1. Ushbu Nizom Oʻzbekiston Respublikasining “Taʼlim toʻgʻrisida” va “Kadrlar tayyorlash milliy dasturi toʻgʻrisida”gi qonunlariga muvofiq ishlab chiqilgan va idoraviy tasarruflik va mulkchilik shaklidan qatʼi nazar, barcha oliy va oʻrta maxsus taʼlim muassasalariga tegishlidir.

2. Talabalar (oʻquvchilar) oʻqishini bir taʼlim muassasasidan boshqasiga koʻchirish, shuningdek, taʼlim muassasalaridan chetlashtirilgan talabalar (oʻquvchilar)ni oʻqishga qayta tiklash, odatda, yozgi taʼtil davrida, muvofiq kurs (semestr)da oʻquv mashgʻulotlari boshlanishiga qadar amalga oshiriladi.

3. Oʻzbekiston Respublikasi hududida taʼlim berish faoliyati uchun ruxsatnoma (litsenziya) ga ega boʻlmagan nodavlat taʼlim muassasalari, boshqa mamlakatlar taʼlim muassasalarining filiallari (markazlar, boʻlimlar, oʻquv-maslahat punktlar va boshqalar) dan davlat taʼlim muassasalariga talabalar (oʻquvchilar) oʻqishini koʻchirish va tiklash taqiqlanadi.

4. Birinchi kursga oʻqishni koʻchirish va qayta tiklash man etiladi. (istisno tariqasida, ayrim hollarda talaba (oʻquvchi)ga kasallik tufayli akademik taʼtil berilishi mumkin).

5. Talabalar (oʻquvchilar) oʻqishini, bir taʼlim muassasasi doirasida, taʼlimning mos yoʻnalishlari boʻyicha koʻchirish va qayta tiklash taʼlim muassasasi rektori (direktori)ning qarori bilan amalga oshiriladi.

6. Talabalar (oʻquvchilar) oʻqishini, taʼlimning turdosh yoʻnalishlari boʻyicha, bir taʼlim muassasasi doirasida koʻchirish va oʻqishga qayta tiklash muvofiq vazirlik va idoralar qarori bilan amalga oshiriladi.

7. Quyidagi hollarda talabalar (oʻquvchilar) oʻqishini koʻchirish va qayta tiklash idoraviy tasarruflikdan qatʼi nazar, Oʻzbekiston Respublikasi taʼlim muassasalariga qabul qilish boʻyicha Davlat komissiyasi qoshidagi Talabalar oʻqishini koʻchirish va tiklash idoralararo komissiyasi (bundan keyin — Idoralararo komissiya) qarori bilan amalga oshiriladi:

talabalar (oʻquvchilar) oʻqishini boshqa davlatlar taʼlim muassasalaridan respublika taʼlim muassasalariga koʻchirish yoki qayta tiklash;

bir taʼlim muassasasi doirasida, talaba (oʻquvchi) oʻqishini turdosh boʻlmagan taʼlim yoʻnalishiga koʻchirish yoki qayta tiklash;

talaba (oʻquvchi) oʻqishini idoraviy tasarruflikdan qatʼi nazar, bir taʼlim muassasasidan boshqa taʼlim muassasasiga mos, turdosh va turdosh boʻlmagan taʼlim yoʻnalishiga koʻchirish va qayta tiklash.

8. Oliy va oʻrta maxsus taʼlim muassasalarining ishlab chiqarishdan ajralmagan holdagi oʻquv shakliga oʻqishni koʻchirish va qayta tiklashda, shaxsning tanlangan mutaxassislik boʻyicha ishga oʻtish zaruriyati taʼlim muassasasi tomonidan belgilanadi.

9. Oʻqishni barcha shakllari boʻyicha davlat grantlari oʻrinlariga koʻchirish va qayta tiklash, muayyan taʼlim yoʻnalishida oʻrnatilgan davlat grantlarining soni doirasida ruxsat etiladi.

Boshqa hollarda oʻqishni koʻchirish va tiklash toʻlov-kontrakt asosida amalga oshiriladi.

10. Shaxslarning oʻqishini koʻchirish va oʻqishga qayta tiklash haqidagi arizalari Oʻzbekiston Respublikasi taʼlim muassasalariga qabul qilish boʻyicha Davlat komissiyasi oʻrnatadigan tartibda koʻrib chiqiladi.

Oʻqishni koʻchirish yoki tiklash haqidagi arizaga talabaning (oʻquvchining) reyting daftarchasi nusxasi yoki oʻrnatilgan shakldagi akademik maʼlumotnoma ilova etiladi.

Taʼlim muassasasi qoshidagi qabul komissiyasi, ilgari boshqa taʼlim muassasalarida taʼlim olgan shaxslarning tayyorgarlik darajalarini tekshirib koʻrish huquqiga ega.

Arizalarni koʻrib chiqish natijalari qabul komissiyasining majlis bayonnomasiga kiritiladi va ariza mualliflari eʼtiboriga yetkaziladi hamda talaba (oʻquvchi)lar safiga kiritish buyrugʻiga asos boʻlib xizmat qiladi.

11. Taʼlim muassasasi rektori (direktori) qabul komissiyasi tavsiyasiga binoan, oʻquv rejalari va dasturlardagi akademik qarzlarni yoki oʻquv reja va dasturlardagi farqlarni (umum kasbiy va ixtisosiy fanlar boʻyicha farqlar 4 tadan oshmasligi lozim) topshirish tartibi hamda muddatlarini (oʻquv yili boshlangandan keyin bir oydan ortiq emas) belgilaydi, kursni va oʻqishga qabul qilishning boshqa shartlarini aniqlaydi.

Oʻqishini koʻchirish yoki oʻqishga qayta tiklash masalasi bilan shaxslarni shartli ravishda qabul qilish taqiqlanadi. Davlat taʼlim muassasalarida oʻqishni koʻchirish va oʻqishga qayta tiklash jarayonining oʻzi uchun pul toʻlovlarini olish man etiladi.

Toʻlov-kontrakt asosida oʻqishni koʻchirish yoki oʻqishga qayta tiklash hollarida, kontraktni tuzish tartibi va shartlari, jumladan toʻlov mablagʻlari va muddatlari “Oʻzbekiston Respublikasi taʼlim muassasasalarida oʻqitishning toʻlov-kontrakt shakli va tushgan mablagʻlarni taqsimlash tartibi toʻgʻrisida nizom”ga muvofiq aniqlanadi.

12. Davlat grantlari asosida tahsil olayotgan talabalar (oʻquvchilar) oʻqishini kunduzgi oʻquv shakldan sirtqi shakliga koʻchirish, shuningdek uning aksi (vakant oʻrinlar mavjudligiga qarab), kontrakt rasmiylashtirilmay amalga oshiriladi.

Ilgari toʻlov-kontrakt asosida taʼlim olgan talabalarning oʻqishlarini koʻchirish hollarida, oʻqishning toʻlov-kontrakt shakli saqlanib qoladi.

13. Boshqa taʼlim muassasasiga oʻqishni koʻchirish istagidagi talaba (oʻquvchi) uni qiziqtiruvchi taʼlim muassasasi rektori (direktori)ga yoki muvofiq vazirlik, idoraga (7-bandda ifodalangan ularda Idoralararo komissiyasiga) murojaat etadi. Masala ijobiy hal etilgan taqdirda, Idoralararo komissiyasi taʼlim muassasasiga belgilangan shaklda xat yoʻllaydi.

Oʻqish koʻchirilayotgan taʼlim muassasasi rektori (direktori)ning buyrugʻi bilan talaba (oʻquvchi) darslarga qoʻyiladi va u ilgari taʼlim olgan taʼlim muassasasiga talaba (oʻquvchi)ning shaxsiy delosini joʻnatish haqida soʻrovnoma yuboriladi. Soʻrovnoma olingandan soʻng, talaba (oʻquvchi) ilgari taʼlim olgan taʼlim muassasasi rektori (direktori) “Oʻqishni (taʼlim muassasasi nomi)ga koʻchirish munosabati bilan talabalar (oʻquvchilar) safidan chetlashtirilgan” degan mazmunda uni talabalar (oʻquvchilar) safidan chetlashtirish haqida buyruq chiqaradi va uch kunlik muddatda talaba (oʻquvchi)ning shaxsiy delosi (roʻyxati bilan) uni oʻqishga qabul qilgan taʼlim muassasasi manzilgohiga joʻnatadi. Taʼlim muassasasida esa, talaba (oʻquvchi)ning akademik maʼlumotnomasining nusxasi, reyting daftarchasi, oʻquv kartochkasi, shuningdek joʻnatilayotgan hujjatlar roʻyxatining nusxasi qoldiriladi.

Talabalar (oʻquvchilar) safiga qabul qilish toʻgʻrisidagi buyruq 10 kunlik muddatda, kechi bilan joriy yilning 31-dekabrigacha talaba ilgari taʼlim olgan taʼlim muassasasidan uning shaxsiy delosi olinganidan soʻng chiqariladi. Shaxsiy deloning joʻnatilishi mumkin boʻlmagan hollarda (yopiq yoʻnalishlar boʻyicha kadrlar tayyorlash), talaba (oʻquvchi)ni oʻqishga qabul qilish, taʼlim muassasalaridan rektor (direktor) tomonidan imzolangan va gerbli muhr bilan tasdiqlangan akademik maʼlumotnoma olinganidan soʻng amalga oshiriladi.

14. Taʼlim muassasasida yuridik shaxs bilan tuzilgan toʻlov-kontrakt asosida taʼlim olayotgan talabalar (oʻquvchilar) oʻqishini koʻchirish faqat buyurtmachining roziligi bilan amalga oshiriladi.

15. Boshqa davlatlarning davlat taʼlim muassasalaridan talabalar (oʻquvchilar) oʻqishini respublika oliy va oʻrta maxsus taʼlim muassasalariga koʻchirish faqat Idoralararo komissiyasining qarori bilan amalga oshiriladi.

16. Ilgari oliy va oʻrta maxsus taʼlim muassasalaridan maʼmuriyatining tashabbusi bilan chetlashtirilgan shaxslarni barcha oʻquv shakllari boʻyicha talabalar (oʻquvchilar) safiga qayta tiklash toʻlov-kontrakt asosida ushbu Nizomning 1—11-bandlari talablariga rioya qilingan holda, rektor (direktor) ning buyrugʻi bilan amalga oshiriladi.

Birinchi kursga va oʻqishdan chetlashtirilgan oʻquv yilida, talaba (oʻquvchi)ni oʻqishga qayta tiklashga yoʻl qoʻyilmaydi. Talaba (oʻquvchi) ilgari taʼlim olgan taʼlim muassasasining roziligi talab etilmaydi.

17. Davlat grantlari boʻyicha taʼlim olgan yetim, ota-ona qarovisiz qolgan bolalar, 1 va 2-guruh nogironlari toifasiga kiruvchi shaxslar, muddatli harbiy xizmatni oʻtagan shaxslar, zaxiraga boʻshagan kunlaridan boshlab uch yil mobaynida, grant oʻrinlariga tiklanishi mumkin.

Toʻlov-kontrakt asosida oʻqigan talabalar (oʻquvchilar) kontrakt oʻrinlarga tiklanadi.

18. Oʻqishdan chetlatilganidan keyin 5 yildan ortiq muddat oʻtgan hollarda talabalar (oʻquvchilar) oʻqishini tiklash berilgan vakolat doirasida (6 va 7-bandlarga muvofiq) Oʻzbekiston Respublikasi Oliy va oʻrta maxsus taʼlim vazirligining qarori bilan yoki Idoralararo komissiyasi ruxsati bilan amalga oshiriladi. Qurolli kuchlarda xizmat, uch yoshgacha boʻlgan bolalarni parvarishlash bilan bogʻliq mehnat taʼtili qayd etilgan muddatga kirmaydi.

19. Oliy taʼlim muassasasi talabalari safidan chetlashtirilgan shaxslar, ushbu Nizomda belgilangan tartibda oʻrta maxsus taʼlim muassasalariga oʻqishga tiklanishlari mumkin.

20. Boshqa davlatlarning muvofiq taʼlim muassasalaridan ilgari chetlashtirilgan shaxslarni respublika oliy va oʻrta maxsus taʼlim muassasalar talabalari (oʻquvchilari) safiga qayta tiklash, faqat Idoralararo komissiyasining ruxsati bilan amalga oshiriladi.

21. Talaba (oʻquvchi) taʼlim muassasasidan quyidagi hollarda chetlashtirilishi mumkin:

oʻz xohishiga binoan;

boshqa taʼlim muassasasiga oʻqishga koʻchirish munosabati bilan;

salomatligi tufayli tibbiy konsultatsiya komissiyasi maʼlumotnomasi asosida;

akademik oʻzlashtirmaslik uchun;

oʻquv intizomini va oʻquv yurtining ichki tartib-qoidalarini buzganlik uchun;

shartnoma bandlarini bajarmaganligi uchun.

Oʻzbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlarida xizmat oʻtayotgan muddatga akademik taʼtil beriladi.

22. Oʻquv yurti maʼmuriyati tashabbusi bilan talabalar (oʻquvchilar)ni oʻqishdan chetlashtirish talabalar (oʻquvchilar) kasaba uyushmasi fikrini inobatga olgan holda amalga oshiriladi.

23. Talaba (oʻquvchi) oʻquv yurtidan chetlashtirilganda, unga shaxsiy hujjatlari, belgilangan shakldagi akademik maʼlumotnoma topshiriladi va ularning nusxasi, shaxsiy deloda olib qolinadi.

24. Oʻqishni koʻchirish yoki oʻqishga qayta tiklash tartibida taʼlim muassasasiga qabul qilingan talabalar (oʻquvchilar)ning shaxsiy delolariga ularning oʻqishga qabul qilinganliklari toʻgʻrisidagi buyruqdan koʻchirma, ariza va akademik maʼlumotnoma tikiladi.

25. Taʼlim muassasasi har yili Oʻzbekiston Respublikasi Oliy va oʻrta maxsus taʼlim vazirligiga zaruriy miqdordagi akademik maʼlumotnoma blanklariga buyurtmalar taqdim etadilar.

Akademik maʼlumotnoma blanklari qatʼiy hisobot hujjati hisoblanadi. Akademik maʼlumotnomalar blankalarini oʻquv yurtlarida saqlanishi, roʻyxatga olinishi va berilishi belgilangan tartibda amalga oshiriladi.

26. Talaba (oʻquvchilar) oʻqishini koʻchirish, tiklash, chetlashtirish masalalari boʻyicha nizolar belgilangan tartibda Oliy va oʻrta maxsus taʼlim vazirligi yoki sud orqali hal qilinadi.

27. Talabalar (oʻquvchilar) oʻqishini koʻchirish, tiklash, chetlashtirish mazkur Nizom talablariga rioya etilib rasmiylashtirilishi, taqdim etilgan taʼlim toʻgʻrisidagi hujjatlarning haqiqiyligini tekshirish yuzasidan javobgarlik taʼlim muassasasi rektori (direktori) zimmasiga yuklanadi.

28. Adliya vazirligi tomonidan 1996-yil 17-iyun 252-son bilan davlat roʻyxatidan oʻtkazilgan “Oʻzbekiston Respublikasi oliy oʻquv yurtlari talabalari va oʻrta maxsus oʻquv yurtlari oʻquvchilarini bir oʻquv yurtidan boshqasiga koʻchirish, oʻqishga qayta tiklash va talabalar safidan chetlashtirish qoidalari” va unga 1997-yil 21-iyulda kiritilgan 252-1-son oʻzgartirish va qoʻshimchalar oʻz kuchini yoʻqotgan deb hisoblanadi.