ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ ҲУКУМАТИ БИЛАН СИНГАПУР РЕСПУБЛИКАСИ ҲУКУМАТИ ЎРТАСИДА
Битим
Инвестицияларни рағбатлантириш ва ҳимоя қилиш тўғрисида
Ўзбекистон Республикаси Ҳукумати билан Сингапур Республикаси Ҳукумати, бундан кейин «Аҳдлашувчи Томонлар» деб аталувчилар,
ўзаро манфаатдорлик асосида улар ўртасидаги иқтисодий ҳамкорликни ривожлантириш истагида,
инвестицияларни қўллаб-қувватлаш ва ўзаро ҳимоялаш ҳар икки давлатдаги ишбилармон фаолликни рағбатлантириш ҳамда фаровонликни ошириш учун муҳим аҳамиятга эга эканлигига ишонган ҳолда,
қуйидагилар тўғрисида аҳдлашиб олдилар:
1-модда
Таърифлар
Таърифлар
Ушбу Битим мақсадларида:
1. «Инвестиция» атамаси ҳар бир Аҳдлашувчи Томоннинг қонунлари ва меъёрий ҳужжатларига мувофиқ рухсат этилган исталган турдаги активларни билдиради, аммо нафақат уларни, хусусан қуйидагиларни ўз ичига олади:
а) кўчар ва кўчмас мулклар, шунингдек ипотека, гаров ёки чегириб қолиш ҳуқуқи каби бошқа мулкий ҳуқуқлар;
b) пайлар, акциялар, облигациялар ва компанияларда иштирок этишнинг бошқа шакллари;
с) пул талабномалари ёки қонунга ёхуд иқтисодий қийматга эга бўлган контрактга мувофиқ ҳар қандай мажбуриятларнинг бажарилиши хусусидаги талабномалар;
d) интеллектуал мулкка бўлган ҳуқуқлар, шу жумладан муаллифлик ҳуқуқи ва турдош ҳуқуқлар, патентлар, саноат намуналари, савдо маркалари, савдо сирлари, ноу-хау ва гуд вилл;
е) қонунчиликка мувофиқ, контрактга ёки ваколатли давлат органининг маъмурий ҳужжати асосидаги табиат ресурсларини тадқиқ қилиш, қайта ишлаш, қазиб олиш ёки эксплуатация қилиш учун концессиялар асосида берилган ҳар қандай бизнес концессиялар.
2. «Даромадлар» атамаси инвестициялар натижасида олинган қийматларни, хусусан, сармояларнинг ўсишидан келадиган ҳар қандай фойда, фоизлар, даромадларни, дивидендлар, роялти ёки мукофотларни билдиради.
3. «Инвестор» атамаси:
а) исталган Аҳдлашувчи Томоннинг амалдаги қонунчилигига мувофиқ ўз фуқаролик мақомига эга бўлган жисмоний шахсни англатади.
b) Аҳдлашувчи Томоннинг амалдаги қонунчилигига мувофиқ қўшиб олинган ташкил этилган корпорация, фирма, ассоциация ёки орган ҳисобланган компанияни билдиради.
4. «Ҳудуд» атамаси ҳар бир Аҳдлашувчи Томоннинг ҳудудини, шунингдек Аҳдлашувчи Томон халқаро ҳуқуқ меъёрларига мувофиқ ўз суверен ҳуқуқлари ва юрисдикциясини амалга оширадиган иқтисодий зона, денгиз туби ва ер ости ҳудудини англатади.
5. «Эркин конвертирланадиган валюта» атамаси халқаро операцияларда тўловлар учун кенг қўлланадиган, ҳамда асосий халқаро валюта бозорларида кенг миқёсда алмаштириладиган валютани билдиради.
2-модда
Ушбу Битимни қўллаш
Ушбу Битимни қўллаш
1. Ушбу Битим бир Аҳдлашувчи Томон инвесторларининг бошқа Аҳдлашувчи Томон ҳудудида шу Аҳдлашувчи Томоннинг ваколатли органи томонидан ёзма равишда махсус тарзда маьқулланиб, башарти, шартлар мавжуд бўлса, улардан энг қулай ҳисобланган шарт-шароитларда амалга оширилган инвестицияларга нисбатан қўлланади.
2. Аввалги банднинг қоидалари исталган Аҳдлашувчи Томон инвесторларининг бошқа Аҳдлашувчи Томон ҳудудида ушбу Битим кучга киргунга қадар ёки кучга киргандан сўнг амалга оширилган инвестицияларга нисбатан қўлланади. Ушбу Битимга мувофиқ талаблар бу Битим кучга кирган санага қадар содир бўлган ҳаракат ёки фактга, мавжуд бўлмаган ҳар қандай вазиятга нисбатан татбиқ этилиши мумкин эмас.
3-модда
Инвестицияларни рағбатлантириш ва ҳимоя қилиш
Инвестицияларни рағбатлантириш ва ҳимоя қилиш
1. Ҳар бир Аҳдлашувчи Томон ўз ҳудудида умумий иқтисодий сиёсатга мос келадиган инвестицияларни амалга ошириш учун бошқа Аҳдлашувчи Томон инвесторларини рағбатлантиради ва қулай шарт-шароитлар яратади.
2. 2-моддага асосан маьқулланган инвестициялар учун ушбу Битим асосида адолатли ва тенг режим ва ҳимоя яратилади.
4-модда
Энг қулай режим
Энг қулай режим
Ҳар бир Аҳдлашувчи Томон бошқа Аҳдлашувчи Томон 'инвесторларининг 2-моддага мувофиқ амалга оширган инвестициялари ёки даромадлари учун исталган учинчи давлат инвесторларининг инвестициялари ёки даромадлари учун яратилганидан кам бўлмаган энг қулай режим яратади.
5-модда
Истиснолар
Истиснолар
1. Ушбу модданинг энг қулай режим яратишга тааллуқли қоидалари Аҳдлашувчи Томонлардан бирини қуйидагилардан келиб чиқувчи исталган режим, имтиёзлар ёки енгилликларни бошқа Аҳдлашувчи Томон инвесторларига нисбатан татбиқ этишга мажбурловчи омил сифатида талқин қилинмаслиги лозим:
а) Аҳдлашувчи Томонлардан бирининг бугунги кунда аъзоси бўлган ёки келгусида аъзоси бўлиши мумкин бўлган ҳар қандай божхона уюшмаси, эркин савдо зонаси, эркин савдо тўғрисидаги битим, умумий бозор, валюта уюшмаси ёки шу сингари халқаро битим; шундай уюшма, зоналар ёки битимларни шакллантириш ёки кенгайтиришга олиб келувчи битимларни қабул қилиш;
b) махсус лойиҳалар доирасида иқтисодий, меҳнат, саноат ёки валюта соҳасидаги минтақавий ҳамкорликни рағбатлантиришга қаратилган, ўша географик минтақадаги учинчи давлат ёки давлатлар билан ҳар қандай битим;
2. Ушбу Битимнинг 1-банди 1991 йилгача Сингапур томонидан тузилган ҳар қандай инвестицион битимдаги экспроприацияга тааллуқли бўлган исталган қоидага нисбатан ҳам қўлланади.
3. Ушбу Битим қоидалари исталган Аҳдлашувчи Томон ҳудудидаги солиқ солиш масалаларига нисбатан қўлланилмайди. Бундай масалалар ҳар икки Аҳдлашувчи Томон ўртасидаги икки ёқлама солиққа тортилишига йўл қўймаслик тўғрисидаги ҳар қандай битим ва ҳар бир Аҳдлашувчи Томоннинг ички қонунларига мувофиқ тартибга солиниши зарур.
6-модда
Экспроприация
Экспроприация
1. Ҳеч қайси Томон бошқа Аҳдлашувчи Томон инвесторларининг инвестицияларига нисбатан экспроприация, давлат мулкига айлантириш чораларини ёки оқибат натижаси давлат мулкига айлантириш ёки экспроприация қилиш (қуйида «экспроприация» деб юритилади)га тенг бўлган чораларни қўлламаслиги лозим, аммо қонунчиликда рухсат этилган, ҳуқуқий жиҳатдан камситмаслик асосида, унинг қонунларига мувофиқ равишда, кечиктирмасдан ҳамда самарали компенсация тўловлари тарзида умумий мақсадларда амалга ошириладиган чора-тадбирлар бундан мустасно. Бундай компенсация ҳар бир Аҳдлашувчи Томоннинг қонунларига мувофиқ бевосита экспроприация вақтигача бўлган қийматга тенг бўлиши зарур.
2. Ҳар қандай экспроприация ёки баҳолаш чораси манфаатдор инвесторнинг талабига кўра қонунчиликда кўзда тутилган тарзда чора кўрган Аҳдлашувчи Томоннинг суд ёки бошқа мустақил органи томонидан тез орада кўриб чиқилиши лозим.
3. Башарти, Аҳдлашувчи Томон ҳудудида амалда бўлган қонунларга мувофиқ корпорациялашган ёки ташкил этилган ҳамда бошқа Аҳдлашувчи Томоннинг инвесторлари ўз улушларига эга бўлган компаниянинг мулки экспроприация қилинган ҳолларда биринчи Аҳдлашувчи Томон бошқа Аҳдлашувчи Томоннинг улуш эгаларига юқорида қайд этилган компенсация тўланишини кафолатлаш учун зарур даражада ушбу модданинг 1-банди қоидаларини қўллайди.
7-модда
Зарарлар учун компенсация
Зарарлар учун компенсация
Бир Аҳдлашувчи Томоннинг бошқа Аҳдлашувчи Томон ҳудудидаги уруш ёки бошқа ҳарбий тўқнашувлар, фавқулодда ҳолат, исён, тартибсизлик ёки қўзғолон каби бошқа воқеалар оқибатида инвестициялари зарар кўрган инвесторлари учун бошқа Аҳдлашувчи Томон исталган учинчи давлат инвесторлари учун реституция, кафолат, компенсация ёки бошқа тўловларни кўзда тутувчи режимдан кам бўлмаган қулай режим яратади.
8-модда
Тўловларни ўтказиш
Тўловларни ўтказиш
1. Ҳар бир Аҳдлашувчи Томон бошқа Аҳдлашувчи Томон инвесторларининг сармоялари ва ҳар қандай инвестицияларидан келган даромадларнинг ҳуқуқий жиҳатдан камситмаган ҳолда эркин равишда ўтказилишини кафолатлайди. Пул ўтказиш эркин муомаладаги валютада ҳамда асоссиз кечиктиришларсиз амалга оширилади. Бундай пул ўтказишлар, хусусан қуйидагиларни, аммо нафақат уларни ўз ичига олади:
а) даромадлар ва сармояларнинг ўсиши, дивидендлар, роялти, фоизлар ва инвестициялардан келган бошқа даромадлар;
b) инвестицияларнинг бутунлай ёки қисман тугатилишидан келган даромадлар;
с) заём шартномаларига мувофиқ ва инвестициялар муносабати билан амалга ошириладиган тўлувлар;
d) 1-модда (1) (d)да қайд этилган масалаларга тааллуқли лицензион мукофотлар;
е) техникавий ёрдам, техник хизмати кўрсатиш ва маъмурий мукофотларга тааллуқли бўлган тўловлар;
f) шартномавий лойиҳалар билан боғлиқ бўлган тўловлар;
g) бир Аҳдлашувчи Томон инвесторларининг бошқа Аҳдлашувчи Томон ҳудудидаги инвестициялар муносабати билан олган иш ҳақи.
h) 6- ва 7-моддалардаги масалалар билан боғлиқ бўлган компенсациялар.
9-модда
Алмаштириш курси
Алмаштириш курси
Ушбу Битимнинг 6 — 8-моддаларида қайд этилган пул ўтказиш, эркин алмашувчи валютада, ҳудудида инвестициялар амалга оширилган Аҳдлашувчи Томоннинг валютани тартибга солиб борувчи тартиботларига мувофиқ белгиланган ва пул ўтказилаётган санадаги жорий бозор алмаштириш курси бўйича амалга оширилиши зарур.
10-модда
Қонунлар
Қонунлар
Ҳеч қандай шубҳаларга йўл қўймаслик учун, ушбу Битимга мувофиқ бўлган барча инвестициялар, ҳудудида шундай инвестициялар амалга ошириладиган Аҳдлашувчи Томоннинг амалдаги қонунчилигига мувофиқ равишда тартибга солинади.
11-модда
Тақиқ ва чекловлар
Тақиқ ва чекловлар
Ушбу Битим қоидалари исталган Аҳдлашувчи Томоннинг хавфсизлик, жамоат соғлиғини муҳофазалаш ёки ҳайвонлар ва ўсимликлар касалликларининг олдини олиш ҳамда зараркунандаларни бартараф қилишни жиддий равишда ҳимоялашга қаратилган ҳар қандай кўринишдаги тақиқлар ва чекловларни қўллашдаги ҳуқуқларини ёки бошқа ҳар қандай хатти-ҳаракатларни ҳеч қандай тарзда чекламаслиги лозим.
12-модда
Суброгация
Суброгация
1. Агар Аҳдлашувчи Томон ёки унинг ваколатли органи (қуйида «Биринчи Аҳдлашувчи Томон» деб юритилади) шу Аҳдлашувчи Томоннинг инвесторига инвестициялар ёки унинг бир қисми борасида берилган кафолат ёки суғурта шартномаси асосида тўловларни амалга оширса, бошқа Аҳдлашувчи Томон Биринчи Аҳдлашувчи Томоннинг суброгацияга асосан ўз инвесторларининг ҳуқуқларини амалга ошириш ва талабномаларини ифодалаш ҳуқуқига эга бўлишини тан олиши лозим.
2. Топширилган ҳуқуқлар ёки талабномалар инвесторларнинг дастлабки ҳуқуқ ва талабномаларидан ортиқ бўлмаслиги зарур.
3. Биринчи Аҳдлашувчи Томоннинг ўз инвесторларига амалга оширган ҳар қандай тўловлари шундай инвесторларнинг 13-моддага мувофиқ бошқа Аҳдлашувчи Томонга қарши талаблар қўйишига таъсир кўрсатмаслиги зарур.
13-модда
Аҳдлашувчи Томон ва бошқа Аҳдлашувчи Томон инвестори ўртасидаги низолар
Аҳдлашувчи Томон ва бошқа Аҳдлашувчи Томон инвестори ўртасидаги низолар
1. Бир Аҳдлашувчи Томон инвестори ва бошқа Аҳдлашувчи Томон ўртасида унинг ҳудудида амалга оширилган инвестициялар хусусида юзага келиши мумкин бўлган ҳар қандай низо имкон қадар дўстона тарзда музокаралар йўли билан ҳал этилиши лозим. Бундай низони музокаралар йўли ҳал этишни истовчи Томон бошқа томонга ўз мақсадини ёзма равишда маълум қилиши зарур.
2. Агар низо ушбу модданинг 1-бандида қайд этилганидек, уни ҳал этиш тўғрисида ёзма хабарнома юборилган санадан бошлаб 6 ой мобайнида ҳал этилмаса, башарти, томонлар ўзга тарзда келишмаган бўлсалар, низо исталган томоннинг талабига кўра яраштириш ёки кўриб чиқиш учун Вашингтонда 1965 йил 18 мартда имзолаш учун очилган Давлатлар ва бошқа давлатлар фуқаролари ўртасидаги инвестицион низоларни ҳал этувчи Конвенцияга мувофиқ (ушбу Битим қуйида «Конвенция» деб юритилади) арбитраж тартиботларини қўллаш учун Давлатлар ва бошқа давлатлар Фуқаролари ўртасидаги инвестицион низоларни ҳал этувчи халқаро Марказга (қуйида «Марказ») топширилиши лозим. Шу мақсадда, ҳар бир Аҳдлашувчи Томон Конвенциянинг 25-моддасига мувофиқ сўзсиз равишда ҳар қандай низони Марказга кўриб чиқиш учун топширишга розилик беради.
14-модда
Аҳдлашувчи Томонлар ўртасидаги низолар
Аҳдлашувчи Томонлар ўртасидаги низолар
1. Аҳдлашувчи Томонлар ўртасидаги ушбу Битим қоидаларини талқин қилиш ёки қўллашга тааллуқли бўлган ҳар қандай низо имкон қадар музокаралар йўли билан ҳал этилиши лозим.
2. Агар низо бундай тарзда ҳал этилмаса, у исталган Аҳдлашувчи Томоннинг талабига кўра арбитражга топширилиши зарур. Арбитраж трибунали (қуйида «трибунал» деб аталади) ҳар икки Аҳдлашувчи Томон тайинлайдиган биттадан арбитрдан таркиб топади, трибунал Раиси ҳисобланувчи учинчи арбитр эса Аҳдлашувчи Томонларнинг ўзаро келишувига биноан тайинланади.
3. Арбитраж хусусида талабнома олингандан сўнг икки ой мобайнида ҳар бир Аҳдлашувчи Томон биттадан арбитр тайинлайди, ҳамда бу икки арбитр тайинлангандан сўнг икки ой ичида Аҳдлашувчи Томонлар учинчи арбитрни тайинлашлари зарур.
4. Агар арбитраж талабнома олинган кундан бошлаб тўрт ой мобайнида трибунал таркиб топмаса, бошқа келишувлар мавжуд бўлмагани ҳолда, исталган Аҳдлашувчи Томон арбитр ёки арбитрларни тайинлаш учун Халқаро Суд Президентини таклиф қилиши мумкин. Башарти, Президент Аҳдлашувчи Томонлардан бирининг фуқароси бўлса, ёки ўзга сабаблар қайд этилган вазифани бажаришга тўсқинлик қилса, зарурий тайинловни амалга ошириш учун вице-Президент таклиф этилади. Агар вице-Президент Аҳдлашувчи Томонлардан бирининг фуқароси бўлса, ёки у ҳам қайд этилган вазифани баъзи бир сабабларга кўра бажара олмаса, зарурий тайинловни амалга ошириш учун Аҳдлашувчи Томонлардан ҳеч қайсисининг фуқароси бўлмаган, Халқаро Суднинг лавозими юқорироқ бўлган кейинги аъзоси таклиф этилиши мумкин, ва ҳ.к.
5. Трибунал ўз қарорларини кўпчилик овоз билан қабул қилади.
6. Трибунал қарори тугал ва мажбурий ҳисобланади ҳамда Аҳдлашувчи Томонлар унинг шартларига риоя қилишлари зарур.
7. Ҳар бир Аҳдлашувчи Томон арбитраж жараёнидаги ўз трибунал аъзосининг харажатларини, шунингдек Трибунал Раиси учун сарфланадиган ва ўзга чиқимларнинг ярмини тўлайди. Аммо Трибунал харажатларни Аҳдлашувчи Томонлардан бири учун кўпроқ .миқдорда белгилаши ҳам мумкин, бундай қарор эса ҳар икки Аҳдлашувчи Томон учун ҳам мажбурий ҳисобланади.
8. Юқорида қайд этилган ҳолатлар билан бир қаторда трибунал ўз тартиб-қоидаларини мустақил равишда белгилайди.
15-модда
Бошқа мажбуриятлар
Бошқа мажбуриятлар
Агар исталган Аҳдлашувчи Томоннинг қонунчилиги ёки бугунги кунда мавжуд бўлган ёки кейинчалик Аҳдлашувчи Томонлар ўртасида ушбу Битимга қўшимча равишда белгиланадиган халқаро мажбуриятлар бошқа Аҳдлашувчи Томон инвесторларининг инвестицияларига ушбу Битим таъминлайдиган режимдан кўра қулайроқ режим яратувчи ҳолатлар сабаб бўладиган қоидаларни ўз ичига олса, бундай қоидалар ўзининг янада қулайлик даражаси билан ушбу Битимдан устун ҳисобланиши лозим. Ҳар бир Аҳдлашувчи Томон бошқа Аҳдлашувчи Томон инвесторларига уларнинг инвестицияларига нисбатан ушбу Битимда кўзда тутилган мажбуриятларга қўшимча равишда ўз қонунларига мувофиқ вужудга келадиган мажбуриятларни, унинг инвесторлари томонидан риоя қилинишини таъминлаши зарур.
16-модда
Қўшимчалар ва ўзгартиришлар
Қўшимчалар ва ўзгартиришлар
Ушбу Битимга киритиладиган қўшимчалар ва ўзгартиришлар Аҳдлашувчи Томонларнинг ёзма равишдаги келишувига биноан, ушбу Битимнинг ажралмас қисми ҳисобланувчи протокол воситасида амалга оширилиши лозим.
17-модда
Битимнинг кучга кириши, муддати ва ҳаракатдан тўхтатилиши
Битимнинг кучга кириши, муддати ва ҳаракатдан тўхтатилиши
1. Ҳар бир Аҳдлашувчи Томон ушбу Битимнинг кучга кириши учун зарур бўлган ўз ички юридик процедуралари бажарилганлиги тўғрисида бошқа Аҳдлашувчи Томонни ёзма равишда хабардор қилиши зарур. Ушбу Битим сўнгги ёзма хабарнома олинган санадан бошлаб ўттиз кун ўтгач кучга киради.
2. Ушбу Битим ўн беш йил давомида амалда бўлади. Сўнгра, у исталган Аҳдлашувчи Томон бошқа Аҳдлашувчи Томонга бу Битимни бекор қилиш тўғрисидаги қарорини ёзма равишда маълум қилган санадан бошлаб ўн икки ой мобайнида ўз кучини сақлаб қолади.
3. Ушбу Битимнинг 1 — 15-моддалари қоидалари у бекор қилинганлиги тўғрисидаги ёзма хабарнома санасигача амалга оширилган инвестицияларга нисбатан ана шу санадан бошлаб ўн йиллик муддат мобайнидаги қўшимча даврда ўз кучини сақлаб қолади.
Ушбуни тасдиқлаган ҳолда, лозим тарзда ҳукуматлар томонидан ваколатли этиб тайинланиб, қуйида имзо чекувчи вакиллар ушбу Битимни имзоладилар.
Тошкент шаҳрида, 2003 йил 15 июлда, икки нусхада, ўзбек ва инглиз тилларида тузилди, бунда барча матнлар бир хил кучга эгадир. Матнларни талқин қилишда келишмовчиликлар юзага келган ҳолларда инглиз тилидаги матн устувор ҳисобланади.
(имзолар)