Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
O‘zbekiston Respublikasi Davlat mulkini boshqarish davlat qo‘mitasining
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Qarori
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI MULKNI BAHOLASh MILLIY STANDARTI (9-SON MBMS) “BIZNES QIYMATINI BAHOLASh”NI TASDIQLASh HAQIDA
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
[O‘zbekiston Respublikasi Adliya vazirligi tomonidan 2009-yil 28-oktabrda 2026-son bilan davlat ro‘yxatidan o‘tkazildi]
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
LexUZ sharhi
Mazkur qaror O‘zbekistan Respublikasi Davlat aktivlarini boshqarish agentligi direktorining 2020-yil 1-maydagi 01/11-15/62-sonli “O‘zbekiston Respublikasining Yagona milliy baholash standartini tasdiqlash haqida”gi buyrug‘iga (ro‘yxat raqami 3239, 04.06.2020-y.) asosan 2020-yil 5-sentabrdan o‘z kuchini yo‘qotadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1. O‘zbekiston Respublikasi Mulkni baholash milliy standarti (9-son MBMS) “Biznes qiymatini baholash” ilovaga muvofiq tasdiqlansin.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2. Mazkur qaror O‘zbekiston Respublikasi Adliya vazirligida davlat ro‘yxatiga olingan vaqtdan boshlab o‘n kundan so‘ng kuchga kiradi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Davlat mulkini boshqarish davlat qo‘mitasi raisi D. MUSAYEV
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Toshkent sh.,
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2009-yil 6-oktabr,
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
01/19-18/19-son
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
O‘zbekiston Respublikasi Davlat mulki qo‘mitasining 2009-yil 6-oktabrdagi 01/19-18/19-son qaroriga ILOVA
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
O‘zbekiston Respublikasi Mulkni baholash milliy standarti (9-son MBMS) “Biznes qiymatini baholash”
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Mazkur Mulkni baholash Milliy standarti (9-son MBMS) O‘zbekiston Respublikasi “Baholash faoliyati to‘g‘risida”gi Qonuniga (O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi, 1999-y., 9-son, 208-modda), O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2008-yil 24-apreldagi PQ-843-sonli “Baholovchi tashkilotlar faoliyatini yanada takomillashtirish va ko‘rsatilayotgan xizmatlar sifati uchun ularning mas’uliyatini oshirish to‘g‘risida”gi Qaroriga (O‘zbekiston Respublikasi qonun hujjatlari to‘plami, 2008-y., 18-son, 145-modda) muvofiq O‘zbekiston Respublikasidagi baholash faoliyatini normativ jihatdan tartibga solinishini belgilaydi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
I-bob. Umumiy qoidalar
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1. 9-son MBMSning maqsadi biznes qiymatini baholashning atama va tushunchalarni, axborotga qo‘yiladigan talablarni, baholashni amalga oshirish tartibini, baholash yondashuvlari va usullarini, baholash natijalarini rasmiylashtirishga qo‘yiladigan talablarni o‘rnatuvchi normalari va qoidalarini belgilashdir.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2. 9-son MBMSda quyidagi atamalar va tushunchalar qo‘llaniladi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
pul oqimi — muayyan davr mobaynida aktiv, aktivlar guruhi, korxona tomonidan yaratiladigan pul mablag‘lari oqimi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
investitsiyalangan kapitalga olingan pul oqimi (qarzsiz pul oqimi) — korxona faoliyati moliyalashtirilganidan va zarur kapital qo‘yilmalar amalga oshirilganidan so‘ng aksiyadorlar va investorlarga to‘lanadigan pul oqimi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
xususiy kapitalga olingan pul oqimi (qarzli pul oqimi) —korxona faoliyati moliyalashtirilganidan, kapital qo‘yilmalar amalga oshirilganidan va qarzli moliyalashtirish hajmlari o‘zgarganidan so‘ng qoladigan, aksiyalarni saqlovchilarga yo‘naltiriladigan pul oqimi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
farazlar — haqqoniy deb hisoblanadigan taxminlar. Farazlar baholash obyektiga ta’sir etadigan faktlar, shartlar yoki vaziyatlarni yoki baholashga nisbatan tekshirish va tasdiqlash mumkin bo‘lmagan yondashuvlarni o‘z ichiga oladi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
yopiq korxona — aksiyalarga ega bo‘lmagan yoki aksiyalari ochiq bozorda sotilmaydigan va ishtirokchilari soni qonun hujjatlariga muvofiq cheklangan korxona;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
nazorat — korxonani boshqarishga va uning siyosatiga ta’sir ko‘rsatish imkoniyati;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
nazorat ulushi — mulkdagi (korxona ustav fondidagi) ulush bo‘lib, uning egasiga korxona ustidan nazorat qilish imkoniyatini ta’minlaydi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
multiplikator — korxonaning narxi yoki o‘zgacha qiymat asosi va uning faoliyatini tavsiflovchi moliyaviy, ishlab chiqarish yoki ashyoviy ko‘rsatkich o‘rtasidagi nisbatni ko‘rsatuvchi koeffitsiyent;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
cheklovchi shartlar — qonunchilik, buyurtmachi yoki baholovchi baholashga qo‘ygan cheklashlar;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ochiq korxona — aksiyalari ochiq bozorda sotiladigan va ishtirokchilari soni qonun hujjatlariga muvofiq cheklanmagan korxona;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
diskontlash stavkasi — bo‘lg‘usi pul tushumlarini joriy qiymatga aylantirish uchun foydalaniladigan iqtisodiy samara stavkasi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
kapitallashtirish stavkasi — muayyan davr uchun daromad miqdorini qiymatga aylantirish uchun foydalaniladigan, qoida tariqasida, foiz hisobida ifodalanadigan bo‘luvchi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
joriy qiymat — muayyan sanada tegishli diskontlash stavkasidan foydalanib keltirilgan bo‘lg‘usi daromadlar qiymati.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
II-bob. Qo‘llanish sohasi
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
3. 9-son MBMSda biznes (korxona) deganda tadbirkorlik faoliyatini amalga oshiradigan tijorat tashkiloti tushuniladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
4. Quyidagilar 9-son MBMS qoidalari tatbiq etiladigan baholash obyektlari hisoblanadi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
biznes (korxona);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
biznesdagi mulk ulushlari.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
5. 9-son MBMS baholovchi tashkilotlar, baholovchilar hamda baholash xizmatlarining buyurtmachilari uchun mo‘ljallangan va biznes (korxona) yoki biznesdagi mulk ulushi qiymatini baholash bo‘yicha xizmatlar ko‘rsatishda va biznes qiymatini yoki biznesdagi mulk ulushini baholash to‘g‘risidagi hisobotlarning ishonchliligini tekshirishda qo‘llanilishi majburiydir.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Bir paytning o‘zida bir korxonaning davlatga tegishli bo‘lgan aksiyalari (ulushlari) va davlatga tegishli bo‘lmagan aksiyalari (ulushlari) baholanishi kerak bo‘lgan taqdirda baholash O‘zbekiston Respublikasi Mulkni baholash milliy standarti (8-son MBMS) “Xususiylashtirish maqsadida mulk qiymatini baholash” (ro‘yxat raqami 2025, 2009-yil 28-oktabr) talablariga muvofiq amalga oshiriladi.
(5-band O‘zbekiston Respublikasi Xususiylashtirilgan korxonalarga ko‘maklashish va raqobatni rivojlantirish davlat qo‘mitasining 2017-yil 16-maydagi 01/27-26/07-sonli (ro‘yxat raqami 2026-2, 19.05.2017-y.) qaroriga asosan xatboshi bilan to‘ldirilgan — O‘R QHT, 2017-y., 20-son, 376-modda)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
6. 9-son MBMS xususiylashtirish maqsadida korxonani (korxonadagi mulk ulushini) baholashda, shuningdek xususiylashtirish maqsadida korxonani (korxonadagi mulk ulushini) baholash to‘g‘risidagi hisobotlarning ishonchliligini tekshirishda qo‘llanilmaydi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
7. 9-son MBMSni amaliyotda qo‘llashda ushbu 9-son MBMSning ilovasida keltirilgan Uslubiy ko‘rsatmalardan foydalanish lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
III-bob. Buxgalteriya hisobi standartlari bilan aloqadorlik
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
8. Biznes qiymatini aniqlashda buxgalteriya hisobi va moliyaviy hisobot ma’lumotlari asosiy axborot manbai hisoblanadi va baholash taomillari, yondashuvlari va usullarini tanlashga, shuningdek yakuniy qiymat haqidagi xulosaga jiddiy ta’sir ko‘rsatishga qodir.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
9. Buxgalteriya hisobi milliy standartlari va mulkni baholash milliy standartlari ko‘zlaydigan maqsadlardagi tushunchalar apparatida, qiymatni aniqlash va aktivlar hisobini yuritishning turli xil usullarida ifodalanadigan farqlar buxgalteriya hisobi va moliyaviy hisobot ma’lumotlariga ulardan kelgusida biznes qiymatini aniqlashda foydalanish uchun tuzatishlar kiritish zaruriyatini belgilaydi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
10. Baholovchi buxgalteriya hisobi atamalaridan foydalanganda, ularning mazmunini baholash to‘g‘risidagi hisobotda yoritib berishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
IV-bob. Standart talablari
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
11. Biznes (korxona) qiymatini baholash quyidagi bosqichlardan tarkib topadi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholash haqidagi vazifani belgilash va baholash obyektini baholash to‘g‘risida shartnoma tuzish;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
axborot yig‘ish va uni tahlil qilish;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholash yondashuvlari va usullarini tanlash, asoslash va qo‘llash;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholash natijalarini, qo‘llanilgan baholash yondashuvlarini muvofiqlashtirish va baholash obyektining yakuniy qiymatini aniqlash;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholash to‘g‘risidagi hisobotni tuzish.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1-§. Baholash haqida vazifani belgilash
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
12. Baholash haqidagi vazifa buyurtmachi tomonidan baholovchi tashkilot bilan hamkorlikda tuziladi va baholash obyektini baholash to‘g‘risidagi shartnomaga ilova sifatida rasmiylashtiriladi. Baholash haqidagi vazifada quyidagilar ko‘rsatilishi lozim:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholash obyektining nomi va tavsifi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholash sanasi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholash maqsadi (maqsadlari) va baholash natijalaridan foydalanish mo‘ljali;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholash maqsadiga muvofiq bo‘lgan qiymat turi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
farazlar va cheklovchi shartlar;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
buyurtmachi yoki o‘zga vakolatli shaxs taqdim etishi lozim bo‘lgan boshlang‘ich axborot ro‘yxati;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholash ishlarini bajarish muddatlari.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Baholash maqsadiga va baholash obyektining xususiyatlariga qarab baholash haqidagi vazifa qo‘shimcha shartlarni o‘z ichiga olishi mumkin.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
13. Baholash obyektining tavsifi quyidagilarni o‘z ichiga olishi lozim:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
xususiy kapitali (mulk ulushi) baholanayotgan korxona nomini;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholanayotgan korxona ustav fondidagi mulk ulushining bu ulush nisbiy va mutlaq qiymatlari ko‘rsatilgan hajmini, aksiyadorlik jamiyatlarini baholashda esa, bunga qo‘shimcha ravishda baholanayotgan aksiyalar miqdori va turini;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
korxonaning joylashgan manzili, tashkiliy-huquqiy shakli va qaysi tarmoqqa mansubligi haqidagi ma’lumotlarni;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
korxona ustav fondining hajmi va tuzilishi haqidagi axborot, shu jumladan ustav fondidagi ulushlarning taqsimlanishi, chiqarilgan va e’lon qilingan oddiy va imtiyozli aksiyalar miqdori haqidagi qisqacha ma’lumotlarni;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholash obyektiga bo‘lgan mulkiy huquqlar tavsifini va ko‘rsatilgan huquqlarga doir cheklashlar va majburiyatlar haqidagi ma’lumotlarni.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
14. Baholash maqsadi sifatida buyurtmachi baholash natijalaridan yoki baholash to‘g‘risidagi hisobotdan nima uchun foydalanishni mo‘ljallayotgani ko‘rsatiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
15. Biznes (korxona) yoki undagi mulk ulushi qiymatini baholashda, agar baholash obyektini baholash to‘g‘risidagi shartnomada yoki baholash obyektini baholash qaysi normativ hujjatga muvofiq amalga oshirilayotgan bo‘lsa, shu normativ hujjatda o‘zgacha tartib o‘rnatilgan bo‘lmasa, baholash obyektining bozor qiymati aniqlanishi lozim. Bozor qiymatidan boshqacha qiymat aniqlanishi lozim bo‘lgan holatlarda qo‘llanish sabablari hamda aniqlanayotgan qiymat va bozor qiymati o‘rtasidagi farqlar baholash to‘g‘risidagi hisobotda bayon etilishi va yoritib berilishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2-§. Axborot yig‘ish va uni tahlil qilish
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
16. Baholovchi baholash yondashuvlari va usullarini asosli ravishda tanlash va qo‘llash uchun zarur va yetarli bo‘lgan hajmda baholash obyekti haqida axborot va bozor haqida axborotni yig‘ish va tahlil qilishni amalga oshiradi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
17. Quyidagilar baholash obyekti haqidagi axborot manbalari hisoblanadi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
buyurtmachi yoki o‘zga vakolatli shaxs tomonidan taqdim etiladigan boshlang‘ich axborot;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholovchi korxonani ko‘zdan kechirish jarayonida hamda korxona rahbariyati va mutaxassislari bilan suhbatlashish natijalariga ko‘ra olgan axborot;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
uchinchi shaxslar va tashkilotlardan olingan, shuningdek, ommaviy axborot vositalari va Internet tarmog‘ida e’lon qilingan axborot.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
18. Boshlang‘ich axborot quyidagilarni o‘z ichiga olishi lozim:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholash sanasida kiritilgan barcha o‘zgartish va qo‘shimchalarni o‘z ichiga olgan korxona ustavi nusxasini;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
yuridik shaxsni davlat ro‘yxatidan o‘tkazish to‘g‘risidagi guvohnoma nusxasini;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholanishi lozim bo‘lgan korxona ustav fondidagi ulush, shu jumladan huquqlar, imtiyozlar va shartlar, miqdor ko‘rsatkichlari, nazoratga ta’sir etadigan omillar va sotish yoki topshirishni cheklaydigan bitimlar haqidagi ma’lumotlarni;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
korxona, uning tarixi, rejalari va rivojlanish imkoniyatlari haqidagi umumiy ma’lumotlarni;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
korxonaning tashkiliy tuzilishi haqidagi ma’lumotlarni;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
korxona mulkining tarkibi haqidagi ma’lumotlarni;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
o‘tgan va joriy davrlar uchun korxona moliyaviy hisobotini;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
asosiy faoliyat haqidagi ma’lumotlarni (daromadlar va xarajatlar tuzilishi);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
boshqa turdagi faoliyat haqida ma’lumotlarni (daromadlar va xarajatlar tuzilishi);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
o‘tgan va joriy davrlar uchun dividendlar to‘lash haqidagi ma’lumotlarni.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Taqdim etilayotgan boshlang‘ich axborot korxona rahbariyatining imzosi va muhri bilan (muhr mavjud bo‘lgan taqdirda) tasdiqlanishi lozim va shu holdagina haqiqiy hisoblanadi.
(18-bandning o‘n uchinchi xatboshisi O‘zbekiston Respublikasining Xususiylashtirish, monopoliyadan chiqarish va raqobatni rivojlantirish davlat qo‘mitasining 2016-yil 26-maydagi 01/27-26/35-sonli (ro‘yxat raqami 2026-1, 01.06.2016-y.) qarori tahririda — O‘R QHT, 2016-y., 22-son, 256-modda)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Baholash maqsadiga va baholash obyektining xususiyatlariga qarab, baholovchi boshlang‘ich axborot ro‘yxatini kengaytirishi yoki baholashni amalga oshirish jarayonida kerakli axborotni talab qilib olishi mumkin.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
19. Baholovchi qo‘shimcha ravishda bozor haqida quyidagi axborotni yig‘ishi va tahlil qilishi lozim:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
milliy iqtisodiyotning holati va uning mazkur korxonaga ta’siri haqidagi ma’lumotlarni o‘z ichiga olgan makroiqtisodiy axborotni;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
korxona joylashgan mintaqa haqidagi axborotni;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
korxona mansub bo‘lgan bozor va (yoki) bozor segmenti haqidagi axborotni.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
20. Yig‘ilgan axborot asosida baholovchi ko‘rib chiqilayotgan davr uchun korxona moliyaviy hisoboti ma’lumotlarini tahlil qilishni amalga oshirishi lozim. Ushbu tahlil buxgalteriya balanslarini, moliyaviy natijalar haqidagi hisobotlarni va moliyaviy koeffitsiyentlarning asosiy toifalarini tahlil qilishni o‘z ichiga oladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Zarur holda baholovchi tarmoqning o‘xshash korxonalari yoki tarmoq bo‘yicha o‘rtacha ko‘rsatkichlar bilan qiyosiylikka va korxona pul oqimlarini prognoz qilishda qo‘llanishga yaroqlilikka erishish uchun moliyaviy hisobotni me’yorga solishni — baholanayotgan biznes qiymatiga jiddiy ta’sir ko‘rsatadigan ko‘rsatkichlar bo‘yicha tuzatish kiritishni amalga oshiradi. Tuzatishlarni kiritish uchun asoslar va ularning qo‘llanishi baholash to‘g‘risidagi hisobotda keltirilishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
3-§. Baholash yondashuvlari va usullarini tanlash, asoslash va qo‘llash
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
21. Baholash obyektini baholashni amalga oshirishda baholovchi baholashning daromad haqida, qiyosiy va xarajat haqida yondashuvlaridan foydalanishi (yoki foydalanishdan voz kechish sabablarini asoslashi) lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
22. Har bir baholash yondashuvi doirasida 9-son MBMSda belgilangan usullarni tanlashni baholovchi baholash maqsadi, baholash obyektining xususiyati va rivojlanish imkoniyatlari, cheklovchi shartlar, axborot bazasi mavjudligi va uning to‘liqligini hisobga olib mustaqil amalga oshiradi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
23. Baholash obyekti qiymatini daromad yondashuvi bilan baholash uchun baholovchi baholash obyektidan kutilayotgan daromadlarni baholash sanasida qiymatning yagona miqdoriga o‘zgartirishga asoslangan quyidagi usullardan birini qo‘llaydi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
pul oqimlarini diskontlash usuli — baholash obyekti qiymati baholash sanasida diskontlash stavkasi bo‘yicha keltirilgan prognoz davridagi va prognoz davridan keyingi pul oqimlarini qo‘shish yo‘li bilan aniqlanadi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
daromadni kapitallashtirish usuli — baholash obyekti qiymati ayrim davr mobaynida olingan daromad miqdorini shu daromadga muvofiq bo‘lgan kapitallashtirish stavkasiga bo‘lish yo‘li bilan aniqlanadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
24. Pul oqimlarini diskontlash usulini qo‘llashda baholovchi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
pul oqimi turini tanlashi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
prognoz davri muddatini belgilashi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
daromadlar va xarajatlarni tahlil va prognoz qilishni amalga oshirishi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
prognoz davrining har bir bosqichi uchun pul oqimi hajmini hisoblashi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
diskontlash stavkasini aniqlashi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholash obyekti qiymatining prognoz davridan keyingi hajmini hisoblashi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholash obyektining joriy qiymatini hisoblashi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
yakuniy tuzatishlar kiritishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
25. Korxona kapitalining tuzilishiga (xususiy kapital va jalb qilingan kapitalning o‘zaro nisbatiga) qarab, baholovchi xususiy kapitalga olingan pul oqimidan yoki investitsiyalangan kapitalga olingan pul oqimidan foydalanadi. Bu pul oqimlari soliq to‘lanishidan oldingi yoki soliq to‘langanidan keyingi holatga ko‘ra, nominal yoki real summalarda hisoblanadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
26. Tugaganidan so‘ng:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
yo korxona daromadining o‘zgarish sur’atlarini barqarorlashtirish;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
yo korxonani sotish yoki tugatish mo‘ljallanayotgan davr prognoz davri sifatida olinadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
27. Xususiy kapitalga olingan pul oqimi uchun diskontlash stavkasi quyidagi usullardan biri yordamida hisoblanadi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
kapital aktivlarni hisoblash usuli;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
kumulyativ tuzish usuli;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
diskontlangan pul oqimini tahlil qilish usuli.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Investitsiyalangan kapitalga olingan pul oqimiga diskontlash stavkasini hisoblash uchun kapitalning o‘rtacha o‘lchangan qiymati usuli qo‘llaniladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Diskontlash stavkasi tanlangan pul oqimiga muvofiq bo‘lishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
28. Baholash obyektining prognoz davri tugaganidan keyingi qiymatini aniqlash quyidagi usullardan biri yordamida amalga oshiriladi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
agar pul oqimlarini barqarorlashtirish mo‘ljallanayotgan bo‘lsa, prognoz davri tugaganidan keyin birinchi yil pul oqimini Gordon modeliga muvofiq kapitallashtirish yo‘li bilan;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
agar prognoz davri tugaganidan keyin biznesni sotish mo‘ljallanayotgan bo‘lsa, sof aktivlar qiymati bo‘yicha yoki mo‘ljallanayotgan qayta sotish narxi bo‘yicha;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
agar prognoz davri tugaganidan keyin biznesni tugatish mo‘ljallanayotgan bo‘lsa, tugatish qiymati bo‘yicha.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
29. Baholash obyektining joriy qiymati prognoz davri pul oqimlarining joriy qiymatlari va biznesning prognoz davri tugaganidan keyingi joriy qiymati yig‘indisi sifatida hisoblanadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
30. Baholovchi quyidagi yakuniy tuzatishlarni kiritadi (yoki kiritishdan voz kechish sabablarini asoslaydi):
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
pul oqimini shakllantirishda ishga solinmagan aktivlar mavjudligiga;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
xususiy aylanma kapitalning ortiqchaligi yoki taqchilligiga;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
agar baholash obyekti mulkdagi ulush bo‘lsa, nazorat va likvidlik darajasiga.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
o‘tgan davrdagi va joriy moliyaviy hisobotni tahlil qilish va zarur holda uni me’yorga solishni amalga oshirishi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
kapitallashtiriladigan daromad turi va hajmini tanlashi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
kapitallashtirish stavkasini hisoblashi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholash obyektining joriy qiymatini aniqlashi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
yakuniy tuzatishlar kiritishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
32. Daromadning quyidagi turlaridan biri kapitallashtiriladigan daromad sifatida olinadi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
sof daromad;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
soliqlar to‘langunga qadar bo‘lgan daromad;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
realizatsiyadan kelgan tushum;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
sof pul oqimi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
dividendlar.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Daromad nominal yoki real summalarda hisoblanadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
33. Kapitallashtirilishi lozim bo‘lgan daromad hajmi sifatida baholash sanasidan keyingi yil uchun bo‘lg‘usi daromad hajmi olinadi va u quyidagi usullardan biri bilan hisoblanadi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
joriy daromadlar usuli bilan;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
daromadning oddiy o‘rtacha hajmini hisoblash usuli bilan;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
daromadning o‘rtacha o‘lchangan hajmini hisoblash usuli bilan;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
trend usuli (statistik usul) bilan.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
34. Kapitallashtirish stavkasi tanlangan daromad turiga muvofiq bo‘lishi lozim va u:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
o‘xshash obyektlar bo‘yicha bitimlar yoki takliflar haqida ma’lumotlar mavjud bo‘lgan holda bozor ekstraksiyasi usuli bilan;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
diskontlash stavkasida daromad o‘zgarishining doimiy sur’atini hisobga olish yo‘li bilan hisoblanadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
35. Baholash obyektining qiymati daromadning tanlangan hajmini kapitallashtirish stavkasiga bo‘lish yo‘li bilan hisoblanadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
36. Baholovchi quyidagi yakuniy tuzatishlarni kiritadi (yoki kiritishdan voz kechish sabablarini asoslaydi):
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
daromadni shakllantirishda ishga solinmagan aktivlar mavjudligiga;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
agar baholash obyekti mulkdagi ulush bo‘lsa, nazorat va likvidlik darajasiga.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
37. Baholash obyekti qiymatini qiyosiy yondashuv bilan baholash uchun baholovchi o‘xshash korxonalar yoki ulardagi mulk ulushlarining sotuv narxlarini taqqoslashga asoslangan quyidagi usullarni qo‘llaydi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
o‘xshash korxonalar aksiyalarining bozor narxlari tahliliga asoslangan kapital bozori usulini;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholanayotgan biznesdagi mulk ulushlari bilan oldi-sotdi qilishga doir axborot tahliliga asoslangan baholanayotgan korxona bo‘yicha bitimlar usulini;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
o‘xshash tarmoq korxonalarini (yoki uning aksiyalarini) sotishdagi o‘zaro nisbatlari (multiplikatorlari) ko‘rsatkichlaridan hamda ular faoliyatining asosiy ko‘rsatkichlaridan foydalanishga asoslangan tarmoqlar o‘zaro nisbatlari usulini.
(37-bandning to‘rtinchi xatboshisi O‘zbekiston Respublikasi Xususiylashtirilgan korxonalarga ko‘maklashish va raqobatni rivojlantirish davlat qo‘mitasining 2017-yil 16-maydagi 01/27-26/07-sonli (ro‘yxat raqami 2026-2, 19.05.2017-y.) qarori tahririda — O‘R QHT, 2017-y., 20-son, 376-modda)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Axborotning mavjudligiga va mavjud axborotning to‘liqligiga qarab, baholovchi baholash obyektini baholash uchun qiyosiy yondashuvning bir yoki undan ortiq usullarini qo‘llaydi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
o‘xshash korxonalarni tanlashni amalga oshirishi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
korxonalarni taqqoslash parametrlarini aniqlashi va multiplikatorlarni hisoblashni amalga oshirishi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
multiplikatorlar qiymatini tanlashni amalga oshirishi va baholash obyekti qiymatini aniqlashi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
yakuniy tuzatishlarni kiritishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
O‘xshash korxona deb baholanayotgan korxonaga asosiy iqtisodiy ko‘rsatkichlarga ko‘ra o‘xshash va ayni bir tarmoqqa mansub bo‘lgan korxona hisoblanishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
39. O‘xshash korxonalarni tanlash:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
o‘xshash korxonalar yoki ularning aksiyalari (mulkdagi ulushlari)ning amaldagi sotuv narxlari haqidagi bozor axborotining;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
o‘xshash korxonalar moliyaviy hisoboti va (yoki) ishlab chiqarish faoliyati ko‘rsatkichlarining;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
taqqoslanayotgan obyektlar o‘rtasidagi o‘xshashlik yoki farqni aniqlash va qiyosiylikni ta’minlash uchun zarur tuzatishlar kiritish imkoniyatini beradigan qo‘shimcha ma’lumotlarning tahlili asosida amalga oshiriladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
O‘xshash korxonalar yoki ularning aksiyalari (mulkdagi ulushlari)ning amaldagi sotuv narxlari haqida axborot bo‘lmagan holda, savdo jarayonida narxning pasayishiga chegirma hisobga olingan holda taklif narxlari haqidagi axborotdan foydalanishga yo‘l qo‘yiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
40. Multiplikatorni hisoblash uchun:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
o‘xshash korxonalar uchun sotuv narxini yoki o‘zgacha qiymat asosini aniqlash;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
o‘xshash korxonalarning mos keladigan moliyaviy yoki boshqa xil ko‘rsatkichlarni tanlash lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Multiplikatorlarda hisobga olinadigan moliyaviy yoki boshqa xil ko‘rsatkichlar baholanayotgan korxona va taqqoslanayotgan korxonalar uchun baholash sanasiga nisbatan ayni bir davrda yoki ayni bir davr uchun hisoblanishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
41. Baholash obyektining qiymati qiyosiy yondashuv yordamida multiplikatorlarning tanlangan qiymatlarini baholash obyektining tegishli moliyaviy yoki boshqa xil ko‘rsatkichlariga ko‘paytirish orqali olingan natijalarni muvofiqlashtirish yo‘li bilan aniqlanadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
42. Baholovchi quyidagi yakuniy tuzatishlarni kiritadi (yoki kiritishdan voz kechish sabablarini asoslaydi):
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
agar qiymat bazasi sifatida investitsiyalangan kapitaldan foydalanilgan bo‘lsa, uzoq muddatli qarzdorlikka;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
xususiy aylanma kapitalning taqchilligiga (ortiqchaligiga);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
daromadni shakllantirishda ishga solinmagan aktivlar mavjudligiga;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ishlab chiqarishning noqulay diversifikatsiyasiga (portfel skidka);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
likvidlikka (yopiq korxona ochiq analoglar bo‘yicha baholangan holda);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
nazorat darajasiga.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
43. Biznes qiymatini xarajat yondashuvi bilan baholashda baholovchi baholash obyektini tiklash yoki almashtirish uchun zarur bo‘lgan xarajatlarga asoslangan quyidagi usullardan birini qo‘llaydi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
sof aktivlar usuli — biznes qiymati korxona barcha aktivlarining bozor qiymatlari va uning majburiyatlari o‘rtasidagi tafovut sifatida aniqlanadi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
tugatish qiymati usuli — biznes qiymati korxona tugatilganda uning mulkdori olishi mumkin bo‘lgan mulkning qiymati va tugatish xarajatlari o‘rtasidagi tafovut sifatida aniqlanadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
44. Sof aktivlar usulini qo‘llaganda baholovchi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
korxonaning baholash sanasidagi oxirgi buxgalteriya balansi bo‘yicha aktivlar va majburiyatlar tarkibini o‘rganishi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
balansda hisobga olinmagan aktivlar va majburiyatlar bor-yo‘qligini aniqlashi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
aktivlar va majburiyatlar bozor qiymati bo‘yicha hisobga olinadigan baholash balansini tuzishi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholash balansiga muvofiq aktivlar summasining bozor qiymatini va majburiyatlar summasining bozor qiymatini aniqlashi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
korxona xususiy kapitali qiymatini aktivlarning bozor qiymatidan majburiyatlarning bozor qiymatini ayirish yo‘li bilan aniqlashi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Majburiyatlarning bozor qiymati, qoida tariqasida, ularning joriy qiymatiga tengdir.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
45. Tugatish qiymati usulini qo‘llaganda baholovchi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
korxonaning baholash sanasidagi oxirgi buxgalteriya balansi bo‘yicha aktivlar va majburiyatlar tarkibini o‘rganishi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
balansda hisobga olinmagan aktivlar va majburiyatlar bor-yo‘qligini aniqlashi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
korxona aktivlarining joriy qiymatini ularning bozor qiymati negizida (tegishli aktivga xos bo‘lgan sotuv muddati bilan solishtirganda) qisqartirilgan sotuv muddatiga skidkani inobatga olgan holda hisoblashi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
tugatish xarajatlarini aniqlashi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
aktivlarning joriy qiymatidan tugatish xarajatlarini ayirib tashlashi va tugatish davrining operatsion daromadi (ko‘rilgan zarar)ni (agar u mavjud bo‘lsa) qo‘shishi (ayirishi);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
korxona majburiyatlarining joriy qiymatini hisoblashi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
korxonaning tugatish qiymatini aktivlarning tuzatish kiritilgan joriy qiymati va korxona majburiyatlarining joriy qiymati o‘rtasidagi tafovut sifatida aniqlashi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
4-§. Qo‘llanilgan yondashuvlar doirasida olingan natijalarni muvofiqlashtirish va baholash obyektining yakuniy qiymatini aniqlash
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
46. Baholash obyektining yakuniy qiymatini aniqlash uchun baholovchi qo‘llanilgan yondashuvlar doirasida olingan natijalarni muvofiqlashtirishni amalga oshiradi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Turli xil yondashuvlar bilan olingan baholash natijalari o‘rtasida jiddiy tafovut mavjud bo‘lsa, baholovchi olingan tafovut sabablarining tahlilini baholash to‘g‘risidagi hisobotda keltirishi lozim. Baholash natijasining yuqori chegarasidan 30 foizdan ortiq qiymatga ega bo‘lgan tafovut jiddiy tafovut deb hisoblanishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
47. Muvofiqlashtirish, qoida tariqasida, turli baholash yondashuvlari bilan olingan baholash natijalari uchun solishtirma o‘lchovlarni aniqlash orqali amalga oshiriladi, bunda baholovchi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholash maqsadini va baholash natijalaridan foydalanish mo‘ljalini;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholanayotgan biznes va uning aktivlari xususiyatini;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
qiymat turini;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholash yondashuvlarini qo‘llashda foydalanilgan axborot hajmi va sifatini;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
mulk ulushi baholangan holda — qo‘shimcha tarzda bu ulush hajmi, nazorat darajasi va likvidlikni hisobga olishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
48. Muvofiqlashtirish usuli va solishtirma o‘lchovlarning tanlanishi, shuningdek bunda baholovchining barcha mulohazalari va farazlari baholash to‘g‘risidagi hisobotda asoslanishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
49. Baholash obyektining yakuniy qiymati pul hisobida yagona kattalik sifatida ifodalanishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
5-§. Baholash to‘g‘risidagi hisobotni tuzish
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
50. Baholash natijalari baholash faoliyati to‘g‘risidagi qonun hujjatlariga muvofiq tuzilgan va baholovchi tashkilotning baholash obyekti qiymati xususidagi yig‘ilgan axborot va hisoblashlar asosida tasdiqlangan professional mulohazasini o‘z ichiga olgan baholash to‘g‘risidagi hisobot sifatida rasmiylashtirilishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
51. Hisobot baholash milliy standartlari talablariga muvofiqlik haqidagi bayonotni va ulardan har qanday chetga chiqish haqidagi ma’lumotlarni o‘z ichiga olishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
52. Baholash to‘g‘risidagi hisobotni tuzishda quyidagi qoidalarga rioya etish lozim:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholash obyekti qiymatini aniqlash uchun yetarli bo‘lgan barcha ochiq axborot hisobotda bayon etilishi lozim;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholash to‘g‘risidagi hisobotning mazmuni mazkur hisobotdan foydalanuvchilarni chalg‘itmasligi, shuningdek har xil talqinlarga yo‘l qo‘ymasligi kerak;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholash to‘g‘risidagi hisobotda ifodalangan materiallar tarkibi va ketma-ketligi, baholash jarayoni tavsifi, hisoblashlar va ularga izohlar baholash to‘g‘risidagi hisobotdan foydalanuvchiga qiymatni hisoblashni amalga oshirish imkoniyatini berishi va uni ayni shu natijalarga keltirishi lozim;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholash jarayonida oraliq va yakuniy natijalarni aniqlashda foydalanilmagan axborot, agar u baholash faoliyati to‘g‘risidagi qonun hujjatlarining talablariga binoan majburiy bo‘lmasa, baholash to‘g‘risidagi hisobotda keltirilishi mumkin emas.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
53. Biznes qiymatini baholash to‘g‘risidagi hisobot quyidagi asosiy bo‘limlardan iborat bo‘lishi lozim:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
titul varag‘i;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
mundarija;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
umumlashtiruvchi qism (ilova xat);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholash haqidagi vazifa hamda asosiy faktlar va xulosalar;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
mamlakat va mintaqadagi umumiy iqtisodiy vaziyat tavsifi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholash obyekti mansub bo‘lgan tarmoq va bozor tavsifi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
biznes (korxona) tavsifi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
korxona moliyaviy hisoboti ma’lumotlari tahlili;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholash yondashuvlari va usullarining tanlanishi va qo‘llanilishi tavsifi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholash obyektining yakuniy qiymatini aniqlash;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ilovalar.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
54. Baholash to‘g‘risidagi hisobot baholovchi (baholovchilar) tomonidan sahifama-sahifa raqamlangan va imzolangan, ipdan o‘tkazilgan, shuningdek baholovchi tashkilot rahbarining imzosi va shu tashkilot muhri bilan (muhr mavjud bo‘lgan taqdirda) tasdiqlanishi lozim.
(54-band O‘zbekiston Respublikasining Xususiylashtirish, monopoliyadan chiqarish va raqobatni rivojlantirish davlat qo‘mitasining 2016-yil 26-maydagi 01/27-26/35-sonli (ro‘yxat raqami 2026-1, 01.06.2016-y.) qarori tahririda — O‘R QHT, 2016-y., 22-son, 256-modda)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
55. Baholash to‘g‘risidagi hisobotga ilovalar baholovchi baholash to‘g‘risidagi hisobotni tayyorlash jarayonida foydalangan hujjatlarning nusxalarini, shuningdek, baholovchi tashkilot litsenziyasi, baholovchilarning malaka sertifikatlari va fuqarolik majburiyati sug‘urta polisining nusxalarini o‘z ichiga olishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
V-bob. Fikr-mulohazalar
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
56. Biznesda mulk ulushlari qiymatini aniqlashda quyidagi qoidalarni hisobga olish lozim:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
biznesda mulk ulushlari nazoratli yoki nazoratsiz xususiyatga ega bo‘lishi mumkin;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholanayotgan mulk ulushining nazorat huquqini aks ettirish uchun nazorat darajasini, mulkni taqsimlash samarasini, mulkdorlar ittifoqini tuzish imkoniyatini, ovoz berish tartibini, dividendlar to‘lash bilan bog‘liq cheklashlarni, korxonaning moliyaviy ahvolini hisobga oluvchi turli xil mukofotlar va chegirmalar qo‘llaniladi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
kiritiladigan chegirmalar yoki mukofotlar hajmi baholash usullari bilan ham, korxona tipi (ochiq, yopiq) bilan ham belgilanadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
57. Xarajat va daromad yondashuvlarning usullari bilan hamda qiyosiy yondashuvning tarmoqlar o‘zaro nisbati usuli bilan quyidagilar aniqlanadi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
mulkning mutlaq nazorat huquqiga ega bo‘lgan (75 foizdan ortiq) nazoratli ulushi qiymati, korxona xususiy kapitali qiymatining mutanosib qismi sifatida;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
mulkning mutlaq nazorat huquqiga ega bo‘lmagan nazoratli ulushi qiymati, nazorat ayrim elementlari yo‘qligiga skidka chegirib tashlangan korxona xususiy kapitali qiymatining mutanosib qismi sifatida;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
mulkning nazoratsiz ulushi qiymati, nazorat yo‘qligiga skidka chegirib tashlangan korxona xususiy kapitali qiymatining mutanosib qismi sifatida.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
58. Qiyosiy yondashuvning bilimlar usuli bilan quyidagilar aniqlanadi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
mulkning nazoratli ulushi qiymati. Mulkning baholanayotgan ulushi hajmi analoglardan farq qilgan taqdirda, olingan qiymatga nazorat ayrim elementlari mavjudligi yoki yo‘qligiga mukofotlar yoki chegirmalar qo‘llanadi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
mulkning nazoratsiz ulushi qiymati, bunda olingan qiymatga nazorat yo‘qligiga skidka qo‘llanadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
59. Qiyosiy yondashuvning kapitallar bozori usuli bilan quyidagilar aniqlanadi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
mulkning nazoratli ulushi qiymati, bunda olingan qiymatga nazorat mavjudligiga mukofot qo‘llanadi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
mulkning nazoratsiz ulushi qiymati.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
60. Daromad yondashuvning baholash obyekti daromadlarinigina hisobga oladigan usullari qo‘llanilgan holda nazorat mavjudligiga mukofotlar yoki nazorat yo‘qligiga skidkalar qo‘llanmaydi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
61. Ochiq korxonalar bilan yoki yopiq korxonalardagi nazoratli ulushlar bilan taqqoslaganda yopiq korxonalardagi nazoratsiz ulushlarda likvidlikning taqchilligi quyidagi usullardan biri bilan hisobga olinadi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
diskontlash stavkasini oshirish bilan;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
likvidlikning taqchilligiga skidkani hisoblash bilan.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
62. Nazoratsiz ulush qiymatiga nazorat uchun mukofotni qo‘shish, nazoratli ulush qiymatida esa nazoratning ozligiga skidkani hisobga olish lozim bo‘lgan hollarni aniqlash uchun baholovchi korxonada mulk ulushlarining taqsimlanishini tahlil qilishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
63. Chegirmalar yoki mukofotlarning qo‘llanishini baholovchi baholash to‘g‘risidagi hisobotda asoslab berishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
64. Mulkiy majmua sifatidagi korxona yoki uning bir qismi qiymatini baholash faqat xarajatga haqida yondashuv usullari bilan amalga oshiriladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
VI-bob. Axborotni oshkor etishga qo‘yiladigan talablar
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
65. Baholash jarayonida foydalanilgan axborotni baholash to‘g‘risidagi hisobotda oshkor etish shunday amalga oshirilishi lozimki, baholash to‘g‘risidagi hisobotning baholash faoliyati sohasida maxsus bilimlarga ega bo‘lmagan foydalanuvchilari baholash jarayoni mantiqini va baholash obyektining qiymatini aniqlash uchun baholovchi bajargan amallarning ahamiyatini tushuna olsinlar.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
66. Baholash jarayonida qo‘llanilgan barcha axborot oshkor etilishi lozim, maxfiy xususiyatga ega bo‘lgan axborot bundan mustasno. Maxfiy axborotni baholovchi faqat buyurtmachi va (yoki) mazkur axborotni taqdim etgan shaxslar bilan kelishgan holda yoki sudning tegishli qaroriga binoan oshkor etadi. Foydalanilayotgan axborotning maxfiylik darajasi buyurtmachi va (yoki) mazkur axborotni taqdim etuvchi yoki unga bevosita aloqador bo‘lgan shaxslar tomonidan belgilanadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
67. Baholashda foydalanilgan va baholash to‘g‘risidagi hisobotda keltirilgan axborot uning manbasiga ishoraga ega bo‘lishi lozim, bunda mazkur manba yozma yoki og‘zaki ekanligi ahamiyatsiz.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
VII-bob. Standartdan chetga chiqish shartlari
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
68. 9-son MBMSning baholash jarayoni va olingan natijani bayon etish, baholashga va yakuniy qiymat haqidagi xulosaga daxldor bo‘lgan har qanday farazlar va cheklovchi shartlarni oshkor etish bilan bog‘liq talablaridan biron-bir tarzda chetga chiqilishiga yo‘l qo‘yilmaydi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
69. Baholash talablari mazkur standart talablaridan farq qiladigan normativ hujjatga muvofiq amalga oshirilgan taqdirda, baholovchi mazkur farqlarni, aniqlanayotgan qiymat turini tanlashga ularning ta’sirini aniqlashi va olingan natijani qo‘llashga cheklashlar belgilashi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
O‘zbekiston Respublikasi Mulkni baholash Milliy standarti (9-son MBMS) “Biznes qiymatini baholash”ga ILOVA
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
9-son MBMS “Biznes qiymatini baholash”ni qo‘llash bo‘yicha uslubiy ko‘rsatmalar
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
9-son MBMSni qo‘llash bo‘yicha uslubiy ko‘rsatmalar (keyingi o‘rinlarda uslubiy ko‘rsatmalar deb yuritiladi) 9-son MBMSni amalda qo‘llash maqsadida ishlab chiqilgan.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
I-bob. Atamalar va tushunchalar
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1. Uslubiy ko‘rsatmalarda quyidagi atamalar va tushunchalardan foydalaniladi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
tavakkalsiz stavka — investor foydalana oladigan, qo‘yilmalarning summalari va muddatlari bo‘yicha baholanayotgan obyekt bilan qiyosiy bo‘lgan, tavakkalchilikning milliy iqtisodiyot uchun eng past darajasi bilan tavsiflanadigan daromad stavkasi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
gudvill — korxonadan alohida identifikatsiya qilinishi va baholanishi mumkin bo‘lmagan omillar (korxona nomi va ishlab chiqarilayotgan mahsulotning mashhurligi, muayyan obro‘ va ishga doir aloqalar mavjudligi, joylashgan yer va boshqa shunga o‘xshash omillar) ta’sirida vujudga keladigan nomoddiy aktiv;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ishlab turgan korxona — nomuayyan vaqt mobaynida faoliyat ko‘rsatishi taxmin qilinayotgan korxona;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
nomuntazam tavakkalchilik — korxona faoliyatining investitsiyalash samaradorligiga salbiy ta’sir ko‘rsatayotgan ichki omillari bilan bog‘liq bo‘lgan, diversifikatsiya yo‘li bilan pasaytirsa bo‘ladigan tavakkalchilik;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
tavakkalchilik uchun mukofot — tavakkalchilikni aks ettirish uchun tavakkalsiz stavkaga qo‘shiladigan daromad stavkasi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
muntazam tavakkalchilik — makroiqtisodiy omillar ta’sirida butun bozor konyunkturasining o‘zgarishlari bilan bog‘liq bo‘lgan, diversifikatsiya yo‘li bilan bartaraf etib bo‘lmaydigan tavakkalchilik.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
II-bob. Baholashga oid vazifani aniqlash
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2. Baholashga oid vazifani belgilashda baholovchi baholash sanasi baholash maqsadlaridan kelib chiqib belgilanishini hisobga olishi lozim. Baholovchi faqat baholash sanasida mavjud bo‘lgan holatlarni va baholash sanasiga qadar yuz bergan voqealarni e’tiborga olishi kerak. Biznesni baholashda baholash sanasi, qoida tariqasida, baholash o‘tkazilishini belgilagan voqea yuz bergunga qadar tuzilgan so‘nggi moliyaviy hisobot sanasi bilan mos keladi. Baholash sanasi (moliyaviy hisobot tuzilgan sana bilan mos kelmaydigan) oraliq sanaga belgilanishi ham mumkin.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
3. Baholash obyektiga nisbatan uchinchi shaxslarning hujjat bilan tasdiqlangan mulkiy huquqlari, mazkur obyektdan foydalanishda cheklashlar va unga doir majburiyatlar bo‘lmagan holda, uning qiymatini baholovchi, agar baholashga oid vazifada o‘zgacha tartib nazarda tutilmagan bo‘lsa, ko‘rsatilgan huquqlar, cheklashlar va majburiyatlar yo‘qligi haqidagi farazdan kelib chiqib aniqlaydi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
4. Baholash obyektining bozor qiymatini aniqlashga qaratilgan biznesni yoki undagi ulushni baholashning asosiy maqsadlari quyidagilardan iborat:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ishlab turgan korxona yoki korxonadagi mulk ulushi bilan oldi-sotdi qilish;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
boshqaruv qarorlari qabul qilish;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
qayta tashkil etish (qo‘shib yuborish, birlashtirish, bo‘lish, ajratib chiqarish);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
korxona o‘z aksiyalarini qaytarib sotib olishi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
boshqa tashkilotning ustav fondiga aksiyalar paketini kiritish.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Normativ hujjatlar yoki baholashga oid vazifada bozor qiymatini aniqlashga qaratilgan baholashning boshqa maqsadlari belgilanishi ham mumkin.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
5. Biznes yoki undagi ulush qiymatini baholashda aniqlanishi mumkin bo‘lgan qiymatning bozor qiymatidan boshqa turlariga quyidagilar kiradi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
investitsiya qiymati — belgilangan yoki berilgan investitsiyalash maqsadlarida baholash obyektining konkret investor yoki investorlar guruhi uchun qiymati. Investitsiya qiymati baholash vaqtida investor tomonidan baholash obyekti bilan bog‘liq investitsiyaga oid qarorlar qabul qilish maqsadida aniqlanadi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
tugatish qiymati — majburlovchi holatlar mavjudligi tufayli baholash obyekti qisqa vaqt ichida realizatsiya qilinishi lozim bo‘lgan holda baholash obyektining qiymati. Tugatish qiymati baholash vaqtida korxonani tugatish maqsadida aniqlanadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
III-bob. Axborot yig‘ish va uni tahlil qilish
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
6. Baholash yondashuvlari va usullarining tanlanishi va qo‘llanishini asoslash uchun baholovchi baholash obyektini tahlil qilishni amalga oshiradi. Baholash obyektini tahlil qilish uchun zarur axborot turi va hajmi baholovchi tomonidan baholash maqsadi, aniqlanayotgan qiymat turi, baholash obyektining xususiyatlari, farazlar va cheklovchi shartlarga qarab aniqlanadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
7. Baholovchi yig‘ilgan baholanayotgan korxona haqidagi axborot asosida:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
korxonaning rivojlanish tendensiyalarini aniqlaydi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
daromadlarni prognoz qiladi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholanayotgan biznesga xos bo‘lgan nomuntazam tavakkalchilik omillarini aniqlaydi
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
8. Baholovchi makroiqtisodiy axborotni tahlil qilish chog‘ida o‘rganishi va baholash to‘g‘risidagi hisobotda keltirishi lozim bo‘lgan asosiy ko‘rsatkichlarga quyidagilar kiradi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
iqtisodiy o‘sish (yalpi ichki mahsulotning o‘sish) sur’atlari;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
sanoat ishlab chiqarishi hajmi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
inflatsiya darajasi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
milliy valyutaning ayirboshlash kursi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
foiz stavkalari darajasi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
fond bozori ko‘rsatkichlari;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
soliq solish strukturasi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Baholash obyektining xususiyati va baholash maqsadlariga qarab baholovchi makroiqtisodiy ko‘rsatkichlarning mazkur ro‘yxatini kengaytirishi mumkin.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
9. Baholovchi baholash obyekti mansub bo‘lgan bozorni aniqlashi va uni tahlil qilishi lozim. Tahlil qilish va baholash to‘g‘risidagi hisobotda keltirish talab etiladigan bozorga oid asosiy ko‘rsatkichlarga quyidagilar kiradi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholash obyekti mansub bo‘lgan tarmoqning o‘sish sur’atlari;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
tarmoqdagi daromaddorlikning o‘rtacha ko‘rsatkichlari;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ehtimol tutilgan investorlar uchun tarmoqning jalb qiluvchanligi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
tarmoqning rivojlanish imkoniyatlari;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
tarmoqni segmentlarga ajratish va baholanayotgan korxona mansub bo‘lgan segmentni aniqlash;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
tarmoqning normativ-huquqiy tartibga solinishi va tarmoqda korxonalar faoliyati uchun o‘ziga xos cheklashlar.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Bozorga oid axborot tahlili natijalariga ko‘ra baholash to‘g‘risidagi hisobotda bozorning mazkur segmentini tavsiflovchi quyidagi parametrlar bo‘yicha xulosalar aks ettirilishi lozim:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
narxlar dinamikasi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
asosiy raqiblar;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
korxonaning tarmoqdagi o‘rni;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
kompaniyaning imkoniyatlari.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
10. Quyidagilar moliyaviy hisobot ma’lumotlarini tahlil qilishning asosiy turlari hisoblanadi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
yagona bazaga muvofiq tahlil (vertikal tahlil). Ushbu maqsadda buxgalteriya balansi moddalari aktivlar summasiga nisbatan foiz hisobida, moliyaviy natijalar haqidagi hisobot moddalari esa — daromadlarning umumiy summasiga nisbatan foiz hisobida ifodalanadi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
gorizontal tahlil. U davr mobaynida moliyaviy hisobot ko‘rsatkichlari o‘zgarishining tahlilini nazarda tutadi. Tahlil qilish talab etiladigan asosiy ko‘rsatkichlarga realizatsiyadan kelgan tushumning o‘sish sur’atlari, daromadning o‘sish sur’atlari va aktivlarning o‘sish sur’atlari kiradi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
moliyaviy koeffitsiyentlar tahlili. U hisoblangan koeffitsiyentlarni normativ ko‘rsatkichlar, boshqa korxonalarning koeffitsiyentlari bilan yoki tarmoqqa oid o‘rtacha ko‘rsatkichlar bilan taqqoslashni amalga oshirish imkoniyatini beradi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Korxonani baholashda moliyaviy koeffitsiyentlarning quyidagi asosiy guruhlari hisoblanadi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
korxonaning ish faolligini tavsiflaydigan aylanuvchanlik koeffitsiyentlari;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
korxona ishining daromaddorligini, xarajatlarning iqtisodiy samara berish darajasini va mablag‘lardan foydalanish darajasini tavsiflaydigan, shuningdek korxona sof yoki operatsion daromadining korxona faoliyatining u yoki bu parametriga nisbatini aks ettiradigan daromaddorlik va rentabellik koeffitsiyentlari;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
korxonani moliyalashtirish manbalarida xususiy va jalb qilingan mablag‘lar nisbatini aks ettiradigan va korxonaning kreditorlardan moliyaviy mustaqilligi darajasini va uning uzluksiz ishlab chiqarish jarayonini ta’minlash uchun to‘lovlar bo‘yicha hisob-kitob qilish qobiliyatini tavsiflaydigan moliyaviy barqarorlik koeffitsiyentlari;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
korxonaning qisqa muddatli davrdagi to‘lov qobiliyatini va uning bozor konyunkturasidagi tezoqar o‘zgarishlarga dosh berish qobiliyatini tavsiflaydigan likvidlik koeffitsiyentlari.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Baholash obyektining xususiyatlariga qarab baholovchi ko‘rsatilgan guruhlarda foydalaniladigan koeffitsiyentlar soni va turini mustaqil aniqlaydi, shuningdek, boshqa mos keluvchi koeffitsiyentlarni hisoblashi mumkin.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
11. Zarur holda baholovchi moliyaviy hisobotni me’yorga solishni, ya’ni korxona moliyaviy hisobotini baholash jarayonida foydalanilishi mumkin bo‘lgan baholash balanslariga va moliyaviy natijalar haqidagi hisobotlarga qayta baholashni amalga oshiradi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Quyidagilar asosiy me’yorga soladigan tuzatishlar hisoblanadi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
buxgalteriya balansi ma’lumotlariga korxona aktivlari va majburiyatlarining bozor qiymatini olish uchun zarur bo‘lgan tuzatishlar;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
moliyaviy natijalar haqidagi hisobot ma’lumotlariga baholanayotgan korxonaga xos bo‘lmagan daromadlar va xarajatlarga tegishli bo‘lgan tuzatishlar.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Me’yorga solish natijasida korxona moliyaviy hisoboti ma’lumotlari:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
tarmoqning o‘xshash korxonalari yoki tarmoqqa oid o‘rtacha ko‘rsatkichlar bilan qiyosiy bo‘lishi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
korxona pul oqimlarini prognoz qilishda foydalanish uchun yaroqli bo‘lishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Me’yorga solingan moliyaviy hisobot (baholash balanslari va moliyaviy natijalar haqidagi hisobotlar)dan faqat baholash maqsadida foydalaniladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
12. Korxona moliyaviy hisoboti ma’lumotlari tahlilining natijalari baholash to‘g‘risidagi hisobotda keltiriladi va quyidagilarni o‘z ichiga olishi lozim:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholash sanasiga qadar so‘nggi uch yil uchun buxgalteriya balanslari tahlilining natijalari izohlar va xulosalar bilan;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholash sanasiga qadar so‘nggi uch yil uchun moliyaviy natijalar haqidagi hisobotlar tahlilining natijalari izohlar va xulosalar bilan;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholash sanasiga qadar so‘nggi uch yil uchun moliyaviy koeffitsiyentlarning asosiy guruhlari bo‘yicha yakuniy hisob-kitoblar.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
IV-bob. Baholash yondashuvlari va usullarini tanlash, asoslash va qo‘llash
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
1-§. Daromadga oid yondashuv
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
13. Baholash obyekti qiymati pul oqimlarini diskontlash usuli (keyingi o‘rinlarda matnda POD usuli deb yuritiladi) yordamida baholash obyektidan prognoz davrida kutilayotgan pul oqimlarining joriy qiymatlari va baholash obyektining prognoz davridan keyingi joriy qiymatini qo‘shish yo‘li bilan aniqlanadi. Bunda, ko‘rsatilgan qiymatlar baholash sanasidagi diskontlash stavkasi bo‘yicha keltiriladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Baholash obyektining joriy qiymatini POD usuli bilan hisoblash formulasi, pul oqimlari prognoz davrining har bir yili oxirida tushadi deb faraz qilinganda, quyidagi ko‘rinishga ega bo‘ladi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
, bu yerda:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
PV — joriy qiymat;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
i — prognoz davri yilining raqami;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
n — prognoz davrining oxirgi yili;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
CFi — prognoz davri i-chi yilining pul oqimi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
D — diskontlash stavkasi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
FV — baholash obyektining prognoz davri tugaganidan keyingi qiymati.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Pul oqimlari yil o‘rtasida tushadi deb faraz qilinganda (ular yil mobaynida mutanosib ravishda tushganda) i o‘rniga daraja ko‘rsatkichi i-0,5, n o‘rniga tegishincha n-0,5 ishlatiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
14. Baholash obyekti qiymatini POD usuli bilan baholashda, baholash maqsadi, baholash obyektining xususiyati va kapital tuzilishiga qarab, xususiy yoki investitsiyalangan kapitalga olingan, soliq to‘langunga qadar yoki soliq to‘langanidan keyingi holatga ko‘ra nominal yoki real summalarda hisoblangan pul oqimlari qo‘llaniladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Korxona xususiy kapitali yoki undagi mulk ulushi qiymatini baholash uchun qo‘llaniladigan pul oqimining asosiy turi xususiy kapitalga olingan sof pul oqimi bo‘lib, u quyidagi tartibda hisoblanadi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
sof daromad;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
plyus amortizatsiya ajratmalari;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
plyus (minus) xususiy aylanma kapitalning kamayishi (ko‘payishi);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
minus imtiyozli aksiyalar bo‘yicha dividendlar;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
plyus (minus) uzoq muddatli qarzlarning ko‘payishi (kamayishi).
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Korxona kapitalining tuzilishida jalb qilingan kapital ulushi ancha ko‘p (30 foizdan ortiq) bo‘lsa, investitsiyalangan kapitalga olingan sof pul oqimi qo‘llaniladi va u quyidagi tartibda hisoblanadi:
(14-bandning to‘qqizinchi xatboshisi O‘zbekiston Respublikasi Xususiylashtirilgan korxonalarga ko‘maklashish va raqobatni rivojlantirish davlat qo‘mitasining 2017-yil 16-maydagi 01/27-26/07-sonli (ro‘yxat raqami 2026-2, 19.05.2017-y.) qarori tahririda — O‘R QHT, 2017-y., 20-son, 376-modda)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
sof daromad;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
plyus amortizatsiya ajratmalari;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
plyus (minus) xususiy aylanma kapitalning kamayishi (ko‘payishi);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
plyus uzoq muddatli qarzlar bo‘yicha ilgari sof daromadni hisoblash vaqtida chegirib tashlangan foizlarni to‘lash;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
minus daromad solig‘ining to‘langan foizlar summasiga to‘g‘ri keladigan qismi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
15. Daromadlarni prognoz qilishda baholovchi quyidagi omillarni o‘rganadi va hisobga oladi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
chiqarilayotgan mahsulot assortimenti;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ishlab chiqarish hajmlari va mahsulot narxlari;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
chiqarilayotgan mahsulotga bo‘lgan talab;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
inflatsiya sur’atlari (nominal pul oqimi uchun);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
korxonaning mavjud ishlab chiqarish quvvatlari;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
kapital qo‘yilmalarni amalga oshirish rejasi va oqibatlari;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
talab imkoniyatlarini belgilaydigan iqtisodiyotdagi umumiy vaziyat;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
tarmoqdagi vaziyat va raqobat;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholanayotgan korxonaning bozordagi ulushi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
prognoz davri tugaganidan so‘ng daromadlarning o‘sish sur’atlari.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Xarajatlarni prognoz qilishda baholovchi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
xarajatlar tuzilishini, o‘zgarmas va o‘zgaruvchi xarajatlar nisbatini tahlil qiladi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bir martalik va favqulodda xarajatlar moddalarini aniqlaydi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
amortizatsiyalanadigan aktivlar mavjudligidan, ularning bo‘lg‘usi ko‘payishi va hisobdan chiqarilishi prognozidan kelib chiqib, amortizatsiya ajratmalari miqdorini aniqlaydi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
jalb qilingan mablag‘lar bo‘yicha foiz to‘lovlari miqdorini bu mablag‘larning prognoz qilinayotgan miqdoriga muvofiq aniqlaydi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
korxonaning asosiy vositalar va aylanma aktivlarga bo‘lgan ehtiyojini prognoz qiladi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
korxona xususiy aylanma kapitalining ortiqchaligi yoki taqchilligini hisoblaydi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
uzoq muddatli qarzlar hajmining o‘zgarishlarini hisoblaydi (xususiy kapitaldan olinadigan pul oqimi uchun).
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
16. Diskontlash stavkasini hisoblash uchun, pul oqimi turiga qarab, quyidagi usullarning biridan foydalanilishi mumkin:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
xususiy kapitaldan olinadigan pul oqimi uchun — kapital aktivlarni baholash usuli, kumulyativ tuzish usuli va diskontlangan pul oqimini tahlil qilish usulidan;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
investitsiyalangan kapitaldan olinadigan pul oqimi uchun — kapitalning o‘rtacha o‘lchangan qiymati modelidan.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Diskontlash stavkasini hisoblash qo‘llanilayotgan (soliq to‘langunga qadar yoki soliq to‘langanidan keyingi) pul oqimiga mos keladigan asosda, qiymatda (nominal yoki real qiymatda) va hisoblash valyutasida amalga oshirilishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
17. Diskontlash stavkasini kapital aktivlarni baholash usuli bilan hisoblash fond bozorining erkin muomaladagi aksiyalar daromaddorlik darajasining o‘zgarishiga doir axborotini tahlil qilish asosida, quyidagi formula bo‘yicha amalga oshiriladi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
D = Rf + β ( Rm – Rf ) + S1 + S2 + C, bu yerda:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
D — diskontlash stavkasi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Rf— tavakkalsiz stavka;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
β — beta koeffitsiyenti, muntazam tavakkalchilik ko‘rsatkichi bo‘lib, fond bozorining umumiy daromaddorlik darajasiga nisbatan konkret korxona aksiyalari umumiy daromaddorlik darajasining o‘zgarishini aks ettiradi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Rm— bozorning umumiy daromaddorlik darajasi (daromaddorlikning bozordagi o‘rtacha me’yori);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
S1 — kichik korxonalarga tavakkalchilik uchun mukofot bo‘lib, u ustav fondi miqdori yirik korxonalar bilan taqqoslaganda uncha katta bo‘lmagan korxonalarning past darajadagi kredit qobiliyati va moliyaviy barqarorligi bilan belgilanadi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
S2 — konkret korxonaga investitsiyalar qilish tavakkalchiligi uchun mukofot (nomuntazam tavakkalchiliklar);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
S — mamlakatga oid tavakkalchilik bo‘lib, u faqat kapital aktivni baholash usuli bo‘yicha hisoblash formulasining barcha elementlari sifatida boshqa mamlakatlar bozoriga oid ma’lumotlardan foydalanilganida hisobga olinadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
18. Diskontlash stavkasini kumulyativ tuzish usuli yordamida hisoblash daromad tavakkalsiz stavkasi va baholanayotgan korxonaga investitsiyalar qilish tavakkalchiligi uchun mukofotlarni qo‘shish yo‘li bilan, quyidagi formula bo‘yicha amalga oshiriladi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
D = Rf + RPm + RPs + RPu, bu yerda:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
D — diskontlash stavkasi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Rf— tavakkalsiz stavka;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
RPm — tavakkalsiz investitsiyalar bilan taqqoslaganda, aksiyalarga qo‘yilmalar tavakkalchiligi uchun mukofot;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
RPs — kichik korxonalarga tavakkalchilik uchun mukofot;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
RPu — konkret korxona yoki tarmoqqa xos bo‘lgan tavakkalchilik uchun mukofot bo‘lib, uning doirasida tavakkalchilikning quyidagi omillari baholanishi mumkin:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
yetakchi shaxsga bog‘liqlik;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
korxonani moliyalashtirish manbalari;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
tovarga oid va hududiy diversifikatsiya;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
mijozlarning diversifikatsiyalanganligi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholanayotgan korxonaga xos bo‘lgan boshqa tavakkalchiliklar.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
19. Diskontlash stavkasini pul oqimi diskontlangan usuli yordamida hisoblash baholash obyektining joriy qiymatini POD usuli bilan hisoblash formulasida diskontlash stavkasi qiymatini, qolgan parametrlar ma’lum bo‘lganda, mazkur formula elementlarining tengligiga erishgunga qadar oldinma-ketin o‘zgartirish yo‘li bilan amalga oshiriladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
20. Diskontlash stavkasini kapitalning o‘lchangan o‘rtacha qiymati usuli yordamida hisoblash xususiy kapital va jalb qilingan mablag‘larga iqtisodiy samara olishning o‘lchangan stavkalarini qo‘shish yo‘li bilan (bu yerda o‘lchovlar sifatida xususiy va jalb qilingan mablag‘larning kapital tarkibidagi ulushlari amal qiladi), quyidagi formula bo‘yicha amalga oshiriladi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
WACC = kd (1 – tc) wd + kpwp + ksws, bu yerda:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
kd — jalb qilingan mablag‘lar bo‘yicha bank foiz stavkasi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
tc — korxonaning daromad solig‘i stavkasi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
kp — imtiyozli aksiyalar bo‘yicha daromad stavkasi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ks— oddiy aksiyalar bo‘yicha daromad stavkasi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
wd — korxona kapitali tarkibida jalb qilingan kapital ulushi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
wp — korxona kapitali tarkibida imtiyozli aksiyalar ulushi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ws— korxona kapitali tarkibida oddiy aksiyalar ulushi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
21. Diskontlash stavkasini hisoblash usulining tanlanishi va hisoblashda olingan qiymatlar va farazlar baholovchi tomonidan baholash to‘g‘risidagi hisobotda asoslantirilishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
22. Baholash obyektining prognoz davri tugaganidan keyingi qiymati quyidagi usullardan biri yordamida hisoblanadi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
eskirish va kapital qo‘yilmalarning qiymatlari teng deb faraz qilinganda, prognozdan keyingi davrda barqaror daromadlar olish prognoziga asoslangan Gordon modeli yordamida:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
, bu yerda:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
FV — baholash obyektining prognoz davri tugagandan keyingi qiymati;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
CF(t+1) — prognozdan keyingi davrning birinchi yili uchun pul oqimi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
D — diskontlash stavkasi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
g — sotuv pul oqimining o‘sish sur’ati;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
mo‘ljallanayotgan sotuv, u baholash obyektini sotish majburiyati mavjud bo‘lgan yoki bunday sotish muayyan turdagi biznesga xos bo‘lgan holda qo‘llaniladi. Sotuv narxini hisoblash pul oqimini qiyosiy baholash obyektlari sotuvlariga doir;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
sof aktivlar qiymatiga doir;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
tugatish qiymatiga doir ma’lumotlar tahlili asosida olingan koeffitsiyentlar yordamida qiymat ko‘rsatkichlariga qayta hisoblashdan iborat.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
23. Baholash obyektining joriy qiymati POD usuli bilan prognoz davri pul oqimlarining joriy qiymatlari va baholash obyektining prognoz davri tugaganidan keyingi joriy qiymati yig‘indisi sifatida hisoblanadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Baholash obyektining bozor qiymatini olish uchun quyidagi tuzatishlarni kiritish talab etiladi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
pul oqimini shakllantirishda ishga solinmagan aktivlarning (agar ular mavjud bo‘lsa) qiymati qo‘shiladi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
xususiy aylanma kapitalning ortiqcha qismi qo‘shiladi (taqchilligi ayiriladi);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
agar korxona xususiy kapitalining qiymatini hisoblash uchun investitsiyalangan kapitalga olingan pul oqimidan foydalanilayotgan bo‘lsa, uzoq muddatli qarzlar miqdori ayirib tashlanadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Baholash obyekti biznesdagi mulk ulushi bo‘lgan holda ham baholovchi nazorat va likvidlik darajasiga qarab tuzatishlar kiritadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Bozor axboroti mavjud bo‘lmaganda, nazorat elementlari yo‘qligiga chegirmalar quyidagicha hisoblanadi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Baholanayotgan aksiyalar paketi miqdori, %
Nazorat elementlari yo‘qligiga chegirma, %
100 dan 75 gacha +1 oddiy aksiya
0
75 dan 50 gacha +1 oddiy aksiya
5
50 dan 25 gacha +1 oddiy aksiya
10
25 dan 10 gacha +1 oddiy aksiya
15
10 va undan kam
20
(23-band O‘zbekiston Respublikasi Xususiylashtirilgan korxonalarga ko‘maklashish va raqobatni rivojlantirish davlat qo‘mitasining 2017-yil 16-maydagi 01/27-26/07-sonli (ro‘yxat raqami 2026-2, 19.05.2017-y.) qaroriga asosan xatboshi bilan to‘ldirilgan — O‘R QHT, 2017-y., 20-son, 376-modda)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
24. Baholash obyekti qiymatini daromadni kapitallashtirish usuli yordamida aniqlash ayrim davr (odatda — bir yil) mobaynida olingan daromad miqdorini shu daromadga muvofiq bo‘lgan kapitallashtirish stavkasiga bo‘lish yo‘li bilan, quyidagi formula bo‘yicha amalga oshiriladi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
, bu yerda:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
PV — joriy qiymat;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
CF — yil (yoki boshqa tanlangan davr) mobaynida olish kutilayotgan daromad;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
R — kapitallashtirish stavkasi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
25. Kapitallashtirilishi lozim bo‘lgan daromad miqdori quyidagi usullardan biri bilan hisoblanadi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
joriy daromadlar usuli bilan — kapitallashtirilishi lozim bo‘lgan daromad miqdori sifatida so‘nggi hisobot davri ko‘rsatkichlari olinadi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
daromadning oddiy o‘rtacha miqdorini hisoblash usuli bilan — kutilayotgan daromad miqdori retrospektiv davrdagi daromadning o‘rtacha miqdoriga teng deb olinadi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
daromadning o‘lchangan o‘rtacha miqdorini hisoblash usuli bilan — kutilayotgan daromad miqdori retrospektiv davrdagi daromadning o‘lchangan o‘rtacha miqdoriga teng deb olinadi, bunda daromadni olish davri baholash sanasiga qancha yaqin bo‘lsa, uning ko‘rsatkichi vazni shuncha salmoqli bo‘ladi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
mavjud tendensiyalar davom etadi degan farazga asoslangan trend (statistik usul) bilan oxirgi uch yil uchun retrospektiv ma’lumotlarga asoslanib trend tuzish va quyidagi formuladan foydalanishni nazarda tutadi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
y = a + bxn + 1, bu yerda:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
y — prognozdan keyingi davrning birinchi yilidagi daromad miqdori;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
xn + 1 — prognozdan keyingi davrning birinchi yiliga mos keladigan davr raqami;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
a va b — aniqlanishi lozim bo‘lgan noma’lum o‘zgaruvchilar.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
, bu yerda:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
n — o‘tgan davrlar soni;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
x — davr raqami.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
26. Kapitallashtirish stavkasi quyidagi usullardan biri bilan aniqlanadi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholash obyektiga o‘xshash obyektlarning daromadlari miqdorlari va sotuv narxlari haqidagi bozor axboroti tahliliga asoslangan bozor ekstraksiyasi usuli bilan;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
diskontlash stavkasidan baholash obyektidan olingan daromadlar o‘sishining yillik o‘rtacha sur’atini ayirish yo‘li bilan.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Kapitallashtirish stavkasi bozor ekstraksiyasi usuli bilan quyidagi formula bo‘yicha hisoblanadi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
, bu yerda:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
R0 — baholash obyekti uchun kapitallashtirish stavkasi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
n — o‘xshash obyektlar soni;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ki — i-chi o‘xshash obyektning o‘lchov koeffitsiyenti;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ri — i-chi o‘xshash obyekt uchun Ri = Ii / Vi formulasi bilan aniqlanadigan kapitallashtirish stavkasi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ii — i-chi obyektning baholash obyektining kapitallashtirilayotgan turdagi daromadiga mos keladigan daromadi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Vi — i-chi obyektning sotuv narxi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Kapitallashtirish stavkasining diskontlash stavkasi bilan o‘zaro aloqasi quyidagi formula bilan ifodalanadi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
R0 = D – g, bu yerda:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
D — diskontlash stavkasi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
g — o‘sish sur’atlari.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Baholovchi daromadning o‘sish sur’atlari yo‘qligini prognoz qilgan bo‘lsa, kapitallashtirish stavkasi miqdor jihatidan diskontlash stavkasiga tenglashtiriladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
27. Baholash obyektining joriy qiymati kapitallashtirish usuli yordamida yil (yoki boshqa davr) mobaynida olinishi kutilayotgan daromad miqdorini kapitallashtirish stavkasiga bo‘lish yo‘li bilan hisoblanadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Baholash obyektining bozor qiymatini olish uchun pul oqimlarini shakllantirishda ishga solinmagan aktivlarning (agar ular mavjud bo‘lsa) bozor qiymatini qo‘shish lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Agar baholash obyekti biznesdagi mulk ulushi bo‘lsa baholovchi nazorat va likvidlik darajasiga tuzatishlar kiritadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Agar butun investitsiya qilingan kapitalga pul oqimi (daromad) baholash bazasi bo‘lsa, 100 foizdan kam bo‘lgan aksiyalar paketini baholashda aksiyalar paketining tegishli miqdori uchun nazorat elementlari yo‘qligiga chegirma qo‘llaniladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Agar 1 dona oddiy aksiyaga pul oqimi (daromad) baholash bazasi bo‘lsa, aksiyalar paketining tegishli miqdoriga nazorat elementlari mavjudligiga mukofot qo‘llaniladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Bozor axboroti mavjud bo‘lmaganda, nazorat elementlari yo‘qligiga (mavjudligiga) chegirmalar (mukofotlar) quyidagi tarzda hisoblanadi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Baholanayotgan aksiyalar paketi miqdori, %
Chegirma, %
Mukofot, %
100 dan 75 gacha +1 oddiy aksiya
0
25
75 dan 50 gacha +1 oddiy aksiya
5
20
50 dan 25 gacha +1 oddiy aksiya
10
11
25 dan 10 gacha +1 oddiy aksiya
15
5
10 va undan kam
20
0
(27-band O‘zbekiston Respublikasi Xususiylashtirilgan korxonalarga ko‘maklashish va raqobatni rivojlantirish davlat qo‘mitasining 2017-yil 16-maydagi 01/27-26/07-sonli (ro‘yxat raqami 2026-2, 19.05.2017-y.) qarori tahririda — O‘R QHT, 2017-y., 20-son, 376-modda)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
2-§. Qiyosiy yondashuv
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
28. Qiyosiy yondashuv o‘xshash korxonalar yoki ulardagi mulk ulushlarining sotuv narxlari tahliliga asoslanadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Qiyosiy yondashuv doirasida kapital bozori usulidan va bitimlar usulidan foydalanganda baholovchi kamida uchta o‘xshash korxonani tanlab olishi lozim. Taqqoslash uchun o‘xshash korxonalarni tanlashda qiyosiylik mezonlari tarkibi baholash shartlari va zaruriy axborot mavjudligi bilan belgilanadi. Quyidagilar baholovchi hisobga olishi lozim bo‘lgan asosiy mezonlar hisoblanadi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholash obyekti va o‘xshash korxonalar bir tarmoqqa mansubligi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
miqdor jihatidan qiyosiylik, sotuvlar hajmi, aktivlar jami qiymati, bozorga oid kapitallashtirish va boshqa ko‘rsatkichlarda ifodalanishi mumkin;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
daromadlarning o‘sish sur’atlari jihatidan qiyosiylik.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
29. Baholash obyektining bozor qiymatini qiyosiy yondashuv usullari bilan aniqlash uchun quyidagi formula bo‘yicha hisoblanadigan multiplikatorlar qo‘llaniladi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
, bu yerda:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
M — multiplikator;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
N — o‘xshash korxonaning sotuv narxi (yoki qiymatni belgilovchi o‘zga asos);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
K — korxona faoliyatini tavsiflaydigan moliyaviy, ishlab chiqarishga oid yoki moddiy ko‘rsatkich.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Tegishincha, baholash obyektining narxi moliyaviy ko‘rsatkichni tegishli multiplikatorga ko‘paytirish yo‘li bilan aniqlanishi mumkin:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
N = M * K
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Multiplikatorlar umuman korxona bo‘yicha yoki bir aksiyaga nisbatan hisoblanishi mumkin.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
30. Biznesni baholashda multiplikatorlarning quyidagi asosiy turlaridan foydalaniladi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
narx/daromad (foyda, pul oqimi);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
narx/dividendlar. Bu multiplikator amalda to‘langan dividendlar asosida yoki bunday to‘lovlarga xos bo‘lgan o‘xshash korxonalar bo‘yicha sof foydaga nisbatan foiz hisobida o‘lchanadigan ehtimol tutilgan dividend to‘lovlari asosida hisoblanadi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
narx/realizatsiyadan kelgan tushum;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
narx/ishlab chiqarish fizik hajmi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Baholash obyekti va o‘xshash korxonalarning xususiyatlariga qarab baholovchi boshqa turdagi multiplikatorlarni qo‘llashi ham mumkin.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Baholash obyektini baholash uchun o‘rinli bo‘lgan multiplikatorlarning tanlanishini asoslash va hisoblash taomilining tavsifi baholash to‘g‘risidagi hisobotda keltirilishi lozim.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
31. Baholash obyektining bozor qiymati qiyosiy yondashuv yordamida multiplikatorlarning tanlangan qiymatlarini baholash obyektining tegishli moliyaviy yoki boshqa ko‘rsatkichlariga ko‘paytirish orqali olingan natijalarni muvofiqlashtirish va yakuniy tuzatishlar kiritish yo‘li bilan aniqlanadi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
agar qiymatni belgilovchi asos sifatida investitsiyalangan kapital qiymati olingan bo‘lsa, uzoq muddatli qarzlar ayirib tashlanadi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
xususiy aylanma kapitalning taqchilligi ayirib tashlanadi (ortiqcha aylanma kapital qo‘shiladi);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
daromadni shakllantirishda ishga solinmagan aktivlarning (agar ular mavjud bo‘lsa) bozor qiymati qo‘shiladi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
odatdagi xaridor uchun jalb qiluvchan bo‘lmagan ishlab chiqarish diversifikatsiyasi mavjud bo‘lsa, portfelli chegirma ayirib tashlanadi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
yopiq korxona aksiyalari fond bozorida kotirovka qilinadigan o‘xshash korxonalar bo‘yicha baholangan holda, likvidlik uchun chegirma ayirib tashlanadi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
mulkning baholanayotgan ulushi uning o‘xshashlari bilan taqqoslaganda beradigan nazorat qilish imkoniyati darajasiga qarab, nazoratning yo‘qligi uchun chegirma ayirib tashlanadi yoki nazorat uchun mukofot qo‘shiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Bozor axboroti mavjud bo‘lmaganda, nazorat elementlari yo‘qligiga (mavjudligiga) chegirmalar (mukofotlar) quyidagi tarzda hisoblanadi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Baholanayotgan aksiyalar paketi miqdori, %
Chegirma, %
Mukofot, %
100 dan 75 gacha +1 oddiy aksiya
0
25
75 dan 50 gacha +1 oddiy aksiya
5
20
50 dan 25 gacha +1 oddiy aksiya
10
11
25 dan 10 gacha +1 oddiy aksiya
15
5
10 va undan kam
20
0
(31-band O‘zbekiston Respublikasi Xususiylashtirilgan korxonalarga ko‘maklashish va raqobatni rivojlantirish davlat qo‘mitasining 2017-yil 16-maydagi 01/27-26/07-sonli (ro‘yxat raqami 2026-2, 19.05.2017-y.) qaroriga asosan xatboshi bilan to‘ldirilgan — O‘R QHT, 2017-y., 20-son, 376-modda)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
3-§. Xarajat yondashuv
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
32. Baholash obyektini baholash uchun xarajatga oid usulning tanlanishi baholovchi qabul qilgan baholash shartiga bog‘liq bo‘ladi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
sof aktivlar usuli ishlab turgan korxona baholangan holda qo‘llaniladi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
tugatish qiymati usuli korxonani tugatish sharti qabul qilingan holda qo‘llaniladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Xarajatga oid yondashuv usullari uchun umumiy formula quyidagi ko‘rinishga ega:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Korxona qiymati = Aktivlar qiymati – Majburiyatlar qiymati
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
33. Ishlab turgan korxonani sof aktivlar usuli bilan baholash uchun baholovchi baholash sanasiga qadar so‘nggi korxona buxgalteriyasi (yoki mavjud bo‘lganda konsolidatsiya qilingan / birlashtirilgan) balansi asosida baholash balansi (iqtisodiy balans)ni tuzadi. Iqtisodiy balansda korxonaning barcha, shu jumladan buxgalteriya balansida hisobga olinmagan aktivlari (masalan, gudvill) va majburiyatlari bozor qiymati bo‘yicha hisobga olinadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Iqtisodiy balansni tuzishda baholovchi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ko‘chmas mulkning bozor qiymatini aniqlaydi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
mashinalar, uskunalar va transport vositalarining bozor qiymatini aniqlaydi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
nomoddiy aktivlarning bozor qiymatini aniqlaydi. Aktivlarning tarmoq bo‘yicha o‘rtacha daromaddorligi haqida axborot mavjud bo‘lsa, gudvill qiymati quyidagi formula bo‘yicha hisoblanadi (bunda korxonaning balansida aks ettirilgan, xususiylashtirish (sotib olish) paytida gudvill sifatida korxona xususiy kapitalining balans qiymati va baholash qiymati o‘rtasidagi farq tarzida yuzaga kelgan nomoddiy aktivlar, baholashga kiritilmaydi):
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ChP — RSA * SDA
Gudvill = --------------------------
SK
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ChP — korxona sof daromadi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
RSA — korxona aktivlarining bozor qiymati;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
SDA — aktivlarning tarmoq bo‘yicha o‘rtacha daromadliligi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
SK — kapitallashtirish stavkasi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
korxona moliyaviy qo‘yilmalarining bozor qiymatini, shu jumladan korxonaning qimmatli qog‘ozlarga va boshqa tashkilotlarning ustav kapitallariga investitsiyalarini, shuningdek boshqa tashkilotlarga berilgan qarzlarni aniqlaydi. Fond bozorida kotirovka qilinadigan qimmatli qog‘ozlarga investitsiyalarning bozor qiymatini baholashda baholovchi ushbu qimmatli qog‘ozlarning bozordagi kotirovkalariga asoslanadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Fond bozorida kotirovka qilinmaydigan qimmatli qog‘ozlarga va boshqa tashkilotlarning ustav fondlariga qilingan investitsiyalar qiymatini baholash investitsiyalarning nazorat sifatlariga qarab amalga oshiriladi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
50 foizdan ortiq bo‘lgan investitsiyalar (aksiyalar paketlari, ulushlar va boshqalar) qiymatini baholash mazkur Mulkni baholash Milliy standarti (9-son MBMS) asosida amalga oshiriladi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
50 foizgacha (qo‘shib hisoblaganda) bo‘lgan investitsiyalar (aksiyalar paketlari, ulushlar va boshqalar) qiymatini baholash quyidagi tartibda amalga oshiriladi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
fond bozorida kotirovka qilinadigan aksiyalar qiymatini baholash mazkur aksiyalarning baholash sanasidan oldingi bozor kotirovkalariga muvofiq amalga oshiriladi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
dividendlar ko‘rinishida (naqd, naqdsiz shaklda yoki aksiyalar ko‘rinishida) daromadlar keltiradigan investitsiyalar qiymatini baholash so‘nggi uch yil uchun dividend ko‘rinishidagi o‘rtacha yillik daromadni baholash sanasidagi O‘zbekiston Respublikasi Markaziy bankining qayta moliyalashtirish stavkasi bo‘yicha kapitallashtirish yo‘li bilan amalga oshiriladi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
adekvat daromadlar keltirmaydigan investitsiyalar qiymatini baholash xususiy kapital miqdoridan kelib chiqib quyidagi hisoblash formulasiga binoan amalga oshiriladi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Sak = Bin * Ssk / Suf * (1-Kkontr)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bu yerda:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Sak — aksiyalar paketining hisoblangan qiymati;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Bin — aksiyalar paketining balans qiymati;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Ssk — xususiy kapitalning balans bo‘yicha miqdori (xususiy mablag‘lar manbalari);
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Suf — balans bo‘yicha ustav kapitalining miqdori;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Kkontr — nazorat koeffitsiyenti.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Aksiyalar qiymatini hisoblashda baholanayotgan aksiyalar paketining nazorat darajasini inobatga olish zarur. Nazorat elementlari yo‘qligiga chegirma mazkur uslubiy ko‘rsatmalarning 34-bandiga binoan hisoblanadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Investitsiyalarning yakuniy qiymati sifatida qiymatning eng ko‘p miqdorini beruvchi hisob-kitoblar natijasi qabul qilinadi. Bunda, aksiyalar paketi qiymatining bahosi balans qiymatidan past bo‘lishi mumkin emas.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
nihoyasiga yetkazilmagan kapital qo‘yilmalar — tugallanmagan qurilish obyektlari va o‘rnatilishi lozim bo‘lgan uskunalarning bozor qiymatini aniqlaydi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
tovar-moddiy zaxiralarining qiymatini ularning balans qiymati bo‘yicha qabul qiladi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
kelgusi davrlar xarajatlari balans qiymati bo‘yicha qabul qilinadi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Kechiktirilgan xarajatlar va daromadlarning qiymati quyidagi tarzda aniqlanadi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
agar ular milliy buxgalteriya hisobi standartlarida belgilangan aktivlar va majburiyatlarni tan olish mezonlariga javob bersa, ularning qiymati balans qiymatiga teng holda qabul qilinadi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
agar ular milliy buxgalteriya hisobi standartlarida belgilangan aktivlar va majburiyatlarni tan olish mezonlariga javob bermasa, ularning qiymati to‘lanadigan foyda solig‘i (muddati kechiktirilgan daromadlar uchun) yoki ushbu soliqdan tejalgan summa (muddati kechiktirilgan xarajatlar uchun) bo‘yicha hisoblanadi. Bunda, to‘lanishi kerak bo‘lgan soliq yoki uning tejash summasi ushbu soliqning amaldagi stavkasini kechiktirilgan xarajatlar va daromadlarning balans qiymatiga ko‘paytirish yo‘li bilan hisoblanadi;
(33-bandning o‘ttiz uchinchi xatboshisi O‘zbekiston Respublikasi Xususiylashtirilgan korxonalarga ko‘maklashish va raqobatni rivojlantirish davlat qo‘mitasining 2018-yil 5-fevraldagi 01/19-10/10-sonli (ro‘yxat raqami 2026-3, 01.03.2018-y.) qarori tahririda — Qonun hujjatlari ma’lumotlari milliy bazasi, 28.02.2018-y., 10/18/2026-3/0824-son)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
pul mablag‘lari qiymatiga tuzatish kiritilmaydi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
har bir debitor bo‘yicha uzoq muddatli debitorlik qarzining bozor qiymatini kutilayotgan qarz to‘lovlari va qarz bo‘yicha foizlarni diskontlashni diskontlash stavkasi bo‘yicha qarzni uzish muddatlari va ehtimolini hisobga olgan holda amalga oshirish yo‘li bilan aniqlaydi. Diskontlash stavkasi O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki tomonidan belgilangan qayta moliyalashtirish stavkasi miqdorida olinadi. Joriy debitor qarzi balans qiymatiga teng deb olinadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
uzoq muddatli majburiyatlarning bozor qiymatini kutilayotgan qarz to‘lovlari va qarz bo‘yicha foizlarni diskontlashni diskontlash stavkasi bo‘yicha to‘lov muddatlarini hisobga olgan holda amalga oshirish yo‘li bilan aniqlaydi. Diskontlash stavkasi korxonaning foizli qarzlariga qo‘llaniladigan stavkaga teng deb olinadi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
majburiyatlarning balans qiymatiga teng deb olinadigan joriy majburiyatlarning bozor qiymatini aniqlaydi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholanayotgan korxonaga tegishli bo‘lgan, balansdan tashqari schyotida turgan, foydalanishda bo‘lgan xo‘jalik inventari balansdan tashqari schyotda ko‘rsatilgan qiymati bo‘yicha 50 foiz miqdoridagi eskirishni ayirib tashlagan holda baholanadi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
hisobga olinmagan majburiyatlarning (agar ular mavjud bo‘lsa) bozor qiymatini aniqlaydi.
(33-band O‘zbekiston Respublikasi Xususiylashtirilgan korxonalarga ko‘maklashish va raqobatni rivojlantirish davlat qo‘mitasining 2017-yil 16-maydagi 01/27-26/07-sonli (ro‘yxat raqami 2026-2, 19.05.2017-y.) qarori tahririda — O‘R QHT, 2017-y., 20-son, 376-modda)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
34. Korxona xususiy kapitalining bozor qiymati sof aktivlar usuli yordamida aktivlar summasining bozor qiymatidan majburiyatlar summasining bozor qiymatini ayirib tashlash yo‘li bilan aniqlanadi. Baholanayotgan mulk ulushining bozor qiymati korxona xususiy kapitali qiymatiga nisbatan mutanosib qism sifatida hisoblanadi. Mulkning nazorat huquqini bermaydigan ulushi (aksiyalarning nazorat huquqini bermaydigan paketi) baholangan holda ayrim (yoki hamma) nazorat funksiyalarining yo‘qligiga chegirma kiritiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Bozor axboroti mavjud bo‘lmaganda, nazorat elementlari yo‘qligiga chegirmalar quyidagi tarzda hisoblanadi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Baholanayotgan aksiyalar paketi miqdori, %
Nazorat elementlari yo‘qligiga chegirma, %
100 dan 75 gacha +1 oddiy aksiya
0
75 dan 50 gacha +1 oddiy aksiya
5
50 dan 25 gacha +1 oddiy aksiya
10
25 dan 10 gacha +1 oddiy aksiya
15
10 va undan kam
20
(34-band O‘zbekiston Respublikasi Xususiylashtirilgan korxonalarga ko‘maklashish va raqobatni rivojlantirish davlat qo‘mitasining 2017-yil 16-maydagi 01/27-26/07-sonli (ro‘yxat raqami 2026-2, 19.05.2017-y.) qaroriga asosan xatboshi bilan to‘ldirilgan — O‘R QHT, 2017-y., 20-son, 376-modda)
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
35. Tugatish qiymati usuli korxona tugatilganda va uning aktivlari alohida-alohida sotilganda mulkdor olishi mumkin bo‘lgan qiymatni aniqlashga asoslanadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Baholovchi korxona aktivlarining joriy qiymatini bu aktivlarning mo‘ljallanayotgan sotish sanasida aniqlangan, baholash sanasida aktivni sotish bilan bog‘liq tavakkalchilikni hisobga oluvchi diskontlash stavkasi bo‘yicha keltirilgan joriy qiymati sifatida aniqlanadi. Tugatish shartlari bilan bunday aktivni sotishga xos bo‘lgan muddatdan kamroq sotish muddati belgilangan bo‘lsa, aktivning bozor qiymatidan qisqartirilgan sotish muddatiga chegirmani ayirib tashlash talab etiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Tugatish xarajatlari quyidagilarni o‘z ichiga oladi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
tugatish uchun to‘g‘ridan to‘g‘ri xarajatlar — vositachilarga haq, jalb qilinadigan tashkilotlar xizmatiga haq to‘lash, aktivlarni sotishda to‘lanadigan soliqlarni;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
aktivlarga ular sotilgunga qadar egalik qilish bilan bog‘liq xarajatlar — tayyor mahsulot zaxiralari, tugallanmagan ishlab chiqarish, uskunalar, mashinalar, mexanizmlar, ko‘chmas mulk obyektlarini saqlab turish xarajatlarini va korxonani tugatish yakunlangunga qadar uning ishini quvvatlash bo‘yicha boshqaruv xarajatlarini.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
36. Korxonaning tugatish qiymati tugatish xarajatlari ayirib tashlangan aktivlarning joriy qiymati bilan korxona majburiyatlarining joriy qiymati o‘rtasidagi tafovut sifatida aniqlanadi. Mulk ulushining qiymati korxonaning tugatish qiymatiga nisbatan mutanosib qism sifatida hisoblanadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
V-bob. Qo‘llanilgan yondashuvlar doirasida olingan natijalarni muvofiqlashtirish va baholash obyektining yakuniy qiymatini hisoblash
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
37. Baholash natijalarini muvofiqlashtirish — baholashga nisbatan turli yondashuvlar yordamida olingan natijalarni o‘lchash va taqqoslash yo‘li bilan baholash obyektining yakuniy qiymatini aniqlash. Muvofiqlashtirish quyidagi usullardan biri bilan amalga oshiriladi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
mantiqiy muvofiqlashtirish usuli bilan. U baholovchi amalga oshiradigan tahlil asosida, barcha muhim parametrlarni hisobga olgan holda solishtirma o‘lchovlarni tanlashdan iborat. Baholovchi ustun yondashuvni aniqlaydi, qolgan yondashuvlarning natijalaridan esa ustun yondashuv yordamida olingan natijani tekshirish va unga tuzatish kiritish uchun foydalaniladi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
matematik o‘lchash usuli bilan. Bunda, turli baholash yondashuvlari bilan olingan natijalarning solishtirma o‘lchovlarini aniqlash uchun bir nechta mezonlardan foydalaniladi va ularning yordamida qo‘llanilgan hisoblash usulining afzalliklari yoki kamchiliklari konkret obyektni baholash xususiyatlarini hisobga olgan holda tavsiflanadi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
38. Solishtirma o‘lchovlarni aniqlashda baholovchi quyidagi asosiy omillarni tahlil qilishi lozim:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
tahlil va hisoblashlarga asos bo‘lgan axborotning ishonchliligi va yetarliligini;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholash yondashuvi baholash obyektiga xos bo‘lgan narx belgilovchi omillar tuzilishini hisobga olishga qodirligini;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
yondashuv baholash obyektiga o‘xshash obyektlarning odatdagi xaridorlari va sotuvchilari motivatsiyasini aks ettirishga qodirligini;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Kyak — baholash obyektining yakuniy qiymati;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Kxar, Kdar, Kqiyos — tegishincha xarajatga oid, daromadga oid va qiyosiy yondashuvlar bilan aniqlangan qiymatlar;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
S1, S2, S3 — har bir baholash yondashuvi uchun tanlangan tegishli solishtirma o‘lchovlar.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Bunda, quyidagi shart bajarilishi lozim:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
S1 + S2 + S3 = 1, bu yerda:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
VI-bob. Baholash to‘g‘risidagi hisobotni tuzish
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
40. Biznes qiymatini baholash to‘g‘risidagi hisobot tuzilishi quyidagi asosiy bo‘limlarni o‘z ichiga olishi lozim:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
titul varag‘i;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
mundarija;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholash to‘g‘risidagi hisobotga ilova xat;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholashga oid vazifa hamda asosiy faktlar va xulosalar;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
mamlakat va mintaqadagi umumiy iqtisodiy vaziyat tavsifi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholash obyekti mansub bo‘lgan tarmoq va bozor tavsifi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
biznes (korxona) tavsifi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
korxona moliyaviy hisoboti ma’lumotlari tahlili;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholash yondashuvlari va usullarining tanlanishi va qo‘llanilishi tavsifi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholash obyektining yakuniy qiymatini aniqlash;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
ilovalar.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
41. Hisobotning titul varag‘ida quyidagilar ko‘rsatiladi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholash to‘g‘risidagi hisobotning ro‘yxatga olish raqami;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholash obyektining nomi va manzili;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholanayotgan qiymat turi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholash sanasi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholash to‘g‘risidagi hisobot tuzilgan sana;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
buyurtmachi va baholovchining nomi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
42. Mundarijada baholash to‘g‘risidagi hisobotning sahifalar raqamlari ko‘rsatilgan barcha bo‘limlari va kichik bo‘limlari sarlavhalari sanab o‘tiladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
43. Ilova xat muxtasar shaklda tuziladi va quyidagi ma’lumotlarni o‘z ichiga olishi lozim:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
xat raqami va sanasini;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholanayotgan mulkiy huquqlar ko‘rsatilgan baholash obyektining nomini;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholash obyektining manzili (joylashgan yeri)ni;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholashni amalga oshirish uchun asosni;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholash maqsadini;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholash sanasini;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholanayotgan qiymat turini;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
eng muhim farazlar va cheklovchi shartlarni;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholash natijasini;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholovchi tashkilot rahbarining imzosini.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
44. “Baholashga oid vazifa hamda asosiy faktlar va xulosalar” bo‘limi baholash obyektini baholash to‘g‘risidagi shartnoma va baholashga oid vazifaning xususiyati haqida tasavvur hosil qilish uchun yetarli bo‘lgan hajmdagi axborotni o‘z ichiga olishi lozim. Ushbu bo‘limda quyidagi ma’lumotlar ko‘rsatiladi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
buyurtmachi haqida axborot;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
bajaruvchilar haqida axborot;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholash obyekti;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholanayotgan mulkiy huquqlar;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholash maqsadi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholash natijalaridan foydalanish chegarasi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholanayotgan qiymat turi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholash sanasi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholash to‘g‘risidagi hisobot tuzilgan sana;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholash obyektining yakuniy qiymati haqida xulosa;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
farazlar va cheklovchi shartlar;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholash milliy standartlari talablariga muvofiqlik haqida bayonot;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
foydalanilgan axborotlar ro‘yxati.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
45. “Mamlakat va mintaqadagi umumiy iqtisodiy vaziyat tavsifi” bo‘limida baholash natijalariga ta’sir etadigan asosiy makroiqtisodiy omillar, ularning o‘zgarish tendensiyalari va baholanayotgan biznes istiqbollariga ta’siri tavsifi keltiriladi.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
46. “Baholash obyekti mansub bo‘lgan tarmoq va bozor tavsifi” bo‘limi quyidagi axborotni o‘z ichiga oladi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
tarmoqning holati va rivojlanish imkoniyatlari haqida;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
sotuv bozorlari va mahsulotni sotish xususiyatlari haqida;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
tarmoqdagi raqobat shartlari, o‘rindosh tovarlar ishlab chiqaradigan asosiy raqiblarning mavjudligi (narxlar, xizmat ko‘rsatish sifati, sotuv yo‘llari va hajmlari) haqida.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
47. “Baholanayotgan biznes (korxona) tavsifi” bo‘limida quyidagilar keltiriladi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
korxonaning tashkiliy-huquqiy shakli to‘g‘risida ma’lumotlar;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
korxonaning tarixi to‘g‘risida ma’lumotlar;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
faoliyat yo‘nalishlari (asosiy ishlab chiqarish faoliyati, mahsulotlar, xizmatlar) to‘g‘risida axborot;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
yetkazib beruvchilar va iste’molchilar tavsifi;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
mavsumiy va siklga oid omillar mavjudligi haqida ma’lumotlar;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
korxona mulki to‘g‘risida ma’lumotlar;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
xodimlar to‘g‘risida ma’lumotlar;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
biznesning rivojlanish imkoniyatlari to‘g‘risida ma’lumotlar;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
biznesdagi ulushlar bilan oldingi bitimlar to‘g‘risida axborot.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
48. “Korxona moliyaviy hisoboti ma’lumotlari tahlili” bo‘limi quyidagilarni o‘z ichiga oladi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
taqdim etilgan moliyaviy hisobot tahlilini;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
moliyaviy hisobot ma’lumotlariga kiritilgan tuzatishlarni baholash maqsadida berilgan izohlarni;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
moliyaviy koeffitsiyentlar tahlilini;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
o‘xshash korxonalarning moliyaviy ko‘rsatkichlari bilan taqqoslash natijalarini;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
korxona moliyaviy holati prognozlarini;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
biznes qiymatiga moliyaviy ko‘rsatkichlar ta’siri haqidagi axborotni.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
49. “Baholash yondashuvlari va usullarining tanlanishi va qo‘llanilishi tavsifi” bo‘limida quyidagilar keltiriladi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholash yondashuvlari va usullariga qisqacha sharh;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
qo‘llanilgan baholash yondashuvlari va usullarining tanlanishi va asoslanishi yoki biron-bir baholash yondashuvidan foydalanishdan voz kechishni asoslash;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
korxona qiymatini tanlangan baholash yondashuvlari va usullari yordamida aniqlash tartibi va hisoblashlar.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
50. “Baholash obyektining yakuniy qiymatini aniqlash” bo‘limi quyidagilarni o‘z ichiga oladi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
biznesdagi ulushlar baholangan holda, chegirmalar va mukofotlar qo‘llanilishini asoslashni;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
turli baholash yondashuvlari bilan olingan natijalarni muvofiqlashtirishni;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholash obyektining yakuniy qiymati haqidagi xulosani.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
51. “Ilovalar” bo‘limi quyidagilarni o‘z ichiga oladi:
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholash jarayonida foydalaniladigan hujjatlar (yoki ularning nusxalari)ni;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholash faoliyati bilan shug‘ullanish huquqini beradigan litsenziya nusxasini;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholash to‘g‘risidagi hisobotni tayyorlashda ishtirok etgan baholovchilar malaka sertifikatlarining nusxalarini;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
baholovchi tashkilotning fuqarolik javobgarligini sug‘urtalash haqidagi sug‘urta polisi nusxasini;
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
boshqa ma’lumotlarni.
Предложения по документуПрослушать аудиоПолучить ссылку из элемента документа
Baholash to‘g‘risidagi hisobotning pirovard tuzilishi (bo‘limlar va kichik bo‘limlar soni va ularning ketma-ketligi tartibi, ularning nomi) va hajmi baholovchi tomonidan baholash obyektining xususiyati, baholash maqsadlari, baholash to‘g‘risidagi hisobotning ehtimol tutilgan foydalanuvchisi hamda qonun hujjatlarining talablariga qarab belgilanadi.
(O‘zbekiston Respublikasi qonun hujjatlari to‘plami, 2009-y., 44-son, 475-modda; 2016-y., 22-son, 256-modda; 2017-y., 20-son, 376-modda; Qonun hujjatlari ma’lumotlari milliy bazasi, 28.02.2018-y., 10/18/2026-3/0824-son)