O‘zbekiston Respublikasi Istiqbolli loyihalar milliy agentligi direktorining
buyrug‘i
Mayning-pul faoliyatini amalga oshirish qoidalarini tasdiqlash to‘g‘risida
[O‘zbekiston Respublikasi Adliya vazirligi tomonidan 2024-yil 20-martda ro‘yxatdan o‘tkazildi, ro‘yxat raqami 3507]
O‘zbekiston Respublikasining “Litsenziyalash, ruxsat berish va xabardor qilish tartib-taomillari to‘g‘risida”gi Qonuni, O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2017-yil 27-iyuldagi PQ-3150-son “O‘zbekiston Respublikasi Istiqbolli loyihalar milliy agentligi faoliyatini tashkil etish to‘g‘risida”gi va 2018-yil 3-iyuldagi PQ-3832-son “O‘zbekiston Respublikasida raqamli iqtisodiyotni va kripto-aktivlar aylanmasi sohasini rivojlantirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi qarorlariga muvofiq buyuraman:
1. Mayning-pul faoliyatini amalga oshirish qoidalari ilovaga muvofiq tasdiqlansin.
2. Mazkur buyruq rasmiy e’lon qilingan kundan e’tiboran kuchga kiradi.
Direktor D. LI
Toshkent sh.,
2024-yil 19-fevral,
17-son
O‘zbekiston Respublikasi Istiqbolli loyihalar milliy agentligi direktorining 2024-yil 19-fevraldagi 17-son buyrug‘iga
ILOVA
ILOVA
Mayning-pul faoliyatini amalga oshirish
QOIDALARI
Mazkur Qoidalar mayning-pul faoliyatini amalga oshirish tartibini belgilaydi.
1-bob. Umumiy qoidalar
1. Mazkur Qoidalarda quyidagi asosiy tushunchalar qo‘llaniladi:
mayning-pul — mayning jarayonini ta’minlash maqsadida hisoblash quvvatlarini birlashtiruvchi elektron platformani taqdim etuvchi tashkilot;
mayning faoliyati (bundan buyon matnda mayning deb yuritiladi) — hisoblash operatsiyalarini bajarish orqali ma’lumotlarning taqsimlangan reyestrini yuritish, bloklarning yaxlitligini yaratish va tasdiqlash faoliyati;
milliy mayner — O‘zbekiston Respublikasi hududida mayningni amalga oshirish uchun ruxsatnoma olgan (bundan buyon matnda ruxsatnoma deb yuritiladi) O‘zbekiston Respublikasi rezidenti bo‘lgan yuridik shaxs;
xorijiy mayner — O‘zbekiston Respublikasi norezidenti bo‘lgan, O‘zbekiston Respublikasi hududidan tashqarida mayning bilan shug‘ullanuvchi jismoniy yoki yuridik shaxs;
mayning-pulning elektron platformasiga ulanish — mayning-pulning elektron platformasiga ulanish va mayning-pul ishtirokchisi maqomini olishga mo‘ljallangan tashkiliy-texnik chora-tadbirlar majmui;
mayning-pul ishtirokchisi — mayningni amalga oshirish uchun belgilangan tartibda mayning-pulning elektron platformasiga ulanish tartibidan o‘tgan milliy va xorijiy mayner;
listing — mayning-pul tomonidan kripto-aktivlarni mayning-pulning elektron platformasiga mazkur kripto-aktivlarni mayning qilish uchun qo‘shish jarayoni;
delisting — kripto-aktivlarni mayning-pulning elektron platformasidan chiqarib tashlash jarayoni;
mayning-pulning elektron platformasi — quyidagi jarayonlar amalga oshiriladigan axborot tizimi va (yoki) apparat-dasturiy kompleksi:
mayning-pulning elektron platformasiga ulanish;
mayning-pul ishtirokchilarining hisoblash quvvatlarini birlashtirish;
kripto-aktivlarni mayning-pul ishtirokchilari o‘rtasida taqsimlash;
kripto-aktivlarni mayning-pul ishtirokchilarining kripto-hamyonlariga chiqarish;
listing va delisting;
mayning operatsiyalari bo‘yicha hisobot hujjatlarini tayyorlash hamda shakllantirish;
mayning bilan bog‘liq operatsiyalar to‘g‘risidagi ma’lumotlarni saqlash, qayta ishlash va oshkor qilish;
mayning-pulning to‘plagan quvvatlarini turli kripto-aktivlar mayningi uchun taqsimlash;
mayning jarayonlarini qulaylashtirishga qaratilgan boshqa tashkiliy-texnik ishlar;
vakolatli organ — O‘zbekiston Respublikasi Istiqbolli loyihalar milliy agentligi.
2. Mayning-pul faoliyatini tashkil etish Kripto-aktivlar aylanmasi sohasidagi xizmatlar provayderlari faoliyatini litsenziyalash tartibi to‘g‘risidagi nizomga (ro‘yxat raqami 3380, 2022-yil 15-avgust) muvofiq amalga oshiriladi.
Mayning-pul o‘z faoliyatini faqatgina mayning-pulning elektron platformasi orqali amalga oshiradi.
3. Mayning-pul:
o‘z elektron platformasining zarur darajada ishlashini ta’minlashi;
mayning-pul ishtirokchilari operatsiyalari hisobini alohida yuritishi;
milliy va xorijiy maynerlarni o‘zining elektron platformasiga ulanish bo‘yicha talabnomalarini ko‘rib chiqish;
mayning-pul ishtirokchilarining, mayning-pulning elektron platformasida ular tomonidan mayningni amalga oshirishda topilgan kripto-aktivlarini chiqarish bo‘yicha talabnomalari ijrosini ta’minlashi;
o‘zining elektron platformasining axborot xavfsizligini ta’minlashi;
mayning-pul ishtirokchilarining reyestrini olib borishi;
har kuni kun yakuni bo‘yicha mayning-pul ishtirokchilari tomonidan amalga oshirilgan operatsiyalar haqidagi barcha ma’lumotlarning (elektron tashuvchi vositalarda) zaxira nusxasini yaratishi;
mayning-pul xodimlari va mayning-pul tomonidan fuqarolik-huquqiy shartnomalar asosida jalb qilingan shaxslarning mayning-pul faoliyatini tartibga soluvchi, jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga, terrorizmni moliyalashtirishga va ommaviy qirg‘in qurolini tarqatishni moliyalashtirishga qarshi kurashish sohasidagi qonunchilik hujjatlari va mayning-pul tomonidan tasdiqlanadigan lokal hujjatlarni (bundan buyon matnda lokal hujjat deb yuritiladi) bilish darajasini doimiy oshirib borishi;
kripto-aktivlarni reklama qilish va o‘z faoliyatini amalga oshirishda qonunchilik hujjatlarida nazarda tutilgan talablarga rioya etishi lozim.
4. Mayning-pul quyidagilarni tartibga soluvchi lokal hujjatlarni ishlab chiqishi va tasdiqlashi lozim:
mayning-pulga ulanish;
mayningni, topilgan kripto-aktivlarni mayning-pul ishtirokchilari o‘rtasida taqsimlash va ularning kripto-hamyonlariga chiqarish jarayonlarini amalga oshirish;
mayning-pulning elektron platformasida kripto-aktivlar listingi va delistingini amalga oshirish;
maynerlarni identifikatsiyadan o‘tkazish qoidalari.
5. Mayning-pulning elektron platformasida quyidagilarni amalga oshirish ta’qiqlanadi:
mayningni amalga oshirish jarayonida topilgan kripto-aktivlarni sotib olish, sotish va (yoki) boshqa kripto-aktivlarga ayirboshlash bo‘yicha operatsiyalari;
mayning-pul ishtirokchilarining kripto-aktivlarini saqlash;
muqaddam muomalaga kiritilgan kripto-aktivlarni mayning-pul va mayning-pul ishtirokchilarining kripto-hamyonlariga o‘tkazish;
anonim kripto-aktivlar mayningi va boshqa operatsiyalarni amalga oshirish.
6. Mayning-pul mayning-pul ishtirokchilarining mayningni amalga oshirishda topilgan kripto-aktivlarini (shu jumladan ularning nomidan) kripto-aktivlar bilan boshqa operatsiyalarni amalga oshirish maqsadida ishlatishga haqli emas.
2-bob. Xorijiy va milliy maynerlar bilan munosabatlarni tashkil etish
7. Xorijiy va milliy maynerlar bilan munosabatlarni tashkil etish mayning-pulning lokal hujjatlari hamda kripto-aktivlar aylanmasi sohasidagi normativ-huquqiy hujjatlarga muvofiq shartnoma asosida amalga oshiriladi.
8. Xorijiy va milliy maynerlar mayning-pulning elektron platformasiga ulanish va mayningni amalga oshirish uchun majburiy identifikatsiyadan o‘tadi.
9. Milliy maynerlar majburiy identifikatsiyadan o‘tish uchun quyidagi hujjatlar va ma’lumotlarni taqdim etadilar:
a) maynerga, mayningni amalga oshirish huquqini beruvchi vakolatli organ tomonidan taqdim etiladigan ruxsat etish xususiyatiga ega hujjatning nusxasi;
b) soliq to‘lovchining identifikatsiya raqami (STIR);
v) yuridik shaxsning to‘liq nomi va tashkiliy-huquqiy shakli;
g) yuridik shaxsning joylashgan yeri (pochta manzili), telefon raqami, elektron pochta manzili;
d) mayningni amalga oshirishda topilgan kripto-aktivlarni chiqarish mo‘ljallanayotgan kripto-aktivning kripto-hamyon manzili;
e) jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga, terrorizmni moliyalashtirishga va ommaviy qirg‘in qurolini tarqatishni moliyalashtirishga qarshi kurashish sohasidagi qonunchilik hujjatlarida belgilangan boshqa ma’lumotlar.
10. Xorijiy maynerlar, majburiy identifikatsiyadan o‘tish uchun quyidagi hujjatlar va ma’lumotlarni taqdim etadilar:
a) xorijiy mayner — jismoniy shaxs:
familiyasi, ismi, otasining ismi;
jismoniy shaxsning shaxsini tasdiqlovchi hujjatning nusxasi;
bog‘lanish ma’lumotlari (yashash manzili, elektron pochta manzili va telefon raqami);
mayningni amalga oshirishda topilgan kripto-aktivlarni chiqarish mo‘ljallanayotgan kripto-aktivning kripto-hamyon manzili;
b) xorijiy mayner — yuridik shaxs:
yuridik shaxsning to‘liq nomi va tashkiliy-huquqiy shakli;
to‘liq pochta manzili, telefon raqami va elektron pochta manzili;
davlat ro‘yxatidan o‘tkazish to‘g‘risidagi guvohnomaning raqami va berilgan sanasi;
yuridik shaxsning bank rekvizitlari;
mayningni amalga oshirishda topilgan kripto-aktivlarni chiqarish mo‘ljallanayotgan kripto-aktivning kripto-hamyon manzili.
11. Milliy va xorijiy maynerning arizada elektron pochta manzilini ko‘rsatishi uning barcha xabarnoma va qarorlarni elektron hujjat shaklida olishga roziligini anglatadi.
12. Mayning-pul quyidagilar bilan shartnoma tuzishga haqli emas:
O‘zbekiston Respublikasi rezidentlari bo‘lgan jismoniy shaxslar;
o‘n sakkiz yoshga to‘lmagan shaxslar;
mazkur Qoidalarning 8-bandida nazarda tutilgan majburiy identifikatsiyadan o‘tmagan milliy va xorijiy maynerlar;
jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga, terrorizmni moliyalashtirishga va ommaviy qirg‘in qurolini tarqatishni moliyalashtirishga qarshi kurashish sohasidagi qonunchilik hujjatlariga asosan terrorchilik faoliyatida yoki ommaviy qirg‘in qurolini tarqatishda ishtirok etayotgan yoki ishtirok etishda gumon qilinayotgan shaxslar ro‘yxatiga kiritilgan shaxslar.
13. Mayning-pul shartnoma tuzish shartlari to‘g‘risidagi ma’lumotlar hamda shartnomaning matnini o‘zining elektron platformasida joylashtiradi. Bunda, shartnoma tuzish shartlari to‘g‘risidagi ma’lumotlar hamda shartnomaning matni mijozlarga shartnoma tuzilishidan oldin og‘zaki, yozma yoxud elektron shaklda yetkazilishi lozim.
14. Mayning-pul shartnoma tuzishdan oldin milliy va xorijiy maynerlarni quyidagi shartlar haqida xabardor qilishi shart:
mayning-pul va mayning-pul ishtirokchilari faoliyatiga tegishli bo‘lgan hujjatlar va ma’lumotlarni vakolatli organga yuborilishi mumkinligi;
mayning-pul ishtirokchilari bilan muzokaralar ularning roziligi bilan audio- yoki videoyozuv shaklida yozib borilishi, shuningdek yozishmalar tarixi saqlab qo‘yilishi;
mayning-pul ishtirokchilarining shartnomada nazarda tutilgan huquq va majburiyatlari.
15. Mayning-pul va milliy yoki xorijiy mayner o‘rtasida shartnoma tuzilgan taqdirda, unga mayning-pulning elektron platformasida hisobga olish yozuvi (shaxsiy kabinet) yaratiladi.
Mayning-pulning elektron platformasida mayning-pulning bir ishtirokchisiga faqat bitta hisobga olish yozuvi (shaxsiy kabineti) yaratilishi mumkin.
16. Mayning-pul ishtirokchisi shartnoma va mayning-pulning lokal hujjatlari talablarini buzgan taqdirda, mayning-pul tomonidan uning elektron platformada mayningni amalga oshirish imkoniyati uch oy muddatga cheklanadi.
17. Mayning-pul bilan uning ishtirokchilari o‘rtasidagi shartnoma ular mayning-pulning elektron platformasida ro‘yxatdan o‘tgan vaqtdan boshlab tuzilgan hisoblanadi.
18. Mayning-pul ishtirokchilari mayning-pulning elektron platformasida ro‘yxatdan o‘tganidan so‘ng o‘zlarining mayning uskunalarini mayning-pulning elektron platformasiga ulashga haqli.
19. Mayning-pul ishtirokchilarini mayning-pulning elektron platformasidan uzish quyidagilar asosida amalga oshiriladi:
mayning-pul ishtirokchisining arizasi;
mayning-pul va mayning-pul ishtirokchisi o‘rtasida tuzilgan shartnomaning talablari buzilganda
vakolatli organning ruxsatnomani amal qilishini to‘xtatib turish, tugatish va bekor qilish haqidagi qarori.
Mayning-pul mayning-pul ishtirokchisi bo‘lgan milliy maynerni mayning faoliyatini amalga oshirish huquqini beruvchi ruxsatnomaning muddati tugaganidan so‘ng 1 ish kuni ichida elektron platformadan uzib qo‘yishi lozim.
20. Mayning-pul mayning-pul ishtirokchilarini mayning-pulning elektron platformasiga kirishini cheklash yoki mayning-pul elektron platformasining faoliyatini to‘xtatib turish to‘g‘risida qaror qabul qilingan kundan boshlab bir kun ichida:
mayning-pul ishtirokchilarining elektron pochta manziliga xabarnoma yuborish orqali xabardor qilishi;
o‘zining veb-resursida xabarnomani (faqat mayning-pul elektron platformasining ishlash faoliyati to‘xtatilgan taqdirda) e’lon qilishi lozim.
3-bob. Mayning-pul ishtirokchilarining daromadlarini taqsimlash
21. Mayningni amalga oshirishdan tushgan daromadlarni mayning-pul ishtirokchilari orasida taqsimlash qoidalari mayning-pulning lokal aktlari bilan belgilanadi. Mazkur qoidalar majburiy ravishda mayning-pul va mayning-pul ishtirokchisi o‘rtasida tuzilgan shartnomada aks ettirilishi lozim.
22. Mayning-pul daromadlarni mayning-pul ishtirokchilari o‘rtasida faqat mayning-pul ishtirokchisi tomonidan mayningni amalga oshirishda topilgan kripto-aktivlarda taqsimlaydi hamda shartnomada belgilangan shartlar va muddatlarda ularni mayning-pul ishtirokchisining ro‘yxatdan o‘tishda taqdim etgan kripto-hamyon manziliga chiqaradi.
23. Mayning-pul mayning-pul ishtirokchisi bilan tuzilgan shartnoma shartlariga muvofiq ko‘rsatgan xizmatlari uchun xizmat haqini kripto-aktivlarda olishi mumkin.
4-bob. Mayning-pul ishtirokchilarining reyestrini yuritish
24. Mayning-pul quyidagi ma’lumotlarni o‘z ichiga olgan mayning-pul ishtirokchilarining reyestrini elektron shaklda yuritadi:
mayning-pul ishtirokchilari tomonidan mazkur Qoidalarning 9 va 10-bandlariga muvofiq taqdim etilgan ma’lumotlarni;
mayning-pul ishtirokchilarining umumiy soni;
milliy va xorijiy maynerlarning soni (ma’lumotlar alohida taqdim etilishi lozim);
milliy maynerlar tomonidan topilayotgan kripto-aktivlarning nomlanishi va umumiy hajmi, va ular tomonidan mayning-pulning elektron platformasiga ulanuvchi mayning uskunalarining nomlanishi va soni;
xorijiy maynerlar tomonidan topilayotgan kripto-aktivlarning nomlanishi va umumiy hajmi, va ular tomonidan mayning-pulning elektron platformasiga ulanuvchi mayning uskunalarining nomlanishi va soni.
25. Mazkur reyestrga kiritilgan ma’lumotlar vakolatli organga uning so‘rovida ko‘rsatilgan muddatlarga muvofiq bepul taqdim etilishi lozim.
5-bob. Yakuniy qoida
26. Mazkur Qoidalar talablarining buzilishida aybdor bo‘lgan shaxslar qonunchilikka muvofiq javobgar bo‘ladi.
(Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi, 20.03.2024-y., 10/24/3507/0237-son)