O‘zbekiston SSR Prezidentining “O‘zbekiston SSR Davlat mehnat va ijtimoiy masalalar qo‘mitasini O‘zSSR Mehnat vazirligiga aylantirish to‘g‘risida” 1991-yil 5-maydagi Farmoniga muvofiq respublikaning nufuziy o‘ziga xosliklari, aholini ijtimoiy himoya qilish va uning ish bilan bandligi, mehnat unumdorligi sabablarining kuchayishi va mehnat resurslaridan oqilona foydalanish bilan bog‘liq muammolarni hal qilishga katta ahamiyat berib, Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi:

1. O‘zbekiston SSR Davlat mehnat va ijtimoiy masalalar qo‘mitasi O‘zbekiston Respublikasi mehnat vazirligiga aylantirilsin.

2. Quyidagilar O‘zbekiston Respublikasi Mehnat vazirligining asosiy vazifalari qilib belgilansin:

aholini ijtimoiy himoya qilish choralarini ishlab chiqish va amalga oshirishni tashkil etish;

bozor munosabatlarining shakllanishi jarayonida mehnat va unga haq to‘lash sohasida yagona umumdavlat siyosatini o‘tkazish;

mehnatga yaroqli aholining ish bilan oqilona band bo‘lishiga erishish;

mehnat bozorining ahvolini o‘rganish va oldindan ko‘ra bilish, ishchi kadrlarni o‘z vaqtida tayyorlash va malakasini oshirish, ishdan bo‘shaydigan xodimlarni kasbga yo‘naltirish va qayta kasbga o‘rgatish;

respublika hududida ishga joylashtirishning (mehnat birjalari) mehnatga yaroqli aholini hisobga olishning, ularni ishga joylashtirish va ijtimoiy yordam ko‘rsatishning yagona tizimini tashkil etish;

mehnat muammolariga sifat jihatidan yangicha yondashuvlarni amalga oshirish, uni tashkil etish va rag‘batlantirishning ilg‘or shakllarini rivojlantirish, ishlab chiqarishda mehnat shartlari va mehnat qonunlariga rioya qilish ustidan davlat nazoratini o‘tkazish.

3. O‘zbekiston Respublikasi Mehnat vazirligi to‘g‘risidagi nizom 1-ilovaga muvofiq vazirlikning markaziy apparati tuzilishi 2-ilovaga muvofiq va asosiy tashkilotlarning ro‘yxati 3-ilovaga muvofiq tasdiqlansin.

4. O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Vazirlar Mahkamasi Raisining o‘rinbosari — O‘zbekiston Respublikasi Mehnat vaziriga belgilangan xodimlar soni va mehnatga haq to‘lash fondi doirasida vazirlik markaziy apparati tuzilishiga o‘zgartishlar va qo‘shimchalar kiritish huquqi berilsin.

5. O‘zbekiston Respublikasi Mehnat vazirligi markaziy apparati xodimlarining o‘rni 169 kishidan iborat qilib, mehnatga haq to‘lash yillik fondi 1080,0 ming so‘m miqdorida belgilansin.

O‘zbekiston Respublikasi mehnat vaziriga vazirning 4 nafar o‘rinbosari, shu jumladan, bir nafar birinchi o‘rinbosari bo‘lishiga ruxsat etilsin. Belgilab qo‘yilsinki, vazirning o‘rinbosarlaridan biri O‘zbekiston Respublikasi Davlat ish bilan bandlik xizmatining rahbari hisoblanadi.

Vazirlik hay’ati a’zolari soni 9 kishidan iborat qilib belgilansin. Belgilab qo‘yilsinki, Qoraqalpog‘iston Respublikasi mehnat vaziri lavozimiga ko‘ra hay’at tarkibiga kiradi.

6. Qoraqalpog‘iston Respublikasi Vazirlar Kengashiga Qoraqalpog‘iston Respublikasi Davlat mehnat va ijtimoiy masalalar qo‘mitasini Qoraqalpog‘iston Respublikasining Mehnat vazirligiga aylantirish, xalq deputatlari viloyat va Toshkent shahar Kengashlariga ijroqo‘mlarning mehnat va ijtimoiy masalalar boshqarmalarini mehnat, ish bilan bandlik va aholini ijtimoiy himoya qilish boshqarmalari qilib qayta tashkil etish tavsiya qilinsin.

O‘zbekiston Respublikasi Mehnat vazirligi ikki hafta muddat ichida Qoraqalpog‘iston Respublikasi Mehnat vazirligi va ko‘rsatilgan boshqarmalarning tuzilishi, vazifalari va xodimlari soni bo‘yicha tavsiyalarni tayyorlasin hamda xalq deputatlari viloyat va Toshkent shahar Kengashlariga yuborsin.

7. Qoraqalpog‘iston Respublikasi Mehnat vazirligi, viloyat va Toshkent shahar mehnat, ish bilan bandlik va aholini ijtimoiy himoya qilish boshqarmalari huzurida ishchi kadrlar tayyorlash, qayta tayyorlash va malakasini oshirish, ishdan bo‘shaydigan xodimlarni kasbga yo‘naltirish va qayta kasbga o‘rgatish markazlari;

shaharlardagi aholining ish bilan bandligi xizmatlari va aholini ishga joylashtirish byurolari negizida mehnat birjalari tuzilsin, xalq deputatlari qishloq va posyolka Kengashlarining aholining ish bilan bandligini hisobga olish va tashkil etish bo‘yicha inspektorlari ularning tarkibiga berilsin hamda ular tegishli ravishda Qoraqalpog‘iston Respublikasi mehnat vazirligiga, xalq deputatlari viloyat va Toshkent shahar Kengashlari ijroiya qo‘mitalarining mehnat, ish bilan bandlik va aholini ijtimoiy himoya qilish boshqarmalariga bo‘ysundirilsin;

SSSR Davlat mehnat va ijtimoiy masalalar qo‘mitasi Mehnat ilmiy-tadqiqot institutining O‘zbekiston bo‘limi negizida O‘zbekiston Respublikasi Mehnat vazirligining O‘zbekiston mehnat va ijtimoiy masalalar ilmiy-tadqiqot instituti;

O‘zbekiston kadrlarni ishga joylashtirish, qayta kasb o‘rgatish va kasbga yo‘naltirish respublika markazi negizida O‘zbekiston Respublikasi Mehnat vazirligining ishchi kadrlar tayyorlash, qayta tayyorlash va malakasini oshirish, bo‘shab qoladigan xodimlarni kasbga yo‘naltirish va kasbga qayta o‘rgatish respublika metodik markazi;

Respublika yoshlarni kasbga yo‘naltirish markazi, Toshkent, Samarqand shaharlari va Uchko‘prik rayon kasbga yo‘naltirish markazlari negizida O‘zbekiston Respublikasi Mehnat vazirligining O‘zbekiston sotsiologik tadqiqotlar respublika markazi;

O‘zbekiston Respublikasi Davlat ish bilan bandlik xizmati;

O‘zbekiston Respublikasi Mehnat vazirligining alohida axborot-hisoblash markazi;

O‘zbekiston Respublikasi Mehnat vazirligi ish bilan bandlik jamg‘armasining ijroiya direksiyasi;

Mehnat sharoitlarini davlat ekspertiza (tekshiruvi)dan o‘tkazish Respublika markaziy laboratoriyasi tuzilsin.

8. O‘zbekiston Respublikasi Xalq ta’limi vazirligi, Qoraqalpog‘iston Respublikasi Vazirlar Kengashi, xalq deputatlari viloyat va Toshkent shahar Kengashlari ijroiya qo‘mitalari Qoraqalpog‘iston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahrining ishchi kadrlarni tayyorlash, qayta tayyorlash va malakasini oshirish, ishdan bo‘shab qoladigan xodimlarni kasbga yo‘naltirish va qayta kasbga o‘rgatish markazlariga har bir viloyat markazidagi, Nukus va Toshkent shaharlaridagi bittadan hunar-texnika bilim yurtini tegishli moliya, moddiy-texnika resurslari, transporti, ish haqi fondi hamda amaldagi normativga muvofiq xodimlar soni bilan birgalikda bersinlar.

9. Qoraqalpog‘iston Respublikasi Vazirlar Kengashi, xalq deputatlari viloyat va Toshkent shahar Kengashi ijroiya qo‘mitalari:

tuziladigan mehnat organlarini bir oy muddat ichida zarur joylar, transport, mebel, hisoblash texnikasi bilan ta’minlasinlar;

O‘zbekiston Respublikasi Mehnat vazirligi bilan birgalikda kadrlar safini tajribali va malakali mutaxassislar bilan tubdan mustahkamlash choralarini amalga oshirsinlar.

11. O‘zbekiston Respublikasi Iqtisodiyot qo‘mitasi, O‘zbekiston Respublikasi Moddiy-texnika ta’minoti davlat-kooperativ qo‘mitasi, O‘zbekiston Respublikasi Moliya vazirligi, O‘zbekiston Respublikasi Avtomobil transporti vazirligi bir oy muddat ichida O‘zbekiston Respublikasi Mehnat vazirligining hisob-kitoblariga muvofiq budjetdan ajratilgan pullarni, ish haqi fondini, kapital mablag‘lar, moddiy-texnika resurslari va transportni ajratib bersin

12. O‘zbekiston Respublikasi Davlat matbuot qo‘mitasi, O‘zbekiston Respublikasi Davlat televideniye va radioeshittirish qo‘mitasi O‘zbekiston Respublikasi Mehnat vazirligi va uning joylardagi idoralarining buyurtmalariga muvofiq ish bilan bandlik va aholini ijtimoiy himoya qilish muammolarini muntazam yoritib borsinlar.

13. O‘zbekiston Respublikasi Mehnat vazirligi O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti apparati Ishlar Boshqarmasi va xalq deputatlari Toshkent shahar Kengashi ijroiya qo‘mitasi bilan birgalikda vazirlik apparatini va uning respublika idoralarini joylashtirish masalalarini bir oy ichida hal qilsin.

14. O‘zbekiston SSR Ministrlar Sovetining “O‘zbekiston SSR Davlat mehnat va ijtimoiy ta’minot qo‘mitasini qayta tashkil etish masalalari” xususida 1989-yil 3-noyabrdagi 361-son va “O‘zbekiston SSR Davlat mehnat qo‘mitasi to‘g‘risidagi nizomni, ushbu qo‘mitaning tuzilishini va markaziy apparati xodimlari sonini tasdiqlash haqida” 1985-yil 31-oktabrdagi 549-son qarorlari o‘z kuchini yo‘qotgan deb hisoblansin.

15. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish Vazirlar Mahkamasi raisining o‘rinbosari — O‘zbekiston Respublikasi Mehnat vaziri o‘rtoq A. R. Otajonovga yuklatilsin.

1. O‘zbekiston Respublikasi Mehnat vazirligi* davlat boshqaruvining respublika ijtimoiy-iqtisodiy organi hisoblanadi va o‘z faoliyatida O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Vazirlar Mahkamasiga bo‘ysunadi. Ittifoq organi bilan o‘ziga respublika tomonidan berilgan vakolatlar doirasida hamjihatlikni amalga oshiradi.

2. Vazirlikning bosh vazifalari quyidagilardan iborat:

aholini ijtimoiy himoya qilish choralarini ishlab chiqish va amalga oshirishni tashkil etish;

bozor munosabatlari shakllanishi sharoitlarida mehnat va unga haq to‘lash sohasida yagona umumdavlat siyosatini o‘tkazish;

mehnatga layoqatli aholining oqilona band bo‘lishiga erishish;

mehnat bozorining ahvolini o‘rganish va oldindan ko‘ra bilish, o‘z vaqtida ishchi kadrlarni tayyorlash, qayta tayyorlash va malakasini oshirish, bo‘shab qoladigan xodimlarni kasbga yo‘naltirish va ularga qayta kasb o‘rgatish;

respublika hududida ishga joylashtirishning (mehnat birjalari), ish bilan band bo‘lmagan mehnatga yaroqli aholini hisobga olishning, ularni o‘z vaqtida ishga joylashtirish va ijtimoiy yordam ko‘rsatishning yagona tizimini tashkil etish;

mehnat muammolariga sifat jihatidan yangicha yondashuvlarni amalga oshirish, uni tashkil etish va rag‘batlantirishning ilg‘or shakllarini rivojlantirish, ishlab chiqarishda mehnat shartlari va mehnat qonunlariga rioya qilish ustidan davlat nazoratini yo‘lga qo‘yish.

3. Vazirlik o‘z faoliyatida O‘zbekiston Respublikasining qonunlariga, O‘zbekiston Respublikasi Oliy Kengashining boshqa qarorlariga, O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining farmonlariga, O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Vazirlar Mahkamasining qarorlari va farmoyishlariga, boshqa normativ aktlarga, shuningdek, mazkur Nizomga amal qiladi.

4. O‘zbekiston Respublikasi Mehnat vazirligi iqtisodiy organlar bilan hamjihatlikda o‘z faoliyatini respublika vazirliklari, idoralari, konsernlari va uyushmalari, Qoraqalpog‘iston Respublikasi Vazirlar Kengashi, xalq deputatlari viloyat va Toshkent shahar Kengashlari ijroiya qo‘mitalari bilan ko‘proq boshqaruvning iqtisodiy usullaridan foydalanib amalga oshiradi.

ijtimoiy-mehnat munosabatlari sohasidagi barcha asosiy masalalarni hal qilishda mulkdorlarning manfaatlarini ifodalovchi kasaba uyushmalari organlari bilan doimiy hamkorlikni amalga oshiradi.

5. Vazirlik o‘ziga yuklatilgan vazifalarga muvofiq:

respublika hududida xalqning turmush darajasini oshirish bo‘yicha umumdavlat tadbirlarini, mehnatga haq to‘lash, ish bilan bandlik, fuqarolarni ijtimoiy himoya qilish sohasidagi umumittifoq va respublikalararo dasturlarni ro‘yobga chiqarishni tashkil etadi;

eng oz iste’mol budjetini, chakana narxlarning o‘zgarishi munosabati bilan aholining daromadlarini indeksatsiyalash mexanizmini belgilash uchun ijtimoiy normativlardan, yagona prinsiplardan foydalanish asosida aholining turmush darajasi va sifatini davlat tomonidan boshqarish mexanizmini ishlab chiqadi va takomillashtiradi;

respublikaning zarur bo‘lgan vazirliklari va idoralarini jalb qilgan holda eng kam iste’mol budjetini aniqlaydi va uni O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Vazirlar Mahkamasining tasdig‘iga kiritadi. Iste’mol narxlari ko‘rsatkichining o‘sishini hisobga olib, har yili eng oz iste’mol budjetining qiymat kattaligini hamda har besh yilda iste’mol dasturxoni tarkibini qayta ko‘rib chiqadi. Rasmiy nashrlarda respublika eng kam iste’mol budjetining tuzilishi va qiymat kattaligi to‘g‘risidagi ma’lumotlarni e’lon qilishni tashkil etadi;

O‘zbekiston Respublikasi iqtisodiyot qo‘mitasi ishtirokida respublikaning milliy xususiyatlari va o‘ziga xos sharoitlaridan kelib chiqqan holda O‘zbekiston Respublikasining o‘z manbalari hisobiga moliyaviy ta’minlanadigan eng oz ish haqi miqdorlari va aholini ijtimoiy himoya qilish choralari bo‘yicha takliflarni ishlab chiqadi va O‘zbekiston Respublikasi Hukumatining ko‘rib chiqishiga kiritadi hamda tasdiqlangandan keyin bajarilishini yo‘lga qo‘yadi;

aholining, eng avvalo, uning ko‘proq muhtoj tabaqalarining— bolalar, ko‘p bolali, yosh va noto‘liq oilalar, oliy o‘quv yurtlarining talabalari, o‘rta maxsus o‘quv yurtlari, hunar-texnika bilim yurtlari va umumta’lim maktablari o‘quvchilari, ishlash qobiliyati cheklangan shaxslar, pensionerlar va ishsizlarning turmush darajasiga madad berish va ularni ijtimoiy himoya qilish yuzasidan davlat kafolatlari tizimini tuzadi;

ish bilan bandlik, qayta tayyorlash, bo‘shab qoladigan xodimlarga va band bo‘lmagan aholiga kasb o‘rgatish va ularni kasbga yo‘naltirish bo‘yicha dasturlar ishlab chiqadi va amalga oshiradi, mehnat bozorini, mehnat resurslari va ishchi o‘rinlari mutanosibligini o‘rganadi va oldindan ko‘ra biladi, yangi ishchi o‘rinlari va jamoat ishlarini tashkil etishni muvofiqlashtiradi;

mehnat resurslari mavjudligidan kelib chiqqan holda xalq xo‘jaligi barcha tarmoqlarining yangi korxonalarini joylashtirish va ishlab turganlarini kengaytirish bo‘yicha xulosalarni, shuningdek, shaharlar va nohiyalarni rivojlantirish sxemalarini beradi;

Qoraqalpog‘iston Respublikasi Vazirlar Kengashi, xalq deputatlari viloyat va Toshkent shahar Kengashlari ijroiya qo‘mitalari bilan birgalikda respublika hududida ishga joylashtirishning (mehnat birjalari), band bo‘lmagan aholini hisobga olishning, ularni o‘z vaqtida ishga joylashtirish va ijtimoiy himoya qilishning yagona tizimini tashkil etadi;

aholining ish bilan bandligi jamg‘armasini tuzadi va foydalanishning asosiy yo‘nalishlarini belgilaydi;

o‘z nashrlari va ommaviy axborot vositalari orqali bo‘sh ishchi o‘rinlari va egallanmagan lavozimlar mavjudligi to‘g‘risida aholiga ma’lumot berishni tashkil etadi;

Qoraqalpog‘iston Respublikasi Mehnat vazirligi, viloyatlar va Toshkent shahar mehnat, ish bilan bandlik va aholini ijtimoiy himoya qilish boshqarmalari, kadrlarni tayyorlash, qayta tayyorlash va malakasini oshirish, bo‘shab qoladigan xodimlarni kasbga yo‘naltirish va kasbga qayta o‘rgatish markazlari, shuningdek, shahar va nohiya mehnat birjalari faoliyatiga tashkiliy-metodik rahbarlikni amalga oshiradi va ularning faoliyatini muvofiqlashtiradi, ularning moddiy-texnika negizi va kadrlar tarkibini mustahkamlashga yordam beradi;

Davlat ish bilan bandlik xizmati, O‘zbekiston ishchi kadrlar tayyorlash, qayta tayyorlash va malakasini oshirish, bo‘shab qoladigan xodimlarni kasbga yo‘naltirish va kasbga qayta o‘rgatish respublika markazi, O‘zbekiston mehnat va ijtimoiy muammolar ilmiy-tadqiqot instituti, O‘zbekiston sotsiologik tadqiqotlar respublika markazi, ish bilan bandlikka yordam berish jamg‘armasining ijroiya direksiyasi, alohida axborot-hisoblash markazi va mehnat sharoitlarini davlat ekspertizasi (tekshiruvi)dan o‘tkazuvchi respublika markaziy laboratoriyasi faoliyatiga bevosita rahbarlikni amalga oshiradi;

respublika hududida mehnatga haq to‘lash va bozor xilidagi mehnat munosabatlarini shakllantirishning umumdavlat siyosatini o‘tkazishni ta’minlaydi;

cho‘l va suvsiz, baland tog‘ sharoitlarida ishlaganlik uchun ish haqiga koeffitsiyentlarni, mintaqaviy va tarmoq koeffitsiyentlarini ko‘rib chiqadi va tasdiqlaydi;

ishlab chiqarishda mehnat qonunlariga mehnat shartlariga rioya qilish, noqulay mehnat sharoitlari va ishlaganligi uchun imtiyozlar va kompensatsiyalar berish ustida davlat nazoratini amalga oshiradi;

migratsiya siyosatining asosiy prinsiplarini shakllantiradi, respublikalararo va davlatlararo bitimlarni ishlab chiqishda qatnashadi, respublika hududida ularning bajarilishini tashkil etadi, migratsiya jarayonlarini boshqarib boradi, O‘zbekiston Respublikasi Hukumatining aholi migratsiyasi to‘g‘risidagi qarorlarining bajarilishini nazorat qiladi, ishchi kuchlarini olib kelishga va eksport qilishga ruxsatnomalar beradi;

nufusiy jarayonlarni, aholining umumiy masalalarini o‘rganadi hamda nufus siyosatini shakllantirish uchun takliflar va choralarni ishlab chiqadi;

mehnatga rag‘batni kuchaytirish, unga haq to‘lashni, uni tashkil etish va normalashni takomillashtirish bo‘yicha choralarni ishlab chiqadi, vazirliklarga, idoralarga, konsernlarga, uyushmalarga, birlashmalar va korxonalarga mehnatni tashkil etishning, uni normalash va unga haq to‘lashning ilg‘or shakllarini joriy qilish, mehnatni tashkil etish va rag‘batlantirishning mamlakatimiz va chet el ilg‘or tajribasini o‘rganish va tatbiq qilish bo‘yicha metodik yordam ko‘rsatadi, bozor munosabatlari sharoitlarida uning unumdorligining o‘sishiga yordam beradi;

mehnat bo‘yicha tarmoqlararo normalar va normativlarni ishlab chiqadi, respublika hududida ularning qo‘llanilishini nazorat qiladi, tarmoq normalarini ishlab chiqishda vazirliklar, idoralar, konsernlar va uyushmalar ishini muvofiqlashtirib boradi;

boshqa iqtisodiy organlar va O‘zbekiston Kasaba uyushmalari Federatsiyasi Kengashi ishtirokida mehnat huquqlari, ish bilan bandlik va aholini ijtimoiy himoya qilish sohasida O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining farmonlari, qonun aktlari va normativ-metodik hujjatlar loyihalarini tayyorlaydi;

ishlab chiqarishda va turmushda xotin-qizlarning ahvolini yaxshilash, oilani mustahkamlash va unga madad berish yuzasidan ijtimoiy-iqtisodiy choralar turkumini amalga oshirish bo‘yicha takliflarni tayyorlaydi, xotin-qizlarga beriladigan huquqlar va kafolatlarga rioya qilinishini nazorat etadi;

yoshlarning ijtimoiy-iqtisodiy ahvolini o‘rganishda va davlat yoshlar siyosatining ustun yo‘nalishlarini ishlab chiqishda hamda ularni boshqarishda ishtirok etadi;

O‘zbekiston Kasaba uyushmalari Federatsiyasi Kengashi bilan birgalikda mehnatkashlar bilan kollektiv shartnomalar, kontraktlar, tarif bitimlari va boshqa bitimlar tuzish tartibini belgilaydi;

respublikadagi mehnat, ish bilan bandlik muammolari va ijtimoiy masalalar bo‘yicha ilmiy tadqiqotlarni muvofiqlashtiradi;

o‘z huquq doirasiga kiruvchi masalalar bo‘yicha respublikada jamoatchilik fikrini o‘rganishni tashkil qiladi;

belgilangan tartibda xalqaro munosabatlar va aloqalarni amalga oshiradi, Xalqaro mehnat tashkiloti (XMT) o‘tkazadigan tadbirlarda ishtirok etadi.

6. Vazirlikka o‘z oldida turgan vazifalarni hal qilish va o‘ziga yuklatilgan majburiyatlarni bajarish uchun quyidagi huquqlar beriladi:

O‘zbekiston Respublikasi Hukumatining mehnat, uning shartlari va unga haq to‘lash, ish bilan bandlik va aholini ijtimoiy himoya qilish bo‘yicha qarorlarining vazirliklar, idoralar, uyushmalar, konsernlar, korxonalar va tashkilotlar tomonidan, ularning mulkchilik shaklidan qat’i nazar, bajarilishini nazorat qilishni amalga oshirish;

vazirliklar, davlat qo‘mitalari, uyushmalar, konsernlar, korxonalar va tashkilotlarning mehnat va unga haq to‘lash to‘g‘risidagi qonunlarga zid keluvchi buyruqlari va yo‘riqnomalari ijrosini to‘xtatib qo‘yish, zarur hollarda esa O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Vazirlar Mahkamasiga ularni bekor qilish haqida takliflar kiritish;

hay’at majlislarida vazirlik huquq doirasiga kiruvchi masalalar bo‘yicha vazirliklar, davlat qo‘mitalari, idoralar, konsernlar, uyushmalar, birlashmalar, korxonalar, tashkilotlar rahbarlarining hisobotlarini eshitish;

O‘zbekiston Respublikasi vazirliklari, davlat qo‘mitalari, idoralariga Mehnat vazirligi huquq doirasiga kiruvchi mehnat muammolari bo‘yicha ishlarni o‘tkazishni topshirish, ular bilan kelishuvga ko‘ra bu muammolarni ishlab chiqishga birlashmalarni, korxonalarni, muassasalarni, tashkilotlarni, oliy o‘quv yurtlarini, shuningdek, olimlarni va yuqori malakali mutaxassislarni jalb qilish;

O‘zbekiston Respublikasi Davlat statistika qo‘mitasidan mehnat, unga haq to‘lash va ijtimoiy rivojlanish, aholining tabiiy harakati va migratsiyasi va boshqa masalalar bo‘yicha statistika ma’lumotlarini, vazirliklar davlat qo‘mitalari, idoralar, uyushmalar, konsernlar, korxonalar, muassasalar va tashkilotlardan vazirlik huquq doirasiga kiruvchi masalalar bo‘yicha zarur ma’lumotlarni olish;

O‘zbekiston Respublikasi kasaba uyushmalari bilan birgalikda xalq xo‘jaligida mehnat sharoitlari, xotin-qizlar va o‘smirlar mehnatidan foydalanilganlik uchun imtiyozlar va to‘lovlarning to‘g‘ri qo‘llanilishi ustidan nazoratni amalga oshirish;

aholining ish bilan band bo‘lishiga yordam beruvchi davlat jamg‘armasining mablag‘larini boshqarish;

aholining ish bilan bandligi xizmatlarini boshqarishning mintaqaviy tuzilmalarini ishlab chiqish, mehnat sharoitlarini tekshirishdan o‘tkazish, aholining migratsiyasi, mehnatni tashkil etish va unga haq to‘lash masalalari bo‘yicha respublikalararo va xalqaro aloqalarni amalga oshirish;

mehnat va unga haq to‘lash, ish bilan bandlik va aholini ijtimoiy himoya qilish sohasida ilg‘or tajribani almashish maqsadida belgilangan tartibda konferensiyalar, seminarlar, kengashlar chaqirish, ko‘rgazmalar o‘tkazish;

O‘zbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi va O‘zbekiston Respublikasi Xalq ta’limi vazirligi bilan birgalikda ish bilan bandlik, ijtimoiy himoya qilish, mehnat va unga haq to‘lash muammolari bo‘yicha O‘zbekiston Respublikasi vazirliklari, idoralari, uyushmalari tasdiqlaydigan ilmiy tadqiqotlar rejalarini ko‘rib chiqish va muvofiqlashtirish;

iste’mol fondini shakllantiruvchi mablag‘lardan ortiq olish tizimini takomillashtirishda ishtirok etish.

7. Vazirlikning mansabdor kishilari belgilangan tartibda o‘z xizmatchi vazifalarini bajarish uchun vazirliklarga, davlat qo‘mitalariga, idoralarga, uyushmalarga, konsernlarga, birlashmalarga, korxonalarga, muassasalarga, tashkilotlarga borish, vazirlik huquq doirasiga kiruvchi masalalar bo‘yicha hisobotlar, statistika ma’lumotlari va boshqa materiallar bilan tanishish huquqiga egadirlar.

8. O‘zbekiston Respublikasi Mehnat vazirligi, Qoraqalpog‘iston Respublikasi Mehnat vazirligi, xalq deputatlari viloyat, Toshkent shahar Kengashi ijroiya qo‘mitalarining mehnat, ish bilan bandlik va aholini ijtimoiy himoya qilish boshqarmalari, ularning kadrlar tayyorlash, qayta tayyorlash va malakasini oshirish, bo‘shab qoladigan xodimlarni kasbga yo‘naltirish va kasbga qayta o‘rgatish markazlari, shahar va nohiya birjalari O‘zbekiston Respublikasi Mehnat vazirligining tuzilmasini tashkil etadi.

Ko‘rsatilgan mehnat organlari tegishli ravishda Qoraqalpog‘iston Respublikasi Vazirlar Kengashiga, viloyat ijroiya qo‘mitalariga, Toshkent shahar ijroiya qo‘mitasiga, shuningdek, O‘zbekiston Respublikasi Mehnat vazirligiga bo‘ysunadi, vazirlik ularning faoliyatini muvofiqlashtirib boradi va tashkiliy-metodik rahbarlikni amalga oshiradi.

Mahalliy mehnat organlari to‘g‘risidagi nizomlar, ularning tuzilishi va xodimlar soni belgilangan tartibda tasdiqlanadi.

9. Quyidagilar vazirlikka bevosita bo‘ysunadilar:

O‘zbekiston Respublikasi davlat ish bilan bandlik xizmati;

O‘zbekiston kadrlarni tayyorlash, qayta tayyorlash va malakasini oshirish, bo‘shab qoladigan xodimlarni kasbga yo‘naltirish va kasbga qayta o‘rgatish respublika metodik markazi;

O‘zbekiston mehnat va ijtimoiy muammolar ilmiy-tadqiqot instituti (O‘zmehnatITI);

O‘zbekiston sotsiologik tadqiqotlar respublika markazi;

Alohida axborot-hisoblash markazi;

Ish bilan bandlikka yordam berish jamg‘armasining ijro etuvchi direksiyasi;

Mehnat sharoitlarini davlat ekspertizasi (tekshiruvi)dan o‘tkazish respublika markaziy laboratoriyasi.

Ko‘rsatilgan organlar to‘g‘risidagi nizomlarni, ularning tuzilishini, xodimlar soni va mehnatga haq to‘lash fondini O‘zbekiston Respublikasi Mehnat vazirligi tasdiqlaydi.

10. O‘zbekiston Respublikasi Mehnat vazirligi o‘z huquq doirasiga kiruvchi masalalar bo‘yicha vazirliklar davlat qo‘mitalari, idoralar, konsernlar, uyushmalar, birlashmalar, korxonalar, muassasalar va tashkilotlar tomonidan bajarilishi majburiy bo‘lgan qarorlar chiqaradi, zarur hollarda esa ular bilan birgalikda qarorlar qabul qiladi.

11. Vazirlikda O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Vazirlar Mahkamasi Raisining o‘rinbosari—O‘zbekiston Respublikasi mehnat vaziri boshchilik qiladigan, tarkibida vazir o‘rinbosarlari (lavozimi bo‘yicha), hay’at a’zolari bo‘lgan hay’at tuziladi.

Vazir o‘rinbosarlari o‘rtasida vazifalarni O‘zbekiston Respublikasi mehnat vaziri taqsimlaydi.

12. O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Vazirlar Mahkamasi Raisining o‘rinbosari—O‘zbekiston Respublikasi mehnat vaziri O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasiga muvofiq tayinlanadi, O‘zbekiston Respublikasi mehnat vazirining taqdimnomasiga ko‘ra vazir o‘rinbosarlarini O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Vazirlar Mahkamasi tayinlaydi, hay’at a’zolarini esa tasdiqlaydi.

13. O‘zbekiston Respublikasi mehnat vaziri vazirlikka boshchilik qiladi, vazirlikka yuklatilgan vazifalar va majburiyatlarning bajarilishi uchun shaxsan javob beradi, o‘z faoliyatining alohida sohalariga rahbarlik uchun, shuningdek, O‘zbekiston Respublikasi Mehnat vazirligi tizimiga kiruvchi mehnat organlarining ishi uchun vazir, o‘rinbosarlari va hay’at a’zolarining, boshqarmalar, bo‘limlar boshliqlarining, boshqa bo‘linmalar rahbarlarining mas’uliyat darajasini belgilaydi.

O‘zbekiston Respublikasi mehnat vaziri o‘ziga yuklatilgan vazifalarni bajarish chog‘ida O‘zbekiston Respublikasi vazirliklari to‘g‘risidagi umumiy qoidalarga va O‘zbekiston Respublikasi Hukumatining boshqa qarorlariga muvofiq huquqlardan foydalanadi.

Vazirliklar va idoralar, xalq deputatlari Kengashlari ijroqo‘mlarining mehnat, ish bilan bandlik, aholini ijtimoiy himoya qilish sohasidagi faoliyatlarini muvofiqlashtirib borish uchun O‘zbekiston Respublikasi mehnat vaziriga O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Vazirlar Mahkamasi Raisining o‘rinbosari huquqi beriladi.

O‘zbekiston Respublikasi mehnat vaziri O‘zbekiston Respublikasi Mehnat vazirligi tizimiga kiruvchi mehnat organlari bajarishlari majburiy bo‘lgan buyruqlar va yo‘riqnomalar chiqaradi.

14. Hay’at qarorlari vazirning qarorlari va buyruqlari bilan hayotga joriy qilinadi, Vazir va hay’at a’zolari o‘rtasida ixtilof tug‘ilganda vazir o‘z qarorini hayotga joriy qilaveradi, paydo bo‘lgan ixtilof to‘g‘risida O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Vazirlar Mahkamasiga ma’lum qiladi, hay’at a’zolari esa o‘z navbatida O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Vazirlar Mahkamasiga o‘z fikrlarini yetkazishlari mumkin.

15. Vazirlik O‘zbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi bilan birgalikda mehnat va ijtimoiy rivojlanish muammolari bo‘yicha birlashgan ilmiy kengash tuzadi, unga mehnat, mehnat resurslari, ijtimoiy rivojlanish va boshqarish yoshlarni kasbga yo‘naltirish masalalari yuzasidan barcha ilmiy-metodik ishlarga sifat jihatidan baho berish, mehnat, unga haq to‘lash,ijtimoiy rivojlanish va aholining ko‘payishi muammolari bo‘yicha barcha ilmiy-tadqiqot tashkilotlari o‘tkazadigan tadqiqotlarni istiqbolini va joriy rejalashtirishni muvofiqlashtirish vazifalari yuklatiladi.

16. O‘zbekiston Respublikasi Mehnat vazirligi markaziy apparatining tuzilishi, xodimlar soni va mehnatga haq to‘lash jamg‘armasi O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Vazirlar Mahkamasi tomonidan tasdiqlanadi va belgilanadi. O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Vazirlar Mahkamasi Raisining o‘rinbosari — O‘zbekiston Respublikasi mehnat vaziri belgilangan xodimlar soni va mehnatga haq to‘lash jamg‘armasi doirasida vazirlik markaziy apparati tuzilishiga o‘zgartishlar va qo‘shimchalar kiritish huquqiga ega.

17. Vazirlik yuridik shaxs hisoblanadi, O‘zbekiston Respublikasining Davlat gerbi aks etgan hamda o‘z nomi o‘zbek va rus tillarida yozilgan muhrga ega bo‘ladi. O‘zbekiston Respublikasi Davlat bankining tegishli bo‘limida budjet va hisob-kitob schyotiga ega bo‘ladi.

Ijtimoiy himoya qilish, nufus va aholining turmush darajasi bosh boshqarmasi

Mehnat munosabatlari, ish haqi va xo‘jalik mexanizmi bosh boshqarmasi

Mehnat sharoitlari davlat ekspertizasi

Yig‘ma iqtisodiyot boshqarmasi

Ishlar boshqarmasi

Xalqaro aloqalar va aholining tashqi mehnat migratsiyasi bo‘limi

Davlat huquqiy mehnat nazorati

Moliya, buxgalterlik hisobi va hisoboti bo‘limi

Nazorat-taftish bo‘limi

Kadrlar va maxsus ishlar bo‘limi

O‘zbekiston Respublikasi davlat ish bilan bandlik xizmati

O‘zbekiston mehnat va ijtimoiy muammolar ilmiy-tadqiqot instituti (O‘zmehnatITI)

O‘zbekiston ishchi kadrlar tayyorlash, qayta tayyorlash va malakasini oshirish, bo‘shab qoladigan xodimlarni kasbga yo‘naltirish va kasbga qayta o‘rgatish respublika metodik markazi

Alohida axborot-hisoblash markazi

Ish bilan bandlikka yordam berish jamg‘armasining ijro etuvchi direksiyasi

Mehnat sharoitlarini davlat ekspertizasi (tekshiruvi)dan o‘tkazish respublika markaziy laboratoriyasi

O‘zbekiston sotsiologik tadqiqotlar respublika markazi