Ҳужжат кучини йўқотган 05.09.2020 28.10.2009 йилда рўйхатдан ўтган, рўйхат рақами 2025
ONLINE TRANSLATE
Ўзбекистон Республикаси Давлат мулкини бошқариш Давлат қўмитасининг қарори, 28.10.2009 йилда рўйхатдан ўтган, рўйхат рақами 2025
Дата вступления в силу
07.11.2009
Ҳужжат кучини йўқотган 05.09.2020
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ ДАВЛАТ МУЛКИНИ БОШҚАРИШ ДАВЛАТ ҚЎМИТАСИНИНГ
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Қарори
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ МУЛКНИ БАҲОЛАШ МИЛЛИЙ СТАНДАРТИ (8-СОН МБМС) «ХУСУСИЙЛАШТИРИШ МАҚСАДИДА МУЛК ҚИЙМАТИНИ БАҲОЛАШ»НИ ТАСДИҚЛАШ ҲАҚИДА
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
[Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги томонидан 2009 йил 28 октябрда 2025-сон билан давлат рўйхатидан ўтказилди]
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
 LexUZ шарҳи
Мазкур қарор Ўзбекистан Республикаси Давлат активларини бошқариш агентлиги директорининг 2020 йил 1 майдаги 01/11-15/62-сонли «Ўзбекистон Республикасининг Ягона миллий баҳолаш стандартини тасдиқлаш ҳақида»ги буйруғига (рўйхат рақами 3239, 04.06.2020 й.) асосан 2020 йил 5 сентябрдан ўз кучини йўқотади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ўзбекистон Республикаси «Баҳолаш фаолияти тўғрисида»ги Қонунига, Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2006 йил 26 апрелдаги ПҚ-335-сонли «Ўзбекистон Республикаси Давлат мулки қўмитаси фаолиятини такомиллаштиришга доир чора-тадбирлар тўғрисида»ги ва 2008 йил 24 апрелдаги ПҚ-843-сонли «Баҳоловчи ташкилотлар фаолиятини янада такомиллаштириш ва кўрсатилаётган хизматлар сифати учун уларнинг масъулиятини ошириш тўғрисида»ги қарорларига мувофиқ Ўзбекистон Республикаси Давлат мулки қўмитаси қарор қилади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1. Ўзбекистон Республикаси Мулкни баҳолаш миллий стандарти (8-сон МБМС) «Хусусийлаштириш мақсадида мулк қийматини баҳолаш» иловага мувофиқ тасдиқлансин.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2. Мазкур қарор Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлигида давлат рўйхатига олинган вақтдан бошлаб ўн кундан сўнг кучга киради.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Раис Д. МУСАЕВ
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Тошкент ш.,
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2009 йил 6 октябрь,
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
01/19-18/20-сон
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ўзбекистон Республикаси Давлат мулки қўмитасининг 2009 йил 6 октябрдаги 01/19-18/20-сон қарорига
ИЛОВА
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ўзбекистон Республикаси Мулкни баҳолаш миллий стандарти (8-сон МБМС) «Хусусийлаштириш мақсадида мулк қийматини баҳолаш»
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Мазкур Мулкни баҳолаш миллий стандарти (8-сон МБМС) Ўзбекистон Республикасининг «Баҳолаш фаолияти тўғрисида»ги Қонунига (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисининг Ахборотномаси, 1999 й., 9-сон, 208-модда), Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2008 йил 24 апрелдаги ПҚ-843-сонли «Баҳоловчи ташкилотлар фаолиятини янада такомиллаштириш ва кўрсатилаётган хизматлар сифати учун уларнинг масъулиятини ошириш тўғрисида»ги қарорига (Ўзбекистон Республикаси қонун ҳужжатлари тўплами, 2008 й., 18-сон, 145-модда) мувофиқ Ўзбекистон Республикасидаги баҳолаш фаолиятини норматив жиҳатдан тартибга солинишини белгилайди.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
I-боб. Умумий қоидалар
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1. 8-сон МБМСнинг мақсади хусусийлаштириш объектлари қийматини аниқлаш ва баҳолаш натижаларини акс эттириш меъёрлари ва қоидаларини белгилашдан иборатдир.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2. 8-сон МБМСнинг асосий вазифалари қуйидагилардан иборат:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
хусусийлаштириш объектларини баҳолашнинг стандарт тушунчалари ва қоидаларидан фойдаланиш орқали баҳоловчилар ҳаракатларининг мувофиқлигини таъминлаш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
баҳолашнинг холисоналигига ва унинг сифатини оширишга кўмаклашишга қаратилган тартиботларни белгилаш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бошланғич дастлабки ахборотга, баҳолаш тўғрисидаги ҳисобот мазмунига ва материални баён этишга қуйиладиган баҳолаш тўғрисидаги ҳисоботлар ҳар хил талқин қилинишини истисно этадиган талабларни белгилаш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
мулкни баҳолашнинг самарали миллий тизимини шакллантиришга кўмаклашиш.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
II-боб. Атамалар ва тушунчалар
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
3. 8-сон МБМСда қуйидаги атамалар ва тушунчалар қўлланилади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
аналог — асосий иқтисодий, жисмоний ва бошқа тавсифларга кўра баҳолаш объекти билан ўхшаш, нархи ўхшаш шартларда тузилган битимдан ёки рақобатли бозорда қилинган таклифдан маълум бўлган бошқа объект;
(3-банднинг иккинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Хусусийлаштирилган корхоналарга кўмаклашиш ва рақобатни ривожлантириш давлат қўмитасининг 2017 йил 16 майдаги 01/27-26/06-сонли (рўйхат рақами 2025-2, 19.05.2017 й.) қарори таҳририда — ЎР ҚҲТ, 2017 й., 20-сон, 375-модда. 2017 йилнинг 1 июлдан бошлаб кучга киради)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
баҳолаш санаси — баҳолаш объектининг қиймати аниқланган сана;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
пул оқими — даромад келтираётган мулкдан фойдаланишда ва (ёки) уни сотишдан тушумлар ва чиқимлар (харажатлар)дан ҳосил бўладиган ҳақиқий ёки ҳисобий даврий даромад;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
дисконтлаш — баҳолаш объектидан кутилаётган бўлғуси пул оқимларини дисконтлашнинг тегишли ставкасидан фойдаланиб жорий қийматга келтириш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
фаразлар — баҳоловчининг ҳаққоний деб ҳисобланадиган тахминлари. Фаразлар текшириш ва тасдиқлаш мумкин бўлмаган баҳолаш объектига ёки баҳолаш ёндашувларига таъсир этадиган фактлар, шартлар ёки вазиятларни ўз ичига олади;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
эскириш (қадрсизланиш) — жисмоний эскириш, функционал ва ташқи (иқтисодий) қадрсизланиш каби турли сабаблар таъсирида мулк қийматининг йўқолиши;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
нархларнинг қимматлашиш индекслари — саноат маҳсулотларини ишлаб чиқарувчи корхоналарнинг тегишли графа бўйича баҳолаш объектининг ҳар бир позициясига кўра (қурилиш материаллари, машиналар, асбоб-ускуналар, техника ва технологиялар ва ҳ.к.) нархлар индекслари, шунингдек Ўзбекистон Республикаси Иқтисодий фаолият турларининг умумдавлат таснифлагичининг саноат фаолияти бўйича (В, С, D, E) саноат маҳсулотларини ишлаб чиқарувчи корхоналарнинг нархлари индекслари;
(3-банд Ўзбекистон Республикаси Хусусийлаштирилган корхоналарга кўмаклашиш ва рақобатни ривожлантириш давлат қўмитасининг 2017 йил 16 майдаги 01/27-26/06-сонли (рўйхат рақами 2025-2, 19.05.2017 й.) қарорига асосан саккизинчи хатбоши билан тўлдирилган — ЎР ҚҲТ, 2017 й., 20-сон, 375-модда. 2017 йилнинг 1 июлдан бошлаб кучга киради)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
капиталлаштириш — баҳолаш объектидан кутилаётган тушумларни унинг жорий қийматига айлантириш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
назорат улуши — мулкда қатнашиш (корхона устав фондида улуш) бўлиб, унинг эгасига корхона устидан назорат қилиш имкониятини таъминлайди;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
мультипликатор — корхонанинг нархи ёки бошқа қиймат негизи ва унинг фаолиятини тавсифловчи молиявий, ишлаб чиқариш ва моддий кўрсаткичлари ўртасидаги нисбатни кўрсатувчи коэффициент.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
чекловчи шартлар — қонунчилик, буюртмачи ёки баҳоловчи томонидан баҳолашга қўйилган чеклашлар;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
таваккалчилик — баҳолаш объекти қийматига таъсир кўрсатишга қодир бўлган прогноз қилинаётган натижаларга эришмаслик ёки улардан ҳар қандай четлаш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ихтисослаштирилган мулк — ўзининг (мазкур мулк хусусияти ёки унинг тузилиши, конфигурациясининг хусусиятлари, ўлчами, жойлашган ери ва бошқалар билан белгиланган) хусусиятига кўра фойдаланиш доираси чекланган мулк;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
дисконтлаш ставкаси — бўлғуси пул оқимларини жорий қийматга ўзгартириш учун ишлатиладиган унумлилик ставкаси
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
капиталлаштириш ставкаси — одатда фоиз ҳисобида ифодаланган маълум давр учун даромад миқдорини қийматга ўзгартиришда ишлатиладиган бўлувчи
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
III-боб. Қўлланиш соҳаси
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
4. Қуйидагилар хусусийлаштириш мақсадида баҳолаш объектлари (кейинги ўринларда матнда баҳолаш объекти деб юритилади) ҳисобланади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
мулкий мажмуалар сифатидаги давлат унитар корхоналари ёки давлат муассасалари (кейинги ўринларда матнда корхоналар деб юритилади);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
давлат мулкида бўлган кўчмас ва кўчар мулк;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
давлатга тегишли бўлган қимматли қоғозлар;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
юридик шахсларнинг устав фондларида давлатга тегишли бўлган улушлар ва мулкий пайлар;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
давлатга тегишли бўлган номоддий активлар (интеллектуал мулк объектларидан ташқари).
(4-банднинг олтинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Хусусийлаштирилган корхоналарга кўмаклашиш ва рақобатни ривожлантириш давлат қўмитасининг 2017 йил 16 майдаги 01/27-26/06-сонли (рўйхат рақами 2025-2, 19.05.2017 й.) қарори таҳририда — ЎР ҚҲТ, 2017 й., 20-сон, 375-модда. 2017 йилнинг 1 июлдан бошлаб кучга киради)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Бир-бирига ўзаро боғлиқ бўлган ва биргаликда юридик шахс мақомига эга бўлмаган ҳолда мулкий мажмуадан иборат давлат активлари барча активлар бозор қийматининг йиғиндиси сифатида баҳоланади.
(4-банд Ўзбекистон Республикаси Хусусийлаштирилган корхоналарга кўмаклашиш ва рақобатни ривожлантириш давлат қўмитасининг 2017 йил 16 майдаги 01/27-26/06-сонли (рўйхат рақами 2025-2, 19.05.2017 й.) қарорига асосан хатбоши билан тўлдирилган — ЎР ҚҲТ, 2017 й., 20-сон, 375-модда. 2017 йилнинг 1 июлдан бошлаб кучга киради)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
5. 8-сон МБМС баҳоловчи ташкилотлар, баҳоловчилар ҳамда баҳолаш хизматларининг буюртмачилари учун мўлжалланган ва хусусийлаштириш мақсадида баҳолаш объектлари қийматини баҳолаш бўйича хизматлар кўрсатишда ва хусусийлаштирилаётган мулкни баҳолаш тўғрисидаги ҳисоботларнинг ҳаққонийлигини текширишда қўлланилиши мажбурийдир.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Бир пайтнинг ўзида бир корхонанинг давлатга тегишли бўлган акциялари (улушлари) ва давлатга тегишли бўлмаган акциялари (улушлари) ҳам баҳоланиши керак бўлган тақдирда, баҳолаш 8-сон МБМС талабларига мувофиқ амалга оширилади.
(5-банд Ўзбекистон Республикаси Хусусийлаштирилган корхоналарга кўмаклашиш ва рақобатни ривожлантириш давлат қўмитасининг 2017 йил 16 майдаги 01/27-26/06-сонли (рўйхат рақами 2025-2, 19.05.2017 й.) қарорига асосан хатбоши билан тўлдирилган — ЎР ҚҲТ, 2017 й., 20-сон, 375-модда. 2017 йилнинг 1 июлдан бошлаб кучга киради)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
6. 8-сон МБМС:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
банкротлик тартиботлари доирасида реализация қилинаётган баҳолаш объектлари;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
хусусийлаштирилаётган давлат тураржой фонди (бозор қиймати бўйича хусусийлаштириладиган давлат тураржой фонди объектлари бундан мустасно);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ҳаво ва сув транспорти воситалари;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
алоҳида баҳолаш объектлари сифатида хусусийлаштирилиши лозим бўлган интеллектуал мулк объектлари қийматини баҳолашга татбиқ этилмайди.
(6-банднинг учинчи — бешинчи хатбошилари Ўзбекистон Республикаси Хусусийлаштирилган корхоналарга кўмаклашиш ва рақобатни ривожлантириш давлат қўмитасининг 2017 йил 16 майдаги 01/27-26/06-сонли (рўйхат рақами 2025-2, 19.05.2017 й.) қарори таҳририда — ЎР ҚҲТ, 2017 й., 20-сон, 375-модда. 2017 йилнинг 1 июлдан бошлаб кучга киради)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
7. Баҳолаш объектининг 8-сон МБМСга мувофиқ аниқланган қиймати хусусийлаштириш объектининг бошланғич нархини белгилашда тавсия этиладиган қиймат ҳисобланади. Хусусийлаштириш чоғида тузилган битимда белгиланган нарх баҳолашни амалга ошириш чоғида аниқланган қийматдан фарқ қилиши мумкин.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
8. 8-сон МБМСни амалиётда қўллашда ушбу 8-сон МБМСнинг иловасида келтирилган Услубий кўрсатмалардан фойдаланиш лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
IV-боб. Бухгалтерия ҳисоби стандартлари билан алоқадорлик
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
9. Баҳолаш амалиётида «эскириш» атамасининг мазмунини бухгалтерия ҳисобида қўлланиладиган шундай атама (амортизация ажратмалари) мазмунидан фарқлаш лозим. Шу туфайли ҳам, «эскириш» ёки «ҳисобланган эскириш» атамаларини баҳоловчилар Ўзбекистон Республикаси Мулкни баҳолаш миллий стандарти (1-сон МБМС)да (рўйхат рақами 1604, 2006 йил 24 июль) (Ўзбекистон Республикаси қонун ҳужжатлари тўплами, 2006 й., 30-сон, 302-модда) акс эттирилган баҳолашнинг умумий принциплари ва тушунчаларига мувофиқ қўллашлари лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
«Асосий воситалар», «товар-моддий захиралари», «номоддий активлар», «бошланғич қиймат», «жорий қиймат», «қолдиқ (баланс) қиймати» тушунчалари улар бухгалтерия ҳисобида қайси маънода қўлланилса, шу маънода тушунилиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
10. Молиявий ҳисобот ҳужжатларидан МБМСнинг асосий фарқи шу билан белгиланадики, баҳолаш объектини баҳолашда қўлланиладиган қийматнинг пулдаги ифодаси тарихий факт эмас, балки муайян даврда объектнинг фойдалилигига қийматнинг танланган турига мувофиқ берилган баҳо ҳисобланади. Қийматнинг бу баҳоси молиявий ҳисоботда акс эттирилган қийматдан фарқ қилиши мумкин.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
V-боб. Стандарт талаблари
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
11. Баҳолаш объектининг қийматини хусусийлаштириш мақсадида баҳолаш қуйидаги босқичлардан ташкил топади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
баҳолаш ҳақидаги вазифани белгилаш ва баҳолаш объектини баҳолаш тўғрисида шартнома тузиш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
баҳолаш объектини идентификация қилиш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ахборот йиғиш ва уни таҳлил қилиш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
баҳолаш объектидан энг мақбул ва энг самарали фойдаланишнинг таҳлили (8-сон МБМСда назарда тутилган ҳоллар учун);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
баҳолаш ёндашувлари ва усулларини танлаш, асослаш ва қўллаш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
баҳолаш натижаларини, қўлланилган баҳолаш ёндашувларини мувофиқлаштириш ва баҳолаш объектининг якуний қийматини ҳисоблаш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
баҳолаш ҳақидаги ҳисоботни тузиш.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1-§. Баҳолаш ҳақидаги вазифани белгилаш ва баҳолаш объектини баҳолаш тўғрисида шартнома тузиш
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
12. Баҳолаш ҳақидаги вазифа буюртмачи томонидан баҳоловчи ташкилот билан биргаликда тузилади ва баҳолаш объектини баҳолаш тўғрисидаги шартномага илова сифатида расмийлаштирилади. Баҳолаш ҳақидаги вазифада қуйидагилар кўрсатилиши лозим:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
баҳолаш объектининг номи ва тавсифи;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
баҳолаш санаси;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
баҳолаш мақсади (мақсадлари) ва баҳолаш натижаларидан фойдаланиш мўлжали;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
баҳолаш мақсадига мувофиқ бўлган қиймат тури;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
чекловчи шартлар;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
буюртмачи ёки унинг вакили тақдим этиши лозим бўлган дастлабки маълумотлар рўйхати;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
баҳолаш ишларини бажариш муддатлари.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Баҳолаш мақсадига ва баҳолаш объектининг хусусиятларига қараб баҳолаш ҳақидаги вазифа қўшимча шартларни ўз ичига олиши мумкин.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
13. Давлат корхонаси ёки муассасасини хусусийлаштиришда, агар давлат мулки объектларини тасарруф этувчининг қарорлари билан ўзгача тартиб ўрнатилган бўлмаса, баҳолаш объектининг бозор қиймати аниқланади. Баҳолаш мақсадларига қараб бозор қиймати билан бир қаторда бозор қийматидан фарқ қилувчи бошқа қиймат аниқланиши ҳам мумкин. Бозор қийматидан фарқ қилувчи бошқа қийматини аниқлаш зарур ҳолларда, аниқланаётган қийматнинг қўлланиш сабаблари ва унинг бозор қийматидан фарқи баҳолаш тўғрисидаги ҳисоботда очиб берилиши ва тавсифланиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
14. Аниқланадиган қиймат тури баҳолаш ҳақидаги вазифада белгиланиши ва кейинчалик баҳолаш тўғрисидаги ҳисоботда акс эттирилиши ва тушунтирилиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2-§. Баҳолаш объектини идентификация қилиш
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
15. Баҳолаш объектини идентификация қилишда баҳоловчи баҳолаш объектини ва унга бўлган ҳуқуқларнинг амалдаги ҳолатини тақдим этилган ҳужжатларга мувофиқлигини аниқлайди. Шунингдек, баҳолаш жараёнида вужудга келиши мумкин бўлган фаразлар ва чекловчи шартлар таҳлили амалга оширилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
16. Баҳолаш объектини идентификация қилиш баҳоловчи томонидан буюртмачи ва (ёки) унинг вакили тақдим этган ҳужжатлар асосида баҳолаш объектини кўздан кечириш, ўлчаш, фотосуратга олиш (зарур ҳолда), унинг амалда мавжудлиги ва ҳолатини текшириш, объект номи, ташкилий-ҳуқуқий шакли, жойлашган ери, жисмоний таркиби, техник тавсифини ва баҳолаш объектининг ўзига хос хусусиятларини акс эттирувчи бошқа маълумотларни ўз ичига олган тавсифини ўрганиш йўли билан амалга оширилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
17. Акциялар, улушлар (пайлар)ни баҳолашда баҳоловчи мулкдорнинг мазкур объектларга бўлган ҳуқуқларини буюртмачи ёки унинг ваколатли шахси томонидан тақдим этилган ҳужжатларга, яъни: корхона (эмитент)нинг таъсис ҳужжатларига ҳамда Қимматли қоғозлар марказий депозитарийси ва инвестиция воситачисининг маълумотларига мувофиқлигини идентификациядан ўтказиши керак.
(17-банд Ўзбекистон Республикаси Хусусийлаштирилган корхоналарга кўмаклашиш ва рақобатни ривожлантириш давлат қўмитасининг 2017 йил 16 майдаги 01/27-26/06-сонли (рўйхат рақами 2025-2, 19.05.2017 й.) қарори таҳририда — ЎР ҚҲТ, 2017 й., 20-сон, 375-модда. 2017 йилнинг 1 июлдан бошлаб кучга киради)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
18. Буюртмачи билан келишган ҳолда, баҳолаш объектини (унинг таркибий қисмларини) идентификация қилиш баҳолаш объекти фаолиятининг хусусияти ва (ёки) асосий воситалар бирлигининг миқдоридан келиб чиққан ҳолда чекланган хусусият касб этиши мумкин.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Баҳолаш объектини идентификация қилишнинг чекланган хусусияти баҳолаш ҳақидаги вазифада чекловчи шартлар билан бир қаторда кўрсатилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
19. Тақдим этилган ҳужжатлар билан баҳолаш объекти ва унга бўлган мулкий ҳуқуқларнинг амалдаги ҳолати ўртасидаги тафовутлар аниқланган тақдирда, баҳоловчи бу ҳақда буюртмачига ва (ёки) ҳужжатларни тақдим этган шахсга хабар бериши ва уларга тегишли тузатишлар киритишни талаб қилиши шарт.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Буюртмачи ва (ёки) ҳужжатларни тақдим этган шахс уларни баҳоловчининг талаблари билан мувофиқ ҳолатга келтиришни рад этган ёки уларга зарурий тузатишларни киритиш мумкин бўлмаган ҳолда, баҳоловчи баҳолашни амалга оширишдан бош тортиши ёки баҳолашни баҳолаш объектининг амалдаги ҳолатидан келиб чиқиб, тақдим этилган ҳужжатлар ва баҳолаш объектининг ҳолати ўртасида тафовут мавжудлигини баҳолаш тўғрисидаги ҳисоботда акс эттирган ҳолда амалга ошириши мумкин.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
3-§. Ахборот йиғиш ва уни таҳлил қилиш
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
20. Ахборот йиғиш ва уни таҳлил қилиш:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
баҳолаш объектига оид ҳуқуқни белгиловчи ҳужжатларни;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
баҳолаш объектига оид бухгалтерия ҳисоби ва ҳисобот маълумотларини;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
баҳолаш объектининг тузилиши, баҳоланаётган ҳуқуқлар таркиби ва мазкур ҳуқуқларни тасдиқловчи ҳужжатлар ҳақидаги маълумотларни;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
баҳолаш объектига оид қўшимча юкламалар ва сервитутлар ҳақидаги маълумотларни;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
баҳолаш объектидан фойдаланишга чекловларни;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
баҳолаш объекти ва унинг таркибий қисмларининг техник тавсифини;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
баҳолаш объекти мансуб бўлган бозорнинг ҳолати ва динамикаси ҳақидаги ахборотни;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бошқа хил ахборотни олиш ва ўрганишни ўз ичига олади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Корхоналар (акциялар, улушлар, пайлар)ни баҳолашда корхона (эмитент) тавсифи ва ривожланиш режалари қўшимча тарзда ўрганилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
21. Баҳолаш объектларини баҳолашда қуйидагилардан фойдаланилади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
буюртмачи ёки унинг вакилидан олинган дастлабки маълумотлардан, шунингдек баҳоловчи томонидан бухгалтерия, бирламчи ва статистик ҳисоб маълумотларидан олинган, баҳолаш объекти раҳбари (баланс сақловчи, эмитент) имзоси билан тасдиқланган маълумотлардан;
(21-банднинг иккинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Давлат активларини бошқариш агентлиги директорининг 2019 йил 27 февралдаги 01/10-10/51-сонли (рўйхат рақами 2025-4, 11.03.2019 й.) буйруғи таҳририда — Қонун ҳужжатлари маълумотлари миллий базаси, 12.03.2019 й., 10/19/2025-4/2736-сон)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ишларни бажаришга жалб қилинган учинчи шахслардан олинган, уларнинг имзоси билан тасдиқланган ахборотдан;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ихтисослашган ташкилотлардан олинган (тармоққа оид, аналитик шарҳлар, фонд бозори шарҳлари), шу жумладан оммавий ахборот воситалари ва Интернет тармоғида эълон қилинган ахборотдан;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бошқа хил (сўров, интервью натижаларига кўра ва бошқа манбалардан олинган) ахборотдан, бунда мазкур ахборотдан фойдаланиш учун жавобгарлик баҳоловчига юклатилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
22. Қуйидагилар баҳолаш объектини баҳолашда буюртмачи ёки унинг вакили тақдим этадиган дастлабки ахборот ҳисобланади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
хусусийлаштирилаётган корхоналар (акциялар, улушлар, пайлар) учун:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
юридик шахснинг амалдаги устави ёки таъсис шартномаси, акциядорлар реестридан кўчирма (реестр сақловчининг маълумотномаси);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
шўъба ва тобе жамиятлар ҳақида ахборот, уларга оид ҳуқуқни белгиловчи ва молиявий ҳужжатлар;
(22-банднинг тўртинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Хусусийлаштирилган корхоналарга кўмаклашиш ва рақобатни ривожлантириш давлат қўмитасининг 2017 йил 16 майдаги 01/27-26/06-сонли (рўйхат рақами 2025-2, 19.05.2017 й.) қарори таҳририда — ЎР ҚҲТ, 2017 й., 20-сон, 375-модда. 2017 йилнинг 1 июлдан бошлаб кучга киради)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
охирги уч йил учун ва охирги ҳисобот санасига қадар бўлган ҳолатга кўра бухгалтерия баланслари ва молиявий натижалар тўғрисидаги ҳисоботларни ўз ичига олувчи бухгалтерия ҳисоби ва ҳисобот маълумотлари, баланс моддаларига изоҳлар;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
асосий воситалар, номоддий активлар ва узоқ муддатли қўйилмалар рўйхати;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
5 йилдан кам бўлмаган муддатга мўлжалланган корхонанинг ривожланиш режаси;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
участкадаги ердан фойдаланиш ҳуқуқини тасдиқловчи ҳужжатлар, шу жумладан участканинг ҳудудий чегараси ҳақида маълумотлар (геодезик план/чизма ёки ер участкасининг у жойлашган ер кўрсатилган ва тавсифланган хариталари нусхалари, ер участкасини ажратиш тўғрисида қарор);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бинолар ва иншоотларга оид кадастр ҳужжатлари;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
баҳолаш объектидан фойдаланишга оид қўшимча юкламалар ва чекловлар, шу жумладан узоқ муддатли ижара мавжудлиги ҳақида маълумотлар (ваколатли орган маълумотномаси);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
охирги ҳисобот йили учун аудитор хулосаси (агар аудиторлик текшируви ўтказилган бўлса);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
кўчмас мулк учун:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
участкадаги ердан фойдаланиш ҳуқуқини тасдиқловчи ҳужжатлар, шу жумладан участканинг ҳудудий чегараси ҳақида маълумотлар (геодезик план/чизма ёки ер участкасининг у жойлашган ер кўрсатилган ва тавсифланган хариталари нусхалари, ер участкасини ажратиш тўғрисида қарор);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бинолар ва иншоотларнинг кадастр ҳужжатлари;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
сервитутлар ва узоқ муддатли ижара шартномалари мавжудлиги ҳақида маълумотлар (ваколатли орган маълумотномаси);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бинолар ва иншоотлар миқдори ва техник ҳолати, кўкаламзорлар, ҳудудни ободонлаштириш ва муҳандислик коммуникациялари ҳақида ахборот;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
баҳолаш объекти таркибида баҳоланиши лозим бўлган мулк ҳақида маълумотлар;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
баҳоланиши лозим бўлган мулкнинг бошланғич ва қолдиқ (баланс) қийматлари;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
корхона (эмитент)дан жорий фойдаланиш ҳақида ахборот;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
машиналар ва ускуналар учун:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
объектнинг тўлиқ номи: русуми, модели, серияси;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ишлаб чиқарувчи завод (фирма);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
баҳоланаётган ускунани харид қилиш, ижарага олишга ёки унга нисбатан ўзга ҳуқуққа оид ҳужжатларнинг нусхалари;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ишлаб чиқарилган йил ва ишга туширилган сана;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
объектнинг техник тавсифи (техник ҳужжатларга биноан);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
баҳолаш объектининг техник ҳолатига оид актлар;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
инвентарь рақами, баҳолаш санасидан олдин охирги ҳисобот санасига қадар бўлган ҳолатга кўра бошланғич ва қолдиқ (баланс) қийматлари;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
консервация ва таъмирлаш ҳақида маълумотлар (узеллар, агрегатларни алмаштириш, такомиллаштириш);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
транспорт воситаси техник паспортининг нусхаси.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
23. Дастлабки ахборотдан ташқари баҳоловчи корхона фаолияти билан боғлиқ таваккалчиликлар, баҳоланаётган корхона ва (ёки) тармоқ корхоналари акцияларининг котировкалари ва акциялар курсларининг ўзгаришлари, акциядорлар ўртасида акцияларнинг тақсимланиши, акцияларнинг акциядорлар ўртасида тақсимланиши, ўхшаш мулк бўйича битимлар, ўхшаш мулкни ижарага беришнинг бозор ставкалари ҳақида қўшимча ахборотни йиғади ва таҳлил қилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Йиғиладиган ахборотнинг хусусияти ва ҳажмини баҳоловчи баҳолаш ҳақидаги вазифага, баҳолаш объектининг хусусиятлари ва баҳолаш натижаларининг қўлланилишига қараб белгилайди.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
24. Баҳолаш жараёнида фойдаланиладиган ахборот ишончли ва баҳоловчи нархни белгиловчи энг муҳим омилларни аниқлаши учун етарли бўлиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Буюртмачи ёки унинг вакили тақдим этган ахборот (шу жумладан маълумотномалар, жадваллар, бухгалтерия баланслари), шунингдек баҳоловчининг ўзи бевосита йиққан ахборот шу ахборотни тақдим этган ташкилот раҳбари томонидан имзоланган ҳолдагина ишончли деб ҳисобланади.
(24-банднинг иккинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Давлат активларини бошқариш агентлиги директорининг 2019 йил 27 февралдаги 01/10-10/51-сонли (рўйхат рақами 2025-4, 11.03.2019 й.) буйруғи таҳририда — Қонун ҳужжатлари маълумотлари миллий базаси, 12.03.2019 й., 10/19/2025-4/2736-сон)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
25. Баҳоловчи, агар тақдим этилган ахборот ҳажми ва сифати 8-сон МБМС талабларига мувофиқ баҳолашни амалга ошириш ва баҳолаш ҳақида ҳисобот тайёрлаш учун етарли бўлмаса, баҳолаш ишларини бажаришдан бош тортиш ҳуқуқига эга.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
26. Баҳолашни ўтказиш вақтида баҳоловчи олган барча ахборот ва ҳужжатлардан махфийлик шароитида, қонунчилик талабларини ҳисобга олган ҳолда фойдаланилиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
27. Йиғилган ахборот асосида баҳоловчи томонидан баҳолаш объектига мансуб бўлган бозор ва тармоқ ҳамда молиявий ҳисобот таҳлил қилинади, шунингдек зарур ҳолда унга тузатиш киритилади. Бунда, тузатилган ҳисоботдан фақат баҳолаш ҳақидаги вазифада назарда тутилган мақсадларда фойдаланилади.
(27-банд Ўзбекистон Республикаси Хусусийлаштирилган корхоналарга кўмаклашиш ва рақобатни ривожлантириш давлат қўмитасининг 2017 йил 16 майдаги 01/27-26/06-сонли (рўйхат рақами 2025-2, 19.05.2017 й.) қарори таҳририда — ЎР ҚҲТ, 2017 й., 20-сон, 375-модда. 2017 йилнинг 1 июлдан бошлаб кучга киради)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
4-§. Баҳолаш объектидан энг мақбул ва энг самарали фойдаланишнинг таҳлили
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
28. Баҳолаш объектидан энг мақбул ва энг самарали фойдаланишнинг таҳлили фақат баҳолашнинг алоҳида объекти ҳисобланган кўчмас мулкни баҳолаш чоғида амалга оширилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
29. Баҳолаш объектидан энг мақбул ва энг самарали фойдаланишнинг таҳлили баҳолаш объектидан энг даромадли ва рақобатли фойдаланиш йўлини аниқлаш учун ўтказилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
30. Мавжуд фойдаланиш шароитида (баҳолаш объектлари фаолият тури сақланган ҳолда хусусийлаштирилганда) баҳолаш объектининг қиймати аниқланган ҳолда баҳолаш объектидан энг мақбул ва энг самарали фойдаланишнинг таҳлили ўтказилмайди.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
31. Баҳолаш объектидан энг мақбул ва энг самарали фойдаланишни аниқлаш баҳоловчи ўз таҳлилий малакаси ёрдамида чиқарган хулосалар ва амалга оширган ҳисоб-китоблар маҳсули ҳисобланади ва сўзсиз фактни эмас, балки унинг фикрини ифода этади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
32. Объектдан энг мақбул ва энг самарали фойдаланишнинг вариантини аниқлашда таҳлилнинг қуйидаги мезонларидан фойдаланилади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
қонунчилик нуқтаи назаридан рухсат этилганлик — мўлжалланган фойдаланишнинг хусусияти баҳолаш объекти мулкдорининг ҳаракатларини чекловчи қонунчиликка зид бўлмаслиги лозим;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
жисмоний имконият — баҳолаш объектидан энг мақбул ва энг самарали фойдаланиш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
молиявий жиҳатдан мақсадга мувофиқлик — объектдан фойдаланиш баҳолаш объектининг мулкдорига даромадни таъминлаши лозим;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
мумкин қадар юқори даражадаги самарадорлик — энг мақбул ва энг самарали фойдаланиш ё мулкдорнинг соф фойдасини мумкин қадар кўпайтиришни, ё баҳолаш объектининг энг катта қийматига эришишни назарда тутади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
5-§. Баҳолаш ёндашувлари ва усулларини танлаш, асослаш ва қўллаш
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
33. Баҳолаш объектининг қийматини хусусийлаштириш мақсадида баҳолашда баҳоловчи даромад, харажат ва қиёсий ёндашувлардан фойдаланади. Бирон-бир ёндашувни қўллаш мумкин эмаслиги ёки қўллашнинг чекланиши баҳоловчи томонидан баҳолаш тўғрисидаги ҳисоботда асосланиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
34. У ёки бу ёндашувни қўллашда баҳоловчи 8-сон МБМСда белгиланган баҳолаш усулларининг биридан фойдаланади. Баҳолашнинг энг мақбул усулини танлаш баҳоловчининг мулоҳазаларига мувофиқ амалга оширилади ва баҳолаш натижаларидан фойдаланишнинг мақсади, аниқланаётган қиймат тури, баҳолаш объектининг хусусиятлари ва ахборот манбалари билан белгиланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
35. Даромад ёндашуви баҳолаш объектининг қийматини мазкур объектдан фойдаланишдан олиш кутилаётган даромадларнинг жорий қийматини аниқлашга асосланади. Баҳолаш харидор мазкур объектни харид қилишдан олиши мумкин бўлган бўлғуси даромадларнинг прогнозига мувофиқ шакллантирилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
36. Даромад ёндашуви доирасида тўғридан-тўғри капиталлаштириш усули ёки пул оқимларини дисконтлаш усули қўлланилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Даромад ёндашуви усуллари билан баҳолаш дисконтлаш ставкаси ва (ёки) капиталлаштириш ставкасидан фойдаланишни назарда тутади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Дисконтлаш ставкаси пул оқимининг қўлланиладиган моделидан келиб чиқиб белгиланилади.
(36-банднинг учинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Хусусийлаштирилган корхоналарга кўмаклашиш ва рақобатни ривожлантириш давлат қўмитасининг 2017 йил 16 майдаги 01/27-26/06-сонли (рўйхат рақами 2025-2, 19.05.2017 й.) қарори таҳририда — ЎР ҚҲТ, 2017 й., 20-сон, 375-модда. 2017 йилнинг 1 июлдан бошлаб кучга киради)
Олдинги таҳрирга қаранг.
(36-банднинг тўртинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Хусусийлаштирилган корхоналарга кўмаклашиш ва рақобатни ривожлантириш давлат қўмитасининг 2017 йил 16 майдаги 01/27-26/06-сонли (рўйхат рақами 2025-2, 19.05.2017 й.) қарорига асосан чиқарилган — ЎР ҚҲТ, 2017 й., 20-сон, 375-модда. 2017 йилнинг 1 июлдан бошлаб кучга киради)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
37. Тўғридан-тўғри капиталлаштириш усули баҳолаш объектидан фойдаланишдан ҳар йили тенг миқдорда пул оқимларини олиш мўлжалланганда амалдаги активларни баҳолаш учун қўлланилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Усул баҳолаш объектидан йил давомида фойдаланишдан олинган пул оқимини капиталлаштириш ставкасидан фойдаланган ҳолда қийматга айлантиришга асосланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
38. Пул оқимларини дисконтлаш усули пул оқимлари беқарор бўлган объектларни баҳолашда қўлланилади ва бўлғуси пул оқимлари жорий пул оқимларидан сезиларли даражада фарқ қилиши мумкин, деган фаразга асосланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Мазкур усул бўлғуси даромадлар прогнозини шакллантиришни, даромадларни олиш билан боғлиқ таваккалчиликка баҳо беришни ва даромадларни олиш вақтини аниқлашни назарда тутади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Бўлғуси даромадларни аниқлашда корхона фаолиятининг кутилаётган муддати икки даврга бўлинади. Прогноз даври деб аталадиган биринчи давр учун пул тушумларининг батафсил йилма-йил прогнози тузилади. Прогноз даври тугаганидан сўнг корхона пул тушумларининг ўсиш суръатлари умуман олганда барқарор бўлиб қоладиган ва уларни олдиндан айтиш мумкин бўладиган мутаносиб ҳолатга эришиши лозимлиги (прогноздан кейинги давр) фараз қилинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
39. Қиёсий ёндашув олди-сотди бозор нархларини ва (ёки) улар мавжуд бўлмаган ҳолда таклиф нархларини баҳолаш объектига қиёсий (ўхшаш) объектнинг тегишли тузатишларини ҳисобга олиб таққослашга асосланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Аналогларни танлашнинг асосий мезонлари бўлиб, баҳолаш объекти билан ўхшаш жисмоний ва иқтисодий тавсифлар, аналогнинг баҳолаш объекти билан айни бир бозор сегменти ва (ёки) тармоққа мансублиги, баҳолаш объекти ва аналогдан фойдаланишнинг ўхшашлиги ҳисобланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
40. Баҳолаш объекти қийматини қиёсий ёндашувда баҳолашда капитал бозори усули (компания-аналог усули), битимлар усули, бозорга оид таққослашлар усули, баҳолаш объекти билан олдинги битимлар усули ва аналог билан тўғридан-тўғри таққослаш усули (машиналар, ускуналар ва транспорт воситалари қийматини баҳолаш учун) қўлланилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
41. Капитал бозори усули (компания-аналог усули) таққослаш учун асос сифатида бозорда вужудга келган маълум олди-сотди нархидан фойдаланишни назарда тутади.
(41-банд Ўзбекистон Республикаси Хусусийлаштирилган корхоналарга кўмаклашиш ва рақобатни ривожлантириш давлат қўмитасининг 2017 йил 16 майдаги 01/27-26/06-сонли (рўйхат рақами 2025-2, 19.05.2017 й.) қарори таҳририда — ЎР ҚҲТ, 2017 й., 20-сон, 375-модда. 2017 йилнинг 1 июлдан бошлаб кучга киради)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
42. Битимлар усули акциялар назорат пакетининг ва умуман корхонанинг нархлари ҳақидаги ахборотга асосланади. Усулдан акцияларнинг назорат пакетларини ёки корхоналарни баҳолашда фойдаланилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
43. Бозорга оид таққослашлар усули баҳоланаётган кўчмас мулк билан жисмоний ва иқтисодий тавсифларга кўра ўхшаш бўлган кўчмас мулкни сотишга доир битимларнинг бозор нархларини ёки таклиф нархларини таҳлил қилишга асосланади. Усул «талаб ва таклиф» принципига асосланиб, мазкур принципга мувофиқ объект нархи шу жойда, шу вақтда ва шу бозорда аналогга бўлган талаб ва таклифнинг ўзаро алоқаси натижасида аниқланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
44. Баҳолаш объекти билан олдинги битимлар усулини қўллашда баҳолаш объекти билан илгари тузилган битимларнинг нархлари ахборот манбаи ҳисобланади. Бунда, баҳоловчи вақт омилини, шунингдек, иқтисодий муҳит ва тармоқдаги ҳолатларнинг ўзгаришларини ҳисобга олиб тузатишлар киритади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
45. Аналог билан тўғридан-тўғри таққослаш усули асосан таққослашнинг ўхшаш объектлари хусусидаги бозорга оид ахборотдан ҳамда баҳолаш объектининг аниқ нусхаларига доир ахборотдан фойдаланишга асосланади. Усул аналогларнинг нархларига уларнинг жойлашган ери ва битим санасини ҳисобга олган ҳолда тузатишлар киритишни назарда тутади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
46. Қиёсий ёндашув усулларидан фойдаланиш ўхшаш объектларнинг жисмоний ва иқтисодий тавсифлари, нархлари ва битимларнинг саналари, жойлашган ери, бажарилиши, ишлаб чиқарилаётган маҳсулотларнинг турдошлиги ва ўхшаш объектларнинг бошқа тавсифлари ҳақида ахборотнинг мавжудлигини назарда тутади. Баҳоланаётган объект ўхшаш объектдан қай даражада фарқ қилса, айни шу даражада ўхшаш объект нархига у баҳолаш объекти билан айни бир тавсифга эга бўлган ҳолда қандай нархда сотилиши мумкинлигини аниқлаш учун тузатишлар киритилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
47. Қиёсий ёндашув усуллари билан баҳолаш барча аналоглар бўйича ҳисобланадиган ва айни бир кўрсаткичга кўпайтирувчи сифатида қўлланиладиган мультипликаторлардан фойдаланишга асосланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
48. 8-сон МБМС мақсадларида икки хил мультипликатор: оралиқли ва моментли мультипликаторлардан фойдаланилади. Қўлланилган мультипликаторни танлаш баҳоловчи томонидан баҳолаш тўғрисидаги ҳисоботда асосланиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
49. Харажат ёндашуви умумий эскириш ёки қилинган харажатлар (мажбуриятлар) ҳисобига қадрсизланишни ҳисобга олиб объектни тиклаш ёки алмаштириш учун зарур бўлган харажатларни аниқлашга асосланади.
(49-банднинг биринчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Хусусийлаштирилган корхоналарга кўмаклашиш ва рақобатни ривожлантириш давлат қўмитасининг 2017 йил 16 майдаги 01/27-26/06-сонли (рўйхат рақами 2025-2, 19.05.2017 й.) қарори таҳририда — ЎР ҚҲТ, 2017 й., 20-сон, 375-модда. 2017 йилнинг 1 июлдан бошлаб кучга киради)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Харажат ёндашуви даромадли объектни баҳолашга нисбатан бирдан-бир ягона ёндашув сифатида қўлланишига йўл қўйилмайди.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
50. Хусусийлаштирилаётган корхона (акциялар, улушлар, пайлар)ни баҳолашга нисбатан харажат ёндашувининг асосий усули соф активлар усулидир. Айрим ҳолларда, давлат мулки объектларини тасарруф этувчининг тугатилаётган корхона мулкини (таркибий бирликларини) хусусийлаштириш тўғрисида қарори мавжуд бўлган тақдирда, хусусийлаштириш объектини баҳолашга нисбатан харажат ёндашуви қўлланилганда тугатиш қиймати усулидан фойдаланилиши мумкин.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
51. Соф активлар усули қўлланилганда баҳоланаётган мулк таркибига қуйидагилар киритилади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
корхона балансидаги ва қонунчиликда белгиланган хусусийлаштириш тартиботлари доирасида ўтказилган инвентаризация натижасида аниқланган асосий воситалар, уларнинг техник ҳолатидан қатъи назар, амалдаги (шу жумладан вақтинчалик капитал таъмирлашда бўлган ва модернизация қилинаётган объектлар, тугалланмаган қурилиш объектлари) ва консервация қилинган, захира ёки резервдаги объектлар (ўрнатилмаган асбоб-ускуналар), ишлаб чиқариш ва хўжалик инвентари, ишчи ва маҳсулдор ҳайвонлар, кўп йиллик ўсимликлар ва бошқа турдаги, шунингдек, бошқа корхоналар ва ташкилотларга фойдаланиш учун, ижарага берилган асосий воситалар;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
хусусийлаштирилаётган корхона (бинолар, иншоотлар, объектлар) жойлашган ер участкаларидан (агар улар бўлса) фойдаланиш ҳуқуқи ва корхона фаолияти учун зарур бўлган ажратилган ер участкаларидан фойдаланишга бўлган ҳуқуқ;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бошқа узоқ муддатли активлар, шу жумладан номоддий активлар;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
жорий активлар;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бошқа активлар.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
52. Мулкни баҳолаш қуйидаги тартибда амалга оширилади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
а) қуйидагиларнинг тикланиш қиймати аниқланади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
кўчмас мулкнинг (бинолар ва иншоотларнинг) тикланиш қиймати лойиҳа-смета ҳужжатлари асосида ёки қурилиш-монтаж ишларининг қимматлашишини инобатга олувчи индексларни, шунингдек нархларнинг қимматлашиши индексларини қўллаш орқали бинолар ва иншоотлар тикланиш қийматини аниқлашнинг йириклаштирилган кўрсаткичлари асосида;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
машиналар, ускуналар ва транспорт воситаларининг (ҳаво ва сув транспорти воситалари бундан мустасно) тикланиш қиймати алмаштириш харажатлари ёки аниқ нусхасини яратиш харажатлари негизида, ёхуд уларнинг бошланғич баланс қийматини ишлаб чиқарувчи заводларнинг нархлари, прейскурантлар, прайс-варақлар қийматига мувофиқ бўлгунгача қайта баҳолаш ёки баҳолаш санасига асосий фондларни Ҳукумат қарори бўйича сўнгги қайта баҳолаш санасидан бошлаб нархларнинг қимматлашиш индексларини қўллаш орқали;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
қолган асосий воситаларнинг тикланиш қиймати уларнинг бошланғич баланс қийматини ишлаб чиқарувчи заводларнинг нархлари, прейскурантлар, прайс-варақлар қийматига мувофиқ бўлгунгача қайта баҳолаш ёки баҳолаш санасига асосий фондларни Ҳукумат қарори бўйича сўнгги қайта баҳолаш санасидан бошлаб нархларнинг қимматлашиш индексларини қўллаш орқали;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
қурилиши тугалланмаган объектларни баҳолаш кўчмас мулк объектлари сифатида харажат ёндашуви усуллари билан конструктив элементлари битказилганлиги даражасидан келиб чиқиб амалга оширилади (мавжуд бўлганда);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ўрнатилмаган асбоб-ускуналарни баҳолаш харажат ёндашуви усуллари билан машиналар, ускуналар, транспорт воситаларини баҳолаш тартибида амалга оширилади;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
б) эскириш ҳажми аниқланади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
кўчмас мулк, шу жумладан қурилиши тугалланмаган объектлар учун — умумий эскириш (жисмоний, функционал ва ташқи);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
машиналар, ускуналар ва транспорт воситалари учун — умумий эскириш (жисмоний, функционал ва ташқи);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
қолган асосий воситалар учун — жисмоний эскириш ёки норматив (баланс бўйича қабул қилинган) эскириш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ўрнатилмаган асбоб-ускуналар учун — функционал ва ташқи эскириш.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Кўчмас мулк, машина ва ускуналар, шунингдек транспорт воситалари умумий эскиришининг ҳисобланган миқдори ўлчами балансда сақловчининг бухгалтерия ҳисобига биноан инобатга олинадиган эскиришдан юқори натижани берган ҳолларда баҳоловчи 8-сон МБМСни қўллаш бўйича услубий кўрсатмаларда белгиланган тартибда баҳолаш объектининг амалдаги ҳолатидан келиб чиқиб умумий эскириш қийматини хисобга олади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Баҳоловчи томонидан қолган асосий воситаларнинг ҳар бир позицияси бўйича аниқланган эскириш ҳажми давлат мулкини хусусийлаштириш жараёнида ташкил этилган Комиссия томонидан белгиланган норматив эскириш миқдоридан юқори бўлиши мумкин эмас.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Агар янги аниқланган объектлар ва баланс қийматига эга бўлмаган объектлар баҳоланиши лозим бўлса, эскириш миқдори баҳоловчи томонидан экспертиза асосида баҳолаш санасидаги ҳақиқий ҳолатидан келиб чиқиб белгиланади;
(52-банд «б» кичик бандининг саккизинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Хусусийлаштирилган корхоналарга кўмаклашиш ва рақобатни ривожлантириш давлат қўмитасининг 2018 йил 5 февралдаги 01/19-10/09-сонли (рўйхат рақами 2025-3, 01.03.2018 й.) қарори таҳририда — Қонун ҳужжатлари маълумотлари миллий базаси, 01.03.2018 й., 10/18/2025-3/0833-сон)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
в) 10 фоиздан камроқ қолдиқ қийматга эга бўлган асосий воситалар бўйича баҳолаш вақтида уларнинг тикланиш қийматининг 10 фоизи миқдоридаги қиймати киритилади;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
г) интеллектуал мулк объектлари Ўзбекистон Республикаси Мулкни баҳолаш миллий стандарти (13-сон МБМС) «Интеллектуал мулк объектлари қийматини баҳолаш»га (рўйхат рақами 2371, 2012 йил 18 июнь) мувофиқ баҳоланади;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
д) узоқ муддатли инвестициялар қийматини баҳолаш белгиланган тартибда бозор қиймати бўйича амалга оширилади;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
е) баҳолаш чоғида товар-моддий захираларига тааллуқли инвентарлар ва хўжалик буюмларининг қиймати баланс қийматига тенг ҳолда қабул қилинади;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ж) қолган узоқ муддатли ва жорий активлар қиймати, шунингдек корхонанинг мажбуриятлари корхонанинг охирги (баҳолаш санасидаги) ҳисоботи корхонанинг бухгалтерия баланси маълумотлари асосида баланс қиймати бўйича белгиланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Бунда муддати кечиктирилган харажатлар ва даромадлар қиймати қуйидаги тарзда белгиланади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
агар улар бухгалтерия ҳисобининг миллий стандартлари билан белгиланган активлар ва мажбуриятларни тан олиш мезонларига жавоб берса, уларнинг қиймати баланс қийматига тенг ҳолда қабул қилинади;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
агар улар бухгалтерия ҳисобининг миллий стандартлари билан белгиланган активлар ва мажбуриятларни тан олиш мезонларига жавоб бермаса, уларнинг қиймати тўланадиган фойда солиғи (муддати кечиктирилган даромад учун) ёки мазкур солиқдан тежалган сумма (муддати кечиктирилган харажатлар учун) бўйича ҳисобланади.
(52-банд «ж» кичик бандининг тўртинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Хусусийлаштирилган корхоналарга кўмаклашиш ва рақобатни ривожлантириш давлат қўмитасининг 2018 йил 5 февралдаги 01/19-10/09-сонли (рўйхат рақами 2025-3, 01.03.2018 й.) қарори таҳририда — Қонун ҳужжатлари маълумотлари миллий базаси, 01.03.2018 й., 10/18/2025-3/0833-сон)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Тўланадиган солиқ суммаси ёки унинг тежаш суммаси ушбу солиқнинг амалдаги ставкасини муддати кечиктирилган харажатлар ва даромадларнинг баланс қийматига кўпайтириш йўли билан ҳисобланади;
(52-банд «ж» кичик бандининг бешинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Хусусийлаштирилган корхоналарга кўмаклашиш ва рақобатни ривожлантириш давлат қўмитасининг 2018 йил 5 февралдаги 01/19-10/09-сонли (рўйхат рақами 2025-3, 01.03.2018 й.) қарори таҳририда — Қонун ҳужжатлари маълумотлари миллий базаси, 01.03.2018 й., 10/18/2025-3/0833-сон)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
з) ер участкасига бўлган ҳуқуқларнинг қийматини баҳолаш ер рентаси асосида амалга оширилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Бухгалтерия баланси корхона томонидан йилига бир марталик даврийликда тузилганда, агар баҳолаш санаси бухгалтерия балансини тузиш санасидан уч ойдан ортиқ муддатга ортда қолган бўлса, ҳисоб-китоблар учун асос сифатида охирги (баҳолаш санасидан олдинги) чорак якуни бўйича оралиқ баланс олинади.
(52-банд Ўзбекистон Республикаси Хусусийлаштирилган корхоналарга кўмаклашиш ва рақобатни ривожлантириш давлат қўмитасининг 2017 йил 16 майдаги 01/27-26/06-сонли (рўйхат рақами 2025-2, 19.05.2017 й.) қарори таҳририда — ЎР ҚҲТ, 2017 й., 20-сон, 375-модда. 2017 йилнинг 1 июлдан бошлаб кучга киради)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
53. Асосий воситалар қийматини баҳолашда уларнинг баҳолаш натижалари бўйича аниқланган қиймати корхона бухгалтериясида кўрсатилган ва корхона балансида акс эттирилган баланс қолдиқ қийматидан кам бўлмаслиги керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
54. Баҳолаш объекти корхонада иштирок этиш улуши (акция пакети, улуши, пайи) бўлган ҳолларда балансда сақловчи (эмитент) асосий воситалари қийматини баҳолаш юқоридагига ўхшаш тартибда амалга оширилади.
(54-банднинг биринчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Хусусийлаштирилган корхоналарга кўмаклашиш ва рақобатни ривожлантириш давлат қўмитасининг 2017 йил 16 майдаги 01/27-26/06-сонли (рўйхат рақами 2025-2, 19.05.2017 й.) қарори таҳририда — ЎР ҚҲТ, 2017 й., 20-сон, 375-модда. 2017 йилнинг 1 июлдан бошлаб кучга киради)
Олдинги таҳрирга қаранг.
(54-банднинг иккинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Хусусийлаштирилган корхоналарга кўмаклашиш ва рақобатни ривожлантириш давлат қўмитасининг 2017 йил 16 майдаги 01/27-26/06-сонли (рўйхат рақами 2025-2, 19.05.2017 й.) қарорига асосан чиқарилган — ЎР ҚҲТ, 2017 й., 20-сон, 375-модда. 2017 йилнинг 1 июлдан бошлаб кучга киради)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
541. 8-сон МБМС доирасида ҳар бир ёндашув бўйича усуллар яхлит корхонанинг ёки 75 фоиздан юқори назорат улуши қийматини баҳолаш шартларини назарда тутади. 75 фоиз ва ундан кам бўлган акциялар пакетлари (улушлар, пайлар)нинг қийматини баҳолаш тегишли чегирмаларни инобатга олган ҳолда амалга оширилади. Чегирмаларни қўллаш 8-сон МБМСни қўллаш бўйича Услубий кўрсатмаларда белгиланган тартибга мувофиқ амалга оширилади.
(541-банд Ўзбекистон Республикаси Хусусийлаштирилган корхоналарга кўмаклашиш ва рақобатни ривожлантириш давлат қўмитасининг 2017 йил 16 майдаги 01/27-26/06-сонли (рўйхат рақами 2025-2, 19.05.2017 й.) қарорига асосан киритилган — ЎР ҚҲТ, 2017 й., 20-сон, 375-модда. 2017 йилнинг 1 июлдан бошлаб кучга киради)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
6-§. Қўлланилган баҳолаш ёндашувлари натижаларини мувофиқлаштириш ва баҳолаш объектининг якуний қийматини ҳисоблаш
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
55. Баҳолаш объектининг якуний қийматини ҳисоблаш учун баҳоловчи, қўлланилган баҳолаш ёндашувлари натижаларини мувофиқлаштириш (ўлчаш)ни амалга оширади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
56. Мувофиқлаштириш жараёнида баҳоловчи барча омиллар, шу жумладан қабул қилинган фаразлар ва чеклашлар таҳлили асосида ҳар бир ёндашувнинг афзалликлари ва камчиликлари нисбатини, баҳолашнинг якуний натижасига уларнинг таъсири даражасини турли ёндашувларни қўллашда олинган натижаларга бериладиган ўлчов коэффициентларини таҳлил қилиш йўли билан миқдор жиҳатидан акс эттириши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
57. Турли хил ёндашувлар билан олинган энг катта ва энг кичик натижалар ўртасида жиддий (30 фоиздан ортиқ) тафовут мавжуд бўлган тақдирда, мазкур тафовут сабаблари таҳлил қилиниб, унинг натижалари баҳолаш тўғрисидаги ҳисоботда акс эттирилади ва мувофиқлаштириш учун баҳоловчи фикрига кўра энг ишончли бўлган натижалар танланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
58. Баҳолаш объектининг якуний қийматини ҳисоблашда баҳоловчининг барча мулоҳазалари ва фаразлари асосланиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
59. Баҳолашга ёндашувларни қўллаш натижалари мувофиқлаштирилганидан кейин баҳолаш тўғрисидаги ҳисоботда акс эттирилган баҳолаш объектининг якуний қиймати ягона катталик сифатида ифодаланиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
7-§. Баҳолаш тўғрисидаги ҳисоботни тузиш
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
60. Ёзма тарзда тузилган баҳолаш тўғрисидаги ҳисобот баҳоловчи ташкилот баҳолаш объекти қийматини аниқлаш бўйича ўз мажбуриятларини бажарганлигини тасдиқловчи ҳужжат ҳисобланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Баҳоловчи ташкилот томонидан баҳолаш объекти қийматини аниқлаш бўйича ўз мажбуриятларини бажарганлигини тасдиқловчи ҳужжат бўлиб, баҳолаш тўғрисидаги ҳисобот ҳисобланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
61. Баҳолаш тўғрисидаги ҳисоботда баҳолаш объектига тавсиф берилади, йиғилган ахборот, амалга оширилган таҳлил босқичлари ва ҳисоб-китоблар акс эттирилади, олинган натижалар асосланади, баҳолаш объектининг якуний қиймати, баҳолаш базасининг тасдиғи, баҳолаш мақсади, шунингдек баҳолаш натижаларини тўлиқ ва бир хилда талқин қилишни таъминловчи барча фаразлар ва чекловчи шартлар кўрсатилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Баҳолаш тўғрисидаги ҳисоботда акс эттирилган дастлабки маълумотлар таркиби ва амалга оширилган баҳолаш жараёнини баён этишнинг кетма-кетлиги баҳолаш объекти қийматини ҳисоблашни тўлиқ акс эттириш имконини бериши ва ўхшаш натижаларга олиб келиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
62. Ҳисобот фақат баҳолаш жараёнида ҳисоблаш ва таҳлил қилишда фойдаланилган ахборот ва маълумотларни ўз ичига олиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Баҳолаш тўғрисидаги ҳисоботда келтирилган, баҳолашни амалга ошириш чоғида фойдаланилган ёки ҳисоблашлар натижасида олинган ахборотга ахборот манбаига ишора қилиш йўли билан изоҳ берилиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
63. Баҳолаш тўғрисидаги ҳисобот қуйидаги таркибий қисмлардан иборат бўлиши лозим:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
титул варағи;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
мундарижа;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
умумлаштирувчи қисм (илова хат);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
қисқартмалар, шартли белгилар, символлар, бирликлар ва атамалар рўйхати;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
кириш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
асосий қисм;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
хулоса;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
фойдаланилган манбалар рўйхати;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
иловалар.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
64. Баҳолаш тўғрисидаги ҳисобот рақамланган ва баҳоловчи (баҳоловчилар) томонидан саҳифама-саҳифа имзоланган, ипдан ўтказилган, шунингдек баҳолаш буюртмачиси шартнома тузган баҳоловчи ташкилот раҳбарининг имзоси ва муҳри билан (муҳр мавжуд бўлган тақдирда) тасдиқланиши лозим.
(64-банд Ўзбекистон Республикасининг Хусусийлаштириш, монополиядан чиқариш ва рақобатни ривожлантириш давлат қўмитасининг 2016 йил 26 майдаги 01/27-26/34-сонли (рўйхат рақами 2025-1, 01.06.2016 й.) қарори таҳририда — ЎР ҚҲТ, 2016 й., 22-сон, 255-модда)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
65. Баҳолаш тўғрисидаги ҳисоботга иловада баҳоловчи фойдаланган ва баҳолаш объектининг миқдор ва сифат тавсифларини белгиловчи ҳужжатларнинг нусхалари, шунингдек техник инвентаризация ҳужжатлари ва бошқа зарур ҳужжатлар келтирилиши лозим. Агарда бу баҳолаш ҳақида вазифада белгиланган бўлса, баҳолаш объектининг унинг баҳолаш санасидаги жорий ҳолатини акс эттирувчи фотосуратлари мавжудли мажбурийдир.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Иловада баҳоловчи ташкилот лицензияси, баҳоловчиларнинг малака сертификатлари ва фуқаролик жавобгарлиги суғурта полисининг нусхалари ҳам келтирилиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
66. Баҳоловчи ташкилот баҳолашнинг баҳолаш тўғрисидаги ҳисоботда акс эттирилган натижалари учун қонунчиликка мувофиқ жавобгар бўлади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Баҳоловчи ташкилот кўрилган зарарлар ёки баҳолаш объектининг суд томонидан баҳолаш тўғрисидаги ҳисоботда акс эттирилган қиймат ҳаққоний эмас деб топилганлиги учун, агар улар баҳолаш буюртмачиси ёки учинчи шахслар томонидан ишончсиз ахборот берилиши оқибатида вужудга келган бўлса, жавобгар бўлмайди.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
VI-боб. Ахборотни ошкор этишга қўйиладиган талаблар
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
67. Баҳолаш жараёнида фойдаланилган ахборотни баҳолаш тўғрисидаги ҳисоботда ошкор этиш шундай амалга оширилиши лозимки, баҳолаш ҳақидаги ҳисоботдан фойдаланувчилар баҳолаш жараёни мантиқини ва баҳолаш объектининг қийматини аниқлаш учун баҳоловчи кўрган чораларни тушуна олсинлар.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
68. Баҳолаш жараёнида қўлланилган барча ахборот ошкор этилиши лозим, махфий хусусиятга эга бўлган ахборот бундан мустасно. Махфий ахборотни баҳоловчи фақат буюртмачи ва (ёки) мазкур ахборотни тақдим этган шахслар билан келишган ҳолда ёки суднинг тегишли қарорига биноан ошкор этади. Фойдаланилаётган ахборотнинг махфийлик даражаси буюртмачи ва (ёки) мазкур ахборотни тақдим этувчи ёки унга бевосита алоқадор бўлган шахслар томонидан белгиланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
69. Баҳолаш тўғрисидаги ҳисоботда барча фаразлар ва чекловчи шартларнинг моҳияти, шунингдек, ахборотни ошкор этишга қўйиладиган ҳар қандай талаблар очиб берилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Баҳолаш тўғрисидаги ҳисоботга мазкур стандартга ва қабул қилинган бошқа мулкни баҳолаш стандартларига риоя қилинганлиги ҳақидаги баёнот киритилиши, стандартларнинг талабларидан ҳар қандай четга чиқиш кўрсатилиши ва бундай четга чиқишга изоҳ берилиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
70. Баҳолаш объектининг 8-сон МБМС талабларига мувофиқ тузилган баҳолаш тўғрисидаги ҳисоботда кўрсатилган якуний қийматидан, агар баҳолаш ҳақидаги ҳисобот тузилган санадан баҳолаш объектини хусусийлаштириш мақсадида унинг бошланғич нархи тайинланган санагача 6 ойдан ортиқ вақт ўтмаган бўлса, хусусийлаштириш мақсадида фойдаланилиши мумкин.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Баҳолаш ўтган (баҳолашни амалга ошириш санасига мос келмайдиган) санага қадар бўлган ҳолатга кўра амалга оширилган тақдирда, баҳолаш объектининг қиймати ҳақидаги хулоса баҳолаш амалга оширилган санадагина ҳақиқий бўлади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
VII-боб. Стандартдан четга чиқиш шартлари
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
71. Меъёрий қоидалар ёки давлат мулкини тасарруф этувчиларнинг қарорлари баҳоловчига 8-сон МБМС талабларига тўлиқ ёки қисман риоя қилиш имкониятини бермаса, баҳоловчи қийматни аниқлаш бўйича мос келувчи ҳисоблашларни ва тегишли баҳолаш тартиботларини қўллаши лозим. Бунда, баҳолаш ҳақидаги ҳисоботда аниқланиши лозим бўлган қийматни кўрсатиш билан бир қаторда 8-сон МБМС талабларидан четга чиқиш сабаблари далиллар билан асосланиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Мулкни баҳолаш Миллий стандарти (8-сон МБМС) «Хусусийлаштириш мақсадида мулк қийматини баҳолаш»га
ИЛОВА
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
8-сон МБМС «Хусусийлаштириш мақсадида мулк қийматини баҳолаш»ни қўллаш бўйича услубий кўрсатмалар
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
8-сон МБМСни қўллаш бўйича услубий кўрсатмалар (кейинги ўринларда услубий кўрсатмалар деб юритилади) 8-сон МБМСни амалда қўллаш мақсадида ишлаб чиқилган.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
I-боб. Атамалар ва тушунчалар
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1. Услубий кўрсатмаларда қуйидаги атамалар ва тушунчалардан фойдаланилади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ташқи (иқтисодий, экологик) эскириш — ташқи вазият ўзгариши (шу жумладан кўчмас мулк бозоридаги ўзгаришлар, ижтимоий, молиявий, қонунчилик, экологик ва бошқа шароитларнинг ўзгариши) натижасида мулк қийматидаги йўқотишлар;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
умумий эскириш — жисмоний, функционал ва ташқи эскириш натижасида активни тикланиш қийматининг ёки алмаштириш қийматининг камайиши;
(1-банднинг учинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Хусусийлаштирилган корхоналарга кўмаклашиш ва рақобатни ривожлантириш давлат қўмитасининг 2017 йил 16 майдаги 01/27-26/06-сонли (рўйхат рақами 2025-2, 19.05.2017 й.) қарори таҳририда — ЎР ҚҲТ, 2017 й., 20-сон, 375-модда. 2017 йилнинг 1 июлдан бошлаб кучга киради)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бартараф этиб бўлмайдиган эскириш — келиб чиқиш сабабларини бартараф этиш харажатлари уларни бартараф этиш натижасида объект қийматига қўшиладиган қийматдан кўпроқ харажатга эга эскириш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
пул оқимининг прогноздан кейинги даври — прогноз даври тугаганидан кейин бизнеснинг даромадлари барқарорлашадиган ва қолган даврда барқарор узоқ муддатли ўсиш суръатлари ёки чексиз бир маромдаги даромадлар кузатиладиган давр. Узоқ муддатли ўсиш суръатлари 2 фоиз миқдорида қабул қилинади;
(1-банд Ўзбекистон Республикаси Хусусийлаштирилган корхоналарга кўмаклашиш ва рақобатни ривожлантириш давлат қўмитасининг 2017 йил 16 майдаги 01/27-26/06-сонли (рўйхат рақами 2025-2, 19.05.2017 й.) қарорига асосан бешинчи хатбоши билан тўлдирилган — ЎР ҚҲТ, 2017 й., 20-сон, 375-модда. 2017 йилнинг 1 июлдан бошлаб кучга киради)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
назорат учун мукофот — назорат элементлари мавжудлигини акс эттирадиган қўшимча қиймат;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
реверсия — прогноз даврининг охирида капиталнинг қайтиши;
Олдинги таҳрирга қаранг.
(1-банднинг саккизинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Хусусийлаштирилган корхоналарга кўмаклашиш ва рақобатни ривожлантириш давлат қўмитасининг 2017 йил 16 майдаги 01/27-26/06-сонли (рўйхат рақами 2025-2, 19.05.2017 й.) қарорига асосан чиқарилган — ЎР ҚҲТ, 2017 й., 20-сон, 375-модда. 2017 йилнинг 1 июлдан бошлаб кучга киради)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ликвидлиликнинг пастлиги учун чегирма — объект лозим даражада ликвид эмаслигини акс эттириш учун унинг бозор қиймати камайтириладиган мутлақ ёки нисбий катталик;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
хусусий капитал — корхонанинг барча мажбуриятлари чегириб ташланганда қоладиган активлар;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
алмаштириш қиймати — ўхшаш даражада фойдали бўлган янги яхшиланишларнинг жорий нархлардаги қиймати;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
жисмоний эскириш — табиий қариш, нотўғри фойдаланиш, лойиҳалаш вақтида йўл қўйилган хатолар ёки фойдаланиш қоидаларининг бузилиши натижасида объект (унинг элементлари) фойдаланишга яроқлилик хусусиятларини қисман ёки тўла йўқотиши билан боғлиқ бўлган қийматдаги йўқотишлар;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
функционал эскириш — хоҳишлар, техник инновациялар ёки бозор стандартлари ўзгариши натижасида объект қийматидаги йўқотишлар.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
II-боб. Баҳолаш ҳақида вазифани белгилаш ва баҳолаш объектини баҳолаш тўғрисида шартнома тузиш
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2. Баҳолаш ҳақидаги вазифани белгилаш буюртмачи томонидан баҳоловчи ташкилот билан биргаликда амалга оширилади. Баҳолаш ҳақидаги вазифада баҳолаш объектини баҳолашнинг асосий шартлари, шунингдек, баҳолашни ўтказишнинг чекловчи шартлари белгиланади ва таърифланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
3. Баҳолаш ҳақидаги вазифа қуйидаги шаклда тузилади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Баҳолаш объекти (номи ва қисқача тавсифи)*

Балансда сақловчи (номи, реквизитлари)

Баҳолаш объекти (корхона, эмитент) жойлашган манзил

Буюртмачи ва унинг реквизитлари

Баҳоловчи ташкилот ва унинг реквизитлари

Баҳолашни ўтказиш учун асос

Баҳолаш объектининг ташкилий-ҳуқуқий шакли

Баҳолашнинг мақсади ва вазифалари

Аниқланаётган қиймат тури

Чекловчи шартлар

Баҳолаш санаси

Баҳолашни ўтказиш графиги (муддатлари)

Баҳолаш тўғрисидаги ҳисоботни буюртмачига тақдим этиш санаси

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
* Бизнесни баҳолашда баҳолаш объектининг тавсифи давлатга тегишли баҳоланадиган қимматли қоғозларнинг сони, улуш ва мулкий пайнинг миқдорини ўз ичига олиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Баҳолаш мақсадига ва баҳолаш объектининг хусусиятларига қараб баҳолаш ҳақидаги вазифа қўшимча шартларни ўз ичига олиши мумкин.
(3-банд Ўзбекистон Республикаси Хусусийлаштирилган корхоналарга кўмаклашиш ва рақобатни ривожлантириш давлат қўмитасининг 2017 йил 16 майдаги 01/27-26/06-сонли (рўйхат рақами 2025-2, 19.05.2017 й.) қарори таҳририда — ЎР ҚҲТ, 2017 й., 20-сон, 375-модда. 2017 йилнинг 1 июлдан бошлаб кучга киради)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
4. Баҳолаш ҳақида, вазифа баҳолаш объектини баҳолаш тўғрисидаги шартномага илова сифатида расмийлаштирилади. Шартномага баҳолашни ўтказиш учун зарур бўлган, буюртмачи ёки унинг вакили тақдим этадиган ҳужжатлар рўйхати илова қилиниши ҳам мумкин.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
III-боб. Баҳолаш объектини идентификация қилиш
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
5. Йиғилган (буюртмачидан ёки унинг вакилларидан олинган) бирламчи ҳужжатларга эга бўлган ҳолда, баҳоловчи буюртмачининг вакили ёки баҳолаш объектининг балансда сақловчиси (эмитент) вакили билан бирга баҳолаш объектини кўздан кечириш, унинг амалдаги ҳолатини ўрганиш, уни тавсифлаш, ўлчаш ва фотосуратга олишни ҳамда баҳолаш объектини идентификация қилиш учун зарур бўлган бошқа ҳаракатларни бажаради.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
6. Баҳолаш объектини идентификация қилиш вақтида баҳолаш объектининг амалдаги ҳолатидан келиб чиқиб унинг сифат ва миқдор кўрсаткичларининг буюртмачи ва (ёки) унинг вакили тақдим этган ҳужжатларда кўрсатилган маълумотларга мувофиқлиги аниқланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Шунингдек, баҳолаш объектига бўлган амалдаги мулкий ҳуқуқларнинг мулкка бўлган ҳуқуқни тасдиқловчи ҳужжатларга мувофиқлиги ўрганилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Зарур ҳолда баҳоловчининг сўровига биноан ҳужжатларни тақдим этган шахс тегишли ҳужжатларга аниқликлар (изоҳлар)ни қўшимча маълумотномалар сифатида расмийлаштиради.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Баҳолаш объектини идентификация қилиш бўйича бажарилган барча ишларни баҳоловчи баҳолаш тўғрисидаги ҳисоботда акс эттиради.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
7. Корхонани баҳолашда баҳолаш тўғрисидаги ҳисоботда қуйидагилар акс эттирилиши лозим:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
корхонанинг номи ва юридик манзили;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
тармоққа мансублиги ва асосий фаолият тури;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
давлат рўйхатидан ўтказилган сана ва реестр рақами;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ташкилий-ҳуқуқий шакли;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
солиқ тўловчининг идентификация рақами ва банк реквизитлари;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
мулк таркиби ва тузилиши;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
филиаллар ва ваколатхоналар;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
мулкий ҳуқуқлар, чеклашлар, қўшимча юкламалар ва сервитутлар, ижара шартномалари;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
корхонанинг молиявий-иқтисодий ҳолати.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Баҳоланаётган корхонанинг миқдор ва сифат кўрсаткичларини аниқлаш вақтида унинг фаолият йўналишларини, корхона тарихи, ишлаб чиқариш қувватлари, ишчи ва бошқарув ходимлари ҳақидаги ретроспектив маълумотларни, ички молиявий ахборотни (бухгалтерия баланси маълумотларини, охирги уч йил учун молиявий натижалар ва пул маблағларининг ҳаракати ҳақидаги ҳисоботларни) ўрганиш ва уларга тавсиф бериш лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
8. Кўчмас мулкни баҳолаш вақтида қуйидагиларни тавсифлаш ва идентификация қилиш лозим:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
номи, фойдаланиш йўналиши ва жорий фойдаланиш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
баҳолаш объекти жойлашган ер, унинг жисмоний ва ҳуқуқий тавсифи;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
баҳолаш объектининг иқтисодий хусусиятлари ва даромад келтириш қобилияти;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
кўчмас мулк ҳисобланмайдиган, лекин баҳолашга киритиладиган ҳар қандай мулк ёки номоддий активлар;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
баҳолаш объектига алоқадор бўлган ҳар қандай маълум сервитутлар, чеклашлар ва қўшимча юкламалар.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
9. Машиналар ва ускуналарни баҳолаш вақтида, баҳолаш мақсадига қараб, қуйидагиларни идентификация қилиш лозим:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
мустақил фойдаланиладиган машиналар, агрегатлар ва қурилмаларни;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
технологик жараёнга мувофиқ технологик машиналар ва ёрдамчи мосламаларни бирлаштирувчи технологик мажмуаларни;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ишлаб чиқарувчи таркибий бўлинманинг инвентарь объектлар тўпламидан иборат бўлган машиналар ёки дастгоҳлар паркини;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
транспорт воситаларини.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Машиналар ва ускуналарни идентификация қилиш икки босқичда амалга оширилади. Биринчи босқичда баҳоланаётган ускуналарнинг инвентарь рўйхати таҳлил қилинади, уларнинг техник-иқтисодий тавсифлари аниқланади. Мазкур ахборот манбаи бўлиб инвентарь карточкалари, техник паспортлар, тавсифномалар, фойдаланиш бўйича қўлланмалар, номенклатура маълумотномалари ва бошқа ҳужжатлар хизмат қилади. Иккинчи босқич баҳолаш объекти ўрнатилган жойда амалга оширилади ва унинг амалдаги ҳолатини ўрганишни назарда тутади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Машиналар ва ускуналарни идентификация қилиш қуйидаги усуллардан бири ёрдамида амалга оширилади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
якка тартибда идентификация ускуналар (машиналар ёки транспорт воситалари)нинг ҳар битта бирлигини алоҳида ўрганиш, ташқи кўздан кечириш ва асбоб, мослама, жиҳоз ва инвентарни амалда бутлигини, шунингдек уларнинг иш қобилиятини ва фойдаланиш учун тайёрлигини текшириш йўли билан амалга оширилади. Якка тартибда идентификация машиналар, ускуналар ва транспорт воситалари алоҳида баҳолаш объектлари ёки корхоналарнинг устав фондига киритиш учун мўлжалланган объектлар ҳисобланган ёки баҳоланаётган корхона таркибида бўлган, миқдори 300 бирликдан кам бўлган ҳолларда ўтказилади;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
оммавий идентификация баҳолаш объектларининг турдош гуруҳларини (турлар ёки русумлар ёки фойдаланиш йўналиши ёки бошқаларга кўра) шакллантириш принципига биноан амалга оширилади. Оммавий идентификация машиналар, ускуналар ва транспорт воситалари кўчмас мулк таркибида унинг ажралмас қисми сифатида баҳоланган ёки баҳоланаётган корхона таркибида бўлган, миқдори 300 бирликдан кам бўлмаган ҳолларда ўтказилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Машиналар, ускуналарни ва транспорт воситаларини идентификация қилиш усулларидан қатъи назар, идентификация таомилида қуйидаги ахборотни акс эттириш талаб этилади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
номи, модели (русуми) мазкур турдаги баҳоланаётган объектлар сонини кўрсатган ҳолда;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ишлаб чиқарувчининг номи;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
объектнинг йўналиши;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
асосий техник тавсифи;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
тайёрланган йил ва (охирги) фойдаланишга топшириш санаси;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
пойдеворга ўрнатилиши ва коммуникация тармоқларига уланиши ҳақида маълумотлар;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
объектнинг таъмирланиши ва унга техник хизмат кўрсатилиши, унинг айрим узеллари ва агрегатлари алмаштирилиши ҳақида маълумотлар.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
10. Мулкни идентификация қилиш вақтида баҳоловчи заҳарли ёки хавфли материалларнинг мавжудлиги ёки ўзгача таъсирини, аниқ ёки яширин нуқсонларни аниқлаш учун тегишли органлар томонидан бирон-бир текширув ўтказилгани ёки ўтказилмаганини баҳолаш тўғрисидаги ҳисоботда кўрсатиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
IV-боб. Ахборот йиғиш ва уни таҳлил қилиш
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
11. Баҳолаш объектларини баҳолаш учун ахборот йиғиш тартиби:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
зарур маълумотлар таркибини аниқлаш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ахборот манбаларини танлаш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
зарур ахборотни йиғиш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
маълумотларни тизимга солиш, уларни ишлаш ва таҳлил қилиш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ахборотни баҳолаш тўғрисидаги ҳисоботда баён этишни ўз ичига олади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
12. Баҳолаш жараёнида фойдаланиладиган ахборот баҳоловчига нархни шакллантирувчи энг муҳим омилларни аниқлаш ва баҳолаш объектининг якуний қиймати ҳақида асосли хулоса чиқариш имкониятини таъминлаши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
13. Баҳоловчи баҳолашни ўтказиш учун зарур бўлган ахборотни йиғишни амалга оширади, баҳолаш объектининг миқдор ва сифат кўрсаткичларини ўрганади, баҳолаш объектининг қийматини аниқлаш учун муҳим бўлган ахборотни, шу жумладан:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
баҳолаш объектининг қийматига таъсир этувчи иқтисодий, экологик ва бошқа омиллар ҳақидаги ахборотни;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
баҳолаш объекти мансуб бўлган бозордаги талаб ва таклиф ҳақидаги ахборотни;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
баҳолаш объекти ҳақидаги ахборотни, шу жумладан ҳуқуқни тасдиқловчи ҳужжатларни, баҳолаш объектидан жорий фойдаланиш ҳақидаги, баҳолаш объекти билан боғлиқ қўшимча юкламалар ҳақидаги маълумотларни, баҳолаш объектининг жисмоний хусусиятлари, унинг техник ва фойдаланишга оид кўрсаткичлари, эскириши, олдинги ва кутилаётган даромадлар ва харажатлар ҳақидаги ахборотни, баҳолаш объектига доир бухгалтерия ҳисоби ва ҳисобот маълумотларини, шунингдек, баҳолаш объектининг қийматини аниқлаш учун аҳамиятга молик бўлган бошқа ахборотни баҳолашни ўтказиш вақтида қўлланилиши лозим бўлган ёндашувлар ва усуллар ёрдамида таҳлил қилишни амалга оширади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
14. Корхоналар (акциялар, улушлар, пайлар)ни баҳолаш вақтида баҳоловчи йиғилган бухгалтерия (молиявий) ҳисоботи асосида корхона молия-хўжалик фаолиятининг таҳлилини амалга ошириши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
15. Баҳоловчи ахборотнинг етарлилиги ва ҳаққонийлигини таҳлил қилишни бунинг учун унга маълум бўлган воситалар ва усуллардан фойдаланиб амалга ошириши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Агар қўшимча ахборотдан фойдаланиш баҳолаш объектининг якуний қийматини сезиларли даражада ўзгаришига олиб келмаса, йиғилган ахборот баҳолаш мақсади учун етарли деб ҳисобланиши мумкин. Ахборот етарли эмаслиги баҳолаш объекти қийматини баҳолашнинг якуний натижасига таъсир кўрсатган бўлса, бу ҳол баҳолаш тўғрисидаги ҳисоботда акс эттирилиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
V-боб. Баҳолаш объектидан энг мақбул ва энг самарали фойдаланишнинг таҳлили
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
16. Баҳолаш объектидан энг мақбул ва энг самарали фойдаланишнинг таҳлили кўчмас мулк бозор қийматини ҳисоблашнинг ажралмас қисмидир.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Энг мақбул ва энг самарали фойдаланиш кўчмас мулкдан фойдаланишнинг қонун йўли билан рухсат этилган, жисмоний жиҳатдан рўёбга чиқариш ва молиявий жиҳатдан амалга ошириш мумкин бўлган, кўчмас мулкнинг функционал имкониятларини тўла рўёбга чиқариш ва унинг энг катта қийматини таъминлаш имкониятини берадиган эҳтимол тутилган йўли сифатида аниқланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
17. Баҳолаш объектидан фойдаланиш, агар у қонунга мувофиқ таъқиқланган ёки уни жисмоний жиҳатдан амалга ошириш мумкин бўлмаса, энг самарали деб қаралиши мумкин эмас. Ҳатто фойдаланиш қонунда рухсат этилган ва жисмоний жиҳатдан уни амалга ошириш мумкин бўлган ҳолда ҳам баҳоловчи оқилона мулоҳазаларга кўра бундай фойдаланиш амалда мумкинлиги ҳақидаги ўз фикрини асослаши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Таҳлил фойдаланишнинг бир ёки бир нечта варианти бўлиши мумкинлигини намойиш этганидан сўнг, молиявий нуқтаи назардан уларнинг асослилиги текширилади. Баҳолаш объектининг энг катта қийматини таъминлайдиган ва бошқа талабларга жавоб берадиган фойдаланиш энг самарали деб ҳисобланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Фойдаланишнинг қонунда рухсат этилган ва жисмоний жиҳатдан амалга ошириш мумкин бўлган барча вариантлари орасидан баҳолаш объектига киритилган инвестицияларга зарур миқдордаги даромадни ва баҳолаш объектининг энг катта қийматини таъминлайдиган фойдаланиш варианти танланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
18. Баҳолаш объектидан фойдаланишнинг эҳтимол тутилган вариантларини танлашга унинг жисмоний тавсифи, сервитутлар ва бошқа қўшимча юкламалар, яхшилашларни амалга ошириш мумкин эмаслиги, объект жойлашган ер ҳамда баҳоловчи аниқлаши шарт бўлган бошқа омиллар муайян чеклашлар белгилаши мумкин.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Энг самарали фойдаланишнинг бир неча турларини аниқлаш мумкин бўлган ҳолларда баҳоловчи фойдаланишнинг барча муқобил вариантларини ундан фойдаланиш натижаларига таъсир этувчи барча ички ва ташқи омиллар нуқтаи назаридан кўриб чиқиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
19. Баҳолаш объекти унинг фаолият тури ва асосий йўналишини сақлаш шарти билан хусусийлаштирилаётган бўлса, энг мақбул ва энг самарали фойдаланишнинг таҳлили ўтказилмайди. Кейинчалик унинг қийматини ҳисоблашда баҳоловчи баҳолаш объектидан унинг жорий фойдаланилишига мувофиқ фойдаланилади деган фараздан келиб чиқиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Бозорга оид ахборот етарли эмаслиги энг мақбул ва энг самарали фойдаланишнинг таҳлилидан воз кечилишига ва баҳолаш объектидан фойдаланишнинг жорий тури энг мақбул деб эътироф этилишига сабаб бўлади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Энг мақбул ва энг самарали фойдаланишнинг таҳлилини амалга оширишдан воз кечиш баҳоловчи томонидан баҳолаш тўғрисидаги ҳисоботда асосланиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
VI-боб. Баҳолаш ёндашувлари ва усулларини танлаш, асослаш ва қўллаш
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1-§. Даромад ёндашуви
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
20. Баҳолаш объектлари қийматини даромад ёндашуви билан баҳолаш пул оқимларини дисконтлаш усули ёки тўғридан-тўғри капиталлаштириш усули ёрдамида амалга оширилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Корхоналар (акциялар, улушлар, пайлар)ни баҳолаш
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
21. Пул оқимларини дисконтлаш усули (кейинги ўринларда матнда ПОД усули деб юритилади) пул оқимлари беқарор бўлган корхоналарни баҳолаш учун қўлланилади ва баҳолаш объектининг қийматини прогноз ва прогноздан кейинги даврларда (даврнинг охирида) ундан кутилаётган пул оқимларининг жорий қийматларини қўшиш йўли билан аниқлашга асосланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ҳисоблашлар қуйидаги формула бўйича амалга оширилади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
, бу ерда:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
PV — жорий қиймат;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
CF — n-чи давр пул оқими;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
FV — реверсия, прогноздан кейинги даврда корхонанинг қолдиқ қиймати;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
DR — дисконтлаш ставкаси;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
n — прогноз даврининг охирги йили.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
22. Прогноз йилининг ўртасида пул оқимларини олиш мўлжалланаётган бўлса (ишлаб чиқариш мавсумий бўлганда, даромад йил мобайнида бўлиб-бўлиб олинганда), пул оқими прогноз даврининг ўртасидан бошлаб дисконтланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ҳисоб-китоб қуйидаги формула бўйича амалга оширилади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Агар баҳолаш санаси молиявий йилнинг бошланиши билан мос келмаса, у ҳолда йиллик пул оқими қуйидаги тартибда ҳисоблаб чиқилади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

СFn =

k*CFi

+

(4 — k)*CFi+1

4

4

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бу ерда:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
СFn — йиллик пул оқими ҳар бир ҳисоб даври учун,
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
k — баҳолаш санасидан бошлаб молиявий йил якунига қадар чораклар сони,
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Cfi — тегишли молиявий йилнинг пул оқими.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Мазкур формулани қўллашда охирги прогноз йили учун пул оқимининг прогноз кўрсаткичи пул оқимининг узоқ муддатли ўсиш суръатларини инобатга олган ҳолда прогноздан кейинги давридаги каби ҳисоблаб чиқилади.
(22-банд Ўзбекистон Республикаси Хусусийлаштирилган корхоналарга кўмаклашиш ва рақобатни ривожлантириш давлат қўмитасининг 2017 йил 16 майдаги 01/27-26/06-сонли (рўйхат рақами 2025-2, 19.05.2017 й.) қарори таҳририда — ЎР ҚҲТ, 2017 й., 20-сон, 375-модда. 2017 йилнинг 1 июлдан бошлаб кучга киради)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
23. Қуйидагилар корхона (акциялар пакетлари, улушлар, пайлар)ни ПОД усули билан баҳолашнинг асосий босқичлари ҳисобланади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
а) пул оқими моделини танлаш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
б) прогноз даврининг давом этиш муддатини аниқлаш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
в) ретроспектив таҳлил, тушум, харажатлар ва инвестицияларни прогноз қилиш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
г) ҳар бир давр учун пул оқими миқдорини ҳисоблаш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
д) дисконтлаш ставкасини аниқлаш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
е) прогноздан кейинги даврдаги қиймат (реверсия қиймати) миқдорини ҳисоблаш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ж) бўлғуси пул оқимлари ва реверсия жорий қийматларини қўшиш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
з) якунловчи тузатишлар киритиш.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
24. Хусусийлаштирилаётган корхона (акциялар пакетлари, улушлар, пайлар)ни баҳолаш вақтида хусусий ва инвестиция қилинган капитал учун пул оқимларининг моделлари қўлланилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Хусусий капитал учун пул оқими

Ҳаракат белгиси

Кўрсаткич

Плюс

Солиқлар тўлангандан кейинги соф фойда

Плюс

Амортизация ажратмалари

Плюс (минус)

Хусусий айланма капиталнинг камайиши (ўсиши)

Плюс (минус)

Активларни сотиш (капитал қўйилмалар)

Плюс (минус)

Узоқ муддатли қарзнинг ўсиши (камайиши)

Минус

Имтиёзли акциялар учун дивидендлар

Жами:

Хусусий капитал учун пул оқими

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Узоқ муддатли мажбуриятларнинг улуши баҳолаш санаси ҳолатига барча активлар баланс қийматининг 30 фоиз ва ундан ортиғини ташкил этган тақдирда инвестицияланган капитал учун пул оқими модели қўлланилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Инвестицияланган капитал учун пул оқими

Ҳаракат белгиси

Кўрсаткич

Плюс

Солиқлар тўлангандан кейинги соф фойда

Плюс

Амортизация ажратмалари

Плюс (минус)

Хусусий айланма капиталнинг камайиши (ўсиши)

Плюс (минус)

Активларни сотиш (капитал қўйилмалар)

Минус

Имтиёзли акциялар учун дивидендлар

Плюс

Узоқ муддатли қарздорлик бўйича илгари соф фойдани ҳисоблашда чегириб ташланган фоизларни тўлаш

Минус

Фоизларни тўлаш суммасига тўғри келадиган фойда солиғи қисми

Жами:

Инвестицияланган капитал учун пул оқими

(24-банд Ўзбекистон Республикаси Хусусийлаштирилган корхоналарга кўмаклашиш ва рақобатни ривожлантириш давлат қўмитасининг 2017 йил 16 майдаги 01/27-26/06-сонли (рўйхат рақами 2025-2, 19.05.2017 й.) қарори таҳририда — ЎР ҚҲТ, 2017 й., 20-сон, 375-модда. 2017 йилнинг 1 июлдан бошлаб кучга киради)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
25. Прогноз даврининг давом этиш муддатини аниқлаш корхонанинг ривожланиш режаларини, қиймат кўрсаткичлари (тушум, таннарх, даромад, нархлар ва бошқалар) динамикасини, талаб, ишлаб чиқариш ва сотув ҳажмларининг ўзгариш тенденцияларини ҳисобга олган ҳолда амалга оширилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Прогноз даврининг давом этиш муддати беш йил қилиб белгиланади. Баҳолаш ҳақидаги вазифада прогноз даврининг бундан каттароқ муддати белгиланиши мумкин.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Корхонанинг мавжудлигини тугатиш учун объектив сабаблар бўлмаса, у номуайян муддат мавжуд бўлиши мумкинлиги фараз қилинади. Корхонанинг кейинги мавжудлик муддати икки қисмга: баҳоловчи пул оқимлари динамикасини прогноз қиладиган прогноз даврига ва пул оқими ўсишининг узоқ муддатли суръатлари ҳисобга олинадиган прогноздан кейинги даврга бўлинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
26. Ретроспектив таҳлил ва прогноз корхона ва умуман тармоқ фаолиятининг ретроспектив кўрсаткичлари билан мантиқан мос келиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ялпи тушум таҳлили ва прогнози қуйидаги омилларни ўрганишни талаб этади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ишлаб чиқарилаётган маҳсулот номенклатурасини;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ишлаб чиқариш ҳажмлари ва маҳсулот нархларини;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
корхонанинг ўсиш суръатларини;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
маҳсулотга бўлган талабни;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
мавжуд (шу жумладан ҳали ишга солинмаган) ишлаб чиқариш қувватларини;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
капитал қўйилмаларнинг имкониятлари ва эҳтимол тутилган оқибатларини;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
корхонанинг ривожланиш режаларини.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
27. Харажатларни прогноз қилишда баҳоловчи:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ретроспектив маълумотлар ва тенденцияларни ҳисобга олиши;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ўзгармас ва ўзгарувчан харажатлар тузилишини ўрганиши;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бир марталик ва алоҳида (зарурий) харажатлар моддаларини ўрганиши;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
кредитлар бўйича фоизлар тўлаш учун харажатларни қарздорликнинг прогноз қилинаётган даражаларига мувофиқ ҳисоблаши;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
прогноз қилинаётган харажатларни рақиб корхоналарнинг тегишли кўрсаткичлари ёки тармоқдаги ўртача ўхшаш кўрсаткичлар билан таққослаши;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
эскирган ускуналарни алмаштириш учун харажатлар (қўйилмалар) қилиш зарурлигини прогноз қилиши ва асослаши;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
активларнинг амортизация ажратмаларини уларнинг ўсиши ва ҳисобдан чиқарилишини ҳисобга олиб аниқлаши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
28. Инвестицияларни (инвестициялар, молиялаш манбалари, инвестициялар сиёсатига бўлган эҳтиёжни) таҳлил ва прогноз қилишда баҳоловчи:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
маблағлар жалб қилиш (кредитлар олиш, қарзлар ва ҳ.к.)га бўлган заруриятни таҳлил қилиши;
(28-банднинг иккинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Хусусийлаштирилган корхоналарга кўмаклашиш ва рақобатни ривожлантириш давлат қўмитасининг 2017 йил 16 майдаги 01/27-26/06-сонли (рўйхат рақами 2025-2, 19.05.2017 й.) қарори таҳририда — ЎР ҚҲТ, 2017 й., 20-сон, 375-модда. 2017 йилнинг 1 июлдан бошлаб кучга киради)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ортиқча ёки етишмаётган айланма воситаларни аниқлаши;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
асосий капитал эскиришига қараб уни алмаштириш ва ишлаб чиқариш қувватларини кенгайтириш мақсадида капитал қўйилмаларнинг зарурий миқдорини аниқлаши;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
узоқ муддатли қарздорликнинг ўзгариши (кўпайиши ёки камайиши)ни ҳисоблаши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
29. Прогноз даврининг ҳар бир йилига пул оқими миқдорини ҳисоблаш учун билвосита ва бевосита усуллар қўлланилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Билвосита усул фаолият йўналишлари бўйича пул маблағлари ҳаракатининг таҳлилига йўл қўяди. У даромаддан фойдаланиш ва мавжуд пул маблағларини инвестициялашни амалда намойиш этади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Бевосита усул кирим ва чиқим моддалари, яъни бухгалтерия счётлари бўйича пул маблағлари ҳаракатининг таҳлилига асосланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Пул оқими ҳажмини ҳисоблашда баҳоловчи корхонанинг ривожланиш режаларини ўрганади ва зарур ҳолда уларга тузатиш киритади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
30. 8-сон МБМС доирасида баҳолаш усулларини қўллаш вақтида дисконтлаш ставкаси пул оқимининг моделига қараб белгиланади: хусусий капитал учун пул оқими ва инвестицияланган (қарзга олинган) капитал учун пул оқими.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Хусусий капитал учун пул оқимидаги дисконтлаш ставкаси қуйидаги формула бўйича аниқланади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
DReq = K * R
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бу ерда:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
DReq — Хусусий капитал учун пул оқимидаги дисконтлаш ставкаси;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
R — баҳолаш санасидаги Ўзбекистон Республикаси Марказий банкининг қайта молиялаштириш ставкаси;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
К — баҳолаш объектига инвестициялаш таваккалчилиги учун устамани инобатга олувчи коэффициент (таваккалчилик коэффициенти).
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Таваккалчилик коэффициенти корхонанинг молиявий-хўжалик фаолияти ҳолати асосида балли тизим бўйича аниқланади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Балл

1

2

3

Хусусий капиталнинг баҳолаш санасидаги баланс қиймати

10 млрд. сўмдан юқори

10 дан (шу жумладан)
1 млрд.сўмгача

1 млрд. сўм ва камроқ

Баланс бўйича асосий воситаларнинг баҳолаш санасидаги эскирганлик даражаси

20 фоиздан кам

20 фоиздан 50 фоизгача (шу жумладан)

50 фоиздан юқори

Жорий ликвидлиликнинг кўрсаткичи

Сўнгги 3 йил ичида
2 га тенг ёки кўпроқ

Фақат сўнгги йилда 2 га тенг ёки қўпроқ

2 дан паст ёки пасайиш тенденцияси кузатилади

Фаолият рентабеллиги

Сўнгги 3 йил учун даромад ўсишининг барқарор тенденцияси

Сўнгги 3 йил учун даромаднинг беқарор тенденцияси

Зиён қўриладиган фаолият

Тармоқ

Молиявий соҳа

Ишлаб чиқариш

Хизматлар ва савдо

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Таваккалчилик коэффициенти қуйидаги шкала бўйича аниқланади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Баллар суммаси

К Коэффициенти

5 гача (шу жумладан)

2

5 дан 10 гача (шу жумладан)

2,25

10 дан юқори

2,5

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Инвестицияланган капитал учун пул оқимидаги дисконтлаш ставкаси капиталнинг ўртача олинган қиймати усули билан хусусий капитал ва қарзга олинган маблағларга нисбатан сермаҳсулликнинг ўлчанган ставкаларини қўшиш йўли билан ҳисоблаб чиқилади. Салмоқ сифатида қарзга олинган ва хусусий маблағларнинг капитал тузилишидаги улушлари қабул қилинади. Ҳисоблашлар қуйидаги формулага биноан амалга оширилади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
DRic = KD * (1 — TC) * WD + KP * WP + KS * WS
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бу ерда:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
DRic — инвестицияланган капитал учун пул оқимидаги дисконтлаш ставкаси;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
KD — қарз маблағлар бўйича банкнинг фоиз ставкаси;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
TC — корхона фойдасига солиқ ставкаси;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
KP — имтиёзли акциялар бўйича фойда солиғи ставкаси;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
KS — юқорида таърифланган услубиятга мувофиқ оддий акциялар бўйича фойда солиғи ставкаси;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
WD — корхонанинг капитали тузилишидаги қарзга олинган капитал улуши;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
WP — корхонанинг капитали тузилишидаги имтиёзли акцияларнинг улуши;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
WS — корхонанинг капитали тузилишидаги оддий акцияларнинг улуши.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Капиталлаштириш ставкаси сифатида:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
корхоналар қийматини баҳолашда, шу жумладан корхоналарнинг устав фондидаги давлатга тегишли бўлган акциялар, улушлар, пайларни фоиздаги нисбатини баҳолашда, пул оқимининг узоқ муддатли ўсиш суръатларининг 2 фоиз миқдорини айирган ҳолдаги дисконтлаш ставкаси;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
қўчмас мулк ва/ёки ер участкаларидан фойдаланиш ҳуқуқларини баҳолашда — Ўзбекистон Республикаси Марказий банкининг қайта молиялаштириш ставкасига тенг бўлган миқдорда қабул қилинади.
(30-банд Ўзбекистон Республикаси Хусусийлаштирилган корхоналарга кўмаклашиш ва рақобатни ривожлантириш давлат қўмитасининг 2017 йил 16 майдаги 01/27-26/06-сонли (рўйхат рақами 2025-2, 19.05.2017 й.) қарори таҳририда — ЎР ҚҲТ, 2017 й., 20-сон, 375-модда. 2017 йилнинг 1 июлдан бошлаб кучга киради)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
31. Прогноз давридаги реверсия қийматини ҳисоблаш корхонанинг барча активлари тузилишига қараб амалга оширилади.
(31-банднинг биринчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Хусусийлаштирилган корхоналарга кўмаклашиш ва рақобатни ривожлантириш давлат қўмитасининг 2017 йил 16 майдаги 01/27-26/06-сонли (рўйхат рақами 2025-2, 19.05.2017 й.) қарори таҳририда — ЎР ҚҲТ, 2017 й., 20-сон, 375-модда. 2017 йилнинг 1 июлдан бошлаб кучга киради)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Корхона активлари асосан узоқ муддатли активлар (асосий воситалар, капитал қўйилмалар, инвестициялар ва бошқалар)дан иборат бўлса, реверсия қиймати прогноздан кейинги давр санасидаги корхона соф активларининг бозор қийматини дисконтлаш йўли билан ҳисобланади.
(31-банднинг иккинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Хусусийлаштирилган корхоналарга кўмаклашиш ва рақобатни ривожлантириш давлат қўмитасининг 2017 йил 16 майдаги 01/27-26/06-сонли (рўйхат рақами 2025-2, 19.05.2017 й.) қарори таҳририда — ЎР ҚҲТ, 2017 й., 20-сон, 375-модда. 2017 йилнинг 1 июлдан бошлаб кучга киради)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Бунда, прогноздан кейинги даврда корхона соф активларининг бозор қиймати сифатида корхона қийматини харажат ёндашуви билан ҳисоблаш натижаси олинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ҳисоблашлар қуйидаги формулалар бўйича амалга оширилади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
S1 = V * I * (1-A)‎
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
S2 = S1 * I * (1-A)‎
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
S3 = S2 * I * (1-A)‎
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Sn = Sn-1 * I * (1-A)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
FV = Sn * 1,02 , бу ерда:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
S1, S2, S3, …, Sn — соф активларнинг тегишли прогноз даврларидаги бозор қиймати;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
V — баҳолаш санасида корхона соф активларининг бозор қиймати;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
I — нархларнинг қимматлашиш индекслари;
(31-банднинг ўн учинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Хусусийлаштирилган корхоналарга кўмаклашиш ва рақобатни ривожлантириш давлат қўмитасининг 2017 йил 16 майдаги 01/27-26/06-сонли (рўйхат рақами 2025-2, 19.05.2017 й.) қарори таҳририда — ЎР ҚҲТ, 2017 й., 20-сон, 375-модда. 2017 йилнинг 1 июлдан бошлаб кучга киради)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
А — асосий воситалар амортизация ажратмаларининг ўртача ҳажмини 5 фоиз миқдорида белгиловчи 0,05 коэффициенти;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
FV — прогноздан кейинги даврда кутилаётган қиймат (реверсия қиймати);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
n — прогноз даврлари сони.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Корхона активлари асосан жорий активлар (пул маблағлари, тайёр маҳсулот, товарлар ва бошқалар)дан иборат бўлган ҳолда, реверсия қиймати прогноздан кейинги биринчи давр пул оқимини пул оқими ўсишининг узоқ муддатли суръатларини ҳисобга олувчи капиталлаштириш ставкаси бўйича ҳисобланади. Ҳисоблашлар қуйидаги формула бўйича амалга оширилади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
FV — прогноздан кейинги даврда кутилаётган қиймат (реверсия қиймати);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
CFr — прогноздан кейинги (қолдиқ) даврнинг биринчи йилидаги пул оқими (охирги прогноз даврининг пул оқими 1+t га кўпайтирилади);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
DR — дисконтлаш ставкаси;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
t — қолдиқ даврда пул оқими ўсишининг узоқ муддатли (шартли равишда ўзгармас) суръатлари.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
32. Хусусийлаштириш мақсадида баҳолаш объектларини баҳолаш вақтида ПОД усули қўлланилганда прогноздан кейинги даврда пул оқими ўсишининг узоқ муддатли суръатлари йилига 2 фоиз ҳажмида белгиланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
33. Прогноз даврида пул оқимлари ва реверсия жорий қийматини ҳисоблаш уларнинг кўрсаткичларини бирлик жорий қийматининг тегишли коэффициенти (дисконтлаш омили) бўйича дисконтлаш йўли билан амалга оширилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ПОД усулини қўллаганда баҳолаш объекти прогноз даврида келтирадиган даврий пул оқимларининг жорий қийматлари ва баҳолаш объектининг прогноздан кейинги даврдаги жорий қийматини қўшиш лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

‎‎Пул оқимлари ва реверсия жорий қийматини ҳисоблаш

Кўрсаткич

1-чи прогноз
‎йили‎

2-чи прогноз
‎йили‎

…‎

n-чи прогноз йили‎

Прогноздан кейинги давр‎

Пул оқими (CFn, CFr) ‎

CF1‎

CF2

…‎

CFn

CFr

Реверсия қиймати (FV)‎

—‎

—‎

—‎

—‎

FV‎

Жорий қиймат коэффициенти (Кn)‎

Пул оқимлари ва реверсия жорий қиймати (PVn)‎

PV1= CF1* К1

PV2= CF2* К2‎

...

PVn= CFn* Кn

PVr= FV* Кn

Корхона қиймати (V)‎

‎‎V = PV1 + PV2 + … + PVn + PVr

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
34. Бўлғуси пул оқимлари ва реверсия жорий қиймати аниқланганидан сўнг зарур ҳолда якунловчи тузатишлар киритилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Қийматни ПОД усули билан ҳисоблашда корхонанинг ишлаб чиқаришда ва даромад олишда иштирок этмайдиган (шу жумладан консервация қилинган) активлари қийматини ҳисобга олиш лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Шунингдек, хусусий айланма капиталнинг ҳақиқатдаги миқдорига тузатиш киритиш зарур: ортиқча хусусий капитал бошланғич қиймат миқдорига қўшилиши, тақчиллик эса — ундан айрилиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ҳисоблаш қуйидаги тартибда амалга оширилади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
хусусий айланма капиталнинг баланс қиймати баҳолаш санаси ҳолатига жорий активлар (390 баланс қатори) ва жорий мажбуриятлар (600 баланс қатори) ўртасидаги тафовут тарзида белгиланади;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
хусусий айланма капиталнинг нормативи Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 1997 йил 25 февралдаги 108-сонли «Вазирликлар, идоралар ва корхоналарнинг айланма маблағлари нормативлари тўғрисида»ги қарорига мувофиқ ишлаб чиқариш таннархи ва давр харажатларини йиғиндисини чиқариш билан аниқланадиган харажатлар улуши сифатида аниқланади;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
баҳолаш санасидаги хусусий айланма капитал баланс қиймати ва биринчи прогноз йилидаги хусусий айланма капитал норматив миқдори ўртасидаги тафовут аниқланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Салбий тафовут бўлганда бизнеснинг даромад ёндашуви билан олинган қийматидан тафовут айирилади. Ижобий тафовут бўлганда ортиғи натижага қўшилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Агар корхонанинг хусусий капиталини ҳисоблаш учун инвестицияланган капиталнинг пул оқимидан фойдаланилса, узоқ муддатли қарздорлик миқдори айирилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Корхонани ПОД усули билан баҳолаш натижасида ликвидли корхонанинг ёки корхонадаги ликвидли назорат (75 фоиздан ортиқ) улушнинг қиймати олинади. Агар 75 фоиздан кам бўлган улуш баҳоланаётган бўлса, назорат ҳуқуқларининг етишмаган қисмига чегирма қилиниши лозим. Тузатишлар назорат элементларининг етишмаслигидан келиб чиққан холда киритилади, ҳисоблар қуйидагича амалга оширилади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Баҳоланаётган пакет миқдори, %

Назорат элементлари йўқлигига чегирма, %

100 дан 75 гача + 1 та акция

0

75 дан 50 гача +1 та акция

5

50 дан 25 гача +1 та акция

10

25 дан 10 гача +1 та акция

15

10 дан ва камроқ

20

(34-банд Ўзбекистон Республикаси Хусусийлаштирилган корхоналарга кўмаклашиш ва рақобатни ривожлантириш давлат қўмитасининг 2017 йил 16 майдаги 01/27-26/06-сонли (рўйхат рақами 2025-2, 19.05.2017 й.) қарори таҳририда — ЎР ҚҲТ, 2017 й., 20-сон, 375-модда. 2017 йилнинг 1 июлдан бошлаб кучга киради)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
35. Тўғридан-тўғри капиталлаштириш усули хўжалик фаолиятининг даромадли тарихига эга бўлган, активларни жамғаришга улгурган ва барқарор фаолият кўрсатаётган корхоналарни баҳолаш учун қўлланилади. Усул баҳолаш санасидан кейинги биринчи йил мобайнида олинадиган бўлғуси даромадни капиталлаштириш йўли билан амалга оширилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
36. Даромадни капиталлаштириш усули босқичлари:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
а) даромадлар олишнинг барқарорлигини асослаш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
б) капиталлаштириладиган даромад турини танлаш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
в) капиталлаштириладиган даромад миқдорини аниқлаш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
г) капиталлаштириш ставкасини ҳисоблаш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
д) даромадни капиталлаштириш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
е) якуний тузатишларни киритиш.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
37. Даромадлар олишнинг барқарорлигини (нисбий барқарорликни) асослаш тузатилган молиявий ҳисобот таҳлили асосида амалга оширилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
38. Капиталлаштириладиган даромад сифатида тушум баҳолаш санасидан кейин келадиган тўлиқ прогноз йили учун хусусий капиталга пул оқими (ишлаётган корхоналар, акцияларнинг пакетлари, улушлар учун) қабул қилинади. Пул оқимини капиталлаштириш корхона узоқ вақт мобайнида тахминан бир хил миқдорда даромад олиши кутилаётган вазиятларга мос келади.
(38-банд Ўзбекистон Республикаси Хусусийлаштирилган корхоналарга кўмаклашиш ва рақобатни ривожлантириш давлат қўмитасининг 2017 йил 16 майдаги 01/27-26/06-сонли (рўйхат рақами 2025-2, 19.05.2017 й.) қарори таҳририда — ЎР ҚҲТ, 2017 й., 20-сон, 375-модда. 2017 йилнинг 1 июлдан бошлаб кучга киради)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
39. Капиталлаштириш лозим бўлган даромад сифатида қуйидагилар танланиши мумкин:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
баҳолаш санасидан кейин бир йилга прогноз қилинган миқдор;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ретроспектив ва балки, прогноз (уч йил учун) маълумотлари асосида ҳисобланган, танланган турдаги ўртача ўлчанган миқдор.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Пул оқимига тузатиш киритиш, яъни бир марталик оғишларни бартараф этиш лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
40. Капиталлаштириш ставкасининг миқдори 8-сон МБМСнинг 36-бандига мувофиқ аниқланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
41. Пул оқимини капиталлаштириш қуйидаги формула бўйича амалга оширилади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
V = CF / CR, бу ерда:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
V — капиталлаштирилган қиймат;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
CF — пул оқими;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
CR — капиталлаштириш ставкаси.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
42. Корхона (акциялар пакетлари, улушлар, пайлар) қийматини тўғридан-тўғри капиталлаштириш усули билан ҳисоблашда корхонанинг ишлаб чиқаришда ва даромад олишда иштирок этмайдиган (шу жумладан консервация қилинган) активлари қийматини ҳисобга олиш лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Шунингдек, хусусий айланма капиталнинг амалдаги миқдорига тузатиш киритиш зарур: ортиқча хусусий капитал бошланғич қиймат миқдорига қўшилиши, тақчиллик эса — ундан айрилиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Корхонани тўғридан-тўғри капиталлаштириш усули билан баҳолаш натижасида ликвидли корхона қийматини ёки корхонадаги ликвидли акцияларнинг назорат (50 фоиздан ортиқ) пакетининг (улушнинг, пайнинг) қиймати олинади. Агар назорат пакети баҳоланаётган бўлмаса, назорат ҳуқуқларининг етишмаган қисмига чегирма қилиш лозим. Чегирма ПОД усулида қўлланган тартибда киритилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Кўчмас ва кўчар мулкни баҳолаш
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
43. Кўчмас мулкни даромад ёндашуви билан баҳолаш тўғридан-тўғри капиталлаштириш усули билан амалга оширилади. Бунда, даромад кўчмас мулкни ижарага беришдан олинадиган тушумлардан таркиб топиши назарда тутилади, чунки объектни ижарага бериш айниқса барқарор пул оқимини таъминлайди.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Тўғридан-тўғри капиталлаштириш методини қўллаш жараёнида ижара ставкалари миқдори, ижара шартлари, операцион харажатларнинг миқдорларига оид бозор ахборотидан фойдаланилади. Бунда, фойдаланилаётган ижара ставкаси маҳаллий ҳокимият органлари томонидан давлат мулки объектлари учун белгиланган ижара ставкасидан паст бўлмаслиги керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ҳисоблашлар қуйидаги кетма-кетликда бажарилади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
хусусийлаштирилаётган бино (унинг бир қисми) умумий майдони учун ижара ҳақи сифатидаги потенциал ялпи даромад прогноз қилинади;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
майдон тўла юкланмаслиги ва тушумларнинг бой берилиши билан боғлиқ йўқотишлар ҳисобланади;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ҳақиқий ялпи даромад потенциал ялпи даромад ва йўқотишлар ўртасидаги тафовут сифатида аниқланади;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
операцион харажатлар чегириб ташланади ва айирма сифатида соф операцион даромад олинади;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
капиталлаштириш коэффициенти мазкур услубий кўрсатмаларнинг 30-бандига мувофиқ ҳисобланади;
(43-банднинг саккизинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Хусусийлаштирилган корхоналарга кўмаклашиш ва рақобатни ривожлантириш давлат қўмитасининг 2017 йил 16 майдаги 01/27-26/06-сонли (рўйхат рақами 2025-2, 19.05.2017 й.) қарори таҳририда — ЎР ҚҲТ, 2017 й., 20-сон, 375-модда. 2017 йилнинг 1 июлдан бошлаб кучга киради)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
кўчмас мулк қиймати соф операция даромадининг капиталлаштириш коэффициентига нисбати сифатида баҳоланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
44. Кўчмас мулкни тўғридан-тўғри капиталлаштириш усули билан баҳолашда мазкур мулк таркибида хусусийлаштирилиши лозим бўлган активлар қийматини ҳисобга олиш талаб этилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
45. Машиналар, ускуналар, автотранспорт воситалари ва номоддий активлар, шунингдек, бошқа кўчар мулк (акциялар, улушлар, пайлар, интеллектуал мулк объектлари бундан мустасно) даромад ёндашуви билан баҳоланмайди.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2-§. Қиёсий ёндашув
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
46. Баҳолаш объектларини хусусийлаштириш мақсадида баҳолашда қиёсий ёндашув қўлланилганда қуйидаги усулларнинг биридан фойдаланилади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
баҳолаш объекти билан олдинги битимлар усули;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
капитал бозори (компания-аналог) усули;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
битимлар усули;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бозорга оид таққослашлар усули;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
аналог билан тўғридан-тўғри таққослаш усули.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Бунда, баҳолаш методининг танланишини баҳоловчи баҳолаш тўғрисидаги ҳисоботда асослаши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
47. Қиёсий ёндашув билан баҳолашда, қўлланилаётган баҳолаш методидан қатъи назар (баҳолаш объекти билан олдинги битимлар усулидан ташқари), аналоглар рўйхати камида уч объектни ўз ичига олиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Корхона (акциялар, улушлар, пайлар)ни баҳолаш
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
48. Корхона (акциялар, улушлар, пайлар) қийматини баҳолаш қуйидаги методларнинг бири: капитал бозори усули, битимлар усули ёки баҳолаш объекти билан олдинги битимлар усулини қўллаган ҳолда амалга оширилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
49. Капитал бозори усули ва битимлар усули амалда бир-бирига мос келади, уларнинг фарқи баҳолаш объектининг хусусияти ва нархга оид дастлабки маълумот туридадир.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Капитал бозори усули очиқ бозорда вужудга келган нархлар ҳақидаги ахборотдан фойдаланишга асосланади ва акцияларнинг назорат қилиш ваколатларини бермайдиган пакетлари (улушлар, пайлар)ни баҳолаш учун қўлланилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Битимлар усули умуман корхонанинг ёки акциялар назорат пакети (улушлар, пайлар)нинг харид нархлари ҳақидаги ахборотдан фойдаланишга қараб мўлжал олади. Бу корхонани ёки акциялар назорат пакети (улушлар, пайлар)ни баҳолашда мазкур усулнинг энг оптимал қўлланиш соҳасини белгилайди.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
50. Капитал бозори ва битимлар усуллари қуйидаги асосий босқичларни ўз ичига олади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
а) ахборот йиғиш ва уни таҳлил қилиш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
б) қиёсий аналогларни танлаш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
в) тегишли молиявий кўрсаткичларни таҳлил қилиш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
г) мультипликаторлар танлаш ва уларнинг катталигини ҳисоблаш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
д) баҳолаш объекти қийматининг бошланғич миқдорини аниқлаш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
е) якунловчи тузатишлар киритиш.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
51. Баҳолаш объектининг аналогларини аниқлаш учун баҳоловчи баҳолаш объекти билан ўхшаш бўлган объектлар (акциялар пакетлари, улушлар, умуман корхоналар)нинг ҳақиқий олди-сотди нархлари, баҳолаш объекти билан ўхшашликни аниқлаш ва зарурий тузатишларни киритиш имкониятини берадиган бухгалтерия ва молиявий ҳисобот ҳақидаги маълумотларни йиғиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
52. Капитал бозори ва битимлар усулларини қўллаш вақтида баҳоловчи хорижий аналоглар тўғрисидаги ахборотдан фойдаланиши мумкин. Бу ҳолда тегишли тузатишлар киритилади: ҳисобот айлантирилади ва мамлакатга хос таваккалчилик даражасига қараб мультипликаторнинг ҳисобланадиган қийматига тузатиш киритилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
53. Баҳолаш объекти ва аналогларни таққослашнинг асосий мезони бўлиб тармоқ мансублиги ҳисобланади. Бунда баҳолаш объекти ва аналоглар фаолият йўналишлари бўйича ўзаро таққосланадиган бўлиши шарт.
(53-банд Ўзбекистон Республикаси Хусусийлаштирилган корхоналарга кўмаклашиш ва рақобатни ривожлантириш давлат қўмитасининг 2017 йил 16 майдаги 01/27-26/06-сонли (рўйхат рақами 2025-2, 19.05.2017 й.) қарори таҳририда — ЎР ҚҲТ, 2017 й., 20-сон, 375-модда. 2017 йилнинг 1 июлдан бошлаб кучга киради)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
54. Қиёсий объектларни танлаш жараёни қуйидаги мезонлар бўйича амалга оширилади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
тармоққа оид ўхшашлик — потенциал қиёсий аналоглар рўйхати тармоқнинг бир сегментига мансуб бўлиши лозим;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
миқдор — реализация қилинган маҳсулот ҳажми, даромад миқдори каби ва бошқа параметрлар солиштирилади;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ўсиш истиқболлари — баҳоланаётган корхонанинг аналогларга нисбатан рақобатдаги устунликлари ва камчиликларини ўрганиш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
молиявий таваккалчилик даражаси — капитал тузилишини ёки хусусий ва жалб қилинган маблағлар нисбатини таққослаш, ликвидлиликни ёки жорий мажбуриятларни жорий активлар билан тўлаш имкониятини ўрганиш, қарзни тўлай олиш қобилиятини таҳлил қилиш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
мўлжалланаётган битимнинг қиёсийлиги — битим шакли, молиялаш шартлари, ҳақ тўлаш шартлари ва бошқалар.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Қиёслаш мезонларининг юқорида келтирилган рўйхати асосий ҳисобланади, лекин у тўлиқ эмас ва баҳоловчи рўйхатни қўшимча омиллар билан мустақил равишда тўлдириши мумкин.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
55. Баҳоловчи мезонлар таҳлили асосида қуйидаги хулосалардан бирини қабул қилиши ва асослаши лозим:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
аналог бир қанча тавсифларга кўра баҳолаш объекти билан қиёсий ва мультипликаторларни ҳисоблаш учун ундан фойдаланилиши мумкин;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
аналог баҳолаш объекти билан лозим даражада қиёсий эмас ва баҳолаш жараёнида ундан фойдаланилиши мумкин эмас.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
56. Капитал бозори усули ва битимлар усулини қўллаш вақтида баҳоловчи балансларни, даромадлар ва харажатлар ҳақидаги ҳисоботларни, қўшимча ахборотни таҳлил қилади, молиявий коэффициентларни ҳисоблайди. Молиявий таҳлил аналогларнинг баҳолаш объекти билан қиёсийлигини аниқлашнинг муҳим таркибий қисми ҳисобланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Молиявий таҳлил натижаларига кўра «Молиявий коэффициентларнинг йиғма жадвали» тузилади. Бу жадвалда қуйидаги ахборот акс этиши лозим:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

‎‎Номи

‎‎Молиявий коэффициентлар

1.‎ 1-чи аналог‎
2.‎ 2-чи аналог‎
3.‎ 3-чи аналог‎
4.‎ …‎
5.‎ n-чи аналог‎
6.‎ Ўртача арифметик қиймат‎
7.‎ Медиана‎
8.‎ Баҳолаш объекти‎
9.‎ Баҳолаш объектининг ўрни‎
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Жадвал эркин тарзда тузилади, лекин у энг муҳим молиявий коэффициентлар, чунончи:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
реализациядан олинган тушумда соф фойда улуши;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
барча активларнинг умумий суммасида хусусий капитал улуши;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ликвидлилик;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
активларнинг айланувчанлигини ўз ичига олиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Аналоглар ва баҳолаш объектига доир кўрсаткичларнинг қийматлари сезиларли даражада фарқ қилиши мумкинлиги туфайли, кейинги қарорларни қабул қилиш учун аналоглар ва баҳолаш объекти бўйича молиявий коэффициентларнинг ҳақиқий ҳисобий қийматларидан ташқари жадвалга ўртача арифметик қиймат ва медиана каби ёрдамчи кўрсаткичларни киритиш талаб этилади. Молиявий таҳлилнинг якунловчи босқичида баҳоловчи баҳолаш объекти ифодаланган кўрсаткичларнинг ҳар бири бўйича танланган аналоглар орасида эгаллаган ўринни аниқлаши лозим. Эгалланган ўринлар йиғиндиси баҳолаш объектининг якуний рейтингини аниқлаш учун асос бўлиб хизмат қилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Мазкур жадвал материалларидан баҳоловчи баҳолаш объекти учун мультипликатор қийматини танлаш босқичида фойдаланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
57. Капитал бозори усули ва битимлар усулидан фойдаланилганда мультипликаторни ҳисоблаб топиш учун:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
танланган барча аналоглар (корхона, акциялар пакети, улушлар, пайлар аналоглари) бўйича нархни аниқлаш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ёки муайян давр учун, ёки баҳолаш санасига қадар бўлган ҳолатга кўра молиявий базани аниқлаш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
тегишли мультипликаторларни ҳисоблаш лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Муайян давр учун молиявий база ҳақида ахборот баҳолаш санасидан олдинги тўлиқ ҳисобот йили якунларига кўра олинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Аналоглар нархи баҳолаш санасидан олдинги тўлиқ ҳисобот йили ва чораклар мобайнида тузилган битимлар ҳақидаги ахборотга мувофиқ олинади. Бунда, айни бир аналоглар бўйича нархлар ҳақидаги ахборот энг катта ва энг кичик қийматлар ўртасида ўртача қиймат сифатида олиниши мумкин.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
58. Капитал бозори ва битимлар усулларини қўллаш вақтида қуйидаги мультипликаторлардан фойдаланилиши мумкин:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
оралиқ мультипликаторлар — нарх/фойда, нарх/пул оқими, нарх/дивидендлар, нарх/сотишдан келган тушум;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
моментли мультипликаторлар — нарх/баланс қиймати, нарх/активлар (моддий ва номоддий) соф қиймати.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Нарх/фойда, нарх/пул оқими мультипликаторлари нархни аниқлашнинг энг кенг тарқалган усули ҳисобланади, чунки баҳолаш объекти ва ўхшаш корхоналар даромади ҳақидаги ахборот энг очиқ ахборотдир. Мультипликатор учун молиявий база сифатида фойданинг ҳар қандай кўрсаткичидан (соф даромад, солиқ солингунга қадар бўлган даромад, фоизлар ва солиқлар тўлангунга қадар бўлган даромад ва бошқа кўрсаткичлардан) фойдаланилиши мумкин.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Аналоглар ҳақида қайси ахборот очиқ эканлигига қараб, турли мультипликаторлардан фойдаланилиши мумкин. Баҳолаш объекти қийматини қиёсий ёндашув билан ҳисоблашда нархни шакллантирувчи энг муҳим омилларни ҳисобга олиш учун бир нечта мультипликаторлардан фойдаланиш тавсия этилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
59. Мультипликатор қийматини танлаш ҳар бир коэффициент бўйича ўртача ва медиана қийматлари таҳлилига, шунингдек, баҳолаш объектининг таққослаш элементи бўйича позициясига мувофиқ амалга оширилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Шундан сўнг баҳолашга «Молиявий коэффициентларнинг йиғма жадвали»да акс эттирилган молиявий таҳлил натижалари жалб қилинади. Муайян турдаги мультипликатор қийматини танлаш учун баҳоловчи қиймат жиҳатидан баҳолаш объекти коэффициентларига энг яқин бўлган молиявий коэффициентлардан фойдаланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
60. Баҳоловчи баҳолаш объектининг муайян шароитлари, мақсадлари ва турига, у ёки бу ахборотга бўлган ишонч даражасига қараб ҳар бир мультипликаторга ва, тегишли равишда, қиймат вариантига солиштирма оғирлик белгилайди.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Бундай ўлчаш натижасида қийматнинг бошланғич миқдори олинади ва ундан кейинги тузатишларни киритиш учун асос сифатида фойдаланилиши мумкин.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Қийматнинг бошланғич миқдорини ўлчаш.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Қўллаш учун танланган мультипликаторлар‎ Мультипликаторлар миқдори‎ Қўлланилаётган мультипликаторлар типига қараб баҳолаш объекти кўрсаткичлари‎ Мультипликатор қўлланганидан кейин баҳолаш объектининг қиймати‎ Солиштирма оғирлик‎ Оралиқ натижалар‎
1.‎
2.‎
3.‎
Қийматнинг бошланғич миқдори‎
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
61. Қийматнинг якуний миқдорини аниқлашда мультипликаторлар қўлланганидан кейин олинган натижага (зарур ҳолда) назорат даражасига қараб тузатиш киритилади.
(61-банднинг биринчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Хусусийлаштирилган корхоналарга кўмаклашиш ва рақобатни ривожлантириш давлат қўмитасининг 2017 йил 16 майдаги 01/27-26/06-сонли (рўйхат рақами 2025-2, 19.05.2017 й.) қарори таҳририда — ЎР ҚҲТ, 2017 й., 20-сон, 375-модда. 2017 йилнинг 1 июлдан бошлаб кучга киради)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Назорат даражасига қараб тузатиш киритиш (кўпайтириш ёки камайтириш) қуйидаги тартибда амалга оширилади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
баҳоланаётган объект (корхона, акциялар пакети, улуш, пай) ва аналог ўртасида миқдор жиҳатидан фарқ 10 фоизгача (ичига олиб) бўлса, 1,02 коэффициенти қўлланилади;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
баҳоланаётган объект (корхона, акциялар пакети, улуш, пай) ва аналог ўртасида миқдор жиҳатидан фарқ 10 фоиздан ортиқ бўлса, ҳар 10 фоиз тафовут учун қўлланиладиган 1,02 коэффициентига 0,02 коэффициенти қўшилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
62. Баҳолаш объекти билан олдинги битимлар усули акциялар пакетлари, улушлар, пайларни баҳолашда қўлланилади. Мазкур усулни қўллашда баҳолаш объекти тегишли бўлган эмитентнинг акциялари, улушлари ва пайлари билан илгари тузилган, муддати бир йилдан ошмайдиган битимлари ҳақидаги маълумотлар ахборот манбаи ҳисобланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
63. Олдинги битим тузилган вақтдан бошлаб эмитентда жиддий ўзгаришлар (тармоқ, фаолият соҳаси, ишлаб чиқариш қувватлари ва бошқалар) юз берган ҳолларда эмитент акциялари, улушлари ва пайлари билан илгари тузилган битимларнинг нархлари ҳақидаги ахборотдан фойдаланишга йўл қўйилмайди.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
64. Мазкур усулни қўллашда баҳоловчи баҳолаш объекти билан илгари тузилган битим нархига (нархларига) вақт омилини, шунингдек баҳолаш объектининг иқтисодий ва тармоққа оид муҳитидаги ҳолатларнинг ўзгаришини ҳисобга олиб тузатиш киритишни амалга оширади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Шунингдек, мазкур услубий кўрсатмаларнинг 61-бандида келтирилган тартибда назорат даражасига (чегирмалар/мукофотлар) тузатишлар киритилади.
(64-банднинг иккинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Хусусийлаштирилган корхоналарга кўмаклашиш ва рақобатни ривожлантириш давлат қўмитасининг 2017 йил 16 майдаги 01/27-26/06-сонли (рўйхат рақами 2025-2, 19.05.2017 й.) қарори таҳририда — ЎР ҚҲТ, 2017 й., 20-сон, 375-модда. 2017 йилнинг 1 июлдан бошлаб кучга киради)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
65. Баҳолаш объектининг илгари тузилган битим бўйича нархига тузатишлар бухгалтерия ҳисоби бўйича тегишли харажатлар ва даромадлар моддаларидаги ўзгаришларни ҳисобга олиб киритилади. Шунингдек, баҳолаш объектининг натурал кўрсаткичлар (ишлаб чиқариш қуввати, ишлаб чиқариш ҳажми, моддий активларнинг эскирганлиги ва ҳ.к.) бўйича ҳақиқий натижаларига ҳам тузатиш киритилиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Кўчмас мулк (бинолар, иншоотлар)ни баҳолаш
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
66. Кўчмас мулк қийматини ёки кўчмас мулк объектларидан иборат мулкий мажмуалар қийматини баҳолашда бозорга оид таққослашлар усулидан фойдаланилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Баҳолаш объекти қийматини бозорга оид таққослашлар усули билан аниқлаш қуйидаги кетма-кетликда амалга оширилади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
а) бозорни ўрганиш ва баҳоланаётган объектга ўхшаш объектларни сотиш бўйича битимлар ёки таклифлар ҳақида ахборот йиғиш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
б) таққослаш элементларини танлаш ва асослаш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
в) баҳолаш объекти бозорига хос бўлган таққослаш бирликларини танлаш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
г) қиёсий аналогларни баҳолаш объекти билан таққослаш бирликларига кўра солиштириш ва баҳолаш объекти билан таққосланаётган ҳар бир объект нархига тузатишлар киритиш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
д) аналоглар нархларининг тузатиш киритилган қийматларини мувофиқлаштириш.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
67. Таққослаш элементлари сифатида фақат нархни белгилайдиган ва аналоглар нархига жиддий таъсир кўрсатишга қодир бўлган элементлар қуйидагилар орасидан олинади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Омиллар гуруҳи‎

Олди-сотди битимлари учун таққослаш элементлари‎

1. Мулкий ҳуқуқлар‎‏ 1.1. Объектнинг ижара шартномаси бўйича қўшимча юкламалари ‎
1.2. Сервитутлар ва ижтимоий қўшимча юкламалар ‎
1.3. Объект таркибидаги ер участкасига бўлган ҳуқуқлар‎
2. Молиялаш шартлари‎‏‏ 2.1. Сотувчининг харидорни имтиёзли кредитлаши ‎
2.2. Пул маблағлари эквиваленти билан тўлов‎
3. Алоҳида шартлар‎‏ 3.1. Сотув нархининг ижара ставкаси билан бозорга оид бўлмаган алоқаси ‎
3.2. Ривожланиш учун субсидия ёки имтиёзлар‎
4. Бозор шартлари‎‏ 4.1. Нархларнинг вақтда ўзгариши ‎
4.2. Таклиф нархининг битим нархидан фарқи‎
5. Жойлашган ери‎‏ 5.1. Ҳудуднинг нуфузлилиги‎
5.2. Ишга оид фаоллик ва ҳаёт таъминоти марказларига яқинлик‎
5.3. Объектга (транспортда ва пиёда) етишнинг қулайлиги‎
5.4. Атроф муҳит сифати (рекреация ва экология)‎
5.5. Объект атрофидаги иморатларнинг ҳолати‎
6. Жисмоний тавсифлар‎‏ 6.1. Ер участкасининг тавсифи ‎
6.2. Ҳажмий-режалаштириш ва конструктив тавсифи‎
6.3. Иморатларнинг эскириши ва уларни таъмирлашга бўлган эҳтиёж‎
7. Иқтисодий тавсифлар‎‏ 7.2. Энг мақбул ва энг самарали фойдаланиш шартларига объектнинг мувофиқлиги‎
7.1. Ресурсларни тежаш ва ишлаб чиқаришни диверсификация қилиш имкониятлари‎
8. Сервис ва қўшимча элементлар 8.1. Алоқа ва коммунал хизматлар билан таъминланганлик‎
8.2. Муҳандислик ва энергетик коммуникацияларга ер участкасининг уланиш имкониятлари‎
8.3. Автотранспорт учун тўхташ жойи ва (ёки) гараж мавжудлиги‎
8.4. Хавфсизлик тизимининг ҳолати‎
8.5. Кўчмас мулк таркибида қўшимча ускуналар мавжудлиги‎
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
68. Баҳолашни мазкур метод билан ўтказишда баҳоловчи объектнинг якуний қийматига таъсир этувчи бошқа элементларни ҳам кўриб чиқиши мумкин. Баҳоловчи буни баҳолаш тўғрисидаги ҳисоботда акс эттириши ва баҳолаш объектининг якуний қийматини аниқлашда ҳисобга олиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
69. Мазкур усулни қўллашда фоизли ва қийматга оид тузатишлардан фойдаланилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Фоизли тузатишлар аналогнинг сотув нархини аналог билан баҳолаш объекти тавсифларидаги тафовут даражасини акс эттирувчи тузатиш коэффициентига кўпайтириш йўли билан киритилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Қийматга оид тузатишлар аналог нархини аналог билан баҳолаш объекти тавсифларидаги тафовутнинг баҳоланган муайян суммасига ўзгартириш йўли билан киритилади. Қийматга оид тузатишлар таққослаш бирлиги нархига ёки аналогнинг умумий нархига киритилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Таққосланаётган объектларнинг тузатиш киритилган сотув нархларининг якуний қийматлари мос келмаслиги мумкин. Шу туфайли тузатиш киритилган сотув нархини танлаш киритилган тузатишлар қиймати ёки миқдори энг кам бўлган аналог (аналоглар)нинг тузатиш киритилган нархидан фойдаланишга асосланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
70. Тузатишлар ҳар бир таққослаш элементи бўйича алоҳида — аналог нархининг олдинги, тузатиш киритилган қийматига нисбатан киритилади. Тузатишлар киритиш кетма-кетлиги қуйидаги тартибда амалга оширилади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
таққослаш элементларининг биринчи гуруҳидан тўртинчи гуруҳигача тузатишлар доим кўрсатилган кетма-кетликда киритилади, ҳар бир тузатишдан кейин таққосланаётган объектнинг сотув нархи қайтадан ҳисобланади (кейинги тузатишларга ўтилгунга қадар);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
кейинги (таққослаш элементларининг тўртинчи гуруҳидан кейин) тузатишларни киритиш исталган тартибда амалга оширилиши мумкин. Бунда, аввал фоизли тузатишлар, сўнгра қийматга оид тузатишлар киритилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
71. Аналог ва баҳолаш объекти учун таққослаш бирлиги сифатида қайси бирликлар ҳақида бозорга оид ахборот мавжуд бўлса, шу бирликлардан фойдаланилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Яхшиланмаган ер участкаси учун солиштирма тавсифлар (солиштирма нархлар)дан фойдаланилади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ер участкаси майдони бирлиги нархи: квадрат метр; «сотих» (100 кв. м); гектар (10 000 кв. м);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
узунлик бирлиги нархи: погон метри;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
мазкур турдаги функционал фойдаланиш учун стандарт бўлган майдонли участка нархи.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Яхшиланган ер участкаси учун солиштирма тавсиф сифатида бутун объект қийматига энг катта ҳисса қўшувчи мулк компоненти учун нархни шакллантирувчи омил миқдори ўлчов бирлигининг солиштирма нархи олинади. Иморат қиймати ер участкаси қийматидан катта эканлиги аён бўлса, бутун объект учун таққослашнинг асосий бирлиги сифатида иморатнинг солиштирма нархидан фойдаланилади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
иморатнинг фойдали (ижарага берилган, умумий) майдони бирлиги (кв. м) нархи;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
иморат ҳажмининг бирлиги нархи;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
квартира ёки хона нархи (нотурар жой сифатида расмийлаштирилган);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
объектнинг даромад келтирадиган бир элементи нархи (ресторан ёки театрдаги ўрин, меҳмонхонадаги ўрин ёки номер).
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
72. Аналогларнинг нархларига тузатишларни ҳисоблашда таҳлил воситалари ва аналоглар битимларининг нархларини баҳолаш объектининг қийматига келтириш усуллари билан ажралиб турадиган техникаларнинг икки гуруҳидан фойдаланилиши мумкин:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
миқдор жиҳатидан таҳлил техникалари гуруҳи: нархларга компенсацион тузатишлар киритиш техникаси ва омилли таҳлил техникаси;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
сифат жиҳатидан таҳлил техникалари гуруҳи: нархларни сифат жиҳатидан таққослаш техникаси ва квалиметрик моделлаштириш техникаси.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
73. Аналогларнинг нархларига тузатишлар киритиш якунларига кўра ҳар бир аналог бўйича таққослаш бирлигининг тузатилган нархи аниқланади ва олинган (тузатилган) натижаларнинг барчаси тегишли таққослаш бирлиги бўйича қийматнинг ягона миқдорига келтирилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Баҳолаш объектининг якуний қиймати қуйидаги формула бўйича аниқланади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
С = Пед. * Сед., бу ерда:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
С — баҳолаш объектининг якуний қиймати;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Пед. — баҳолаш объекти таққослаш бирлигининг умумий кўрсаткичи (жами юза, жами ҳажм, жами узунлик ва ҳ.к.);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Сед. — ягона қийматга келтирилган (тузатишлар киритилган) аналогларнинг таққослаш бирлиги қиймати.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Машиналар, ускуналар ва транспорт воситаларини баҳолаш
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
74. Машиналар, ускуналар ва транспорт воситалари қийматини қиёсий ёндашув билан баҳолаш бозор нархлари асосида аналог билан тўғридан-тўғри солиштириш усули ёрдамида амалга оширилади. Таққослаш:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
иккиламчи бозорда сотилаётган мутлақ аналог билан;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
мутлақ аналог бўлмаса, иккиламчи бозорда сотилаётган тахминий аналог билан, тузатишлар киритиш орқали;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
иккиламчи бозор бўлмаса, янги ўхшаш ускуна билан, эскиришга тузатишлар киритиш орқали амалга оширилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
75. Машиналар, ускуналар ва транспорт воситалари қийматини аналог билан тўғридан-тўғри солиштириш усули билан баҳолаш қуйидаги кетма-кетликда амалга оширилади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
а) аналоглар бозорининг таҳлили;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
б) мос келувчи таққослаш бирликларини танлаш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
в) мос келувчи таққослаш элементларини аниқлаш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
г) баҳолаш объекти ва аналог ўртасидаги фарқларга қараб тузатишлар киритиш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
д) баҳолаш объектининг якуний қийматини ҳисоблаш.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
76. Аналоглар асосий кўрсаткичлар: функционал йўналиши, конструктив ва параметрик ўхшашликларга кўра танланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Функционал аналоглар йўналиш жиҳатидан ўхшашлик билан тавсифланади, яъни улар бир хил функциялар (операциялар, амаллар, жараёнлар)ни бажаришга қодир. Мақсади бир бўлган ва муайян даражада бир-бирининг ўрнини боса оладиган функционал аналоглар тузилиши, амал қилиш принципи, фойдаланиш вақтида истеъмол қиладиган ресурсларга кўра фарқ қилиши мумкин. Функционал ўхшашлик — қиёсий ёндашув билан баҳолашнинг зарурий, лекин етарли бўлмаган шарти.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Конструктив аналоглар машиналар, ускуналар ва транспорт воситалари тури (туркуми)га кўра ўхшашлик билан тавсифланади ва яқин (ёки деярли бир хил) ва тузилиш жиҳатидан ўхшаш аналогларга бўлинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Параметрик аналоглар асосий ишлаб чиқариш ва фойдаланиш кўрсаткичлари (ишлаб чиқариш қуввати, оғирлик, габаритлар ва бошқалар) бўйича ўхшашлик билан тавсифланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Машиналар, ускуналар ва транспорт воситаларини аналог билан тўғридан-тўғри солиштириш усули билан баҳолашда база сифатида параметрлари қиймат жиҳатидан баҳоланаётган объектга мумкин қадар яқин бўлган яқин (деярли бир хил) аналогларни танлаш лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Аналогларни танлашда баҳолаш объекти билан айни бир ишлаб чиқарувчи томонидан ва айни бир мамлакатда ишлаб чиқарилган машиналар, ускуналар ва транспорт воситаларининг бирликларига устунлик берилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
77. Аналогларни реализация қилиш нархларига тегишли тузатишлар, чунончи: сотув шартларидаги фарқларга кўра нархларга тузатиш (тижорат тузатиши); техник жиҳатдан қиёсийликка тузатиш (техник тузатиш) киритилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Тижорат тузатиши:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Цкор = Ц + y * (Мб – Мн), y = (P1 – P2) / (N1 – N2), бу ерда:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Цкор — тузатиш киритиш йўли билан тузатилган нарх;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ц — бошланғич нарх;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
y — параметр бирлиги «нархи», яъни параметр унинг ўлчаш бирлигига нисбатан ўзгарганида нарх қанча пул бирлигига ўзгаришини кўрсатувчи қиймат;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Мб — баҳолаш объектининг конструктив-функционал параметри (қувват, унумдорлик ва ҳ.к.) кўрсаткичи;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Мн — танланган аналогнинг конструктив-функционал параметри (қувват, унумдорлик ва ҳ.к.) кўрсаткичи;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Р1, Р2 — аналогларнинг нархлари;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
N1, N2 — аналогларнинг нархни шакллантирувчи параметрлари.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Техник тузатиш:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Рб = Рн * (Мб / Мн) х , х = log (P1 / P2) / log (N1 / N2) , бу ерда:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Рб — баҳолаш объектининг қиймати;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Рн — аналог объектининг сотув нархи;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
х — баҳолаш объекти қийматининг объект параметрлари қийматларига боғлиқлигини тавсифловчи даража коэффициенти (нархнинг тўхташ коэффициенти).
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Даража коэффициентини аниқлашда бир нечта аналоглардан (камида уч хил аналогдан) фойдаланиш тавсия этилади. Коэффициентнинг якуний қийматини ўртача кўрсаткич сифатида аниқлаш мумкин.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Аналогнинг сотув санаси баҳолаш санаси билан мос келмаган ҳолда, аналог қиймати баҳолаш санасига келтирилиши лозим. Аналог қийматини келтириш машиналар, ускуналар ва транспорт воситаларининг тегишли мансублигига кўра Ўзбекистон Республикаси Давлат статистика қўмитаси маълумотлари бўйича асосий фондлар қиймати қимматлашиши коэффициентларини қўллаш йўли билан амалга оширилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
78. Машиналар, ускуналар ва транспорт воситаларини аналог билан тўғридан-тўғри солиштириш усули билан баҳолашда, агар аналоглар баҳолаш объектини баҳолаш амалга оширилаётган ҳудуддан (мамлакатдан) ташқарида жойлашган бўлса, танланган аналоглар қийматига ҳам тузатиш киритилиши лозим. Бу ҳолда аналог қийматига транспорт ва божхонада расмийлаштириш харажатларини киритиш талаб этилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Танланган аналогларнинг қиймат кўрсаткичларига бошқа тавсифлар бўйича ҳам тузатишлар киритилиши мумкин, агар мазкур тавсифлар аналоглар қийматига сезиларли даражада таъсир кўрсатадиган бўлса.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
79. Бошқа турдаги кўчар мулк (интеллектуал мулк объектлари, акциялар, улушлар, пайлар, машиналар ва ускуналар, шунингдек, транспорт воситаларидан ташқари) қиёсий ёндашув усуллари билан баҳоланмайди.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
3 §. Харажат ёндашуви
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
80. Харажат (мулкий) ёндашуви баҳолаш объекти қийматига қилинган харажатлар нуқтаи назаридан ёндашади ва хусусийлаштириш мақсадида мулкни баҳолашда соф активлар усули ёрдамида амалга оширилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
81. Айрим ҳолларда баҳолаш объектини харажат ёндашуви билан баҳолашда тугатиш қиймати усулидан фойдаланилиши мумкин. Тугатиш қиймати баҳолаш объектининг бозор қийматидан тугатиш учун қилинган тўғридан-тўғри харажатларни (шу жумладан шошилинч ва мажбурий сотиш бўйича вақт омилини) айириш йўли билан аниқланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Корхона (акциялар, улушлар, пайлар)ни баҳолаш
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
82. Корхона (акциялар, улушлар, пайлар)ни баҳолашда соф активлар усули, корхона активлари ва мажбуриятларининг баланс қиймати уларнинг бозор қийматига мос келмаслиги мумкин бўлгани туфайли, бухгалтерия балансининг айрим моддаларини бозор қиймати даражасигача тузатиш киритиш йўли билан амалга оширилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
83. Корхона қийматини ҳисоблашнинг базавий формуласи:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Хусусий капитал = активлар – мажбуриятлар
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
84. Корхона (акциялар, улушлар, пайлар)ни соф активлар усули билан баҳолашда активларнинг бир қисми бозор қиймати бўйича олинади, активларнинг қолган қисми ва мажбуриятлар баланс қиймати бўйича олинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ҳар бир актив ва мажбурият қиймати активлар — пассивларнинг ҳар бир туркуми учун алоҳида-алоҳида аниқланади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Соф активлар қийматини ҳисоблаш
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Т/б‎ Кўрсаткич ‎ Баланс бўйича кўрсаткич қиймати‎ Тузатилган баланс бўйича кўрсаткич қиймати ‎
I. Активлар‎

Кўрсаткичларнинг қийматлари охирги ҳисобот санасидаги (баҳолаш санасидаги) корхона балансидан кўчириб олинади ‎‏

Баҳо кўрсаткичларнинг қийматларини баҳоловчи аниқлайди. Олинадиган қийматлар балансда кўрсатилган қийматларга мос келиши ҳам, улардан анча фарқ қилиши ҳам мумкин ‎‏

1.‎ Асосий воситалар‎
шу жумладан балансда ҳисобга олинмаган асосий воситалар (алоҳида сатрда кўрсатилади)‎
2.‎ Номоддий активлар**
3.‎ Узоқ муддатли инвестициялар‎
4.‎ Ўрнатилиши лозим бўлган ускуналар (ўрнатилмаган ускуналар)‎
5.‎ Капитал қўйилмалар (тугалланмаган қурилиш)‎
6.‎ Ер участкасидан фойдаланиш ҳуқуқлари‎
7.‎ Узоқ муддатли дебиторлик қарзлари*
8.‎ Узоқ муддатли кечиктирилган харажатлар*‎
9.‎ Товар-моддий захираларга тегишли бўлган инвентарлар ва хўжалик буюмлари‎
10.‎ Товар-моддий захиралар (инвентарь ва хўжалик буюмларини ҳисобга олмаганда)*
11.‎ Бошқа жорий активлар*‎
12.‎ Жами активлар‎
II. Пассивлар‎
13.‎ Узоқ муддатли мажбуриятлар*‎
14.‎ Жорий мажбуриятлар*
15.‎ Жами пассивлар‎
16.‎ Соф активларнинг қийматлари (12-сатр — 15-сатр) ‎
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
* Баланс қиймати бўйича ҳисоблашда иштирок этадиган активлар ва мажбуриятлар, бундан 8-сон МБМСнинг 52-банди «ж» кичик бандига мувофиқ инобатга олиниши шарт бўлган кечиктирилган харажатлар ва даромадлар мустасно.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
** Номоддий активлар баланс қиймати бўйича баҳолашда иштирок этади, бундан интеллектуал мулк объектлари мустасно.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Корхона балансида акс эттирилган, хусусийлаштириш (сотиб олиш) пайтида гудвилл сифатида корхона хусусий капиталининг баланс қиймати ва баҳолаш қиймати ўртасидаги фарқ тарзида юзага келган номоддий активлар баҳолашга киритилмайди.
(изоҳ Ўзбекистон Республикаси Хусусийлаштирилган корхоналарга кўмаклашиш ва рақобатни ривожлантириш давлат қўмитасининг 2017 йил 16 майдаги 01/27-26/06-сонли (рўйхат рақами 2025-2, 19.05.2017 й.) қарори таҳририда — ЎР ҚҲТ, 2017 й., 20-сон, 375-модда. 2017 йилнинг 1 июлдан бошлаб кучга киради)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
85. Баҳолаш объектини хусусийлаштириш мақсадида баҳолашда соф активлар усулидан фойдаланилганда корхона активларининг ҳисобланган қиймати баланс бўйича акс эттирилган кўрсаткичдан паст бўлмаслиги керак. Активларнинг ҳисобланган (бозор) қиймати активларнинг баланс (қолдиқ) қийматидан паст бўлган ҳолда баҳолаш вақтида асос сифатида активларнинг баланс (қолдиқ) қиймати олинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Соф активлар усули билан корхонани баҳолаш натижасида ликвид корхона ёки корхонадаги назоратли (75 фоиздан ортиқ) ликвидли улуш қиймати олинади. Агар 75 фоиздан кам бўлган улуш баҳоланаётган бўлса, у ҳолда етишмаётган назорат қилиш ҳуқуқига нисбатан чегирма қилиш зарур бўлади. Тузатиш қуйидаги тарзда ҳисобланадиган назорат элементлари йўқлиги чегирмасини қўллаш йўли билан киритилади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Баҳоланаётган пакет миқдори, %

Назорат элементлари йўқлигига чегирма, %

100 дан 75 гача +1 акция

0

75 дан 50 гача +1 акция

5

50 дан 25 гача +1 акция

10

25 дан 10 гача +1 акция

15

10 дан ва камроқ

20

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Бунда чегирма қўллангандан кейин баҳоланаётган улушнинг қиймати хусусий капиталнинг тегишли улушининг баланс қийматидан кам бўлиши мумкин эмас.
(85-банд Ўзбекистон Республикаси Хусусийлаштирилган корхоналарга кўмаклашиш ва рақобатни ривожлантириш давлат қўмитасининг 2017 йил 16 майдаги 01/27-26/06-сонли (рўйхат рақами 2025-2, 19.05.2017 й.) қарорига асосан хатбошилар билан тўлдирилган — ЎР ҚҲТ, 2017 й., 20-сон, 375-модда. 2017 йилнинг 1 июлдан бошлаб кучга киради)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
86. Асосий воситалар қийматини баҳолаш уларнинг ҳақиқий ҳолатидан келиб чиқиб асосий воситаларнинг ҳар бир бирлиги учун алоҳида-алоҳида амалга оширилади ва кейинчалик уларнинг қиймати баҳолаш ҳақидаги ҳисоботда акс эттирилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Асосий воситалар қийматини баҳолаш жараёнида баҳоловчи балансда ҳисобга қўйилмаган асосий воситалар бўйича ахборотни баҳолаш тўғрисидаги ҳисоботда алоҳида акс эттиради.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Корхонада чет эл валютасига харид қилинган асосий воситалар мавжуд бўлса, баҳоловчи мазкур харажатларни улардан ҳисоблашларда фойдаланишнинг мақсадга мувофиқлиги нуқтаи назаридан ўрганиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Кўчмас мулк (бинолар, иншоотлар) қийматини баҳолаш
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
87. Кўчмас мулк қийматини баҳолаш қуйидаги тартибда амалга оширилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Кўчмас мулкнинг тикланиш қиймати лойиҳа-смета ҳужжатларига биноан аниқланади. Лойиҳа-смета ҳужжатлари мавжуд бўлмаса, кўчмас мулк тикланиш қийматининг йириклаштирилган кўрсаткичларидан фойдаланишга йўл қўйилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Кўчмас мулкнинг тикланиш қиймати амалдаги нархлардаги смета қиймати асосида давлат қабули ҳужжатларида (давлат қабули ҳужжатлари бўлмаганда кўчмас мулкнинг лойиҳа-смета ҳужжатлари бўйича қиймати тўғрисидаги маълумотлардан фойдаланишга йўл қўйилади) белгиланган кўчмас мулк қийматига нисбатан тегишли нархларнинг қимматлашиш индексларини қўллаш йўли билан аниқланади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Cд.с.с. = Cc * Iсмр * I1 * I2 * I3 * … *Iy
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бу ерда:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Сд.с.с. — кўчмас мулкнинг амалдаги нархлардаги тикланиш қиймати;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Cс — кўчмас мулкнинг лойиҳа-смета ҳужжатлари бўйича қурилиш смета қиймати;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Iсмр — қурилиш-монтаж ишлари қийматининг қимматлашиш индекси;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
I1,I2,I3, … Iy — нархларнинг қимматлашиш индекслари.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Тикланиш қийматининг йириклаштирилган кўрсаткичлари асосида кўчмас мулкнинг тикланиш қиймати қуйидаги тартибда аниқланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Кўчмас мулкнинг тикланиш қиймати қуйидаги формула бўйича аниқланади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
С в.с. = S * Сс.е. * К1 * К2 * К3 * … Кy * Iсмр * I1 * I2 * I3 * … Iу
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бу ерда:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
С в.с. — кўчмас мулк объектининг тикланиш қиймати;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
S — кўчмас мулк объектининг ўлчов бирлиги (ҳажм, юза, погон метри ва ҳ.к.);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Сс.е. — тикланиш қийматининг йириклаштирилган кўрсаткичи;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
К1, К2, К3, … Ку — тузатиш коэффициентлари (капиталлик гуруҳи, ҳудуднинг зилзилабардошлиги, ҳудудий коэффициент ва ҳ.к.);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Iсмр — қурилиш-монтаж ишлари қийматининг қимматлашиш индекси;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
I1,I2,I3, … Iy — нархларнинг қимматлашиш индекслари.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Қурилиш-монтаж ишлари қийматининг қимматлашиш индекси 1991 йил нархларида белгиланган қурилиш смета қийматига нисбатан қўлланилади. Жорий нархлар асосида аниқланган кўчмас мулкнинг смета қийматига нисбатан қурилиш-монтаж ишларининг қимматлашиш индекси қўлланилмайди.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Кўчмас мулкнинг тикланиш қийматига кўчмас мулк тикланиш қийматининг жорий нархлардаги 10 фоизи миқдоридаги тадбиркорлик фойдаси суммаси қўшилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Янги аниқланган кўчмас мулк ва қурилиши тугалланмаган объектларни баҳолаш худди шундай тартибда амалга оширилади.
(87-банд Ўзбекистон Республикаси Хусусийлаштирилган корхоналарга кўмаклашиш ва рақобатни ривожлантириш давлат қўмитасининг 2017 йил 16 майдаги 01/27-26/06-сонли (рўйхат рақами 2025-2, 19.05.2017 й.) қарори таҳририда — ЎР ҚҲТ, 2017 й., 20-сон, 375-модда. 2017 йилнинг 1 июлдан бошлаб кучга киради)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
88. Кўчмас мулкнинг умумий эскириши жисмоний, функционал ва ташқи эскириш кўрсаткичлари йиғиндиси сифатида аниқланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Эскириш фоиз ва қиймат ҳисобида ўлчанади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
89. Жисмоний эскириш кўчмас мулк алоҳида конструктив элементлари эскириш кўрсаткичларининг йиғиндиси сифатида аниқланади ва қуйидаги формула бўйича ҳисобланади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бу ерда:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Иi — i-чи конструктив элементнинг жисмоний эскириши, % ҳисобида;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ki — кўчмас мулк умумий массасида i-чи конструктив элемент улуши;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
i — конструктив элементлар сони.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ҳар бир конструктив элементнинг жисмоний эскириши ҳажмини баҳоловчи уларнинг ҳақиқий ҳолатига қараб қурилиш нормаларига мувофиқ (кўздан кечириш жараёнида) аниқлайди.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
90. Функционал эскириш бартараф этиладиган ва бартараф этилмайдиган бўлади. Бартараф этиладиган функционал эскириш:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
илгари мавжуд бўлмаган янги элементни қўшишни талаб этадиган камчиликлар;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
эски элементни янгига алмаштиришни ёки замонавийлаштиришни талаб этадиган камчиликлар;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ўта такомиллаштиришлар (ортиқча қиймат) билан белгиланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Бартараф этилмайдиган функционал эскиришга бирон-бир элемент нуқсони ёки ўта такомиллаштиришлар сабаб бўлиши мумкин.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Илгари мавжуд бўлмаган янги элементни қўшишни талаб этадиган камчиликлар ушбу элементларни қўшиш, шу жумладан уларни ўрнатиш қиймати билан ўлчанади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Эски элементни янгига алмаштиришни ёки замонавийлаштиришни талаб этадиган камчиликлар мавжуд элементларнинг уларнинг жисмоний эскириши ҳисобга олинган қиймати, минус материалларни қайтариш қиймати (сотиш), плюс мавжуд элементларни демонтаж қилиш қиймати ва плюс янги элементларни ўрнатиш қиймати сифатида ўлчанади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Кўчмас мулк объектида бор бўлган ва мавжудлиги ҳозирги вақтда замонавий фойдаланиш стандартларига мос келмайдиган элементлар ўта такомиллаштиришлар ҳисобланади. Улар ўта такомиллаштиришлар позицияларининг жорий тикланиш қиймати, минус жисмоний эскириш, плюс демонтаж қиймати ва минус материалларни қайтариш қиймати, агар у мавжуд бўлса (ёки тугатиш қиймати) сифатида ўлчанади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Бартараф этилмайдиган функционал эскириш ижара ҳақидаги йўқотишлар суммасини ёки кўчмас мулк объектини лозим даражада сақлаш учун ортиқча эксплуатацион харажатлар суммасини капиталлаштириш йўли билан аниқланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
91. Ташқи эскиришни аниқлаш ижара ҳақидаги йўқотишларни капиталлаштириш йўли билан ёки жуфт сотувлар усули ёрдамида амалга оширилиши мумкин.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ташқи эскиришни ижара ҳақидаги йўқотишларни капиталлаштириш йўли билан аниқлаш бартараф этилмайдиган функционал эскиришни ҳисоблаш тартиби билан бир хил.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ташқи эскириш жуфт сотувлар усули билан қуйидаги формула бўйича аниқланади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ивнеш. = [(Абел. – Ас) – Р – Сзем.] / Ас, бу ерда:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Абел. — баҳолаш объектининг ташқи эскириш белгилари мавжуд бўлмаган аналоги;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ас — баҳолаш объектининг ташқи эскириш белгилари мавжуд бўлган аналоги;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Р — ўхшаш объектларнинг жисмоний ва бошқа фарқларидаги тафовут;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Сзем. — ер участкаси қиймати.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
92. Умумий эскириш қуйидаги формула ёрдамида аниқланади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ис = 1 – (1 – Ифиз. / Свост.) * (1 – Ифунк. / Свост.) * (1 – Ивнеш. / Свост.), бу ерда:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ис — умумий эскириш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ифиз. — жисмоний эскириш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ифунк. — функционал эскириш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ивнеш. — ташқи (иқтисодий) эскириш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Свост. — кўчмас мулк объектининг тиклаш қиймати.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Кўчмас мулк объектини хусусийлаштириш мақсадида баҳолашда, агар ҳисобланган умумий эскириш 70 фоиздан ортиқ бўлса, эскиришнинг базавий кўрсаткичи сифатида 70 фоиз олинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
93. Кўчмас мулк қийматини лойиҳа-смета ҳужжатларига ёки йириклаштирилган нормативларга мувофиқ ҳисоблаш баланс (қолдиқ) қийматидан паст натижа берган ҳолда, баланс (қолдиқ) қийматга Ҳукумат қарори бўйича сўнгги қайта баҳолаш санасидан бошлаб нархларнинг қимматлашиш индексини қўллаш йўли билан амалга оширилган қийматнинг ҳисоби асос сифатида олинади.
(93-банд Ўзбекистон Республикаси Хусусийлаштирилган корхоналарга кўмаклашиш ва рақобатни ривожлантириш давлат қўмитасининг 2017 йил 16 майдаги 01/27-26/06-сонли (рўйхат рақами 2025-2, 19.05.2017 й.) қарори таҳририда — ЎР ҚҲТ, 2017 й., 20-сон, 375-модда. 2017 йилнинг 1 июлдан бошлаб кучга киради)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ер участкасидан фойдаланиш ҳуқуқлари қийматини баҳолаш
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
94. Ер участкасидан фойдаланиш ҳуқуқлари қийматини баҳолаш у корхона балансида ҳисобга қўйилган ёки қўйилмаганидан қатъи назар, ҳуқуқни тасдиқловчи ҳужжатларга мувофиқ амалга оширилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ер участкасидан фойдаланиш ҳуқуқлари қиймати баҳолаш тўғрисидаги ҳисоботда алоҳида сатр билан кўрсатилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ер участкасидан фойдаланиш ҳуқуқлари қийматини баҳолаш, баҳолаш санасидаги ер солиғига тенг бўлган ер рентаси ставкасини капиталлаштириш йўли билан амалга оширилади. Бунда капиталлаштириш ставкаси Ўзбекистон Республикаси Марказий банкининг қайта молиялаштириш ставкасига тенг қилиб белгиланади.
(94-банднинг учинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Хусусийлаштирилган корхоналарга кўмаклашиш ва рақобатни ривожлантириш давлат қўмитасининг 2017 йил 16 майдаги 01/27-26/06-сонли (рўйхат рақами 2025-2, 19.05.2017 й.) қарори таҳририда — ЎР ҚҲТ, 2017 й., 20-сон, 375-модда. 2017 йилнинг 1 июлдан бошлаб кучга киради)
Олдинги таҳрирга қаранг.
(94-банднинг тўртинчи — олтинчи хатбошилари Ўзбекистон Республикаси Хусусийлаштирилган корхоналарга кўмаклашиш ва рақобатни ривожлантириш давлат қўмитасининг 2017 йил 16 майдаги 01/27-26/06-сонли (рўйхат рақами 2025-2, 19.05.2017 й.) қарорига асосан чиқарилган — ЎР ҚҲТ, 2017 й., 20-сон, 375-модда. 2017 йилнинг 1 июлдан бошлаб кучга киради)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Баҳолашнинг мазкур тартиби ер участкасидан фойдаланиш ҳуқуқлари баҳолашнинг якка тартибдаги объектлари ҳисобланганда, шунингдек ер участкаларидан қишлоқ хўжалик мақсадларида фойдаланилган ҳолларда қўлланилмайди.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Машиналар, ускуналар ва транспорт воситаларини баҳолаш
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
95. Машиналар ва ускуналарни баҳолаш баҳолаш объектининг аниқ нусхасини яратиш ёки уни ўхшашига алмаштириш харажатларининг жисмоний эскириш чегириб ташланган холда ҳисоблашга асосланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Тикланиш қийматини аниқлашда барча сарфлар, шу жумладан транспорт харажатлари ҳамда монтаж ва созлаш-ишга тушириш ишлари учун харажатлар ҳисобга олинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Транспорт харажатлари амалда қилинган сарфларга кўра олинади. Монтаж ва созлаш-ишга тушириш ишлари учун харажатлар тикланиш қийматининг 10 фоизи миқдорида олинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Машина ва ускуналар импорт аналоглар қийматидан фойдаланилган ҳолда баҳоланган тақдирда, Ўзбекистон Республикаси ташқи иқтисодий фаолиятининг Товар номенклатураси бўйича қонун ҳужжатларида белгиланган божхона божлари, солиқ ва бошқа тўловлар инобатга олинади.
(95-банд Ўзбекистон Республикаси Хусусийлаштирилган корхоналарга кўмаклашиш ва рақобатни ривожлантириш давлат қўмитасининг 2017 йил 16 майдаги 01/27-26/06-сонли (рўйхат рақами 2025-2, 19.05.2017 й.) қарорига асосан хатбоши билан тўлдирилган — ЎР ҚҲТ, 2017 й., 20-сон, 375-модда. 2017 йилнинг 1 июлдан бошлаб кучга киради)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
96. Машиналар ва ускуналар қийматини ҳисоблаш қуйидаги кетма-кетликда амалга оширилади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
а) тикланиш қийматини ёки алмаштириш қийматини аниқлаш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
б) жисмоний эскиришни аниқлаш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
в) бозор қийматини ҳисоблаш.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Тиклаш қиймати қуйидаги методларнинг бири ёрдамида ҳисобланади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
турдош объект нархи бўйича ҳисоблаш усули;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
элементма-элемент ҳисоблаш усули;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
индекс усули.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Бунда, турдош машиналар ва ускуналар бўйича умумий метод қўлланилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
97. Бир хил (янги) машиналар ва ускуналарни реализация қилиш нархи маълум бўлган ҳолларда уларнинг тикланиш қийматини аниқлашда мазкур ахборот базавий ахборот сифатида олинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
98. Турдош объект нархи бўйича ҳисоблаш усулидан фойдаланишни баҳоловчи қуйидаги кетма-кетликда амалга оширади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ишлаб чиқариш технологияси, ишлатилган материаллар ва тузилишига кўра ўхшаш, нархи маълум бўлган турдош объект танланади;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
турдош объектнинг ишлаб чиқариш таннархи қуйидаги формула бўйича аниқланади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бу ерда:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Сп.од — турдош объектни ишлаб чиқариш таннархи;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Цод — турдош объект нархи;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ндс — қўшилган қиймат солиғи ставкаси (коэффициент сифатида қўлланилади);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Нпр — фойда солиғи ставкаси (коэффициент сифатида қўлланилади);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Кр — маҳсулотнинг рентабеллик кўрсаткичи.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Талаб катта бўлган маҳсулотлар учун рентабеллик кўрсаткичи 0,25—0,35 оралиғида, талаб даражаси ўртача бўлган маҳсулотлар учун 0,1—0,25 оралиғида, паст рентабелли маҳсулотлар учун 0,05—0,1 оралиғида олинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Турдош объект таннархига объектлар массасидаги фарқларни ҳисобга олувчи тузатишлар киритилади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бу ерда:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Сп — турдош объектни ишлаб чиқариш таннархи;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Gо — баҳолаш объекти конструкциясининг массаси;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Gтур. — турдош объект конструкциясининг массаси.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Баҳолаш объектининг тикланиш қиймати қуйидаги формула бўйича аниқланади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бу ерда:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Sв — баҳолаш объектининг тикланиш қиймати. Талаб мавжуд бўлмаган машиналар ва ускуналар баҳоланаётган бўлса, уларнинг қиймати таннарх даражасида олинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
99. Турдош объектларнинг миқдор ва сифат тавсифларини ҳисобга олувчи тузатишларни киритиш (зарур ҳолларда) қиёсий ёндашув билан ҳисоблашда аналог нархига киритиладиган тузатишни ҳисоблаш билан бир хил тартибда амалга оширилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
100. Элементма-элемент ҳисоблаш усули баҳолаш объекти алоҳида тугалланган узеллар (блоклар)дан иборат бўлган, йиғиш мутахассислар аралашувини талаб этмайдиган ҳолларда қўлланилади. Объект қиймати узелларни харид қилиш, транспортда ташиш ва фойдани ҳисобга олган холда йиғиш харажатлари, шунингдек, солиқ ва бож тўловлари ва йиғимлари билан боғлиқ харажатлар йиғиндиси сифатида аниқланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Мазкур усулдан фойдаланилганда:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
баҳолаш объектининг бутловчи узеллари ва агрегатлари рўйхати тузилади;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бутловчилар нархига доир ахборот йиғилади;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
баҳолаш объектининг тикланиш қиймати қуйидаги формула бўйича аниқланади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Cп = Цэл+В, бу ерда:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Сп — объектнинг тикланиш қиймати;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Цэл — бутловчи узеллари ёки агрегатлар харид қилиш учун харажатлар суммаси;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
В — бошқа харажатлар (транспортда ташиш, йиғиш, турли йиғимлар).
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
101. Индекс усули қўлланилганда баҳолаш объектининг бошланғич баланс қийматини жорий нархларга келтириш Ҳукумат қарори бўйича асосий фондларни сўнгги қайта баҳолаш санасидан бошлаб Ўзбекистон Республикаси Давлат статистика қўмитаси маълумотлари бўйича асосий фондлар қиймати қимматлашиши коэффициентларини қўллаш йўли билан амалга оширилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Баҳолаш объекти (бутловчи узеллари, компонентлар ва бошқалар)нинг таннархини шакллантирувчи харажатларни индексация қилиш амалга оширилиши мумкин.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
102. Машиналар ва ускуналарни хусусийлаштириш мақсадида баҳолашда баҳолаш объектларининг жисмоний эскириши жадвалда келтирилган кўрсаткичларга мувофиқ эксперт йўли тарзда билан аниқланади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ҳолатнинг баҳоси‎ Техник ҳолат тавсифи‎ Эскириш‎
Янги‎ Янги (шу жумладан ўрнатилган, лекин фойдаланишга киритилмаган), аъло ҳолатда.‎ 5% гача‎
Жуда яхши‎ Носозликларсиз ишлаётган, оз муддат фойдаланилган, нуқсонлар ва носозликлар аниқланмаган ускуна‎. 5%—20%‎
Яхши‎ Иш қобилиятини чекламайдиган кичик фойдаланиш нуқсонларига эга бўлган ускуна. Капитал таъмирлашдан чиққан, яхши ҳолатдаги ускуна‎. 20%— 50%‎
Қониқарли‎ Қониқарли ҳолатдаги ускуна. Иш режимларини танлашда таъмирлашлар орасида хизматлар кўрсатиш ёки жорий таъмирлаш вақтида бартараф этиладиган баъзи бир чеклашлар бўлиши мумкин‎. 35%—50%‎
Шартли равишда яроқли‎ Ускуна ишида бартараф этиш учун режадан ташқари таъмирлашлар ўтказиш талаб этиладиган носозликлар кузатилади. Иш режимларини танлаш ва энг катта юкланишларга чеклашлар бор. Асосий қисмларини жиддий таъмирлаш ёки алмаштириш талаб этилади‎. 50%—75%‎
Қониқарсиз‎ Тез-тез бузилиб турадиган, асосий узелларни капитал таъмирлашни талаб этадиган, ёмон ҳолатдаги ускуна‎. 75%—90%‎
Фойдаланиш учун яроқсиз‎ Асосий йўналиши бўйича фойдаланишга яроқсиз бўлган ускуна. Ҳали ишлаётган асосий материаллар қиймати бўйича сотишдан бошқа ақлга мувофиқ имкониятлар йўқ. 90% дан ортиқ‎
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
103. Транспорт воситалари қийматини хусусийлаштириш мақсадида баҳолаш ҳам шу тартибда амалга оширилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Транспорт воситалари қийматини баҳолашда баҳолаш объектининг эскиришини транспорт воситалари улардан фойдаланишга топширилган вақтдан бошлаб (транспорт воситаси капитал таъмирланган ёки асосий агрегатлар ва узеллар алмаштирилган ҳолларда — капитал таъмирлаш ўтказилган вақтдан бошлаб) босиб ўтган масофасидан келиб чиқиб аниқлашга йўл қўйилади. Бунда эскириш кўрсаткичи қуйидаги формула бўйича аниқланади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
И — эскириш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Пф — баҳолаш санасида транспорт воситасининг ҳақиқий йўл босиши (ёки ёши, хизмат муддати), км ёки йил (мото-соат) ҳисобида;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Пн — транспорт воситасининг ҳисобдан чиқарилгунгача бўлган (капитал таъмирлангунгача) вақтга қадар норматив йўл босиши (ёки ёши, хизмат муддати), км ёки йил (мото-соат) ҳисобида.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Транспорт воситалари қийматини мазкур услубий кўрсатмаларга асосан баҳолаш услубиёти фақат ер усти транспорт воситалари қийматини баҳолаш учун қўлланилиши мумкин. Бошқа турдаги (учувчи (ҳаво), сув) транспорт воситаларини баҳолаш учун махсус услубиётлардан фойдаланилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Транспорт воситаларининг импорт аналоглари қийматидан фойдаланилган ҳолда баҳоланган тақдирда, Ўзбекистон Республикаси ташқи иқтисодий фаолиятининг Товар номенклатураси бўйича қонун ҳужжатларида белгиланган божхона божлари, солиқ ва бошқа тўловлар инобатга олинади.
(103-банд Ўзбекистон Республикаси Хусусийлаштирилган корхоналарга кўмаклашиш ва рақобатни ривожлантириш давлат қўмитасининг 2017 йил 16 майдаги 01/27-26/06-сонли (рўйхат рақами 2025-2, 19.05.2017 й.) қарорига асосан хатбоши билан тўлдирилган — ЎР ҚҲТ, 2017 й., 20-сон, 375-модда. 2017 йилнинг 1 июлдан бошлаб кучга киради)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Бошқа асосий воситалар, инвентарь ва хўжалик буюмлари қийматини баҳолаш
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
104. Асбоблар, ишлаб чиқариш ва хўжалик инвентари (мебелсиз), ишчи ва маҳсулдор ҳайвонлар, кўп йиллик ўсимликлар, кутубхона фондлари ва бошқа асосий воситалар қийматини баҳолаш уларнинг бошланғич баланс қийматини жорий бозор нархларига (ишлаб чиқарувчи заводлар, прайс-варақлар, прейскурантлар нархларига ва бошқаларга) мувофиқ бўлгунгача қайта баҳолаш йўли билан ёки Ҳукумат қарори бўйича асосий фондларни сўнгги қайта баҳолаш санасидан бошлаб Ўзбекистон Республикаси Давлат статистика қўмитаси маълумотлари бўйича асосий фондлар қийматининг қимматлашиши коэффициентларини тегишли тоифа бўйича қўллаш йўли билан амалга оширилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ушбу асосий воситаларнинг эскириши уларнинг ҳақиқий ҳолатидан келиб чиқиб эксперт йўли билан ёки бухгалтерия ҳисоби нормаларига мувофиқ аниқланади. «Маҳсулдор ҳайвонлар» ва «Кутубхона фондлари» гуруҳлари бўйича эскириш ҳисобланмайди.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
105. Товар-моддий захираларга мансуб бўлган инвентарь ва хўжалик буюмларининг қиймати баланс қиймати бўйича қабул қилинади.
(105-банд Ўзбекистон Республикаси Хусусийлаштирилган корхоналарга кўмаклашиш ва рақобатни ривожлантириш давлат қўмитасининг 2017 йил 16 майдаги 01/27-26/06-сонли (рўйхат рақами 2025-2, 19.05.2017 й.) қарори таҳририда — ЎР ҚҲТ, 2017 й., 20-сон, 375-модда. 2017 йилнинг 1 июлдан бошлаб кучга киради)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
106. Баҳоланаётган корхонага тегишли фойдаланишда бўлган, балансдан ташқари ҳисобда турган хўжалик инвентари балансдан ташқари ҳисобида кўрсатилган қиймати бўйича 50 фоиз эскиришни айириб ташлаган ҳолда баҳоланади.
(106-банд Ўзбекистон Республикаси Хусусийлаштирилган корхоналарга кўмаклашиш ва рақобатни ривожлантириш давлат қўмитасининг 2017 йил 16 майдаги 01/27-26/06-сонли (рўйхат рақами 2025-2, 19.05.2017 й.) қарори таҳририда — ЎР ҚҲТ, 2017 й., 20-сон, 375-модда. 2017 йилнинг 1 июлдан бошлаб кучга киради)
Олдинги таҳрирга қаранг.
(107-банд Ўзбекистон Республикаси Хусусийлаштирилган корхоналарга кўмаклашиш ва рақобатни ривожлантириш давлат қўмитасининг 2017 йил 16 майдаги 01/27-26/06-сонли (рўйхат рақами 2025-2, 19.05.2017 й.) қарорига асосан ўз кучини йўқотган — ЎР ҚҲТ, 2017 й., 20-сон, 375-модда. 2017 йилнинг 1 июлдан бошлаб кучга киради)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Узоқ муддатли молиявий қўйилмалар қийматини баҳолаш
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
108. Баҳоланаётган корхонада қимматли қоғозлар (акциялар), масъулияти чекланган ва қўшимча масъулиятли (шу жумладан хорижий) жамиятларнинг устав капиталидаги улушлар, мулкий пайлар, шўъба ва тобе хўжалик жамиятлари сифатидаги узоқ муддатли молиявий қўйилмалар (инвестициялар), бошқа узоқ муддатли инвестициялар мавжуд бўлса, баҳоловчи уларни баҳолаши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1081. Фонд биржасининг биржа котировкаси варағига киритилган қимматли қоғозларнинг қиймати тегишли қимматли қоғозлар биржа котировкаси варағига киритилган фонд биржасидан қимматли қоғозларнинг котировкасини сўраб олиш (ёхуд очиқ фойдаланишда бўлган бошқа манбалардан фойдаланиш) йўли билан белгиланади ва қонун ҳужжатларига мувофиқ котировка қилинади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Агар қимматли қоғозлар фонд биржасининг биржа котировкаси варағига киритилмаган бўлса, баҳолаш мазкур услубий кўрсатмаларининг 109 – 112-бандларига мувофиқ амалга оширилади.
(1081-банд Ўзбекистон Республикаси Хусусийлаштирилган корхоналарга кўмаклашиш ва рақобатни ривожлантириш давлат қўмитасининг 2017 йил 16 майдаги 01/27-26/06-сонли (рўйхат рақами 2025-2, 19.05.2017 й.) қарорига асосан киритилган — ЎР ҚҲТ, 2017 й., 20-сон, 375-модда. 2017 йилнинг 1 июлдан бошлаб кучга киради)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
109. Миқдори 75 фоиз ва ундан кам бўлган акциялар пакетлари қийматини баҳолаш қуйидаги услублардан бири билан амалга оширилади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
эгаларига дивидендлар кўринишида (нақд, нақдсиз шаклда ёки акциялар кўринишида) даромад келтирадиган акциялар пакетларини баҳолаш баҳолаш санасидаги Ўзбекистон Республикаси Марказий банкининг қайта молиялаштириш ставкаси бўйича охирги уч йил учун дивидендлар кўринишидаги ўртача йиллик даромадни капиталлаштириш йўли билан амалга оширилади;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
адекват даромад келтирмайдиган акциялар пакетлари қийматини баҳолаш қуйидаги ҳисоблаш формуласига биноан хусусий капитал миқдоридан келиб чиқиб амалга оширилади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Сак = Бин * Сск / Суф * (1-Кконтр)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бу ерда:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Сак — акциялар пакетининг ҳисобланган қиймати;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Бин — акциялар пакетининг баланс қиймати;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Сск — баланс бўйича хусусий капиталнинг миқдори (хусусий маблағлар манбалари);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Суф — баланс бўйича устав капитали миқдори;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Кконтр — назорат коэффициенти.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Акцияларнинг қийматини ҳисоблашда баҳоланаётган акциялар пакетининг назорат даражасини инобатга олиш зарур. Назорат элементлари йўқлиги чегирмаси мазкур услубий кўрсатмаларнинг 34-бандига биноан ҳисобланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Акциялар пакетларининг якуний қиймати сифатида қийматнинг энг кўп миқдорини берувчи ҳисоб-китоблар қабул қилинади. Бунда акциялар пакетлари қийматининг баҳоси баланс қиймати кўрсаткичидан кам бўлиши мумкин эмас.
(109-банд Ўзбекистон Республикаси Хусусийлаштирилган корхоналарга кўмаклашиш ва рақобатни ривожлантириш давлат қўмитасининг 2017 йил 16 майдаги 01/27-26/06-сонли (рўйхат рақами 2025-2, 19.05.2017 й.) қарори таҳририда — ЎР ҚҲТ, 2017 й., 20-сон, 375-модда. 2017 йилнинг 1 июлдан бошлаб кучга киради)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
110. 75 фоизгача миқдордаги масъулияти чекланган ва қўшимча масъулиятли жамиятлардаги (чет эл капитали иштирокидаги жамиятлардан ташқари) улушлар ва мулкий пайлар қийматини баҳолаш 75 фоиз минус бир оддий акция миқдоридаги акциялар пакетлари қийматини баҳолаш учун назарда тутилган тартибда амалга оширилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
111. Шўъба ва тобе хўжалик юритувчи субъектларга инвестициялар, 75 фоиздан (ичига олиб) ортиқ миқдордаги акциялар пакетлари (қимматли қоғозлар 75 фоиздан (ичига олиб) ортиқ миқдордаги масъулияти чекланган ва қўшимча масъулиятли жамиятлардаги улушлар ва мулкий пайлар, шунингдек, чет эл капитали иштирокидаги корхоналарга қўйилмалар (устав фондида иштирок этиш улушидан қатъи назар) қийматини баҳолаш қуйидаги формула бўйича амалга оширилади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
С = [(Со.с. * I) + (И * 0,1 * I) + (Стмз * I) + Сб.ак] – Сб.о., бу ерда:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
С — узоқ муддатли инвестицияларнинг ҳисобланган қиймати;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Со.с. — инвестициялар киритилган корхоналар асосий воситаларининг умумий баланс қолдиқ қиймати;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
И — корхона асосий воситалари эскиришининг баланс бўйича умумий суммаси;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
I — нархларнинг қимматлашиш индекси;
(111-банднинг олтинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Хусусийлаштирилган корхоналарга кўмаклашиш ва рақобатни ривожлантириш давлат қўмитасининг 2017 йил 16 майдаги 01/27-26/06-сонли (рўйхат рақами 2025-2, 19.05.2017 й.) қарори таҳририда — ЎР ҚҲТ, 2017 й., 20-сон, 375-модда. 2017 йилнинг 1 июлдан бошлаб кучга киради)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Стмз — товар-моддий захираларнинг баланс қиймати (баланс сатри бўйича умумий суммаси);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Сб.ак. — қолган барча (узоқ муддатли ва жорий) активларнинг баланс қиймати;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Сб.о. — мажбуриятларнинг баланс қиймати.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
112. Чет эл капитали иштирокидаги корхоналарда узоқ муддатли молиявий қўйилмалар қийматини баҳолашда баҳоловчи мазкур қўйилмаларнинг баҳолаш санасида Ўзбекистон Республикаси Марказий банки курси бўйича қайта ҳисобланган валюта қийматини ҳисобга олиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ўрнатиладиган ускуналар ва тугалланмаган қурилиш қийматини баҳолаш
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
113. Ўрнатиладиган ускуналар қийматини баҳолаш «Машиналар ва ускуналар» гуруҳи бўйича асосий воситалар қийматини баҳолаш учун назарда тутилган тартибда, созлаш-ишга тушириш харажатларини ҳисобга олмасдан амалга оширилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Агар ускуна сотиб олинган санасидан бошлаб 5 йилдан ортиқ бўлган муддатда ўрнатилмаган бўлса, унинг жисмоний ва функционал эскиришини инобатга олиш зарур:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Ўрнатилмаганлик муддати

Эскириш

5 йилдан ортиқ

10 йилгача

10 йилдан ортиқ

Жисмоний

5 %

10%

Функционал

10 %

15 %

Ташқи

5 %

10 %

Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ўрнатилмаган ускунанинг қийматини баҳолашда баҳоловчи томонидан жисмоний, функционал ва ташқи эскириш аломатлари аниқланган тақдирда қийматга нисбатан жисмоний, функционал ва ташки эскириш қўлланилади. Баҳоловчининг мулоҳазалари баҳолаш тўғрисидаги ҳисоботда (зарур бўлганда мутахассисларнинг техник хулосаларини илова қилган ҳолда) асослантириб берилиши керак.
(113-банд Ўзбекистон Республикаси Хусусийлаштирилган корхоналарга кўмаклашиш ва рақобатни ривожлантириш давлат қўмитасининг 2017 йил 16 майдаги 01/27-26/06-сонли (рўйхат рақами 2025-2, 19.05.2017 й.) қарори таҳририда — ЎР ҚҲТ, 2017 й., 20-сон, 375-модда. 2017 йилнинг 1 июлдан бошлаб кучга киради)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
114. Қурилиши тугалланмаган объектлар (капитал қўйилмалар) қийматини баҳолаш кўчмас мулкни баҳолаш учун назарда тутилган тартибда 8-сон МБМС ва мазкур услубий кўрсатмалар талабларини инобатга олган ҳолда амалга оширилади.
(114-банд Ўзбекистон Республикаси Хусусийлаштирилган корхоналарга кўмаклашиш ва рақобатни ривожлантириш давлат қўмитасининг 2017 йил 16 майдаги 01/27-26/06-сонли (рўйхат рақами 2025-2, 19.05.2017 й.) қарори таҳририда — ЎР ҚҲТ, 2017 й., 20-сон, 375-модда. 2017 йилнинг 1 июлдан бошлаб кучга киради)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
4-§. Қўлланилган ёндашувлар доирасида олинган натижаларни мувофиқлаштириш ва баҳолаш объектининг якуний қийматини ҳисоблаш
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
115. Баҳолаш объекти қийматининг якуний натижаси баҳолашнинг уч ёндашуви натижаларининг ўртача арифметик қиймати ҳисобланмайди. Ҳар бир ёндашув аҳамияти баҳоланаётган мулк тури, баҳолаш мақсади билан, шунингдек, мазкур ёндашув далилий маълумотлар билан қай даражада қувватланаётгани билан белгиланади. Баҳоловчи баҳолаш тўғрисидаги ҳисоботда ўзининг ҳаракатларига аниқ асослашлар ва тегишли далиллар келтирган холда бир (ёки ҳатто икки) ёндашув натижаларини ҳисобга олмасликка ҳақли.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
116. Қийматнинг якуний миқдорини ҳисоблаш олинган натижаларни ҳар бир ёндашувнинг муҳимлик даражасини ҳисобга олган ҳолда ўлчаш йўли билан амалга оширилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Мувофиқлаштириш жараёнида баҳоловчи у ёки бу ёндашув билан олинган натижанинг баҳолаш якуний натижасига таъсири даражасини белгилайдиган ўлчов коэффициентларини таҳлил қилади. Қуйидагилар ўлчов коэффициентларини баҳолаш учун (мувофиқлигига кўра) асосий мезонлар ҳисобланади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бозорга оид ахборотдан фойдаланиш;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
асосий воситаларнинг эскирганлиги;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
баҳолаш объектининг функционаллиги ва ихтисослашуви;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ер участкаси ва қўшимча ҳудуд мавжудлиги;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
баҳолаш объекти жойлашган ер;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
баҳолаш объектининг ҳажми;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
баҳолаш объектининг сифат туркуми.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
117. Муайян мезонларни уларга тегишли кўрсаткичларни бириктириш йўли билан баҳолагач, баҳоловчи ҳар бир баҳолаш ёндашуви бўйича ўлчов коэффициентларини аниқлаши лозим. Мезонларни баҳолаш қуйидаги тартибда амалга оширилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Бозорга оид ахборотдан фойдаланиш.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Харажат ёндашуви билан ҳисоблаш учун:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бинолар (иншоотлар)нинг камида 30 фоизи уларнинг лойиҳа-смета ҳужжатларидан фойдаланган ҳолда баҳоланади;
‎баҳолаш объекти асосий воситаларининг камида 30 фоизи (бинолар, иншоотлардан ташқари) бозорга оид ахборотдан фойдаланган ҳолда баҳоланади; ‎
1‎
бинолар (иншоотлар)нинг камида 60 фоизи уларнинг лойиҳа-смета ҳужжатларидан фойдаланган ҳолда баҳоланади;
‎ баҳолаш объекти асосий воситаларининг камида 60 фоизи (бинолар, иншоотлардан ташқари) бозорга оид ахборотдан фойдаланган ҳолда баҳоланади; ‎
2‎
бинолар (иншоотлар)нинг камида 90 фоизи уларнинг лойиҳа-смета ҳужжатларидан фойдаланган ҳолда баҳоланади;
‎баҳолаш объекти асосий воситаларининг камида 90 фоизи (бинолар, иншоотлардан ташқари) бозорга оид ахборотдан фойдаланган ҳолда баҳоланади. ‎
3‎
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Мезонларнинг бинолар (иншоотлар) ва бошқа асосий воситалар бўйича ўрнатилган чегаралари мазкур асосий воситаларнинг позициялари миқдори ва уларнинг бошланғич (баланс) қиймати суммасига бўлган нисбатдан келиб чиқиб қўлланилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Баҳолаш объекти қийматини харажат ёндашуви билан баҳолаш юқорида кўрсатилган мезонларга мос келмаган тақдирда, мувофиқлаштириш жараёнида харажат ёндашуви билан ҳисоблаш натижасига баллар берилмайди.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Даромад ёндашуви билан ҳисоблаш учун:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
балансда сақловчи (эмитент) молиявий прогнозларидан фойдаланилган‎ 1‎
балансда сақловчи (эмитент) прогнозларидан фойдаланишдан ташқари, баҳоловчи бўлғуси даромадларнинг қўшимча таҳлилини амалга оширган‎ 2‎
қўшимча таҳлилни амалга ошириш ва балансда сақловчи (эмитент) прогнозларидан фойдаланишдан ташқари, ихтисослашган молиявий институтлар ва бошқа ташкилотлар тайёрлаган прогнозлар ҳақидаги ахборотдан фойдаланилган‎ 3‎
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Қиёсий ёндашув билан ҳисоблаш учун:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
3 аналог билан битимлар ҳақидаги бозорга оид ахборотдан фойдаланилганда ‎ 1‎
4—6 аналог билан битимлар ҳақидаги бозорга оид ахборотдан фойдаланилганда‎ 2‎
6 дан ортиқ аналоглар билан битимлар ҳақидаги бозорга оид ахборотдан фойдаланилганда‎ 3‎
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Асосий воситаларнинг эскирганлиги
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Асосий воситаларнинг эскирганлик коэффициенти баланс бўйича асосий воситалар эскириш суммасининг уларнинг бошланғич баланс қийматига нисбати сифатида аниқланади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Кўрсаткичлар

Харажат ёндашуви‎

Даромад ёндашуви‎

Қиёсий ёндашув‎

Баҳолаш санасида коэффициент 0,5 қийматидан ортиқ‎ 1‎ 3‎ 2‎
Баҳолаш санасида коэффициент 0,2 дан 0,5 гача (ичига олиб) натижа беради‎ 2‎ 3‎ 1‎
Баҳолаш санасида коэффициент қиймати 0,2 дан паст‎ 3‎ 2‎ 1‎
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Баҳолаш объектининг функционаллиги ва ихтисослашуви:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Кўрсаткичлар

Харажат ёндашуви‎

Даромад ёндашуви‎

Қиёсий ёндашув‎

Кўп миқдорда капитал қўйилмаларсиз қайта ихтисослаштириш имконияти мавжуд эмас‎ 3‎ 1‎ 2‎
Баҳолаш объекти оз миқдорда харажатлар билан қайта ихтисослаштирилиши мумкин‎ 1‎ 3‎ 2‎
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ер участкаси ва қўшимча ҳудуд мавжудлиги:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Кўрсаткичлар

Харажат ёндашуви‎

Даромад ёндашуви‎

Қиёсий ёндашув‎

Ҳудуднинг ярмидан кўпроғи иморатлар билан банд этилган‎ 3‎ 1‎ 2‎
Ҳудуднинг ярмидан камроғи иморатлар билан банд этилган‎ 2‎ 3‎ 1‎
Ҳудуднинг ярмидан камроғи иморатлар билан банд этилган, шунингдек, алоҳида жойлашган қўшимча ҳудуд мавжуд‎ 1‎ 3‎ 2‎
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Баҳолаш объекти жойлашган ер:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Кўрсаткичлар

Харажат ёндашуви‎

Даромад ёндашуви‎

Қиёсий ёндашув‎

Баҳолаш объекти вилоят марказида (шу жумладан Тошкент шаҳрида) ёки вилоятга бўйсинувчи шаҳарда жойлашган‎ 3‎ 2‎ 1‎
Баҳолаш объекти туман марказида ёки туманга бўйсинувчи шаҳарда жойлашган‎ 2‎ 3‎ 1‎
Баҳолаш объекти қишлоқда, тоғли ҳудудда, бошқа узоқ ва овлоқ ҳудудда жойлашган‎ 2‎ 1‎ 3‎
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Баҳолаш объектининг ҳажми:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Кўрсаткичлар

Харажат ёндашуви‎

Даромад ёндашуви‎

Қиёсий ёндашув‎

Баҳолаш объекти 100 фоизли актив ёки назорат элементларига эга (акцияларнинг назорат пакетлари ва улушларга)‎ 3‎ 2‎ 1‎
Баҳолаш объекти назорат элементларига эга эмас (акцияларнинг назорат пакетлари ва улашларга)‎ 2‎ 3‎ 1‎
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Баҳолаш объектининг сифат туркуми:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа

Кўрсаткичлар

Харажат ёндашуви‎

Даромад ёндашуви‎

Қиёсий ёндашув‎

Баҳолаш объектининг техник мансублиги — индустриал‎ 3‎ 2‎ 1‎
Баҳолаш объектининг техник мансублиги — ноиндустриал‎ 2‎ 3‎
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
118. Турли ёндашувлар билан олинган баҳолаш натижаларининг амалга оширилган таҳлили асосида баҳоловчи асосий мезонлар бўйича ҳар бир ёндашув учун ўлчовларни аниқлайди.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
№‎

Мезонлар‎

Харажат ёндашуви‎ Даромад ёндашуви‎ Қиёсий ёндашув‎
1.‎ Бозорга оид ахборотдан фойдаланиш‎ С1з С1д С1с
2.‎ Асосий воситаларнинг эскирганлиги‎ С2з С2д С2с
3.‎ Баҳолаш объектининг функционаллиги ва ихтисослашуви‎ С3з С3д С3с
4.‎ Ер участкаси ва қўшимча ҳудуд мавжудлиги‎ С4з С4д С4с
5.‎ Баҳолаш объекти жойлашган ер‎ С5з С5д С5с
6.‎ Баҳолаш объекти ҳажми‎ С6з С6д С6с
7.‎ Баҳолаш объектининг сифат туркуми‎ С7з С7д С7с
Барча мезонлар бўйича баллар йиғиндиси‎ Σ Сi з, i=1-7 Σ Сi д, i=1-7 Σ Сi с, i=1-7
Барча ёндашувлар бўйича баллар йиғиндиси‎ С = Σ Сi з + Σ Сi д + Σ Сi с
Тегишли ёндашувлар бўйича солиштирма ўлчов коэффициентлари‎
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
119. Баҳолаш объекти қийматининг якуний миқдори тегишли равишда турли ёндашувлар билан олинган ҳисоблаш натижаларига тегишли ўлчов коэффициентлари қўлланилганидан кейин ёндашувларнинг натижаларини қўшиш йўли билан аниқланади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
С = γз * Кз + γд * Кд + γс * Кс, бу ерда:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
С — баҳолаш объекти қийматининг мувофиқлаштирилган якуний миқдори;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
γз, д, с — баҳолаш объекти қийматини харажатга оид, даромадга оид ва қиёсий ёндашувлар билан ҳисоблаш натижалари.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
120. Баҳолаш объектининг якуний қиймати ягона катталик сифатида ифодаланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
VII-боб. Баҳолаш тўғрисидаги ҳисоботни тузиш
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
121. Баҳолаш тўғрисидаги ҳисобот баҳоловчининг баҳолаш объекти қиймати хусусидаги йиғилган ахборот ва ҳисоблашлар асосида тасдиқланган хулосасини ўз ичига олган ҳужжатдир.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Баҳолашни амалга ошириш вақтида баҳоловчи баҳолаш объектининг бозор қийматидан фарқ қилувчи бошқа қийматини аниқлаган бўлса, баҳолаш объектининг бозор қийматини аниқлашдан четга чиқиш сабаблари баҳолаш тўғрисидаги ҳисоботда кўрсатилиши ва баҳолаш объектини баҳолаш жараёни акс эттирилиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
122. Баҳолаш тўғрисидаги ҳисоботни тузишда баҳоловчи қуйидаги қоидаларга амал қилиши лозим:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
баҳолаш тўғрисидаги ҳисоботда баҳолаш объектининг қиймати нуқтаи назаридан муҳим бўлган барча ахборот баён этилиши керак;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
баҳолаш тўғрисидаги ҳисоботда келтирилган, баҳолашни амалга ошириш вақтида фойдаланилган ёки ҳисоблашлар натижасида олинган ахборот тасдиқланган бўлиши керак;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
баҳолаш тўғрисидаги ҳисоботнинг мазмуни мазкур ҳисоботдан фойдаланувчиларни чалғитиши, шунингдек, ҳар хил талқинга йўл қўймаслиги керак;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
баҳолаш тўғрисидаги ҳисоботда ифодаланган материаллар таркиби ва кетма-кетлиги ҳамда баҳолаш жараёнининг тавсифи қийматни ҳисоблашни тўлиқ тасвирлаш имкониятини бериши ва уни айни шу натижаларга олиб келиши лозим;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
баҳолаш тўғрисидаги ҳисобот баҳолашни амалга ошириш вақтида оралиқ ва якуний натижаларни аниқлашда фойдаланилмаган ахборотни, агар у баҳолаш фаолиятини тартибга солувчи қонунчилик талабларига мувофиқ мажбурий бўлмаса, ўз ичига олмаслиги керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
123. Баҳолаш объектининг туридан, шунингдек баҳолаш мақсадларидан (қонунчиликда назарда тутилган мақсадлардан ташқари) қатъи назар, баҳолаш тўғрисидаги ҳисобот тузилиш жиҳатидан қуйидаги бўлимлар ва уларнинг қисмларидан таркиб топиши лозим:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
а) I-бўлим «Титул варағи» — баҳолаш тўғрисидаги ҳисоботнинг биринчи саҳифаси ҳисобланади ва ҳужжатни излаш учун зарур бўлган бошланғич ахборот манбаи бўлиб хизмат қилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Титул варағида қуйидаги маълумотлар келтирилади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
баҳоловчи ташкилот номи;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
баҳолаш тўғрисидаги ҳисоботнинг рўйхатга олиш рақами;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ишнинг номи;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
баҳолаш тўғрисидаги ҳисобот тузилган сана.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Баҳолаш тўғрисидаги ҳисобот икки ёки ундан ортиқ китобдан иборат бўлса, ҳар бир китоб биринчи китобнинг титул варағига мувофиқ бўлган ва мазкур китобга дахлдор маълумотларни ўз ичига олган ўз титул варағига эга бўлиши лозим. Китоб рақами титул варағида қўйилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
б) II-бўлим «Мундарижа» тегишли саҳифаларнинг рақамлари кўрсатилган барча бўлимлар, кичик бўлимлар, бандлар (агар улар номланган бўлса) ва иловалар номини ўз ичига олади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Икки ёки ундан ортиқ китобдан иборат бўлган баҳолаш тўғрисидаги ҳисобот тузилганда уларнинг ҳар бирида ўз мундарижаси бўлиши лозим. Бунда биринчи китобда баҳолаш тўғрисидаги ҳисоботнинг китоб рақамлари кўрсатилган умумий мундарижаси, кейинги китобларда — фақат тегишли китоб мундарижаси жойлаштирилади. Биринчи китобда кейинги китоблар мундарижаси ўрнига уларнинг номинигина кўрсатишга йўл қўйилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
в) III-бўлим «Илова хат (умумлаштирувчи қисм)» буюртмачига баҳолашни амалга ошириш натижалари ҳақидаги эркин шаклда (иш услубида) баён этилган хабарни ўз ичига олади. Хатда қуйидагилар кўрсатилади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
баҳолашни амалга ошириш учун асос;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
баҳолаш объектининг номи ва жойлашган манзили;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
бажарилган ишларнинг қисқача баёни;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
қиймат аниқланган санага қадар бўлган ҳолатга кўра баҳолаш объектининг қиймати ҳақида хулоса;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
баҳолаш тўғрисидаги ҳисобот қайси қонун ҳужжатлари ва меъёрий ҳужжатларга мувофиқ тайёрланган бўлса, шу ҳужжатларга ҳавола;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
илова хат баҳолаш тўғрисидаги ҳисоботга асосан тайёрлангани ва фақатгина ҳисоботнинг тўлиқ матнига боғлиқ равишда, яъни ҳисоботда қабул қилинган барча фаразлар ва чеклашларни ҳисобга олган ҳолда талқин қилиниши мумкинлигига кўрсатма.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Илова хат баҳоловчи ташкилотнинг фирма бланкасида расмийлаштирилади, раҳбари томонидан имзоланади ва муҳри билан (муҳр мавжуд бўлган тақдирда) тасдиқланади.
(123-банднинг «в» кичик банди саккизинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикасининг Хусусийлаштириш, монополиядан чиқариш ва рақобатни ривожлантириш давлат қўмитасининг 2016 йил 26 майдаги 01/27-26/34-сонли (рўйхат рақами 2025-1, 01.06.2016 й.) қарори таҳририда — ЎР ҚҲТ, 2016 й., 22-сон, 255-модда)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
г) IV-бўлим «Қисқартмалар, шартли белгилар, символлар, бирликлар ва атамалар рўйхати» баҳолаш тўғрисидаги ҳисоботда қабул қилинган, кенг тарқалган ва таърифлари билан бирга келтирилиши лозим бўлган қисқартмалар, шартли белгилар, символлар, бирликлар, махсус (профессионал) атамаларни ўз ичига олади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Агар қисқартмалар, шартли белгилар, символлар, бирликлар ва атамалар баҳолаш тўғрисидаги ҳисоботда икки мартадан кам такрорланган бўлса, алоҳида рўйхат тузилмайди, балки уларга изоҳ бевосита матнда биринчи марта зикр этилганда берилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
д) V-бўлим «Кириш» баҳолаш тўғрисидаги ҳисоботдан фойдаланувчига баҳоловчи амалга оширган иш натижалари ҳақида тўлиқ ахборот олиш имкониятини берадиган асосий фактлар ва хулосаларнинг қисқача баёнини ўз ичига олади. Мазкур бўлимга қуйидаги қисмлар киритилиши лозим:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
асосий фактлар ва хулосалар, бу ерда қуйидагилар кўрсатилади:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
баҳолаш объекти ҳақида умумий ахборот;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
баҳолаш тўғрисида шартнома номи, унинг рақами ва санаси, тарафларнинг тўлиқ номи, ваколатли орган қарори (ҳукумат қарорлари, баҳолашни амалга ошириш учун асос ҳисобланадиган бошқа ҳужжатлар);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
турли ёндашувларни қўллаш йўли билан олинган баҳолаш натижалари;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
баҳолаш объекти қийматининг якуний миқдори;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
баҳолаш тўғрисидаги ҳисоботга сўнгги тузатиш киритилган ва ҳисобот тақдим этилган кўринишда расмийлаштирилган календарь санага мувофиқ бўлган баҳолаш тўғрисидаги ҳисобот тузилган сана;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ҳисоботнинг тартиб рақами;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
баҳолаш ҳақида вазифа,. у мазкур услубий кўрсатмалар талабларига мувофиқ ахборотни ўз ичига олиши лозим;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
баҳолаш буюртмачиси ҳақида (номи, юридик манзили), баҳоловчи ташкилот ҳақида (ташкилий-ҳуқуқий шакли, давлат рўйхатидан ўтказилганлиги ҳақидаги ҳужжатдаги каби тўлиқ номи, идентификацион маълумотлар (давлат реестридаги қайд рақами, СТИР ва ҳ.к.), юридик манзили (агар манзиллар бир нечта бўлса, уларнинг ҳаммаси кўрсатилади), фуқаролик жавобгарлигини суғурталаш ҳақидаги маълумотлар, баҳолаш фаолияти билан шуғулланиш ҳуқуқини берадиган лицензия рақами, берилган санаси ва амал қилиш муддати; банк реквизитлари) ва баҳоловчи ташкилот билан меҳнат шартномасига биноан ишлайдиган баҳоловчи ҳақида (фамилияси, исми, отасининг исми, баҳолашни амалга ошириш ҳуқуқини тасдиқловчи ҳужжат рақами ва берилган санаси, меҳнат шартномаси рақами ва санаси) маълумотлар. Шунингдек, баҳолашни амалга ошириш ва баҳолаш тўғрисидаги ҳисоботни тайёрлашга жалб қилинган барча ташкилотлар ва мутахассислар ҳақида ахборот уларнинг малакаси ва баҳолаш объектини баҳолашни амалга оширишда уларнинг иштирок этиш даражасини кўрсатган ҳолда келтирилиши лозим;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
баҳолаш натижаларига таъсир кўрсатган фаразлар ва чекловчи шартлар. Хусусийлаштириш мақсадида мулкни баҳолашга нисбатан фаразлар ва чекловчи шартлар рўйхати қуйидагича бўлиши мумкин:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
мазкур ҳисобот тўла ҳажмда ва унда кўрсатилган мақсадлардагина ишончлидир;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
баҳоловчи ташкилот баҳолаш объектига бўлган ҳуқуқларнинг юридик тавсифи учун жавобгар бўлмайди. Баҳоланаётган ҳуқуқлар, баҳолаш тўғрисидаги ҳисоботда айтиб қўйилган чеклашлардан ташқари, ҳар қандай эътирозлар ёки чеклашлардан ҳоли деб қаралади;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
баҳоловчи, баҳолаш тўғрисидаги ҳисоботда кўрсатилган омиллардан ташқари, баҳолаш натижаларига таъсир этадиган яширин омилларнинг йўқлигини назарда тутади. Баҳоловчи ташкилот бундай омилларнинг мавжудлиги ва уларни аниқлаш зарурияти учун жавобгар бўлмайди;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
баҳоловчи баҳолаш тўғрисидаги ҳисоботни тайёрлашда фойдаланган дастлабки маълумотлар ишончли манбалардан олинган бўлиши ва ҳаққоний деб ҳисобланиши лозим. Баҳоловчи ташкилот уларнинг мутлақо аниқлигини кафолатлай олмайди, шу боис баҳолаш тўғрисидаги ҳисоботда ахборот манбаларига ҳаволалар келтирилиши лозим;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
баҳоловчи ташкилот ушбу санадан кейин вужудга келиши ва баҳолаш объектининг бозор қийматига таъсир этиши мумкин бўлган иқтисодий, юридик ва бошқа омилларнинг ўзгариши учун ҳеч қандай жавобгарликни ўз зиммасига олмайди;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
буюртмачи ҳам, баҳоловчи ташкилот ҳам баҳолаш тўғрисидаги ҳисоботдан фақат баҳолаш тўғрисидаги шартномада назарда тутилган тартибда фойдаланишлари мумкин;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
баҳолаш тўғрисидаги ҳисобот баҳоловчи ташкилотнинг объект қиймати хусусидаги фикрини ўз ичига олади ва объект эркин бозорда объектнинг мазкур баҳолаш тўғрисидаги ҳисоботда кўрсатилган қийматига тенг бўлган нархда сотилишини кафолатламайди;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
баҳолаш фаолиятининг қўлланилаётган стандартлари, бу ерда 8-сон Мулкни баҳолаш Миллий стандартидан, баҳолаш объектини баҳолашни амалга оширишда қўлланиладиган бошқа стандартлардан фойдаланилгани ҳақида ахборот келтирилиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
е) VI-бўлим «Асосий қисм» қуйидаги мажбурий қисмларни ўз ичига олиши лозим:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
баҳолаш жараёни босқичлари, бу ерда баҳоловчи ўзи бажарган ишлар кетма-кетлигини босқичма-босқич баён этади. Ҳар бир босқичда баҳолаш объектини баҳолаш бўйича бажарилган ишлар ҳақида умумий маълумотлар келтирилади (бажарилган ишларнинг оддий рўйхатини келтиришга йўл қўйилади). Амалга оширилган таҳлил ва ҳисоблашларнинг батафсил тавсифи баҳолаш объектининг хусусиятлари, баҳолаш вазифаси ва мавжуд ахборот ҳажмига мувофиқ навбатдаги қисмларда келтирилади;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
баҳолаш объектининг тавсифи (уни идентификация қилиш) ,. бу ерда баҳолаш объектини кўздан кечириш, дастлабки ва ҳуқуқни тасдиқловчи ҳужжатлар, баҳолаш объектининг техник, молиявий, миқдор ва сифат кўрсаткичлари ҳақидаги маълумотлар келтирилади. Бунда, баҳоловчи баҳолаш объекти ҳақидаги барча молиявий ва техник ахборотни, қўшимча юкламалар ва чеклашлар, баҳолаш объектидан жорий фойдаланиш ҳақидаги маълумотларни ва баҳолаш объектига тааллуқли бўлган, унинг қийматига сезиларли даражада таъсир кўрсатадиган бошқа омиллар ва кўрсаткичларни ёритиб беради.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Амалга оширилган кўздан кечиришнинг барча натижаларини баҳоловчи баҳолаш тўғрисидаги ҳисоботда босқичма-босқич баён этади. Кўчмас мулкнинг ҳажмий-режалаштириш кўрсаткичларини ўлчаш амалга оширилганида, бирон-бир параметр қийматини тасдиқлаш ёки белгилаш зарурияти туғилган ҳолда, баҳоловчи буни баҳолаш тўғрисидаги ҳисоботда кўрсатиб ўтади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Баҳоловчи баҳолашни амалга ошириш учун зарур бўлган ахборотни олиш жараёнини ҳам ахборотни олишнинг аниқ манбаларини кўрсатган ҳолда баҳолаш тўғрисидаги ҳисоботда акс эттиради. Баҳолаш тўғрисидаги ҳисоботда баҳоловчи баҳолаш объектини баҳолашда фойдаланилган (буюртмачи, балансда сақловчидан ва бошқа манбалардан олинган) барча ҳужжатларни уларнинг номи, рақами, санасини ва ҳужжатни идентификация қилиш имкониятини берадиган бошқа маълумотларни кўрсатган ҳолда санаб ўтади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Буюртмачи ёки унинг вакили сўралаётган ахборотни тақдим этишдан бош тортгани баҳолаш натижаларининг аниқлиги ва (ёки) ҳаққонийлигига сезиларли даражада таъсир кўрсатган бўлса, бу ҳолат баҳолаш тўғрисидаги ҳисоботда қайд этилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Баҳолаш объектининг тавсифи баҳолаш тўғрисидаги ҳисоботдан фойдаланувчи баҳолаш объекти ҳақида баҳоланаётган мулкнинг қийматига таъсир этадиган барча жиҳатлардан аниқ тасаввур ҳосил қилиши учун имконият яратиши лозим;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
баҳолаш объекти бозорининг таҳлили баҳолаш объектига бевосита тааллуқли бўлмаган, лекин унинг қийматига таъсир этадиган барча омиллар таҳлилини ўз ичига олиши лозим. Ушбу бўлимда баҳолаш объекти қийматини аниқлашда фойдаланилган нархни шакллантирувчи барча омиллар ҳақида ахборот келтирилиши ва уларнинг қийматлари асосланиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Баҳоловчи баҳолаш объектининг минтақадаги ҳолатини (мақомини) белгиловчи вазиятга умумий тавсиф беради. Бозорнинг фаоллиги ўхшаш объектларнинг талаб ва таклифи ҳажми ва динамикаси нуқтаи назаридан, очиқлик даражаси ҳамда баҳолаш объектининг жозибадорлиги ёки ноёблигини белгиловчи бошқа кўрсаткичлар таҳлил қилинади. Чиқарилган таҳлилий хулосаларни қувватловчи миқдор ва сифатга оид барча маълумотлар кўрсатилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Тармоқ тавсифи тармоқ ҳажми ва тузилиши, бозорнинг асосий иштирокчилари ва тармоқнинг ривожланиш истиқболлари таҳлилини ўз ичига олади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Кўриб чиқилаётган кўрсаткичларнинг аниқ рўйхати ҳар бир ҳолда бажарилаётган баҳолашнинг асосий вазифаларига мос келиши, баҳолаш тўғрисидаги ҳисобот ортиқча ахборот билан юкланишига йўл қўймаслиги керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Бозордаги вазият таҳлили натижаси баҳолаш объектининг бозордаги тутган ўрни ҳақида аниқ тасаввур ҳосил қилади. Бунда, баҳоловчи мазкур ҳолатни аниқлашда қайси мезонларга амал қилганини кўрсатади;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
энг мақбул ва энг самарали фойдаланиш таҳлили,. бу ерда баҳоловчи баҳолаш объектидан фойдаланиш натижасида унинг қийматини мумкин қадар ошириш имконияти ҳақидаги ўз мулоҳазаларини баён этади ва уларни асослайди.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Баҳолаш объектидан энг самарали фойдаланиш таҳлили муқобил фойдаланиш вариантларини танлашни назарда тутади,. шу туфайли ҳам баҳолаш объектининг функционал йўналиши, конструктив ечимларнинг тўлиқ ёки қисман ўзгариши, ҳуқуқлар таркиби ва бошқа параметрлар ўзгариши мумкинлигини ҳисобга олиб вариантлар рўйхатини келтириш лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Баҳоловчи фойдаланилган барча қонунчилик ва меъёрий ҳужжатларни ҳам баҳолаш тўғрисидаги ҳисоботда акс эттириши даркор;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
баҳолаш жараёни тавсифи баҳолаш объекти қийматини аниқлашнинг баҳолаш тўғрисидаги ҳисоботдан фойдаланувчига баҳолаш жараёни мантиқини ва баҳоловчи баҳолаш объекти қийматини аниқлаш йўлида ташлаган қадамларнинг муҳимлигини тушуниш имкониятини берувчи кетма-кетлигини ўз ичига олиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Баҳолаш тўғрисидаги ҳисоботда баҳоловчи харажат, қиёсий ва даромад ёндашувлари доирасида қўллаган усулларнинг танланиши асосланган бўлиши керак. Баҳоловчи баҳолаш объектини баҳолашга нисбатан муайян ёндашувни қўллашдан воз кечилганлиги сабабларини далиллар билан асослаб бериши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ҳар бир ёндашув доирасида баҳоловчи ўзи қилган барча таҳлиллар, ҳисоблашлар, фикр-мулоҳазалар, фаразлар ва чеклашларни келтиради. Қабул қилинган ёндашувлар доирасида баҳолаш усулларини қўллаб баҳолашни амалга оширишда баҳоловчининг ҳар бир ҳаракати лозим даражада асосланган бўлиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Баҳолаш тўғрисидаги ҳисоботда ҳисоблашлар тавсифи келтирилиши, ҳисоблашларга баҳоловчи баҳолашни амалга ошириш вақтида қўлланилган ёндашувлар ва усуллар доирасида олган ёки кўрсатган хулосалар ва натижаларни текшириш имкониятини таъминловчи тушунтиришлар берилиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Баҳолаш тўғрисидаги ҳисоботда, шунингдек, баҳоловчи фикрига кўра баҳолаш объекти қийматини ҳисоблашнинг у қўллаган усулини тўла акс эттириш учун муҳим ҳисобланган ҳар қандай маълумотлар акс эттирилиши мумкин.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ж) VII-бўлим «Хулоса» қуйидаги қисмлардан таркиб топиши лозим:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
турли ёндашувлар ёрдамида олинган баҳолаш натижаларини мувофиқлаштириш. Баҳоловчи баҳолаш тўғрисидаги ҳисоботда мувофиқлаштириш тартибининг тавсифини, қўлланилган ёндашувларнинг яроқлилиги, аниқлиги ва асослилиги борасида танланган мезонлар аҳамиятининг тавсифини келтириши, бу ёндашувларда дастлабки маълумотлардан қай даражада фойдаланилиши ва баҳолаш объектининг якуний қийматига олиб келишини кўрсатиб ўтиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Баҳолаш ёндашувларининг ҳар бири билан олинган натижалар ўртасидаги жиддий тафовут унинг эҳтимол тутилган сабаблари хусусидаги асослантирилган шарҳлар билан тушунтирилиши керак.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Баҳолаш тўғрисидаги ҳисоботдан баҳолаш объекти бозор қийматининг якуний кўрсаткичи қўшилган қиймат солиғини ўз ичига олиши ёки олмаслиги аниқ бўлиши лозим;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
сифат тўғрисида баёнот — баҳоловчининг баҳолаш тўғрисидаги ҳисобот амалдаги қонунчилик ва фойдаланилаётган баҳолаш стандартлари талабларига мувофиқ эканлиги ҳақидаги расмий баёноти. Баҳолаш тўғрисидаги ҳисоботнинг сифати тўғрисидаги баёнотнинг таркибий қисми саналувчи қоидалар рўйхати қуйидагиларни ўз ичига олиши мумкин:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
мазкур баҳолаш тўғрисидаги ҳисоботда баён этилган барча фактлар тўғри ва ҳаққонийдир;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
амалга оширилган таҳлил, билдирилган фикрлар ва чиқарилган хулосалар баҳоловчиларнинг ўзига қарашли ва фақат мазкур баҳолаш тўғрисидаги ҳисоботда айтиб қўйилган фаразлар ва чекловчи шартлар доирасида ҳақиқийдир;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
баҳолаш объектида баҳоловчининг жорий манфаатлари ҳам, бўлғуси манфаатлари ҳам мавжуд эмас ва у битимдан манфаатдор тарафларга нисбатан холисона ва беғараз иш кўрган;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
баҳоловчига тўланадиган ҳақ баҳолаш объекти қийматининг якуний миқдорига, шунингдек, буюртмачи ёки учинчи тараф мазкур баҳолаш тўғрисидаги ҳисоботдан фойдаланиши натижасида юз бериши мумкин бўлган воқеаларга боғлиқ эмас;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
таҳлил, фикр-мулоҳазалар ва хулосаларни олиш, мазкур ҳисоботни тузиш Ўзбекистон Республикасининг «Баҳолаш фаолияти тўғрисида»ги Қонуни ва 8-сон МБМС «Хусусийлаштириш мақсадида мулкни баҳолаш» талабларига тўла мувофиқ тарзда амалга оширилган;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
з) VIII-бўлим «Фойдаланилган манбалар рўйхати» баҳолаш объектини баҳолашни амалга оширишда фойдаланилган маълумотлар рўйхатини ўз ичига олади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Баҳолаш тўғрисидаги ҳисоботда фойдаланилган адабиётлар ва ахборот манбаларига ҳаволалар ҳисобот матнида келтирилиши лозим, бу манбаларнинг номлари тўлиқ ифодаланган рўйхат эса ҳисоботнинг алоҳида бўлимида (иловада) келтирилади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Манбалар жумласига қуйидагилар киради: қонунчилик ва бошқа меъёрий-ҳуқуқий ҳужжатлар, маълумотлар ва услубий адабиётлар, услубий тавсиялар, ишга оид адабиётлар, маълумотлар базалари, Интернет тармоғидан олинган маълумотлар ва ҳ.к;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
и) IX-бўлим «Иловалар» баҳолашни амалга оширишда фойдаланилган босма шаклдаги барча ахборотни (шу жумладан интернет-саҳифаларни) ўз ичига олади. Баҳолаш тўғрисидаги ҳисобот иловаларида четдаги ташкилотларга юборилган сўровлар ва бундай сўровларга олинган жавобларнинг нусхалари ҳам келтирилиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Баҳолаш тўғрисидаги ҳисоботга илова қилинган барча ҳужжатлар тегишли тарзда расмийлаштирилган бўлиши лозим (ваколатли шахс томонидан имзоланган ва ҳужжатларни тақдим этувчи органлар ва ташкилотлар томонидан белгиланган тартибда тасдиқланган бўлиши керак, Интернет тармоғидан олинган ахборотдан ташқари).
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ҳуқуқни тасдиқловчи ҳужжатлар йўқлиги баҳолаш тўғрисидаги ҳисоботни ҳаққоний эмас деб топиш учун бевосита асос ҳисобланади.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Баҳолаш тўғрисидаги ҳисоботга иловалар баҳоловчи ташкилот лицензияси, баҳоловчининг баҳолашни амалга ошириш ҳуқуқини тасдиқловчи ҳужжатларнинг нусхаларини, фуқаролик жавобгарлигини суғурта қилиш полисининг нусхаси ва зарур фотоматериалларни ҳам ўз ичига олиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Баҳолаш тўғрисидаги ҳисоботда илова ҳужжатларининг тўлиқ рўйхати келтирилиши лозим.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Баҳолаш тўғрисидаги ҳисобот нусхасини баҳоловчи ташкилот ҳисобот тузилган санадан эътиборан қонунчилик ҳужжатларида белгиланган муддат мобайнида сақлаши лозим.
(Ўзбекистон Республикаси қонун ҳужжатлари тўплами, 2009 й., 44-сон, 474-модда; 2016 й., 22-сон, 255-модда; 2017 й., 20-сон, 375-модда; Қонун ҳужжатлари маълумотлари миллий базаси, 01.03.2018 й., 10/18/2025-3/0833-сон; 12.03.2019 й., 10/19/2025-4/2736-сон)