Постановление Сената Олий Мажлиса Республики Узбекистан, от 12.12.2013 г. № ПС-401-II
Дата вступления в силу
12.12.2013
Рус
Ўзб
O’zb
Рус|Ўзб
Рус|O‘zb
|
Постановление Сената Олий Мажлиса Республики Узбекистан О Программе создания рабочих мест и обеспечения занятости населения на 2014 год Сенат Олий Мажлиса Республики Узбекистан постановляет: 1. Постановление Законодательной палаты Олий Мажлиса Республики Узбекистан от 20 ноября 2013 года № 744-II «О Программе создания рабочих мест и обеспечения занятости населения на 2014 год» принять к сведению. 2. Утвердить внесенную Кабинетом Министров Республики Узбекистан Программу создания рабочих мест и обеспечения занятости населения на 2014 год (прилагается). 3. Кабинету Министров Республики Узбекистан: принять действенные меры по созданию в 2014 году в Республике Узбекистан 983,6 тыс. рабочих мест; направить усилия на обеспечение реализации Программы создания рабочих мест и обеспечения занятости населения на 2014 год, принятой с учетом демографического фактора и ситуации на рынке труда, приоритетов социально-экономического развития территорий и отраслей экономики; обеспечить неукоснительное выполнение предусмотренных на 2014 год мероприятий, включающих создание рабочих мест, в соответствии с Инвестиционной программой Республики Узбекистан на 2014 год, Программой «О приоритетах развития промышленности Республики Узбекистан в 2011 — 2015 годах», Программой развития сферы услуг в Республике Узбекистан на 2012 — 2016 годы, Программой углубления локализации производства готовой продукции, комплектующих изделий и материалов на основе промышленной кооперации на 2011 — 2013 годы, программами модернизации, технического и технологического перевооружения отраслей экономики, территориальными программами социально-экономического и индустриального развития, региональными инвестиционными программами. 4. Органам государственной власти на местах: обеспечить эффективное выполнение прогнозных параметров Программы создания рабочих мест и обеспечения занятости населения на 2014 год на соответствующих территориях, обратив особое внимание на повышение роли малого бизнеса и частного предпринимательства, развитие надомного труда, семейного предпринимательства, ремесленничества, вовлечение в предпринимательскую деятельность молодежи; обеспечить сохранность и стабильное функционирование создаваемых рабочих мест, трудоустройство выпускников высших и средних специальных, профессиональных образовательных учреждений в соответствии с полученными специальностями, женщин, инвалидов и других категорий населения, нуждающихся в социальной поддержке. 5. Министерству труда и социальной защиты населения Республики Узбекистан (Хаитов А.): совместно с Государственным комитетом Республики Узбекистан по статистике (Тураев Б.) установить контроль за достоверностью показателей вновь создаваемых рабочих мест в разрезе направлений и территорий; совместно с Министерством экономики Республики Узбекистан (Саидова Г.), заинтересованными министерствами, ведомствами, хозяйственными объединениями, крупными предприятиями, Советом Министров Республики Каракалпакстан, хокимиятами областей, г. Ташкента, районов и городов обеспечить системный мониторинг за ходом выполнения Программы создания рабочих мест и обеспечения занятости населения на 2014 год; принять действенные меры по трудоустройству безработных, в первую очередь молодежи, женщин, лиц с ограниченными возможностями, в том числе путем их профессиональной переподготовки, направления на оплачиваемые общественные работы, особенно на строительство объектов транспортной, придорожной и социальной инфраструктуры, строительство жилья по типовым проектам в сельской местности, а также проведения ярмарок вакантных рабочих мест. 6. Министерству экономики Республики Узбекистан (Саидова Г.) совместно с заинтересованными министерствами, ведомствами, хозяйственными объединениями, крупными предприятиями, Советом Министров Республики Каракалпакстан, хокимиятами областей, г. Ташкента, районов и городов обеспечить мониторинг создания рабочих мест исходя из параметров инвестиционных программ, Программы «О приоритетах развития промышленности Республики Узбекистан в 2011 — 2015 годах», Программы развития сферы услуг в Республике Узбекистан на 2012 — 2016 годы, Программы углубления локализации производства готовой продукции, комплектующих изделий и материалов на основе промышленной кооперации на 2011 — 2013 годы, программ модернизации, технического и технологического перевооружения отраслей экономики. 7. Центральному банку Республики Узбекистан (Муллажанов Ф.) совместно с коммерческими банками обеспечить увеличение кредитных ресурсов субъектам малого бизнеса и частного предпринимательства для финансирования проектов, предусматривающих создание рабочих мест преимущественно в отдаленных сельских районах с напряженной ситуацией на рынке труда, в том числе выпускникам профессиональных колледжей для организации предпринимательской деятельности. 8. Центру среднего специального, профессионального образования Министерства высшего и среднего специального образования Республики Узбекистан (Салимов У.) совместно с Министерством труда и социальной защиты населения Республики Узбекистан (Хаитов А.), заинтересованными министерствами, ведомствами, хозяйственными объединениями, крупными предприятиями, Советом Министров Республики Каракалпакстан, хокимиятами областей, г. Ташкента, районов и городов реализовать комплекс мер по закреплению учащихся выпускных курсов профессиональных колледжей за конкретными предприятиями, повысить эффективность и реалистичность соблюдения условий трехсторонних договоров, заключаемых между предприятиями (работодателями), профессиональными колледжами, выпускниками и их родителями. 9. Жокаргы Кенесу Республики Каракалпакстан, Кенгашам народных депутатов областей, г. Ташкента, районов и городов систематически рассматривать на своих сессиях ход выполнения Программы создания рабочих мест и обеспечения занятости населения на 2014 год в части выполнения соответствующих территориальных параметров создания рабочих мест, в случае отставания от утвержденных параметров принимать дополнительные меры, направленные на безусловное обеспечение прогнозных показателей создания рабочих мест. 10. Направить настоящее постановление в Кабинет Министров Республики Узбекистан для обеспечения исполнения. 11. Настоящее постановление вступает в силу со дня его принятия. Председатель Сената Олий Мажлиса Республики Узбекистан И. САБИРОВ г. Ташкент, 12 декабря 2013 г., № ПС-401-II ПРИЛОЖЕНИЕ к постановлению Сената Олий Мажлиса Республики Узбекистан от 12 декабря 2013 года № ПС-401–II ПРОГРАММА создания рабочих мест и обеспечения занятости населения на 2014 год Создание рабочих мест и обеспечение занятости населения страны определено Президентом Республики Узбекистан И.А. Каримовым на заседании Кабинета Министров 18 января 2013 года важнейшим приоритетом социально-экономического развития, необходимым условием повышения уровня и качества жизни народа. Программа создания рабочих мест и обеспечения занятости населения на 2014 год (далее — Программа) разработана в соответствии с протоколом заседания Кабинета Министров Республики Узбекистан от 16 июля 2013 года № 3 (пункт 9) в разрезе районов и городов с учетом потребностей рынка труда и сопряжена с программами развития отраслей и сфер экономики, территорий страны. Программа направлена на создание рабочих мест и обеспечение занятости населения за счет ввода новых объектов, модернизации, перевооружения производства и более полного использования действующих производственных мощностей, ускоренного развития малого бизнеса, главным образом в промышленности, строительстве, сфере услуг и сервиса, расширения масштабов инфраструктурного, коммуникационного и жилищного строительства, наращивания возможностей надомных форм труда, восстановления бездействующих предприятий. Параметры создания рабочих мест взаимосвязаны с инвестиционной программой, программами развития территорий и отраслей, модернизации и технологического обновления предприятий, локализации производства, углубленной переработки сельскохозяйственной продукции, ускоренного развития транспортного и коммуникационного строительства, социальной и рыночной инфраструктуры и др. Программа разработана при непосредственном участии депутатов Кенгашей народных депутатов районов и городов, организовано широкое общественное обсуждение основных направлений, приоритетов и механизмов создания рабочих мест и обеспечения занятости населения среди работодателей и субъектов предпринимательства. Программа включает: 1) цели и задачи создания рабочих мест и обеспечения занятости населения; 2) результаты реализации территориальных и отраслевых программ создания рабочих мест и обеспечения занятости населения в январе — сентябре 2013 года; 3) потребность в рабочих местах на 2014 год; 4) параметры и основные направления создания рабочих мест и занятости населения в 2014 году во всех районах и городах; 5) меры, направленные на трудоустройство незанятого населения и выпускников профессиональных колледжей; 6) мониторинг выполнения Программы и учет рабочих мест. I. Цель и задачи Программы Целью Программы определено осуществление комплексных и взаимосвязанных мер по обеспечению занятости населения путем задействования потенциала территорий и отраслей экономики по созданию рабочих мест, рационального использования трудовых ресурсов с учетом демографических факторов и структурных преобразований в экономике, всемерного содействия развитию эффективных форм занятости и предпринимательства. Основными задачами Программы являются: стимулирование процессов создания рабочих мест на основе потребностей рынка труда в 2014 году и с учетом реализации всех принятых программных документов по развитию отраслей и территорий страны; дальнейшее повышение эффективности использования потенциала территорий и отраслей экономики по созданию и стабильному функционированию рабочих мест; развитие эффективных форм занятости, особенно малого бизнеса, надомного труда и семейного предпринимательства, как действенного средства снятия напряженности на рынке труда; осуществление активных и целенаправленных мер на рынке труда путем трудоустройства, профессиональной переподготовки и социальной защиты безработных и незанятого населения, в первую очередь молодежи, женщин; системный мониторинг и анализ реализации Программы в разрезе районов и городов страны, отраслей и конкретных предприятий с принятием при необходимости соответствующих мер по обеспечению безусловного выполнения утвержденных на 2014 год параметров создания рабочих мест. Прогнозные параметры и направления создания рабочих мест и обеспечения занятости населения на 2014 год направлены на: рост занятости населения, в том числе в современных индустриальных отраслях экономики, в соответствии с реализацией Программы «О приоритетах развития промышленности Республики Узбекистан в 2011 — 2015 годах», программ модернизации и перевооружения отраслей экономики, Программы углубления локализации производства готовой продукции, комплектующих изделий и материалов на основе промышленной кооперации на 2011 — 2013 годы, инвестиционных программ; дальнейшее повышение роли малого бизнеса в создании рабочих мест, особенно за счет развития семейного предпринимательства, ремесленничества, в соответствии с принятыми законодательными актами по созданию максимально благоприятной деловой среды, расширению доступа малого бизнеса к кредитным и материально-сырьевым ресурсам, программами по расширению производства потребительских товаров; совершенствование территориальной структуры занятости, обеспечение сбалансированности спроса и предложения рабочей силы на рынке труда в связи с реализацией программ социально-экономического и индустриального развития территорий, сферы услуг и сервиса, строительства индивидуального жилья в сельской местности и подрядных строительных работ, дальнейшего развития многопрофильных фермерских хозяйств, модернизации сельскохозяйственного производства; вовлечение населения в реализацию инфраструктурных проектов и работ по благоустройству, в том числе путем организации оплачиваемых общественных работ, в рамках выполнения Программы «Об ускорении развития инфраструктуры, транспортного и коммуникационного строительства в 2011 — 2015 годах», территориальных программ по благоустройству и развитию инфраструктуры; обеспечение сохранности и стабильного функционирования создаваемых рабочих мест, трудоустройство выпускников образовательных учреждений, прежде всего профессиональных колледжей, а также женщин, инвалидов и других категорий населения, нуждающихся в социальной поддержке. Программа разработана в соответствии с требованиями Закона Республики Узбекистан «О занятости населения», принципами государственной политики в области занятости населения, реализуемыми соответствующими целевыми программами и международными стандартами. В предстоящем году и в последующие периоды в мире необходимо создание 600 млн рабочих мест, из них ежегодно около 40 млн рабочих мест для тех, кто впервые вступает на рынок труда. Для этого странам рекомендовано осуществлять: активную политику на рынке труда, предусматривая увеличение спроса на труд, прямое создание рабочих мест и сохранение действующих, в связи с тем, что, по информации Международной организации труда, в результате мирового финансово-экономического кризиса число безработных возросло на 27 млн человек; содействие занятости молодежи, дальнейшее совершенствование ориентированной на рынок труда системы ее профессиональной подготовки, вовлечение молодежи в предпринимательскую деятельность, обеспечение социальной защиты и трудовых гарантий для работающей молодежи, так как за последние 5 лет число безработных среди молодежи в мире возросло на 4 млн человек, или ежегодно в среднем на 800 тыс. человек. Указанные рекомендации Международной организации труда соответствуют принимаемым в Узбекистане мерам по обеспечению занятости населения, регулированию рынка труда, целям и задачам Программы создания рабочих мест и обеспечения занятости населения на 2014 год. II. Результаты реализации Программы создания рабочих мест и обеспечения занятости населения за январь — сентябрь 2013 года В соответствии с утвержденными параметрами Программы создания рабочих мест и обеспечения занятости населения на 2013 год предусматривалось создание 972,7 тыс. рабочих мест. В январе — сентябре текущего года введено 776,2 тыс. рабочих мест (103,6% к прогнозу периода), или 79,8% от годового параметра. Кроме этого, в г. Ташкенте за счет дополнительных мер по обеспечению занятости создано 57,2 тыс. рабочих мест. Таким образом, в отчетном периоде всего создано 833,4 тыс. рабочих мест. В сельской местности создано 488,3 тыс. рабочих мест. В результате осуществления системных мер, направленных на последовательное решение проблем по обеспечению занятости населения и созданию рабочих мест, численность занятых в экономике в январе — сентябре 2013 года выросла на 2,5% и превысила 12,5 млн человек. Наиболее высокие темпы роста занятости отмечены в строительстве (103,3%), торговле и общественном питании (103,1%), на транспорте и в связи (102,8%). Выполнению утвержденных прогнозных параметров способствовала реализация конкретных мероприятий по следующим основным направлениям: во-первых, проведение активной инвестиционной политики, техническое и технологическое перевооружение и обновление предприятий ведущих отраслей экономики обусловило создание 64,6 тыс. рабочих мест. Так, на предприятиях компаний «Узбекенгилсаноат» создано 4 073 рабочих места, «Узбекэнерго» — 1 434 рабочих места, «Узбекистон темир йуллари» — 1 010 рабочих мест, «Узбекнефтегаз» — 851 рабочее место, «Уздонмахсулот» — 795 рабочих места, «Узавтосаноат» — 834 рабочих места, ассоциации «Узэлтехсаноат» — 694 рабочих мест. Этому способствовала реализация в январе — сентябре т. г. в рамках Программы «О приоритетах развития промышленности Республики Узбекистан в 2011 — 2015 годах» 167 проектов по модернизации действующих и вводу новых производственных мощностей, в том числе 19 крупных проектов в легкой промышленности, 15 — в фармацевтической, 11 — в нефтегазовой, по 10 — в автомобильной и электротехнической, 8 — в хлопкоочистительной, по 6 проектов — в кожевенно-обувной и хлебобулочной промышленности. В частности, реализованы такие крупные инвестиционные проекты, как «Организация текстильного комплекса в Ташкентской области», «Организация производства газобетона на СП ООО «Story Max Invest», «Модернизация действующего производства со строительством новой линии по производству цемента по сухому способу на ОАО «Бекабадцемент», «Компенсация выбывающих мощностей на Мубарекском ГПЗ» и др. В целях стимулирования отечественного производства потребительских товаров предприятиям-производителям на приобретение технологического оборудования и пополнение оборотного капитала выделены кредиты в размере 2116,6 млрд сумов. В результате существенно увеличены объемы производства телевизоров, энергосберегающих ламп, растительного и сливочного масла, молочных продуктов, плодоовощных консервов и др. Предприятиями легкой промышленности выпущено 36 новых видов и 68 новых моделей готовых швейно-трикотажных изделий, на территории свободной индустриально-экономической зоны «Навои» введены в эксплуатацию два новых предприятия по производству автомобильных газовых баллонов, регулирующей арматуры и изделий из полимеров. Освоено производство 76 новых видов локализованной продукции, в том числе хлопкоуборочные машины, насосы, синтетическая комплексная нить, воздушные, масляные и топливные фильтры, детские игрушки, моющие средства, аккумуляторные блоки, безопасные стекла для наземного транспорта, микроволновые печи и т.д. Во-вторых, ускоренное развитие малого бизнеса и частного предпринимательства, создание максимально благоприятной деловой среды обеспечили создание всего 404,8 тыс. рабочих мест, из них 314,2 тыс. — на малых предприятиях и 90,6 тыс. — в индивидуальном предпринимательстве. Большое влияние на создание рабочих мест на малых предприятиях и в микрофирмах оказала реализация в январе — сентябре т. г. мер по развитию в районах компактных трудоемких предприятий, основанных на переработке местного сырья. В рамках реализации мер по формированию максимально благоприятной деловой среды для развития малого бизнеса в январе — сентябре т. г. принят ряд законодательных и нормативно-правовых актов, направленных на совершенствование механизмов выделения субъектам предпринимательства земельных участков, подключения их к сетям электроснабжения, на усиление правовой защиты предпринимателей и др. В результате на малых предприятиях промышленности (в основном по производству швейных и обувных изделий, готовой продовольственной продукции, строительных материалов, переработке сельскохозяйственного сырья) создано 57,8 тыс. рабочих мест, строительства (в том числе на работах по строительству и ремонту жилья) — 57,3 тыс. рабочих мест. Основная часть введенных в малом бизнесе рабочих мест приходится на долю сферы услуг и сервиса (более 199,1 тыс., или 63%) благодаря росту доходов и покупательского спроса населения. Этому также способствует ускоренное развитие в сельской местности в соответствии с постановлением Президента Республики Узбекистан от 17 апреля 2013 года № ПП-1957 «О дополнительных мерах по ускоренному развитию сферы услуг и сервиса в сельской местности в 2013 — 2016 годах» услуг связи и информатизации, компьютерного программирования (включая электронное образование), финансовых (банковских, страховых, лизинговых), транспортных (включая логистические), строительных (включая возведение и ремонт зданий и сооружений), бытовых, сельскохозяйственных услуг, а также торговли, общепита, ремонта и обслуживания техники и автомобилей и др. В то же время за счет развития индивидуального предпринимательства, главным образом в торговле и сфере услуг, в том числе в связи с установлением фиксированных налоговых платежей в соответствии с постановлением Президента Республики Узбекистан от 25 декабря 2012 года № ПП-1887 «О прогнозе основных макроэкономических показателей и параметрах Государственного бюджета Республики Узбекистан на 2013 год», обеспечена занятость 90,6 тыс. человек. Для создания рабочих мест в малом бизнесе в январе — сентябре т. г. коммерческими банками выделено 5607,5 млрд сумов кредитов, или почти в 1,4 раза больше, чем предусматривалось. При этом наряду с г. Ташкентом (1983,6 млрд сумов) значительная часть кредитов выделена в Андижанской (369,7 млрд сумов), Самаркандской (433,8 млрд сумов), Ташкентской (385,4 млрд сумов), Ферганской (385,1 млрд сумов) областях. Таким образом из 314,2 тыс. рабочих мест, созданных на малых предприятиях, основная часть приходится на г. Ташкент (22,6%), Ташкентскую (8,6%), Самаркандскую (8,5%), Андижанскую (8,1%), Ферганскую (7,1%) и Кашкадарьинскую (7,1%) области. В-третьих, развитие всех форм надомного труда, прежде всего в кооперации с предприятиями по трудовым договорам, а также в сфере ремесленничества и семейного предпринимательства, способствовало трудоустройству 181,8 тыс. человек, преимущественно женщин и лиц с ограниченными возможностями. В производственные и трудовые взаимоотношения с надомниками в январе — сентябре т. г. было вовлечено свыше 5 тыс. предприятий промышленности, строительства, транспорта, связи, сферы услуг, в которых на основе кооперации с надомниками по трудовым договорам обеспечена занятость 45,0 тыс. человек. Наряду с этим в январе — сентябре т. г. 136,8 тыс. человек вовлечены в надомный труд за счет развития таких видов ремесленнической деятельности, как изготовление художественных изделий из кожи и керамики, ручное ковроткачество, гончарное дело, резьба по дереву, ганчу и др. На указанные цели, в частности поддержку предпринимательской деятельности женщин, которая в основном осуществляется через семейный бизнес, коммерческими банками в январе — сентябре т. г. выделено свыше 499,5 млрд сумов, что на 15,6% больше, чем предусматривалось. Меры по стимулированию и поддержке развития надомного труда, семейного предпринимательства и ремесленничества позволили создание рабочих мест в регионах, в которых имеется значительная потребность в рабочих местах незанятых женщин, молодежи, инвалидов, — в Наманганской (23,3 тыс. рабочих мест), Ферганской (21,1 тыс. рабочих мест), Андижанской (19,2 тыс. рабочих мест), Кашкадарьинской (19,2 тыс. рабочих мест), Бухарской (15,4 тыс. рабочих мест), Хорезмской (15,1 тыс. рабочих мест), и Самаркандской (12,8 тыс. рабочих мест) областях. В-четвертых, модернизация сельского хозяйства и входящего в него комплекса отраслей и производств, развитие и расширение фермерских и дехканских хозяйств обеспечили занятость более 107,4 тыс. человек. По стране с начала т. г. создано в животноводческих хозяйствах — 8 463 рабочих места (на это выделено 170,2 млрд сумов кредитов коммерческих банков), птицеводческих хозяйствах — 9 503 рабочих места (выделено 58,5 млрд сумов), рыбоводческих хозяйствах — 1 970 рабочих мест и пчеловодческих хозяйствах — 1 423 рабочих места (выделено 22 млрд сумов). В целях расширения объемов производства сельскохозяйственных культур засеяно 251,8 тыс. га овощами, 82,4 тыс. га — картофелем, почти 60 тыс. га — бахчевыми, созданы новые сады на площади 4,9 тыс. га, интенсивные сады — на 3,3 тыс. га и виноградники — на 4,8 тыс. га, в личных подсобных хозяйствах населения создано 22,7 тыс. теплиц общей площадью 384 га. Все это отмеченное позволило за счет расширения производства и переработки в фермерских и дехканских хозяйствах плодоовощной продукции, организации выпуска других товаров и развития услуг обеспечить занятость более 86 тыс. человек. В-пятых, последовательное развитие транспортного и коммуникационного строительства, объектов инфраструктуры обусловило создание 61,4 тыс. рабочих мест. При этом в производственной инфраструктуре в рамках выполнения работ по строительству и реконструкции автомобильных и железных дорог, объектов коммунального хозяйства, а также развития придорожной инфраструктуры и сервиса создано более 27,1 тыс. рабочих мест. Наряду с этим развитие социальной инфраструктуры обусловило создание 20,9 тыс. рабочих мест, в частности, только на введенных объектах здравоохранения (частные клиники, аптеки и т. п.) создано более 2,2 тыс. рабочих мест. На объектах рыночной инфраструктуры (филиалы страховых и инвестиционных компаний, коммерческих банков и др.) обеспечено создание свыше 13,4 тыс. рабочих мест. Созданию рабочих мест в инфраструктуре способствовало завершение в январе — сентябре т. г. работ по строительству и реконструкции 318 км автомобильных дорог, в том числе 15 км участка автодороги Ташкент — Ош в обход города Коканда, 8 км участка нового направления Ташкентской обводной дороги, 130 км участка автодороги Гузар — Бухара — Нукус — Бейнеу. Кроме того, начаты строительно-монтажные работы на 25 объектах придорожной инфраструктуры и сервиса вдоль Узбекской национальной автомагистрали. В рамках реализации постановления Президента Республики Узбекистан от 21 декабря 2010 года № ПП-1446 «Об ускорении развития инфраструктуры, транспортного и коммуникационного строительства в 2011 — 2015 годах» в январе — сентябре т. г. по проектам ГАЖК «Узбекистон темир йуллари» освоено 256,5 млн долларов капитальных вложений, проведены восстановительные работы на 182 км железнодорожных путей. Выполнено работ на 31,5 млн долларов по электрификации железнодорожных участков Мароканд — Карши и Карши — Термез. Ведутся работы по строительству новой электрифицированной железнодорожной линии Ангрен — Пап. В целях улучшения доступа населения к качественной питьевой воде с начала т. г. введено в строй 2088,9 км водопроводных сетей, в том числе 1857,7 км — в сельской местности. Из средств внебюджетных фондов введены в строй 211 общеобразовательных школ, 39 профессиональных колледжей, медицинские учреждения на 4 285 коек, 81 объект детского спорта. В-шестых, восстановление производственной деятельности бездействующих предприятий, в том числе предприятий-банкротов, принятых на балансы коммерческих банков, способствовало восстановлению 13,4 тыс. рабочих мест, в том числе на 31 предприятии, принятом Национальным банком внешнеэкономической деятельности Республики Узбекистан, трех предприятиях, принятых банком «Асака», четырех предприятиях, принятых «Узпромстройбанком», а также на двух предприятиях из принятых на балансы «Ипотека-банком», «Туронбанком», «Агробанком» и «Капиталбанком». На модернизацию и восстановление производственной деятельности находящихся на балансах коммерческих банков бездействующих и маломощных предприятий внесены инвестиции в объеме 246,4 млрд сумов. Наиболее активно восстановление рабочих мест за счет реанимации бездействующих предприятий происходило в г. Ташкенте (3 132 рабочих места), Сырдарьинской (2 083 рабочих места), Самаркандской (1 066 рабочих мест), Ташкентской (1 051 рабочее место) и Наманганской (957 рабочих мест) областях. Мониторинг выполнения Программы. Министерством труда и социальной защиты населения Республики Узбекистан совместно с Государственным комитетом Республики Узбекистан по статистике, Министерством экономики Республики Узбекистан, хокимиятами районов и городов организован системный мониторинг выполнения Программы создания рабочих мест и обеспечения занятости населения в 2013 году. В ходе регулярного ежемесячного мониторинга выявлены регионы и отрасли, допустившие недостатки и отставание в выполнении Программы. Так, в первом квартале т. г. не выполнены показатели Программы создания рабочих мест и обеспечения занятости населения в Ходжейлийском районе Республики Каракалпакстан, Булакбашинском районе Андижанской области, Бахмальском районе Джизакской области, Туракурганском районе Наманганской области, Пахтачийском районе Самаркандской области, Джаркурганском районе Сурхандарьинской области, во втором квартале — в Джандорском районе Бухарской области, Хатырчинском районе Навоийской области, Мирзаабадском районе Сырдарьинской области, Хазараспском районе Хорезмской области, по итогам 8 месяцев текущего года — в Пайарыкском (90,2%) районе Самаркандской области, Шерабадском (97,9%) районе Сурхандарьинской области, городе Янгиере (91,9%) Сырдарьинской области. В соответствии с протокольными поручениями Кабинета Министров Республики Узбекистан районам (городам), не обеспечившим выполнение Программы, оказана практическая помощь, мобилизованы резервы увеличения рабочих мест. В январе — сентябре т. г. Министерством труда и социальной защиты населения Республики Узбекистан совместно с Государственным комитетом Республики Узбекистан по статистике в соответствии с протокольным поручением Кабинета Министров Республики Узбекистан от 23 апреля 2013 года № 2 проведено выборочное изучение достоверности оперативных показателей создания рабочих мест в Республике Каракалпакстан, Андижанской, Бухарской, Джизакской, Навоийской, Наманганской, Сырдарьинской, Ферганской и Хорезмской областях. По результатам проведенного изучения в 42 районах и городах выявлено несоответствие оперативных данных с фактически созданными рабочими местами. В частности, это г. Нукус, Нукусский, Кунградский, Берунийский, Турткульский, Элликкалинский, Ходжейлийский районы Республики Каракалпакстан, г. Андижан, Андижанский, Бозский, Улугнорский, Шахриханский районы Андижанской области, Гиждуванский, Джандорский, Каганский, Шафирканский районы Бухарской области, Арнасайский, Пахтакорский, Галляаральский, Зафарабадский районы Джизакской области, г. Навои, г. Зарафшан, Хатырчинский, Учкудукский районы Навоийской области, г. Наманган, Мингбулакский, Наманганский, Туракурганский, Янгикурганский районы Наманганской области, г. Ширин, Гулистанский, Сырдарьинский, Сайхунабадский районы Сырдарьинской области, г. Коканд, Бувайдинский, Дангаринский, Риштанский, Ферганский районы Ферганской области, г. Ургенч, Ургенчский, Ханкинский, Хазараспский районы Хорезмской области. Ответственными работниками министерства всем этим районам и городам оказана практическая методическая помощь, направлены письма, в которых предписано исключить из отчетов данные о фактически не созданных рабочих местах, а также в правоохранительные органы — информация о правовой оценке действий должностных лиц, допустивших предоставление недостоверной информации о создании рабочих мест. Реализация Программы способствовала увеличению рабочих мест в регионах с высоким уровнем потребности в трудозанятости, таких, как Самаркандская (74,1 тыс.), Ферганская (72,8 тыс.), Кашкадарьинская (70,4 тыс.), Ташкентская (67,8 тыс.), Андижанская (69,1 тыс.), Бухарская (59,7 тыс.), Наманганская (59,2 тыс.), а также Сурхандарьинская (52,4 тыс.), Хорезмская (48,0 тыс.), Джизакская (34,8 тыс.), Навоийская (32,8 тыс.), Сырдарьинская (32,2 тыс.) области, Республика Каракалпакстан (39,3 тыс.) и г. Ташкент (120,8 тыс. рабочих мест). Указанные меры способствовали сохранению численности нуждающихся в трудоустройстве и уровня безработицы в стране, определенного по методологии Международной организации труда, на допустимом уровне (около 5% от численности экономически активного населения). III. Потребность в рабочих местах на 2014 год с учетом демографического фактора и ситуации на рынке труда Потребность в рабочих местах формируется за счет лиц, впервые предлагающих рабочую силу на рынке труда (выпускники академических лицеев, профессиональных колледжей, вузов и других образовательных учреждений), а также незанятого населения, нуждающегося в трудоустройстве (не имеющие работы и источника доходов, вернувшиеся из-за рубежа трудовые мигранты, уволенные со срочной военной службы неработающие лица, освобожденные из учреждений по исполнению наказаний и т. п.). Исходя из этого, параметры потребности в рабочих местах на 2014 год определены на основе изучения фактических тенденций на рынке труда и анализа факторов демографического и социально-экономического развития страны, влияющих на баланс спроса и предложения рабочей силы. В 2013 году среднегодовая численность населения составила 30,2 млн человек, за 1991—2012 годы население страны увеличилось в 1,5 раза. Ожидается, что в 2014 году число лиц, впервые входящих на рынок труда, составит более 570,7 тыс. человек. В 2014 году сохранится значительное и непосредственное влияние на рынок труда демографического фактора. Согласно демографическому прогнозу, среднегодовая численность трудовых ресурсов в 2014 году составит 18,2 млн человек, из них численность занятых — 12,7 млн человек, прирост которых составит соответственно 2,2% и 2,5%. С целью сохранения приемлемого уровня безработицы в 2014 году (прогнозируется не более 5%) потребность в рабочих местах на рынке труда составит 1219,1 тыс. человек, из них 570,7 тыс. человек — выпускники образовательных учреждений, 630,4 тыс. человек — незанятое население, нуждающееся в трудоустройстве (безработные), включая 52 тыс. вернувшихся трудовых мигрантов. При этом существенная часть потребности в рабочих местах за счет выхода на рынок труда молодежи (выпускников) и незанятого населения будет складываться в Андижанской (116,9 тыс. человек, или 9,6% от общей потребности), Кашкадарьинской (106,9 тыс. человек, или 8,8 % от общей потребности), Самаркандской (132,3 тыс. человек, или 10,8% от общей потребности), Ферганской (128,6 тыс. человек, или 10,5% от общей потребности) и Наманганской (97,3 тыс. человек, или 8% от общей потребности) областях. IV. Параметры и основные направления создания рабочих мест и обеспечения занятости населения в 2014 году Прогнозные параметры Программы на 2014 год в разрезе территорий и направлений (отраслей) занятости определены исходя из потребности в трудозанятости, особенно для молодежи, впервые входящей на рынок труда, незанятых лиц, высвобождаемых работников, а также из расчета спроса на рабочую силу в связи с развитием промышленности, строительства, сельского хозяйства и других отраслей экономики, сферы услуг, малого бизнеса. Программой предусматривается создание в 2014 году по стране всего 983,6 тыс. рабочих мест (приложения № № 1—15) по следующим основным направлениям: 1. Ввод в действие новых крупных объектов, реконструкция и расширение действующих предприятий с созданием 59,4 тыс. рабочих мест, из них 25,2 тыс. — на предприятиях, входящих в структуры органов хозяйственного управления, 34,2 тыс. — на предприятиях регионального подчинения. Это будет обеспечено за счет продолжения реализации Программы «О приоритетах развития промышленности Республики Узбекистан в 2011 — 2015 годах», программ модернизации, технического и технологического перевооружения отраслей экономики, Инвестиционной программы Республики Узбекистан на 2014 год, Программы углубления локализации производства готовой продукции, комплектующих изделий и материалов на основе промышленной кооперации на 2011 — 2013 годы, утвержденными соответствующими постановлениями Президента Республики Узбекистан, кроме этого территориальных программ социально-экономического и индустриального развития, региональных инвестиционных программ. Значительное влияние на ускорение реализации инвестиционных проектов в рамках вышеуказанных программ и соответственно на увеличение создания рабочих мест окажут предоставленные промышленным предприятиям льготы и преференции по освобождению их сроком до 1 января 2016 года от уплаты таможенных платежей за импортируемое оборудование, материалы и комплектующие изделия, не производимые в стране, по получению льготных кредитов на разработку проектной документации по инвестиционным проектам и др. Весомым фактором создания рабочих мест в данном направлении является функционирование специальных индустриальных зон в Навоийской, Ташкентской и Джизакской областях, что обеспечит как ввод новых и наращивание рабочих мест на действующих производствах, так и создание сопряженных рабочих мест по цепочке межотраслевых связей (на транспорте, в строительстве, социальной инфраструктуре). Создание рабочих мест за счет нового строительства и на действующих предприятиях будет осуществляться в компаниях «Узбекенгилсаноат» (10 602 рабочих места), «Узкимёсаноат» (992 рабочих места), «Узбекнефтегаз» (729 рабочих мест), «Узбектуризм» (704 рабочих места), «Узбекистон темир йуллари» (611 рабочих мест), «Узавтосаноат» (473 рабочие места), Ассоциации предприятий пищевой промышленности (504 рабочих места). В территориальном разрезе существенная часть рабочих мест в данном направлении будет введена в Ферганской (8,6 тыс.), Ташкентской (8,3 тыс.), Кашкадарьинской (5,9 тыс.), Наманганской (5,0 тыс.) областях и г. Ташкенте (7,7 тыс.). 2. Ускоренное развитие предприятий малого бизнеса, в основном в промышленности, строительстве, сфере услуг и сервиса, за счет чего предусматривается создание 370,0 тыс. рабочих мест. Данная сфера будет играть доминирующую роль в создании рабочих мест во всех регионах, особенно в Республике Каракалпакстан, где на долю малых предприятий и микрофирм в 2014 году придется 42% от общего количества создаваемых рабочих мест, а также в Сурхандарьинской области — 44%, Ташкентской — 41%, Андижанской — 40% областях и г. Ташкенте — 65%. Важным стимулом создания рабочих мест в данном направлении является относительно низкая фиксированная ставка единого налогового платежа для малых предприятий и микрофирм, составляющая 5% в промышленности и до 10% для предприятий сферы торговли и общественного питания, а также дополнительные меры по поддержке экспорта субъектов малого бизнеса и частного предпринимательства в соответствии с постановлением Президента Республики Узбекистан от 8 августа 2013 года № ПП-2022 «О дополнительных мерах по поддержке экспорта субъектов малого бизнеса и частного предпринимательства». Создан Фонд поддержки экспорта субъектов малого бизнеса и частного предпринимательства (при Национальном банке внешнеэкономической деятельности Республики Узбекистан) и его территориальные филиалы в регионах республики с предоставлением им освобождения сроком до 1 января 2019 года от уплаты всех видов налогов, сборов, пошлин и обязательных отчислений в государственные целевые фонды, за исключением единого социального платежа. Основными факторами создания рабочих мест в малом бизнесе будут служить ввод в действие и модернизация 2853 предприятий легкой промышленности, реализация постановлений Президента Республики Узбекистан от 30 апреля 2013 года № ПП-1961 «О дополнительных мерах по увеличению производства и расширению ассортимента отечественных потребительских товаров», от 17 апреля 2013 года № ПП-1957 «О дополнительных мерах по ускоренному развитию сферы услуг и сервиса в сельской местности в 2013 — 2016 годах» и др. В 2014 году планируется сохранить высокую кредитную поддержку субъектов малого бизнеса и частного предпринимательства. Коммерческими банками прогнозируется выделение на эти цели свыше 6,6 трлн сумов кредитов. При этом льготные кредитные ресурсы будут преимущественно направляться на финансирование проектов, предусматривающих создание рабочих мест в отдаленных сельских районах с напряженной ситуацией на рынке труда. 3. Сфера индивидуального предпринимательства в 2014 году обеспечит занятость 112,6 тыс. человек. Реальные финансово-экономические рычаги для развития индивидуального предпринимательства создают фиксированные ставки налога с физических лиц, занимающихся предпринимательской деятельностью без образования юридического лица, установленные в соответствии с постановлением Президента Республики Узбекистан от 25 декабря 2012 года № ПП-1887 «О прогнозе основных макроэкономических показателей и параметрах Государственного бюджета Республики Узбекистан на 2013 год», в том числе для осуществляющих розничную торговлю продовольственными товарами, продажу сельскохозяйственной продукции на дехканских рынках, торговлю продовольственными и непродовольственными товарами, занятых производством и сбытом собственной продукции, оказывающих бытовые услуги. Рабочие места по данному направлению будут создаваться в трудоизбыточных регионах (Андижанская, Наманганская, Ферганская области — 28,3 тыс.), индустриально развитых областях (г. Ташкент и Ташкентская область, а также Самаркандская, Бухарская и Навоийская области — всего 42,9 тыс.), в южной зоне с высокой потребностью в трудозанятости (Сурхандарьинская и Кашкадарьинская области — 23,4 тыс.), экологически неблагоприятных (Республика Каракалпакстан и Хорезмская область — 9,3 тыс.) и на слабозаселенных территориях (Джизакская и Сырдарьинская области — 8,7 тыс.). 4. Развитие всех форм надомного труда, прежде всего в кооперации с предприятиями по трудовым договорам, и семейного предпринимательства будет способствовать трудоустройству 221,3 тыс. незанятых граждан, преимущественно женщин, инвалидов и других социально уязвимых категорий населения. В данном контексте решающая роль принадлежит Закону Республики Узбекистан «О семейном предпринимательстве», который обеспечил формирование необходимой законодательной базы для развития в различных сферах экономики семейного бизнеса как важнейшей формы малого бизнеса и частного предпринимательства, усиление правовых гарантий для семейного бизнеса, создание рабочих мест. Особого внимания заслуживает тот факт, что на семейное предприятие распространяются все льготы, преференции и гарантии, предусмотренные законодательством для субъектов малого предпринимательства. В условиях семейного предпринимательства реально возможна разумная гибкость рабочего дня и разделения труда, невозможная при другой форме организации деятельности, а это позволяет частично вовлекать в производство и те категории населения, которые чаще всего оказываются «нетрудоустроенными», женщин с малолетними детьми и другие категории лиц, неконкурентоспособных на рынке труда. Значительная часть надомных рабочих мест будет организована в регионах, являющихся традиционными центрами национального ремесленничества, — Наманганской (28,5 тыс.), Ферганской (27,3 тыс.), Андижанской (21,6 тыс.), Бухарской (18,5 тыс.), Самаркандской (17,6 тыс.) областях, в том числе в городах Намангане, Фергане, Коканде, Маргилане, Бухаре, Самарканде, Карши, а также в Амударьинском, Турткульском, Касансайском, Уйчинском, Чартакском, Чустском, Риштанском, Асакинском, Пахтаабадском, Шахриханском, Вабкентском, Гиждуванском, Джандорском, Ургутском, Хавастском, Байсунском, Денауском, Джаркурганском, Шахрисабзском, Китабском, Чиракчинском, Нуратинском, Кызылтепинском, Хивинском, Хазараспском и других районах. 5. Развитие и расширение субъектов сельского хозяйства, особенно специализированных на переработке и производстве готовой сельскохозяйственной продукции, хранении плодоовощной продукции, организации тепличных хозяйств, позволит охватить занятостью более 138,1 тыс. человек, преимущественно в Самаркандской (19,8 тыс. рабочих мест), Хорезмской (15,8 тыс. рабочих мест), Бухарской (13,5 тыс. рабочих мест), Кашкадарьинской (10,4 тыс. рабочих мест), Сырдарьинской (8,8 тыс. рабочих мест) областях. Этому будет способствовать реализация утвержденных программ создания в период 2013-2014 годов 271 предприятия по переработке мясомолочной и плодоовощной продукции на 4 662 рабочих места, 926 животноводческих хозяйств на 4 263 рабочих места, 466 птицеводческих хозяйств на 4 491 рабочее место, 439 рыбоводческих хозяйств на 1 890 рабочих мест, 437 пчеловодческих хозяйств на 1 839 рабочих мест, а также закладка 352 новых фруктовых садов, создание 142 холодильников для хранения продукции и 427 теплиц, что позволит обеспечить занятость 6 065 человек. Важную роль в обеспечении занятости населения, прежде всего сельского, за счет увеличения производства продовольственных и непродовольственных товаров будет играть развитие многопрофильных фермерских хозяйств, оптимизация размещения сельскохозяйственных культур, льготы по уплате единого земельного налога и кредитованию фермерских хозяйств в соответствии с Указом Президента Республики Узбекистан от 22 октября 2012 года № УП-4478 «О мерах по дальнейшему совершенствованию организации деятельности и развитию фермерства в Узбекистане». 6. Развитие производственной, социальной и рыночной инфраструктуры, транспортного и коммуникационного строительства, расширение работ по благоустройству населенных пунктов обусловит создание 67,1 тыс. рабочих мест. В данном направлении для создания рабочих мест ключевое значение сохранят инвестиционные проекты по созданию единой национальной автомобильной транспортной системы, строительству и реконструкции автомобильных дорог, в том числе входящих в состав Узбекской национальной автомагистрали, электрификации железнодорожных участков, осуществлению комплексной застройки сельских населенных пунктов в соответствии с генеральными планами, расширению строительства современного индивидуального жилья по утвержденным типовым проектам, инженерных коммуникаций, объектов социальной инфраструктуры, улучшению питьевого водоснабжения сельских населенных пунктов и др. 7. Восстановление деятельности временно нефункционирующих предприятий, в том числе предприятий-банкротов, переданных на балансы коммерческих банков, обеспечит создание 15,1 тыс. рабочих мест. Из них наибольшая часть приходится на Джизакскую (2 239 рабочих мест), Сырдарьинскую (1 996 рабочих места), Самаркандскую (1 333 рабочих места), Ташкентскую (1 194 рабочих места), Наманганскую (1 149 рабочих мест), Ферганскую (1 015 рабочих мест) области и г. Ташкент (1 695 рабочих мест). Все перечисленные в пунктах 1—7 направления и параметры создания рабочих мест за счет нового строительства и модернизации действующих производств, развития малого бизнеса, надомного труда, инфраструктуры, дехканских и фермерских хозяйств, а также восстановления бездействующих предприятий конкретизированы в разрезе территорий (районов и городов). При этом в 2014 году значительная часть рабочих мест будет создана в Самаркандской (94,3 тыс.), Ферганской (92,7 тыс.), Кашкадарьинской (88,9 тыс.), Ташкентской (87,0 тыс.), Андижанской (79,6 тыс.), Наманганской (75,2 тыс.), Бухарской (73,8 тыс.) областях и г. Ташкенте (91,0 тыс.), а также исходя из потребности в трудозанятости в Республике Каракалпакстан (49,8 тыс.), Сурхандарьинской (66,1 тыс.), Хорезмской (60,2 тыс.), Джизакской (44,0 тыс.), Навоийской (41,0 тыс.), Сырдарьинской (40,1 тыс.) областях. Особое внимание будет уделено 32 отдаленно расположенным, горным, приграничным районам с более высоким уровнем безработицы и выезда граждан на заработки за рубеж, в которых в 2014 году предусматривается создание не менее 145 тыс., или 15% всех рабочих мест. В рамках Программы предусмотрены разработка и реализация министерствами, ведомствами и органами хозяйственного управления отраслевых программ создания рабочих мест на 2014 год в разрезе конкретных предприятий, а также комплекса мер по безусловному обеспечению сохранности и стабильного функционирования ранее созданных рабочих мест с учетом модернизации и технологического обновления производств, сезонных колебаний спроса и предложения рабочей силы. Основными финансовыми источниками создания рабочих мест определены средства Государственного бюджета Республики Узбекистан и внебюджетных фондов, направляемые на поддержку отдельных предприятий и отраслей экономики, средства Фонда реконструкции и развития Республики Узбекистан по важным инвестиционным проектам, иностранные инвестиции, кредиты коммерческих банков, средства предприятий, средства населения на организацию и ведение индивидуальной предпринимательской деятельности. V. Меры, направленные на трудоустройство незанятого населения и выпускников профессиональных колледжей В рамках исполнения Программы в 2014 году органами по труду и социальной защите населения продолжится осуществление активных мер на рынке труда, включая предоставление услуг по трудоустройству безработным, выпускникам профессиональных колледжей, лицам, уволенным со срочной военной службы, гражданам, потерявшим работу вследствие структурных изменений в экономике, инвалидам, многодетным и одиноким, жертвам торговли людьми и др. В этих целях предусматривается трудоустройство на вновь создаваемые рабочие места, а также имеющиеся вакантные и резервируемые рабочие места 345,3 тыс. человек, а также предоставление бесплатных консультаций по трудовому законодательству, выбору места работы для самостоятельного трудоустройства не менее 300 тыс. человек и в результате оказание содействия занятости около 650 тыс. человек. Для этого в деятельности территориальных органов по труду и социальной защите населения будут использованы современные информационные технологии, модифицированные программы поиска работы, сайты министерства www.mehnat.uz и его территориальных органов и через Единый портал интерактивных государственных услуг http://my.gov.uz оказываться содействие в трудоустройстве активно ищущим работу гражданам. Наряду с этим незанятому населению и безработным, в первую очередь молодежи, женщинам, лицам с ограниченными возможностями, будут оказываться услуги по профессиональной переподготовке и трудоустройству. В этих целях будут задействованы возможности Центра профессионального обучения в городе Ташкенте, в котором будет осуществляться подготовка по профессиям машиностроения, электротехники, обслуживания автомобилей, а также базовых профессиональных колледжей для переподготовки и повышения квалификации безработных с учетом имеющихся вакантных рабочих мест. В 2014 году намечается активное привлечение безработных граждан к оплачиваемым общественным работам, особенно на строительстве объектов транспортной, придорожной и социальной инфраструктуры, жилья по типовым проектам в сельской местности. Совместно с хокимиятами районов и городов будет зарезервировано (квотировано) не менее 100 тыс. рабочих мест для трудоустройства инвалидов, многодетных матерей, родителей, в одиночку воспитывающих детей, жертв торговли людьми, трудовых мигрантов и других лиц, испытывающих трудности в поиске работы на рынке труда. Действенным методом содействия занятости являются ярмарки вакантных рабочих мест, цель которых — ознакомление граждан, ищущих работу, с предлагаемыми вакансиями, а также предоставление им наиболее полной информации о рынке труда, предприятиях, испытывающих потребность в работниках, возможностях трудоустройства, переобучения на основе имеющихся свободных рабочих мест. В 2014 году планируется организовать и провести 1 170 ярмарок вакантных рабочих мест с охватом всех районов и городов и с участием потенциальных работодателей, предприятий и организаций, имеющих вакансии, а также незанятого населения. На осуществление вышеуказанных мер районными и городскими центрами содействия занятости и социальной защиты населения в 2014 году предусматривается использовать 30,0 млрд сумов, включая содержание этих центров и их работников, осуществляющих трудоустройство, обучение и переподготовку безработных, их привлечение к выполнению оплачиваемых общественных работ, а также назначение и выплату пособий по безработице. Отдельное внимание в рамках реализации Программы отведено трудоустройству выпускников образовательных учреждений. В 2014 году намечено трудоустроить на создаваемые в рамках реализации Программы рабочие места, а также имеющиеся вакантные и резервируемые рабочие места около 500 тыс. выпускников профессиональных колледжей. В целях трудоустройства выпускников будут разработаны специальные мероприятия в разрезе каждого города и района, в реализации которых будут участвовать заинтересованные министерства и ведомства, органы государственного и хозяйственного управления, хокимияты, предприятия и организации. Комплексом мер предусматривается: повысить эффективность и реалистичность соблюдения условий трехсторонних договоров, заключаемых между предприятиями (работодателями), профессиональными колледжами, выпускниками и их родителями; более полно использовать льготы малым предприятиям, принимающим на работу выпускников профессиональных колледжей, установленные Указом Президента Республики Узбекистан от 28 июля 2010 года № УП-4232 «О дополнительных мерах по вовлечению выпускников образовательных учреждений в предпринимательскую деятельность»; проведение во всех областных центрах, крупных районах и городах специализированных ярмарок рабочих мест с участием потенциальных работодателей. Наряду с трудоустройством на рабочие места предусматривается продолжить практику выделения коммерческими банками льготных микрокредитов выпускникам профессиональных колледжей и вузов на организацию и ведение собственного предпринимательского дела. В соответствии с изменениями и дополнениями, внесенными в Трудовой кодекс Республики Узбекистан и Закон Республики Узбекистан «О занятости населения», будут задействованы новые возможности обеспечения занятости населения: через дополнительные гарантии по трудоустройству молодежи, окончившей средние специальные, профессиональные образовательные учреждения, выпускников высших учебных заведений, обучавшихся по государственным грантам, а также жертв торговли людьми; путем информирования органов по труду о высвобождении по инициативе работодателя молодежи, окончившей средние специальные, профессиональные образовательные учреждения, выпускников высших учебных заведений, обучавшихся по государственным грантам. VI. Мониторинг выполнения Программы и учет рабочих мест В целях обеспечения качественного выполнения утвержденных параметров создания рабочих мест в 2014 году будет организован системный и регулярный мониторинг реализации Программы в разрезе районов и городов страны, отраслей и конкретных предприятий с активным использованием электронной информационной системы Министерства труда и социальной защиты населения Республики Узбекистан. Мониторинг будет осуществляться в соответствии с Положением о порядке учета и ведения мониторинга созданных рабочих мест. Ход выполнения Программы будет анализироваться в режиме реального времени на конкретный период. Данный механизм позволит выявлять предприятия, отрасли, направления занятости, а также районы и города, в которых имеется отставание от утвержденных параметров создания рабочих мест до конца отчетного периода, и разрабатывать дополнительные меры, направленные на обеспечение безусловного выполнения параметров Программы в текущем отчетном периоде. Для обеспечения прозрачности информации о создаваемых рабочих местах Министерством труда и социальной защиты населения Республики Узбекистан совместно с Государственным комитетом Республики Узбекистан по статистике, согласно Положению по приведению в соответствие оперативных сведений и отчетов государственной статистики о созданных рабочих местах, а также выборочному изучению их достоверности, будет установлен контроль за достоверностью показателей вновь создаваемых рабочих мест в разрезе направлений и территорий, а также организован статистический учет выбытия рабочих мест с определением причин такого выбытия. Для этого планируется разработать и утвердить график совместного проведения в 2014 году выборочного изучения достоверности показателей создаваемых рабочих мест в разрезе направлений и территорий. Результаты проводимых проверок, а также мер, принимаемых по организации статистического учета выбытия рабочих мест с определением причин такого выбытия, будут рассматриваться на специальных совещаниях с участием ответственных руководителей от территорий. Министерством экономики Республики Узбекистан совместно с органами хозяйственного управления отраслей экономики и крупными предприятиями, Советом Министров Республики Каракалпакстан, хокимиятами областей и г. Ташкента будет осуществляться мониторинг создания рабочих мест исходя из параметров инвестиционных программ, программ развития промышленности, сферы услуг и сервиса, инфраструктуры, локализации и т. п. Советом Министров Республики Каракалпакстан, хокимиятами областей и г. Ташкента, их рабочими комиссиями будет регулярно, каждый месяц, на основе утвержденных адресных списков и сетевых графиков рассматриваться ход выполнения территориальных программ создания рабочих мест и обеспечения занятости населения с принятием соответствующих мер. На основе анализа и мониторинга выполнения Программы создания рабочих мест и обеспечения занятости населения будет ежемесячно вноситься в Кабинет Министров Республики Узбекистан на рассмотрение обобщенная информация с указанием имеющихся отставаний, их причин, а также выработкой конкретных предложений, которые будут обсуждаться на специальных совещаниях в Кабинете Министров Республики Узбекистан с участием руководителей ответственных министерств и ведомств, органов хозяйственного управления, хокимиятов и крупных предприятий. Результаты мониторинга Программы создания рабочих мест и обеспечения занятости населения на 2014 год будут регулярно рассматриваться на заседаниях коллегии Министерства труда и социальной защиты населения Республики Узбекистан, специальных совещаниях в министерстве и его территориальных управлениях, по итогам которых в хокимияты всех уровней и органы хозяйственного управления отраслей экономики будут направляться предложения для принятия необходимых мер по обеспечению реализации Программы. (Ведомости палат Олий Мажлиса Республики Узбекистан, 2013 г., № 12, ст. 369) |
Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Senatining Qarori 2014-yilda ish oʻrinlari tashkil etish va aholi bandligini taʼminlash dasturi toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Senati qaror qiladi: 1. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Qonunchilik palatasining 2013-yil 20-noyabrdagi “2014-yilda ish oʻrinlari tashkil etish va aholi bandligini taʼminlash dasturi toʻgʻrisida”gi 744–II-sonli qarori maʼlumot uchun qabul qilinsin. 2. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan kiritilgan 2014-yilda ish oʻrinlari tashkil etish va aholi bandligini taʼminlash dasturi tasdiqlansin (ilova qilinadi). 3. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi: 2014-yilda Oʻzbekiston Respublikasida 983,6 mingta ish oʻrni tashkil etilishi boʻyicha amaliy choralar koʻrsin; kuch-gʻayratni demografik omilni va mehnat bozoridagi vaziyatni, hududlar va iqtisodiyot tarmoqlarini ijtimoiy-iqtisodiy rivojlantirishning ustuvor yoʻnalishlarini hisobga olib qabul qilingan 2014-yilda ish oʻrinlari tashkil etish va aholi bandligini taʼminlash dasturi roʻyobga chiqarilishini taʼminlashga qaratsin; Oʻzbekiston Respublikasining 2014-yilgi investitsiya dasturi, “2011 — 2015-yillarda Oʻzbekiston Respublikasi sanoatini rivojlantirishning ustuvor yoʻnalishlari toʻgʻrisida”gi dastur, 2012 — 2016-yillarda Oʻzbekiston Respublikasida xizmat koʻrsatish sohasini rivojlantirish dasturi, 2011 — 2013-yillarda sanoat kooperatsiyasi asosida tayyor mahsulotlar, butlovchi buyumlar va materiallar ishlab chiqarishni mahalliylashtirishni kuchaytirish dasturi, iqtisodiyot tarmoqlarini modernizatsiya qilish, texnik va texnologik jihatdan qayta jihozlash dasturlari, ijtimoiy-iqtisodiy va industrial rivojlantirishning hududiy dasturlariga, mintaqaviy investitsiya dasturlariga muvofiq, 2014-yil uchun koʻzda tutilgan, ish oʻrinlari tashkil etishni oʻz ichiga olgan tadbirlarning ogʻishmay bajarilishini taʼminlasin. 4. Mahalliy davlat hokimiyati organlari: 2014-yilda ish oʻrinlari tashkil etish va aholi bandligini taʼminlash dasturining prognoz parametrlari tegishli hududlarda samarali bajarilishini kichik biznes va xususiy tadbirkorlikning rolini oshirishga, uy mehnati, oilaviy tadbirkorlik, hunarmandchilikni rivojlantirishga, yoshlarni tadbirkorlik faoliyatiga jalb etishga alohida eʼtibor bergan holda taʼminlasin; tashkil etilayotgan ish oʻrinlarining saqlanib qolinishi va barqaror amal qilishini, oliy va oʻrta maxsus, kasb-hunar taʼlimi muassasalarining bitiruvchilari egallagan mutaxassisliklariga muvofiq, ayollar, nogironlar hamda aholining ijtimoiy qoʻllab-quvvatlashga muhtoj boʻlgan boshqa toifalari ishga joylashtirilishini taʼminlasin. 5. Oʻzbekiston Respublikasi Mehnat va aholini ijtimoiy muhofaza qilish vazirligi (A. Xaitov): Oʻzbekiston Respublikasi Davlat statistika qoʻmitasi (B. Toʻrayev) bilan birgalikda yoʻnalishlar va hududlar kesimida yangi tashkil etilayotgan ish oʻrinlari koʻrsatkichlarining ishonchliligi ustidan nazorat oʻrnatsin; Oʻzbekiston Respublikasi Iqtisodiyot vazirligi (G. Saidova), manfaatdor vazirliklar, idoralar, xoʻjalik birlashmalari, yirik korxonalar, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar, Toshkent shahar, tumanlar va shaharlar hokimliklari bilan birgalikda 2014-yilda ish oʻrinlari tashkil etish va aholi bandligini taʼminlash dasturining bajarilishi ustidan tizimli monitoringni taʼminlasin; ishsizlarni, birinchi navbatda yoshlarni, xotin-qizlarni, imkoniyati cheklangan shaxslarni ishga joylashtirish boʻyicha, jumladan ularni kasbiy qayta tayyorlash, haq toʻlanadigan jamoat ishlariga, ayniqsa transport, yoʻl yoqasi va ijtimoiy infratuzilma obyektlari qurilishiga, qishloq joylarda namunaviy loyihalar boʻyicha uy-joylar qurilishiga yuborish, shuningdek boʻsh ish oʻrinlari yarmarkalarini oʻtkazish yoʻli bilan amaliy chora-tadbirlar koʻrsin. 6. Oʻzbekiston Respublikasi Iqtisodiyot vazirligi (G.Saidova) manfaatdor vazirliklar, idoralar, xoʻjalik birlashmalari, yirik korxonalar, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar, Toshkent shahar, tumanlar va shaharlar hokimliklari bilan birgalikda investitsiya dasturlari, “2011 — 2015-yillarda Oʻzbekiston Respublikasi sanoatini rivojlantirishning ustuvor yoʻnalishlari toʻgʻrisida”gi dastur, 2012 — 2016-yillarda Oʻzbekiston Respublikasida xizmat koʻrsatish sohasini rivojlantirish dasturi, 2011 — 2013-yillarda sanoat kooperatsiyasi asosida tayyor mahsulotlar, butlovchi buyumlar va materiallar ishlab chiqarishni mahalliylashtirishni kuchaytirish dasturi, iqtisodiyot tarmoqlarini modernizatsiya qilish, texnik va texnologik jihatdan qayta jihozlash dasturlari parametrlaridan kelib chiqib, ish oʻrinlari tashkil etilishining monitoringini taʼminlasin. 7. Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki (F. Mullajonov) tijorat banklari bilan birgalikda kichik biznes va xususiy tadbirkorlik subyektlariga, ayniqsa mehnat bozoridagi vaziyat keskin boʻlib turgan uzoq qishloq joylarda ish oʻrinlari tashkil etilishini nazarda tutadigan loyihalarni moliyalashtirish uchun, shu jumladan kasb-hunar kollejlari bitiruvchilariga tadbirkorlik faoliyatini tashkil etish uchun beriladigan kredit resurslari koʻpaytirilishini taʼminlasin. 8. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy va oʻrta maxsus taʼlim vazirligining Oʻrta maxsus, kasb-hunar taʼlimi markazi (U. Salimov) Oʻzbekiston Respublikasi Mehnat va aholini ijtimoiy muhofaza qilish vazirligi (A. Xaitov), manfaatdor vazirliklar, idoralar, xoʻjalik birlashmalari, yirik korxonalar, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar, Toshkent shahar, tumanlar va shaharlar hokimliklari bilan birgalikda kasb-hunar kollejlari bitiruv kurslarining oʻquvchilarini aniq korxonalarga biriktirish boʻyicha kompleks choralarni roʻyobga chiqarsin, korxonalar (ish beruvchilar), kasb-hunar kollejlari, bitiruvchilar va ularning ota-onalari oʻrtasida tuziladigan uch tomonlama shartnomalarning samaradorligini hamda ularning shartlariga amalda rioya etilishini kuchaytirsin. 9. Qoraqalpogʻiston Respublikasi Joʻqorgʻi Kengesi, xalq deputatlari viloyatlar, Toshkent shahar, tumanlar va shaharlar Kengashlari 2014-yilda ish oʻrinlari tashkil etish va aholi bandligini taʼminlash dasturining ish oʻrinlari tashkil etishning tegishli hududiy parametrlari bajarilishiga doir qismini ijro etishning borishini muntazam ravishda oʻz sessiyalarida koʻrib chiqsinlar, tasdiqlangan parametrlardan orqada qolingan taqdirda ish oʻrinlari tashkil etishning prognoz koʻrsatkichlarini soʻzsiz taʼminlashga yoʻnaltirilgan qoʻshimcha choralarni koʻrsinlar. 10. Ushbu qaror ijrosini taʼminlash uchun Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasiga yuborilsin. 11. Ushbu qaror qabul qilingan kundan eʼtiboran kuchga kiradi. Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Senatining Raisi I. SOBIROV Toshkent sh., 2013-yil 12-dekabr, SQ-401-II-son Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Senatining 2013-yil 12-dekabrdagi SQ-401–II-sonli qaroriga ILOVA 2014-yilda ish oʻrinlari tashkil etish va aholi bandligini taʼminlash DASTURI Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti I.A. Karimov Vazirlar Mahkamasining 2013-yil 18-yanvardagi majlisida ish oʻrinlari tashkil etish va mamlakat aholisi bandligini taʼminlashni ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanishning eng muhim ustuvor masalasi hamda xalqimizning yashash darajasi va sifati yuksalishining zarur sharti sifatida belgilab berdi. 2014-yilda ish oʻrinlari tashkil etish va aholi bandligini taʼminlash dasturi (bundan buyon matnda Dastur deb yuritiladi) Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2013-yil 16-iyuldagi majlisining 3-sonli bayonnomasiga (9-band) muvofiq tumanlar va shaharlar kesimida, mehnat bozori ehtiyojini hisobga olgan holda, iqtisodiyot tarmoqlari va sohalarini, mamlakatimiz hududlarini rivojlantirish dasturlariga mos ravishda ishlab chiqildi. Dastur yangi obyektlarni ishga tushirish, ishlab chiqarishni modernizatsiyalash, qayta jihozlash va amal qilib turgan ishlab chiqarish quvvatlaridan yanada toʻla foydalanish, kichik biznesni, asosan sanoatda, qurilishda, xizmatlar koʻrsatish va servis sohalarida jadal rivojlantirish, infratuzilma, kommunikatsiya va uy-joy qurilishi koʻlamini, uy mehnati shakllarining imkoniyatlarini kengaytirish, ishlamayotgan korxonalar faoliyatini tiklash hisobiga ish oʻrinlarini tashkil etish va aholi bandligini taʼminlashga qaratilgan. Ish oʻrinlari tashkil etish parametrlari investitsiya dasturi, hududlar va tarmoqlarni rivojlantirish, korxonalarni modernizatsiyalash va texnologik jihatdan yangilash, ishlab chiqarishni mahalliylashtirish, qishloq xoʻjaligi mahsulotlarini qayta ishlashni chuqurlashtirish, transport va kommunikatsiya qurilishi, ijtimoiy va bozor infratuzilmasini jadal rivojlantirish dasturlari hamda boshqalar bilan oʻzaro bogʻlangan. Dastur xalq deputatlari tuman va shahar Kengashlari deputatlarining bevosita ishtirokida ishlab chiqildi uning asosiy yoʻnalishlari, ustuvor jihatlari va ish oʻrinlari tashkil etish va aholi bandligini taʼminlash mexanizmlari ish beruvchilar va tadbirkorlik subyektlari oʻrtasida keng jamoatchilik muhokamasi tashkil etildi. Dastur: 1) ish oʻrinlari tashkil etish va aholi bandligini taʼminlashning maqsad va vazifalarini; 2) 2013-yil yanvar — sentyabr oylarida ish oʻrinlari tashkil etish va aholi bandligini taʼminlash hududiy va tarmoqlar dasturlarining amalga oshirilishi natijalarini; 3) 2014-yilda ish oʻrinlariga boʻlgan ehtiyojni; 4) 2014-yilda barcha tuman va shaharlarda ish oʻrinlari tashkil etish hamda aholi bandligini taʼminlashning parametrlari va asosiy yoʻnalishlarini; 5) band boʻlmagan aholini va kasb-hunar kollejlari bitiruvchilarini ishga joylashtirishga qaratilgan chora-tadbirlarni; 6) Dastur bajarilishining monitoringi va ish oʻrinlari hisobga olinishini oʻz ichiga olgan. I. Dasturning maqsadi va vazifalari Dasturning maqsadi hududlar va iqtisodiyot tarmoqlarining ish oʻrinlarini tashkil etish boʻyicha salohiyatini ishga solish, demografik omillar va iqtisodiyotdagi tarkibiy oʻzgartirishlarni hisobga olgan holda mehnat resurslaridan oqilona foydalanish, bandlik va tadbirkorlikning samarali shakllarini rivojlantirishga har tomonlama koʻmaklashish yoʻli bilan aholi bandligini taʼminlash boʻyicha kompleks va oʻzaro bogʻliq chora-tadbirlarni amalga oshirishdan iborat. Dasturning asosiy vazifalari quyidagilardir: 2014-yilda mehnat bozorining ehtiyoji asosida hamda mamlakat hududlari va iqtisodiyot tarmoqlarini rivojlantirish boʻyicha qabul qilingan barcha dasturiy hujjatlarni amalga oshirishni hisobga olgan holda ish oʻrinlari tashkil etish jarayonlarini ragʻbatlantirish; hududlar va iqtisodiyot tarmoqlarining ish oʻrinlari tashkil etish va ularning barqaror faoliyatini taʼminlash borasidagi salohiyatidan foydalanish samaradorligini yanada oshirish; mehnat bozorida tanglikning oldini olishning taʼsirchan vositasi sifatida, ayniqsa kichik biznesda, kasanachilik va oilaviy tadbirkorlikda bandlikni taʼminlashning samarali shakllarini rivojlantirish; ishsiz va band boʻlmagan aholini, birinchi navbatda, yoshlar va xotin-qizlarni ishga joylashtirish, kasbiy qayta tayyorlash va ijtimoiy himoya yoʻli bilan mehnat bozorida faol va aniq maqsadli chora-tadbirlarni amalga oshirish; Dastur amalga oshirilishining mamlakat tuman va shaharlari, tarmoqlar va aniq korxonalar kesimida tizimli monitoringi va tahlili, zarur boʻlganda, 2014-yilda ish oʻrinlari tashkil etishning tasdiqlangan parametrlari soʻzsiz bajarilishini taʼminlash boʻyicha tegishli choralar qabul qilish. 2014-yilda ish oʻrinlari tashkil etish va aholi bandligini taʼminlashning prognoz parametrlari va yoʻnalishlari quyidagilarga yoʻnaltirilgan: “2011 — 2015-yillarda Oʻzbekiston Respublikasi sanoatini rivojlantirishning ustuvor yoʻnalishlari toʻgʻrisida”gi dasturni, iqtisodiyot tarmoqlarini modernizatsiyalash va qayta jihozlash dasturlarini, 2011 — 2013-yillarda sanoat kooperatsiyasi asosida tayyor mahsulotlar, butlovchi buyumlar va materiallar ishlab chiqarishni mahalliylashtirishni kuchaytirish dasturiga muvofiq, investitsiya dasturlarini amalga oshirish bilan aholining, shu jumladan iqtisodiyotning zamonaviy industrial tarmoqlarida bandligini oshirish; ish oʻrinlari tashkil etishda ayniqsa, eng qulay ishbilarmonlik muhitini yaratish, kichik biznesga kredit va moddiy xomashyo resurslarini ajratish boʻyicha qabul qilingan qonun hujjatlari, isteʼmol tovarlari ishlab chiqarishni kengaytirish dasturlariga muvofiq oilaviy tadbirkorlik, hunarmandchilikni rivojlantirish hisobiga kichik biznesning rolini yanada oshirish; bandlikning hududiy tarkibini takomillashtirish, hududiy ijtimoiy-iqtisodiy va sanoatni rivojlantirish dasturlarini, xizmat koʻrsatish va servis sohasini rivojlantirish, qishloq joylarda shaxsiy uy-joylar qurish va qurilish-pudrat ishlari, koʻp tarmoqli fermer xoʻjaliklarini yanada rivojlantirish va qishloq xoʻjaligi ishlab chiqarishlarini modernizatsiyalash dasturlarini amalga oshirish orqali mehnat bozorida ishchi kuchiga talab va taklifning muvozanatini taʼminlash; aholini infratuzilma loyihalari va obodonlashtirish ishlarini amalga oshirishga, shu jumladan “2011 — 2015-yillarda infratuzilmani, transport va kommunikatsiya qurilishini rivojlantirishni jadallashtirish toʻgʻrisida”gi dastur, obodonlashtirish va infratuzilma loyihalarini rivojlantirish boʻyicha hududiy dasturlarini amalga oshirish doirasida haq toʻlanadigan jamoat ishlariga jalb etish; tashkil etilayotgan ish oʻrinlarining saqlanib qolishini va barqaror faoliyat koʻrsatishini taʼminlash, taʼlim muassasalarining, avvalo kasb-hunar kollejlari bitiruvchilarini, shuningdek xotin-qizlar, nogironlar va boshqa ijtimoiy muhofazaga muhtoj aholi toifalarini ishga joylashtirish. Dastur “Aholini ish bilan taʼminlash toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonuni talablariga, aholi bandligini taʼminlash sohasida amalga oshirilayotgan tegishli maqsadli dasturlar davlat siyosatining tamoyillariga va xalqaro standartlarga muvofiq ishlab chiqilgan. Kelgusi yil va undan keyingi davrlarda dunyoda 600 mln ish oʻrni tashkil etilishi zarur, shundan 40 mln ga yaqin ish oʻrinlari birinchi marotaba mehnat bozoriga kirib kelayotganlar uchun. Buning uchun mamlakatlarga quyidagilarni amalga oshirish tavsiya etilgan: Xalqaro mehnat tashkilotining maʼlumotlariga koʻra, jahon moliyaviy-iqtisodiy inqirozi natijasida dunyo boʻyicha ishsizlar soni 27 mln kishiga koʻpayganligi munosabati bilan mehnatga boʻlgan ehtiyojning oshib borishini koʻzda tutgan holda mehnat bozorida faol siyosat olib borish, toʻgʻridan toʻgʻri ish oʻrinlarini tashkil etish va mavjudlarini saqlab qolish; yoshlarning bandligiga, ularni mehnat bozoriga moʻljallangan kasb-hunarga oʻqitish tizimini yanada takomillashtirishga koʻmaklashish, ularni tadbirkorlik faoliyatiga jalb qilish, keyingi 5 yilda dunyoda yoshlar oʻrtasida ishsizlik 4 mln kishiga yoki har yili oʻrtacha 800 ming kishiga koʻpaygani sababli ishlayotgan yoshlarning ijtimoiy himoyasini va mehnat kafolatlarini taʼminlash. Xalqaro mehnat tashkilotining yuqorida qayd etilgan tavsiyalari Oʻzbekistonda aholi bandligini taʼminlash, mehnat bozorini boshqarish boʻyicha qabul qilingan chora-tadbirlariga, 2014-yilda ish oʻrinlari tashkil etish va aholi bandligini taʼminlash dasturining maqsad va vazifalariga mos keladi. II. 2013-yil yanvar — sentyabr oylarida ish oʻrinlari tashkil etish va aholi bandligini taʼminlash dasturining amalga oshirilishi natijalari 2013-yilda ish oʻrinlari tashkil etish va aholi bandligini taʼminlash dasturining tasdiqlangan parametrlariga muvofiq 972,7 mingta ish oʻrni tashkil etish koʻzda tutilgan. Joriy yilning yanvar — sentyabr oylarida 776,2 mingta (shu davr prognoziga nisbatan 103,6%) yoki yillik parametrlarga nisbatan 79,8% ish oʻrni tashkil etildi. Bundan tashqari, Toshkent shahrida tasdiqlangan qoʻshimcha aholi bandligini taʼminlash boʻyicha chora-tadbirlar hisobiga 57,2 mingta ish oʻrni tashkil etilgan. Shunday qilib, hisobot davrida jami 833,4 mingta ish oʻrni tashkil etilgan. Qishloq joylarda 488,3 mingta ish oʻrni tashkil etildi. Aholi bandligini taʼminlash va ish oʻrinlari tashkil etish boʻyicha muammolarning izchil yechimiga yoʻnaltirilgan tizimli chora-tadbirlarning amalga oshirilishi natijasida 2013-yilning yanvar — sentyabr oylarida iqtisodiyotda band boʻlganlar soni 2,5% ga oshdi va 12,5 mln kishiga yetdi. Bandlikning eng yuqori oʻsish surʼatlari qurilishda (103,3%), savdo va umumiy ovqatlanishda (103,1%), transport va aloqada (102,8%) qayd etildi. Quyidagi asosiy yoʻnalishlarda aniq tadbirlarning amalga oshirilishi tasdiqlangan prognoz parametrlarining bajarilishiga koʻmaklashadi: birinchidan, faol investitsiya siyosatini olib borish, iqtisodiyotning yetakchi tarmoqlari korxonalarini texnik va texnologik jihatdan qayta jihozlash va yangilash 64,6 mingta ish oʻrni tashkil etishga sharoit yaratdi. Xususan, “Oʻzbekyengilsanoat” kompaniyasida (4 073 ta ish oʻrni), “Oʻzbekenergo” (1 434 ta ish oʻrni), “Oʻzbekiston temir yoʻllari” (1 010 ta ish oʻrni), “Oʻzbekneftgaz” (851 ta ish oʻrni), “Oʻzdonmahsulot” (795 ta ish oʻrni), “Oʻzavtosanoat” (834 ta ish oʻrni), “Oʻzeltexsanoat”(694 ta ish oʻrni) tashkil etildi. “2011 — 2015-yillarda Oʻzbekiston Respublikasi sanoatini rivojlantirishning ustuvor yoʻnalishlari toʻgʻrisida”gi dastur doirasida joriy yilning yanvar — sentyabr oylarida amalga oshirilgan, mavjud quvvatlarni modernizatsiyalash hamda yangi ishlab chiqarish quvvatlarini ishga tushirish boʻyicha 167 ta loyihaning roʻyobga chiqarilishi, shu jumladan yengil sanoatda 19 ta yirik loyihaning, farmatsevtikada 15 ta, neftgaz sanoatida 11 ta, avtomobil va elektrotexnika sohalarining har birida 10 ta, paxta tozalash sanoatida 8 ta, charm-poyabzal va don mahsulotlari sanoatining har birida 6 tadan loyihalarning amalga oshirilganligi bunga imkon yaratdi. Xususan, “Toshkent viloyatida toʻqimachilik kompleksini tashkil etish”, “Story Max Invest” MChJ qoʻshma korxonasida “Gaz-beton ishlab chiqarishni tashkil etish”, “Bekobodsement” OAJda quruq usulda sement ishlab chiqarishning yangi liniyasini qurgan holda mavjud ishlab chiqarishni modernizatsiyalash”, “Muborak gazni qayta ishlash zavodida chiqib ketayotgan quvvatlarni qoplash” va boshqa shu kabi yirik investitsiya loyihalari amalga oshirildi. Mahalliy isteʼmol mollari ishlab chiqarishni ragʻbatlantirish maqsadida ishlab chiqaruvchi korxonalarga texnologik uskunalar xarid qilish va aylanma mablagʻlarni toʻldirish uchun 2 116,6 mlrd soʻm miqdorida kreditlar ajratildi. Natijada televizorlar, energiyani tejovchi lampalar, oʻsimlik moyi va sariyogʻ, sutli mahsulotlar, meva-sabzavot konservalari va boshqalarni ishlab chiqarish hajmi sezilarli oshdi. Yengil sanoat korxonalarida tikuv-trikotajning 36 ta yangi turi va 68 ta tayyor tikuv-trikotaj modeli chiqarildi, “Navoiy” erkin industrial iqtisodiy zona hududida avtomobil gaz ballonlari, oʻzgaruvchan armatura va polimer mahsulotlar ishlab chiqaruvchi 2 ta yangi korxona ishga tushirildi. 76 turdagi yangi mahalliylashtirilgan mahsulotni, shu jumladan paxta terish mashinalari, nasoslar, sintetik kompleks iplar, havo, moy va yoqilgʻi filtrlari, bolalar oʻyinchoqlari, yuvish vositalari, akkumulyator bloklari, yer usti transporti uchun xavfsiz oynalar, mikrotoʻlqinli pechlar va boshqalarni ishlab chiqarish oʻzlashtirildi. Ikkinchidan, kichik biznes va xususiy tadbirkorlikning jadal rivojlantirilishi, eng qulay ishbilarmonlik muhiti yaratilishi jami 404,8 mingta ish oʻrni, shundan 314,2 mingtasi kichik korxonalarda va 90,6 mingtasi yakka tartibdagi tadbirkorlik sohasida tashkil etilishini taʼminladi. Joriy yilning yanvar — sentyabr oylarida tumanlarda mahalliy xomashyoni qayta ishlashga asoslangan, koʻp mehnat talab qiluvchi korxonalarni rivojlantirish boʻyicha chora-tadbirlarning amalga oshirilishi kichik korxonalar va mikrofirmalarda ish oʻrinlari tashkil etishga katta taʼsir koʻrsatdi. Kichik biznesni rivojlantirish uchun eng qulay ishbilarmonlik muhitini shakllantirish boʻyicha tegishli choralarning amalga oshirilishi doirasida joriy yilning yanvar — sentyabr oylarida tadbirkorlik subyektlariga yer maydonlari ajratish, ularni elektr tarmoqlariga ulash mexanizmlarini takomillashtirishga, tadbirkorlarning huquqiy himoyasini kuchaytirish va boshqa shu kabi masalalarga yoʻnaltirilgan qator qonunlar va normativ-huquqiy hujjatlar qabul qilindi. Natijada sanoat sohasidagi kichik korxonalarda (asosan tikuv va poyabzal mahsulotlari, tayyor oziq-ovqat mahsulotlari, qurilish materiallari ishlab chiqarish, qishloq xoʻjaligi xomashyosini qayta ishlashda) 57,8 mingta ish oʻrni, qurilishda (shu jumladan uy-joylarni qurish va taʼmirlash ishlarida) — 57,3 mingta ish oʻrni tashkil etildi. Aholi daromadlari va xarid qobiliyatining oʻsishi natijasida kichik biznesda tashkil etilgan ish oʻrinlarining asosiy qismi xizmat koʻrsatish va servis sohasiga (199,1 mingdan ortiq yoki 63%) toʻgʻri keladi. Bunga, shuningdek Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2013-yil 17-apreldagi “2013 — 2016-yillarda qishloq joylarida xizmat koʻrsatish va servis sohalarini jadal rivojlantirish boʻyicha qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida”gi PQ-1957-sonli qaroriga muvofiq qishloq joylarda aloqa va axborotlashtirish, kompyuter dasturlash (elektron taʼlimni hisobga olgan holda), moliyaviy (bank, sugʻurta, lizing), transport (logistika), qurilish (bino va inshootlar qurish va taʼmirlash), maishiy, qishloq xoʻjaligi xizmatlari, shuningdek savdo, umumiy ovqatlanish, avtomobil va texnikalarni taʼmirlash hamda ularga xizmat koʻrsatish va boshqa xizmatlarning jadal rivojlantirilishi imkon yaratdi. Shu bilan bir vaqtda, asosan savdo va xizmat koʻrsatish sohalarida yakka tartibdagi tadbirkorlikni rivojlantirish hisobiga, shu jumladan Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2012-yil 25-dekabrdagi “Oʻzbekiston Respublikasining 2013-yilgi asosiy makroiqtisodiy koʻrsatkichlari prognozi va davlat budjeti parametrlari toʻgʻrisida”gi PQ-1887-sonli qaroriga muvofiq mazkur soha uchun soliq toʻlovlarining belgilangan qiymatlari oʻrnatilishi 90,6 ming kishining bandligi taʼminlandi. Kichik biznesda ish oʻrinlari tashkil etish uchun joriy yilning yanvar — sentyabr oylarida tijorat banklari tomonidan 5 607,5 mlrd soʻm kredit ajratildi yoki koʻzda tutilganga nisbatan 1,4 baravar koʻp. Bunda Toshkent shahri (1 983,6 mlrd soʻm) bilan bir qatorda, kreditlarning salmoqli qismi Andijon (369,7 mlrd soʻm), Samarqand (433,8 mlrd soʻm), Toshkent (385,4 mlrd soʻm), Fargʻona (385,1 mlrd soʻm) viloyatlarida ajratildi. Shunday qilib, kichik korxonalarda tashkil etilgan 314,2 mingta ish oʻrnining aksariyat qismi Toshkent shahriga (22,6%), Toshkent (8,6%), Samarqand (8,5%), Andijon (8,1%), Fargʻona (7,1%) va Qashqadaryo (7,1%) viloyatlariga toʻgʻri keladi. Uchinchidan, uy mehnatining barcha shakllarini, avvalo, korxonalar bilan mehnat shartnomalari boʻyicha kooperatsiya asosida, shuningdek hunarmandchilik va oilaviy tadbirkorlik sohalarining rivojlantirilishi 181,8 ming kishining, asosan xotin-qizlarning va imkoniyati cheklangan shaxslarning ishga joylashishiga imkon yaratdi. Joriy yilning yanvar — sentyabr oylarida kasanachilar bilan ishlab chiqarish va mehnat munosabatlariga sanoat, qurilish, transport, aloqa, xizmat koʻrsatish sohalarining 5 mingdan ortiq korxonasi jalb etildi, ularda kasanachilar bilan mehnat shartnomalari asosida kooperatsiyada 45,0 ming kishining bandligi taʼminlandi. Shu bilan birga, joriy yilning yanvar — sentyabr oylarida charm va sopoldan badiiy buyumlar yasash, qoʻlda gilam toʻqish, kulolchilik, yogʻoch, ganch oʻymakorligi va boshqa shu kabi hunarmandchilik faoliyati turlarining rivojlantirilishi hisobiga 136,8 ming kishi uy mehnatiga jalb etildi. Ushbu maqsadlarga, xususan, oilaviy biznes asosida amalga oshiriladigan xotin-qizlarning tadbirkorlik faoliyatini qoʻllab-quvvatlashga tijorat banklari tomonidan joriy yilning yanvar — sentyabr oylarida 499,5 mlrd soʻmdan ortiq yoki koʻzda tutilgandan 15,6 % koʻp kreditlar ajratildi. Uy mehnati, oilaviy tadbirkorlik va hunarmandchilikni rivojlantirishni ragʻbatlantirish va qoʻllab-quvvatlash boʻyicha koʻrilgan chora-tadbirlar band boʻlmagan xotin-qizlar, yoshlar, nogironlar uchun ish oʻrinlariga ehtiyoj yuqori boʻlgan mintaqalarda — Namangan (23,3 mingta ish oʻrni), Fargʻona (21,1 mingta ish oʻrni), Andijon (19,2 mingta ish oʻrni), Qashqadaryo (19,2 mingta ish oʻrni), Buxoro (15,4 mingta ish oʻrni), Xorazm (15,1 mingta ish oʻrni) va Samarqand (12,8 mingta ish oʻrni) viloyatlarida ish oʻrinlari tashkil etish imkonini berdi. Toʻrtinchidan, qishloq xoʻjaligini va unga kiruvchi tarmoqlar hamda ishlab chiqarish komplekslarini modernizatsiyalash, fermer va dehqon xoʻjaliklarining rivojlantirilishi va kengaytirilishi 107,4 mingdan ortiq kishi bandligini taʼminladi. Mamlakat boʻyicha joriy yil boshidan buyon chorvachilik xoʻjaliklarida 8 463 ta ish oʻrni (bunga tijorat banklarining 170,2 mlrd soʻmlik krediti ajratildi), parrandachilik xoʻjaliklarida 9 503 ta (58,5 mlrd soʻm ajratildi), baliqchilik xoʻjaliklarida 1 970 ta va asalarichilik xoʻjaliklarida 1 423 ta ish oʻrni (22 mlrd soʻm ajratildi) tashkil etildi. Qishloq xoʻjaligi mahsulotlari ishlab chiqarish hajmini kengaytirish maqsadida 251,8 ming gektarga sabzavotlar, 82,4 ming gektarga kartoshka, 60 ming gektarga poliz ekinlari ekildi, 4,9 ming gektar maydonda yangi bogʻlar barpo etildi, 3,3 ming gektar intensiv bogʻlar va 4,8 ming gektar uzumzorlar yaratildi, shaxsiy tomorqa xoʻjaliklarida 384 gektar maydonda 22,7 mingta issiqxona tashkil etildi. Qayd etilganlarning barchasi fermer va dehqon xoʻjaliklarida sabzavot-poliz mahsulotlari ishlab chiqarish va qayta ishlashni kengaytirish, boshqa tovarlar ishlab chiqarishni tashkil etish va xizmatlar koʻrsatishni rivojlantirish hisobiga 86 mingdan ortiq kishining bandligini taʼminlashga imkon berdi. Beshinchidan, transport va kommunikatsiya qurilishini, infratuzilma obyektlari izchil rivojlantirilishi 61,4 mingta ish oʻrni tashkil etishga sharoit yaratdi. Bunda avtomobil yoʻllari va temir yoʻllarni, kommunal xoʻjaligi obyektlarini qurish va rekonstruksiya qilish, shuningdek yoʻl yoqasi infratuzilmasi va servisini rivojlantirish kabi ishlarning bajarilishi doirasida ishlab chiqarish infratuzilmasida 27,1 mingdan ortiq ish oʻrni tashkil etildi. Shu bilan birga, ijtimoiy infratuzilmaning rivojlantirilishi 20,9 mingta ish oʻrni tashkil etish imkonini berdi, xususan, faqatgina ishga tushirilgan sogʻliqni saqlash obyektlarida (xususiy klinika, dorixona va shu kabilar) 2,2 mingdan ortiq ish oʻrni tashkil etildi. Bozor infratuzilmasi obyektlarida esa (sugʻurta va investitsiya kompaniyalari, tijorat banklari va boshqalarning filiallarida) 13,4 mingdan ortiq ish oʻrni tashkil etilishi taʼminlandi. Joriy yilning yanvar — sentyabr oylarida 318 km avtomobil yoʻllarini, jumladan Toshkent — Oʻsh avtoyoʻlining Qoʻqon shahridan aylanib oʻtadigan 15 km qismini, Toshkent shahrini aylanib oʻtadigan yoʻlning 8 km yangi yoʻnalishini, Gʻuzor — Buxoro — Nukus — Beynov avtoyoʻlining 130 km qismini qurish va rekonstruksiya qilish ishlarining yakunlanishi infratuzilma obyektlarida ish oʻrinlari tashkil etishga imkon yaratdi. Bundan tashqari, Oʻzbekiston milliy avtomagistrali boʻylab yoʻl boʻyi infratuzilmasi va servisining 25 ta obyektida qurilish-montaj ishlari boshlandi. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2010-yil 21-dekabrdagi “2011 — 2015-yillarda infratuzilmani, transport va kommunikatsiya qurilishini rivojlantirishni jadallashtirish toʻgʻrisida”gi PQ-1446-sonli qarorini amalga oshirish doirasida, joriy yilning yanvar — sentyabr oylarida “Oʻzbekiston temir yoʻllari” DATK loyihalari boʻyicha 256,5 mln dollar kapital qoʻyilmalar oʻzlashtirildi, 182 km temir yoʻllarda taʼmirlash ishlari bajarildi. Maroqand — Qarshi va Qarshi — Termiz temir yoʻl qismlarini elektrlashtirish boʻyicha 31,5 mln dollarlik ishlar bajarildi. Angren — Pop yoʻnalishida yangi elektrlashtirilgan temir yoʻlni qurish ishlari olib borilmoqda. Aholini sifatli ichimlik suvi bilan taʼminlashni yaxshilash maqsadida joriy yilning boshidan buyon 2 088,9 km, jumladan qishloq joylarda — 1 857,7 km suv quvurlari tarmogʻi ishga tushirildi. Budjetdan tashqari jamgʻarmalar mablagʻlaridan 211 ta umumtaʼlim maktabi, 39 ta kasb-hunar kolleji, 4 285 oʻrinli tibbiyot muassasalari hamda 81 ta bolalar sporti obyektlari ishga tushirildi. Oltinchidan, toʻxtab qolgan korxonalarning, shu jumladan tijorat banklari balansiga qabul qilingan bankrot korxonalar, shu jumladan Oʻzbekiston Respublikasi Tashqi iqtisodiy faoliyat milliy banki tomonidan balansga qabul qilingan 31 ta korxonada, “Asakabank”ning 3 ta korxonasida, “Oʻzsanoatqurilishbank”ning 4 ta korxonasida hamda “Ipoteka-bank”, “Turonbank”, “Agrobank” va “Kapitalbank” balansiga qabul qilingan 2 ta korxonada ishlab chiqarish faoliyatining tiklanishi 13,4 mingta ish oʻrnini tashkil etish imkonini berdi. Tijorat banklari balansidagi toʻxtab qolgan va kam quvvatli korxonalar faoliyatini modernizatsiyalash hamda tiklashga 246,4 mlrd soʻm hajmida investitsiya kiritildi. Toʻxtab qolgan korxonalarni moliyaviy sogʻlomlashtirish hisobiga ish oʻrinlarini tiklash ishlari Toshkent shahrida (3 132 ta ish oʻrni), Sirdaryo (2 083 ta ish oʻrni ), Samarqand (1 066 ta ish oʻrni , Toshkent (1 051 ta ish oʻrni) va Namangan (957 ta ish oʻrni) viloyatlarida faol amalga oshirildi. Dastur bajarilishining monitoringi. Oʻzbekiston Respublikasi Mehnat va aholini ijtimoiy muhofaza qilish vazirligi tomonidan Oʻzbekiston Respublikasi Davlat statistika qoʻmitasi, Oʻzbekiston Respublikasi Iqtisodiyot vazirligi, tumanlar va shaharlar hokimliklari bilan hamkorlikda 2013-yilda ish oʻrinlari tashkil etish va aholi bandligini taʼminlash dasturi bajarilishining tizimli monitoringi tashkil etildi. Muntazam olib borilgan oylik monitoring mobaynida Dasturning bajarilishida xato-kamchiliklarga yoʻl qoʻygan va ortda qolayotgan mintaqalar va tarmoqlar aniqlandi. Xususan, joriy yilning birinchi choragida ish oʻrinlari tashkil etish va aholi bandligini taʼminlash dasturi koʻrsatkichlari Qoraqalpogʻiston Respublikasining Xoʻjayli, Andijon viloyatining Buloqboshi, Jizzax viloyatining Baxmal, Namangan viloyatining Toʻraqoʻrgʻon, Samarqand viloyatining Paxtachi, Surxondaryo viloyatining Jarqoʻrgʻon tumanlarida, ikkinchi chorakda esa Buxoro viloyatining Jondor, Navoiy viloyatining Xatirchi, Sirdaryo viloyatining Mirzaobod, Xorazm viloyatining Hazorasp tumanlarida, joriy yilning 8 oyi yakunlari boʻyicha esa Samarqand viloyatining Payariq (90,2%), Surxondaryo viloyatining Sherobod (97,9%) tumanlarida, Sirdaryo viloyatining Yangiyer shahrida (91,9%) bajarilmadi. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi bayonnomalarining topshiriqlariga muvofiq Dasturni bajarmagan tuman (shahar)larga amaliy yordam koʻrsatildi, ish oʻrinlarini koʻpaytirish zaxiralari safarbar etildi. Joriy yilning yanvar — sentyabr oylarida Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2013-yil 23-apreldagi 2-sonli bayonnomasi topshiriqlariga muvofiq, Oʻzbekiston Respublikasi Mehnat va aholini ijtimoiy muhofaza qilish vazirligi Oʻzbekiston Respublikasi Davlat statistika qoʻmitasi bilan hamkorlikda ish oʻrinlari tashkil etish tezkor koʻrsatkichlarining haqqoniyligi yuzasidan tanlov asosida Qoraqalpogʻiston Respublikasi, Andijon, Buxoro, Jizzax, Navoiy, Namangan, Sirdaryo, Fargʻona va Xorazm viloyatlarida oʻrganish oʻtkazildi. Oʻtkazilgan oʻrganish natijalariga koʻra 42 ta tuman va shaharda, xususan Qoraqalpogʻiston Respublikasining Nukus shahrida, Nukus, Qoʻngʻirot, Beruniy, Toʻrtkoʻl, Ellikqalʼa, Xoʻjayli tumanlarida, Andijon viloyatining Andijon shahrida, Andijon, Boʻz, Ulugʻnor, Shahrixon tumanlarida, Buxoro viloyatining Gʻijduvon, Jondor, Kogon, Shofirkon tumanlarida, Jizzax viloyatining Arnasoy, Paxtakor, Gʻallaorol, Zafarobod tumanlarida, Navoiy viloyatining Navoiy, Zarafshon shaharlarida, Xatirchi, Uchquduq tumanlarida, Namangan viloyatining Namangan shahrida, Mingbuloq, Namangan, Toʻraqoʻrgʻon, Yangiqoʻrgʻon tumanlarida, Sirdaryo viloyatining Shirin shahrida, Guliston, Sirdaryo, Sayxunobod tumanlarida, Fargʻona viloyatining Qoʻqon shahrida, Buvayda, Dangʻara, Rishton, Fargʻona tumanlarida, Xorazm viloyatining Urganch shahrida, Urganch, Xonqa, Hazorasp tumanlarida tezkor maʼlumotlarning haqiqatda tashkil etilgan ish oʻrinlariga mos kelmasligi aniqlandi. Vazirlikning masʼul xodimlari tomonidan ushbu tumanlar va shaharlarga amaliy uslubiy yordam koʻrsatildi, ish oʻrinlari toʻgʻrisidagi hisobotlardan tashkil etilmagan ish oʻrinlari toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni chiqarib tashlash haqida, shuningdek huquqni muhofaza qiluvchi organlarga ish oʻrinlari tashkil etish toʻgʻrisida tasdiqlanmagan maʼlumotlarni taqdim etishga yoʻl qoʻygan mansabdor shaxslarning harakatlariga huquqiy baho berish toʻgʻrisida xatlar yuborildi. Dasturning amalga oshirilishi mehnatga bandlikka talab darajasi yuqori boʻlgan mintaqalarda, jumladan Samarqand (74,1 ming), Fargʻona (72,8 ming), Qashqadaryo (70,4 ming), Toshkent (67,8 ming), Andijon (69,1 ming), Buxoro (59,7 ming), Namangan (59,2 ming), shuningdek Surxondaryo (52,4 ming), Xorazm (48,0 ming), Jizzax (34,8 ming), Navoiy (32,8 ming), Sirdaryo (32,2 ming) viloyatlarida, Qoraqalpogʻiston Respublikasi (39,3 ming) va Toshkent shahrida (120,8 ming) ish oʻrinlari koʻpayishiga imkon yaratdi. Koʻrsatib oʻtilgan chora-tadbirlar mamlakatda, Xalqaro mehnat tashkilotining uslubiyoti boʻyicha aniqlangan ishga joylashishga muhtojlar sonini va ishsizlikning maqbul keladigan (iqtisodiy faol aholi sonining 5% ga yaqini) darajasini saqlanishiga imkon berdi. III. Demografik omil va mehnat bozoridagi vaziyatni hisobga olgan holda 2014-yilda ish oʻrinlariga boʻladigan ehtiyoj Ish oʻrinlariga boʻlgan ehtiyoj mehnat bozorida birinchi marotaba ishchi kuchini taklif etayotgan shaxslar (akademik litseylar, kasb-hunar kollejlari, oliy taʼlim muassasalari va boshqa taʼlim muassasalarining bitiruvchilari), shuningdek ish bilan taʼminlanishga muhtoj — band boʻlmagan aholi (ish va daromad manbaiga ega boʻlmaganlar, xorijdan qaytgan mehnat migrantlari, muddatli harbiy xizmatdan boʻshatilgan ishlamayotgan shaxslar, jazoni ijro etish muassasalaridan ozod etilganlar va h.k.) hisobiga shakllanadi. Shundan kelib chiqib, 2014-yilda ish oʻrinlariga boʻlgan ehtiyoj parametrlari mehnat bozoridagi mavjud oʻzgarishlarni oʻrganish hamda ishchi kuchiga talab va taklif muvozanatiga taʼsir etuvchi mamlakatni demografik va ijtimoiy-iqtisodiy rivojlantirish omillarining tahlili asosida aniqlandi. 2013-yilda oʻrtacha yillik aholi soni 30,2 mln kishini tashkil etdi, 1991 — 2012-yillarda mamlakat aholisi 1,5 barobarga koʻpaydi. 2014-yilda mehnat bozoriga birinchi marotaba kirib keladigan shaxslar soni 570,7 mingdan ortiq kishini tashkil etishi kutilmoqda. 2014-yilda demografik omillarning mehnat bozoriga sezilarli va bevosita taʼsiri saqlanib qoladi. Demografik prognozlarga muvofiq 2014-yilda mehnat resurslarining oʻrtacha yillik soni 18,2 mln kishini, shundan band boʻlganlari 12,7 mln kishini, ularning oʻsishi tegishincha 2,2% va 2,5% ni tashkil etadi. 2014-yilda ishsizlikni maqbul keladigan (5%dan koʻp boʻlmagan darajada prognoz qilinmoqda) darajada saqlab qolish maqsadida mehnat bozorida ish oʻrinlariga ehtiyoj 1219,1 ming kishini tashkil etadi, shundan 570,7 ming kishi — taʼlim muassasalarining bitiruvchilari, 630,4 ming kishi — ishga joylashishga muhtoj — band boʻlmagan aholi (ishsizlar), 52 ming nafar qaytib kelgan mehnat migrantlari. Bunda yoshlar (bitiruvchilar)ning mehnat bozoriga chiqishi va band boʻlmagan aholi hisobiga ish oʻrinlariga boʻlgan ehtiyoj sezilarli qismi Andijon (116,9 ming kishi yoki umumiy ehtiyojning 9,6%), Qashqadaryo (106,9 ming kishi, yoki 8,8%), Samarqand (132,3 ming kishi, yoki 0,8%), Fargʻona (128,6 ming kishi, yoki 10,5%) va Namangan (97,3 ming kishi, yoki 8,0%) viloyatlarida vujudga keladi. IV. 2014-yilda ish oʻrinlari tashkil etish va aholi bandligini taʼminlashning parametrlari hamda asosiy yoʻnalishlari 2014-yilgi Dasturning prognoz parametrlari bandlikni hududlar va yoʻnalishlar (tarmoqlar) kesimida aholining, ayniqsa, birinchi marotaba mehnat bozoriga kirib kelayotgan yoshlar, band boʻlmagan shaxslar, ishdan boʻshab qoladigan xodimlarning mehnatga bandligi ehtiyojlaridan, shuningdek sanoat, qurilish, qishloq xoʻjaligi va iqtisodiyotning boshqa tarmoqlarini, xizmat koʻrsatish sohasi, kichik biznesning rivojlanishi munosabati bilan ishchi kuchiga boʻlgan talabning hisob-kitobidan kelib chiqib aniqlangan. Dasturda 2014-yilda quyidagi asosiy yoʻnalishlar boʻyicha mamlakatimizda jami 983,6 mingta ish oʻrni tashkil etilishi koʻzda tutilgan (1–15-ilovalar): 1. Yangi yirik obyektlarni ishga tushirish, ishlayotgan korxonalarni rekonstruksiya qilish va kengaytirish orqali 59,4 mingta ish oʻrni tashkil etish, shundan 25,2 mingtasi — xoʻjalik boshqaruvi organlari tuzilmasiga kiruvchi korxonalarda, 34,2 mingtasi — hududlar boʻysunuvidagi korxonalardadir. Bu Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining tegishli qarorlari bilan tasdiqlangan “2011 — 2015-yillarda Oʻzbekiston Respublikasi sanoatini rivojlantirishning ustuvor yoʻnalishlari toʻgʻrisida”gi dasturning amalga oshirilishini davom ettirish, iqtisodiyot tarmoqlarini modernizatsiyalash, texnik va texnologik jihatdan qayta jihozlash dasturlari, Oʻzbekiston Respublikasining 2014-yilgi investitsiya dasturi, 2011 — 2013-yillarda sanoat kooperatsiyasi asosida tayyor mahsulotlar, butlovchi buyumlar va materiallar ishlab chiqarishni mahalliylashtirishni kuchaytirish dasturi, bundan tashqari ijtimoiy-iqtisodiy va industrial rivojlantirishning hududiy dasturlari, mintaqaviy investitsiya dasturlarini amalga oshirish hisobiga taʼminlanadi. Sanoat korxonalariga 2016-yil 1-yanvarga qadar respublikada ishlab chiqarilmaydigan import qilinadigan uskunalar, materiallar va butlovchi qismlar uchun bojxona toʻlovlari toʻlashdan ozod qilish boʻyicha imtiyoz va preferensiyalarni hamda investitsiya loyihalari boʻyicha loyihaviy hujjatlarni ishlab chiqishga imtiyozli kreditlar berilishi va boshqalar koʻrsatib oʻtilgan dasturlar doirasida investitsiya loyihalarini amalga oshirishni jadallashtirishga va tegishli ravishda, ish oʻrinlari tashkil etishni koʻpaytirishga sezilarli taʼsir koʻrsatadi. Navoiy, Toshkent va Jizzax viloyatlarida maxsus industrial zonalarning faoliyat yuritishi bu yoʻnalishda ish oʻrinlari tashkil etishning va oʻz navbatida, mavjud ishlab chiqarishlarda yangi ish oʻrinlarini tashkil etish va amaldagilarining hajmini oshirish bilan birga, tarmoqlararo aloqalar (transportda, qurilishda, ijtimoiy infratuzilmada) tizimida turdosh ish oʻrinlarini tashkil etishning muhim omili hisoblanadi. “Oʻzbekyengilsanoat” kompaniyasida (10602 ta ish oʻrni), “Oʻzkimyosanoat” (992 ta ish oʻrni), “Oʻzbekneftgaz” (729 ta ish oʻrni), “Oʻzbekturizm” (704 ta ish oʻrni), “Oʻzbekiston temir yoʻllari” (611 ta ish oʻrni), “Oʻzavtosanoat” kompaniyalarida (473 ta ish oʻrni), “Oziq-ovqat sanoati korxonalari” (504 ta ish oʻrni) uyushmasi va boshqalarda mavjud korxonalarda hamda yangilari barpo etilishi hisobiga ish oʻrinlari tashkil etish amalga oshiriladi. Hududlar kesimida ushbu yoʻnalishda ish oʻrinlarining salmoqli qismi Fargʻona (8,6 mingta), Toshkent (8,3 mingta), Qashqadaryo (5,9 mingta), Namangan (5,0 mingta) viloyatlarida va Toshkent shahrida (7,7 mingta) tashkil etiladi. 2. Kichik biznes korxonalarini, asosan sanoatda, qurilishda, xizmat koʻrsatish va servis sohalarida jadal rivojlantirish hisobiga 370 mingta ish oʻrinlari tashkil etish koʻzda tutilmoqda. Ushbu sohada ish oʻrinlari tashkil etish barcha mintaqalarda, ayniqsa Qoraqalpogʻiston Respublikasida yetakchi oʻrin tutadi, chunonchi, bu mintaqada kichik korxona va mikrofirmalar ulushiga 2014-yilda tashkil etiladigan barcha ish oʻrinlarining 42%, shuningdek Surxondaryo viloyatiga 44%, Toshkent viloyatiga 41%, Andijon viloyatiga 40% viloyatlariga va Toshkent shahriga 65% toʻgʻri keladi. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2013-yil 8-avgustdagi “Kichik biznes va xususiy tadbirkorlik subyektlari eksportini qoʻllab-quvvatlash borasidagi qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida”gi PQ–2022-sonli qaroriga muvofiq kichik korxona va mikrofirmalar uchun yagona soliq toʻlovi belgilangan qiymatining nisbatan past darajada — sanoatda 5%, savdo va umumiy ovqatlanish korxonalari uchun 10% gacha qilib belgilanishi, shuningdek kichik biznes va xususiy tadbirkorlik subyektlarining eksport faoliyatini qoʻllab-quvvatlash boʻyicha qoʻshimcha chora-tadbirlarning koʻrilishi bu yoʻnalishda ish oʻrinlari tashkil etishning muhim ragʻbatlantiruvchi kuchi hisoblanadi. Kichik biznes va xususiy tadbirkorlik subyektlarining eksportini qoʻllab-quvvatlash jamgʻarmasi (Oʻzbekiston Respublikasi Tashqi iqtisodiy faoliyat milliy banki huzurida) va respublika mintaqalarida uning hududiy filiallari tashkil etilib, 2019-yilning 1-yanvariga qadar, yagona ijtimoiy toʻlovdan tashqari, barcha turdagi soliqlar, yigʻimlar, badallar va davlat maqsadli jamgʻarmalariga majburiy toʻlovlar toʻlashdan ozod etilishi belgilandi. 2 853 ta yengil sanoat korxonasining ishga tushirilishi va modernizatsiyalash, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2013-yil 30-apreldagi “Mahalliy isteʼmol tovarlari ishlab chiqarishni koʻpaytirish va assortimentini kengaytirish boʻyicha qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida”gi PQ-1961-sonli qarori, 2013-yil 17-apreldagi “2013 — 2016-yillarda qishloq joylarda xizmat koʻrsatish va servis sohasini jadal rivojlantirish boʻyicha qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida”gi PQ-1957-sonli qarori va boshqalarni amalga oshirish ushbu yoʻnalishda ish oʻrinlari tashkil etishning asosiy omili boʻlib xizmat qiladi. 2014-yilda kichik biznes va xususiy tadbirkorlik subyektlarini kreditlashni qoʻllab-quvvatlashning yuqori darajasini saqlab qolish rejalashtirilgan. Tijorat banklari tomonidan ushbu maqsadlarga 6,6 trln soʻmdan ortiq kredit ajratilishi prognoz qilinmoqda. Bunda, imtiyozli kredit mablagʻlari mehnat bozorida tanglik kuzatilayotgan olis qishloq tumanlarida ish oʻrinlari tashkil etish koʻzda tutilgan loyihalarni moliyalashtirishga ustuvor ravishda yoʻnaltiriladi. 3. 2014-yilda yakka tartibdagi tadbirkorlik sohasida 112,6 ming kishining bandligi taʼminlanadi. Yakka tartibdagi tadbirkorlikni rivojlantirish uchun yuridik shaxs maqomiga ega boʻlmasdan tadbirkorlik faoliyati bilan shugʻullanayotgan jismoniy shaxslarga, shu jumladan oziq-ovqat tovarlarini chakana savdo, dehqon bozorlarida qishloq xoʻjaligi mahsulotlarini sotish, oziq-ovqat va nooziq-ovqat mollari sotish bilan, oʻz mahsulotini ishlab chiqarish va sotish, maishiy xizmatlar koʻrsatish bilan shugʻullanayotgan shaxslarga solinadigan soliqning belgilangan qiymatining Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2012-yil 25-dekabrdagi “Oʻzbekiston Respublikasining 2013-yilgi asosiy makroiqtisodiy koʻrsatkichlari prognozi va davlat budjeti parametrlari toʻgʻrisida”gi PQ–1887-sonli qaroriga muvofiq oʻrnatilishi haqiqiy moliyaviy-iqtisodiy vositalar yaratadi. Ushbu yoʻnalishda ish oʻrinlari mehnat resurslari koʻp boʻlgan mintaqalarda (Andijon, Namangan, Fargʻona viloyatlarida 28,3 mingta), industrial rivojlangan viloyatlarda (Toshkent shahri va Toshkent viloyati, shuningdek Samarqand, Buxoro va Navoiy viloyatlarida jami 42,9 mingta), mehnatga bandlikka ehtiyoj yuqori boʻlgan janubiy hududda (Surxondaryo va Qashqadaryo viloyatlarida 23,4 mingta), ekologik noqulay mintaqada (Qoraqalpogʻiston Respublikasi va Xorazm viloyatida 9,3 mingta) va aholi kam yashaydigan hududlarda (Jizzax va Sirdaryo viloyatlarida 8,7 mingta) tashkil etiladi. 4. Uy mehnatining barcha shakllarini, avvalo, korxonalar bilan mehnat shartnomalari boʻyicha kooperatsiyada va oilaviy tadbirkorlikning rivojlanishi 221,3 ming nafar band boʻlmagan fuqarolarni, asosan xotin-qizlar, nogironlar va aholining ijtimoiy muhofazaga muhtoj boshqa toifalarini ishga joylashtirish imkoniyatini yaratadi. Shu oʻrinda, iqtisodiyotning turli sohalarida kichik biznes va xususiy tadbirkorlikning muhim shakli boʻlgan oilaviy biznesni rivojlantirish uchun qulay sharoitlar yaratadigan zarur qonunchilik bazasini shakllantirishni, oilaviy biznes uchun huquqiy kafolatlarni kuchaytirishni, ish oʻrinlari tashkil qilishni taʼminlagan “Oilaviy tadbirkorlik toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonuni muhim ahamiyat kasb etadi. Qonun hujjatlarida kichik tadbirkorlik subyektlari uchun nazarda tutilgan imtiyozlar, preferensiyalar va kafolatlar oilaviy korxonaga ham taalluqli ekanligi alohida eʼtiborga molik. Oilaviy tadbirkorlik sharoitida faoliyatni tashkil qilishning boshqa shaklida boʻlmagan oqilona, ixcham ish kuni va mehnat taqsimoti imkoniyati mavjud, bu esa ishlab chiqarishga, boshqa hollarda “band boʻlmaganlar” qatorida boʻlgan, yosh bolali ayollarni va aholining mehnat bozorida raqobatbardosh boʻla olmaydigan boshqa toifalarini qisman boʻlsa-da, ishlab chiqarishga jalb etish imkonini beradi. Sezilarli darajadagi uy mehnati ish oʻrinlari anʼanaviy milliy hunarmandchilik markazlari hisoblanuvchi mintaqalarda – Namangan (28,5 mingta), Fargʻona (27,3 mingta), Andijon (21,6 mingta), Buxoro (18,5 mingta), Samarqand (17,6 mingta) viloyatlarida, shu jumladan Namangan, Fargʻona, Qoʻqon, Margʻilon, Buxoro, Samarqand, Qarshi, shaharlarida, shuningdek Amudaryo, Toʻrtkoʻl, Kosonsoy, Uychi, Chortoq, Chust, Rishton, Asaka, Paxtaobod, Shahrixon, Vobkent, Gʻijduvon, Jondor, Urgut, Xovos, Boysun, Denov, Jarqoʻrgʻon, Shahrisabz, Kitob, Chiroqchi, Nurota, Qiziltepa, Xiva, Hazorasp va boshqa tumanlarda tashkil etiladi. 5. Qishloq xoʻjaligi subyektlarini, ayniqsa qishloq xoʻjaligi mahsulotlarini qayta ishlash va tayyor mahsulotlar ishlab chiqarishga ixtisoslashtirilgan korxonalarning rivojlantirilishi va kengaytirilishi, sabzavot-poliz ekinlarini saqlash, issiqxona xoʻjaliklarini tashkil etishga asosan Samarqand (19,8 mingta ish oʻrni), Xorazm (15,8 mingta ish oʻrni), Buxoro (13,5 mingta ish oʻrni), Qashqadaryo (10,4 mingta ish oʻrni , Sirdaryo (8,8 mingta ish oʻrni) viloyatlarida 138,1 mingdan ortiq kishi bandligini qamrab oladi. Bunga, tasdiqlangan dasturlarni amalga oshirish doirasida 2013–2014-yillarda sut-goʻsht va sabzavot-poliz mahsulotlarini qayta ishlash boʻyicha — 4 662 ta ish oʻrinli 271 ta korxona, 4 263 ta ish oʻrinli 926 ta chorvachilik xoʻjaligi, 4 491 ta ish oʻrinli 466 ta parrandachilik xoʻjaligi, 1 890 ta ish oʻrinli 439 ta baliqchilik xoʻjaligi, 1 839 ta ish oʻrinli 437 ta asalarichilik xoʻjaligi, shuningdek 352 ta yangi mevali bogʻ barpo etish, mahsulotlarni saqlash uchun 142 ta muzlatgich va 427 ta issiqxonaning tashkil etilishi 6 065 kishini ish bilan taʼminlash imkonini beradi. Oziq-ovqat va nooziq-ovqat mahsulotlar ishlab chiqarishni koʻpaytirish hisobiga aholini, avvalo, qishloq aholisining bandligini taʼminlashda Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2012-yil 22-oktabrdagi “Oʻzbekistonda fermerlik faoliyatini tashkil qilishni yanada takomillashtirish va uni rivojlantirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi PF–4478-sonli Farmoniga muvofiq koʻp tarmoqli fermer xoʻjaliklarini rivojlantirish, qishloq xoʻjaligi mahsulotlari yetishtirishni maqbullashtirish, yagona yer soligʻi toʻlovi va fermer xoʻjaliklarini kreditlash boʻyicha imtiyozlar muhim rol oʻynaydi. 6. Ishlab chiqarish, ijtimoiy va bozor infratuzilmasini, transport va kommunikatsiya qurilishini rivojlantirish, aholi punktlarini obodonlashtirish ishlarini kengaytirish 67,1 mingta ish oʻrni tashkil etishga sharoit yaratadi. Yagona milliy avtomobil transport tizimini yaratish, avtomobil yoʻllarini, shu jumladan Oʻzbekiston milliy avtomagistrali tarkibiga kiruvchi yoʻllarni qurish va rekonstruksiya qilish, temir yoʻl uchastkalarini elektrlashtirish, bosh rejalarga muvofiq qishloq aholi punktlarini kompleks qurishni amalga oshirish, tasdiqlangan namunaviy loyihalar boʻyicha zamonaviy shaxsiy uy-joylarni, muhandislik kommunikatsiyalarini, ijtimoiy infratuzilma obyektlarini qurishni kengaytirish, qishloq aholi punktlarida ichimlik suvi taʼminotini yaxshilash va boshqa investitsiya loyihalari ushbu yoʻnalishda ish oʻrinlari tashkil etishda muhim oʻrin tutadi. 7. Vaqtinchalik faoliyat koʻrsatmayotgan korxonalarning, shu jumladan tijorat banklari balansiga berilgan bankrot korxonalarning faoliyatini tiklash 15,1 mingta ish oʻrni tashkil etishni taʼminlaydi. Ularning aksariyat qismi Jizzax (2 239 ta ish oʻrni), Sirdaryo (1 996 ta ish oʻrni), Samarqand (1 333 ish oʻrni), Toshkent (1 194 ish oʻrni), Namangan (1 149 ish oʻrni), Fargʻona (1 015 ish oʻrni) viloyatlariga va Toshkent shahriga (1 695 ish oʻrni) toʻgʻri keladi. 1 — 7-bandlarida qayd etib oʻtilgan ish oʻrinlari tashkil etishning yoʻnalish va parametrlari ishlab chiqarishda yangi qurilish va mavjudlarini modernizatsiyalash, kichik biznesni, uy mehnatini, infratuzilmani, dehqon va fermer xoʻjaliklarini rivojlantirish hisobiga, shuningdek ishlamayotgan korxonalarning faoliyatini tiklash hududlar (tuman va shaharlar) kesimida aniqlashtirilgan. Bunda, 2014-yilda ish oʻrinlarining salmoqli qismi Samarqand (94,3 mingta), Fargʻona (92,7 ming), Qashqadaryo (88,9 mingta), Toshkent (87,0 ming), Andijon (79,6 ming), Namangan (75,2 ming), Buxoro (73,8 ming) viloyatlarida va Toshkent shahrida (91,0 ming), shuningdek mehnat bilan bandlikning ehtiyojidan kelib chiqib, Qoraqalpogʻiston Respublikasida (49,8 ming), Surxondaryo (66,1 ming), Xorazm (60,2 ming), Jizzax (44,0 ming), Navoiy (41,0 ming), Sirdaryo (40,1 ming) viloyatlarida tashkil etiladi. Ishsizlik darajasi yuqori va daromad qidirib chet elga chiqayotgan fuqarolari koʻp boʻlgan, olisda joylashgan, togʻli, chegara oldi 32 ta tumanga alohida eʼtibor qaratiladi va ularda 2014-yilda 145 mingtadan kam boʻlmagan yoki barcha ish oʻrinlarining 15% miqdorida ish oʻrinlari tashkil etishga alohida eʼtibor qaratish koʻzda tutilgan. Dastur doirasida vazirliklar, idoralar va xoʻjalik boshqaruvi organlari tomonidan 2014-yilda har bir aniq korxona kesimida ish oʻrinlari tashkil etishning tarmoq dasturlarini, shuningdek ishlab chiqarishni modernizatsiyalash va texnologik jihatdan yangilash, ish kuchiga taklif va talabning mavsumiy oʻzgarishlarini hisobga olgan holda ilgari tashkil etilgan ish oʻrinlarini saqlab qolish va barqaror faoliyat yuritishini soʻzsiz taʼminlash boʻyicha kompleks chora-tadbirlarni ishlab chiqish va amalga oshirish koʻzda tutilgan. Ish oʻrinlari tashkil qilishning asosiy moliyaviy manbalari — iqtisodiyotning ayrim korxonalarini va iqtisodiyot tarmoqlarini qoʻllab-quvvatlashga yoʻnaltiriladigan Oʻzbekiston Respublikasi Davlat budjeti va budjetdan tashqari jamgʻarmalar mablagʻlari, muhim investitsiya loyihalari boʻyicha Oʻzbekiston Respublikasi Tiklanish va taraqqiyot jamgʻarmasi mablagʻlari, chet el investitsiyalari, tijorat banklari kreditlari, korxonalar mablagʻlari, aholining yakka tartibdagi tadbirkorlikni tashkil qilish va yuritishga moʻljallangan mablagʻlaridan iborat. V. Band boʻlmagan aholini va kasb-hunar kollejlari bitiruvchilarini ishga joylashtirishga qaratilgan chora-tadbirlar Dastur ijrosi doirasida 2014-yilda mehnat va aholini ijtimoiy muhofaza qilish organlari tomonidan mehnat bozorida xususan, ishsizlar, kasb-hunar kollejlari bitiruvchilari,muddatli harbiy xizmatdan boʻshatilgan shaxslar, iqtisodiyotdagi tarkibiy oʻzgarishlar natijasida ish joyini yoʻqotgan fuqarolar, nogironlar, koʻp bolalilar, yakka-yolgʻizlar, odam savdosi jabrdiydalari va boshqalarga ishga joylashtirish boʻyicha xizmatlar koʻrsatish yuzasidan faol choralarni amalga oshirish davom ettiriladi. Ushbu maqsadda yangidan tashkil etiladigan, shuningdek boʻsh (vakant) va zaxira qilinadigan (kvotalangan) ish oʻrinlariga 345,3 ming kishini ishga joylashtirish hamda 300 mingdan kam boʻlmagan kishiga mehnat qonunchiligi, ixtiyoriy ishga joylashishlari uchun ish oʻrinlari tanlash bepul maslahatlar berish natijasida 650 mingga yaqin kishiga bandlikka koʻmaklashish koʻzda tutilgan. Buning uchun hududiy mehnat va aholini ijtimoiy muhofaza qilish organlari faoliyatida zamonaviy axborot texnologiyalaridan, ish qidirishning modifikatsiya qilingan dasturlaridan foydalaniladi, vazirlikning www.mehnat.uz sayti va uning hududiy organlarining saytlaridan hamda Davlat interaktiv xizmatlarining yagona portali http://my.gov.uz orqali faol ish izlayotgan fuqarolarga ishga joylashishlarida koʻmaklashiladi. Shu bilan birga, band boʻlmagan aholiga va ishsizlarga, birinchi navbatda, yoshlar, xotin-qizlar, imkoniyati cheklangan shaxslarga kasbga qayta tayyorlash va ishga joylashtirish boʻyicha xizmatlar koʻrsatiladi. Ushbu maqsadda Toshkent shahridagi ishsizlarni kasbga oʻrgatish markazining ishsizlarni mashinasozlik ishlab chiqarishi, elektrotexnika, avtomobillarga xizmat koʻrsatish boʻyicha kasblarga oʻrgatish, shuningdek bazaviy kasb-hunar kollejlarida mavjud boʻsh ish oʻrinlarini hisobga olgan holda ishsizlarni qayta tayyorlash va malakasini oshirish imkoniyatlari ishga solinadi. 2014-yilda ishsiz fuqarolarni transport, yoʻl yoqasi va ijtimoiy infratuzilma obyektlari qurilishida, qishloq joylardagi namunaviy loyihalar asosida uy-joylar qurilishida tashkil qilinadigan haq toʻlanadigan jamoat ishlariga faol jalb etish rejalashtirilgan. Tumanlar va shaharlar hokimliklari bilan birgalikda nogironlar, koʻp bolali onalar, farzandini yolgʻiz oʻzi tarbiyalayotgan ota-onalar, odam savdosi jabrdiydalari, mehnat migrantlari va mehnat bozorida ish topishda qiynaladigan boshqa shaxslarni ishga joylashtirish uchun kamida 100 mingta ish oʻrni zaxira qilinadi (kvotalanadi). Boʻsh ish oʻrinlari yarmarkalari bandlikka koʻmaklashishning taʼsirchan uslubi sanaladi. Bundan maqsad ish izlovchi fuqarolarni taklif qilinayotgan boʻsh ish oʻrinlari bilan tanishtirish, shuningdek ularga mehnat bozori, xodimlarga ehtiyoj sezayotgan korxonalar, ishga joylashish imkoniyatlari, mavjud boʻsh ish oʻrinlari asosida qayta kasbga oʻqitish toʻgʻrisida toʻliq maʼlumotlar berishdan iborat. 2014-yilda, barcha tumanlar va shaharlarni qamrab olgan holda, ish berish salohiyatiga ega ish beruvchilar, boʻsh ish oʻrinlariga ega korxona va tashkilotlar hamda band boʻlmagan fuqarolar ishtirokida 1 170 ta ish oʻrinlari yarmarkalari tashkil etish va oʻtkazish rejalashtirilgan. 2014-yilda tuman va shahar bandlikka koʻmaklashish va aholini ijtimoiy muhofaza qilish markazlari tomonidan amalga oshiriladigan yuqorida koʻrsatilgan chora-tadbirlar uchun, xususan, ishsizlarni ishga joylashtirish, oʻqitish va qayta tayyorlash, ularni haq toʻlanadigan jamoat ishlariga jalb qilish, shuningdek ishsizlik nafaqalari tayinlash va toʻlashni amalga oshiradigan markazlarni va ularning xodimlarini taʼminlash uchun 30,0 mlrd soʻm sarflash koʻzda tutilmoqda. Dasturni amalga oshirish doirasida taʼlim muassasalarining bitiruvchilarini ishga joylashtirishga alohida eʼtibor qaratilgan. 2014-yilda, Dasturni amalga oshirish doirasida tashkil etilayotgan ish oʻrinlariga, shuningdek mavjud boʻsh (vakant) va zaxira (kvotalangan) qilinadigan ish oʻrinlariga kasb-hunar kollejlarining 500 mingga yaqin bitiruvchisini ishga joylashtirish moʻljallangan. Bitiruvchilarni ishga joylashtirish maqsadida har bir tuman va shahar kesimida maxsus chora-tadbirlar ishlab chiqiladi va ularni amalga oshirishda manfaatdor vazirliklar va idoralar, davlat va xoʻjalik boshqaruvi organlari, hokimliklar, korxonalar va tashkilotlar ishtirok etadi. Kompleks chora-tadbirlar quyidagilarni koʻzda tutadi: korxonalar (ish beruvchilar), kasb-hunar kollejlari, bitiruvchilar va ularning ota-onalari oʻrtasida tuziladigan uch tomonlama shartnomalarning shartlariga rioya etilishining samaradorligini va haqqoniyligini oshirish; kasb-hunar kollejlari bitiruvchilarini ishga qabul qilayotgan kichik korxonalar uchun Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2010-yil 28-iyuldagi “Taʼlim muassasalarining bitiruvchilarini tadbirkorlik faoliyatiga jalb etish borasidagi qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida”gi PF–4232-sonli Farmonida belgilangan imtiyozlardan toʻliq foydalanish; barcha viloyatlar markazlarida, yirik tumanlar va shaharlarda salohiyatli ish beruvchilar ishtirokida ixtisoslashtirilgan ish oʻrinlari yarmarkalarini oʻtkazish. Kasb-hunar kollejlari va oliy taʼlim muassasalarining bitiruvchilarini ishga joylashtirish bilan bir qatorda, ularga oʻzining tadbirkorlik ishini tashkil etish va yuritishi uchun tijorat banklari tomonidan imtiyozli mikrokreditlarni ajratish amaliyotini davom ettirish koʻzda tutilmoqda. Oʻzbekiston Respublikasining Mehnat kodeksiga va “Aholini ish bilan taʼminlash toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasi Qonuniga kiritilgan oʻzgartish va qoʻshimchalarga muvofiq aholi bandligini taʼminlashning quyidagi yangi imkoniyatlari safarbar etiladi: oʻrta maxsus, kasb-hunar taʼlimi muassasalarini tugatgan yoshlarni, oliy taʼlim muassasalarida davlat grantlari asosida oʻqigan bitiruvchilarni, shuningdek odam savdosi jabrdiydalarini ishga joylashtirish boʻyicha qoʻshimcha kafolatlar orqali; ish beruvchining tashabbusi bilan oʻrta maxsus, kasb-hunar taʼlimi muassasalarini tugatgan yoshlarning, oliy taʼlim muassasalarida davlat grantlari asosida oʻqigan bitiruvchilarning ishdan boʻshatilishi haqida mehnat organlariga xabar berish yoʻli bilan. VI. Dastur bajarilishining monitoringi va ish oʻrinlarini hisobga olish 2014-yilda ish oʻrinlari tashkil etishning tasdiqlangan parametrlarining sifatli bajarilishini taʼminlash maqsadida, Oʻzbekiston Respublikasi Mehnat va aholini ijtimoiy muhofaza qilish vazirligining elektron axborot tizimidan faol foydalangan holda, Dasturning mamlakatimiz tumanlari va shaharlari, tarmoqlar va aniq korxonalar kesimida amalga oshirilishi yuzasidan tizimli va muntazam monitoring tashkil etiladi. Monitoring Tashkil etilgan ish oʻrinlarini hisobga olish va monitoringini yuritish tartibi toʻgʻrisidagi nizomga muvofiq amalga oshiriladi. Dastur bajarilishining borishi aniq davrda real vaqt rejimida tahlil etib boriladi. Ushbu mexanizm hisobot davri oxirigacha tasdiqlangan ish oʻrinlari tashkil etish parametrlaridan ortda qolish mavjud korxonalar, tarmoqlar, bandlik yoʻnalishlari, shuningdek tumanlar va shaharlarni aniqlash imkonini beradi va joriy hisobot davrida Dastur parametrlarining soʻzsiz bajarilishini taʼminlashga qaratilgan qoʻshimcha chora-tadbirlarni ishlab chiqish imkoniyatini yaratadi. Tashkil etilayotgan ish oʻrinlari toʻgʻrisidagi maʼlumotlarning shaffofligini taʼminlash uchun Oʻzbekiston Respublikasi Mehnat va aholini ijtimoiy muhofaza qilish vazirligi Oʻzbekiston Respublikasi Davlat statistika qoʻmitasi bilan hamkorlikda tashkil etilgan ish oʻrinlari toʻgʻrisida tezkor maʼlumotlar va davlat statistika hisobotlarini muvofiqlashtirish toʻgʻrisidagi nizomga, shuningdek ularning haqqoniyligini tanlab oʻrganishga muvofiq yoʻnalishlar va xududlar kesimida tashkil etilgan ish oʻrinlari koʻrsatkichlarining haqqoniyligi nazoratga olinadi, shuningdek ish oʻrinlarining tugatilishi va tugatilish sabablarini aniqlash boʻyicha statistik hisob-kitob tashkil etiladi. Buning uchun 2014-yilda yoʻnalishlar va hududlar kesimida tashkil etilayotgan ish oʻrinlari koʻrsatkichlarining xaqqoniyligini tanlab oʻrganishni hamkorlikda oʻtkazish reja-jadvali ishlab chiqish va tasdiqlash rejalashtirilmoqda. Oʻtkaziladigan tekshirishlar, shuningdek ish oʻrinlarining tugatilishi va tugatilish sabablarini aniqlash boʻyicha statistik hisob-kitobni yoʻlga qoʻyish boʻyicha koʻrilayotgan choralar natijalari maxsus yigʻilishlarda xududlarning masʼul rahbarlari ishtirokida muhokama etiladi. Oʻzbekiston Respublikasi Iqtisodiyot vazirligi tomonidan iqtisodiyot tarmoqlari xoʻjalik boshqaruvi organlari va yirik korxonalar, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari bilan hamkorlikda investitsiya, sanoat, xizmat koʻrsatish va servis sohasini rivojlantirish, infratuzilma, mahalliylashtirish va shu kabi dasturlar parametrlaridan kelib chiqib tashkil etilayotgan ish oʻrinlarining monitoringi amalga oshiriladi. Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari hamda ularning ishchi komissiyalari tomonidan muntazam ravishda, har oyda, tasdiqlangan manzilli roʻyxatlar va jadvallar asosida ish oʻrinlari tashkil etish va aholi bandligini taʼminlash hududiy dasturlari bajarilishining borishi muhokama etilib, tegishli choralar koʻrib boriladi. Ish oʻrinlari tashkil etish va aholi bandligini taʼminlash dasturi bajarilishining tahlili va monitoringi asosida umumlashgan axborot har oyda koʻrib chiqish uchun Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasiga kiritib borilib, unda mavjud ortda qolishlar, ularning sabablari koʻrsatiladi, shuningdek aniq takliflar ishlab chiqiladi, taqdim etilgan maʼlumotlar Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining maxsus yigʻilishlarida masʼul vazirliklar va idoralar, xoʻjalik boshqaruvi organlari, hokimliklar va yirik korxonalar rahbarlari ishtirokida muhokama qilinadi. 2014-yilda ish oʻrinlari tashkil etish va aholi bandligini taʼminlash dasturi monitoringi natijalari muntazam ravishda Oʻzbekiston Respublikasi Mehnat va aholini ijtimoiy muhofaza qilish vazirligi hayʼati majlislarida, vazirlik va uning hududiy boshqarmalarining maxsus yigʻilishlarida koʻrib boriladi, ularning natijalari yuzasidan barcha darajadagi hokimliklarga va iqtisodiyot tarmoqlarining xoʻjalik boshqaruvi organlariga Dastur amalga oshirilishini taʼminlash boʻyicha zarur chora-tadbirlar qabul qilish uchun takliflar taqdim etib boriladi. (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2013-y., 12-son, 369-modda) |