Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining
qarori
Oʻzbekiston Respublikasining davlat gʻaznachilik majburiyatlari va obligatsiyalarini muomalaga chiqarishni tashkil etish chora-tadbirlari toʻgʻrisida
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Oʻzbekiston Respublikasining 2018-yilgi asosiy makroiqtisodiy koʻrsatkichlari prognozi va Davlat budjeti parametrlari toʻgʻrisida” 2017-yil 29-dekabrdagi PQ-3454-son qaroriga muvofiq, respublikaning davlat qimmatli qogʻozlari bozorini rivojlantirish maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi:
1. Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi va Markaziy bankining 2018-yilning dekabridan boshlab Oʻzbekiston Respublikasining davlat gʻaznachilik majburiyatlari va obligatsiyalarini (keyingi oʻrinlarda davlat qimmatli qogʻozlari deb ataladi) muomalaga chiqarishni amalga oshirish toʻgʻrisidagi taklifi maʼqullansin.
2. Belgilansinki:
davlat qimmatli qogʻozlari Oʻzbekiston Respublikasi Hukumatining tasarrufida boʻlgan barcha aktivlar bilan taʼminlanadi;
davlat qimmatli qogʻozlari Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi tomonidan hujjatsiz shaklda chiqariladi va qonunchilikka muvofiq Oʻzbekiston Respublikasining qimmatli qogʻozlar bozorlarida muomalada boʻladi;
davlat qimmatli qogʻozlari chiqarilishlari Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi nomidan va hisobidan Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki (fiskal agent) tomonidan “Oʻzbekiston respublika valyuta birjasi” AJning savdo maydonchasi orqali joylashtiriladi va soʻndiriladi;
Oldingi tahrirga qarang.
davlat qimmatli qogʻozlari (Markaziy bank obligatsiyalari bundan mustasno) Oʻzbekiston Respublikasi rezidentlari va norezidentlari oʻrtasida joylashtirilishi mumkin. Norezidentlar oʻrtasida joylashtiriladigan davlat qimmatli qogʻozlarining yillik miqdorlari Moliya vazirligi tomonidan Markaziy bank bilan kelishilgan holda belgilanadi;
(2-bandning beshinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 21-fevraldagi 82-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 22.02.2022-y., 09/22/82/0156-son)
Oldingi tahrirga qarang.
davlat qimmatli qogʻozlari kupon stavkali (qatʼiy belgilangan foiz daromadli), nol kupon stavkali (diskont obligatsiyalar), inflyatsiyaga bogʻlangan va boshqa turlarda chiqariladi;
(2-bandning oltinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 21-fevraldagi 82-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 22.02.2022-y., 09/22/82/0156-son)
davlat qimmatli qogʻozlarini joylashtirishdan tushgan mablagʻlar Oʻzbekiston Respublikasining Davlat budjetiga oʻtkaziladi hamda Oʻzbekiston Respublikasi Davlat budjeti taqchilligini qoplashga va mamlakatni ijtimoiy-iqtisodiy rivojlantirishga qaratilgan tadbirlarni, shuningdek, Oʻzbekiston Respublikasi Davlat budjeti xarajatlarining tasdiqlangan parametrlari doirasida Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining qarorlari bilan belgilanadigan yirik investitsiya loyihalarini amalga oshirishga yoʻnaltiriladi.
3. Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligiga quyidagi huquqlar berilsin:
Oldingi tahrirga qarang.
moliya yilida chiqariladigan davlat qimmatli qogʻozlarining cheklangan miqdorlarini qonunchilik hujjatlarida belgilangan limitlar doirasida chiqarish;
(3-bandning ikkinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 21-fevraldagi 82-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 22.02.2022-y., 09/22/82/0156-son)
Oldingi tahrirga qarang.
moliya bozori konyunkturasi va Oʻzbekiston Respublikasi respublika budjetining ehtiyojlaridan kelib chiqib, bozor ishtirokchilarini (Oʻzbekiston Respublikasi rezidentlari va norezidentlari) tanlash, davlat qimmatli qogʻozlarining har bir chiqarilishi miqdori va muddatlarini, ular boʻyicha toʻlovlarning davriyligi va foizli daromad miqdorini belgilash;
(3-bandning uchinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 21-fevraldagi 82-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 22.02.2022-y., 09/22/82/0156-son)
Oldingi tahrirga qarang.
ikkilamchi bozorda davlat qimmatli qogʻozlarini sotib olish, shuningdek, ularni sotib olish orqali muddatidan oldin soʻndirish operatsiyalarini amalga oshirish.
(3-bandning toʻrtichi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 21-fevraldagi 82-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 22.02.2022-y., 09/22/82/0156-son)
Oldingi tahrirga qarang.
Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi bilan kelishilgan holda moliya yilida chiqarilib, shu moliya yilining oʻzida soʻndiriladigan davlat qimmatli qogʻozlarini chiqarish va Oʻzbekiston Respublikasi respublika budjetining daromad qismidan toʻliq soʻndirish;
muomalaga chiqarilgan davlat qimmatli qogʻozlarini Oʻzbekiston Respublikasining respublika budjeti mablagʻlari hisobidan muddatida soʻndirish va ularni sotib olish orqali muddatidan oldin soʻndirish va foiz toʻlovlarini fiskal agentga topshiriq berish orqali amalga oshirish.
(3-band Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 21-fevraldagi 82-sonli qaroriga asosan xatboshilar bilan toʻldirilgan — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 22.02.2022-y., 09/22/82/0156-son)
4. Oʻzbekiston Respublikasining davlat qimmatli qogʻozlari chiqarilishlarining joylashtirilishi, muomalada boʻlishi va soʻndirilishi tartibi toʻgʻrisidagi Nizom ilovaga muvofiq tasdiqlansin.
5. Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi tuzilmasida vazirlik markaziy apparati boshqaruv xodimlarining cheklangan soni doirasida shtatdagi xodimlar soni yetti nafardan iborat boʻlgan Davlat qimmatli qogʻozlari bozori va moliya institutlari bilan oʻzaro munosabatlar boshqarmasi tashkil etilsin.
Davlat qimmatli qogʻozlari bozori va moliya institutlari bilan oʻzaro munosabatlar boshqarmasiga quyidagi vazifalar yuklansin:
respublika davlat qimmatli qogʻozlari bozorini rivojlantirish boʻyicha, shu jumladan ilgʻor jahon amaliyotini inobatga olgan holda, takliflar ishlab chiqish;
Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki bilan birgalikda davlat qimmatli qogʻozlarining chiqarilishi, muomalada boʻlishi va soʻndirilishini tashkil etish, shuningdek, Oʻzbekiston Respublikasining davlat ichki qarzini rejalashtirish;
korporativ boshqaruvning zamonaviy usullaridan foydalangan holda moliya institutlari bilan, shu jumladan, davlat qimmatli qogʻozlari bozorida oʻzaro munosabatlarni amalga oshirish.
6. Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi, Markaziy banki, manfaatdor vazirliklar va idoralar bilan birgalikda oʻzlari qabul qilgan normativ-huquqiy hujjatlarni bir oy muddatda ushbu qarorga muvofiqlashtirsinlar.
7. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining oʻrinbosari — Oʻzbekiston Respublikasi moliya vaziri J.A. Qoʻchqorov zimmasiga yuklansin.
Oʻzbekiston Respublikasining Bosh vaziri A. ARIPOV
Toshkent sh.,
2018-yil 14-dekabr,
1016-son
Vazirlar Mahkamasining 2018-yil 14-dekabrdagi 1016-son qaroriga
ILOVA
ILOVA
Oʻzbekiston Respublikasining davlat qimmatli qogʻozlarini chiqarilishlarining joylashtirilishi, muomalada boʻlishi va soʻndirilishi tartibi toʻgʻrisida
NIZOM
1-bob. Umumiy qoidalar
1. Mazkur Nizom Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi (keyingi oʻrinlarda Moliya vazirligi deb ataladi) tomonidan chiqarilgan davlat qimmatli qogʻozlari chiqarilishlarining joylashtirilishi, muomalada boʻlishi va soʻndirilishi tartibini belgilaydi.
2. Mazkur Nizomda quyidagi asosiy tushunchalar qoʻllaniladi:
davlat qimmatli qogʻozlari (keyingi oʻrinlarda DQQ deb ataladi) — Moliya vazirligi tomonidan hujjatsiz shaklda chiqariladigan va emissiyaviy qimmatli qogʻozlar hisoblanadigan Oʻzbekiston Respublikasi davlat gʻaznachilik majburiyatlari va obligatsiyalari;
“Oʻzbekiston respublika valyuta birjasi” aksiyadorlik jamiyati (keyingi oʻrinlarda OʻzRVB deb ataladi) — Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki (keyingi oʻrinlarda Markaziy bank deb ataladi) bilan tuzilgan shartnoma asosida vakolat berilgan avvaldan belgilangan joyda va belgilangan vaqtda oʻrnatilgan tartib asosida birja savdolarini tashkil qiluvchi yuridik shaxs. OʻzRVB diler va investor funksiyalarini bajarishi mumkin emas;
Oldingi tahrirga qarang.
diler — investitsiya vositachisi sifatida qimmatli qogʻozlar bozorida professional faoliyat yuritish huquqini olgan va OʻzRVB aʼzosi hisoblangan tijorat banki yoki boshqa yuridik shaxs;
(2-bandning toʻrtinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 21-fevraldagi 82-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 22.02.2022-y., 09/22/82/0156-son)
Oldingi tahrirga qarang.
investor — diler bilan tuzilgan shartnoma asosida DQQni sotib oluvchi yuridik yoki jismoniy shaxs — Oʻzbekiston Respublikasi rezidenti yoki norezidenti;
(2-bandning beshinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 21-fevraldagi 82-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 22.02.2022-y., 09/22/82/0156-son)
savdo tizimi — OʻzRVB ning avtomatlashtirilgan elektron tizimi boʻlib, DQQ bilan birja bitimlarini tuzish boʻyicha elektron birja savdolarini oʻtkazish, qabul qilingan buyutmalarni roʻyxatga olishni taʼminlash, DQQni saqlash va ularga boʻlgan huquq xisobini, shuningdek, DQQ bilan oldi-sotdi shartnomasi boʻyicha kliringni va hisob-kitoblarni amalga oshiradi;
global sertifikat — DQQlar chiqarilishining asosiy parametrlarini (chiqarilish miqdori, muomala muddati, majburiyatlarni sotib olish miqdoriga boʻlgan mavjud cheklovlar, kupon stavkasi va boshqalarni) oʻz ichiga olgan hujjat boʻlib, uning shakli va rekvizitlari Markaziy bank bilan kelishilgan holda Moliya vazirligi tomonidan belgilanadi;
birja guvohnomasi — OʻzRVB tomonidan belgilangan shaklda savdo tizimida diler tomonidan birja bitimi tuzilganligini tasdiqlovchi hujjat;
treyder — belgilangan tartibda OʻzRVB savdo tizimiga ruxsat olgan va uning nomidan OʻzRVB birja bitimlarini tuzishga vakolatli boʻlgan diler xodimi;
REPO shartnomasi — belgilangan muddatdan keyin qayta sotib olish sharti bilan tuzilgan DQQning oldi-sotdi shartnomasi.
depo hisob varagʻi — DQQni saqlash va ularga boʻlgan huquqlar hisobini yuritish maqsadida bozor qatnashchilari uchun OʻzRVB da ochilgan hisob varagʻi;
raqobatli buyurtmanoma — buyurtmanomada koʻrsatilgan narx boʻyicha DQQning muayyan sonini sotib olish yoki sotish istagini ifodalovchi diler buyurtmanomasi;
raqobatsiz buyurtmanoma — buyurtmanomada koʻrsatilgan pul mablagʻlari summasiga qoniqtirilgan raqobatli byurtmanomalarning oʻrtacha belgilangan narxi boʻyicha DQQ sotib olish istagini ifodalovchi diler buyurtmanomasi;
chegara narxi — auksionda DQQlarni sotish uchun Moliya vazirligi tomonidan belgilanadigan eng past narx.
Oldingi tahrirga qarang.
3. Moliya vazirligi, Markaziy bank, dilerlar va investorlar DQQ bozorining ishtirokchilari hisoblanadi. Markaziy bank Moliya vazirligi bilan tuzilgan shartnomaga asosan DQQni joylashtirish va soʻndirish hamda foizli daromad toʻlovlarini amalga oshirish boʻyicha fiskal agent funksiyalarini amalga oshiradi.
(3-band Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 21-fevraldagi 82-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 22.02.2022-y., 09/22/82/0156-son)
Oldingi tahrirga qarang.
4. DQQ Oʻzbekiston Respublikasi gʻaznachilik majburiyatlari shaklida chiqariladigan qisqa muddatli (bir yilgacha muddatga), shuningdek, Oʻzbekiston Respublikasi gʻaznachilik obligatsiyalari shaklida chiqariladigan oʻrta muddatli (bir yildan besh yilgacha muddatga) va uzoq muddatli (besh yildan ortiq muddatgacha) boʻlib, Oʻzbekiston Respublikasi rezidentlari va norezidentlari boʻlgan yuridik va jismoniy shaxslar oʻrtasida joylashtirilishi mumkin.
(4-bandning birinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 21-fevraldagi 82-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 22.02.2022-y., 09/22/82/0156-son)
Oldingi tahrirga qarang.
DQQ ularning soʻndirilishida nominal qiymatini va qimmatli qogʻozlarga egalik qilishning butun muddati mobaynida qatʼiy belgilangan va oʻzgaruvchan foizli daromad olish huquqini beradi.
(4-bandning ikkinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 21-fevraldagi 82-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 22.02.2022-y., 09/22/82/0156-son)
DQQ kreditlarning garov taʼminoti va REPO shartnomalarida oldi-sotdi predmeti boʻlishi mumkin.
Oldingi tahrirga qarang.
DQQ boʻyicha daromadlilik va foizlarni hisoblashda Xalqaro kapital bozorlari xalqaro assotsiatsiyasi (ICMA) tomonidan qoʻllaniladigan formulalardan foydalanilishi mumkin.
(4-band Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 21-fevraldagi 82-sonli qaroriga asosan xatboshi bilan toʻldirilgan — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 22.02.2022-y., 09/22/82/0156-son)
5. DQQning nominal qiymati Oʻzbekiston Respublikasi milliy valyutasida ifodalanadi va 1 000 000 (bir million) soʻmni tashkil etadi.
Oldingi tahrirga qarang.
6. Diler oʻz nomidan va hisobidan, shuningdek, investor topshirigʻiga asosan va uning mablagʻi evaziga bitimlar tuzishi mumkin. Investorning DQQni sotish yoki sotib olish boʻyicha buyurtmanomalari tegishli shartnoma tuzilgan diler tomonidan taqdim etiladi.
Dilerlar ikki toifaga, yaʼni birlamchi va ikkilamchi diler toifalariga boʻlinishi mumkin.
Birlamchi diler:
oʻz nomidan (diler arizasi) va oʻz hisobidan, shuningdek, investor topshirigʻi bilan va uning hisobidan (investor arizasi) auksionda DQQni sotib olish huquqiga ega;
DQQni birlamchi joylashtirish boʻyicha oʻtkaziladigan auksionda Markaziy bank tomonidan birlamchi diler uchun DQQni sotib olish yuzasidan oʻrnatilgan eng kam hajm doirasida raqobatli buyurtmanoma taqdim etishga majbur;
market-meykerlik funksiyasini bajarishi, DQQni sotib olish va sotish boʻyicha kotirovkalar tashkil etish yoʻli bilan ikkilamchi bozorda DQQni qoʻllab-quvvatlashga majbur;
DQQ bozori holatidan kelib chiqib, birlamchi dilerga boshqa talab va shartlar diler bilan tuziladigan shartnomada koʻzda tutilishi mumkin;
Moliya vazirligi birlamchi dilerni moliyaviy ragʻbatlantirish maqsadida diler bilan tuziladigan shartnomada barcha uchun yagona va shaffof mezonlar asosida komission toʻlov chora-tadbirlarini amalga oshirishni koʻzda tutishi mumkin;
Moliya vazirligi va Markaziy bank bilan birlamchi diler funksiyalarini bajarish boʻyicha tegishli shartnomalarni tuzadi;
ikkilamchi diler birlamchi diler orqali birlamchi bozordan DQQni sotib olish, ikkilamchi bozorda ishtirok etish hamda oʻz nomi va oʻz hisobidan, shuningdek, investor topshirigʻi bilan va uning hisobidan ikkilamchi bozorda DQQni sotib olish huquqiga ega.
(6-band Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 21-fevraldagi 82-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 22.02.2022-y., 09/22/82/0156-son)
7. DQQ oldi-sotdisi boʻyicha bitimlar savdo tizimi orqali savdo davomida Markaziy bank tomonidan OʻzRVB bilan birgalikda belgilangan savdo qoidalariga asosan amalga oshiriladi.
Oldingi tahrirga qarang.
Oʻzbekiston Respublikasi hududida norezidentlar ishtirokida DQQ oldi-sotdisini amalga oshirishdagi oʻzaro hisob-kitoblar ushbu Nizom va boshqa qonunchilik hujjatlari orqali amalga oshirilishi mumkin.
(7-band Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 21-fevraldagi 82-sonli qaroriga asosan xatboshi bilan toʻldirilgan — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 22.02.2022-y., 09/22/82/0156-son)
8. Sotib oluvchining savdo tizimidagi “depo” hisob varagʻiga DQQ oʻtkazilishi faqat sotib oluvchining pul mablagʻlari sotuvchining shaxsiy hisob varagʻiga oʻtkazilgandan keyingina amalga oshiriladi.
DQQ boʻyicha huquq sotib oluvchining savdo tizimidagi “depo” hisob varagʻiga tegishli kirim yozuvi amalga oshirilgan vaqtdan boshlab sotib oluvchiga oʻtadi va amalga oshirilgan operatsiyalar toʻgʻrisida “depo” hisob varagʻidan koʻchirma bilan tasdiqlanadi.
9. Hisobot hujjatlari OʻzRVBda oʻn yil mobaynida saqlanadi. Barcha dilerlar boʻyicha tuzilgan bitimlarning yigʻma reyestri savdolardan soʻng Markaziy bankka taqdim etiladi.
Oldingi tahrirga qarang.
(10-band Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 21-fevraldagi 82-sonli qaroriga asosan oʻz kuchini yoʻqotgan — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 22.02.2022-y., 09/22/82/0156-son)
2-bob. DQQni muomalaga chiqarish va joylashtirish tartibi
Oldingi tahrirga qarang.
11. Muomalaga chiqariladigan DQQ identifikatsiya raqami (yoki qimmatli qogʻozlarning xalqaro kodi) koʻrsatilgan global sertifikat bilan rasmiylashtiriladi.
(11-bandning birinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 21-fevraldagi 82-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 22.02.2022-y., 09/22/82/0156-son)
Global sertifikat ikkita asl nusxada rasmiylashtiriladi, bir nusxasi Moliya vazirligida, ikkinchi nusxasi Markaziy bankda saqlanadi.
12. Global sertifikatni olgandan soʻng Markaziy bank OʻzRVBga DQQlarni joylashtirish uchun moʻljallangan emissiya hisob varagʻiga muomalaga chiqarilayotgan DQQning toʻliq hajmini joylashtirish boʻyicha topshiriq beradi.
13. DQQ alohida chiqarilishlar bilan joylashtirishning barcha zaruriy shartlari koʻrsatilgan holda chiqariladi.
14. DQQning birlamchi joylashtirilishi Moliya vazirligining topshirigʻiga asosan Markaziy bank tomonidan oʻtkaziladigan auksion shaklida amalga oshiriladi.
Oldingi tahrirga qarang.
Auksion oʻtkaziladigan kun Moliya vazirligi tomonidan har yili eʼlon qilinadigan DQQni chiqarish grafigi asosida belgilanadi.
Bunda auksion oʻtkaziladigan kun qonunchilik hujjatlariga muvofiq dam olish, bayram va (yoki) ish kuni boʻlmagan kun deb eʼtirof etiladigan kunga toʻgʻri kelsa, auksionni oʻtkazish ish kuni boʻlmagan kundan boshqa ish kuniga koʻchiriladi.
(14-band Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 21-fevraldagi 82-sonli qaroriga asosan ikkinchi va uchinchi xatboshilar bilan toʻldirilgan — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 22.02.2022-y., 09/22/82/0156-son)
Oldingi tahrirga qarang.
Auksionning oʻtkazilishi, chiqarilishning parametrlari va shartlari toʻgʻrisidagi axborot Markaziy bank tomonidan u oʻtkazilgunga qadar kamida bir kun oldin eʼlon qilinadi.
(14-bandning toʻrtinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 21-fevraldagi 82-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 22.02.2022-y., 09/22/82/0156-son)
15. Markaziy bank Moliya vazirligi bilan birgalikda auksionga chiqarilayotgan DQQning bitta diler tomonidan sotib olinishi mumkin boʻlgan eng koʻp miqdorini belgilashi mumkin.
16. Raqobatli buyurtmanomalar, agar ularda koʻrsatilgan narx chegara narxiga teng yoki yuqori boʻlsa, qanoatlantiriladi. Bunda buyurtmanomalar ularning kelib tushishi vaqtidan qatʼi nazar, narxlar pasayishi tartibida qanoatlantiriladi. Raqobatsiz buyurtmanomalar qanoatlantirilgan raqobatli buyurtmanomalarning oʻrtacha belgilangan narxi boʻyicha qanoatlantiriladi.
Oldingi tahrirga qarang.
Bunda savdo tizimi dastlab narxi chegara narxiga teng yoki undan yuqori boʻlgan raqobatli buyurtmanomalarni, soʻngra raqobatsiz buyurtmanomalarni qanoatlantiradi.
Raqobatsiz buyurtmanomalar boʻyicha auksionda diler tomonidan DQQni sotib olishga yoʻnaltiriladigan pul mablagʻlarining mumkin boʻlgan eng koʻp miqdoriga cheklovlar belgilanishi mumkin.
(16-band Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 21-fevraldagi 82-sonli qaroriga asosan xatboshilar bilan toʻldirilgan — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 22.02.2022-y., 09/22/82/0156-son)
17. Savdo tizimida bir xil narxda bir nechta buyurtmanomalar mavjud boʻlsa, birinchi navbatda tizimga vaqt boʻyicha kech kiritilgan buyurtmanomadan oldinroq kiritilgan buyurtmanoma birinchi navbatda qondiriladi.
18. DQQ joylashtirilishi natijasida auksionda tuzilgan bitimlar birja guvohnomalari bilan rasmiylashtiriladi.
19. Markaziy bank oʻtkazilgan auksion natijalariga asosan DQQlar chiqarilishining joylashtirilishi natijalari toʻgʻrisida rasmiy hisobot tayyorlaydi.
20. Savdolar natijalari boʻyicha axborot OʻzRVB rasmiy veb-saytida eʼlon qilinadi.
3-bob. Ikkilamchi bozorda DQQning muomalada boʻlishi tartibi
21. Ikkilamchi bozorda DQQning muomalada boʻlishi savdo tizimida DQQ boʻyicha oldi-sotdi bitimlar tuzish orqali amalga oshiriladi.
22. Oldi-sotdi bitimlar dilerning DQQni sotishi yoki sotib olishi boʻyicha raqobatli buyurtmanomalar asosida tuziladi.
23. Treyderlar savdo tizimiga DQQni sotish (sotib olish) boʻyicha bitimning yoʻnalishi, DQQ soni, narxi va sotib oluvchi (sotuvchi) kodini koʻrsatgan holda raqobatli buyurtmanomalar kiritadi.
Buyurtmanomalar taqdim etilgan vaqt savdo tizimi tomonidan qayd etiladi.
24. Dilerning har qanday buyurtmanomasi ayni vaqtga qadar qondirilmagan boʻlsa, dilerning oʻzi tomonidan savdolardan qaytarib olinadi.
25. Savdolar tugagandan soʻng savdo tizimi barcha qondirilmagan buyurtmanomalarni bekor qiladi va dilerlar barcha pozitsiyalarining yakuniy qiymatini hisoblab chiqadi. Savdo tizimi har bir dilerning hisobvaragʻidan (hisobvaragʻiga) oʻtkazilishi kerak boʻlgan pul mablagʻlarining sof saldosini, shuningdek, har bir dilerning (investorning) savdo tizimidagi “depo” hisobvaragʻidan yoki “depo” hisobvaragʻiga oʻtkazilishi kerak boʻlgan DQQning sof saldosini hisoblab chiqadi.
26. Tuzilgan bitimlar asosida savdo tizimi elektron shaklda bitimlar reyestrini hamda oʻtkazilgan operatsiyalar toʻgʻrisida “depo” hisobvaragʻi boʻyicha hisobotni shakllantiradi.
Bitimlar reyestri hamda oʻtkazilgan operatsiyalar toʻgʻrisida “depo” hisobvaragʻi boʻyicha hisobot dilerlarga ularning talabiga asosan berilishi mumkin.
27. REPO shartnomalari Oʻzbekiston Respublikasi davlat qimmatli qogʻozlari bilan REPO shartnomalarini tuzish va amalga oshirish tartibi toʻgʻrisidagi nizomga muvofiq savdo tizimi orqali tuziladi va amalga oshiriladi.
4-bob. DQQ bilan bitimlar boʻyicha pul oʻtkazmalarini va hisob-kitoblarni amalga oshirish tartibi
28. Savdolarda ishtirok etish uchun va savdolar natijalari boʻyicha kliring va hisob-kitoblarni amalga oshirish maqsadida dilerlar uchun savdo tizimida alohida shaxsiy hisobvaraqlari ochiladi.
29. DQQ bilan shartnomalar boʻyicha investorlarning savdo tizimidagi hisob-kitoblari faqat dilerlarning hisobvaraqlari orqali amalga oshiriladi.
30. DQQ bitimlari boʻyicha hisob-kitoblar OʻzRVBning Markaziy bank Toshkent shahar Bosh boshqarmasining Hisob-kitob kassa markazidagi (keyingi oʻrinlarda HKKM deb ataladi) maxsus hisobvaraqlar orqali amalga oshiriladi.
OʻzRVB maxsus hisobvaraqlari boʻyicha operatsiyalar birja savdo qoidalariga muvofiq va tomonlarning oʻzaro munosabatlarini tartibga soluvchi tegishli shartnomalar asosida amalga oshiriladi.
Oldingi tahrirga qarang.
31. Dilerlar hisob-kitob kuni OʻzRVB maxsus hisobvaraqlariga komissiya toʻlovlarini hisobga olgan holda, tuzilgan bitimlar boʻyicha mablagʻlarni toʻliq toʻlashlari shart.
Shu bilan birga, auksion boshlanishidan oldin dilerlar mablagʻlarining OʻzRVB hisobvaraqlarida boʻlishiga yoʻl qoʻyiladi.
DQQ boʻyicha auksion natijalari hisob-kitoblari T+0, T+1 va T+2 xalqaro standartlari asosida amalga oshiriladi.
Bunda hisob-kitob sanasi qonunchilik hujjatlariga muvofiq dam olish, bayram va (yoki) ish kuni boʻlmagan kun deb eʼtirof etiladigan kunga toʻgʻri kelsa, hisob-kitoblar dam olish, bayram va (yoki) ish kuni boʻlmagan kundan keyingi ish kunida amalga oshiriladi.
OʻzRVB hisobvaragʻiga tushgan pul mablagʻlari dilerlarning savdo tizimdagi shaxsiy hisobvaraqlariga oʻtkaziladi.
HKKMdan olingan OʻzRVB hisobvaragʻidan koʻchirma pul mablagʻlarining dilerlar shaxsiy hisobvaraqlariga oʻtkazib berilishiga asos hisoblanadi.
Markaziy bank savdolarda OʻzRVB komission mukofotini toʻlamagan holda ishtirok etadi.
(31-band Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 21-fevraldagi 82-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 22.02.2022-y., 09/22/82/0156-son)
32. Savdolar mobaynida DQQ boʻyicha tuzilgan bitimlar natijasida pul mablagʻlari boʻyicha dilerlar va ularning investorlarining oʻzaro majburiyatlarini belgilash, aniqlash va hisoblash (kliring) amalga oshirilib, savdo sessiyasi natijasiga koʻra har bir dilerning sof majburiyatlari aniqlanadi.
33. OʻzRVB hisobvaragʻi boʻyicha pul mablagʻlarning yechib olinishi va tushirilishi Markaziy bank tomonidan belgilangan talablarga muvofiq OʻzRVB tomonidan HKKMga taqdim etiladigan toʻlov topshiriqnomalarga asosan amalga oshiriladi.
Oldingi tahrirga qarang.
(34-band Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 21-fevraldagi 82-sonli qaroriga asosan oʻz kuchini yoʻqotgan — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 22.02.2022-y., 09/22/82/0156-son)
5-bob. DQQ boʻyicha daromad toʻlovlarini amalga oshirish tartibi
35. Foiz toʻlovlari hamda sotib olish narxi (yoki sotish narxi) va soʻndirish narxi oʻrtasidagi farq tarzidagi DQQ egalarining daromadlarini toʻlash ular toʻlanishining har bir muddati tugagandan soʻng amalga oshiriladi.
Oldingi tahrirga qarang.
Foiz toʻlovlarining miqdori DQQning nominal qiymatiga nisbatan Moliya vazirligi tomonidan belgilangan va chiqarilish shartlariga muvofiq ularning butun muomala boʻlish davrida toʻlanadigan (yoki auksionda aniqlanadigan) foiz stavkasidan kelib chiqib, hisoblangan foizlar tarzida aniqlanadi .
(35-bandning ikkinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 21-fevraldagi 82-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 22.02.2022-y., 09/22/82/0156-son)
Oldingi tahrirga qarang.
Qimmatli qogʻozlarga egalik qilishning butun muddati mobaynida qatʼiy belgilangan va oʻzgaruvchan foizli daromad olish huquqini beradigan DQQ boʻyicha foiz toʻlovlari har olti oyda amalga oshiriladi. DQQ bozori talabidan kelib chiqib, yangi chiqariladigan DQQ boʻyicha foiz toʻlovining muddatlari oʻzgartirilishi mumkin.
(35-band Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 21-fevraldagi 82-sonli qaroriga asosan xatboshi bilan toʻldirilgan — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 22.02.2022-y., 09/22/82/0156-son)
36. Foiz toʻlovlarning toʻlanishi davrining soʻnggi ish kunida, savdolar tugashi bilan OʻzRVB Markaziy bankka DQQning har bir egasi boʻyicha “depo” hisobvaraqlaridagi qoldiqlar hamda foiz toʻlov muddatining oxirgi kunidagi holatiga koʻra hisoblangan foizlar boʻyicha yigʻma toʻlov qaydnomasini taqdim etadi.
37. DQQ boʻyicha foiz toʻlovlari foiz daromadining toʻlov muddati tugagan kundan keyingi ish kuni pul mablagʻlarni Markaziy bank tomonidan OʻzRVBning HKKMdagi hisobvaragʻiga oʻtkazish orqali amalga oshiriladi.
38. Foiz toʻlovlari boʻyicha pul mablagʻlari kelib tushgandan soʻng OʻzRVB ushbu mablagʻlarni bir ish kuni ichida dilerlarning savdo tizimidagi shaxsiy hisobvaraqlariga oʻtkazadi.
39. Investorlar bilan foiz toʻlovlari boʻyicha hisob-kitoblar dilerlar tomonidan investorlar bilan tuzilgan shartnomalarga asosan foiz toʻlov koʻrinishida pul mablagʻlarini investorlarning bankdagi talab qilingunga qadar depozit hisobvaraqlariga oʻtkazish yoʻli bilan amalga oshiriladi.
6-bob. DQQ ni soʻndirilish tartibi
Oldingi tahrirga qarang.
40. DQQning navbatdagi chiqarilishining soʻndirilishi toʻgʻrisidagi axborot Markaziy bank tomonidan global sertifikatda koʻrsatilgan soʻndirilish kunidan kamida bir kun oldin eʼlon qilinadi.
(40-bandning birinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 21-fevraldagi 82-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 22.02.2022-y., 09/22/82/0156-son)
DQQning chiqarilishi muddatdan oldin soʻndirilgan taqdirda, Markaziy bank Moliya vazirligining topshirigʻiga binoan muddatdan oldin soʻndirilishi kuni haqidagi axborotni eʼlon qiladi.
41. DQQlarning soʻndirilishi soʻndirish kunida soat 9.00 dan 12.00 gacha amalga oshiriladi.
42. Muomalaga chiqarilgan DQQlarning toʻliq hajmi soʻndirilgandan keyin soʻndirilgan DQQ “toʻlangan” boʻlimidan “keyinchalik yoʻq qilish maqsadida blokirovka qilingan” emissiya depo hisobvaragʻiga oʻtkaziladi.
43. Chiqarilishning toʻliq hajmi soʻndirilgan kunning ertasi kuni Markaziy bank OʻzRVBga soʻndirilgan DQQlarini oʻzining emissiya depo hisobvaragʻidan olishga depo topshirigʻini beradi.
44. OʻzRVB Markaziy bankning talabi boʻyicha uning emissiya depo hisobvaragʻidan koʻchirma berishi mumkin.
7-bob. DQQ bozorida Moliya vazirligining vakolatlari
Oldingi tahrirga qarang.
45. Moliya vazirligi DQQ emitenti funksiyalarini bajarish jarayonida quyidagi huquqlarga ega:
a) Oʻzbekiston Respublikasining nomidan moliya yilida chiqariladigan DQQning cheklangan miqdorlarini qonunchilikda belgilangan limitlar doirasida chiqarish;
b) moliya bozori konyunkturasi va Oʻzbekiston Respublikasi respublika budjetining ehtiyojlaridan kelib chiqib, DQQ har bir chiqarilishining miqdori va muddatlarini, ular boʻyicha toʻlovlarning davriyligi va foizli daromad miqdorini belgilash;
v) norezidentlar oʻrtasida joylashtiriladigan DQQning yillik miqdorlarini Markaziy bank bilan kelishilgan holda belgilash;
g) raqobatsiz buyurtmanomalar boʻyicha auksionda diler tomonidan DQQni sotib olishga yoʻnaltiriladigan pul mablagʻlarining mumkin boʻlgan eng koʻp miqdoriga cheklovlar belgilash;
d) chiqarishning belgilangan miqdori doirasida DQQni sotishning cheklangan narxini belgilash;
e) ikkilamchi bozorda DQQni sotib olish, joylashtirish jarayonida sotilmagan DQQni ikkilamchi bozorda qoʻshimcha joylashtirish, shuningdek, ularni sotib olish orqali muddatidan oldin soʻndirish operatsiyalarini amalga oshirish;
j) Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi bilan kelishilgan holda moliya yilida chiqarilib, shu moliya yilining oʻzida soʻndiriladigan DQQni chiqarish va Oʻzbekiston Respublikasi respublika budjetining daromad qismidan toʻliq soʻndirilishini amalga oshirish;
z) DQQ bozorida fiskal agent sifatida tegishli operatsiyalarni amalga oshirish uchun Markaziy bankka topshiriqlar berish;
i) Oʻzbekiston Respublikasining respublika budjeti mablagʻlari hisobidan DQQ chiqarilishini fiskal agentga topshiriq berish orqali soʻndirish va foizli daromad toʻlovlarini amalga oshirish;
k) muomalada boʻlib turgan DQQ boʻyicha qoʻshimcha birlamchi joylashtirishni amalga oshirish;
l) DQQ bilan operatsiyalarda dilerlar uchun talablarni belgilash va diler funksiyalarini bajarish boʻyicha shartnomalar tuzish.
(45-band Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 21-fevraldagi 82-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 22.02.2022-y., 09/22/82/0156-son)
8-bob. DQQ bozorida Markaziy bankning vakolatlari
Oldingi tahrirga qarang.
46. Markaziy bank fiskal agent funksiyasini bajarish jarayonida quyidagi huquqlarga ega:
(46-bandning birinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 21-fevraldagi 82-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 22.02.2022-y., 09/22/82/0156-son)
a) DQQning joylashtirilishi va muomalada boʻlishi, DQQga boʻlgan huquqlarni saqlash tartibi va hisobini yuritishning toʻgʻriligi, REPO bitimlari amalga oshirilishini nazorat qilish, shuningdek, OʻzRVB savdo tizimiga talablarni belgilash;
Oldingi tahrirga qarang.
b) DQQ bilan operatsiyalarda dilerlar uchun talablarni belgilash va diler funksiyalarini bajarish boʻyicha shartnomalar tuzish;
(46-bandning “b” kichik bandi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 21-fevraldagi 82-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 22.02.2022-y., 09/22/82/0156-son)
v) DQQni birlamchi joylashtirish boʻyicha Moliya vazirligining topshirigʻiga asosan auksion oʻtkazish, shuningdek, uni oʻtkazish qoidalariga nisbatan talablar oʻrnatish;
Oldingi tahrirga qarang.
g) Moliya vazirligining topshirigʻiga asosan muomalada boʻlib turgan DQQ boʻyicha qoʻshimcha birlamchi joylashtirishni amalga oshirish;
(46-bandning “g” kichik bandi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 21-fevraldagi 82-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 22.02.2022-y., 09/22/82/0156-son)
d) Moliya vazirligining topshirigʻiga asosan Oʻzbekiston Respublikasining respublika budjeti mablagʻlari hisobidan DQQ chiqarilishlarini va foiz toʻlovlarini soʻndirish;
e) Mazkur Nizom qoidalari va OʻzRVB birja savdo qoidalari buzilgan hollarda istalgan dilerlarning DQQ boʻyicha operatsiyalarini toʻxtatib turish;
j) ikkilamchi bozorda operatsiyalarni amalga oshirish.
9-bob. DQQ bozorida axborotlarning oshkor qilinishi
Oldingi tahrirga qarang.
47. DQQ bozoridagi operatsiyalar toʻgʻrisidagi axborotlar (auksion oʻtkazish boʻyicha eʼlonlar, auksion natijalari va investorlar uchun zarur maʼlumotlar) muntazam ravishda Moliya vazirligi, Markaziy bank va OʻzRVBning rasmiy veb-saytlarida eʼlon qilinib boriladi.
(47-band Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 21-fevraldagi 82-sonli qarori tahririda — Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 22.02.2022-y., 09/22/82/0156-son)
48. Savdo tizimida saqlanayotgan, rasmiy maʼlumot tarkibiga kirmagan, shu jumladan, Markaziy bankka taqdim etiladigan diler va investorlarning depo hisobvaraqlaridagi qoldiqlar, DQQni oldi-sotdi boʻyicha muayyan bitimlar shartlari va tomonlari toʻgʻrisidagi barcha axborotlar mazkur Nizom maqsadlari uchun maxfiy hisoblanadi.
49. Maxfiy axborot, shuningdek, davlat va bank sirlaridan iborat maʼlumotlar qonunchilik talablariga muvofiq taqdim etiladi.
50. OʻzRVBda tuzilgan bitimlar toʻgʻrisidagi axborot (DQQning nomi, soni, kotirovkasi (narxi), bitim tuzilgan sana toʻgʻrisidagi maʼlumot bundan mustasno) uchinchi shaxslarga oshkor qilinmaydi. Tuzilgan bitim toʻgʻrisidagi axborot huquqni muhofaza qilish organlariga yoki sud organlariga qonunchilikka muvofiq tegishli qarorlar (qaror, ajrim) asosida taqdim etiladi.
10-bob. Yakunlovchi qoidalar
51. Dilerlar va OʻzRVB oʻrtasida yuzaga keladigan nizolar Markaziy bank va OʻzRVBning maxsus tuzilgan komissiyasi tomonidan, nizolar koʻrib chiqilganligi uchun yigʻimlar undirilmasdan hal etiladi.
52. Komissiyaning qaroridan norozi boʻlinganda har qaysi tomon iqtisodiy sudga murojaat qilishga haqli.
(Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 17.12.2018-y., 09/18/1016/2333-son; Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 22.02.2022-y., 09/22/82/0156-son)