Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Oʻzbekiston Respublikasi Davlat mulkini boshqarish davlat qoʻmitasining
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Qarori
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
OʻZBEKISTON RESPUBLIKASI MULKNI BAHOLASh MILLIY STANDARTI (9-SON MBMS) “BIZNES QIYMATINI BAHOLASh”NI TASDIQLASh HAQIDA
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
[Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi tomonidan 2009-yil 28-oktabrda 2026-son bilan davlat roʻyxatidan oʻtkazildi]
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
LexUZ sharhi
Mazkur qaror Oʻzbekistan Respublikasi Davlat aktivlarini boshqarish agentligi direktorining 2020-yil 1-maydagi 01/11-15/62-sonli “Oʻzbekiston Respublikasining Yagona milliy baholash standartini tasdiqlash haqida”gi buyrugʻiga (roʻyxat raqami 3239, 04.06.2020-y.) asosan 2020-yil 5-sentabrdan oʻz kuchini yoʻqotadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1. Oʻzbekiston Respublikasi Mulkni baholash milliy standarti (9-son MBMS) “Biznes qiymatini baholash” ilovaga muvofiq tasdiqlansin.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2. Mazkur qaror Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligida davlat roʻyxatiga olingan vaqtdan boshlab oʻn kundan soʻng kuchga kiradi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Davlat mulkini boshqarish davlat qoʻmitasi raisi D. MUSAYEV
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Toshkent sh.,
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2009-yil 6-oktabr,
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
01/19-18/19-son
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Oʻzbekiston Respublikasi Davlat mulki qoʻmitasining 2009-yil 6-oktabrdagi 01/19-18/19-son qaroriga ILOVA
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Oʻzbekiston Respublikasi Mulkni baholash milliy standarti (9-son MBMS) “Biznes qiymatini baholash”
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Mazkur Mulkni baholash Milliy standarti (9-son MBMS) Oʻzbekiston Respublikasi “Baholash faoliyati toʻgʻrisida”gi Qonuniga (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi, 1999-y., 9-son, 208-modda), Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2008-yil 24-apreldagi PQ-843-sonli “Baholovchi tashkilotlar faoliyatini yanada takomillashtirish va koʻrsatilayotgan xizmatlar sifati uchun ularning masʼuliyatini oshirish toʻgʻrisida”gi Qaroriga (Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari toʻplami, 2008-y., 18-son, 145-modda) muvofiq Oʻzbekiston Respublikasidagi baholash faoliyatini normativ jihatdan tartibga solinishini belgilaydi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
I-bob. Umumiy qoidalar
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1. 9-son MBMSning maqsadi biznes qiymatini baholashning atama va tushunchalarni, axborotga qoʻyiladigan talablarni, baholashni amalga oshirish tartibini, baholash yondashuvlari va usullarini, baholash natijalarini rasmiylashtirishga qoʻyiladigan talablarni oʻrnatuvchi normalari va qoidalarini belgilashdir.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2. 9-son MBMSda quyidagi atamalar va tushunchalar qoʻllaniladi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
pul oqimi — muayyan davr mobaynida aktiv, aktivlar guruhi, korxona tomonidan yaratiladigan pul mablagʻlari oqimi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
investitsiyalangan kapitalga olingan pul oqimi (qarzsiz pul oqimi) — korxona faoliyati moliyalashtirilganidan va zarur kapital qoʻyilmalar amalga oshirilganidan soʻng aksiyadorlar va investorlarga toʻlanadigan pul oqimi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
xususiy kapitalga olingan pul oqimi (qarzli pul oqimi) —korxona faoliyati moliyalashtirilganidan, kapital qoʻyilmalar amalga oshirilganidan va qarzli moliyalashtirish hajmlari oʻzgarganidan soʻng qoladigan, aksiyalarni saqlovchilarga yoʻnaltiriladigan pul oqimi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
farazlar — haqqoniy deb hisoblanadigan taxminlar. Farazlar baholash obyektiga taʼsir etadigan faktlar, shartlar yoki vaziyatlarni yoki baholashga nisbatan tekshirish va tasdiqlash mumkin boʻlmagan yondashuvlarni oʻz ichiga oladi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
yopiq korxona — aksiyalarga ega boʻlmagan yoki aksiyalari ochiq bozorda sotilmaydigan va ishtirokchilari soni qonun hujjatlariga muvofiq cheklangan korxona;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
nazorat — korxonani boshqarishga va uning siyosatiga taʼsir koʻrsatish imkoniyati;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
nazorat ulushi — mulkdagi (korxona ustav fondidagi) ulush boʻlib, uning egasiga korxona ustidan nazorat qilish imkoniyatini taʼminlaydi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
multiplikator — korxonaning narxi yoki oʻzgacha qiymat asosi va uning faoliyatini tavsiflovchi moliyaviy, ishlab chiqarish yoki ashyoviy koʻrsatkich oʻrtasidagi nisbatni koʻrsatuvchi koeffitsiyent;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
cheklovchi shartlar — qonunchilik, buyurtmachi yoki baholovchi baholashga qoʻygan cheklashlar;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ochiq korxona — aksiyalari ochiq bozorda sotiladigan va ishtirokchilari soni qonun hujjatlariga muvofiq cheklanmagan korxona;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
diskontlash stavkasi — boʻlgʻusi pul tushumlarini joriy qiymatga aylantirish uchun foydalaniladigan iqtisodiy samara stavkasi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
kapitallashtirish stavkasi — muayyan davr uchun daromad miqdorini qiymatga aylantirish uchun foydalaniladigan, qoida tariqasida, foiz hisobida ifodalanadigan boʻluvchi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
joriy qiymat — muayyan sanada tegishli diskontlash stavkasidan foydalanib keltirilgan boʻlgʻusi daromadlar qiymati.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
II-bob. Qoʻllanish sohasi
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
3. 9-son MBMSda biznes (korxona) deganda tadbirkorlik faoliyatini amalga oshiradigan tijorat tashkiloti tushuniladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
4. Quyidagilar 9-son MBMS qoidalari tatbiq etiladigan baholash obyektlari hisoblanadi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
biznes (korxona);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
biznesdagi mulk ulushlari.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
5. 9-son MBMS baholovchi tashkilotlar, baholovchilar hamda baholash xizmatlarining buyurtmachilari uchun moʻljallangan va biznes (korxona) yoki biznesdagi mulk ulushi qiymatini baholash boʻyicha xizmatlar koʻrsatishda va biznes qiymatini yoki biznesdagi mulk ulushini baholash toʻgʻrisidagi hisobotlarning ishonchliligini tekshirishda qoʻllanilishi majburiydir.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Bir paytning oʻzida bir korxonaning davlatga tegishli boʻlgan aksiyalari (ulushlari) va davlatga tegishli boʻlmagan aksiyalari (ulushlari) baholanishi kerak boʻlgan taqdirda baholash Oʻzbekiston Respublikasi Mulkni baholash milliy standarti (8-son MBMS) “Xususiylashtirish maqsadida mulk qiymatini baholash” (roʻyxat raqami 2025, 2009-yil 28-oktabr) talablariga muvofiq amalga oshiriladi.
(5-band Oʻzbekiston Respublikasi Xususiylashtirilgan korxonalarga koʻmaklashish va raqobatni rivojlantirish davlat qoʻmitasining 2017-yil 16-maydagi 01/27-26/07-sonli (roʻyxat raqami 2026-2, 19.05.2017-y.) qaroriga asosan xatboshi bilan toʻldirilgan — OʻR QHT, 2017-y., 20-son, 376-modda)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
6. 9-son MBMS xususiylashtirish maqsadida korxonani (korxonadagi mulk ulushini) baholashda, shuningdek xususiylashtirish maqsadida korxonani (korxonadagi mulk ulushini) baholash toʻgʻrisidagi hisobotlarning ishonchliligini tekshirishda qoʻllanilmaydi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
7. 9-son MBMSni amaliyotda qoʻllashda ushbu 9-son MBMSning ilovasida keltirilgan Uslubiy koʻrsatmalardan foydalanish lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
III-bob. Buxgalteriya hisobi standartlari bilan aloqadorlik
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
8. Biznes qiymatini aniqlashda buxgalteriya hisobi va moliyaviy hisobot maʼlumotlari asosiy axborot manbai hisoblanadi va baholash taomillari, yondashuvlari va usullarini tanlashga, shuningdek yakuniy qiymat haqidagi xulosaga jiddiy taʼsir koʻrsatishga qodir.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
9. Buxgalteriya hisobi milliy standartlari va mulkni baholash milliy standartlari koʻzlaydigan maqsadlardagi tushunchalar apparatida, qiymatni aniqlash va aktivlar hisobini yuritishning turli xil usullarida ifodalanadigan farqlar buxgalteriya hisobi va moliyaviy hisobot maʼlumotlariga ulardan kelgusida biznes qiymatini aniqlashda foydalanish uchun tuzatishlar kiritish zaruriyatini belgilaydi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
10. Baholovchi buxgalteriya hisobi atamalaridan foydalanganda, ularning mazmunini baholash toʻgʻrisidagi hisobotda yoritib berishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
IV-bob. Standart talablari
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
11. Biznes (korxona) qiymatini baholash quyidagi bosqichlardan tarkib topadi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholash haqidagi vazifani belgilash va baholash obyektini baholash toʻgʻrisida shartnoma tuzish;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
axborot yigʻish va uni tahlil qilish;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholash yondashuvlari va usullarini tanlash, asoslash va qoʻllash;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholash natijalarini, qoʻllanilgan baholash yondashuvlarini muvofiqlashtirish va baholash obyektining yakuniy qiymatini aniqlash;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholash toʻgʻrisidagi hisobotni tuzish.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1-§. Baholash haqida vazifani belgilash
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
12. Baholash haqidagi vazifa buyurtmachi tomonidan baholovchi tashkilot bilan hamkorlikda tuziladi va baholash obyektini baholash toʻgʻrisidagi shartnomaga ilova sifatida rasmiylashtiriladi. Baholash haqidagi vazifada quyidagilar koʻrsatilishi lozim:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholash obyektining nomi va tavsifi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholash sanasi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholash maqsadi (maqsadlari) va baholash natijalaridan foydalanish moʻljali;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholash maqsadiga muvofiq boʻlgan qiymat turi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
farazlar va cheklovchi shartlar;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
buyurtmachi yoki oʻzga vakolatli shaxs taqdim etishi lozim boʻlgan boshlangʻich axborot roʻyxati;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholash ishlarini bajarish muddatlari.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Baholash maqsadiga va baholash obyektining xususiyatlariga qarab baholash haqidagi vazifa qoʻshimcha shartlarni oʻz ichiga olishi mumkin.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
13. Baholash obyektining tavsifi quyidagilarni oʻz ichiga olishi lozim:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
xususiy kapitali (mulk ulushi) baholanayotgan korxona nomini;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholanayotgan korxona ustav fondidagi mulk ulushining bu ulush nisbiy va mutlaq qiymatlari koʻrsatilgan hajmini, aksiyadorlik jamiyatlarini baholashda esa, bunga qoʻshimcha ravishda baholanayotgan aksiyalar miqdori va turini;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
korxonaning joylashgan manzili, tashkiliy-huquqiy shakli va qaysi tarmoqqa mansubligi haqidagi maʼlumotlarni;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
korxona ustav fondining hajmi va tuzilishi haqidagi axborot, shu jumladan ustav fondidagi ulushlarning taqsimlanishi, chiqarilgan va eʼlon qilingan oddiy va imtiyozli aksiyalar miqdori haqidagi qisqacha maʼlumotlarni;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholash obyektiga boʻlgan mulkiy huquqlar tavsifini va koʻrsatilgan huquqlarga doir cheklashlar va majburiyatlar haqidagi maʼlumotlarni.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
14. Baholash maqsadi sifatida buyurtmachi baholash natijalaridan yoki baholash toʻgʻrisidagi hisobotdan nima uchun foydalanishni moʻljallayotgani koʻrsatiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
15. Biznes (korxona) yoki undagi mulk ulushi qiymatini baholashda, agar baholash obyektini baholash toʻgʻrisidagi shartnomada yoki baholash obyektini baholash qaysi normativ hujjatga muvofiq amalga oshirilayotgan boʻlsa, shu normativ hujjatda oʻzgacha tartib oʻrnatilgan boʻlmasa, baholash obyektining bozor qiymati aniqlanishi lozim. Bozor qiymatidan boshqacha qiymat aniqlanishi lozim boʻlgan holatlarda qoʻllanish sabablari hamda aniqlanayotgan qiymat va bozor qiymati oʻrtasidagi farqlar baholash toʻgʻrisidagi hisobotda bayon etilishi va yoritib berilishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2-§. Axborot yigʻish va uni tahlil qilish
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
16. Baholovchi baholash yondashuvlari va usullarini asosli ravishda tanlash va qoʻllash uchun zarur va yetarli boʻlgan hajmda baholash obyekti haqida axborot va bozor haqida axborotni yigʻish va tahlil qilishni amalga oshiradi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
17. Quyidagilar baholash obyekti haqidagi axborot manbalari hisoblanadi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
buyurtmachi yoki oʻzga vakolatli shaxs tomonidan taqdim etiladigan boshlangʻich axborot;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholovchi korxonani koʻzdan kechirish jarayonida hamda korxona rahbariyati va mutaxassislari bilan suhbatlashish natijalariga koʻra olgan axborot;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
uchinchi shaxslar va tashkilotlardan olingan, shuningdek, ommaviy axborot vositalari va Internet tarmogʻida eʼlon qilingan axborot.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
18. Boshlangʻich axborot quyidagilarni oʻz ichiga olishi lozim:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholash sanasida kiritilgan barcha oʻzgartish va qoʻshimchalarni oʻz ichiga olgan korxona ustavi nusxasini;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
yuridik shaxsni davlat roʻyxatidan oʻtkazish toʻgʻrisidagi guvohnoma nusxasini;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholanishi lozim boʻlgan korxona ustav fondidagi ulush, shu jumladan huquqlar, imtiyozlar va shartlar, miqdor koʻrsatkichlari, nazoratga taʼsir etadigan omillar va sotish yoki topshirishni cheklaydigan bitimlar haqidagi maʼlumotlarni;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
korxona, uning tarixi, rejalari va rivojlanish imkoniyatlari haqidagi umumiy maʼlumotlarni;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
korxonaning tashkiliy tuzilishi haqidagi maʼlumotlarni;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
korxona mulkining tarkibi haqidagi maʼlumotlarni;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
oʻtgan va joriy davrlar uchun korxona moliyaviy hisobotini;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
asosiy faoliyat haqidagi maʼlumotlarni (daromadlar va xarajatlar tuzilishi);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
boshqa turdagi faoliyat haqida maʼlumotlarni (daromadlar va xarajatlar tuzilishi);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
oʻtgan va joriy davrlar uchun dividendlar toʻlash haqidagi maʼlumotlarni.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Taqdim etilayotgan boshlangʻich axborot korxona rahbariyatining imzosi va muhri bilan (muhr mavjud boʻlgan taqdirda) tasdiqlanishi lozim va shu holdagina haqiqiy hisoblanadi.
(18-bandning oʻn uchinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasining Xususiylashtirish, monopoliyadan chiqarish va raqobatni rivojlantirish davlat qoʻmitasining 2016-yil 26-maydagi 01/27-26/35-sonli (roʻyxat raqami 2026-1, 01.06.2016-y.) qarori tahririda — OʻR QHT, 2016-y., 22-son, 256-modda)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Baholash maqsadiga va baholash obyektining xususiyatlariga qarab, baholovchi boshlangʻich axborot roʻyxatini kengaytirishi yoki baholashni amalga oshirish jarayonida kerakli axborotni talab qilib olishi mumkin.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
19. Baholovchi qoʻshimcha ravishda bozor haqida quyidagi axborotni yigʻishi va tahlil qilishi lozim:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
milliy iqtisodiyotning holati va uning mazkur korxonaga taʼsiri haqidagi maʼlumotlarni oʻz ichiga olgan makroiqtisodiy axborotni;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
korxona joylashgan mintaqa haqidagi axborotni;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
korxona mansub boʻlgan bozor va (yoki) bozor segmenti haqidagi axborotni.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
20. Yigʻilgan axborot asosida baholovchi koʻrib chiqilayotgan davr uchun korxona moliyaviy hisoboti maʼlumotlarini tahlil qilishni amalga oshirishi lozim. Ushbu tahlil buxgalteriya balanslarini, moliyaviy natijalar haqidagi hisobotlarni va moliyaviy koeffitsiyentlarning asosiy toifalarini tahlil qilishni oʻz ichiga oladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Zarur holda baholovchi tarmoqning oʻxshash korxonalari yoki tarmoq boʻyicha oʻrtacha koʻrsatkichlar bilan qiyosiylikka va korxona pul oqimlarini prognoz qilishda qoʻllanishga yaroqlilikka erishish uchun moliyaviy hisobotni meʼyorga solishni — baholanayotgan biznes qiymatiga jiddiy taʼsir koʻrsatadigan koʻrsatkichlar boʻyicha tuzatish kiritishni amalga oshiradi. Tuzatishlarni kiritish uchun asoslar va ularning qoʻllanishi baholash toʻgʻrisidagi hisobotda keltirilishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
3-§. Baholash yondashuvlari va usullarini tanlash, asoslash va qoʻllash
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
21. Baholash obyektini baholashni amalga oshirishda baholovchi baholashning daromad haqida, qiyosiy va xarajat haqida yondashuvlaridan foydalanishi (yoki foydalanishdan voz kechish sabablarini asoslashi) lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
22. Har bir baholash yondashuvi doirasida 9-son MBMSda belgilangan usullarni tanlashni baholovchi baholash maqsadi, baholash obyektining xususiyati va rivojlanish imkoniyatlari, cheklovchi shartlar, axborot bazasi mavjudligi va uning toʻliqligini hisobga olib mustaqil amalga oshiradi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
23. Baholash obyekti qiymatini daromad yondashuvi bilan baholash uchun baholovchi baholash obyektidan kutilayotgan daromadlarni baholash sanasida qiymatning yagona miqdoriga oʻzgartirishga asoslangan quyidagi usullardan birini qoʻllaydi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
pul oqimlarini diskontlash usuli — baholash obyekti qiymati baholash sanasida diskontlash stavkasi boʻyicha keltirilgan prognoz davridagi va prognoz davridan keyingi pul oqimlarini qoʻshish yoʻli bilan aniqlanadi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
daromadni kapitallashtirish usuli — baholash obyekti qiymati ayrim davr mobaynida olingan daromad miqdorini shu daromadga muvofiq boʻlgan kapitallashtirish stavkasiga boʻlish yoʻli bilan aniqlanadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
24. Pul oqimlarini diskontlash usulini qoʻllashda baholovchi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
pul oqimi turini tanlashi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
prognoz davri muddatini belgilashi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
daromadlar va xarajatlarni tahlil va prognoz qilishni amalga oshirishi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
prognoz davrining har bir bosqichi uchun pul oqimi hajmini hisoblashi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
diskontlash stavkasini aniqlashi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholash obyekti qiymatining prognoz davridan keyingi hajmini hisoblashi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholash obyektining joriy qiymatini hisoblashi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
yakuniy tuzatishlar kiritishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
25. Korxona kapitalining tuzilishiga (xususiy kapital va jalb qilingan kapitalning oʻzaro nisbatiga) qarab, baholovchi xususiy kapitalga olingan pul oqimidan yoki investitsiyalangan kapitalga olingan pul oqimidan foydalanadi. Bu pul oqimlari soliq toʻlanishidan oldingi yoki soliq toʻlanganidan keyingi holatga koʻra, nominal yoki real summalarda hisoblanadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
26. Tugaganidan soʻng:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
yo korxona daromadining oʻzgarish surʼatlarini barqarorlashtirish;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
yo korxonani sotish yoki tugatish moʻljallanayotgan davr prognoz davri sifatida olinadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
27. Xususiy kapitalga olingan pul oqimi uchun diskontlash stavkasi quyidagi usullardan biri yordamida hisoblanadi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
kapital aktivlarni hisoblash usuli;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
kumulyativ tuzish usuli;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
diskontlangan pul oqimini tahlil qilish usuli.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Investitsiyalangan kapitalga olingan pul oqimiga diskontlash stavkasini hisoblash uchun kapitalning oʻrtacha oʻlchangan qiymati usuli qoʻllaniladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Diskontlash stavkasi tanlangan pul oqimiga muvofiq boʻlishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
28. Baholash obyektining prognoz davri tugaganidan keyingi qiymatini aniqlash quyidagi usullardan biri yordamida amalga oshiriladi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
agar pul oqimlarini barqarorlashtirish moʻljallanayotgan boʻlsa, prognoz davri tugaganidan keyin birinchi yil pul oqimini Gordon modeliga muvofiq kapitallashtirish yoʻli bilan;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
agar prognoz davri tugaganidan keyin biznesni sotish moʻljallanayotgan boʻlsa, sof aktivlar qiymati boʻyicha yoki moʻljallanayotgan qayta sotish narxi boʻyicha;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
agar prognoz davri tugaganidan keyin biznesni tugatish moʻljallanayotgan boʻlsa, tugatish qiymati boʻyicha.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
29. Baholash obyektining joriy qiymati prognoz davri pul oqimlarining joriy qiymatlari va biznesning prognoz davri tugaganidan keyingi joriy qiymati yigʻindisi sifatida hisoblanadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
30. Baholovchi quyidagi yakuniy tuzatishlarni kiritadi (yoki kiritishdan voz kechish sabablarini asoslaydi):
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
pul oqimini shakllantirishda ishga solinmagan aktivlar mavjudligiga;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
xususiy aylanma kapitalning ortiqchaligi yoki taqchilligiga;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
agar baholash obyekti mulkdagi ulush boʻlsa, nazorat va likvidlik darajasiga.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
oʻtgan davrdagi va joriy moliyaviy hisobotni tahlil qilish va zarur holda uni meʼyorga solishni amalga oshirishi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
kapitallashtiriladigan daromad turi va hajmini tanlashi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
kapitallashtirish stavkasini hisoblashi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholash obyektining joriy qiymatini aniqlashi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
yakuniy tuzatishlar kiritishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
32. Daromadning quyidagi turlaridan biri kapitallashtiriladigan daromad sifatida olinadi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
sof daromad;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
soliqlar toʻlangunga qadar boʻlgan daromad;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
realizatsiyadan kelgan tushum;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
sof pul oqimi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
dividendlar.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Daromad nominal yoki real summalarda hisoblanadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
33. Kapitallashtirilishi lozim boʻlgan daromad hajmi sifatida baholash sanasidan keyingi yil uchun boʻlgʻusi daromad hajmi olinadi va u quyidagi usullardan biri bilan hisoblanadi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
joriy daromadlar usuli bilan;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
daromadning oddiy oʻrtacha hajmini hisoblash usuli bilan;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
daromadning oʻrtacha oʻlchangan hajmini hisoblash usuli bilan;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
trend usuli (statistik usul) bilan.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
34. Kapitallashtirish stavkasi tanlangan daromad turiga muvofiq boʻlishi lozim va u:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
oʻxshash obyektlar boʻyicha bitimlar yoki takliflar haqida maʼlumotlar mavjud boʻlgan holda bozor ekstraksiyasi usuli bilan;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
diskontlash stavkasida daromad oʻzgarishining doimiy surʼatini hisobga olish yoʻli bilan hisoblanadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
35. Baholash obyektining qiymati daromadning tanlangan hajmini kapitallashtirish stavkasiga boʻlish yoʻli bilan hisoblanadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
36. Baholovchi quyidagi yakuniy tuzatishlarni kiritadi (yoki kiritishdan voz kechish sabablarini asoslaydi):
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
daromadni shakllantirishda ishga solinmagan aktivlar mavjudligiga;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
agar baholash obyekti mulkdagi ulush boʻlsa, nazorat va likvidlik darajasiga.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
37. Baholash obyekti qiymatini qiyosiy yondashuv bilan baholash uchun baholovchi oʻxshash korxonalar yoki ulardagi mulk ulushlarining sotuv narxlarini taqqoslashga asoslangan quyidagi usullarni qoʻllaydi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
oʻxshash korxonalar aksiyalarining bozor narxlari tahliliga asoslangan kapital bozori usulini;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholanayotgan biznesdagi mulk ulushlari bilan oldi-sotdi qilishga doir axborot tahliliga asoslangan baholanayotgan korxona boʻyicha bitimlar usulini;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
oʻxshash tarmoq korxonalarini (yoki uning aksiyalarini) sotishdagi oʻzaro nisbatlari (multiplikatorlari) koʻrsatkichlaridan hamda ular faoliyatining asosiy koʻrsatkichlaridan foydalanishga asoslangan tarmoqlar oʻzaro nisbatlari usulini.
(37-bandning toʻrtinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Xususiylashtirilgan korxonalarga koʻmaklashish va raqobatni rivojlantirish davlat qoʻmitasining 2017-yil 16-maydagi 01/27-26/07-sonli (roʻyxat raqami 2026-2, 19.05.2017-y.) qarori tahririda — OʻR QHT, 2017-y., 20-son, 376-modda)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Axborotning mavjudligiga va mavjud axborotning toʻliqligiga qarab, baholovchi baholash obyektini baholash uchun qiyosiy yondashuvning bir yoki undan ortiq usullarini qoʻllaydi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
oʻxshash korxonalarni tanlashni amalga oshirishi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
korxonalarni taqqoslash parametrlarini aniqlashi va multiplikatorlarni hisoblashni amalga oshirishi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
multiplikatorlar qiymatini tanlashni amalga oshirishi va baholash obyekti qiymatini aniqlashi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
yakuniy tuzatishlarni kiritishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Oʻxshash korxona deb baholanayotgan korxonaga asosiy iqtisodiy koʻrsatkichlarga koʻra oʻxshash va ayni bir tarmoqqa mansub boʻlgan korxona hisoblanishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
39. Oʻxshash korxonalarni tanlash:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
oʻxshash korxonalar yoki ularning aksiyalari (mulkdagi ulushlari)ning amaldagi sotuv narxlari haqidagi bozor axborotining;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
oʻxshash korxonalar moliyaviy hisoboti va (yoki) ishlab chiqarish faoliyati koʻrsatkichlarining;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
taqqoslanayotgan obyektlar oʻrtasidagi oʻxshashlik yoki farqni aniqlash va qiyosiylikni taʼminlash uchun zarur tuzatishlar kiritish imkoniyatini beradigan qoʻshimcha maʼlumotlarning tahlili asosida amalga oshiriladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Oʻxshash korxonalar yoki ularning aksiyalari (mulkdagi ulushlari)ning amaldagi sotuv narxlari haqida axborot boʻlmagan holda, savdo jarayonida narxning pasayishiga chegirma hisobga olingan holda taklif narxlari haqidagi axborotdan foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
40. Multiplikatorni hisoblash uchun:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
oʻxshash korxonalar uchun sotuv narxini yoki oʻzgacha qiymat asosini aniqlash;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
oʻxshash korxonalarning mos keladigan moliyaviy yoki boshqa xil koʻrsatkichlarni tanlash lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Multiplikatorlarda hisobga olinadigan moliyaviy yoki boshqa xil koʻrsatkichlar baholanayotgan korxona va taqqoslanayotgan korxonalar uchun baholash sanasiga nisbatan ayni bir davrda yoki ayni bir davr uchun hisoblanishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
41. Baholash obyektining qiymati qiyosiy yondashuv yordamida multiplikatorlarning tanlangan qiymatlarini baholash obyektining tegishli moliyaviy yoki boshqa xil koʻrsatkichlariga koʻpaytirish orqali olingan natijalarni muvofiqlashtirish yoʻli bilan aniqlanadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
42. Baholovchi quyidagi yakuniy tuzatishlarni kiritadi (yoki kiritishdan voz kechish sabablarini asoslaydi):
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
agar qiymat bazasi sifatida investitsiyalangan kapitaldan foydalanilgan boʻlsa, uzoq muddatli qarzdorlikka;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
xususiy aylanma kapitalning taqchilligiga (ortiqchaligiga);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
daromadni shakllantirishda ishga solinmagan aktivlar mavjudligiga;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ishlab chiqarishning noqulay diversifikatsiyasiga (portfel skidka);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
likvidlikka (yopiq korxona ochiq analoglar boʻyicha baholangan holda);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
nazorat darajasiga.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
43. Biznes qiymatini xarajat yondashuvi bilan baholashda baholovchi baholash obyektini tiklash yoki almashtirish uchun zarur boʻlgan xarajatlarga asoslangan quyidagi usullardan birini qoʻllaydi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
sof aktivlar usuli — biznes qiymati korxona barcha aktivlarining bozor qiymatlari va uning majburiyatlari oʻrtasidagi tafovut sifatida aniqlanadi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
tugatish qiymati usuli — biznes qiymati korxona tugatilganda uning mulkdori olishi mumkin boʻlgan mulkning qiymati va tugatish xarajatlari oʻrtasidagi tafovut sifatida aniqlanadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
44. Sof aktivlar usulini qoʻllaganda baholovchi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
korxonaning baholash sanasidagi oxirgi buxgalteriya balansi boʻyicha aktivlar va majburiyatlar tarkibini oʻrganishi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
balansda hisobga olinmagan aktivlar va majburiyatlar bor-yoʻqligini aniqlashi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
aktivlar va majburiyatlar bozor qiymati boʻyicha hisobga olinadigan baholash balansini tuzishi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholash balansiga muvofiq aktivlar summasining bozor qiymatini va majburiyatlar summasining bozor qiymatini aniqlashi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
korxona xususiy kapitali qiymatini aktivlarning bozor qiymatidan majburiyatlarning bozor qiymatini ayirish yoʻli bilan aniqlashi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Majburiyatlarning bozor qiymati, qoida tariqasida, ularning joriy qiymatiga tengdir.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
45. Tugatish qiymati usulini qoʻllaganda baholovchi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
korxonaning baholash sanasidagi oxirgi buxgalteriya balansi boʻyicha aktivlar va majburiyatlar tarkibini oʻrganishi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
balansda hisobga olinmagan aktivlar va majburiyatlar bor-yoʻqligini aniqlashi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
korxona aktivlarining joriy qiymatini ularning bozor qiymati negizida (tegishli aktivga xos boʻlgan sotuv muddati bilan solishtirganda) qisqartirilgan sotuv muddatiga skidkani inobatga olgan holda hisoblashi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
tugatish xarajatlarini aniqlashi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
aktivlarning joriy qiymatidan tugatish xarajatlarini ayirib tashlashi va tugatish davrining operatsion daromadi (koʻrilgan zarar)ni (agar u mavjud boʻlsa) qoʻshishi (ayirishi);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
korxona majburiyatlarining joriy qiymatini hisoblashi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
korxonaning tugatish qiymatini aktivlarning tuzatish kiritilgan joriy qiymati va korxona majburiyatlarining joriy qiymati oʻrtasidagi tafovut sifatida aniqlashi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
4-§. Qoʻllanilgan yondashuvlar doirasida olingan natijalarni muvofiqlashtirish va baholash obyektining yakuniy qiymatini aniqlash
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
46. Baholash obyektining yakuniy qiymatini aniqlash uchun baholovchi qoʻllanilgan yondashuvlar doirasida olingan natijalarni muvofiqlashtirishni amalga oshiradi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Turli xil yondashuvlar bilan olingan baholash natijalari oʻrtasida jiddiy tafovut mavjud boʻlsa, baholovchi olingan tafovut sabablarining tahlilini baholash toʻgʻrisidagi hisobotda keltirishi lozim. Baholash natijasining yuqori chegarasidan 30 foizdan ortiq qiymatga ega boʻlgan tafovut jiddiy tafovut deb hisoblanishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
47. Muvofiqlashtirish, qoida tariqasida, turli baholash yondashuvlari bilan olingan baholash natijalari uchun solishtirma oʻlchovlarni aniqlash orqali amalga oshiriladi, bunda baholovchi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholash maqsadini va baholash natijalaridan foydalanish moʻljalini;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholanayotgan biznes va uning aktivlari xususiyatini;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
qiymat turini;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholash yondashuvlarini qoʻllashda foydalanilgan axborot hajmi va sifatini;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
mulk ulushi baholangan holda — qoʻshimcha tarzda bu ulush hajmi, nazorat darajasi va likvidlikni hisobga olishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
48. Muvofiqlashtirish usuli va solishtirma oʻlchovlarning tanlanishi, shuningdek bunda baholovchining barcha mulohazalari va farazlari baholash toʻgʻrisidagi hisobotda asoslanishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
49. Baholash obyektining yakuniy qiymati pul hisobida yagona kattalik sifatida ifodalanishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
5-§. Baholash toʻgʻrisidagi hisobotni tuzish
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
50. Baholash natijalari baholash faoliyati toʻgʻrisidagi qonun hujjatlariga muvofiq tuzilgan va baholovchi tashkilotning baholash obyekti qiymati xususidagi yigʻilgan axborot va hisoblashlar asosida tasdiqlangan professional mulohazasini oʻz ichiga olgan baholash toʻgʻrisidagi hisobot sifatida rasmiylashtirilishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
51. Hisobot baholash milliy standartlari talablariga muvofiqlik haqidagi bayonotni va ulardan har qanday chetga chiqish haqidagi maʼlumotlarni oʻz ichiga olishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
52. Baholash toʻgʻrisidagi hisobotni tuzishda quyidagi qoidalarga rioya etish lozim:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholash obyekti qiymatini aniqlash uchun yetarli boʻlgan barcha ochiq axborot hisobotda bayon etilishi lozim;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholash toʻgʻrisidagi hisobotning mazmuni mazkur hisobotdan foydalanuvchilarni chalgʻitmasligi, shuningdek har xil talqinlarga yoʻl qoʻymasligi kerak;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholash toʻgʻrisidagi hisobotda ifodalangan materiallar tarkibi va ketma-ketligi, baholash jarayoni tavsifi, hisoblashlar va ularga izohlar baholash toʻgʻrisidagi hisobotdan foydalanuvchiga qiymatni hisoblashni amalga oshirish imkoniyatini berishi va uni ayni shu natijalarga keltirishi lozim;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholash jarayonida oraliq va yakuniy natijalarni aniqlashda foydalanilmagan axborot, agar u baholash faoliyati toʻgʻrisidagi qonun hujjatlarining talablariga binoan majburiy boʻlmasa, baholash toʻgʻrisidagi hisobotda keltirilishi mumkin emas.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
53. Biznes qiymatini baholash toʻgʻrisidagi hisobot quyidagi asosiy boʻlimlardan iborat boʻlishi lozim:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
titul varagʻi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
mundarija;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
umumlashtiruvchi qism (ilova xat);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholash haqidagi vazifa hamda asosiy faktlar va xulosalar;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
mamlakat va mintaqadagi umumiy iqtisodiy vaziyat tavsifi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholash obyekti mansub boʻlgan tarmoq va bozor tavsifi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
biznes (korxona) tavsifi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
korxona moliyaviy hisoboti maʼlumotlari tahlili;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholash yondashuvlari va usullarining tanlanishi va qoʻllanilishi tavsifi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholash obyektining yakuniy qiymatini aniqlash;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
54. Baholash toʻgʻrisidagi hisobot baholovchi (baholovchilar) tomonidan sahifama-sahifa raqamlangan va imzolangan, ipdan oʻtkazilgan, shuningdek baholovchi tashkilot rahbarining imzosi va shu tashkilot muhri bilan (muhr mavjud boʻlgan taqdirda) tasdiqlanishi lozim.
(54-band Oʻzbekiston Respublikasining Xususiylashtirish, monopoliyadan chiqarish va raqobatni rivojlantirish davlat qoʻmitasining 2016-yil 26-maydagi 01/27-26/35-sonli (roʻyxat raqami 2026-1, 01.06.2016-y.) qarori tahririda — OʻR QHT, 2016-y., 22-son, 256-modda)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
55. Baholash toʻgʻrisidagi hisobotga ilovalar baholovchi baholash toʻgʻrisidagi hisobotni tayyorlash jarayonida foydalangan hujjatlarning nusxalarini, shuningdek, baholovchi tashkilot litsenziyasi, baholovchilarning malaka sertifikatlari va fuqarolik majburiyati sugʻurta polisining nusxalarini oʻz ichiga olishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
V-bob. Fikr-mulohazalar
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
56. Biznesda mulk ulushlari qiymatini aniqlashda quyidagi qoidalarni hisobga olish lozim:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
biznesda mulk ulushlari nazoratli yoki nazoratsiz xususiyatga ega boʻlishi mumkin;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholanayotgan mulk ulushining nazorat huquqini aks ettirish uchun nazorat darajasini, mulkni taqsimlash samarasini, mulkdorlar ittifoqini tuzish imkoniyatini, ovoz berish tartibini, dividendlar toʻlash bilan bogʻliq cheklashlarni, korxonaning moliyaviy ahvolini hisobga oluvchi turli xil mukofotlar va chegirmalar qoʻllaniladi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
kiritiladigan chegirmalar yoki mukofotlar hajmi baholash usullari bilan ham, korxona tipi (ochiq, yopiq) bilan ham belgilanadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
57. Xarajat va daromad yondashuvlarning usullari bilan hamda qiyosiy yondashuvning tarmoqlar oʻzaro nisbati usuli bilan quyidagilar aniqlanadi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
mulkning mutlaq nazorat huquqiga ega boʻlgan (75 foizdan ortiq) nazoratli ulushi qiymati, korxona xususiy kapitali qiymatining mutanosib qismi sifatida;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
mulkning mutlaq nazorat huquqiga ega boʻlmagan nazoratli ulushi qiymati, nazorat ayrim elementlari yoʻqligiga skidka chegirib tashlangan korxona xususiy kapitali qiymatining mutanosib qismi sifatida;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
mulkning nazoratsiz ulushi qiymati, nazorat yoʻqligiga skidka chegirib tashlangan korxona xususiy kapitali qiymatining mutanosib qismi sifatida.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
58. Qiyosiy yondashuvning bilimlar usuli bilan quyidagilar aniqlanadi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
mulkning nazoratli ulushi qiymati. Mulkning baholanayotgan ulushi hajmi analoglardan farq qilgan taqdirda, olingan qiymatga nazorat ayrim elementlari mavjudligi yoki yoʻqligiga mukofotlar yoki chegirmalar qoʻllanadi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
mulkning nazoratsiz ulushi qiymati, bunda olingan qiymatga nazorat yoʻqligiga skidka qoʻllanadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
59. Qiyosiy yondashuvning kapitallar bozori usuli bilan quyidagilar aniqlanadi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
mulkning nazoratli ulushi qiymati, bunda olingan qiymatga nazorat mavjudligiga mukofot qoʻllanadi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
mulkning nazoratsiz ulushi qiymati.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
60. Daromad yondashuvning baholash obyekti daromadlarinigina hisobga oladigan usullari qoʻllanilgan holda nazorat mavjudligiga mukofotlar yoki nazorat yoʻqligiga skidkalar qoʻllanmaydi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
61. Ochiq korxonalar bilan yoki yopiq korxonalardagi nazoratli ulushlar bilan taqqoslaganda yopiq korxonalardagi nazoratsiz ulushlarda likvidlikning taqchilligi quyidagi usullardan biri bilan hisobga olinadi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
diskontlash stavkasini oshirish bilan;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
likvidlikning taqchilligiga skidkani hisoblash bilan.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
62. Nazoratsiz ulush qiymatiga nazorat uchun mukofotni qoʻshish, nazoratli ulush qiymatida esa nazoratning ozligiga skidkani hisobga olish lozim boʻlgan hollarni aniqlash uchun baholovchi korxonada mulk ulushlarining taqsimlanishini tahlil qilishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
63. Chegirmalar yoki mukofotlarning qoʻllanishini baholovchi baholash toʻgʻrisidagi hisobotda asoslab berishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
64. Mulkiy majmua sifatidagi korxona yoki uning bir qismi qiymatini baholash faqat xarajatga haqida yondashuv usullari bilan amalga oshiriladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
VI-bob. Axborotni oshkor etishga qoʻyiladigan talablar
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
65. Baholash jarayonida foydalanilgan axborotni baholash toʻgʻrisidagi hisobotda oshkor etish shunday amalga oshirilishi lozimki, baholash toʻgʻrisidagi hisobotning baholash faoliyati sohasida maxsus bilimlarga ega boʻlmagan foydalanuvchilari baholash jarayoni mantiqini va baholash obyektining qiymatini aniqlash uchun baholovchi bajargan amallarning ahamiyatini tushuna olsinlar.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
66. Baholash jarayonida qoʻllanilgan barcha axborot oshkor etilishi lozim, maxfiy xususiyatga ega boʻlgan axborot bundan mustasno. Maxfiy axborotni baholovchi faqat buyurtmachi va (yoki) mazkur axborotni taqdim etgan shaxslar bilan kelishgan holda yoki sudning tegishli qaroriga binoan oshkor etadi. Foydalanilayotgan axborotning maxfiylik darajasi buyurtmachi va (yoki) mazkur axborotni taqdim etuvchi yoki unga bevosita aloqador boʻlgan shaxslar tomonidan belgilanadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
67. Baholashda foydalanilgan va baholash toʻgʻrisidagi hisobotda keltirilgan axborot uning manbasiga ishoraga ega boʻlishi lozim, bunda mazkur manba yozma yoki ogʻzaki ekanligi ahamiyatsiz.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
VII-bob. Standartdan chetga chiqish shartlari
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
68. 9-son MBMSning baholash jarayoni va olingan natijani bayon etish, baholashga va yakuniy qiymat haqidagi xulosaga daxldor boʻlgan har qanday farazlar va cheklovchi shartlarni oshkor etish bilan bogʻliq talablaridan biron-bir tarzda chetga chiqilishiga yoʻl qoʻyilmaydi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
69. Baholash talablari mazkur standart talablaridan farq qiladigan normativ hujjatga muvofiq amalga oshirilgan taqdirda, baholovchi mazkur farqlarni, aniqlanayotgan qiymat turini tanlashga ularning taʼsirini aniqlashi va olingan natijani qoʻllashga cheklashlar belgilashi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Oʻzbekiston Respublikasi Mulkni baholash Milliy standarti (9-son MBMS) “Biznes qiymatini baholash”ga ILOVA
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
9-son MBMS “Biznes qiymatini baholash”ni qoʻllash boʻyicha uslubiy koʻrsatmalar
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
9-son MBMSni qoʻllash boʻyicha uslubiy koʻrsatmalar (keyingi oʻrinlarda uslubiy koʻrsatmalar deb yuritiladi) 9-son MBMSni amalda qoʻllash maqsadida ishlab chiqilgan.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
I-bob. Atamalar va tushunchalar
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1. Uslubiy koʻrsatmalarda quyidagi atamalar va tushunchalardan foydalaniladi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
tavakkalsiz stavka — investor foydalana oladigan, qoʻyilmalarning summalari va muddatlari boʻyicha baholanayotgan obyekt bilan qiyosiy boʻlgan, tavakkalchilikning milliy iqtisodiyot uchun eng past darajasi bilan tavsiflanadigan daromad stavkasi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
gudvill — korxonadan alohida identifikatsiya qilinishi va baholanishi mumkin boʻlmagan omillar (korxona nomi va ishlab chiqarilayotgan mahsulotning mashhurligi, muayyan obroʻ va ishga doir aloqalar mavjudligi, joylashgan yer va boshqa shunga oʻxshash omillar) taʼsirida vujudga keladigan nomoddiy aktiv;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ishlab turgan korxona — nomuayyan vaqt mobaynida faoliyat koʻrsatishi taxmin qilinayotgan korxona;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
nomuntazam tavakkalchilik — korxona faoliyatining investitsiyalash samaradorligiga salbiy taʼsir koʻrsatayotgan ichki omillari bilan bogʻliq boʻlgan, diversifikatsiya yoʻli bilan pasaytirsa boʻladigan tavakkalchilik;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
tavakkalchilik uchun mukofot — tavakkalchilikni aks ettirish uchun tavakkalsiz stavkaga qoʻshiladigan daromad stavkasi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
muntazam tavakkalchilik — makroiqtisodiy omillar taʼsirida butun bozor konyunkturasining oʻzgarishlari bilan bogʻliq boʻlgan, diversifikatsiya yoʻli bilan bartaraf etib boʻlmaydigan tavakkalchilik.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
II-bob. Baholashga oid vazifani aniqlash
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2. Baholashga oid vazifani belgilashda baholovchi baholash sanasi baholash maqsadlaridan kelib chiqib belgilanishini hisobga olishi lozim. Baholovchi faqat baholash sanasida mavjud boʻlgan holatlarni va baholash sanasiga qadar yuz bergan voqealarni eʼtiborga olishi kerak. Biznesni baholashda baholash sanasi, qoida tariqasida, baholash oʻtkazilishini belgilagan voqea yuz bergunga qadar tuzilgan soʻnggi moliyaviy hisobot sanasi bilan mos keladi. Baholash sanasi (moliyaviy hisobot tuzilgan sana bilan mos kelmaydigan) oraliq sanaga belgilanishi ham mumkin.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
3. Baholash obyektiga nisbatan uchinchi shaxslarning hujjat bilan tasdiqlangan mulkiy huquqlari, mazkur obyektdan foydalanishda cheklashlar va unga doir majburiyatlar boʻlmagan holda, uning qiymatini baholovchi, agar baholashga oid vazifada oʻzgacha tartib nazarda tutilmagan boʻlsa, koʻrsatilgan huquqlar, cheklashlar va majburiyatlar yoʻqligi haqidagi farazdan kelib chiqib aniqlaydi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
4. Baholash obyektining bozor qiymatini aniqlashga qaratilgan biznesni yoki undagi ulushni baholashning asosiy maqsadlari quyidagilardan iborat:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ishlab turgan korxona yoki korxonadagi mulk ulushi bilan oldi-sotdi qilish;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
boshqaruv qarorlari qabul qilish;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
qayta tashkil etish (qoʻshib yuborish, birlashtirish, boʻlish, ajratib chiqarish);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
korxona oʻz aksiyalarini qaytarib sotib olishi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
boshqa tashkilotning ustav fondiga aksiyalar paketini kiritish.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Normativ hujjatlar yoki baholashga oid vazifada bozor qiymatini aniqlashga qaratilgan baholashning boshqa maqsadlari belgilanishi ham mumkin.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
5. Biznes yoki undagi ulush qiymatini baholashda aniqlanishi mumkin boʻlgan qiymatning bozor qiymatidan boshqa turlariga quyidagilar kiradi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
investitsiya qiymati — belgilangan yoki berilgan investitsiyalash maqsadlarida baholash obyektining konkret investor yoki investorlar guruhi uchun qiymati. Investitsiya qiymati baholash vaqtida investor tomonidan baholash obyekti bilan bogʻliq investitsiyaga oid qarorlar qabul qilish maqsadida aniqlanadi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
tugatish qiymati — majburlovchi holatlar mavjudligi tufayli baholash obyekti qisqa vaqt ichida realizatsiya qilinishi lozim boʻlgan holda baholash obyektining qiymati. Tugatish qiymati baholash vaqtida korxonani tugatish maqsadida aniqlanadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
III-bob. Axborot yigʻish va uni tahlil qilish
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
6. Baholash yondashuvlari va usullarining tanlanishi va qoʻllanishini asoslash uchun baholovchi baholash obyektini tahlil qilishni amalga oshiradi. Baholash obyektini tahlil qilish uchun zarur axborot turi va hajmi baholovchi tomonidan baholash maqsadi, aniqlanayotgan qiymat turi, baholash obyektining xususiyatlari, farazlar va cheklovchi shartlarga qarab aniqlanadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
7. Baholovchi yigʻilgan baholanayotgan korxona haqidagi axborot asosida:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
korxonaning rivojlanish tendensiyalarini aniqlaydi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
daromadlarni prognoz qiladi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholanayotgan biznesga xos boʻlgan nomuntazam tavakkalchilik omillarini aniqlaydi
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
8. Baholovchi makroiqtisodiy axborotni tahlil qilish chogʻida oʻrganishi va baholash toʻgʻrisidagi hisobotda keltirishi lozim boʻlgan asosiy koʻrsatkichlarga quyidagilar kiradi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
iqtisodiy oʻsish (yalpi ichki mahsulotning oʻsish) surʼatlari;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
sanoat ishlab chiqarishi hajmi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
inflatsiya darajasi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
milliy valyutaning ayirboshlash kursi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
foiz stavkalari darajasi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
fond bozori koʻrsatkichlari;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
soliq solish strukturasi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Baholash obyektining xususiyati va baholash maqsadlariga qarab baholovchi makroiqtisodiy koʻrsatkichlarning mazkur roʻyxatini kengaytirishi mumkin.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
9. Baholovchi baholash obyekti mansub boʻlgan bozorni aniqlashi va uni tahlil qilishi lozim. Tahlil qilish va baholash toʻgʻrisidagi hisobotda keltirish talab etiladigan bozorga oid asosiy koʻrsatkichlarga quyidagilar kiradi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholash obyekti mansub boʻlgan tarmoqning oʻsish surʼatlari;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
tarmoqdagi daromaddorlikning oʻrtacha koʻrsatkichlari;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ehtimol tutilgan investorlar uchun tarmoqning jalb qiluvchanligi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
tarmoqning rivojlanish imkoniyatlari;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
tarmoqni segmentlarga ajratish va baholanayotgan korxona mansub boʻlgan segmentni aniqlash;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
tarmoqning normativ-huquqiy tartibga solinishi va tarmoqda korxonalar faoliyati uchun oʻziga xos cheklashlar.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Bozorga oid axborot tahlili natijalariga koʻra baholash toʻgʻrisidagi hisobotda bozorning mazkur segmentini tavsiflovchi quyidagi parametrlar boʻyicha xulosalar aks ettirilishi lozim:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
narxlar dinamikasi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
asosiy raqiblar;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
korxonaning tarmoqdagi oʻrni;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
kompaniyaning imkoniyatlari.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
10. Quyidagilar moliyaviy hisobot maʼlumotlarini tahlil qilishning asosiy turlari hisoblanadi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
yagona bazaga muvofiq tahlil (vertikal tahlil). Ushbu maqsadda buxgalteriya balansi moddalari aktivlar summasiga nisbatan foiz hisobida, moliyaviy natijalar haqidagi hisobot moddalari esa — daromadlarning umumiy summasiga nisbatan foiz hisobida ifodalanadi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
gorizontal tahlil. U davr mobaynida moliyaviy hisobot koʻrsatkichlari oʻzgarishining tahlilini nazarda tutadi. Tahlil qilish talab etiladigan asosiy koʻrsatkichlarga realizatsiyadan kelgan tushumning oʻsish surʼatlari, daromadning oʻsish surʼatlari va aktivlarning oʻsish surʼatlari kiradi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
moliyaviy koeffitsiyentlar tahlili. U hisoblangan koeffitsiyentlarni normativ koʻrsatkichlar, boshqa korxonalarning koeffitsiyentlari bilan yoki tarmoqqa oid oʻrtacha koʻrsatkichlar bilan taqqoslashni amalga oshirish imkoniyatini beradi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Korxonani baholashda moliyaviy koeffitsiyentlarning quyidagi asosiy guruhlari hisoblanadi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
korxonaning ish faolligini tavsiflaydigan aylanuvchanlik koeffitsiyentlari;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
korxona ishining daromaddorligini, xarajatlarning iqtisodiy samara berish darajasini va mablagʻlardan foydalanish darajasini tavsiflaydigan, shuningdek korxona sof yoki operatsion daromadining korxona faoliyatining u yoki bu parametriga nisbatini aks ettiradigan daromaddorlik va rentabellik koeffitsiyentlari;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
korxonani moliyalashtirish manbalarida xususiy va jalb qilingan mablagʻlar nisbatini aks ettiradigan va korxonaning kreditorlardan moliyaviy mustaqilligi darajasini va uning uzluksiz ishlab chiqarish jarayonini taʼminlash uchun toʻlovlar boʻyicha hisob-kitob qilish qobiliyatini tavsiflaydigan moliyaviy barqarorlik koeffitsiyentlari;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
korxonaning qisqa muddatli davrdagi toʻlov qobiliyatini va uning bozor konyunkturasidagi tezoqar oʻzgarishlarga dosh berish qobiliyatini tavsiflaydigan likvidlik koeffitsiyentlari.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Baholash obyektining xususiyatlariga qarab baholovchi koʻrsatilgan guruhlarda foydalaniladigan koeffitsiyentlar soni va turini mustaqil aniqlaydi, shuningdek, boshqa mos keluvchi koeffitsiyentlarni hisoblashi mumkin.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
11. Zarur holda baholovchi moliyaviy hisobotni meʼyorga solishni, yaʼni korxona moliyaviy hisobotini baholash jarayonida foydalanilishi mumkin boʻlgan baholash balanslariga va moliyaviy natijalar haqidagi hisobotlarga qayta baholashni amalga oshiradi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Quyidagilar asosiy meʼyorga soladigan tuzatishlar hisoblanadi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
buxgalteriya balansi maʼlumotlariga korxona aktivlari va majburiyatlarining bozor qiymatini olish uchun zarur boʻlgan tuzatishlar;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
moliyaviy natijalar haqidagi hisobot maʼlumotlariga baholanayotgan korxonaga xos boʻlmagan daromadlar va xarajatlarga tegishli boʻlgan tuzatishlar.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Meʼyorga solish natijasida korxona moliyaviy hisoboti maʼlumotlari:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
tarmoqning oʻxshash korxonalari yoki tarmoqqa oid oʻrtacha koʻrsatkichlar bilan qiyosiy boʻlishi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
korxona pul oqimlarini prognoz qilishda foydalanish uchun yaroqli boʻlishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Meʼyorga solingan moliyaviy hisobot (baholash balanslari va moliyaviy natijalar haqidagi hisobotlar)dan faqat baholash maqsadida foydalaniladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
12. Korxona moliyaviy hisoboti maʼlumotlari tahlilining natijalari baholash toʻgʻrisidagi hisobotda keltiriladi va quyidagilarni oʻz ichiga olishi lozim:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholash sanasiga qadar soʻnggi uch yil uchun buxgalteriya balanslari tahlilining natijalari izohlar va xulosalar bilan;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholash sanasiga qadar soʻnggi uch yil uchun moliyaviy natijalar haqidagi hisobotlar tahlilining natijalari izohlar va xulosalar bilan;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholash sanasiga qadar soʻnggi uch yil uchun moliyaviy koeffitsiyentlarning asosiy guruhlari boʻyicha yakuniy hisob-kitoblar.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
IV-bob. Baholash yondashuvlari va usullarini tanlash, asoslash va qoʻllash
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1-§. Daromadga oid yondashuv
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
13. Baholash obyekti qiymati pul oqimlarini diskontlash usuli (keyingi oʻrinlarda matnda POD usuli deb yuritiladi) yordamida baholash obyektidan prognoz davrida kutilayotgan pul oqimlarining joriy qiymatlari va baholash obyektining prognoz davridan keyingi joriy qiymatini qoʻshish yoʻli bilan aniqlanadi. Bunda, koʻrsatilgan qiymatlar baholash sanasidagi diskontlash stavkasi boʻyicha keltiriladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Baholash obyektining joriy qiymatini POD usuli bilan hisoblash formulasi, pul oqimlari prognoz davrining har bir yili oxirida tushadi deb faraz qilinganda, quyidagi koʻrinishga ega boʻladi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
, bu yerda:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
PV — joriy qiymat;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
i — prognoz davri yilining raqami;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
n — prognoz davrining oxirgi yili;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
CFi — prognoz davri i-chi yilining pul oqimi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
D — diskontlash stavkasi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
FV — baholash obyektining prognoz davri tugaganidan keyingi qiymati.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Pul oqimlari yil oʻrtasida tushadi deb faraz qilinganda (ular yil mobaynida mutanosib ravishda tushganda) i oʻrniga daraja koʻrsatkichi i-0,5, n oʻrniga tegishincha n-0,5 ishlatiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
14. Baholash obyekti qiymatini POD usuli bilan baholashda, baholash maqsadi, baholash obyektining xususiyati va kapital tuzilishiga qarab, xususiy yoki investitsiyalangan kapitalga olingan, soliq toʻlangunga qadar yoki soliq toʻlanganidan keyingi holatga koʻra nominal yoki real summalarda hisoblangan pul oqimlari qoʻllaniladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Korxona xususiy kapitali yoki undagi mulk ulushi qiymatini baholash uchun qoʻllaniladigan pul oqimining asosiy turi xususiy kapitalga olingan sof pul oqimi boʻlib, u quyidagi tartibda hisoblanadi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
sof daromad;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
plyus amortizatsiya ajratmalari;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
plyus (minus) xususiy aylanma kapitalning kamayishi (koʻpayishi);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Korxona kapitalining tuzilishida jalb qilingan kapital ulushi ancha koʻp (30 foizdan ortiq) boʻlsa, investitsiyalangan kapitalga olingan sof pul oqimi qoʻllaniladi va u quyidagi tartibda hisoblanadi:
(14-bandning toʻqqizinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasi Xususiylashtirilgan korxonalarga koʻmaklashish va raqobatni rivojlantirish davlat qoʻmitasining 2017-yil 16-maydagi 01/27-26/07-sonli (roʻyxat raqami 2026-2, 19.05.2017-y.) qarori tahririda — OʻR QHT, 2017-y., 20-son, 376-modda)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
sof daromad;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
plyus amortizatsiya ajratmalari;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
plyus (minus) xususiy aylanma kapitalning kamayishi (koʻpayishi);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
plyus uzoq muddatli qarzlar boʻyicha ilgari sof daromadni hisoblash vaqtida chegirib tashlangan foizlarni toʻlash;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
minus daromad soligʻining toʻlangan foizlar summasiga toʻgʻri keladigan qismi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
15. Daromadlarni prognoz qilishda baholovchi quyidagi omillarni oʻrganadi va hisobga oladi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
chiqarilayotgan mahsulot assortimenti;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ishlab chiqarish hajmlari va mahsulot narxlari;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
chiqarilayotgan mahsulotga boʻlgan talab;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
inflatsiya surʼatlari (nominal pul oqimi uchun);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
korxonaning mavjud ishlab chiqarish quvvatlari;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
kapital qoʻyilmalarni amalga oshirish rejasi va oqibatlari;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
talab imkoniyatlarini belgilaydigan iqtisodiyotdagi umumiy vaziyat;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
tarmoqdagi vaziyat va raqobat;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholanayotgan korxonaning bozordagi ulushi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
prognoz davri tugaganidan soʻng daromadlarning oʻsish surʼatlari.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Xarajatlarni prognoz qilishda baholovchi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
xarajatlar tuzilishini, oʻzgarmas va oʻzgaruvchi xarajatlar nisbatini tahlil qiladi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bir martalik va favqulodda xarajatlar moddalarini aniqlaydi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
amortizatsiyalanadigan aktivlar mavjudligidan, ularning boʻlgʻusi koʻpayishi va hisobdan chiqarilishi prognozidan kelib chiqib, amortizatsiya ajratmalari miqdorini aniqlaydi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
jalb qilingan mablagʻlar boʻyicha foiz toʻlovlari miqdorini bu mablagʻlarning prognoz qilinayotgan miqdoriga muvofiq aniqlaydi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
korxonaning asosiy vositalar va aylanma aktivlarga boʻlgan ehtiyojini prognoz qiladi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
korxona xususiy aylanma kapitalining ortiqchaligi yoki taqchilligini hisoblaydi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
uzoq muddatli qarzlar hajmining oʻzgarishlarini hisoblaydi (xususiy kapitaldan olinadigan pul oqimi uchun).
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
16. Diskontlash stavkasini hisoblash uchun, pul oqimi turiga qarab, quyidagi usullarning biridan foydalanilishi mumkin:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
xususiy kapitaldan olinadigan pul oqimi uchun — kapital aktivlarni baholash usuli, kumulyativ tuzish usuli va diskontlangan pul oqimini tahlil qilish usulidan;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
investitsiyalangan kapitaldan olinadigan pul oqimi uchun — kapitalning oʻrtacha oʻlchangan qiymati modelidan.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Diskontlash stavkasini hisoblash qoʻllanilayotgan (soliq toʻlangunga qadar yoki soliq toʻlanganidan keyingi) pul oqimiga mos keladigan asosda, qiymatda (nominal yoki real qiymatda) va hisoblash valyutasida amalga oshirilishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
17. Diskontlash stavkasini kapital aktivlarni baholash usuli bilan hisoblash fond bozorining erkin muomaladagi aksiyalar daromaddorlik darajasining oʻzgarishiga doir axborotini tahlil qilish asosida, quyidagi formula boʻyicha amalga oshiriladi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
D = Rf + β ( Rm – Rf ) + S1 + S2 + C, bu yerda:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
D — diskontlash stavkasi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Rf— tavakkalsiz stavka;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
β — beta koeffitsiyenti, muntazam tavakkalchilik koʻrsatkichi boʻlib, fond bozorining umumiy daromaddorlik darajasiga nisbatan konkret korxona aksiyalari umumiy daromaddorlik darajasining oʻzgarishini aks ettiradi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Rm— bozorning umumiy daromaddorlik darajasi (daromaddorlikning bozordagi oʻrtacha meʼyori);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
S1 — kichik korxonalarga tavakkalchilik uchun mukofot boʻlib, u ustav fondi miqdori yirik korxonalar bilan taqqoslaganda uncha katta boʻlmagan korxonalarning past darajadagi kredit qobiliyati va moliyaviy barqarorligi bilan belgilanadi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
S2 — konkret korxonaga investitsiyalar qilish tavakkalchiligi uchun mukofot (nomuntazam tavakkalchiliklar);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
S — mamlakatga oid tavakkalchilik boʻlib, u faqat kapital aktivni baholash usuli boʻyicha hisoblash formulasining barcha elementlari sifatida boshqa mamlakatlar bozoriga oid maʼlumotlardan foydalanilganida hisobga olinadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
18. Diskontlash stavkasini kumulyativ tuzish usuli yordamida hisoblash daromad tavakkalsiz stavkasi va baholanayotgan korxonaga investitsiyalar qilish tavakkalchiligi uchun mukofotlarni qoʻshish yoʻli bilan, quyidagi formula boʻyicha amalga oshiriladi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
D = Rf + RPm + RPs + RPu, bu yerda:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
D — diskontlash stavkasi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Rf— tavakkalsiz stavka;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
RPm — tavakkalsiz investitsiyalar bilan taqqoslaganda, aksiyalarga qoʻyilmalar tavakkalchiligi uchun mukofot;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
RPs — kichik korxonalarga tavakkalchilik uchun mukofot;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
RPu — konkret korxona yoki tarmoqqa xos boʻlgan tavakkalchilik uchun mukofot boʻlib, uning doirasida tavakkalchilikning quyidagi omillari baholanishi mumkin:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
yetakchi shaxsga bogʻliqlik;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
korxonani moliyalashtirish manbalari;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
tovarga oid va hududiy diversifikatsiya;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
mijozlarning diversifikatsiyalanganligi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholanayotgan korxonaga xos boʻlgan boshqa tavakkalchiliklar.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
19. Diskontlash stavkasini pul oqimi diskontlangan usuli yordamida hisoblash baholash obyektining joriy qiymatini POD usuli bilan hisoblash formulasida diskontlash stavkasi qiymatini, qolgan parametrlar maʼlum boʻlganda, mazkur formula elementlarining tengligiga erishgunga qadar oldinma-ketin oʻzgartirish yoʻli bilan amalga oshiriladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
20. Diskontlash stavkasini kapitalning oʻlchangan oʻrtacha qiymati usuli yordamida hisoblash xususiy kapital va jalb qilingan mablagʻlarga iqtisodiy samara olishning oʻlchangan stavkalarini qoʻshish yoʻli bilan (bu yerda oʻlchovlar sifatida xususiy va jalb qilingan mablagʻlarning kapital tarkibidagi ulushlari amal qiladi), quyidagi formula boʻyicha amalga oshiriladi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
WACC = kd (1 – tc) wd + kpwp + ksws, bu yerda:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
kd — jalb qilingan mablagʻlar boʻyicha bank foiz stavkasi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
tc — korxonaning daromad soligʻi stavkasi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
kp — imtiyozli aksiyalar boʻyicha daromad stavkasi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ks— oddiy aksiyalar boʻyicha daromad stavkasi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
wd — korxona kapitali tarkibida jalb qilingan kapital ulushi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
wp — korxona kapitali tarkibida imtiyozli aksiyalar ulushi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ws— korxona kapitali tarkibida oddiy aksiyalar ulushi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
21. Diskontlash stavkasini hisoblash usulining tanlanishi va hisoblashda olingan qiymatlar va farazlar baholovchi tomonidan baholash toʻgʻrisidagi hisobotda asoslantirilishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
22. Baholash obyektining prognoz davri tugaganidan keyingi qiymati quyidagi usullardan biri yordamida hisoblanadi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
eskirish va kapital qoʻyilmalarning qiymatlari teng deb faraz qilinganda, prognozdan keyingi davrda barqaror daromadlar olish prognoziga asoslangan Gordon modeli yordamida:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
, bu yerda:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
FV — baholash obyektining prognoz davri tugagandan keyingi qiymati;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
CF(t+1) — prognozdan keyingi davrning birinchi yili uchun pul oqimi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
D — diskontlash stavkasi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
g — sotuv pul oqimining oʻsish surʼati;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
moʻljallanayotgan sotuv, u baholash obyektini sotish majburiyati mavjud boʻlgan yoki bunday sotish muayyan turdagi biznesga xos boʻlgan holda qoʻllaniladi. Sotuv narxini hisoblash pul oqimini qiyosiy baholash obyektlari sotuvlariga doir;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
sof aktivlar qiymatiga doir;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
tugatish qiymatiga doir maʼlumotlar tahlili asosida olingan koeffitsiyentlar yordamida qiymat koʻrsatkichlariga qayta hisoblashdan iborat.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
23. Baholash obyektining joriy qiymati POD usuli bilan prognoz davri pul oqimlarining joriy qiymatlari va baholash obyektining prognoz davri tugaganidan keyingi joriy qiymati yigʻindisi sifatida hisoblanadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Baholash obyektining bozor qiymatini olish uchun quyidagi tuzatishlarni kiritish talab etiladi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
pul oqimini shakllantirishda ishga solinmagan aktivlarning (agar ular mavjud boʻlsa) qiymati qoʻshiladi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
xususiy aylanma kapitalning ortiqcha qismi qoʻshiladi (taqchilligi ayiriladi);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
agar korxona xususiy kapitalining qiymatini hisoblash uchun investitsiyalangan kapitalga olingan pul oqimidan foydalanilayotgan boʻlsa, uzoq muddatli qarzlar miqdori ayirib tashlanadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Baholash obyekti biznesdagi mulk ulushi boʻlgan holda ham baholovchi nazorat va likvidlik darajasiga qarab tuzatishlar kiritadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Bozor axboroti mavjud boʻlmaganda, nazorat elementlari yoʻqligiga chegirmalar quyidagicha hisoblanadi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Baholanayotgan aksiyalar paketi miqdori, %
Nazorat elementlari yoʻqligiga chegirma, %
100 dan 75 gacha +1 oddiy aksiya
0
75 dan 50 gacha +1 oddiy aksiya
5
50 dan 25 gacha +1 oddiy aksiya
10
25 dan 10 gacha +1 oddiy aksiya
15
10 va undan kam
20
(23-band Oʻzbekiston Respublikasi Xususiylashtirilgan korxonalarga koʻmaklashish va raqobatni rivojlantirish davlat qoʻmitasining 2017-yil 16-maydagi 01/27-26/07-sonli (roʻyxat raqami 2026-2, 19.05.2017-y.) qaroriga asosan xatboshi bilan toʻldirilgan — OʻR QHT, 2017-y., 20-son, 376-modda)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
24. Baholash obyekti qiymatini daromadni kapitallashtirish usuli yordamida aniqlash ayrim davr (odatda — bir yil) mobaynida olingan daromad miqdorini shu daromadga muvofiq boʻlgan kapitallashtirish stavkasiga boʻlish yoʻli bilan, quyidagi formula boʻyicha amalga oshiriladi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
, bu yerda:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
PV — joriy qiymat;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
CF — yil (yoki boshqa tanlangan davr) mobaynida olish kutilayotgan daromad;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
R — kapitallashtirish stavkasi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
25. Kapitallashtirilishi lozim boʻlgan daromad miqdori quyidagi usullardan biri bilan hisoblanadi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
joriy daromadlar usuli bilan — kapitallashtirilishi lozim boʻlgan daromad miqdori sifatida soʻnggi hisobot davri koʻrsatkichlari olinadi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
daromadning oddiy oʻrtacha miqdorini hisoblash usuli bilan — kutilayotgan daromad miqdori retrospektiv davrdagi daromadning oʻrtacha miqdoriga teng deb olinadi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
daromadning oʻlchangan oʻrtacha miqdorini hisoblash usuli bilan — kutilayotgan daromad miqdori retrospektiv davrdagi daromadning oʻlchangan oʻrtacha miqdoriga teng deb olinadi, bunda daromadni olish davri baholash sanasiga qancha yaqin boʻlsa, uning koʻrsatkichi vazni shuncha salmoqli boʻladi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
mavjud tendensiyalar davom etadi degan farazga asoslangan trend (statistik usul) bilan oxirgi uch yil uchun retrospektiv maʼlumotlarga asoslanib trend tuzish va quyidagi formuladan foydalanishni nazarda tutadi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
y = a + bxn + 1, bu yerda:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
y — prognozdan keyingi davrning birinchi yilidagi daromad miqdori;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
xn + 1 — prognozdan keyingi davrning birinchi yiliga mos keladigan davr raqami;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
a va b — aniqlanishi lozim boʻlgan nomaʼlum oʻzgaruvchilar.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
, bu yerda:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
n — oʻtgan davrlar soni;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
x — davr raqami.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
26. Kapitallashtirish stavkasi quyidagi usullardan biri bilan aniqlanadi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholash obyektiga oʻxshash obyektlarning daromadlari miqdorlari va sotuv narxlari haqidagi bozor axboroti tahliliga asoslangan bozor ekstraksiyasi usuli bilan;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
diskontlash stavkasidan baholash obyektidan olingan daromadlar oʻsishining yillik oʻrtacha surʼatini ayirish yoʻli bilan.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Kapitallashtirish stavkasi bozor ekstraksiyasi usuli bilan quyidagi formula boʻyicha hisoblanadi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
, bu yerda:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
R0 — baholash obyekti uchun kapitallashtirish stavkasi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
n — oʻxshash obyektlar soni;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ki — i-chi oʻxshash obyektning oʻlchov koeffitsiyenti;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ri — i-chi oʻxshash obyekt uchun Ri = Ii / Vi formulasi bilan aniqlanadigan kapitallashtirish stavkasi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ii — i-chi obyektning baholash obyektining kapitallashtirilayotgan turdagi daromadiga mos keladigan daromadi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Vi — i-chi obyektning sotuv narxi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Kapitallashtirish stavkasining diskontlash stavkasi bilan oʻzaro aloqasi quyidagi formula bilan ifodalanadi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
R0 = D – g, bu yerda:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
D — diskontlash stavkasi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
g — oʻsish surʼatlari.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Baholovchi daromadning oʻsish surʼatlari yoʻqligini prognoz qilgan boʻlsa, kapitallashtirish stavkasi miqdor jihatidan diskontlash stavkasiga tenglashtiriladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
27. Baholash obyektining joriy qiymati kapitallashtirish usuli yordamida yil (yoki boshqa davr) mobaynida olinishi kutilayotgan daromad miqdorini kapitallashtirish stavkasiga boʻlish yoʻli bilan hisoblanadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Baholash obyektining bozor qiymatini olish uchun pul oqimlarini shakllantirishda ishga solinmagan aktivlarning (agar ular mavjud boʻlsa) bozor qiymatini qoʻshish lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Agar baholash obyekti biznesdagi mulk ulushi boʻlsa baholovchi nazorat va likvidlik darajasiga tuzatishlar kiritadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Agar butun investitsiya qilingan kapitalga pul oqimi (daromad) baholash bazasi boʻlsa, 100 foizdan kam boʻlgan aksiyalar paketini baholashda aksiyalar paketining tegishli miqdori uchun nazorat elementlari yoʻqligiga chegirma qoʻllaniladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Agar 1 dona oddiy aksiyaga pul oqimi (daromad) baholash bazasi boʻlsa, aksiyalar paketining tegishli miqdoriga nazorat elementlari mavjudligiga mukofot qoʻllaniladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Bozor axboroti mavjud boʻlmaganda, nazorat elementlari yoʻqligiga (mavjudligiga) chegirmalar (mukofotlar) quyidagi tarzda hisoblanadi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Baholanayotgan aksiyalar paketi miqdori, %
Chegirma, %
Mukofot, %
100 dan 75 gacha +1 oddiy aksiya
0
25
75 dan 50 gacha +1 oddiy aksiya
5
20
50 dan 25 gacha +1 oddiy aksiya
10
11
25 dan 10 gacha +1 oddiy aksiya
15
5
10 va undan kam
20
0
(27-band Oʻzbekiston Respublikasi Xususiylashtirilgan korxonalarga koʻmaklashish va raqobatni rivojlantirish davlat qoʻmitasining 2017-yil 16-maydagi 01/27-26/07-sonli (roʻyxat raqami 2026-2, 19.05.2017-y.) qarori tahririda — OʻR QHT, 2017-y., 20-son, 376-modda)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2-§. Qiyosiy yondashuv
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
28. Qiyosiy yondashuv oʻxshash korxonalar yoki ulardagi mulk ulushlarining sotuv narxlari tahliliga asoslanadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Qiyosiy yondashuv doirasida kapital bozori usulidan va bitimlar usulidan foydalanganda baholovchi kamida uchta oʻxshash korxonani tanlab olishi lozim. Taqqoslash uchun oʻxshash korxonalarni tanlashda qiyosiylik mezonlari tarkibi baholash shartlari va zaruriy axborot mavjudligi bilan belgilanadi. Quyidagilar baholovchi hisobga olishi lozim boʻlgan asosiy mezonlar hisoblanadi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholash obyekti va oʻxshash korxonalar bir tarmoqqa mansubligi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
miqdor jihatidan qiyosiylik, sotuvlar hajmi, aktivlar jami qiymati, bozorga oid kapitallashtirish va boshqa koʻrsatkichlarda ifodalanishi mumkin;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
daromadlarning oʻsish surʼatlari jihatidan qiyosiylik.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
29. Baholash obyektining bozor qiymatini qiyosiy yondashuv usullari bilan aniqlash uchun quyidagi formula boʻyicha hisoblanadigan multiplikatorlar qoʻllaniladi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
, bu yerda:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
M — multiplikator;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
N — oʻxshash korxonaning sotuv narxi (yoki qiymatni belgilovchi oʻzga asos);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
K — korxona faoliyatini tavsiflaydigan moliyaviy, ishlab chiqarishga oid yoki moddiy koʻrsatkich.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Tegishincha, baholash obyektining narxi moliyaviy koʻrsatkichni tegishli multiplikatorga koʻpaytirish yoʻli bilan aniqlanishi mumkin:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
N = M * K
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Multiplikatorlar umuman korxona boʻyicha yoki bir aksiyaga nisbatan hisoblanishi mumkin.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
30. Biznesni baholashda multiplikatorlarning quyidagi asosiy turlaridan foydalaniladi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
narx/daromad (foyda, pul oqimi);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
narx/dividendlar. Bu multiplikator amalda toʻlangan dividendlar asosida yoki bunday toʻlovlarga xos boʻlgan oʻxshash korxonalar boʻyicha sof foydaga nisbatan foiz hisobida oʻlchanadigan ehtimol tutilgan dividend toʻlovlari asosida hisoblanadi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
narx/realizatsiyadan kelgan tushum;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
narx/ishlab chiqarish fizik hajmi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Baholash obyekti va oʻxshash korxonalarning xususiyatlariga qarab baholovchi boshqa turdagi multiplikatorlarni qoʻllashi ham mumkin.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Baholash obyektini baholash uchun oʻrinli boʻlgan multiplikatorlarning tanlanishini asoslash va hisoblash taomilining tavsifi baholash toʻgʻrisidagi hisobotda keltirilishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
31. Baholash obyektining bozor qiymati qiyosiy yondashuv yordamida multiplikatorlarning tanlangan qiymatlarini baholash obyektining tegishli moliyaviy yoki boshqa koʻrsatkichlariga koʻpaytirish orqali olingan natijalarni muvofiqlashtirish va yakuniy tuzatishlar kiritish yoʻli bilan aniqlanadi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
agar qiymatni belgilovchi asos sifatida investitsiyalangan kapital qiymati olingan boʻlsa, uzoq muddatli qarzlar ayirib tashlanadi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
xususiy aylanma kapitalning taqchilligi ayirib tashlanadi (ortiqcha aylanma kapital qoʻshiladi);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
daromadni shakllantirishda ishga solinmagan aktivlarning (agar ular mavjud boʻlsa) bozor qiymati qoʻshiladi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
odatdagi xaridor uchun jalb qiluvchan boʻlmagan ishlab chiqarish diversifikatsiyasi mavjud boʻlsa, portfelli chegirma ayirib tashlanadi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
yopiq korxona aksiyalari fond bozorida kotirovka qilinadigan oʻxshash korxonalar boʻyicha baholangan holda, likvidlik uchun chegirma ayirib tashlanadi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
mulkning baholanayotgan ulushi uning oʻxshashlari bilan taqqoslaganda beradigan nazorat qilish imkoniyati darajasiga qarab, nazoratning yoʻqligi uchun chegirma ayirib tashlanadi yoki nazorat uchun mukofot qoʻshiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Bozor axboroti mavjud boʻlmaganda, nazorat elementlari yoʻqligiga (mavjudligiga) chegirmalar (mukofotlar) quyidagi tarzda hisoblanadi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Baholanayotgan aksiyalar paketi miqdori, %
Chegirma, %
Mukofot, %
100 dan 75 gacha +1 oddiy aksiya
0
25
75 dan 50 gacha +1 oddiy aksiya
5
20
50 dan 25 gacha +1 oddiy aksiya
10
11
25 dan 10 gacha +1 oddiy aksiya
15
5
10 va undan kam
20
0
(31-band Oʻzbekiston Respublikasi Xususiylashtirilgan korxonalarga koʻmaklashish va raqobatni rivojlantirish davlat qoʻmitasining 2017-yil 16-maydagi 01/27-26/07-sonli (roʻyxat raqami 2026-2, 19.05.2017-y.) qaroriga asosan xatboshi bilan toʻldirilgan — OʻR QHT, 2017-y., 20-son, 376-modda)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
3-§. Xarajat yondashuv
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
32. Baholash obyektini baholash uchun xarajatga oid usulning tanlanishi baholovchi qabul qilgan baholash shartiga bogʻliq boʻladi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
sof aktivlar usuli ishlab turgan korxona baholangan holda qoʻllaniladi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
tugatish qiymati usuli korxonani tugatish sharti qabul qilingan holda qoʻllaniladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Xarajatga oid yondashuv usullari uchun umumiy formula quyidagi koʻrinishga ega:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Korxona qiymati = Aktivlar qiymati – Majburiyatlar qiymati
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
33. Ishlab turgan korxonani sof aktivlar usuli bilan baholash uchun baholovchi baholash sanasiga qadar soʻnggi korxona buxgalteriyasi (yoki mavjud boʻlganda konsolidatsiya qilingan / birlashtirilgan) balansi asosida baholash balansi (iqtisodiy balans)ni tuzadi. Iqtisodiy balansda korxonaning barcha, shu jumladan buxgalteriya balansida hisobga olinmagan aktivlari (masalan, gudvill) va majburiyatlari bozor qiymati boʻyicha hisobga olinadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Iqtisodiy balansni tuzishda baholovchi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
koʻchmas mulkning bozor qiymatini aniqlaydi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
mashinalar, uskunalar va transport vositalarining bozor qiymatini aniqlaydi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
nomoddiy aktivlarning bozor qiymatini aniqlaydi. Aktivlarning tarmoq boʻyicha oʻrtacha daromaddorligi haqida axborot mavjud boʻlsa, gudvill qiymati quyidagi formula boʻyicha hisoblanadi (bunda korxonaning balansida aks ettirilgan, xususiylashtirish (sotib olish) paytida gudvill sifatida korxona xususiy kapitalining balans qiymati va baholash qiymati oʻrtasidagi farq tarzida yuzaga kelgan nomoddiy aktivlar, baholashga kiritilmaydi):
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ChP — RSA * SDA
Gudvill = --------------------------
SK
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ChP — korxona sof daromadi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
RSA — korxona aktivlarining bozor qiymati;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
SDA — aktivlarning tarmoq boʻyicha oʻrtacha daromadliligi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
SK — kapitallashtirish stavkasi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
korxona moliyaviy qoʻyilmalarining bozor qiymatini, shu jumladan korxonaning qimmatli qogʻozlarga va boshqa tashkilotlarning ustav kapitallariga investitsiyalarini, shuningdek boshqa tashkilotlarga berilgan qarzlarni aniqlaydi. Fond bozorida kotirovka qilinadigan qimmatli qogʻozlarga investitsiyalarning bozor qiymatini baholashda baholovchi ushbu qimmatli qogʻozlarning bozordagi kotirovkalariga asoslanadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Fond bozorida kotirovka qilinmaydigan qimmatli qogʻozlarga va boshqa tashkilotlarning ustav fondlariga qilingan investitsiyalar qiymatini baholash investitsiyalarning nazorat sifatlariga qarab amalga oshiriladi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
50 foizdan ortiq boʻlgan investitsiyalar (aksiyalar paketlari, ulushlar va boshqalar) qiymatini baholash mazkur Mulkni baholash Milliy standarti (9-son MBMS) asosida amalga oshiriladi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
50 foizgacha (qoʻshib hisoblaganda) boʻlgan investitsiyalar (aksiyalar paketlari, ulushlar va boshqalar) qiymatini baholash quyidagi tartibda amalga oshiriladi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
fond bozorida kotirovka qilinadigan aksiyalar qiymatini baholash mazkur aksiyalarning baholash sanasidan oldingi bozor kotirovkalariga muvofiq amalga oshiriladi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
dividendlar koʻrinishida (naqd, naqdsiz shaklda yoki aksiyalar koʻrinishida) daromadlar keltiradigan investitsiyalar qiymatini baholash soʻnggi uch yil uchun dividend koʻrinishidagi oʻrtacha yillik daromadni baholash sanasidagi Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy bankining qayta moliyalashtirish stavkasi boʻyicha kapitallashtirish yoʻli bilan amalga oshiriladi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
adekvat daromadlar keltirmaydigan investitsiyalar qiymatini baholash xususiy kapital miqdoridan kelib chiqib quyidagi hisoblash formulasiga binoan amalga oshiriladi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Sak = Bin * Ssk / Suf * (1-Kkontr)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Sak — aksiyalar paketining hisoblangan qiymati;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Bin — aksiyalar paketining balans qiymati;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ssk — xususiy kapitalning balans boʻyicha miqdori (xususiy mablagʻlar manbalari);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Suf — balans boʻyicha ustav kapitalining miqdori;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Kkontr — nazorat koeffitsiyenti.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Aksiyalar qiymatini hisoblashda baholanayotgan aksiyalar paketining nazorat darajasini inobatga olish zarur. Nazorat elementlari yoʻqligiga chegirma mazkur uslubiy koʻrsatmalarning 34-bandiga binoan hisoblanadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Investitsiyalarning yakuniy qiymati sifatida qiymatning eng koʻp miqdorini beruvchi hisob-kitoblar natijasi qabul qilinadi. Bunda, aksiyalar paketi qiymatining bahosi balans qiymatidan past boʻlishi mumkin emas.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
nihoyasiga yetkazilmagan kapital qoʻyilmalar — tugallanmagan qurilish obyektlari va oʻrnatilishi lozim boʻlgan uskunalarning bozor qiymatini aniqlaydi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
tovar-moddiy zaxiralarining qiymatini ularning balans qiymati boʻyicha qabul qiladi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
kelgusi davrlar xarajatlari balans qiymati boʻyicha qabul qilinadi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Kechiktirilgan xarajatlar va daromadlarning qiymati quyidagi tarzda aniqlanadi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
agar ular milliy buxgalteriya hisobi standartlarida belgilangan aktivlar va majburiyatlarni tan olish mezonlariga javob bersa, ularning qiymati balans qiymatiga teng holda qabul qilinadi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
agar ular milliy buxgalteriya hisobi standartlarida belgilangan aktivlar va majburiyatlarni tan olish mezonlariga javob bermasa, ularning qiymati toʻlanadigan foyda va obodonlashtirish va ijtimoiy infratuzilmani rivojlantirish soliqlar (muddati kechiktirilgan daromadlar uchun) yoki ushbu soliqlardan tejalgan summa (muddati kechiktirilgan xarajatlar uchun) boʻyicha hisoblanadi. Bunda toʻlanishi kerak boʻlgan soliqlar yoki ularni tejash summalari ushbu soliqlarning amaldagi stavkalari summasini kechiktirilgan xarajatlar va daromadlarning balans qiymatiga koʻpaytirish yoʻli bilan hisoblanadi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
pul mablagʻlari qiymatiga tuzatish kiritilmaydi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
har bir debitor boʻyicha uzoq muddatli debitorlik qarzining bozor qiymatini kutilayotgan qarz toʻlovlari va qarz boʻyicha foizlarni diskontlashni diskontlash stavkasi boʻyicha qarzni uzish muddatlari va ehtimolini hisobga olgan holda amalga oshirish yoʻli bilan aniqlaydi. Diskontlash stavkasi Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki tomonidan belgilangan qayta moliyalashtirish stavkasi miqdorida olinadi. Joriy debitor qarzi balans qiymatiga teng deb olinadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
uzoq muddatli majburiyatlarning bozor qiymatini kutilayotgan qarz toʻlovlari va qarz boʻyicha foizlarni diskontlashni diskontlash stavkasi boʻyicha toʻlov muddatlarini hisobga olgan holda amalga oshirish yoʻli bilan aniqlaydi. Diskontlash stavkasi korxonaning foizli qarzlariga qoʻllaniladigan stavkaga teng deb olinadi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
majburiyatlarning balans qiymatiga teng deb olinadigan joriy majburiyatlarning bozor qiymatini aniqlaydi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholanayotgan korxonaga tegishli boʻlgan, balansdan tashqari schyotida turgan, foydalanishda boʻlgan xoʻjalik inventari balansdan tashqari schyotda koʻrsatilgan qiymati boʻyicha 50 foiz miqdoridagi eskirishni ayirib tashlagan holda baholanadi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
hisobga olinmagan majburiyatlarning (agar ular mavjud boʻlsa) bozor qiymatini aniqlaydi.
(33-band Oʻzbekiston Respublikasi Xususiylashtirilgan korxonalarga koʻmaklashish va raqobatni rivojlantirish davlat qoʻmitasining 2017-yil 16-maydagi 01/27-26/07-sonli (roʻyxat raqami 2026-2, 19.05.2017-y.) qarori tahririda — OʻR QHT, 2017-y., 20-son, 376-modda)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
34. Korxona xususiy kapitalining bozor qiymati sof aktivlar usuli yordamida aktivlar summasining bozor qiymatidan majburiyatlar summasining bozor qiymatini ayirib tashlash yoʻli bilan aniqlanadi. Baholanayotgan mulk ulushining bozor qiymati korxona xususiy kapitali qiymatiga nisbatan mutanosib qism sifatida hisoblanadi. Mulkning nazorat huquqini bermaydigan ulushi (aksiyalarning nazorat huquqini bermaydigan paketi) baholangan holda ayrim (yoki hamma) nazorat funksiyalarining yoʻqligiga chegirma kiritiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Bozor axboroti mavjud boʻlmaganda, nazorat elementlari yoʻqligiga chegirmalar quyidagi tarzda hisoblanadi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Baholanayotgan aksiyalar paketi miqdori, %
Nazorat elementlari yoʻqligiga chegirma, %
100 dan 75 gacha +1 oddiy aksiya
0
75 dan 50 gacha +1 oddiy aksiya
5
50 dan 25 gacha +1 oddiy aksiya
10
25 dan 10 gacha +1 oddiy aksiya
15
10 va undan kam
20
(34-band Oʻzbekiston Respublikasi Xususiylashtirilgan korxonalarga koʻmaklashish va raqobatni rivojlantirish davlat qoʻmitasining 2017-yil 16-maydagi 01/27-26/07-sonli (roʻyxat raqami 2026-2, 19.05.2017-y.) qaroriga asosan xatboshi bilan toʻldirilgan — OʻR QHT, 2017-y., 20-son, 376-modda)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
35. Tugatish qiymati usuli korxona tugatilganda va uning aktivlari alohida-alohida sotilganda mulkdor olishi mumkin boʻlgan qiymatni aniqlashga asoslanadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Baholovchi korxona aktivlarining joriy qiymatini bu aktivlarning moʻljallanayotgan sotish sanasida aniqlangan, baholash sanasida aktivni sotish bilan bogʻliq tavakkalchilikni hisobga oluvchi diskontlash stavkasi boʻyicha keltirilgan joriy qiymati sifatida aniqlanadi. Tugatish shartlari bilan bunday aktivni sotishga xos boʻlgan muddatdan kamroq sotish muddati belgilangan boʻlsa, aktivning bozor qiymatidan qisqartirilgan sotish muddatiga chegirmani ayirib tashlash talab etiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Tugatish xarajatlari quyidagilarni oʻz ichiga oladi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
tugatish uchun toʻgʻridan toʻgʻri xarajatlar — vositachilarga haq, jalb qilinadigan tashkilotlar xizmatiga haq toʻlash, aktivlarni sotishda toʻlanadigan soliqlarni;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
aktivlarga ular sotilgunga qadar egalik qilish bilan bogʻliq xarajatlar — tayyor mahsulot zaxiralari, tugallanmagan ishlab chiqarish, uskunalar, mashinalar, mexanizmlar, koʻchmas mulk obyektlarini saqlab turish xarajatlarini va korxonani tugatish yakunlangunga qadar uning ishini quvvatlash boʻyicha boshqaruv xarajatlarini.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
36. Korxonaning tugatish qiymati tugatish xarajatlari ayirib tashlangan aktivlarning joriy qiymati bilan korxona majburiyatlarining joriy qiymati oʻrtasidagi tafovut sifatida aniqlanadi. Mulk ulushining qiymati korxonaning tugatish qiymatiga nisbatan mutanosib qism sifatida hisoblanadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
V-bob. Qoʻllanilgan yondashuvlar doirasida olingan natijalarni muvofiqlashtirish va baholash obyektining yakuniy qiymatini hisoblash
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
37. Baholash natijalarini muvofiqlashtirish — baholashga nisbatan turli yondashuvlar yordamida olingan natijalarni oʻlchash va taqqoslash yoʻli bilan baholash obyektining yakuniy qiymatini aniqlash. Muvofiqlashtirish quyidagi usullardan biri bilan amalga oshiriladi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
mantiqiy muvofiqlashtirish usuli bilan. U baholovchi amalga oshiradigan tahlil asosida, barcha muhim parametrlarni hisobga olgan holda solishtirma oʻlchovlarni tanlashdan iborat. Baholovchi ustun yondashuvni aniqlaydi, qolgan yondashuvlarning natijalaridan esa ustun yondashuv yordamida olingan natijani tekshirish va unga tuzatish kiritish uchun foydalaniladi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
matematik oʻlchash usuli bilan. Bunda, turli baholash yondashuvlari bilan olingan natijalarning solishtirma oʻlchovlarini aniqlash uchun bir nechta mezonlardan foydalaniladi va ularning yordamida qoʻllanilgan hisoblash usulining afzalliklari yoki kamchiliklari konkret obyektni baholash xususiyatlarini hisobga olgan holda tavsiflanadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
38. Solishtirma oʻlchovlarni aniqlashda baholovchi quyidagi asosiy omillarni tahlil qilishi lozim:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
tahlil va hisoblashlarga asos boʻlgan axborotning ishonchliligi va yetarliligini;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholash yondashuvi baholash obyektiga xos boʻlgan narx belgilovchi omillar tuzilishini hisobga olishga qodirligini;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
yondashuv baholash obyektiga oʻxshash obyektlarning odatdagi xaridorlari va sotuvchilari motivatsiyasini aks ettirishga qodirligini;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Kyak — baholash obyektining yakuniy qiymati;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Kxar, Kdar, Kqiyos — tegishincha xarajatga oid, daromadga oid va qiyosiy yondashuvlar bilan aniqlangan qiymatlar;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
S1, S2, S3 — har bir baholash yondashuvi uchun tanlangan tegishli solishtirma oʻlchovlar.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Bunda, quyidagi shart bajarilishi lozim:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
S1 + S2 + S3 = 1, bu yerda:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
VI-bob. Baholash toʻgʻrisidagi hisobotni tuzish
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
40. Biznes qiymatini baholash toʻgʻrisidagi hisobot tuzilishi quyidagi asosiy boʻlimlarni oʻz ichiga olishi lozim:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
titul varagʻi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
mundarija;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholash toʻgʻrisidagi hisobotga ilova xat;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholashga oid vazifa hamda asosiy faktlar va xulosalar;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
mamlakat va mintaqadagi umumiy iqtisodiy vaziyat tavsifi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholash obyekti mansub boʻlgan tarmoq va bozor tavsifi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
biznes (korxona) tavsifi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
korxona moliyaviy hisoboti maʼlumotlari tahlili;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholash yondashuvlari va usullarining tanlanishi va qoʻllanilishi tavsifi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholash obyektining yakuniy qiymatini aniqlash;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ilovalar.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
41. Hisobotning titul varagʻida quyidagilar koʻrsatiladi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholash toʻgʻrisidagi hisobotning roʻyxatga olish raqami;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholash obyektining nomi va manzili;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholanayotgan qiymat turi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholash sanasi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholash toʻgʻrisidagi hisobot tuzilgan sana;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
buyurtmachi va baholovchining nomi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
42. Mundarijada baholash toʻgʻrisidagi hisobotning sahifalar raqamlari koʻrsatilgan barcha boʻlimlari va kichik boʻlimlari sarlavhalari sanab oʻtiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
43. Ilova xat muxtasar shaklda tuziladi va quyidagi maʼlumotlarni oʻz ichiga olishi lozim:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
xat raqami va sanasini;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholash obyektining manzili (joylashgan yeri)ni;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholashni amalga oshirish uchun asosni;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholash maqsadini;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholash sanasini;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholanayotgan qiymat turini;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
eng muhim farazlar va cheklovchi shartlarni;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholash natijasini;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholovchi tashkilot rahbarining imzosini.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
44. “Baholashga oid vazifa hamda asosiy faktlar va xulosalar” boʻlimi baholash obyektini baholash toʻgʻrisidagi shartnoma va baholashga oid vazifaning xususiyati haqida tasavvur hosil qilish uchun yetarli boʻlgan hajmdagi axborotni oʻz ichiga olishi lozim. Ushbu boʻlimda quyidagi maʼlumotlar koʻrsatiladi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
buyurtmachi haqida axborot;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bajaruvchilar haqida axborot;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholash obyekti;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholanayotgan mulkiy huquqlar;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholash maqsadi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholash natijalaridan foydalanish chegarasi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholanayotgan qiymat turi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholash sanasi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholash toʻgʻrisidagi hisobot tuzilgan sana;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholash obyektining yakuniy qiymati haqida xulosa;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
farazlar va cheklovchi shartlar;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholash milliy standartlari talablariga muvofiqlik haqida bayonot;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
foydalanilgan axborotlar roʻyxati.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
45. “Mamlakat va mintaqadagi umumiy iqtisodiy vaziyat tavsifi” boʻlimida baholash natijalariga taʼsir etadigan asosiy makroiqtisodiy omillar, ularning oʻzgarish tendensiyalari va baholanayotgan biznes istiqbollariga taʼsiri tavsifi keltiriladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
46. “Baholash obyekti mansub boʻlgan tarmoq va bozor tavsifi” boʻlimi quyidagi axborotni oʻz ichiga oladi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
tarmoqning holati va rivojlanish imkoniyatlari haqida;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
sotuv bozorlari va mahsulotni sotish xususiyatlari haqida;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
tarmoqdagi raqobat shartlari, oʻrindosh tovarlar ishlab chiqaradigan asosiy raqiblarning mavjudligi (narxlar, xizmat koʻrsatish sifati, sotuv yoʻllari va hajmlari) haqida.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
47. “Baholanayotgan biznes (korxona) tavsifi” boʻlimida quyidagilar keltiriladi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
korxonaning tashkiliy-huquqiy shakli toʻgʻrisida maʼlumotlar;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
korxonaning tarixi toʻgʻrisida maʼlumotlar;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
faoliyat yoʻnalishlari (asosiy ishlab chiqarish faoliyati, mahsulotlar, xizmatlar) toʻgʻrisida axborot;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
yetkazib beruvchilar va isteʼmolchilar tavsifi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
mavsumiy va siklga oid omillar mavjudligi haqida maʼlumotlar;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
korxona mulki toʻgʻrisida maʼlumotlar;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
xodimlar toʻgʻrisida maʼlumotlar;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
biznesning rivojlanish imkoniyatlari toʻgʻrisida maʼlumotlar;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
biznesdagi ulushlar bilan oldingi bitimlar toʻgʻrisida axborot.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
48. “Korxona moliyaviy hisoboti maʼlumotlari tahlili” boʻlimi quyidagilarni oʻz ichiga oladi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
taqdim etilgan moliyaviy hisobot tahlilini;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
moliyaviy hisobot maʼlumotlariga kiritilgan tuzatishlarni baholash maqsadida berilgan izohlarni;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
moliyaviy koeffitsiyentlar tahlilini;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
oʻxshash korxonalarning moliyaviy koʻrsatkichlari bilan taqqoslash natijalarini;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
korxona moliyaviy holati prognozlarini;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
biznes qiymatiga moliyaviy koʻrsatkichlar taʼsiri haqidagi axborotni.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
49. “Baholash yondashuvlari va usullarining tanlanishi va qoʻllanilishi tavsifi” boʻlimida quyidagilar keltiriladi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholash yondashuvlari va usullariga qisqacha sharh;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
qoʻllanilgan baholash yondashuvlari va usullarining tanlanishi va asoslanishi yoki biron-bir baholash yondashuvidan foydalanishdan voz kechishni asoslash;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
korxona qiymatini tanlangan baholash yondashuvlari va usullari yordamida aniqlash tartibi va hisoblashlar.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
50. “Baholash obyektining yakuniy qiymatini aniqlash” boʻlimi quyidagilarni oʻz ichiga oladi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
biznesdagi ulushlar baholangan holda, chegirmalar va mukofotlar qoʻllanilishini asoslashni;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
turli baholash yondashuvlari bilan olingan natijalarni muvofiqlashtirishni;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholash obyektining yakuniy qiymati haqidagi xulosani.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
51. “Ilovalar” boʻlimi quyidagilarni oʻz ichiga oladi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholash jarayonida foydalaniladigan hujjatlar (yoki ularning nusxalari)ni;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholash faoliyati bilan shugʻullanish huquqini beradigan litsenziya nusxasini;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholash toʻgʻrisidagi hisobotni tayyorlashda ishtirok etgan baholovchilar malaka sertifikatlarining nusxalarini;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholovchi tashkilotning fuqarolik javobgarligini sugʻurtalash haqidagi sugʻurta polisi nusxasini;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
boshqa maʼlumotlarni.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Baholash toʻgʻrisidagi hisobotning pirovard tuzilishi (boʻlimlar va kichik boʻlimlar soni va ularning ketma-ketligi tartibi, ularning nomi) va hajmi baholovchi tomonidan baholash obyektining xususiyati, baholash maqsadlari, baholash toʻgʻrisidagi hisobotning ehtimol tutilgan foydalanuvchisi hamda qonun hujjatlarining talablariga qarab belgilanadi.
(Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari toʻplami, 2009-y., 44-son, 475-modda; 2016-y., 22-son, 256-modda; 2017-y., 20-son, 376-modda; Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 28.02.2018-y., 10/18/2026-3/0824-son)