O‘zbekiston Respublikasining “Bojxona xizmati to‘g‘risida”gi, “Tashqi iqtisodiy faoliyat to‘g‘risida”gi va “Muhofaza choralari, antidemping va kompensatsiya bojlari to‘g‘risida”gi qonunlari (O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi, 2004-yil, № 1-2, 4-modda), O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2005-yil 19-maydagi “Muhofaza choralari, antidemping va kompensatsiya bojlari to‘g‘risida”gi O‘zbekiston Respublikasining Qonunini amalga oshirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi 129-sonli qaroriga (O‘zbekiston Respublikasi qonun hujjatlari to‘plami, 2005-yil, 21-son, 149-modda) muvofiq O‘zbekiston Respublikasi Davlat bojxona qo‘mitasi, Tashqi iqtisodiy aloqalar, investitsiyalar va savdo vazirligi, Iqtisodiyot vazirligi, Moliya vazirligi qaror qiladi:

1. Ilova qilinayotgan maxsus, antidemping va kompensatsiya bojlarini hisoblash, undirish va qaytarish tartibi to‘g‘risidagi nizom tasdiqlansin.

2. Mazkur qaror O‘zbekiston Respublikasi Adliya vazirligida davlat ro‘yxatiga olingan kundan boshlab o‘n kun o‘tgach kuchga kiradi.

Mazkur Nizom O‘zbekiston Respublikasining “Muhofaza choralari, antidemping va kompensatsiya bojlari to‘g‘risida”gi Qonuni, O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining “Muhofaza choralari, antidemping va kompensatsiya bojlari to‘g‘risida”gi O‘zbekiston Respublikasi Qonunini amalga oshirish chora-tadbirlari to‘g‘risida” 2005-yil 19-maydagi 129-son qaroriga (O‘zbekiston Respublikasi qonun hujjatlari to‘plami, 2005-yil, 21-son, 149-modda) muvofiq maxsus, antidemping va kompensatsiya bojlarini (bundan keyin alohida bojxona bojlari deb yuritiladi) hisoblash, undirish va qaytarish tartibini belgilaydi.

1. Alohida bojxona bojlari O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining maxsus, antidemping va kompensatsiya bojlarini qo‘llash to‘g‘risidagi qarorlari asosida bojxona organlari tomonidan undiriladi.

Alohida hollarda, vakolatli organning tekshiruvi tugallangunga va u tomonidan alohida bojxona bojlarining qo‘llanilishi maqsadga muvofiqligi to‘g‘risidagi xulosasi taqdim etilgunga qadar O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi vaqtinchalik alohida bojxona bojlarini qo‘llash to‘g‘risida qaror qabul qilishi mumkin.

Vaqtinchalik alohida bojxona bojlari O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining alohida bojxona bojlarini qo‘llash to‘g‘risidagi yakuniy qarori qabul qilingunga qadar qo‘llaniladi.

2. Alohida bojxona bojlari (vaqtinchalik alohida bojxona bojlari) stavkalari va qo‘llash muddatlari, zarur hollarda esa qaytarish shartlari O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining “Muhofaza choralari, antidemping va kompensatsiya bojlari to‘g‘risida”gi O‘zbekiston Respublikasi Qonunini amalga oshirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi 2005-yil 19-maydagi 129-son qaroriga muvofiq vakolatli organ tomonidan o‘tkazilgan tekshiruvlar natijalariga ko‘ra O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilanadi.

3. Alohida bojxona bojlarini (vaqtinchalik alohida bojxona bojlari) hisoblash va undirish O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarorida ko‘rsatilgan kundan e’tiboran boshlanadi.

4. Alohida bojxona bojlarining miqdorini belgilashda advalor, xos va aralash stavkalar qo‘llanilishi mumkin.

5. Alohida bojxona bojlarini (vaqtinchalik alohida bojxona bojlarini) hisoblash uchun asos bo‘lib quyidagilar hisoblanadi:

advalor stavkalar va aralash stavkalarning advalor qismi uchun qonunchilik hujjatlariga muvofiq belgilangan boj undiriladigan tovarning bojxona qiymati;

O‘zbekiston Respublikasi TIF TNga muvofiq boj undiriladigan tovarning tegishli o‘lchov birligi — xos stavkalar va aralash stavkalarning xos qismi uchun.

6. Alohida bojxona bojlari (vaqtinchalik alohida bojxona bojlari) import tovarlari uchun belgilangan bojxona to‘lovlari bilan bir qatorda undiriladi va soliqqa tortiladigan summa miqdoriga qo‘shilmaydi.

7. Alohida bojxona bojlari (vaqtinchalik alohida bojxona bojlari) import qilingan tovarlar bo‘yicha advalor stavkalarda quyidagi formula asosida hisoblanadi:

Abs = Bq x AB/100%, bunda:

Abs — alohida bojxona bojlari (vaqtinchalik alohida bojxona bojlari) summasi;

Bq — import qilinayotgan tovarning bojxona qiymati;

AB — o‘tkazilgan tekshiruv natijalariga yoki dastlabki xulosaga ko‘ra O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilangan alohida bojxona bojlarining tegishli stavkasi.

8. Agar alohida bojxona bojlari (vaqtinchalik alohida bojxona bojlari) har qanday mamlakat tovarlariga nisbatan qo‘llanilsa, ular ushbu tovarlarning kelib chiqish mamlakatidan qat’i nazar, belgilangan miqdorda undiriladi.

9. Agar alohida bojxona bojlari (vaqtinchalik alohida bojxona bojlari) biror-bir alohida mamlakatning tovarlariga nisbatan qo‘llanilsa, ko‘rsatilgan mamlakatning tovarlari bilan bir qatorda, tovarning kelib chiqish mamlakati noma’lum bo‘lgan tovarlardan ham belgilangan miqdorda undiriladi.

O‘zbekiston Respublikasining qonunchilik hujjatlariga muvofiq, alohida bojxona bojlari joriy qilingan tovarga nisbatan uning kelib chiqish mamlakatini aniqlash maqsadida, bojxona organlari tovarning kelib chiqish mamlakatini tasdiqlovchi sertifikatning taqdim etilishini talab qilishga haqli. Tovarning kelib chiqish mamlakatini tasdiqlovchi hujjatlar mavjud bo‘lmagan holda ham, alohida bojxona bojlari undiriladi.

10. Kelib chiqish mamlakati noma’lum bo‘lgan tovarlarga to‘langan alohida bojxona bojlari summasi, to‘lovchi tomonidan bojxona rasmiylashtiruvi amalga oshirilgan kundan boshlab bir yildan kechiktirmasdan tovarning kelib chiqishi to‘g‘risidagi sertifikat taqdim etish sharti bilan (tovarlariga alohida bojxona bojlari joriy qilingan mamlakatlar bundan mustasno), O‘zbekiston Respublikasi Bojxona kodeksining 353-moddasiga muvofiq qaytariladi yoxud dastlabki pul mablag‘lari hisobiga o‘tkaziladi.

11. Maxsus bojlar zarur miqdorda va muddatlarda tovarlar importining o‘sishi natijasida iqtisodiyot tarmog‘iga yetkazilgan jiddiy zararni yoki jiddiy zarar yetkazilishi xavfi tug‘ilishini bartaraf etish uchun qo‘llaniladi.

12. Maxsus bojlar O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qaroriga ko‘ra, agar tekshirish natijasida vakolatli organ tomonidan O‘zbekiston Respublikasi bojxona hududiga import qilinishi ortib ketgan hajmda (mutlaq ifodada yoki O‘zbekiston Respublikasida uning ishlab chiqarilishiga nisbatan) va iqtisodiyot tarmog‘iga zarar yetkazayotgan yoki jiddiy zarar yetkazish xavfini tug‘diradigan sharoitlarda amalga oshirilayotganligi aniqlangan bo‘lsa qo‘llaniladi.

13. Amal qilish muddatlari:

vaqtinchalik maxsus bojlar uchun — O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarorida ko‘rsatilgan kundan e’tiboran ikki yuz kalendar kun;

maxsus bojlar uchun — to‘rt yilgacha (vaqtinchalik maxsus bojlarning amal qilish muddatini qo‘shgan holda). O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qaroriga binoan, maxsus bojlarning amal qilish muddati uzaytirilishi mumkin, ammo bunda uning amal qilishining umumiy muddati sakkiz yildan oshmasligi lozim.

14. Agar maxsus bojlar vaqtinchalik maxsus bojlardan ko‘p miqdorda qo‘llanilgan bo‘lsa, oradagi farqi to‘lovchidan undirilmaydi.

15. Qonunchilik hujjatlarida belgilangan hollarda, vakolatli organning iltimosnomasiga binoan O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi maxsus bojlar miqdorini kamaytirishi mumkin.

16. Agar maxsus bojlar vaqtinchalik maxsus bojlardan kam miqdorda qo‘llanilgan bo‘lsa, oradagi farqi O‘zbekiston Respublikasi Bojxona kodeksining 353-moddasiga asosan to‘lovchiga qaytariladi yoxud dastlabki pul mablag‘lari hisobiga o‘tkaziladi.

17. Agar tekshirish natijalariga ko‘ra vakolatli organ tomonidan tovar importi ko‘payganligi oqibatida iqtisodiyot tarmog‘iga jiddiy zarar yetkazilmaganligi yoki jiddiy zarar yetkazilishi xavfi yo‘qligi aniqlangan bo‘lsa, O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qaroriga ko‘ra, vaqtinchalik bojni undirish to‘xtatiladi, oldin to‘langan vaqtinchalik maxsus bojlar summalari esa O‘zbekiston Respublikasi Bojxona kodeksining 353-moddasiga asosan to‘lovchiga qaytariladi yoxud dastlabki pul mablag‘lari hisobiga o‘tkaziladi.

18. Antidemping bojlari bojxona hududiga eksport narxi normal qiymatidan past bo‘lgan tovarlarni import qilish hollarida, agar bunday import iqtisodiyot tarmog‘iga jiddiy zarar yetkazayotgan yoki jiddiy zarar yetkazish xavfini tug‘dirayotgan bo‘lsa qo‘llaniladi.

19. Antidemping bojlari O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qaroriga binoan, agar vakolatli organning tekshiruvi natijalariga ko‘ra demping narxlar bo‘yicha tovarlar importi iqtisodiyot tarmog‘iga jiddiy zarar yetkazayotganligi yoki jiddiy zarar yetkazish xavfini tug‘dirayotganligi aniqlanganda qo‘llaniladi.

20. Antidemping bojlari bir yoki bir nechta tovar yetkazib beruvchilarga nisbatan qo‘llanilishi mumkin.

21. Antidemping bojlari turlari:

a) individual — har bir ma’lum chet el eksportyori yoki chet el tovar ishlab chiqaruvchisiga nisbatan qo‘llaniladi;

b) yagona — barcha ma’lum chet el eksportyorlari yoki chet el tovar ishlab chiqaruvchilariga nisbatan qo‘llaniladi.

22. Amal qilish muddatlari:

vaqtinchalik antidemping bojlari uchun — olti oygacha, keyinchalik O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan to‘qqiz oygacha bo‘lgan muddatga uzaytirilishi mumkin;

antidemping bojlari uchun — besh yilgacha (vaqtinchalik antidemping bojlarining amal qilish muddati qo‘shilgan holda), keyinchalik O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qaroriga binoan uzaytirilishi mumkin.

23. Agar antidemping bojlari vaqtinchalik antidemping bojlaridan ko‘p miqdorda qo‘llanilgan bo‘lsa, oradagi farq to‘lovchidan undirilmaydi.

24. Agar antidemping bojlari vaqtinchalik antidemping bojlaridan kam miqdorda qo‘llanilgan bo‘lsa, oradagi farq O‘zbekiston Respublikasi Bojxona kodeksining 353-moddasiga asosan to‘lovchiga qaytariladi yoxud dastlabki pul mablag‘lari hisobiga o‘tkaziladi.

25. Agar vakolatli organning tekshiruv natijalariga ko‘ra demping narxlar bo‘yicha tovarlar importi oqibatida iqtisodiyot tarmog‘iga jiddiy zarar yetkazilmaganligi yoki jiddiy zarar yetkazish xavfi yo‘qligi aniqlangan bo‘lsa, O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan vaqtinchalik antidemping bojlarining undirilishi to‘xtatiladi, ilgari to‘langan summalar O‘zbekiston Respublikasi Bojxona kodeksining 353-moddasiga asosan to‘lovchiga qaytariladi yoxud dastlabki pul mablag‘lari hisobiga o‘tkaziladi.

26. Kompensatsiya bojlari O‘zbekiston Respublikasi bojxona hududiga ishlab chiqarish, eksport qilish yoki tashishda bevosita yoki bilvosita chet davlatlarning subsidiyalaridan foydalanilgan tovarlarni olib kirish hollarida, agar bunday import iqtisodiyot tarmog‘iga jiddiy zarar yetkazadigan yoki jiddiy zarar yetkazish xavfini tug‘diradigan bo‘lsa qo‘llaniladi.

27. Kompensatsiya bojlari O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qaroriga binoan, agar vakolatli organning tekshiruvi natijalariga ko‘ra subsidiya qilingan tovarlarning importi iqtisodiyot tarmog‘iga jiddiy zarar yetkazayotganligi yoki jiddiy zarar yetkazish xavfini tug‘dirayotganligi aniqlangan bo‘lsa qo‘llaniladi.

28. Bitta tovarga nisbatan bir vaqtning o‘zida kompensatsiya va antidemping bojlarini qo‘llanilishiga yo‘l qo‘yilmaydi.

29. Amal qilish muddatlari:

vaqtinchalik kompensatsiya bojlari uchun — O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarorida ko‘rsatilgan kundan e’tiboran to‘rt oygacha;

kompensatsiya bojlari uchun — qo‘llanish boshlangan yoki subsidiya bilan ta’minlangan tovarlar importi va jiddiy zararning yoki jiddiy zarar yetkazish xavfining bor-yo‘qligini aniqlash yuzasidan tekshirish natijalarini oxirgi marta qayta ko‘rib chiqish boshlangan paytdan e’tiboran besh yildan (vaqtinchalik kompensatsiya bojlarining amal qilish muddatini qo‘shgan holda) oshmasligi lozim.

30. Agar kompensatsiya bojlari vaqtinchalik kompensatsiya bojlaridan ko‘p miqdorda belgilangan bo‘lsa, oradagi farq to‘lovchidan undirilmaydi.

31. Kompensatsiya bojlarining stavkasi subsidiya miqdoridan kam bo‘lishi mumkin, agar bunday kam stavka iqtisodiyot tarmog‘iga yetkazilgan zararni bartaraf etish uchun yetarli bo‘lsa.

32. Agar kompensatsiya bojlari vaqtinchalik kompensatsiya bojlaridan kam miqdorda qo‘llanilgan bo‘lsa, oradagi farq O‘zbekiston Respublikasi Bojxona kodeksining 353-moddasiga asosan to‘lovchiga qaytariladi yoxud dastlabki pul mablag‘lari hisobiga o‘tkaziladi.

33. Agar vakolatli organning tekshiruv natijalariga ko‘ra subsidiya bilan ta’minlangan tovar importi oqibatida iqtisodiyot tarmog‘iga jiddiy zarar yetkazilmaganligi yoki jiddiy zarar yetkazish xavfi yo‘qligi aniqlangan bo‘lsa, O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan vaqtinchalik kompensatsiya bojlarining undirilishi to‘xtatiladi, ilgari to‘langan summalar O‘zbekiston Respublikasi Bojxona kodeksining 353-moddasiga asosan to‘lovchiga qaytariladi yoxud dastlabki pul mablag‘lari hisobiga o‘tkaziladi.

34. Alohida bojxona bojlarining to‘lovchisi bo‘lib deklarantlar — yuridik va jismoniy shaxslar hisoblanadi. Har qanday manfaatdor shaxs to‘lovchining o‘rniga alohida bojxona bojlarini to‘lashga haqli.

35. Alohida bojxona bojlarini hisoblash va to‘lash import tovarlarini bojxona rasmiylashtiruvi vaqtida qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda amalga oshiriladi.

Bojxona yuk deklaratsiyasining 47-grafasi “To‘lov turi” ustunida Bojxona yuk deklaratsiyasini to‘ldirish tartibi to‘g‘risidagi yo‘riqnomaga (ro‘yxat raqami 2773, 2016-yil 6-aprel) muvofiq alohida bojxona boji turining kodi ko‘rsatiladi.

36. Vaqtinchalik alohida bojxona bojlarini hisobini yuritish va to‘plash uchun O‘zbekiston Respublikasi Iqtisodiyot va moliya vazirligi huzuridagi Bojxona qo‘mitasi to‘langan pul mablag‘lari hududiy bojxona boshqarmalari tomonidan o‘tkazilishi uchun g‘azna hisob varag‘ini ochadi.

O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi alohida bojxona bojlarini qo‘llash to‘g‘risidagi qarorini qabul qilgunga qadar, vaqtinchalik alohida bojxona bojlari davlat budjetiga o‘tkazilmaydi va istiqbol rejani bajarish ko‘rsatkichlariga qo‘shilmaydi.

37. O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan alohida bojxona bojlarni qo‘llash to‘g‘risidagi qaror qabul qilingandan so‘ng, bojxona to‘lovlari bo‘yicha istiqbol rejalarni bajarish ko‘rsatkichlariga qo‘shilgan holda, vaqtinchalik alohida bojxona bojlari bo‘yicha ilgari to‘langan pul mablag‘lari davlat budjeti O‘zbekiston Respublikasi budjeti daromadlar va xarajatlar klassifikatsiyasining tegishli paragrafiga o‘tkaziladi.

38. Alohida bojxona bojlarini undirish, hisobini yuritish va davlat budjetiga o‘tkazish, shuningdek ular bo‘yicha hisobotni yuritish O‘zbekiston Respublikasi Iqtisodiyot va moliya vazirligi huzuridagi Bojxona qo‘mitasining hududiy bojxona boshqarmalari tomonidan belgilangan tartibda amalga oshiriladi.