Ҳужжат кучини йўқотган 05.09.2020 28.10.2009 йилда рўйхатдан ўтган, рўйхат рақами 2026
ONLINE TRANSLATE
Ўзбекистон Республикаси Давлат мулкини бошқариш давлат қўмитасининг қарори, 28.10.2009 йилда рўйхатдан ўтган, рўйхат рақами 2026
Дата вступления в силу
07.11.2009
Ҳужжат кучини йўқотган 05.09.2020
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ўзбекистон Республикаси Давлат мулкини бошқариш давлат қўмитасининг
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Қарори
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ МУЛКНИ БАҲОЛАШ МИЛЛИЙ СТАНДАРТИ (9-СОН МБМС) «БИЗНЕС ҚИЙМАТИНИ БАҲОЛАШ»НИ ТАСДИҚЛАШ ҲАҚИДА
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
[Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги томонидан 2009 йил 28 октябрда 2026-сон билан давлат рўйхатидан ўтказилди]
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
 LexUZ шарҳи
Мазкур қарор Ўзбекистан Республикаси Давлат активларини бошқариш агентлиги директорининг 2020 йил 1 майдаги 01/11-15/62-сонли «Ўзбекистон Республикасининг Ягона миллий баҳолаш стандартини тасдиқлаш ҳақида»ги буйруғига (рўйхат рақами 3239, 04.06.2020 й.) асосан 2020 йил 5 сентябрдан ўз кучини йўқотади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ўзбекистон Республикаси «Баҳолаш фаолияти тўғрисида»ги Қонунига, Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2006 йил 26 апрелдаги ПҚ-335-сонли «Ўзбекистон Республикаси Давлат мулки қўмитаси фаолиятини такомиллаштиришга доир чора-тадбирлар тўғрисида» ва 2008 йил 24 апрелдаги ПҚ-843-сонли «Баҳоловчи ташкилотлар фаолиятини янада такомиллаштириш ва кўрсатилаётган хизматлар сифати учун уларнинг масъулиятини ошириш тўғрисида»ги қарорларига мувофиқ Ўзбекистон Республикаси Давлат мулки қўмитаси қарор қилади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1. Ўзбекистон Республикаси Мулкни баҳолаш миллий стандарти (9-сон МБМС) «Бизнес қийматини баҳолаш» иловага мувофиқ тасдиқлансин.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2. Мазкур қарор Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлигида давлат рўйхатига олинган вақтдан бошлаб ўн кундан сўнг кучга киради.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Давлат мулкини бошқариш давлат қўмитаси раиси Д. МУСАЕВ
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Тошкент ш.,
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2009 йил 6 октябрь,
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
01/19-18/19-сон
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ўзбекистон Республикаси Давлат мулки қўмитасининг 2009 йил 6 октябрдаги 01/19-18/19-сон қарорига
ИЛОВА
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ўзбекистон Республикаси Мулкни баҳолаш миллий стандарти (9-сон МБМС) «Бизнес қийматини баҳолаш»
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Мазкур Мулкни баҳолаш Миллий стандарти (9-сон МБМС) Ўзбекистон Республикаси «Баҳолаш фаолияти тўғрисида»ги Қонунига (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисининг Ахборотномаси, 1999 й., 9-сон, 208-модда), Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2008 йил 24 апрелдаги ПҚ-843-сонли «Баҳоловчи ташкилотлар фаолиятини янада такомиллаштириш ва кўрсатилаётган хизматлар сифати учун уларнинг масъулиятини ошириш тўғрисида»ги Қарорига (Ўзбекистон Республикаси қонун ҳужжатлари тўплами, 2008 й., 18-сон, 145-модда) мувофиқ Ўзбекистон Республикасидаги баҳолаш фаолиятини норматив жиҳатдан тартибга солинишини белгилайди.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
I-боб. Умумий қоидалар
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1. 9-сон МБМСнинг мақсади бизнес қийматини баҳолашнинг атама ва тушунчаларни, ахборотга қўйиладиган талабларни, баҳолашни амалга ошириш тартибини, баҳолаш ёндашувлари ва усулларини, баҳолаш натижаларини расмийлаштиришга қўйиладиган талабларни ўрнатувчи нормалари ва қоидаларини белгилашдир.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2. 9-сон МБМСда қуйидаги атамалар ва тушунчалар қўлланилади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
пул оқими — муайян давр мобайнида актив, активлар гуруҳи, корхона томонидан яратиладиган пул маблағлари оқими;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
инвестицияланган капиталга олинган пул оқими (қарзсиз пул оқими) — корхона фаолияти молиялаштирилганидан ва зарур капитал қўйилмалар амалга оширилганидан сўнг акциядорлар ва инвесторларга тўланадиган пул оқими;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
хусусий капиталга олинган пул оқими (қарзли пул оқими) корхона фаолияти молиялаштирилганидан, капитал қўйилмалар амалга оширилганидан ва қарзли молиялаштириш ҳажмлари ўзгарганидан сўнг қоладиган, акцияларни сақловчиларга йўналтириладиган пул оқими;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
фаразлар — ҳаққоний деб ҳисобланадиган тахминлар. Фаразлар баҳолаш объектига таъсир этадиган фактлар, шартлар ёки вазиятларни ёки баҳолашга нисбатан текшириш ва тасдиқлаш мумкин бўлмаган ёндашувларни ўз ичига олади;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ёпиқ корхона — акцияларга эга бўлмаган ёки акциялари очиқ бозорда сотилмайдиган ва иштирокчилари сони қонун ҳужжатларига мувофиқ чекланган корхона;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
назорат — корхонани бошқаришга ва унинг сиёсатига таъсир кўрсатиш имконияти;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
назорат улуши — мулкдаги (корхона устав фондидаги) улуш бўлиб, унинг эгасига корхона устидан назорат қилиш имкониятини таъминлайди;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
мультипликатор — корхонанинг нархи ёки ўзгача қиймат асоси ва унинг фаолиятини тавсифловчи молиявий, ишлаб чиқариш ёки ашёвий кўрсаткич ўртасидаги нисбатни кўрсатувчи коэффициент;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
чекловчи шартлар — қонунчилик, буюртмачи ёки баҳоловчи баҳолашга қўйган чеклашлар;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
очиқ корхона — акциялари очиқ бозорда сотиладиган ва иштирокчилари сони қонун ҳужжатларига мувофиқ чекланмаган корхона;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
дисконтлаш ставкаси — бўлғуси пул тушумларини жорий қийматга айлантириш учун фойдаланиладиган иқтисодий самара ставкаси;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
капиталлаштириш ставкаси — муайян давр учун даромад миқдорини қийматга айлантириш учун фойдаланиладиган, қоида тариқасида, фоиз ҳисобида ифодаланадиган бўлувчи;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
жорий қиймат — муайян санада тегишли дисконтлаш ставкасидан фойдаланиб келтирилган бўлғуси даромадлар қиймати.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
II-боб. Қўлланиш соҳаси
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
3. 9-сон МБМСда бизнес (корхона) деганда тадбиркорлик фаолиятини амалга оширадиган тижорат ташкилоти тушунилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
4. Қуйидагилар 9-сон МБМС қоидалари татбиқ этиладиган баҳолаш объектлари ҳисобланади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бизнес (корхона);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бизнесдаги мулк улушлари.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
5. 9-сон МБМС баҳоловчи ташкилотлар, баҳоловчилар ҳамда баҳолаш хизматларининг буюртмачилари учун мўлжалланган ва бизнес (корхона) ёки бизнесдаги мулк улуши қийматини баҳолаш бўйича хизматлар кўрсатишда ва бизнес қийматини ёки бизнесдаги мулк улушини баҳолаш тўғрисидаги ҳисоботларнинг ишончлилигини текширишда қўлланилиши мажбурийдир.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Бир пайтнинг ўзида бир корхонанинг давлатга тегишли бўлган акциялари (улушлари) ва давлатга тегишли бўлмаган акциялари (улушлари) баҳоланиши керак бўлган тақдирда баҳолаш Ўзбекистон Республикаси Мулкни баҳолаш миллий стандарти (8-сон МБМС) «Хусусийлаштириш мақсадида мулк қийматини баҳолаш» (рўйхат рақами 2025, 2009 йил 28 октябрь) талабларига мувофиқ амалга оширилади.
(5-банд Ўзбекистон Республикаси Хусусийлаштирилган корхоналарга кўмаклашиш ва рақобатни ривожлантириш давлат қўмитасининг 2017 йил 16 майдаги 01/27-26/07-сонли (рўйхат рақами 2026-2, 19.05.2017 й.) қарорига асосан хатбоши билан тўлдирилган — ЎР ҚҲТ, 2017 й., 20-сон, 376-модда)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
6. 9-сон МБМС хусусийлаштириш мақсадида корхонани (корхонадаги мулк улушини) баҳолашда, шунингдек хусусийлаштириш мақсадида корхонани (корхонадаги мулк улушини) баҳолаш тўғрисидаги ҳисоботларнинг ишончлилигини текширишда қўлланилмайди.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
7. 9-сон МБМСни амалиётда қўллашда ушбу 9-сон МБМСнинг иловасида келтирилган Услубий кўрсатмалардан фойдаланиш лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
III-боб. Бухгалтерия ҳисоби стандартлари билан алоқадорлик
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
8. Бизнес қийматини аниқлашда бухгалтерия ҳисоби ва молиявий ҳисобот маълумотлари асосий ахборот манбаи ҳисобланади ва баҳолаш таомиллари, ёндашувлари ва усулларини танлашга, шунингдек якуний қиймат ҳақидаги хулосага жиддий таъсир кўрсатишга қодир.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
9. Бухгалтерия ҳисоби миллий стандартлари ва мулкни баҳолаш миллий стандартлари кўзлайдиган мақсадлардаги тушунчалар аппаратида, қийматни аниқлаш ва активлар ҳисобини юритишнинг турли хил усулларида ифодаланадиган фарқлар бухгалтерия ҳисоби ва молиявий ҳисобот маълумотларига улардан келгусида бизнес қийматини аниқлашда фойдаланиш учун тузатишлар киритиш заруриятини белгилайди.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
10. Баҳоловчи бухгалтерия ҳисоби атамаларидан фойдаланганда, уларнинг мазмунини баҳолаш тўғрисидаги ҳисоботда ёритиб бериши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
IV-боб. Стандарт талаблари
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
11. Бизнес (корхона) қийматини баҳолаш қуйидаги босқичлардан таркиб топади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
баҳолаш ҳақидаги вазифани белгилаш ва баҳолаш объектини баҳолаш тўғрисида шартнома тузиш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ахборот йиғиш ва уни таҳлил қилиш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
баҳолаш ёндашувлари ва усулларини танлаш, асослаш ва қўллаш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
баҳолаш натижаларини, қўлланилган баҳолаш ёндашувларини мувофиқлаштириш ва баҳолаш объектининг якуний қийматини аниқлаш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
баҳолаш тўғрисидаги ҳисоботни тузиш.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1-§. Баҳолаш ҳақида вазифани белгилаш
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
12. Баҳолаш ҳақидаги вазифа буюртмачи томонидан баҳоловчи ташкилот билан ҳамкорликда тузилади ва баҳолаш объектини баҳолаш тўғрисидаги шартномага илова сифатида расмийлаштирилади. Баҳолаш ҳақидаги вазифада қуйидагилар кўрсатилиши лозим:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
баҳолаш объектининг номи ва тавсифи;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
баҳолаш санаси;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
баҳолаш мақсади (мақсадлари) ва баҳолаш натижаларидан фойдаланиш мўлжали;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
баҳолаш мақсадига мувофиқ бўлган қиймат тури;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
фаразлар ва чекловчи шартлар;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
буюртмачи ёки ўзга ваколатли шахс тақдим этиши лозим бўлган бошланғич ахборот рўйхати;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
баҳолаш ишларини бажариш муддатлари.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Баҳолаш мақсадига ва баҳолаш объектининг хусусиятларига қараб баҳолаш ҳақидаги вазифа қўшимча шартларни ўз ичига олиши мумкин.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
13. Баҳолаш объектининг тавсифи қуйидагиларни ўз ичига олиши лозим:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
хусусий капитали (мулк улуши) баҳоланаётган корхона номини;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
баҳоланаётган корхона устав фондидаги мулк улушининг бу улуш нисбий ва мутлақ қийматлари кўрсатилган ҳажмини, акциядорлик жамиятларини баҳолашда эса, бунга қўшимча равишда баҳоланаётган акциялар миқдори ва турини;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
корхонанинг жойлашган манзили, ташкилий-ҳуқуқий шакли ва қайси тармоққа мансублиги ҳақидаги маълумотларни;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
корхона устав фондининг ҳажми ва тузилиши ҳақидаги ахборот, шу жумладан устав фондидаги улушларнинг тақсимланиши, чиқарилган ва эълон қилинган оддий ва имтиёзли акциялар миқдори ҳақидаги қисқача маълумотларни;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
баҳолаш объектига бўлган мулкий ҳуқуқлар тавсифини ва кўрсатилган ҳуқуқларга доир чеклашлар ва мажбуриятлар ҳақидаги маълумотларни.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
14. Баҳолаш мақсади сифатида буюртмачи баҳолаш натижаларидан ёки баҳолаш тўғрисидаги ҳисоботдан нима учун фойдаланишни мўлжаллаётгани кўрсатилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
15. Бизнес (корхона) ёки ундаги мулк улуши қийматини баҳолашда, агар баҳолаш объектини баҳолаш тўғрисидаги шартномада ёки баҳолаш объектини баҳолаш қайси норматив ҳужжатга мувофиқ амалга оширилаётган бўлса, шу норматив ҳужжатда ўзгача тартиб ўрнатилган бўлмаса, баҳолаш объектининг бозор қиймати аниқланиши лозим. Бозор қийматидан бошқача қиймат аниқланиши лозим бўлган ҳолатларда қўлланиш сабаблари ҳамда аниқланаётган қиймат ва бозор қиймати ўртасидаги фарқлар баҳолаш тўғрисидаги ҳисоботда баён этилиши ва ёритиб берилиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2-§. Ахборот йиғиш ва уни таҳлил қилиш
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
16. Баҳоловчи баҳолаш ёндашувлари ва усулларини асосли равишда танлаш ва қўллаш учун зарур ва етарли бўлган ҳажмда баҳолаш объекти ҳақида ахборот ва бозор ҳақида ахборотни йиғиш ва таҳлил қилишни амалга оширади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
17. Қуйидагилар баҳолаш объекти ҳақидаги ахборот манбалари ҳисобланади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
буюртмачи ёки ўзга ваколатли шахс томонидан тақдим этиладиган бошланғич ахборот;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
баҳоловчи корхонани кўздан кечириш жараёнида ҳамда корхона раҳбарияти ва мутахассислари билан суҳбатлашиш натижаларига кўра олган ахборот;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
учинчи шахслар ва ташкилотлардан олинган, шунингдек, оммавий ахборот воситалари ва Интернет тармоғида эълон қилинган ахборот.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
18. Бошланғич ахборот қуйидагиларни ўз ичига олиши лозим:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
баҳолаш санасида киритилган барча ўзгартиш ва қўшимчаларни ўз ичига олган корхона устави нусхасини;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
юридик шахсни давлат рўйхатидан ўтказиш тўғрисидаги гувоҳнома нусхасини;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
акциядорлар реестри нусхасини (акциядорлик жамиятлари учун);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
баҳоланиши лозим бўлган корхона устав фондидаги улуш, шу жумладан ҳуқуқлар, имтиёзлар ва шартлар, миқдор кўрсаткичлари, назоратга таъсир этадиган омиллар ва сотиш ёки топширишни чеклайдиган битимлар ҳақидаги маълумотларни;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
корхона, унинг тарихи, режалари ва ривожланиш имкониятлари ҳақидаги умумий маълумотларни;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
корхонанинг ташкилий тузилиши ҳақидаги маълумотларни;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
корхона мулкининг таркиби ҳақидаги маълумотларни;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ўтган ва жорий даврлар учун корхона молиявий ҳисоботини;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
асосий фаолият ҳақидаги маълумотларни (даромадлар ва харажатлар тузилиши);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бошқа турдаги фаолият ҳақида маълумотларни (даромадлар ва харажатлар тузилиши);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ўтган ва жорий даврлар учун дивидендлар тўлаш ҳақидаги маълумотларни.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Тақдим этилаётган бошланғич ахборот корхона раҳбариятининг имзоси ва муҳри билан (муҳр мавжуд бўлган тақдирда) тасдиқланиши лозим ва шу ҳолдагина ҳақиқий ҳисобланади.
(18-банднинг ўн учинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикасининг Хусусийлаштириш, монополиядан чиқариш ва рақобатни ривожлантириш давлат қўмитасининг 2016 йил 26 майдаги 01/27-26/35-сонли (рўйхат рақами 2026-1, 01.06.2016 й.) қарори таҳририда — ЎР ҚҲТ, 2016 й., 22-сон, 256-модда)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Баҳолаш мақсадига ва баҳолаш объектининг хусусиятларига қараб, баҳоловчи бошланғич ахборот рўйхатини кенгайтириши ёки баҳолашни амалга ошириш жараёнида керакли ахборотни талаб қилиб олиши мумкин.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
19. Баҳоловчи қўшимча равишда бозор ҳақида қуйидаги ахборотни йиғиши ва таҳлил қилиши лозим:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
миллий иқтисодиётнинг ҳолати ва унинг мазкур корхонага таъсири ҳақидаги маълумотларни ўз ичига олган макроиқтисодий ахборотни;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
корхона жойлашган минтақа ҳақидаги ахборотни;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
корхона мансуб бўлган бозор ва (ёки) бозор сегменти ҳақидаги ахборотни.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
20. Йиғилган ахборот асосида баҳоловчи кўриб чиқилаётган давр учун корхона молиявий ҳисоботи маълумотларини таҳлил қилишни амалга ошириши лозим. Ушбу таҳлил бухгалтерия балансларини, молиявий натижалар ҳақидаги ҳисоботларни ва молиявий коэффициентларнинг асосий тоифаларини таҳлил қилишни ўз ичига олади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Зарур ҳолда баҳоловчи тармоқнинг ўхшаш корхоналари ёки тармоқ бўйича ўртача кўрсаткичлар билан қиёсийликка ва корхона пул оқимларини прогноз қилишда қўлланишга яроқлиликка эришиш учун молиявий ҳисоботни меъёрга солишни — баҳоланаётган бизнес қийматига жиддий таъсир кўрсатадиган кўрсаткичлар бўйича тузатиш киритишни амалга оширади. Тузатишларни киритиш учун асослар ва уларнинг қўлланиши баҳолаш тўғрисидаги ҳисоботда келтирилиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
3-§. Баҳолаш ёндашувлари ва усулларини танлаш, асослаш ва қўллаш
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
21. Баҳолаш объектини баҳолашни амалга оширишда баҳоловчи баҳолашнинг даромад ҳақида, қиёсий ва харажат ҳақида ёндашувларидан фойдаланиши (ёки фойдаланишдан воз кечиш сабабларини асослаши) лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
22. Ҳар бир баҳолаш ёндашуви доирасида 9-сон МБМСда белгиланган усулларни танлашни баҳоловчи баҳолаш мақсади, баҳолаш объектининг хусусияти ва ривожланиш имкониятлари, чекловчи шартлар, ахборот базаси мавжудлиги ва унинг тўлиқлигини ҳисобга олиб мустақил амалга оширади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
23. Баҳолаш объекти қийматини даромад ёндашуви билан баҳолаш учун баҳоловчи баҳолаш объектидан кутилаётган даромадларни баҳолаш санасида қийматнинг ягона миқдорига ўзгартиришга асосланган қуйидаги усуллардан бирини қўллайди:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
пул оқимларини дисконтлаш усули — баҳолаш объекти қиймати баҳолаш санасида дисконтлаш ставкаси бўйича келтирилган прогноз давридаги ва прогноз давридан кейинги пул оқимларини қўшиш йўли билан аниқланади;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
даромадни капиталлаштириш усули — баҳолаш объекти қиймати айрим давр мобайнида олинган даромад миқдорини шу даромадга мувофиқ бўлган капиталлаштириш ставкасига бўлиш йўли билан аниқланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
24. Пул оқимларини дисконтлаш усулини қўллашда баҳоловчи:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
пул оқими турини танлаши;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
прогноз даври муддатини белгилаши;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
даромадлар ва харажатларни таҳлил ва прогноз қилишни амалга ошириши;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
прогноз даврининг ҳар бир босқичи учун пул оқими ҳажмини ҳисоблаши;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
дисконтлаш ставкасини аниқлаши;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
баҳолаш объекти қийматининг прогноз давридан кейинги ҳажмини ҳисоблаши;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
баҳолаш объектининг жорий қийматини ҳисоблаши;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
якуний тузатишлар киритиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
25. Корхона капиталининг тузилишига (хусусий капитал ва жалб қилинган капиталнинг ўзаро нисбатига) қараб, баҳоловчи хусусий капиталга олинган пул оқимидан ёки инвестицияланган капиталга олинган пул оқимидан фойдаланади. Бу пул оқимлари солиқ тўланишидан олдинги ёки солиқ тўланганидан кейинги ҳолатга кўра, номинал ёки реал суммаларда ҳисобланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
26. Тугаганидан сўнг:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ё корхона даромадининг ўзгариш суръатларини барқарорлаштириш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ё корхонани сотиш ёки тугатиш мўлжалланаётган давр прогноз даври сифатида олинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
27. Хусусий капиталга олинган пул оқими учун дисконтлаш ставкаси қуйидаги усуллардан бири ёрдамида ҳисобланади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
капитал активларни ҳисоблаш усули;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
кумулятив тузиш усули;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
дисконтланган пул оқимини таҳлил қилиш усули.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Инвестицияланган капиталга олинган пул оқимига дисконтлаш ставкасини ҳисоблаш учун капиталнинг ўртача ўлчанган қиймати усули қўлланилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Дисконтлаш ставкаси танланган пул оқимига мувофиқ бўлиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
28. Баҳолаш объектининг прогноз даври тугаганидан кейинги қийматини аниқлаш қуйидаги усуллардан бири ёрдамида амалга оширилади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
агар пул оқимларини барқарорлаштириш мўлжалланаётган бўлса, прогноз даври тугаганидан кейин биринчи йил пул оқимини Гордон моделига мувофиқ капиталлаштириш йўли билан;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
агар прогноз даври тугаганидан кейин бизнесни сотиш мўлжалланаётган бўлса, соф активлар қиймати бўйича ёки мўлжалланаётган қайта сотиш нархи бўйича;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
агар прогноз даври тугаганидан кейин бизнесни тугатиш мўлжалланаётган бўлса, тугатиш қиймати бўйича.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
29. Баҳолаш объектининг жорий қиймати прогноз даври пул оқимларининг жорий қийматлари ва бизнеснинг прогноз даври тугаганидан кейинги жорий қиймати йиғиндиси сифатида ҳисобланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
30. Баҳоловчи қуйидаги якуний тузатишларни киритади (ёки киритишдан воз кечиш сабабларини асослайди):
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
пул оқимини шакллантиришда ишга солинмаган активлар мавжудлигига;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
хусусий айланма капиталнинг ортиқчалиги ёки тақчиллигига;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
агар баҳолаш объекти мулкдаги улуш бўлса, назорат ва ликвидлик даражасига.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
31. Даромадни капиталлаштириш усулини қўллаганда баҳоловчи:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ўтган даврдаги ва жорий молиявий ҳисоботни таҳлил қилиш ва зарур ҳолда уни меъёрга солишни амалга ошириши;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
капиталлаштириладиган даромад тури ва ҳажмини танлаши;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
капиталлаштириш ставкасини ҳисоблаши;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
баҳолаш объектининг жорий қийматини аниқлаши;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
якуний тузатишлар киритиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
32. Даромаднинг қуйидаги турларидан бири капиталлаштириладиган даромад сифатида олинади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
соф даромад;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
солиқлар тўлангунга қадар бўлган даромад;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
реализациядан келган тушум;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
соф пул оқими;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
дивидендлар.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Даромад номинал ёки реал суммаларда ҳисобланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
33. Капиталлаштирилиши лозим бўлган даромад ҳажми сифатида баҳолаш санасидан кейинги йил учун бўлғуси даромад ҳажми олинади ва у қуйидаги усуллардан бири билан ҳисобланади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
жорий даромадлар усули билан;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
даромаднинг оддий ўртача ҳажмини ҳисоблаш усули билан;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
даромаднинг ўртача ўлчанган ҳажмини ҳисоблаш усули билан;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
тренд усули (статистик усул) билан.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
34. Капиталлаштириш ставкаси танланган даромад турига мувофиқ бўлиши лозим ва у:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ўхшаш объектлар бўйича битимлар ёки таклифлар ҳақида маълумотлар мавжуд бўлган ҳолда бозор экстракцияси усули билан;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
дисконтлаш ставкасида даромад ўзгаришининг доимий суръатини ҳисобга олиш йўли билан ҳисобланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
35. Баҳолаш объектининг қиймати даромаднинг танланган ҳажмини капиталлаштириш ставкасига бўлиш йўли билан ҳисобланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
36. Баҳоловчи қуйидаги якуний тузатишларни киритади (ёки киритишдан воз кечиш сабабларини асослайди):
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
даромадни шакллантиришда ишга солинмаган активлар мавжудлигига;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
агар баҳолаш объекти мулкдаги улуш бўлса, назорат ва ликвидлик даражасига.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
37. Баҳолаш объекти қийматини қиёсий ёндашув билан баҳолаш учун баҳоловчи ўхшаш корхоналар ёки улардаги мулк улушларининг сотув нархларини таққослашга асосланган қуйидаги усулларни қўллайди:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ўхшаш корхоналар акцияларининг бозор нархлари таҳлилига асосланган капитал бозори усулини;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
баҳоланаётган бизнесдаги мулк улушлари билан олди-сотди қилишга доир ахборот таҳлилига асосланган баҳоланаётган корхона бўйича битимлар усулини;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ўхшаш тармоқ корхоналарини (ёки унинг акцияларини) сотишдаги ўзаро нисбатлари (мультипликаторлари) кўрсаткичларидан ҳамда улар фаолиятининг асосий кўрсаткичларидан фойдаланишга асосланган тармоқлар ўзаро нисбатлари усулини.
(37-банднинг тўртинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Хусусийлаштирилган корхоналарга кўмаклашиш ва рақобатни ривожлантириш давлат қўмитасининг 2017 йил 16 майдаги 01/27-26/07-сонли (рўйхат рақами 2026-2, 19.05.2017 й.) қарори таҳририда — ЎР ҚҲТ, 2017 й., 20-сон, 376-модда)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ахборотнинг мавжудлигига ва мавжуд ахборотнинг тўлиқлигига қараб, баҳоловчи баҳолаш объектини баҳолаш учун қиёсий ёндашувнинг бир ёки ундан ортиқ усулларини қўллайди.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
38. Қиёсий ёндашувдан фойдаланганда баҳоловчи:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ўхшаш корхоналарни танлашни амалга ошириши;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
корхоналарни таққослаш параметрларини аниқлаши ва мультипликаторларни ҳисоблашни амалга ошириши;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
мультипликаторлар қийматини танлашни амалга ошириши ва баҳолаш объекти қийматини аниқлаши;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
якуний тузатишларни киритиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ўхшаш корхона деб баҳоланаётган корхонага асосий иқтисодий кўрсаткичларга кўра ўхшаш ва айни бир тармоққа мансуб бўлган корхона ҳисобланиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
39. Ўхшаш корхоналарни танлаш:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ўхшаш корхоналар ёки уларнинг акциялари (мулкдаги улушлари)нинг амалдаги сотув нархлари ҳақидаги бозор ахборотининг;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ўхшаш корхоналар молиявий ҳисоботи ва (ёки) ишлаб чиқариш фаолияти кўрсаткичларининг;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
таққосланаётган объектлар ўртасидаги ўхшашлик ёки фарқни аниқлаш ва қиёсийликни таъминлаш учун зарур тузатишлар киритиш имкониятини берадиган қўшимча маълумотларнинг таҳлили асосида амалга оширилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ўхшаш корхоналар ёки уларнинг акциялари (мулкдаги улушлари)нинг амалдаги сотув нархлари ҳақида ахборот бўлмаган ҳолда, савдо жараёнида нархнинг пасайишига чегирма ҳисобга олинган ҳолда таклиф нархлари ҳақидаги ахборотдан фойдаланишга йўл қўйилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
40. Мультипликаторни ҳисоблаш учун:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ўхшаш корхоналар учун сотув нархини ёки ўзгача қиймат асосини аниқлаш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ўхшаш корхоналарнинг мос келадиган молиявий ёки бошқа хил кўрсаткичларни танлаш лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Мультипликаторларда ҳисобга олинадиган молиявий ёки бошқа хил кўрсаткичлар баҳоланаётган корхона ва таққосланаётган корхоналар учун баҳолаш санасига нисбатан айни бир даврда ёки айни бир давр учун ҳисобланиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
41. Баҳолаш объектининг қиймати қиёсий ёндашув ёрдамида мультипликаторларнинг танланган қийматларини баҳолаш объектининг тегишли молиявий ёки бошқа хил кўрсаткичларига кўпайтириш орқали олинган натижаларни мувофиқлаштириш йўли билан аниқланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
42. Баҳоловчи қуйидаги якуний тузатишларни киритади (ёки киритишдан воз кечиш сабабларини асослайди):
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
агар қиймат базаси сифатида инвестицияланган капиталдан фойдаланилган бўлса, узоқ муддатли қарздорликка;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
хусусий айланма капиталнинг тақчиллигига (ортиқчалигига);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
даромадни шакллантиришда ишга солинмаган активлар мавжудлигига;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ишлаб чиқаришнинг ноқулай диверсификациясига (портфель скидка);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ликвидликка (ёпиқ корхона очиқ аналоглар бўйича баҳоланган ҳолда);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
назорат даражасига.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
43. Бизнес қийматини харажат ёндашуви билан баҳолашда баҳоловчи баҳолаш объектини тиклаш ёки алмаштириш учун зарур бўлган харажатларга асосланган қуйидаги усуллардан бирини қўллайди:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
соф активлар усули — бизнес қиймати корхона барча активларининг бозор қийматлари ва унинг мажбуриятлари ўртасидаги тафовут сифатида аниқланади;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
тугатиш қиймати усули — бизнес қиймати корхона тугатилганда унинг мулкдори олиши мумкин бўлган мулкнинг қиймати ва тугатиш харажатлари ўртасидаги тафовут сифатида аниқланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
44. Соф активлар усулини қўллаганда баҳоловчи:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
корхонанинг баҳолаш санасидаги охирги бухгалтерия баланси бўйича активлар ва мажбуриятлар таркибини ўрганиши;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
балансда ҳисобга олинмаган активлар ва мажбуриятлар бор-йўқлигини аниқлаши;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
активлар ва мажбуриятлар бозор қиймати бўйича ҳисобга олинадиган баҳолаш балансини тузиши;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
баҳолаш балансига мувофиқ активлар суммасининг бозор қийматини ва мажбуриятлар суммасининг бозор қийматини аниқлаши;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
корхона хусусий капитали қийматини активларнинг бозор қийматидан мажбуриятларнинг бозор қийматини айириш йўли билан аниқлаши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Мажбуриятларнинг бозор қиймати, қоида тариқасида, уларнинг жорий қийматига тенгдир.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
45. Тугатиш қиймати усулини қўллаганда баҳоловчи:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
корхонанинг баҳолаш санасидаги охирги бухгалтерия баланси бўйича активлар ва мажбуриятлар таркибини ўрганиши;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
балансда ҳисобга олинмаган активлар ва мажбуриятлар бор-йўқлигини аниқлаши;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
корхона активларининг жорий қийматини уларнинг бозор қиймати негизида (тегишли активга хос бўлган сотув муддати билан солиштирганда) қисқартирилган сотув муддатига скидкани инобатга олган ҳолда ҳисоблаши;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
тугатиш харажатларини аниқлаши;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
активларнинг жорий қийматидан тугатиш харажатларини айириб ташлаши ва тугатиш даврининг операцион даромади (кўрилган зарар)ни (агар у мавжуд бўлса) қўшиши (айириши);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
корхона мажбуриятларининг жорий қийматини ҳисоблаши;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
корхонанинг тугатиш қийматини активларнинг тузатиш киритилган жорий қиймати ва корхона мажбуриятларининг жорий қиймати ўртасидаги тафовут сифатида аниқлаши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
4-§. Қўлланилган ёндашувлар доирасида олинган натижаларни мувофиқлаштириш ва баҳолаш объектининг якуний қийматини аниқлаш
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
46. Баҳолаш объектининг якуний қийматини аниқлаш учун баҳоловчи қўлланилган ёндашувлар доирасида олинган натижаларни мувофиқлаштиришни амалга оширади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Турли хил ёндашувлар билан олинган баҳолаш натижалари ўртасида жиддий тафовут мавжуд бўлса, баҳоловчи олинган тафовут сабабларининг таҳлилини баҳолаш тўғрисидаги ҳисоботда келтириши лозим. Баҳолаш натижасининг юқори чегарасидан 30 фоиздан ортиқ қийматга эга бўлган тафовут жиддий тафовут деб ҳисобланиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
47. Мувофиқлаштириш, қоида тариқасида, турли баҳолаш ёндашувлари билан олинган баҳолаш натижалари учун солиштирма ўлчовларни аниқлаш орқали амалга оширилади, бунда баҳоловчи:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
баҳолаш мақсадини ва баҳолаш натижаларидан фойдаланиш мўлжалини;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
баҳоланаётган бизнес ва унинг активлари хусусиятини;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
қиймат турини;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
баҳолаш ёндашувларини қўллашда фойдаланилган ахборот ҳажми ва сифатини;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
мулк улуши баҳоланган ҳолда — қўшимча тарзда бу улуш ҳажми, назорат даражаси ва ликвидликни ҳисобга олиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
48. Мувофиқлаштириш усули ва солиштирма ўлчовларнинг танланиши, шунингдек бунда баҳоловчининг барча мулоҳазалари ва фаразлари баҳолаш тўғрисидаги ҳисоботда асосланиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
49. Баҳолаш объектининг якуний қиймати пул ҳисобида ягона катталик сифатида ифодаланиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
5-§. Баҳолаш тўғрисидаги ҳисоботни тузиш
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
50. Баҳолаш натижалари баҳолаш фаолияти тўғрисидаги қонун ҳужжатларига мувофиқ тузилган ва баҳоловчи ташкилотнинг баҳолаш объекти қиймати хусусидаги йиғилган ахборот ва ҳисоблашлар асосида тасдиқланган профессионал мулоҳазасини ўз ичига олган баҳолаш тўғрисидаги ҳисобот сифатида расмийлаштирилиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
51. Ҳисобот баҳолаш миллий стандартлари талабларига мувофиқлик ҳақидаги баёнотни ва улардан ҳар қандай четга чиқиш ҳақидаги маълумотларни ўз ичига олиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
52. Баҳолаш тўғрисидаги ҳисоботни тузишда қуйидаги қоидаларга риоя этиш лозим:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
баҳолаш объекти қийматини аниқлаш учун етарли бўлган барча очиқ ахборот ҳисоботда баён этилиши лозим;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
баҳолаш тўғрисидаги ҳисоботнинг мазмуни мазкур ҳисоботдан фойдаланувчиларни чалғитмаслиги, шунингдек ҳар хил талқинларга йўл қўймаслиги керак;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
баҳолаш тўғрисидаги ҳисоботда ифодаланган материаллар таркиби ва кетма-кетлиги, баҳолаш жараёни тавсифи, ҳисоблашлар ва уларга изоҳлар баҳолаш тўғрисидаги ҳисоботдан фойдаланувчига қийматни ҳисоблашни амалга ошириш имкониятини бериши ва уни айни шу натижаларга келтириши лозим;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
баҳолаш жараёнида оралиқ ва якуний натижаларни аниқлашда фойдаланилмаган ахборот, агар у баҳолаш фаолияти тўғрисидаги қонун ҳужжатларининг талабларига биноан мажбурий бўлмаса, баҳолаш тўғрисидаги ҳисоботда келтирилиши мумкин эмас.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
53. Бизнес қийматини баҳолаш тўғрисидаги ҳисобот қуйидаги асосий бўлимлардан иборат бўлиши лозим:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
титул варағи;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
мундарижа;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
умумлаштирувчи қисм (илова хат);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
баҳолаш ҳақидаги вазифа ҳамда асосий фактлар ва хулосалар;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
мамлакат ва минтақадаги умумий иқтисодий вазият тавсифи;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
баҳолаш объекти мансуб бўлган тармоқ ва бозор тавсифи;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бизнес (корхона) тавсифи;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
корхона молиявий ҳисоботи маълумотлари таҳлили;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
баҳолаш ёндашувлари ва усулларининг танланиши ва қўлланилиши тавсифи;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
баҳолаш объектининг якуний қийматини аниқлаш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
иловалар.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
54. Баҳолаш тўғрисидаги ҳисобот баҳоловчи (баҳоловчилар) томонидан саҳифама-саҳифа рақамланган ва имзоланган, ипдан ўтказилган, шунингдек баҳоловчи ташкилот раҳбарининг имзоси ва шу ташкилот муҳри билан (муҳр мавжуд бўлган тақдирда) тасдиқланиши лозим.
(54-банд Ўзбекистон Республикасининг Хусусийлаштириш, монополиядан чиқариш ва рақобатни ривожлантириш давлат қўмитасининг 2016 йил 26 майдаги 01/27-26/35-сонли (рўйхат рақами 2026-1, 01.06.2016 й.) қарори таҳририда — ЎР ҚҲТ, 2016 й., 22-сон, 256-модда)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
55. Баҳолаш тўғрисидаги ҳисоботга иловалар баҳоловчи баҳолаш тўғрисидаги ҳисоботни тайёрлаш жараёнида фойдаланган ҳужжатларнинг нусхаларини, шунингдек, баҳоловчи ташкилот лицензияси, баҳоловчиларнинг малака сертификатлари ва фуқаролик мажбурияти суғурта полисининг нусхаларини ўз ичига олиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
V-боб. Фикр-мулоҳазалар
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
56. Бизнесда мулк улушлари қийматини аниқлашда қуйидаги қоидаларни ҳисобга олиш лозим:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бизнесда мулк улушлари назоратли ёки назоратсиз хусусиятга эга бўлиши мумкин;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
баҳоланаётган мулк улушининг назорат ҳуқуқини акс эттириш учун назорат даражасини, мулкни тақсимлаш самарасини, мулкдорлар иттифоқини тузиш имкониятини, овоз бериш тартибини, дивидендлар тўлаш билан боғлиқ чеклашларни, корхонанинг молиявий аҳволини ҳисобга олувчи турли хил мукофотлар ва чегирмалар қўлланилади;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
киритиладиган чегирмалар ёки мукофотлар ҳажми баҳолаш усуллари билан ҳам, корхона типи (очиқ, ёпиқ) билан ҳам белгиланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
57. Харажат ва даромад ёндашувларнинг усуллари билан ҳамда қиёсий ёндашувнинг тармоқлар ўзаро нисбати усули билан қуйидагилар аниқланади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
мулкнинг мутлақ назорат ҳуқуқига эга бўлган (75 фоиздан ортиқ) назоратли улуши қиймати, корхона хусусий капитали қийматининг мутаносиб қисми сифатида;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
мулкнинг мутлақ назорат ҳуқуқига эга бўлмаган назоратли улуши қиймати, назорат айрим элементлари йўқлигига скидка чегириб ташланган корхона хусусий капитали қийматининг мутаносиб қисми сифатида;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
мулкнинг назоратсиз улуши қиймати, назорат йўқлигига скидка чегириб ташланган корхона хусусий капитали қийматининг мутаносиб қисми сифатида.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
58. Қиёсий ёндашувнинг билимлар усули билан қуйидагилар аниқланади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
мулкнинг назоратли улуши қиймати. Мулкнинг баҳоланаётган улуши ҳажми аналоглардан фарқ қилган тақдирда, олинган қийматга назорат айрим элементлари мавжудлиги ёки йўқлигига мукофотлар ёки чегирмалар қўлланади;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
мулкнинг назоратсиз улуши қиймати, бунда олинган қийматга назорат йўқлигига скидка қўлланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
59. Қиёсий ёндашувнинг капиталлар бозори усули билан қуйидагилар аниқланади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
мулкнинг назоратли улуши қиймати, бунда олинган қийматга назорат мавжудлигига мукофот қўлланади;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
мулкнинг назоратсиз улуши қиймати.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
60. Даромад ёндашувнинг баҳолаш объекти даромадларинигина ҳисобга оладиган усуллари қўлланилган ҳолда назорат мавжудлигига мукофотлар ёки назорат йўқлигига скидкалар қўлланмайди.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
61. Очиқ корхоналар билан ёки ёпиқ корхоналардаги назоратли улушлар билан таққослаганда ёпиқ корхоналардаги назоратсиз улушларда ликвидликнинг тақчиллиги қуйидаги усуллардан бири билан ҳисобга олинади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
дисконтлаш ставкасини ошириш билан;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ликвидликнинг тақчиллигига скидкани ҳисоблаш билан.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
62. Назоратсиз улуш қийматига назорат учун мукофотни қўшиш, назоратли улуш қийматида эса назоратнинг озлигига скидкани ҳисобга олиш лозим бўлган ҳолларни аниқлаш учун баҳоловчи корхонада мулк улушларининг тақсимланишини таҳлил қилиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
63. Чегирмалар ёки мукофотларнинг қўлланишини баҳоловчи баҳолаш тўғрисидаги ҳисоботда асослаб бериши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
64. Мулкий мажмуа сифатидаги корхона ёки унинг бир қисми қийматини баҳолаш фақат харажатга ҳақида ёндашув усуллари билан амалга оширилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
VI-боб. Ахборотни ошкор этишга қўйиладиган талаблар
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
65. Баҳолаш жараёнида фойдаланилган ахборотни баҳолаш тўғрисидаги ҳисоботда ошкор этиш шундай амалга оширилиши лозимки, баҳолаш тўғрисидаги ҳисоботнинг баҳолаш фаолияти соҳасида махсус билимларга эга бўлмаган фойдаланувчилари баҳолаш жараёни мантиқини ва баҳолаш объектининг қийматини аниқлаш учун баҳоловчи бажарган амалларнинг аҳамиятини тушуна олсинлар.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
66. Баҳолаш жараёнида қўлланилган барча ахборот ошкор этилиши лозим, махфий хусусиятга эга бўлган ахборот бундан мустасно. Махфий ахборотни баҳоловчи фақат буюртмачи ва (ёки) мазкур ахборотни тақдим этган шахслар билан келишган ҳолда ёки суднинг тегишли қарорига биноан ошкор этади. Фойдаланилаётган ахборотнинг махфийлик даражаси буюртмачи ва (ёки) мазкур ахборотни тақдим этувчи ёки унга бевосита алоқадор бўлган шахслар томонидан белгиланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
67. Баҳолашда фойдаланилган ва баҳолаш тўғрисидаги ҳисоботда келтирилган ахборот унинг манбасига ишорага эга бўлиши лозим, бунда мазкур манба ёзма ёки оғзаки эканлиги аҳамиятсиз.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
VII-боб. Стандартдан четга чиқиш шартлари
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
68. 9-сон МБМСнинг баҳолаш жараёни ва олинган натижани баён этиш, баҳолашга ва якуний қиймат ҳақидаги хулосага дахлдор бўлган ҳар қандай фаразлар ва чекловчи шартларни ошкор этиш билан боғлиқ талабларидан бирон-бир тарзда четга чиқилишига йўл қўйилмайди.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
69. Баҳолаш талаблари мазкур стандарт талабларидан фарқ қиладиган норматив ҳужжатга мувофиқ амалга оширилган тақдирда, баҳоловчи мазкур фарқларни, аниқланаётган қиймат турини танлашга уларнинг таъсирини аниқлаши ва олинган натижани қўллашга чеклашлар белгилаши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ўзбекистон Республикаси Мулкни баҳолаш Миллий стандарти (9-сон МБМС) «Бизнес қийматини баҳолаш»га
ИЛОВА
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
9-сон МБМС «Бизнес қийматини баҳолаш»ни қўллаш бўйича услубий кўрсатмалар
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
9-сон МБМСни қўллаш бўйича услубий кўрсатмалар (кейинги ўринларда услубий кўрсатмалар деб юритилади) 9-сон МБМСни амалда қўллаш мақсадида ишлаб чиқилган.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
I-боб. Атамалар ва тушунчалар
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1. Услубий кўрсатмаларда қуйидаги атамалар ва тушунчалардан фойдаланилади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
таваккалсиз ставка — инвестор фойдалана оладиган, қўйилмаларнинг суммалари ва муддатлари бўйича баҳоланаётган объект билан қиёсий бўлган, таваккалчиликнинг миллий иқтисодиёт учун энг паст даражаси билан тавсифланадиган даромад ставкаси;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
гудвилл — корхонадан алоҳида идентификация қилиниши ва баҳоланиши мумкин бўлмаган омиллар (корхона номи ва ишлаб чиқарилаётган маҳсулотнинг машҳурлиги, муайян обрў ва ишга доир алоқалар мавжудлиги, жойлашган ер ва бошқа шунга ўхшаш омиллар) таъсирида вужудга келадиган номоддий актив;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ишлаб турган корхона — номуайян вақт мобайнида фаолият кўрсатиши тахмин қилинаётган корхона;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
номунтазам таваккалчилик — корхона фаолиятининг инвестициялаш самарадорлигига салбий таъсир кўрсатаётган ички омиллари билан боғлиқ бўлган, диверсификация йўли билан пасайтирса бўладиган таваккалчилик;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
таваккалчилик учун мукофот — таваккалчиликни акс эттириш учун таваккалсиз ставкага қўшиладиган даромад ставкаси;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
мунтазам таваккалчилик — макроиқтисодий омиллар таъсирида бутун бозор конъюнктурасининг ўзгаришлари билан боғлиқ бўлган, диверсификация йўли билан бартараф этиб бўлмайдиган таваккалчилик.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
II-боб. Баҳолашга оид вазифани аниқлаш
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2. Баҳолашга оид вазифани белгилашда баҳоловчи баҳолаш санаси баҳолаш мақсадларидан келиб чиқиб белгиланишини ҳисобга олиши лозим. Баҳоловчи фақат баҳолаш санасида мавжуд бўлган ҳолатларни ва баҳолаш санасига қадар юз берган воқеаларни эътиборга олиши керак. Бизнесни баҳолашда баҳолаш санаси, қоида тариқасида, баҳолаш ўтказилишини белгилаган воқеа юз бергунга қадар тузилган сўнгги молиявий ҳисобот санаси билан мос келади. Баҳолаш санаси (молиявий ҳисобот тузилган сана билан мос келмайдиган) оралиқ санага белгиланиши ҳам мумкин.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
3. Баҳолаш объектига нисбатан учинчи шахсларнинг ҳужжат билан тасдиқланган мулкий ҳуқуқлари, мазкур объектдан фойдаланишда чеклашлар ва унга доир мажбуриятлар бўлмаган ҳолда, унинг қийматини баҳоловчи, агар баҳолашга оид вазифада ўзгача тартиб назарда тутилмаган бўлса, кўрсатилган ҳуқуқлар, чеклашлар ва мажбуриятлар йўқлиги ҳақидаги фараздан келиб чиқиб аниқлайди.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
4. Баҳолаш объектининг бозор қийматини аниқлашга қаратилган бизнесни ёки ундаги улушни баҳолашнинг асосий мақсадлари қуйидагилардан иборат:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ишлаб турган корхона ёки корхонадаги мулк улуши билан олди-сотди қилиш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бошқарув қарорлари қабул қилиш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
қайта ташкил этиш (қўшиб юбориш, бирлаштириш, бўлиш, ажратиб чиқариш);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
корхона ўз акцияларини қайтариб сотиб олиши;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бошқа ташкилотнинг устав фондига акциялар пакетини киритиш.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Норматив ҳужжатлар ёки баҳолашга оид вазифада бозор қийматини аниқлашга қаратилган баҳолашнинг бошқа мақсадлари белгиланиши ҳам мумкин.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
5. Бизнес ёки ундаги улуш қийматини баҳолашда аниқланиши мумкин бўлган қийматнинг бозор қийматидан бошқа турларига қуйидагилар киради:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
инвестиция қиймати — белгиланган ёки берилган инвестициялаш мақсадларида баҳолаш объектининг конкрет инвестор ёки инвесторлар гуруҳи учун қиймати. Инвестиция қиймати баҳолаш вақтида инвестор томонидан баҳолаш объекти билан боғлиқ инвестицияга оид қарорлар қабул қилиш мақсадида аниқланади;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
тугатиш қиймати — мажбурловчи ҳолатлар мавжудлиги туфайли баҳолаш объекти қисқа вақт ичида реализация қилиниши лозим бўлган ҳолда баҳолаш объектининг қиймати. Тугатиш қиймати баҳолаш вақтида корхонани тугатиш мақсадида аниқланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
III-боб. Ахборот йиғиш ва уни таҳлил қилиш
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
6. Баҳолаш ёндашувлари ва усулларининг танланиши ва қўлланишини асослаш учун баҳоловчи баҳолаш объектини таҳлил қилишни амалга оширади. Баҳолаш объектини таҳлил қилиш учун зарур ахборот тури ва ҳажми баҳоловчи томонидан баҳолаш мақсади, аниқланаётган қиймат тури, баҳолаш объектининг хусусиятлари, фаразлар ва чекловчи шартларга қараб аниқланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
7. Баҳоловчи йиғилган баҳоланаётган корхона ҳақидаги ахборот асосида:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
корхонанинг ривожланиш тенденцияларини аниқлайди;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
даромадларни прогноз қилади;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
баҳоланаётган бизнесга хос бўлган номунтазам таваккалчилик омилларини аниқлайди
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
8. Баҳоловчи макроиқтисодий ахборотни таҳлил қилиш чоғида ўрганиши ва баҳолаш тўғрисидаги ҳисоботда келтириши лозим бўлган асосий кўрсаткичларга қуйидагилар киради:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
иқтисодий ўсиш (ялпи ички маҳсулотнинг ўсиш) суръатлари;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
саноат ишлаб чиқариши ҳажми;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
инфляция даражаси;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
миллий валютанинг айирбошлаш курси;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
фоиз ставкалари даражаси;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
фонд бозори кўрсаткичлари;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
солиқ солиш структураси.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Баҳолаш объектининг хусусияти ва баҳолаш мақсадларига қараб баҳоловчи макроиқтисодий кўрсаткичларнинг мазкур рўйхатини кенгайтириши мумкин.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
9. Баҳоловчи баҳолаш объекти мансуб бўлган бозорни аниқлаши ва уни таҳлил қилиши лозим. Таҳлил қилиш ва баҳолаш тўғрисидаги ҳисоботда келтириш талаб этиладиган бозорга оид асосий кўрсаткичларга қуйидагилар киради:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
баҳолаш объекти мансуб бўлган тармоқнинг ўсиш суръатлари;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
тармоқдаги даромаддорликнинг ўртача кўрсаткичлари;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
эҳтимол тутилган инвесторлар учун тармоқнинг жалб қилувчанлиги;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
тармоқнинг ривожланиш имкониятлари;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
тармоқни сегментларга ажратиш ва баҳоланаётган корхона мансуб бўлган сегментни аниқлаш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
тармоқнинг норматив-ҳуқуқий тартибга солиниши ва тармоқда корхоналар фаолияти учун ўзига хос чеклашлар.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Бозорга оид ахборот таҳлили натижаларига кўра баҳолаш тўғрисидаги ҳисоботда бозорнинг мазкур сегментини тавсифловчи қуйидаги параметрлар бўйича хулосалар акс эттирилиши лозим:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
нархлар динамикаси;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
асосий рақиблар;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
корхонанинг тармоқдаги ўрни;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
компаниянинг имкониятлари.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
10. Қуйидагилар молиявий ҳисобот маълумотларини таҳлил қилишнинг асосий турлари ҳисобланади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ягона базага мувофиқ таҳлил (вертикал таҳлил). Ушбу мақсадда бухгалтерия баланси моддалари активлар суммасига нисбатан фоиз ҳисобида, молиявий натижалар ҳақидаги ҳисобот моддалари эса — даромадларнинг умумий суммасига нисбатан фоиз ҳисобида ифодаланади;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
горизонтал таҳлил. У давр мобайнида молиявий ҳисобот кўрсаткичлари ўзгаришининг таҳлилини назарда тутади. Таҳлил қилиш талаб этиладиган асосий кўрсаткичларга реализациядан келган тушумнинг ўсиш суръатлари, даромаднинг ўсиш суръатлари ва активларнинг ўсиш суръатлари киради;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
молиявий коэффициентлар таҳлили. У ҳисобланган коэффициентларни норматив кўрсаткичлар, бошқа корхоналарнинг коэффициентлари билан ёки тармоққа оид ўртача кўрсаткичлар билан таққослашни амалга ошириш имкониятини беради.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Корхонани баҳолашда молиявий коэффициентларнинг қуйидаги асосий гуруҳлари ҳисобланади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
корхонанинг иш фаоллигини тавсифлайдиган айланувчанлик коэффициентлари;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
корхона ишининг даромаддорлигини, харажатларнинг иқтисодий самара бериш даражасини ва маблағлардан фойдаланиш даражасини тавсифлайдиган, шунингдек корхона соф ёки операцион даромадининг корхона фаолиятининг у ёки бу параметрига нисбатини акс эттирадиган даромаддорлик ва рентабеллик коэффициентлари;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
корхонани молиялаштириш манбаларида хусусий ва жалб қилинган маблағлар нисбатини акс эттирадиган ва корхонанинг кредиторлардан молиявий мустақиллиги даражасини ва унинг узлуксиз ишлаб чиқариш жараёнини таъминлаш учун тўловлар бўйича ҳисоб-китоб қилиш қобилиятини тавсифлайдиган молиявий барқарорлик коэффициентлари;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
корхонанинг қисқа муддатли даврдаги тўлов қобилиятини ва унинг бозор конъюнктурасидаги тезоқар ўзгаришларга дош бериш қобилиятини тавсифлайдиган ликвидлик коэффициентлари.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Баҳолаш объектининг хусусиятларига қараб баҳоловчи кўрсатилган гуруҳларда фойдаланиладиган коэффициентлар сони ва турини мустақил аниқлайди, шунингдек, бошқа мос келувчи коэффициентларни ҳисоблаши мумкин.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
11. Зарур ҳолда баҳоловчи молиявий ҳисоботни меъёрга солишни, яъни корхона молиявий ҳисоботини баҳолаш жараёнида фойдаланилиши мумкин бўлган баҳолаш балансларига ва молиявий натижалар ҳақидаги ҳисоботларга қайта баҳолашни амалга оширади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Қуйидагилар асосий меъёрга соладиган тузатишлар ҳисобланади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бухгалтерия баланси маълумотларига корхона активлари ва мажбуриятларининг бозор қийматини олиш учун зарур бўлган тузатишлар;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
молиявий натижалар ҳақидаги ҳисобот маълумотларига баҳоланаётган корхонага хос бўлмаган даромадлар ва харажатларга тегишли бўлган тузатишлар.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Меъёрга солиш натижасида корхона молиявий ҳисоботи маълумотлари:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
тармоқнинг ўхшаш корхоналари ёки тармоққа оид ўртача кўрсаткичлар билан қиёсий бўлиши;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
корхона пул оқимларини прогноз қилишда фойдаланиш учун яроқли бўлиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Меъёрга солинган молиявий ҳисобот (баҳолаш баланслари ва молиявий натижалар ҳақидаги ҳисоботлар)дан фақат баҳолаш мақсадида фойдаланилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
12. Корхона молиявий ҳисоботи маълумотлари таҳлилининг натижалари баҳолаш тўғрисидаги ҳисоботда келтирилади ва қуйидагиларни ўз ичига олиши лозим:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
баҳолаш санасига қадар сўнгги уч йил учун бухгалтерия баланслари таҳлилининг натижалари изоҳлар ва хулосалар билан;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
баҳолаш санасига қадар сўнгги уч йил учун молиявий натижалар ҳақидаги ҳисоботлар таҳлилининг натижалари изоҳлар ва хулосалар билан;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
баҳолаш санасига қадар сўнгги уч йил учун молиявий коэффициентларнинг асосий гуруҳлари бўйича якуний ҳисоб-китоблар.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
IV-боб. Баҳолаш ёндашувлари ва усулларини танлаш, асослаш ва қўллаш
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1-§. Даромадга оид ёндашув
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
13. Баҳолаш объекти қиймати пул оқимларини дисконтлаш усули (кейинги ўринларда матнда ПОД усули деб юритилади) ёрдамида баҳолаш объектидан прогноз даврида кутилаётган пул оқимларининг жорий қийматлари ва баҳолаш объектининг прогноз давридан кейинги жорий қийматини қўшиш йўли билан аниқланади. Бунда, кўрсатилган қийматлар баҳолаш санасидаги дисконтлаш ставкаси бўйича келтирилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Баҳолаш объектининг жорий қийматини ПОД усули билан ҳисоблаш формуласи, пул оқимлари прогноз даврининг ҳар бир йили охирида тушади деб фараз қилинганда, қуйидаги кўринишга эга бўлади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
, бу ерда:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
PV — жорий қиймат;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
i — прогноз даври йилининг рақами;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
n — прогноз даврининг охирги йили;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
CFi — прогноз даври i-чи йилининг пул оқими;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
D — дисконтлаш ставкаси;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
FV — баҳолаш объектининг прогноз даври тугаганидан кейинги қиймати.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Пул оқимлари йил ўртасида тушади деб фараз қилинганда (улар йил мобайнида мутаносиб равишда тушганда) i ўрнига даража кўрсаткичи i-0,5, n ўрнига тегишинча n-0,5 ишлатилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
14. Баҳолаш объекти қийматини ПОД усули билан баҳолашда, баҳолаш мақсади, баҳолаш объектининг хусусияти ва капитал тузилишига қараб, хусусий ёки инвестицияланган капиталга олинган, солиқ тўлангунга қадар ёки солиқ тўланганидан кейинги ҳолатга кўра номинал ёки реал суммаларда ҳисобланган пул оқимлари қўлланилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Корхона хусусий капитали ёки ундаги мулк улуши қийматини баҳолаш учун қўлланиладиган пул оқимининг асосий тури хусусий капиталга олинган соф пул оқими бўлиб, у қуйидаги тартибда ҳисобланади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
соф даромад;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
плюс амортизация ажратмалари;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
плюс (минус) хусусий айланма капиталнинг камайиши (кўпайиши);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
плюс (минус) активларнинг сотилиши (капитал қўйилмалар);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
минус имтиёзли акциялар бўйича дивидендлар;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
плюс (минус) узоқ муддатли қарзларнинг кўпайиши (камайиши).
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Корхона капиталининг тузилишида жалб қилинган капитал улуши анча кўп (30 фоиздан ортиқ) бўлса, инвестицияланган капиталга олинган соф пул оқими қўлланилади ва у қуйидаги тартибда ҳисобланади:
(14-банднинг тўққизинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Хусусийлаштирилган корхоналарга кўмаклашиш ва рақобатни ривожлантириш давлат қўмитасининг 2017 йил 16 майдаги 01/27-26/07-сонли (рўйхат рақами 2026-2, 19.05.2017 й.) қарори таҳририда — ЎР ҚҲТ, 2017 й., 20-сон, 376-модда)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
соф даромад;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
плюс амортизация ажратмалари;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
плюс (минус) хусусий айланма капиталнинг камайиши (кўпайиши);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
плюс (минус) активларнинг сотилиши (капитал қўйилмалар);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
плюс узоқ муддатли қарзлар бўйича илгари соф даромадни ҳисоблаш вақтида чегириб ташланган фоизларни тўлаш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
минус даромад солиғининг тўланган фоизлар суммасига тўғри келадиган қисми.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
15. Даромадларни прогноз қилишда баҳоловчи қуйидаги омилларни ўрганади ва ҳисобга олади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
чиқарилаётган маҳсулот ассортименти;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ишлаб чиқариш ҳажмлари ва маҳсулот нархлари;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
чиқарилаётган маҳсулотга бўлган талаб;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
инфляция суръатлари (номинал пул оқими учун);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
корхонанинг мавжуд ишлаб чиқариш қувватлари;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
капитал қўйилмаларни амалга ошириш режаси ва оқибатлари;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
талаб имкониятларини белгилайдиган иқтисодиётдаги умумий вазият;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
тармоқдаги вазият ва рақобат;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
баҳоланаётган корхонанинг бозордаги улуши;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
прогноз даври тугаганидан сўнг даромадларнинг ўсиш суръатлари.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Харажатларни прогноз қилишда баҳоловчи:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
харажатлар тузилишини, ўзгармас ва ўзгарувчи харажатлар нисбатини таҳлил қилади;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бир марталик ва фавқулодда харажатлар моддаларини аниқлайди;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
амортизацияланадиган активлар мавжудлигидан, уларнинг бўлғуси кўпайиши ва ҳисобдан чиқарилиши прогнозидан келиб чиқиб, амортизация ажратмалари миқдорини аниқлайди;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
жалб қилинган маблағлар бўйича фоиз тўловлари миқдорини бу маблағларнинг прогноз қилинаётган миқдорига мувофиқ аниқлайди;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
корхонанинг асосий воситалар ва айланма активларга бўлган эҳтиёжини прогноз қилади;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
корхона хусусий айланма капиталининг ортиқчалиги ёки тақчиллигини ҳисоблайди;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
узоқ муддатли қарзлар ҳажмининг ўзгаришларини ҳисоблайди (хусусий капиталдан олинадиган пул оқими учун).
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
16. Дисконтлаш ставкасини ҳисоблаш учун, пул оқими турига қараб, қуйидаги усулларнинг биридан фойдаланилиши мумкин:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
хусусий капиталдан олинадиган пул оқими учун — капитал активларни баҳолаш усули, кумулятив тузиш усули ва дисконтланган пул оқимини таҳлил қилиш усулидан;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
инвестицияланган капиталдан олинадиган пул оқими учун — капиталнинг ўртача ўлчанган қиймати моделидан.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Дисконтлаш ставкасини ҳисоблаш қўлланилаётган (солиқ тўлангунга қадар ёки солиқ тўланганидан кейинги) пул оқимига мос келадиган асосда, қийматда (номинал ёки реал қийматда) ва ҳисоблаш валютасида амалга оширилиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
17. Дисконтлаш ставкасини капитал активларни баҳолаш усули билан ҳисоблаш фонд бозорининг эркин муомаладаги акциялар даромаддорлик даражасининг ўзгаришига доир ахборотини таҳлил қилиш асосида, қуйидаги формула бўйича амалга оширилади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
D = Rf + β ( Rm – Rf ) + S1 + S2 + C, бу ерда:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
D — дисконтлаш ставкаси;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Rf — таваккалсиз ставка;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
β — бета коэффициенти, мунтазам таваккалчилик кўрсаткичи бўлиб, фонд бозорининг умумий даромаддорлик даражасига нисбатан конкрет корхона акциялари умумий даромаддорлик даражасининг ўзгаришини акс эттиради;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Rm — бозорнинг умумий даромаддорлик даражаси (даромаддорликнинг бозордаги ўртача меъёри);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
S1 — кичик корхоналарга таваккалчилик учун мукофот бўлиб, у устав фонди миқдори йирик корхоналар билан таққослаганда унча катта бўлмаган корхоналарнинг паст даражадаги кредит қобилияти ва молиявий барқарорлиги билан белгиланади;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
S2 — конкрет корхонага инвестициялар қилиш таваккалчилиги учун мукофот (номунтазам таваккалчиликлар);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
С — мамлакатга оид таваккалчилик бўлиб, у фақат капитал активни баҳолаш усули бўйича ҳисоблаш формуласининг барча элементлари сифатида бошқа мамлакатлар бозорига оид маълумотлардан фойдаланилганида ҳисобга олинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
18. Дисконтлаш ставкасини кумулятив тузиш усули ёрдамида ҳисоблаш даромад таваккалсиз ставкаси ва баҳоланаётган корхонага инвестициялар қилиш таваккалчилиги учун мукофотларни қўшиш йўли билан, қуйидаги формула бўйича амалга оширилади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
D = Rf + RPm + RPs + RPu, бу ерда:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
D — дисконтлаш ставкаси;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Rf — таваккалсиз ставка;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
RPm — таваккалсиз инвестициялар билан таққослаганда, акцияларга қўйилмалар таваккалчилиги учун мукофот;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
RPs — кичик корхоналарга таваккалчилик учун мукофот;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
RPu — конкрет корхона ёки тармоққа хос бўлган таваккалчилик учун мукофот бўлиб, унинг доирасида таваккалчиликнинг қуйидаги омиллари баҳоланиши мумкин:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
етакчи шахсга боғлиқлик;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
корхонани молиялаштириш манбалари;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
товарга оид ва ҳудудий диверсификация;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
мижозларнинг диверсификацияланганлиги;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
баҳоланаётган корхонага хос бўлган бошқа таваккалчиликлар.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
19. Дисконтлаш ставкасини пул оқими дисконтланган усули ёрдамида ҳисоблаш баҳолаш объектининг жорий қийматини ПОД усули билан ҳисоблаш формуласида дисконтлаш ставкаси қийматини, қолган параметрлар маълум бўлганда, мазкур формула элементларининг тенглигига эришгунга қадар олдинма-кетин ўзгартириш йўли билан амалга оширилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
20. Дисконтлаш ставкасини капиталнинг ўлчанган ўртача қиймати усули ёрдамида ҳисоблаш хусусий капитал ва жалб қилинган маблағларга иқтисодий самара олишнинг ўлчанган ставкаларини қўшиш йўли билан (бу ерда ўлчовлар сифатида хусусий ва жалб қилинган маблағларнинг капитал таркибидаги улушлари амал қилади), қуйидаги формула бўйича амалга оширилади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
WACC = kd (1 – tc) wd + kpwp + ksws, бу ерда:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
kd — жалб қилинган маблағлар бўйича банк фоиз ставкаси;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
tc — корхонанинг даромад солиғи ставкаси;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
kp — имтиёзли акциялар бўйича даромад ставкаси;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ks — оддий акциялар бўйича даромад ставкаси;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
wd — корхона капитали таркибида жалб қилинган капитал улуши;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
wp — корхона капитали таркибида имтиёзли акциялар улуши;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ws — корхона капитали таркибида оддий акциялар улуши.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
21. Дисконтлаш ставкасини ҳисоблаш усулининг танланиши ва ҳисоблашда олинган қийматлар ва фаразлар баҳоловчи томонидан баҳолаш тўғрисидаги ҳисоботда асослантирилиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
22. Баҳолаш объектининг прогноз даври тугаганидан кейинги қиймати қуйидаги усуллардан бири ёрдамида ҳисобланади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
эскириш ва капитал қўйилмаларнинг қийматлари тенг деб фараз қилинганда, прогноздан кейинги даврда барқарор даромадлар олиш прогнозига асосланган Гордон модели ёрдамида:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
, бу ерда:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
FV — баҳолаш объектининг прогноз даври тугагандан кейинги қиймати;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
CF(t+1) — прогноздан кейинги даврнинг биринчи йили учун пул оқими;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
D — дисконтлаш ставкаси;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
g — сотув пул оқимининг ўсиш суръати;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
мўлжалланаётган сотув, у баҳолаш объектини сотиш мажбурияти мавжуд бўлган ёки бундай сотиш муайян турдаги бизнесга хос бўлган ҳолда қўлланилади. Сотув нархини ҳисоблаш пул оқимини қиёсий баҳолаш объектлари сотувларига доир;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
соф активлар қийматига доир;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
тугатиш қийматига доир маълумотлар таҳлили асосида олинган коэффициентлар ёрдамида қиймат кўрсаткичларига қайта ҳисоблашдан иборат.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
23. Баҳолаш объектининг жорий қиймати ПОД усули билан прогноз даври пул оқимларининг жорий қийматлари ва баҳолаш объектининг прогноз даври тугаганидан кейинги жорий қиймати йиғиндиси сифатида ҳисобланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Баҳолаш объектининг бозор қийматини олиш учун қуйидаги тузатишларни киритиш талаб этилади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
пул оқимини шакллантиришда ишга солинмаган активларнинг (агар улар мавжуд бўлса) қиймати қўшилади;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
хусусий айланма капиталнинг ортиқча қисми қўшилади (тақчиллиги айирилади);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
агар корхона хусусий капиталининг қийматини ҳисоблаш учун инвестицияланган капиталга олинган пул оқимидан фойдаланилаётган бўлса, узоқ муддатли қарзлар миқдори айириб ташланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Баҳолаш объекти бизнесдаги мулк улуши бўлган ҳолда ҳам баҳоловчи назорат ва ликвидлик даражасига қараб тузатишлар киритади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Бозор ахбороти мавжуд бўлмаганда, назорат элементлари йўқлигига чегирмалар қуйидагича ҳисобланади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Баҳоланаётган акциялар пакети миқдори, %

Назорат элементлари йўқлигига чегирма, %

100 дан 75 гача +1 оддий акция

0

75 дан 50 гача +1 оддий акция

5

50 дан 25 гача +1 оддий акция

10

25 дан 10 гача +1 оддий акция

15

10 ва ундан кам

20

(23-банд Ўзбекистон Республикаси Хусусийлаштирилган корхоналарга кўмаклашиш ва рақобатни ривожлантириш давлат қўмитасининг 2017 йил 16 майдаги 01/27-26/07-сонли (рўйхат рақами 2026-2, 19.05.2017 й.) қарорига асосан хатбоши билан тўлдирилган — ЎР ҚҲТ, 2017 й., 20-сон, 376-модда)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
24. Баҳолаш объекти қийматини даромадни капиталлаштириш усули ёрдамида аниқлаш айрим давр (одатда — бир йил) мобайнида олинган даромад миқдорини шу даромадга мувофиқ бўлган капиталлаштириш ставкасига бўлиш йўли билан, қуйидаги формула бўйича амалга оширилади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
, бу ерда:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
PV — жорий қиймат;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
CF — йил (ёки бошқа танланган давр) мобайнида олиш кутилаётган даромад;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
R — капиталлаштириш ставкаси.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
25. Капиталлаштирилиши лозим бўлган даромад миқдори қуйидаги усуллардан бири билан ҳисобланади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
жорий даромадлар усули билан — капиталлаштирилиши лозим бўлган даромад миқдори сифатида сўнгги ҳисобот даври кўрсаткичлари олинади;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
даромаднинг оддий ўртача миқдорини ҳисоблаш усули билан — кутилаётган даромад миқдори ретроспектив даврдаги даромаднинг ўртача миқдорига тенг деб олинади;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
даромаднинг ўлчанган ўртача миқдорини ҳисоблаш усули билан — кутилаётган даромад миқдори ретроспектив даврдаги даромаднинг ўлчанган ўртача миқдорига тенг деб олинади, бунда даромадни олиш даври баҳолаш санасига қанча яқин бўлса, унинг кўрсаткичи вазни шунча салмоқли бўлади;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
мавжуд тенденциялар давом этади деган фаразга асосланган тренд (статистик усул) билан охирги уч йил учун ретроспектив маълумотларга асосланиб тренд тузиш ва қуйидаги формуладан фойдаланишни назарда тутади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
y = a + bxn + 1, бу ерда:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
y — прогноздан кейинги даврнинг биринчи йилидаги даромад миқдори;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
xn + 1 — прогноздан кейинги даврнинг биринчи йилига мос келадиган давр рақами;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
a ва b — аниқланиши лозим бўлган номаълум ўзгарувчилар.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
, бу ерда:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
n — ўтган даврлар сони;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
х — давр рақами.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
26. Капиталлаштириш ставкаси қуйидаги усуллардан бири билан аниқланади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
баҳолаш объектига ўхшаш объектларнинг даромадлари миқдорлари ва сотув нархлари ҳақидаги бозор ахбороти таҳлилига асосланган бозор экстракцияси усули билан;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
дисконтлаш ставкасидан баҳолаш объектидан олинган даромадлар ўсишининг йиллик ўртача суръатини айириш йўли билан.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Капиталлаштириш ставкаси бозор экстракцияси усули билан қуйидаги формула бўйича ҳисобланади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
, бу ерда:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
R0 — баҳолаш объекти учун капиталлаштириш ставкаси;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
n — ўхшаш объектлар сони;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ki — i-чи ўхшаш объектнинг ўлчов коэффициенти;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ri — i-чи ўхшаш объект учун Ri = Ii / Vi формуласи билан аниқланадиган капиталлаштириш ставкаси;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ii — i-чи объектнинг баҳолаш объектининг капиталлаштирилаётган турдаги даромадига мос келадиган даромади;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Vi — i-чи объектнинг сотув нархи.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Капиталлаштириш ставкасининг дисконтлаш ставкаси билан ўзаро алоқаси қуйидаги формула билан ифодаланади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
R0 = D – g, бу ерда:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
D — дисконтлаш ставкаси;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
g — ўсиш суръатлари.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Баҳоловчи даромаднинг ўсиш суръатлари йўқлигини прогноз қилган бўлса, капиталлаштириш ставкаси миқдор жиҳатидан дисконтлаш ставкасига тенглаштирилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
27. Баҳолаш объектининг жорий қиймати капиталлаштириш усули ёрдамида йил (ёки бошқа давр) мобайнида олиниши кутилаётган даромад миқдорини капиталлаштириш ставкасига бўлиш йўли билан ҳисобланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Баҳолаш объектининг бозор қийматини олиш учун пул оқимларини шакллантиришда ишга солинмаган активларнинг (агар улар мавжуд бўлса) бозор қийматини қўшиш лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Агар баҳолаш объекти бизнесдаги мулк улуши бўлса баҳоловчи назорат ва ликвидлик даражасига тузатишлар киритади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Агар бутун инвестиция қилинган капиталга пул оқими (даромад) баҳолаш базаси бўлса, 100 фоиздан кам бўлган акциялар пакетини баҳолашда акциялар пакетининг тегишли миқдори учун назорат элементлари йўқлигига чегирма қўлланилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Агар 1 дона оддий акцияга пул оқими (даромад) баҳолаш базаси бўлса, акциялар пакетининг тегишли миқдорига назорат элементлари мавжудлигига мукофот қўлланилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Бозор ахбороти мавжуд бўлмаганда, назорат элементлари йўқлигига (мавжудлигига) чегирмалар (мукофотлар) қуйидаги тарзда ҳисобланади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Баҳоланаётган акциялар пакети миқдори, %

Чегирма, %

Мукофот, %

100 дан 75 гача +1 оддий акция

0

25

75 дан 50 гача +1 оддий акция

5

20

50 дан 25 гача +1 оддий акция

10

11

25 дан 10 гача +1 оддий акция

15

5

10 ва ундан кам

20

0

(27-банд Ўзбекистон Республикаси Хусусийлаштирилган корхоналарга кўмаклашиш ва рақобатни ривожлантириш давлат қўмитасининг 2017 йил 16 майдаги 01/27-26/07-сонли (рўйхат рақами 2026-2, 19.05.2017 й.) қарори таҳририда — ЎР ҚҲТ, 2017 й., 20-сон, 376-модда)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2-§. Қиёсий ёндашув
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
28. Қиёсий ёндашув ўхшаш корхоналар ёки улардаги мулк улушларининг сотув нархлари таҳлилига асосланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Қиёсий ёндашув доирасида капитал бозори усулидан ва битимлар усулидан фойдаланганда баҳоловчи камида учта ўхшаш корхонани танлаб олиши лозим. Таққослаш учун ўхшаш корхоналарни танлашда қиёсийлик мезонлари таркиби баҳолаш шартлари ва зарурий ахборот мавжудлиги билан белгиланади. Қуйидагилар баҳоловчи ҳисобга олиши лозим бўлган асосий мезонлар ҳисобланади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
баҳолаш объекти ва ўхшаш корхоналар бир тармоққа мансублиги;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
миқдор жиҳатидан қиёсийлик, сотувлар ҳажми, активлар жами қиймати, бозорга оид капиталлаштириш ва бошқа кўрсаткичларда ифодаланиши мумкин;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
даромадларнинг ўсиш суръатлари жиҳатидан қиёсийлик.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
29. Баҳолаш объектининг бозор қийматини қиёсий ёндашув усуллари билан аниқлаш учун қуйидаги формула бўйича ҳисобланадиган мультипликаторлар қўлланилади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
, бу ерда:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
М — мультипликатор;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Н — ўхшаш корхонанинг сотув нархи (ёки қийматни белгиловчи ўзга асос);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
К — корхона фаолиятини тавсифлайдиган молиявий, ишлаб чиқаришга оид ёки моддий кўрсаткич.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Тегишинча, баҳолаш объектининг нархи молиявий кўрсаткични тегишли мультипликаторга кўпайтириш йўли билан аниқланиши мумкин:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Н = М * К
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Мультипликаторлар умуман корхона бўйича ёки бир акцияга нисбатан ҳисобланиши мумкин.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
30. Бизнесни баҳолашда мультипликаторларнинг қуйидаги асосий турларидан фойдаланилади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
нарх/даромад (фойда, пул оқими);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
нарх/дивидендлар. Бу мультипликатор амалда тўланган дивидендлар асосида ёки бундай тўловларга хос бўлган ўхшаш корхоналар бўйича соф фойдага нисбатан фоиз ҳисобида ўлчанадиган эҳтимол тутилган дивиденд тўловлари асосида ҳисобланади;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
нарх/реализациядан келган тушум;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
нарх/ишлаб чиқариш физик ҳажми;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
нарх/хусусий капитал (соф активлар)нинг баланс қиймати.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Баҳолаш объекти ва ўхшаш корхоналарнинг хусусиятларига қараб баҳоловчи бошқа турдаги мультипликаторларни қўллаши ҳам мумкин.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Баҳолаш объектини баҳолаш учун ўринли бўлган мультипликаторларнинг танланишини асослаш ва ҳисоблаш таомилининг тавсифи баҳолаш тўғрисидаги ҳисоботда келтирилиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
31. Баҳолаш объектининг бозор қиймати қиёсий ёндашув ёрдамида мультипликаторларнинг танланган қийматларини баҳолаш объектининг тегишли молиявий ёки бошқа кўрсаткичларига кўпайтириш орқали олинган натижаларни мувофиқлаштириш ва якуний тузатишлар киритиш йўли билан аниқланади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
агар қийматни белгиловчи асос сифатида инвестицияланган капитал қиймати олинган бўлса, узоқ муддатли қарзлар айириб ташланади;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
хусусий айланма капиталнинг тақчиллиги айириб ташланади (ортиқча айланма капитал қўшилади);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
даромадни шакллантиришда ишга солинмаган активларнинг (агар улар мавжуд бўлса) бозор қиймати қўшилади;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
одатдаги харидор учун жалб қилувчан бўлмаган ишлаб чиқариш диверсификацияси мавжуд бўлса, портфелли чегирма айириб ташланади;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ёпиқ корхона акциялари фонд бозорида котировка қилинадиган ўхшаш корхоналар бўйича баҳоланган ҳолда, ликвидлик учун чегирма айириб ташланади;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
мулкнинг баҳоланаётган улуши унинг ўхшашлари билан таққослаганда берадиган назорат қилиш имконияти даражасига қараб, назоратнинг йўқлиги учун чегирма айириб ташланади ёки назорат учун мукофот қўшилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Бозор ахбороти мавжуд бўлмаганда, назорат элементлари йўқлигига (мавжудлигига) чегирмалар (мукофотлар) қуйидаги тарзда ҳисобланади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Баҳоланаётган акциялар пакети миқдори, %

Чегирма, %

Мукофот, %

100 дан 75 гача +1 оддий акция

0

25

75 дан 50 гача +1 оддий акция

5

20

50 дан 25 гача +1 оддий акция

10

11

25 дан 10 гача +1 оддий акция

15

5

10 ва ундан кам

20

0

(31-банд Ўзбекистон Республикаси Хусусийлаштирилган корхоналарга кўмаклашиш ва рақобатни ривожлантириш давлат қўмитасининг 2017 йил 16 майдаги 01/27-26/07-сонли (рўйхат рақами 2026-2, 19.05.2017 й.) қарорига асосан хатбоши билан тўлдирилган — ЎР ҚҲТ, 2017 й., 20-сон, 376-модда)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
3-§. Харажат ёндашув
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
32. Баҳолаш объектини баҳолаш учун харажатга оид усулнинг танланиши баҳоловчи қабул қилган баҳолаш шартига боғлиқ бўлади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
соф активлар усули ишлаб турган корхона баҳоланган ҳолда қўлланилади;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
тугатиш қиймати усули корхонани тугатиш шарти қабул қилинган ҳолда қўлланилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Харажатга оид ёндашув усуллари учун умумий формула қуйидаги кўринишга эга:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Корхона қиймати = Активлар қиймати – Мажбуриятлар қиймати
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
33. Ишлаб турган корхонани соф активлар усули билан баҳолаш учун баҳоловчи баҳолаш санасига қадар сўнгги корхона бухгалтерияси (ёки мавжуд бўлганда консолидация қилинган / бирлаштирилган) баланси асосида баҳолаш баланси (иқтисодий баланс)ни тузади. Иқтисодий балансда корхонанинг барча, шу жумладан бухгалтерия балансида ҳисобга олинмаган активлари (масалан, гудвилл) ва мажбуриятлари бозор қиймати бўйича ҳисобга олинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Иқтисодий балансни тузишда баҳоловчи:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
кўчмас мулкнинг бозор қийматини аниқлайди;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
машиналар, ускуналар ва транспорт воситаларининг бозор қийматини аниқлайди;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
номоддий активларнинг бозор қийматини аниқлайди. Активларнинг тармоқ бўйича ўртача даромаддорлиги ҳақида ахборот мавжуд бўлса, гудвилл қиймати қуйидаги формула бўйича ҳисобланади (бунда корхонанинг балансида акс эттирилган, хусусийлаштириш (сотиб олиш) пайтида гудвилл сифатида корхона хусусий капиталининг баланс қиймати ва баҳолаш қиймати ўртасидаги фарқ тарзида юзага келган номоддий активлар, баҳолашга киритилмайди):
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

ЧП — РСА * СДА

Гудвилл = --------------------------

СК

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бу ерда:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ЧП — корхона соф даромади;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
РСА — корхона активларининг бозор қиймати;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
СДА — активларнинг тармоқ бўйича ўртача даромадлилиги;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
СК — капиталлаштириш ставкаси;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
корхона молиявий қўйилмаларининг бозор қийматини, шу жумладан корхонанинг қимматли қоғозларга ва бошқа ташкилотларнинг устав капиталларига инвестицияларини, шунингдек бошқа ташкилотларга берилган қарзларни аниқлайди. Фонд бозорида котировка қилинадиган қимматли қоғозларга инвестицияларнинг бозор қийматини баҳолашда баҳоловчи ушбу қимматли қоғозларнинг бозордаги котировкаларига асосланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Фонд бозорида котировка қилинмайдиган қимматли қоғозларга ва бошқа ташкилотларнинг устав фондларига қилинган инвестициялар қийматини баҳолаш инвестицияларнинг назорат сифатларига қараб амалга оширилади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
50 фоиздан ортиқ бўлган инвестициялар (акциялар пакетлари, улушлар ва бошқалар) қийматини баҳолаш мазкур Мулкни баҳолаш Миллий стандарти (9-сон МБМС) асосида амалга оширилади;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
50 фоизгача (қўшиб ҳисоблаганда) бўлган инвестициялар (акциялар пакетлари, улушлар ва бошқалар) қийматини баҳолаш қуйидаги тартибда амалга оширилади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
фонд бозорида котировка қилинадиган акциялар қийматини баҳолаш мазкур акцияларнинг баҳолаш санасидан олдинги бозор котировкаларига мувофиқ амалга оширилади;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
дивидендлар кўринишида (нақд, нақдсиз шаклда ёки акциялар кўринишида) даромадлар келтирадиган инвестициялар қийматини баҳолаш сўнгги уч йил учун дивиденд кўринишидаги ўртача йиллик даромадни баҳолаш санасидаги Ўзбекистон Республикаси Марказий банкининг қайта молиялаштириш ставкаси бўйича капиталлаштириш йўли билан амалга оширилади;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
адекват даромадлар келтирмайдиган инвестициялар қийматини баҳолаш хусусий капитал миқдоридан келиб чиқиб қуйидаги ҳисоблаш формуласига биноан амалга оширилади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Сак = Бин * Сск / Суф * (1-Кконтр)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бу ерда:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Сак — акциялар пакетининг ҳисобланган қиймати;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Бин — акциялар пакетининг баланс қиймати;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Сск — хусусий капиталнинг баланс бўйича миқдори (хусусий маблағлар манбалари);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Суф — баланс бўйича устав капиталининг миқдори;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Кконтр — назорат коэффициенти.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Акциялар қийматини ҳисоблашда баҳоланаётган акциялар пакетининг назорат даражасини инобатга олиш зарур. Назорат элементлари йўқлигига чегирма мазкур услубий кўрсатмаларнинг 34-бандига биноан ҳисобланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Инвестицияларнинг якуний қиймати сифатида қийматнинг энг кўп миқдорини берувчи ҳисоб-китоблар натижаси қабул қилинади. Бунда, акциялар пакети қийматининг баҳоси баланс қийматидан паст бўлиши мумкин эмас.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ниҳоясига етказилмаган капитал қўйилмалар — тугалланмаган қурилиш объектлари ва ўрнатилиши лозим бўлган ускуналарнинг бозор қийматини аниқлайди;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
товар-моддий захираларининг қийматини уларнинг баланс қиймати бўйича қабул қилади;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
келгуси даврлар харажатлари баланс қиймати бўйича қабул қилинади;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Кечиктирилган харажатлар ва даромадларнинг қиймати қуйидаги тарзда аниқланади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
агар улар миллий бухгалтерия ҳисоби стандартларида белгиланган активлар ва мажбуриятларни тан олиш мезонларига жавоб берса, уларнинг қиймати баланс қийматига тенг ҳолда қабул қилинади;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
агар улар миллий бухгалтерия ҳисоби стандартларида белгиланган активлар ва мажбуриятларни тан олиш мезонларига жавоб бермаса, уларнинг қиймати тўланадиган фойда солиғи (муддати кечиктирилган даромадлар учун) ёки ушбу солиқдан тежалган сумма (муддати кечиктирилган харажатлар учун) бўйича ҳисобланади. Бунда, тўланиши керак бўлган солиқ ёки унинг тежаш суммаси ушбу солиқнинг амалдаги ставкасини кечиктирилган харажатлар ва даромадларнинг баланс қийматига кўпайтириш йўли билан ҳисобланади;
(33-банднинг ўттиз учинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Хусусийлаштирилган корхоналарга кўмаклашиш ва рақобатни ривожлантириш давлат қўмитасининг 2018 йил 5 февралдаги 01/19-10/10-сонли (рўйхат рақами 2026-3, 01.03.2018 й.) қарори таҳририда — Қонун ҳужжатлари маълумотлари миллий базаси, 28.02.2018 й., 10/18/2026-3/0824-сон)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
пул маблағлари қийматига тузатиш киритилмайди;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ҳар бир дебитор бўйича узоқ муддатли дебиторлик қарзининг бозор қийматини кутилаётган қарз тўловлари ва қарз бўйича фоизларни дисконтлашни дисконтлаш ставкаси бўйича қарзни узиш муддатлари ва эҳтимолини ҳисобга олган ҳолда амалга ошириш йўли билан аниқлайди. Дисконтлаш ставкаси Ўзбекистон Республикаси Марказий банки томонидан белгиланган қайта молиялаштириш ставкаси миқдорида олинади. Жорий дебитор қарзи баланс қийматига тенг деб олинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
узоқ муддатли мажбуриятларнинг бозор қийматини кутилаётган қарз тўловлари ва қарз бўйича фоизларни дисконтлашни дисконтлаш ставкаси бўйича тўлов муддатларини ҳисобга олган ҳолда амалга ошириш йўли билан аниқлайди. Дисконтлаш ставкаси корхонанинг фоизли қарзларига қўлланиладиган ставкага тенг деб олинади;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
мажбуриятларнинг баланс қийматига тенг деб олинадиган жорий мажбуриятларнинг бозор қийматини аниқлайди;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
баҳоланаётган корхонага тегишли бўлган, балансдан ташқари счётида турган, фойдаланишда бўлган хўжалик инвентари балансдан ташқари счётда кўрсатилган қиймати бўйича 50 фоиз миқдоридаги эскиришни айириб ташлаган ҳолда баҳоланади;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ҳисобга олинмаган мажбуриятларнинг (агар улар мавжуд бўлса) бозор қийматини аниқлайди.
(33-банд Ўзбекистон Республикаси Хусусийлаштирилган корхоналарга кўмаклашиш ва рақобатни ривожлантириш давлат қўмитасининг 2017 йил 16 майдаги 01/27-26/07-сонли (рўйхат рақами 2026-2, 19.05.2017 й.) қарори таҳририда — ЎР ҚҲТ, 2017 й., 20-сон, 376-модда)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
34. Корхона хусусий капиталининг бозор қиймати соф активлар усули ёрдамида активлар суммасининг бозор қийматидан мажбуриятлар суммасининг бозор қийматини айириб ташлаш йўли билан аниқланади. Баҳоланаётган мулк улушининг бозор қиймати корхона хусусий капитали қийматига нисбатан мутаносиб қисм сифатида ҳисобланади. Мулкнинг назорат ҳуқуқини бермайдиган улуши (акцияларнинг назорат ҳуқуқини бермайдиган пакети) баҳоланган ҳолда айрим (ёки ҳамма) назорат функцияларининг йўқлигига чегирма киритилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Бозор ахбороти мавжуд бўлмаганда, назорат элементлари йўқлигига чегирмалар қуйидаги тарзда ҳисобланади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Баҳоланаётган акциялар пакети миқдори, %

Назорат элементлари йўқлигига чегирма, %

100 дан 75 гача +1 оддий акция

0

75 дан 50 гача +1 оддий акция

5

50 дан 25 гача +1 оддий акция

10

25 дан 10 гача +1 оддий акция

15

10 ва ундан кам

20

(34-банд Ўзбекистон Республикаси Хусусийлаштирилган корхоналарга кўмаклашиш ва рақобатни ривожлантириш давлат қўмитасининг 2017 йил 16 майдаги 01/27-26/07-сонли (рўйхат рақами 2026-2, 19.05.2017 й.) қарорига асосан хатбоши билан тўлдирилган — ЎР ҚҲТ, 2017 й., 20-сон, 376-модда)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
35. Тугатиш қиймати усули корхона тугатилганда ва унинг активлари алоҳида-алоҳида сотилганда мулкдор олиши мумкин бўлган қийматни аниқлашга асосланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Баҳоловчи корхона активларининг жорий қийматини бу активларнинг мўлжалланаётган сотиш санасида аниқланган, баҳолаш санасида активни сотиш билан боғлиқ таваккалчиликни ҳисобга олувчи дисконтлаш ставкаси бўйича келтирилган жорий қиймати сифатида аниқланади. Тугатиш шартлари билан бундай активни сотишга хос бўлган муддатдан камроқ сотиш муддати белгиланган бўлса, активнинг бозор қийматидан қисқартирилган сотиш муддатига чегирмани айириб ташлаш талаб этилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Тугатиш харажатлари қуйидагиларни ўз ичига олади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
тугатиш учун тўғридан-тўғри харажатлар — воситачиларга ҳақ, жалб қилинадиган ташкилотлар хизматига ҳақ тўлаш, активларни сотишда тўланадиган солиқларни;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
активларга улар сотилгунга қадар эгалик қилиш билан боғлиқ харажатлар — тайёр маҳсулот захиралари, тугалланмаган ишлаб чиқариш, ускуналар, машиналар, механизмлар, кўчмас мулк объектларини сақлаб туриш харажатларини ва корхонани тугатиш якунлангунга қадар унинг ишини қувватлаш бўйича бошқарув харажатларини.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
36. Корхонанинг тугатиш қиймати тугатиш харажатлари айириб ташланган активларнинг жорий қиймати билан корхона мажбуриятларининг жорий қиймати ўртасидаги тафовут сифатида аниқланади. Мулк улушининг қиймати корхонанинг тугатиш қийматига нисбатан мутаносиб қисм сифатида ҳисобланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
V-боб. Қўлланилган ёндашувлар доирасида олинган натижаларни мувофиқлаштириш ва баҳолаш объектининг якуний қийматини ҳисоблаш
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
37. Баҳолаш натижаларини мувофиқлаштириш — баҳолашга нисбатан турли ёндашувлар ёрдамида олинган натижаларни ўлчаш ва таққослаш йўли билан баҳолаш объектининг якуний қийматини аниқлаш. Мувофиқлаштириш қуйидаги усуллардан бири билан амалга оширилади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
мантиқий мувофиқлаштириш усули билан. У баҳоловчи амалга оширадиган таҳлил асосида, барча муҳим параметрларни ҳисобга олган ҳолда солиштирма ўлчовларни танлашдан иборат. Баҳоловчи устун ёндашувни аниқлайди, қолган ёндашувларнинг натижаларидан эса устун ёндашув ёрдамида олинган натижани текшириш ва унга тузатиш киритиш учун фойдаланилади;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
математик ўлчаш усули билан. Бунда, турли баҳолаш ёндашувлари билан олинган натижаларнинг солиштирма ўлчовларини аниқлаш учун бир нечта мезонлардан фойдаланилади ва уларнинг ёрдамида қўлланилган ҳисоблаш усулининг афзалликлари ёки камчиликлари конкрет объектни баҳолаш хусусиятларини ҳисобга олган ҳолда тавсифланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
38. Солиштирма ўлчовларни аниқлашда баҳоловчи қуйидаги асосий омилларни таҳлил қилиши лозим:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
таҳлил ва ҳисоблашларга асос бўлган ахборотнинг ишончлилиги ва етарлилигини;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
баҳолаш ёндашуви баҳолаш объектига хос бўлган нарх белгиловчи омиллар тузилишини ҳисобга олишга қодирлигини;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ёндашув баҳолаш объектига ўхшаш объектларнинг одатдаги харидорлари ва сотувчилари мотивациясини акс эттиришга қодирлигини;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
баҳолаш ёндашуви ҳисобланаётган қиймат турига мувофиқлигини.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
39. Баҳолаш объекти қийматининг якуний миқдори қуйидаги формула бўйича аниқланади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Кяк = Кхар * С1 + Кдар * С2 + Кқиёс * С3, бу ерда:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Кяк — баҳолаш объектининг якуний қиймати;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Кхар, Кдар, Кқиёс — тегишинча харажатга оид, даромадга оид ва қиёсий ёндашувлар билан аниқланган қийматлар;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
С1, С2, С3 — ҳар бир баҳолаш ёндашуви учун танланган тегишли солиштирма ўлчовлар.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Бунда, қуйидаги шарт бажарилиши лозим:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
С1 + С2 + С3 = 1, бу ерда:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
VI-боб. Баҳолаш тўғрисидаги ҳисоботни тузиш
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
40. Бизнес қийматини баҳолаш тўғрисидаги ҳисобот тузилиши қуйидаги асосий бўлимларни ўз ичига олиши лозим:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
титул варағи;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
мундарижа;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
баҳолаш тўғрисидаги ҳисоботга илова хат;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
баҳолашга оид вазифа ҳамда асосий фактлар ва хулосалар;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
мамлакат ва минтақадаги умумий иқтисодий вазият тавсифи;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
баҳолаш объекти мансуб бўлган тармоқ ва бозор тавсифи;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бизнес (корхона) тавсифи;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
корхона молиявий ҳисоботи маълумотлари таҳлили;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
баҳолаш ёндашувлари ва усулларининг танланиши ва қўлланилиши тавсифи;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
баҳолаш объектининг якуний қийматини аниқлаш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
иловалар.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
41. Ҳисоботнинг титул варағида қуйидагилар кўрсатилади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
баҳолаш тўғрисидаги ҳисоботнинг рўйхатга олиш рақами;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
баҳолаш объектининг номи ва манзили;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
баҳоланаётган қиймат тури;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
баҳолаш санаси;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
баҳолаш тўғрисидаги ҳисобот тузилган сана;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
буюртмачи ва баҳоловчининг номи.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
42. Мундарижада баҳолаш тўғрисидаги ҳисоботнинг саҳифалар рақамлари кўрсатилган барча бўлимлари ва кичик бўлимлари сарлавҳалари санаб ўтилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
43. Илова хат мухтасар шаклда тузилади ва қуйидаги маълумотларни ўз ичига олиши лозим:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
хат рақами ва санасини;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
баҳоланаётган мулкий ҳуқуқлар кўрсатилган баҳолаш объектининг номини;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
баҳолаш объектининг манзили (жойлашган ери)ни;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
баҳолашни амалга ошириш учун асосни;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
баҳолаш мақсадини;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
баҳолаш санасини;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
баҳоланаётган қиймат турини;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
энг муҳим фаразлар ва чекловчи шартларни;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
баҳолаш натижасини;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
баҳоловчи ташкилот раҳбарининг имзосини.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
44. «Баҳолашга оид вазифа ҳамда асосий фактлар ва хулосалар» бўлими баҳолаш объектини баҳолаш тўғрисидаги шартнома ва баҳолашга оид вазифанинг хусусияти ҳақида тасаввур ҳосил қилиш учун етарли бўлган ҳажмдаги ахборотни ўз ичига олиши лозим. Ушбу бўлимда қуйидаги маълумотлар кўрсатилади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
буюртмачи ҳақида ахборот;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бажарувчилар ҳақида ахборот;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
баҳолаш объекти;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
баҳоланаётган мулкий ҳуқуқлар;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
баҳолаш мақсади;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
баҳолаш натижаларидан фойдаланиш чегараси;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
баҳоланаётган қиймат тури;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
баҳолаш санаси;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
баҳолаш тўғрисидаги ҳисобот тузилган сана;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
баҳолаш объектининг якуний қиймати ҳақида хулоса;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
фаразлар ва чекловчи шартлар;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
баҳолаш миллий стандартлари талабларига мувофиқлик ҳақида баёнот;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
фойдаланилган ахборотлар рўйхати.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
45. «Мамлакат ва минтақадаги умумий иқтисодий вазият тавсифи» бўлимида баҳолаш натижаларига таъсир этадиган асосий макроиқтисодий омиллар, уларнинг ўзгариш тенденциялари ва баҳоланаётган бизнес истиқболларига таъсири тавсифи келтирилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
46. «Баҳолаш объекти мансуб бўлган тармоқ ва бозор тавсифи» бўлими қуйидаги ахборотни ўз ичига олади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
тармоқнинг ҳолати ва ривожланиш имкониятлари ҳақида;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
сотув бозорлари ва маҳсулотни сотиш хусусиятлари ҳақида;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
тармоқдаги рақобат шартлари, ўриндош товарлар ишлаб чиқарадиган асосий рақибларнинг мавжудлиги (нархлар, хизмат кўрсатиш сифати, сотув йўллари ва ҳажмлари) ҳақида.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
47. «Баҳоланаётган бизнес (корхона) тавсифи» бўлимида қуйидагилар келтирилади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
корхонанинг ташкилий-ҳуқуқий шакли тўғрисида маълумотлар;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
корхонанинг тарихи тўғрисида маълумотлар;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
фаолият йўналишлари (асосий ишлаб чиқариш фаолияти, маҳсулотлар, хизматлар) тўғрисида ахборот;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
етказиб берувчилар ва истеъмолчилар тавсифи;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
мавсумий ва циклга оид омиллар мавжудлиги ҳақида маълумотлар;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
корхона мулки тўғрисида маълумотлар;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ходимлар тўғрисида маълумотлар;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бизнеснинг ривожланиш имкониятлари тўғрисида маълумотлар;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бизнесдаги улушлар билан олдинги битимлар тўғрисида ахборот.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
48. «Корхона молиявий ҳисоботи маълумотлари таҳлили» бўлими қуйидагиларни ўз ичига олади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
тақдим этилган молиявий ҳисобот таҳлилини;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
молиявий ҳисобот маълумотларига киритилган тузатишларни баҳолаш мақсадида берилган изоҳларни;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
молиявий коэффициентлар таҳлилини;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ўхшаш корхоналарнинг молиявий кўрсаткичлари билан таққослаш натижаларини;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
корхона молиявий ҳолати прогнозларини;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бизнес қийматига молиявий кўрсаткичлар таъсири ҳақидаги ахборотни.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
49. «Баҳолаш ёндашувлари ва усулларининг танланиши ва қўлланилиши тавсифи» бўлимида қуйидагилар келтирилади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
баҳолаш ёндашувлари ва усулларига қисқача шарҳ;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
қўлланилган баҳолаш ёндашувлари ва усулларининг танланиши ва асосланиши ёки бирон-бир баҳолаш ёндашувидан фойдаланишдан воз кечишни асослаш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
корхона қийматини танланган баҳолаш ёндашувлари ва усуллари ёрдамида аниқлаш тартиби ва ҳисоблашлар.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
50. «Баҳолаш объектининг якуний қийматини аниқлаш» бўлими қуйидагиларни ўз ичига олади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бизнесдаги улушлар баҳоланган ҳолда, чегирмалар ва мукофотлар қўлланилишини асослашни;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
турли баҳолаш ёндашувлари билан олинган натижаларни мувофиқлаштиришни;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
баҳолаш объектининг якуний қиймати ҳақидаги хулосани.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
51. «Иловалар» бўлими қуйидагиларни ўз ичига олади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
баҳолаш жараёнида фойдаланиладиган ҳужжатлар (ёки уларнинг нусхалари)ни;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
баҳолаш объектининг фотосуратларини (зарур ҳолда);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
баҳолаш фаолияти билан шуғулланиш ҳуқуқини берадиган лицензия нусхасини;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
баҳолаш тўғрисидаги ҳисоботни тайёрлашда иштирок этган баҳоловчилар малака сертификатларининг нусхаларини;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
баҳоловчи ташкилотнинг фуқаролик жавобгарлигини суғурталаш ҳақидаги суғурта полиси нусхасини;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бошқа маълумотларни.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Баҳолаш тўғрисидаги ҳисоботнинг пировард тузилиши (бўлимлар ва кичик бўлимлар сони ва уларнинг кетма-кетлиги тартиби, уларнинг номи) ва ҳажми баҳоловчи томонидан баҳолаш объектининг хусусияти, баҳолаш мақсадлари, баҳолаш тўғрисидаги ҳисоботнинг эҳтимол тутилган фойдаланувчиси ҳамда қонун ҳужжатларининг талабларига қараб белгиланади.
(Ўзбекистон Республикаси қонун ҳужжатлари тўплами, 2009 й., 44-сон, 475-модда; 2016 й., 22-сон, 256-модда; 2017 й., 20-сон, 376-модда; Қонун ҳужжатлари маълумотлари миллий базаси, 28.02.2018 й., 10/18/2026-3/0824-сон)