинолар ва ташқи қурилмалар тоифаларини аниқлаш» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларини тасдиқлаш тўғрисида
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
[Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги томонидан 2022 йил 10 декабрда ҳисобга олинди, ҳисоб рақами 122]
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ўзбекистон Республикасининг Шаҳарсозлик кодексига мувофиқ буюраман:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1. ШНҚ 2.01.19-22 «Портлаб-ёниш ва ёнғин хавфи бўлган хоналар, бинолар ва ташқи қурилмалартоифаларини аниқлаш» шаҳарсозлик нормалари ва қоидалари иловага мувофиқ тасдиқлансин.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2. Ўзбекистон Республикаси давлат архитектура ва қурилиш қўмитаси раисининг 2010 йил 13 майдаги 32-сон буйруғи билан тасдиқланган ШНҚ 2.01.19-09 «Хоналар, бинолар ва ташқи қурилмаларнинг портлаш-ёнғин ва ёнғин хавфлилиги бўйича тоифасини аниқлаш» шаҳарсозлик нормалари ва қоидалари ўз кучини йўқотган деб топилсин.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
3. Мазкур буйруқ Ўзбекистон Республикаси Энергетика вазирлиги, Фавқулодда вазиятлар вазирлиги ва Саноат хавфсизлиги давлат қўмитаси билан келишилган.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
4. Мазкур буйруқ расмий эълон қилинган кундан эътиборан кучга киради.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Вазир Б. ЗАКИРОВ
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Тошкент ш.,
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2022 йил 4 ноябрь,
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
194-сон
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Келишилди:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Саноат хавфсизлиги давлат қўмитаси раиси Б. ГУЛЯМОВ
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2022 йил 23 сентябрь
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Фавқулодда вазиятлар вазири А. КУЛДАШЕВ
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2022 йил 26 сентябрь
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Энергетика вазири Ж. МИРЗАМАҲМУДОВ
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2022 йил 2 ноябрь
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ўзбекистон Республикаси қурилиш вазирининг 2022 йил 4 ноябрдаги 194-сон буйруғига
ИЛОВА
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ШНҚ 2.01.19-22 «Портлаб-ёниш ва ёнғин хавфи бўлган хоналар, бино ва иншоотлар ҳамда ташқи қурилмалар тоифаларини аниқлаш» шаҳарсозлик нормалари ва қоидалари
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Мазкур шаҳарсозлик нормалари ва қоидалари (бундан буён матнда ШНҚ деб юритилади) ишлаб чиқариш ва омборхона учун мўлжалланган хоналар, бино ва иншоотларнинг (бундан буён матнда хоналар, бино ва иншоотлар деб юритилади) уларда сақланаётган (қўлланилаётган) модда ва материалларнинг миқдори ва портлаб-ёниш хавфи хусусиятлари ҳамда ушбу хона, бино ва иншоотларда мавжуд бўлган технологик жараённинг хусусиятларини инобатга олган ҳолда портлаб-ёниш ва ёнғин хавфи бўйича тоифаларини, шунингдек ишлаб чиқариш ва омборхона учун мўлжалланган ташқи қурилмаларнинг (бундан буён матнда ташқи қурилмалар деб юритилади) ёнғин хавфи бўйича тоифаларини аниқлаш услубини белгилайди.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1-боб. Атамалар ва таърифлар
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1. Ушбу ШНҚда қуйидаги атама ва таърифлардан фойдаланилган:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
авария — хавфли ишлаб чиқариш объектида иншоотларни ва (ёки) техник қурилмаларни вайрон бўлиши, назоратсиз портлаш ва (ёки) хавфли моддаларни чиқариш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
авария сценарийси — одамларга, хоналар, бино ва иншоотларга ҳамда технологик ускуналарга хавфли ёнғин омиллари таъсир қилувчи муайян зонага эга бўлган ҳодисалар кетма-кетлигининг модели;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
аппаратлар — кимёвий, физик ёки физик-кимёвий жараёнларни амалга ошириш, шунингдек улардаги турли моддаларни сақлаш ёки кўчириш учун мўлжалланган техник қурилмалар;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
буғ-ҳаво аралашмасининг ёниши — ҳажмдаги босимнинг ошиши билан чекланган ҳажмда ҳосил бўлган ёнувчи буғ ҳаво аралашмасининг ёниш жараёни;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ёнғинга қарши бўлма — биноларнинг ёнғинга қарши деворлар оралиғидаги қисми;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ёнғин хавфсизлиги — жисмоний ва юридик шахслар мол-мулкининг, шунингдек атроф табиий муҳитнинг ёнғинлардан ҳимояланганлиги ҳолати;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ёнғин юкламаси — ёнғин содир бўлганда, хонада жойлашган ёнувчан ва қийин ёнувчан модда ва материалларнинг хона майдонига нисбатан чиқиши мумкин бўлган иссиқлик миқдори;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ижтимоий хавф — ёнғин ва портлашнинг зарарли таъсирига учраган маълум миқдордаги одамларнинг (ижтимоий хавф камида ўн кишининг жароҳатланиши билан баҳоланади) жароҳатланишидан иборат воқеалар содир бўлиш эҳтимоли (частотаси);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
индивидуал хавф-хатар — фазонинг муайян нуқтасида авария пайтида содир бўлган ёнғин ва портлаш омиллари юзага келиши эҳтимоли (частотаси);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
«оловли шар» — босим остидаги ёнувчи газ ёки суюқликли резервуарнинг шикастланишида (резервуар ичидаги маҳсулотнинг алангаланиши билан) юзага келадиган кенг қамровли диффузияли ёниш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
портлаш хавфи бўлган аралашма — ҳаво ёки оксидловчининг ёнувчи газлари, алангаланувчи суюқликларнинг буғлари, ёнувчан чанг ёки толалар билан аралашмаси, маълум бир концентрацияда портлаш манбаи пайдо бўлганда портлашга қодир бўлган портловчи аралашма;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ташқи қурилма — бино ва иншоотлардан ташқарида жойлашган, юк кўтарувчи ва хизмат кўрсатувчи конструкциялар жойлаштирилган аппаратлар ва технологик ускуналар мажмуаси;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
технологик жараён — модда ва маҳсулотларнинг хусусиятини ва (ёки) ҳолатини ўзгартиришга қаратилган ҳаракатлар билан боғлиқ бўлган ишлаб чиқариш жараёнининг бир қисми;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ўчириш вақти (ишлаб кетиш вақти) — қувур ўтказгичдан ёнувчи модданинг хонага келган оқими бошланишидан (перфорация, узилиш, номинал босимнинг ўзгариши ва б.) газ ёки суюқлик оқимининг тўлиқ тўхташигача бўлган вақт даври;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
хавфни баҳолаш — кўриб чиқилаётган корхона учун индивидуал ва ижтимоий хавф қийматларини ҳисоблаш ва унинг норматив қийматлари билан таққослаш.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2-боб. Умумий қоидалар
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2. Хоналар, бино ва иншоотларни портлаб-ёниш ва ёнғин хавфи бўйича таснифлаш ёнғин содир бўлишининг олдини олишга ва ёнғин содир бўлганда жисмоний ва юридик шахсларнинг мол-мулкини ёнғиндан ҳимоя қилишни таъминлашга қаратилган ёнғин хавфсизлиги талабларини белгилаш учун ишлатилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ёнғин хавфи бўйича ташқи қурилмаларни таснифлаш ёнғин содир бўлишининг олдини олишга ва ташқи қурилмаларда ёнғин содир бўлганда жисмоний ва юридик шахсларнинг мол-мулкини ёнғиндан ҳимоя қилишни таъминлашга қаратилган ёнғин хавфсизлиги талабларини белгилаш учун ишлатилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
3. Ушбу ШНҚ талаблари портловчи моддаларни ишлаб чиқариш ва сақлаш учун мўлжалланган хоналарга, бино ва иншоотларга, шунингдек портловчи модаларни ишга тушириш воситаларига ҳамда уларнинг тоифаларини аниқлашга нисбатан татбиқ этилмайди.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
4. Хоналар, бино ва иншоотларнинг портлаб-ёниш ва ёнғин хавфи бўйича тоифалари мазкур ШНҚга мувофиқ лойиҳалаштириш босқичида аниқланади, шунингдек мазкур тоифалар лойиҳа-смета ва эксплуатацион ҳужжатларда назарда тутилиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Хоналар, бино ва иншоотларнинг ёнғин (портлаш) хавфи бўйича тоифаси бинони (ёнғинга қарши бўлмани), иншоотни, хонани ҳамда ташқи қурилмани ёнғин (портлаш) хавфини таснифлаш орқали аниқланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
5. Ташқи қурилмаларга қўйиладиган талаблар қурилиш, кенгайтириш, қайта таъмирлаш ва техник янгилаш лойиҳаларида, технологик жараёнларни ўзгартиришда ва ташқи қурилмаларни эксплуатация қилишда инобатга олиниши зарур.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ушбу ШНҚ орқали портлаш хавфини баҳолаш йўналишида хоналар, бино ва иншоотларнинг портлаб-ёниш хавфи тоифалари ажратилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
6. Ушбу ШНҚ талаблари хоналар, бино ва иншоотлар ҳамда ташқи қурилмаларни лойиҳалаштириш учун махсус техник шартларни ишлаб чиқишда қўлланилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
7. Портлаб-ёниш ва ёнғин хавфи бўйича хоналар «А», «Б», «В1 — В4», «Г» ва «Д» тоифаларига, бинолар ва иншоотлар эса «А», «Б», «В», «Г» ва «Д» тоифаларига бўлинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ташқи қурилмалар ёнғин хавфи бўйича «АТ», «БТ», «ВТ», «ГТ» ва «ДТ» тоифаларига бўлинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
8. Хоналар, бино ва иншоотларни портлаб-ёниш ва ёнғин хавфи бўйича тоифалари хона ва аппаратларда бўлган модда ва материалларнинг тури, уларнинг миқдори ва ёнғин хавфи хусусиятлари, шунингдек технологик жараённинг ўзига хос хусусиятидан келиб чиқиб ёнғин ёки портлашдаги энг ноқулай даври учун аниқланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
9. Ташқи қурилмаларнинг ёнғин хавфи бўйича тоифалари ташқи қурилмаларда бўлган ёнувчи модда ва материалларнинг тури, уларнинг миқдори ва ёнғин хавфи хусусиятлари, шунингдек технологик жараённинг ўзига хос хусусиятидан келиб чиқиб аниқланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
10. Модда ва материалларнинг ёнғин хавфи хусусиятларини аниқлаш тажриба натижалари ёки уларнинг ҳолатларидаги омилларини (босим, ҳарорат ва ҳ.з.) инобатга олувчи стандарт услублар асосидаги ҳисоби орқали амалга оширилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ёнғин хавфи кўрсаткичларини энг хавфли компоненти бўйича модда ва материаллар аралашмаси учун қўллаш мумкин.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
3-боб. Хоналарнинг портлаб-ёниш ва ёнғин хавфи бўйича тоифалари
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
11. Хоналарнинг портлаб-ёниш ва ёнғин хавфи бўйича тоифалари қуйидаги 1-жадвал асосида қабул қилинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Бунда, хоналарнинг портлаб-ёниш ва ёнғин хавфи бўйича тоифаларини аниқлаш 1-жадвалда кўрсатилганидек энг хавфли тоифадан (А) энг кам хавфли (Д) тоифаларга тегишлилиги кетма-кетлигида амалга оширилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1-жадвал
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Хоналарнинг портлаб-ёниш ва ёнғин хавфи бўйича тоифалари
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Хона тоифаси

Хонадаги модда ва материалларнинг тавсифи

А

(портлаб-ёниш юқори хавфи)

Ёнувчи газлар (ЁГ) ва чақнаш ҳарорати 28°С гача бўлган енгил алангаланувчи суюқликлар (ЕАС) шундай миқдорда бўладики, хонадаги ҳаво билан портлаш хавфи бўлган аралашма ҳосил қилиб, шу ҳосил бўлган аралашма алангаланганда содир бўладиган портлашнинг ҳисобий ортиқча босими 5 kPа дан ошади.

Сув ва ҳаводаги кислород билан ёки ўзаро таъсир қилиб ёниши ва портлаши натижасида ортиқча босим 5 kPа дан юқори бўладиган материал ва моддалар ишлатиладиган хоналар.

Б

(портлаб-ёниш хавфи)

Ёнувчан чанг, толалар ва чақнаш ҳарорати 28°С дан юқори бўлган енгил алангаланувчи ва ёнувчи суюқликлар (ЁС) шундай миқдорда бўладики, хонадаги ҳаво билан портлаш хавфи бўлган аралашма ҳосил қилиб, шу ҳосил бўлган аралашма алангаланганда содир бўладиган портлашнинг ҳисобий ортиқча босими 5 kPа дан ошади.

В1 В4

(ёнғин хавфи)

Ёнувчи ва қийин ёнувчи суюқликлар, қаттиқ ёнувчи ва қийин ёнувчи модда ва материаллар (шу жумладан чанг ва толалар), сув, ҳаводаги кислород билан ёки ўзаро таъсир қилиши натижасида фақат ёниши мумкин бўлган модда ва материаллар ишлатиладиган хоналар (шу модда ва материаллар мавжуд бўлган ёки ишлатиладиган хоналар А ва Б тоифасига кирмаслиги шарти билан).

Г

(ўртача ёнувчан)

Ёнмайдиган модда ва материаллар иссиқ, қизиган ёки эриган ҳолатда бўлиши ва уларга ишлов бериш жараёнида нур иссиқлиги, учқун ва аланга ажралиб чиқиши кузатиладиган, шунингдек ёнувчи газ, суюқлик ва қаттиқ моддалар фақат ёқилғи сифатида ишлатиладиган хоналар.

Д

(кам ёнувчан)

Ёнмайдиган модда ва материаллар совуқ ҳолатда бўладиган хоналар.

Изоҳ: хоналарнинг «А» ва «Б» тоифаларини аниқлаш усуллари мазкур ШНҚ нинг 1-иловасига мувофиқ белгиланади. Хоналарнинг «В1», «В2», «В3» ёки «В4» тоифаларга ажратилиши ушбу хонадаги ёнғин юкламаси миқдори ва уларнинг жойлашуви ҳамда ҳажмий-режавий, шунингдек ёнғин юкламасини ташкил этувчи моддалар ва материалларнинг ёнғинга хавфли хусусиятларидан келиб чиқиб амалга оширилади.

Хоналарнинг «В1 — В4» тоифаларга ажратилиши мазкур ШНҚ нинг 2-иловасига мувофиқ амалга оширилади.

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
4-боб. Бино ва/ёки иншоотларнинг портлаб-ёниш ва ёнғин хавфи бўйича тоифалари
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
12. Бино ва/ёки иншоотларнинг портлаб-ёниш ва ёнғин хавфи бўйича тоифаларини аниқлашда қуйидагиларни ҳисобга олиш зарур:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
тегишли тоифалардаги хоналар майдонининг фоизини;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
тегишли тоифалардаги хоналарнинг максимал майдонини;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
хоналар автоматик ёнғин ўчириш қурилмалари билан жиҳозланганлигини.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
13. Агар «А» тоифага кирувчи хоналар майдони бино ва/ёки иншоотлардаги барча хоналар майдони йиғиндисининг 5% идан ёки 200 m2 дан ортиқ бўлса, бино «А» тоифага киритилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Агар «А» тоифага кирувчи хоналарнинг майдони барча хоналар майдони йиғиндисининг 25% дан ортиқ бўлмаса (лекин 1000 m2 дан ортиқ эмас) ва бу хоналар автоматик ёнғин ўчириш қурилмаси билан жиҳозланган бўлса, бино ва/ёки иншоотларни «А» тоифага киритилмайди.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
14. Агар бир вақтнинг ўзида қуйидаги иккита шарт бажарилган бўлса, бино ва/ёки иншоотлар «Б» тоифага киритилади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бино ва/ёки иншоотлар «А» тоифага киритилмаган бўлса;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
агар «А» ва «Б» тоифали хоналар майдони, барча хоналар майдони йиғиндисининг 5% дан ортиқ ёки 200 m2 дан ортиқ бўлса.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Агар «А» ва «Б» тоифага кирувчи хоналар майдони бино ва/ёки иншоотлардаги барча хоналар майдони йиғиндисининг 25% идан ортиқ бўлмаса (лекин 1000 m2 дан ортиқ эмас) ва бу хоналар автоматик ёнғинни ўчириш қурилмаси билан жиҳозланган бўлса, бино ва/ёки иншоотларни «Б» тоифага киритилмайди.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
15. Агар бир вақтнинг ўзида қуйидаги иккита талаб бажарилган бўлса, бино ва/ёки иншоотлар «В» тоифага киритилади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бино ва/ёки иншоотларлар «А» ва «Б» тоифаларига киритилмаган бўлса;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
агар «А», «Б» ҳамда «В1», «В2» ва «В3» тоифага кирувчи хоналар майдони, барча хоналар майдони йиғиндисининг 5% идан ортиқ бўлса (агар бинода «А» ва «Б» тоифали хоналар жойлашмаган бўлса, 10% идан ортиқ бўлса).
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Агар «А», «Б» ва «В1», «В2», «В3» тоифага кирувчи хоналар майдони йиғиндиси, бино ва/ёки иншоотлардаги барча хоналар майдони йиғиндисининг 25% идан ортиқ бўлмаса (лекин 3500 m2 дан ортиқ эмас) ва бу хоналар автоматик ёнғин ўчириш қурилмаси билан жиҳозланган бўлса, бино ва/ёки иншоотларни «В» тоифага киритилмайди.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
16. Агар бир вақтнинг ўзида қуйидаги иккита талаб бажарилган бўлса, бино ва/ёки иншоотлар «Г» тоифасига киритилади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бино ва/ёки иншоотлар «А», «Б» ва «В» тоифаларига киритилмаган бўлса;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
агар «А», «Б», «В1», «В2», «В3» ва «Г» тоифага кирувчи хоналар майдони, бино ва/ёки иншоотлардаги барча хоналар майдони йиғиндисининг 5% идан ортиқ бўлмаса.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Агар «А», «Б», «В1», «В2», «В3» ва «Г» тоифага кирувчи хоналар майдони йиғиндиси, бино ва/ёки иншоотлардаги барча хоналар майдони йиғиндисининг 25% идан ортиқ бўлмаса (лекин 5000 m2 дан ортиқ эмас) ҳамда «А», «Б» ва «В1», «В2», «В3» хоналар автоматик ёнғин ўчириш қурилмаси билан жиҳозланган бўлса, бино ва/ёки иншоотлар «Г» тоифага киритилмайди.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
17. Агар «А», «Б», «В» ва «Г» тоифаларига киритилган хоналар жойлашмаган бўлса, бино ва/ёки иншоотлар «Д» тоифасига киритилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
5-боб. Ташқи қурилмаларнинг ёнғин хавфи бўйича тоифалари
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
18. Ташқи қурилмаларнинг ёнғин хавфи бўйича тоифалари қуйидаги 2-жадвалга асосан қабул қилинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2-жадвал
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ташқи қурилмаларнинг ёнғин хавфи бўйича тоифалари
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Ташқи қурилманинг тоифаси

Ташқи қурилмани маълум бир ёнғин хавфи тоифасига киритиш мезонлари

АТ

(портлаш ва ёнғиндан хавфлилиги юқори)

Агар ташқи қурилма ичида ёнувчи газлар; чақнаш ҳарорати 28°С гача бўлган енгил алангаланувчи суюқликлар; сув, ҳаводаги кислород ва/ёки ўзаро таъсир қилиб ёниш хусусиятига эга модда ва/ёки материаллар бўлса (сақланса, қайта ишлов берилса, транспортировка қилинса), шунингдек юқорида қайд этилган моддаларнинг босим тўлқинларини ҳосил қилиб ёниш эҳтимоли бўлгандаги ёнғин хавф-хатар катталиги ташқи қурилмадан 30 m масофада йилига бир миллиондан ортиқ бўлиши шарти бажарилса, ташқи қурилма «АТ» тоифасига тегишли бўлади.

БТ

(портлаш ва ёнғиндан хавфли)

Агар ташқи қурилма ичида ёнувчи чанг ва/ёки толалар; чақнаш ҳарорати 28°С дан юқори бўлган енгил алангаланувчи суюқликлар ёнувчи суюқликлар бўлса (сақланса, қайта ишлов берилса, транспортировка қилинса), шунингдек, чанг ва/ёки буғ-ҳаво аралашмасининг босим тўлқинларини ҳосил қилиб ёниш эҳтимоли бўлгандаги ёнғин хавф-хатар катталиги ташқи қурилмадан 30 m масофада йилига бир миллиондан ортиқ бўлиши шарти бажарилса, ташқи қурилма «БТ» тоифасига тегишли бўлади.

ВТ

(ёнғиндан хавфли)

Агар ташқи қурилма ичида ёнувчи ва/ёки қийин ёнувчи суюқликлар, қаттиқ ёнувчи ва/ёки қийин ёнувчи модда ва/ёки материаллар (шу жумладан чанг ва/ёки толалар), сув ва ҳаводаги кислород ва/ёки ўзаро таъсир қилиб ёниш хусусиятига эга модда ва/ёки материаллар бўлса (сақланса, қайта ишлов берилса, транспортировка қилинса), шунингдек қурилма «АТ» ёки «БТ» тоифаларига кирмаса, шу билан бирга юқорида қайд этилган моддаларнинг ёниш эҳтимоли бўлгандаги ёнғин хавф-хатар катталиги ташқи қурилмадан 30 m масофада йилига бир миллиондан ортиқ бўлиши шарти бажарилса, қурилма «ВТ» тоифасига тегишли бўлади.

ГТ

(ўртача ёнғиндан хавфли)

Агар ташқи қурилма ичида ёнмайдиган модда ва/ёки материаллар иссиқ, қизиган ёки эриган ҳолда бўлса (сақланадиган, қайта ишлов бериладиган, транспортировка қилинадиган), уларга ишлов бериш жараёни нур иссиқлиги, учқун ва/ёки аланга ажралиб чиқиши билан кузатиладиган ҳамда ёнувчи газлар, суюқликлар ва/ёки қаттиқ моддалар ёндириладиган ёки ёқилғи сифатида ишлатиладиган қурилмалар «ГТ» тоифасига тегишли бўлади.

ДТ

(кам ёнғиндан хавфли)

Агар ташқи қурилма ичида асосан совуқ ҳолдаги ёнмайдиган модда ва/ёки материаллар бўлса (сақланса, қайта ишлов берилса, транспортировка қилинса) ва юқорида келтирилган мезонлар бўйича «АТ», «БТ», «ВТ» «ГТ» тоифаларига тааллуқли бўлмаса, ташқи қурилма «ДТ» тоифасига тегишли бўлади.

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
19. Ташқи қурилмаларнинг тоифасини аниқлашда, уларнинг юқоридаги 2-жадвалда келтирилган тоифаларга тегишлилиги энг хавфли (АТ) дан энг кам хавфли (ДТ) гача қараб амалга оширилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
20. Агар маълумотлар йўқ бўлганлиги сабабли индивидуал хавф катталигини баҳолаш имконияти бўлмаса, унинг ўрнига қуйидаги мезонларни қўллаш мумкин:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
«АТ» ва «БТ» тоифалар учун:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
қуйи аланга тарқалиш концентрацион чегарасидан юқори бўлган газ-буғ-ҳаво аралашмаларини чегараловчи зонанинг горизонтал ўлчами 30 m дан ортиқ бўлса ва/ёки газ, буғ ёки чанг ҳаволи аралашмаларнинг ёнишидаги ҳисобий ортиқча босим ташқи қурилмадан 30 m масофада 5 kPa дан ортиқни ташкил этса;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
«ВТ» тоифаси учун:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
«ВТ» тоифасида кўрсатилган модда ва/ёки материаллар ташқи қурилмадан 30 m масофада ёнғин ўчоғидан иссиқлик тарқалиш жадаллиги 4 kW•m-2 дан ошиқни ташкил қилса.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ташқи қурилмаларни ўрнатиш учун ёнғин хавфи мезонларини ҳисоблаш усуллари мазкур ШНҚ нинг 3-иловасида келтирилган.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ёқилғи концентрацияси аланга тарқалишининг қуйи концентрацион чегарасидан (АТҚКЧ) юқори бўлган газ-буғ ҳаво аралашмаларини чекловчи зоналарнинг горизонтал ўлчамлари ҳамда ёнғин ўчоғидан иссиқлик нурланишининг жадаллиги мазкур ШНҚ нинг 3-иловасига мувофиқ белгиланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
6-боб. Ёнғин хавфини баҳолаш
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
21. Ташқи қурилмадан 30 m масофа узоқлигида ҳудуднинг муайян (а) нуқтасида ёнғин хавфининг Р(а) (йил-1) кўрсаткичи қуйидаги формула ёрдамида аниқланади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Бунда:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
J — ташқи қурилмаларда содир бўлиши мумкин бўлган авариялар сценарийларининг сони;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Qdj(a) — авария ривожланишининг муайян ташаббускор ҳодисага жавоб берадиган j-сценарийни амалга ошириш натижасида ҳудуднинг муайян нуқтасида инсонга зарар этишининг шартли ҳолати;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Qj- — авария ривожланишининг j-сценарийни бир йил давомида амалга ошириш жадаллиги (йил-1).
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
22. Ёнғин хавфли вазиятлар ва аварияларни ривожлантириш сценарийлари ҳодисаларнинг логик дарахтини барпо этиш асосида кўриб чиқилади. Бахтсиз ҳодисалар ривожланишининг мумкин бўлган сценарийлари сони ташқи қурилмаларда юзага келиши мумкин бўлган фавқулодда вазиятлар ва бахтсиз ҳодисаларни таҳлил қилиш натижалари билан белгиланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
23. Инсон жароҳатланишининг шартли эҳтимоли Qdj(a) пробит функцияларининг қийматлари ва мазкур ШНҚ нинг 4-иловасига мувофиқ нисбатлар асосида аниқланади. j-авария сценарийсини амалга ошириш натижасида бир нечта хавфли омиллар билан биргаликда мустақил таъсир қилишдан Qdj(a) инсон жароҳатланишининг шартли эҳтимоли нисбати қуйидаги формула билан белгиланади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Бунда
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
h — кўриб чиқилаётган хавфли ёнғин факторларнинг сони;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Qk-k — хавфли ёнғин омилини амалга ошириш эҳтимоли;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Qdjk(a)-k — хавфли ёнғин омили билан зарар кўришнинг шартли эҳтимоли.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
24. Аварияларни ривожлантириш сценарийларини амалга ошириш даврийлиги статистик маълумотларга мувофиқ белгиланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
25. Ёнувчан газлар ва қиздирилмаган енгил алангаланувчи суюқликлар буғларининг ёнишдаги иштироки билан Z-коэффициентининг қиймати мазкур ШНҚ нинг 5-иловасига мувофиқ аниқланади.