O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 1999-yil 15-maydagi 248-sonli va 2001-yil 19-dekabrdagi 477-sonli qarorlari ijrosini ta’minlash maqsadida hamda Qishloq va suv xo‘jaligi vazirligi to‘g‘risidagi nizomga muvofiq buyuraman:

1. “Paxta xomashyosini sanoat yo‘li bilan qayta ishlash natijasida olinadigan paxta iste’mol yog‘i, sheluxa va kunjarani xo‘jaliklarga qaytarish tartibi haqida nizom” 1-ilovaga muvofiq tasdiqlansin.

2. Normativ-huquqiy bazani rivojlantirish (E. Yusupov), Yuridik (B. Husenov) boshqarmalari 3 kun muddat ichida buyruq bilan tasdiqlangan Nizomni O‘zbekiston Respublikasi Adliya vazirligiga ro‘yxatdan o‘tkazish uchun taqdim qilsinlar va rasmiylashtirilgandan so‘ng qo‘llanma uchun joylarga yetkazilishini ta’minlasinlar.

3. Mazkur Nizom Adliya vazirligida Davlat ro‘yxatiga olingan kundan boshlab:

— 1997-yil 30-sentabrda tasdiqlangan “Xo‘jaliklar ixtiyoridagi davlat buyurtmasidan oshiqcha texnik chigitni sanoat yo‘li bilan qayta ishlashdan olingan iste’mol yog‘i, paxta shroti va sheluxasini xo‘jaliklarga qaytarish tartibi haqidagi nizom”;

— 1999-yil 5-noyabrda tasdiqlangan “Davlat buyurtmasini bajargan xo‘jaliklar va ushbu buyurtmani bajarmagan xo‘jaliklardagi xo‘jalik ichki shartnomasini bajargan oilaviy pudrat, ijarachi va boshqa mahsulot yetishtiruvchilarga paxta xomashyosini sanoat yo‘li bilan qayta ishlash natijasida olinadigan yog‘, sheluxa, shrot va lintni berish tartibi haqidagi nizom”;

— vazirlikning 2001-yil 30-maydagi “Davlat buyurtmasini bajargan xo‘jaliklar va ushbu buyurtmani bajarmagan xo‘jaliklardagi ichki xo‘jalik shartnomasini bajargan oilaviy pudratchi va ijarachilarga paxta xom-ashyosini sanoat yo‘li bilan qayta ishlash natijasida olinadigan paxta iste’mol yog‘i, sheluxa va shrotni xo‘jaliklarga qaytarish haqida nizom”ni tasdiqlash to‘g‘risidagi 126-sonli buyrug‘i;

— 2002-yil 8-apreldagi “Paxta xomashyosini sanoat yo‘li bilan qayta ishlash natijasida olinadigan paxta iste’mol yog‘i, sheluxa va kunjarani xo‘jaliklarga qaytarish tartibi haqida nizom”ni tasdiqlash to‘g‘risidagi 65-sonli buyrug‘i o‘z kuchini yo‘qotgan deb hisoblansin.

4. Mazkur buyruqning ijrosini nazorat qilish vazir o‘rinbosari A.Jo‘rayev zimmasiga yuklatilsin.

Ushbu Nizom O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 1999-yil 15-maydagi 248-sonli va 2001-yil 19-dekabrdagi 477-sonli qarorlari ijrosini ta’minlash maqsadida ishlab chiqilgan. Ushbu Nizom Vazirlar Mahkamasining 1999-yil 15-maydagi 248-sonli qaroriga asosan davlat buyurtmasini bajargan yoki bajarmaganligidan qat’iy nazar shirkat xo‘jaliklari yoki boshqa qishloq xo‘jalik korxonalari (kelgusida — qishloq xo‘jalik korxonalari) tarkibidagi ichki xo‘jalik shartnomasini bajargan oilaviy pudratchi va boshqa ichki xo‘jalik bo‘linmalariga (kelgusida-pudratchi va boshqa bo‘linma) hamda paxta xomashyosi yetishtirish bo‘yicha kontraktatsiya shartnomalarini bajargan fermer xo‘jaliklariga paxta iste’mol yog‘i hamda 2001-yil 19-dekabrdagi 477-sonli qaroriga asosan pudratchi, boshqa bo‘linma va fermer xo‘jaliklari tomonidan davlat buyurtmasidan ortiqcha ishlab chiqilib, ularning ixtiyorida qoldiriladigan texnik chigitni qayta ishlashdan olinadigan sheluxa va kunjarani berish tartibini belgilaydi.

1. Qishloq xo‘jalik korxonalari paxta tayyorlash mavsumi tutagandan keyin 10 kunlik muddat ichida xo‘jalikdagi pudratchi va boshqa bo‘linmalar bo‘yicha, davlat buyurtmasidan ortiqcha sotilgan paxta xomashyosi (urug‘lik paxtadan tashqari) miqdori ko‘rsatilgan ro‘yxatni tuman qishloq va suv xo‘jaligi boshqarmasiga beradi. Tuman qishloq va suv xo‘jaligi boshqarmasi 5 kun muddat ichida ushbu ro‘yxatni iqtisodiyot va statistika bo‘limiga tasdiqlatib, paxtani qayta ishlash korxonasiga taqdim qiladi.

2. Fermer xo‘jaliklari davlat buyurtmasidan ortiqcha yetishtirilgan paxta xom-ashyosi (urug‘lik paxtadan tashqari) miqdori ko‘rsatilgan ma’lumotni 10 kun muddatda tuman iqtisodiyot va statistika bo‘limiga tasdiqlatib, paxtani qayta ishlash korxonasiga taqdim qiladi.

Paxtani qayta ishlash korxonalariga berilgan ma’lumotlar yakuniy bo‘lib, shartnoma tuzish uchun asos hisoblanadi.

3. Paxtani qayta ishlash korxonasi ro‘yxat va ma’lumotni olgandan so‘ng, 5 kunlik muddat ichida tayyorlangan paxta hosili bo‘yicha har bir pudratchi va boshqa bo‘linma hamda fermer xo‘jaliklariga berilishi kutiladigan texnik chigit miqdorini belgilangan me’yorlar asosida hisoblab chiqib, bu to‘g‘rida hududiy “Paxtasanoat” aksiyadorlik birlashmasiga yozma ravishda xabar beradi.

Hududiy “Paxtasanoat” aksiyadorlik birlashmasi 3 kunlik muddat ichida ushbu ma’lumotni yozma ravishda “O‘zpaxtasanoat” uyushmasiga beradi. “O‘zpaxtasanoat” uyushmasi esa o‘z navbatida olingan ma’lumotni 2 kunlik muddat ichida “Yog‘moytamakisanoat” uyushmasiga hamda Makroiqtisodiyot va statistika vazirligiga beradi.

4. Hududiy “Paxtasanoat” aksiyadorlik birlashmasi, “Yog‘moytamakisanoat” uyushmasining taqsimotiga asoslanib, paxtani qayta ishlash korxonalaridagi texnik chigitni aynan qaysi yog‘-moy korxonasiga jo‘natishni ta’minlab beradi.

Bunda paxtani qayta ishlash korxonalari bilan yog‘-moy korxonalari orasidagi masofalar hisobga olinadi va texnik chigit birinchi navbatda yaqin joylashgan yog‘-moy korxonalariga jo‘natilishi lozim bo‘ladi.

5. Paxtani qayta ishlash korxonalari ishlab chiqarilgan jami texnik chigitni, shu jumladan davlat buyurtmasidan ortiq paxta xomashyosidan olinadigan chigitni ham, yog‘-moy korxonalariga to‘liq hajmda jo‘natishlari shart.

6. Paxtani qayta ishlash korxonalari fermer xo‘jaliklari va qishloq xo‘jalik korxonalariga tegishli texnik chigit aynan qaysi yog‘-moy korxonalariga jo‘natilishi aniqlangandan so‘ng, 5 kun muddat ichida bu to‘g‘rida tegishli fermer xo‘jaliklari, qishloq xo‘jalik korxonalari, tuman qishloq va suv xo‘jaligi boshqarmasini xabardor qiladi.

7. Fermer xo‘jaliklari va qishloq xo‘jalik korxonalari ushbu xabarnomani olgandan keyin tegishli paxtani qayta ishlash korxonasi va yog‘-moy korxonasi bilan 1-martgacha uch tomonlama shartnoma tuzadi.

8. Yog‘-moy korxonalariga yuborilayotgan texnik chigitning xamda uni qayta ishlash natijasida hosil bo‘lgan va qaytarib berilayotgan paxta iste’mol yog‘i, sheluxa va kunjaraning sifat ko‘rsatkichlari davlat standartlari va texnik shartlari talablariga mos bo‘lishi zarur.

Qayta ishlash uchun yuborilayotgan texnik chigitga, shuningdek qaytarib berilayotgan paxta iste’mol yog‘i, sheluxa va kunjaraga ularning sifat sertifikati ilova qilinishi shart.

9. Qaytarib berilishi lozim bo‘lgan paxta iste’mol yog‘i, sheluxa va kunjaraning shartnomada ko‘rsatiladigan hajmi, ushbu mahsulotlar chiqishining so‘nggi uch yillik o‘rtacha ko‘rsatkichlari asosida belgilanishi mumkin. Yog‘-moy korxonalari korxonadagi uch yillik o‘rtacha ko‘rsatkichlar to‘g‘risida viloyat Qishloq va suv xo‘jaligi boshqarmasiga ma’lumot taqdim qiladi.

Shartnomada ko‘rsatilgan mahsulotlarning chiqish hajmlari, texnik chigit qayta ishlangan davrdagi yog‘-moy korxonasining haqiqiy ko‘rsatkichlari asosida qayta aniqlanishi shart.

10. Fermer xo‘jaliklariga hamda pudratchi va boshqa bo‘linmalarga tegishli bo‘lgan yog‘-moy mahsulotlari belgilangan tartibda oldindan pul ko‘chirish yo‘li bilan fermer xo‘jaliklariga hamda tegishli qishloq xo‘jalik korxonalariga uch tomonlama shartnoma muddati tugagunga qadar qaytariladi.

Fermer xo‘jaliklari va qishloq xo‘jalik korxonalarining topshirig‘iga binoan yoki ishonchnomalari bo‘yicha ularga qaytariladigan paxta iste’mol yog‘ini boshqa xo‘jalik yurituvchi subyektlarga sotilishi taqiqlanadi.

11. Qishloq xo‘jalik korxonalari tomonidan olingan yog‘-moy mahsulotlari ichki xo‘jalik shartnomalarini bajargan pudratchi va boshqa bo‘linmalarga ular olishlari lozim bo‘lgan mahsulotlar miqdoriga nisbatan mutanosib ravishda taqsimlanib, to‘liq hajmda sotiladi.

Yog‘-moy mahsulotlarini sotish bahosi mahsulotni keltirish bilan bog‘liq transport xarajatlari qo‘shilgan holda hisoblanadi. Yog‘-moy mahsulotlarini sotish bahosiga boshqa xarajatlar va foydani qo‘shishga yo‘l qo‘yilmaydi.

12. Hisob raqamida mablag‘i bo‘lmagan qishloq xo‘jalik korxonalari uchun yog‘-moy korxonalari tuman hokimlari bilan kelishgan holda, har bir tumanda kamida bitta paxta iste’mol yog‘i, sheluxa va kunjarani pudratchi va boshqa bo‘linmalarga sotish shahobchasini ochadi.

13. Har bir tumanda tashkil etilgan shohobcha tomonidan ichki xo‘jalik shartnomasini bajargan pudratchi va boshqa bo‘linmalarga tegishli bo‘lgan paxta iste’mol yog‘i, sheluxa va kunjara mahsulotlari miqdori ko‘rsatilgan va xo‘jalik rahbari tasdiqlagan ro‘yxat asosida naqd pulga sotiladi.

Yog‘-moy mahsulotlari shahobcha orqali sotilganda mahsulotning sotish bahosiga faqat mahsulotni keltirish bilan bog‘liq transport xarajatlari va shohobchani ochish bilan bog‘liq xarajatlargina qo‘shiladi. Yog‘-moy mahsulotlarini sotish bahosiga boshqa xarajatlar va foydani qo‘shishga yo‘l qo‘yilmaydi.

14. Tuman qishloq va suv xo‘jaligi boshqarmasi tomonidan pudratchi va boshqa bo‘linmalarga hamda Dehqon va fermer xo‘jaliklari vakilligi tomonidan fermerlarga paxta iste’mol yog‘i, sheluxa va kunjaraning tarqatilishi ahvoli har oyda monitoring qilinadi va tarqatilgan mahsulotlar bo‘yicha tuman va viloyat hokimligiga axborot beriladi.

15. Mazkur Nizom Makroiqtisodiyot va statistika vazirligi, “Yog‘moytamakisanoat”, “O‘zpaxtasanoat” hamda Dehqon va fermer xo‘jaliklari uyushmalari bilan kelishilgan.