Ижтимоий аҳамиятга эга маҳсулотлар нархлари барқарорлигини таъминлаш ҳамда маҳсулотлар хавфсизлиги ва сифатини тизимли назорат қилиш чора-тадбирлари тўғрисида
(қарор номи Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2024 йил 28 мартдаги 165-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 29.03.2024 й., 09/24/165/0251-сон)
Ўзбекистон Республикаси Президентининг «Истеъмол бозорларида нархлар барқарорлигини таъминлашга ва монополияга қарши чораларнинг таъсирчанлигини оширишга доир қўшимча чора-тадбирлар тўғрисида» 2022 йил 31 майдаги ПФ-145-сон Фармонига асосан аҳолини ижтимоий аҳамиятга эга маҳсулотлар билан таъминлашни ташкил этиш, уларнинг хавфсизлиги ва сифатини тизимли назорат қилиш ҳамда ушбу маҳсулотлар нархларининг барқарорлигини таъминлаш мақсадида Вазирлар Маҳкамаси қарор қилади:
(муқаддима Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2024 йил 28 мартдаги 165-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 29.03.2024 й., 09/24/165/0251-сон)
1. Истеъмол бозорларида нархлар барқарорлигини таъминлаш, ижтимоий аҳамиятга эга маҳсулотлар нархларининг кескин тебраниши даврида асоссиз оширилмаслиги бўйича назорат ўрнатиш мақсадида Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2022 йил 31 майдаги ПФ-145-сон Фармони билан Монополияга қарши курашиш қўмитаси ва унинг ҳузуридаги Истеъмолчилар ҳуқуқларини ҳимоя қилиш агентлигига:
(1-банднинг биринчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2024 йил 28 мартдаги 165-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 29.03.2024 й., 09/24/165/0251-сон)
рақобат қонунчилиги талаблари бузилган ҳолатларда хўжалик юритувчи субъектлар, давлат бошқаруви органлари, маҳаллий ижро этувчи ҳокимият органлари ва юридик шахслар бирлашмаларига ижро этилиши мажбурий бўлган тақдимнома ёки кўрсатма бериш;
ташкилий-ҳуқуқий шаклидан қатъи назар, хўжалик юритувчи субъектларнинг биноларига бевосита кириш ҳамда омбордаги мавжуд захираларни хатловдан ўтказиш;
инсон саломатлиги, юридик ва жисмоний шахсларнинг мол-мулки учун хавфлилиги ва сифатсизлиги аниқланган товарларни ишлаб чиқариш, республика ҳудудига импорт қилиш, реализация қилишни тўхтатиш, муомаладан чиқариш ва истеъмолчилардан мажбурий равишда қайтариб олиш тўғрисида ишлаб чиқарувчи ва сотувчиларга кўрсатмалар киритиш ва шу каби бошқа қўшимча ваколатлар берилганлиги маълумот учун қабул қилинсин.
а) Ижтимоий аҳамиятга эга маҳсулотлар нархларининг кескин тебраниши даврида асоссиз оширилмаслиги бўйича тизимли назорат ўрнатиш ва зарур чоралар кўриш тартиби тўғрисида низом 1-иловага мувофиқ:
(2-банд «а» кичик бандининг биринчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2024 йил 28 мартдаги 165-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 29.03.2024 й., 09/24/165/0251-сон)
асосий турдаги товарлар (маҳсулотлар) нархларининг ўзгариши динамикасини мониторинг қилиш, уларнинг тебранишига таъсир этган омилларни ва уларнинг келиб чиқиши сабабларини таҳлил қилиш;
ваколатли орган томонидан хўжалик юритувчи субъектларнинг омбордаги товарлари (маҳсулотлари) мавжуд захираларини хатловдан ўтказиш ва аниқланган камчиликларни бартараф этиш бўйича тақдимнома ва кўрсатмалар бериш;
б) Инсон саломатлиги, юридик ва жисмоний шахсларнинг мол-мулки учун хавфлилиги ва сифатсизлиги аниқланган товарларни ишлаб чиқариш, республика ҳудудига импорт қилиш, реализация қилишни тўхтатиш, муомаладан чиқариш ва истеъмолчилардан мажбурий равишда қайтариб олиш тўғрисида ишлаб чиқарувчи ва сотувчиларга кўрсатмалар бериш тартиби ҳақидаги низом 2-иловага мувофиқ тасдиқлансин:
товарларнинг хавфлилиги ва сифатсизлигини белгиланган тартибда аниқлаш ва ваколатли орган томонидан уларни хавфли ёки сифатсиз деб топиш ҳақида далолатнома расмийлаштириш;
товарнинг хавфлилиги ёки сифатсизлиги аниқланган тақдирда, ваколатли орган томонидан ишлаб чиқарувчи ва сотувчиларга бажарилиши мажбурий бўлган тегишли кўрсатма бериш.
3. Ўзбекистон Республикаси Президентининг «Истеъмол бозорларида нархлар барқарорлигини таъминлашга ва монополияга қарши чораларнинг таъсирчанлигини оширишга доир қўшимча чора-тадбирлар тўғрисида» 2022 йил 31 майдаги ПФ-145-сон Фармони билан Монополияга қарши курашиш қўмитаси марказий аппаратида янги ташкил этилган Истеъмол бозорларида нархларни мониторинг қилиш департаменти фаолиятини ташкил этиш билан боғлиқ асосий воситаларни харид қилиш ва жорий таъмирлаш ишларини Монополияга қарши курашиш қўмитаси ҳузуридаги бюджетдан ташқари Рақобатни ривожлантиришга кўмаклашиш жамғармаси маблағлари ҳисобидан амалга оширишга рухсат берилсин.
4. Ўзбекистон Республикаси Ҳукуматининг 3-иловага мувофиқ айрим қарорларига ўзгартириш ва қўшимчалар киритилсин.
5. Ўзбекистон Миллий ахборот агентлиги ва Ўзбекистон Миллий телерадиокомпанияси ушбу қарорнинг моҳияти ва аҳамияти оммавий ахборот воситаларида ҳамда интернет жаҳон ахборот тармоғида аҳоли ўртасида кенг ёритилиши ва тушунтирилишини таъминласин.
6. Мазкур қарорнинг бажарилишини назорат қилиш Ўзбекистон Республикаси Бош вазирининг молия-иқтисодиёт ва камбағалликни қисқартириш масалалари бўйича ўринбосари — иқтисодий тараққиёт ва камбағалликни қисқартириш вазири Ж.А. Қўчқоров ва Монополияга қарши курашиш қўмитаси раиси Ш.Ш. Шарахметов зиммасига юклансин.
Ўзбекистон Республикасининг Бош вазири А. АРИПОВ
Тошкент ш.,
2022 йил 19 декабрь,
716-сон
Вазирлар Маҳкамасининг 2022 йил 19 декабрдаги 716-сон қарорига 1-ИЛОВА
Ижтимоий аҳамиятга эга маҳсулотлар нархларининг кескин тебраниши даврида асоссиз оширилмаслиги бўйича тизимли назорат ўрнатиш ва зарур чоралар кўриш тартиби тўғрисида
НИЗОМ
(1-илованинг номи Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2024 йил 28 мартдаги 165-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 29.03.2024 й., 09/24/165/0251-сон)
1. Ушбу Низом ижтимоий аҳамиятга эга маҳсулотлар нархларининг кескин тебраниши даврида асоссиз оширилмаслиги бўйича тизимли назорат ўрнатиш ва зарур чоралар кўриш тартибини белгилайди.
(1-банд Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2024 йил 28 мартдаги 165-сонли қароритаҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 29.03.2024 й., 09/24/165/0251-сон)
2. Ушбу Низом қоидалари Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2017 йил 14 ноябрдаги ПҚ-3386-сон қарор билан Юқори ликвидли ва монопол турдаги маҳсулотлар, хом ашё ва материаллар ҳамда ушбу Низомга 1-иловада келтирилган рўйхатдаги ижтимоий аҳамиятга эга маҳсулотларга нисбатан татбиқ этилади.
(2-банд Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2024 йил 28 мартдаги 165-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 29.03.2024 й., 09/24/165/0251-сон)
3. Мазкур Низомда қуйидаги асосий тушунчалар қўлланилади:
ажиотаж талаб — бозордаги шов-шув ва ваҳима таъсирида сунъий равишда пайдо бўладиган ва шиддат билан ортиб борадиган талаб. Ажиотаж талаб таъсирида товар таклифи талабдан орқада қолиб, товарга бўлган талаб сунъий равишда ортади, бозор мувозанати бузилади ва товарлар тақчиллиги кучаяди;
асосий турдаги товарлар — Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2017 йил 14 ноябрдаги ПҚ-3386-сон қарори билан тасдиқланган Юқори ликвидли ва монопол турдаги маҳсулотлар, хомашё ва материаллар ҳамда ушбу Низомга 1-иловада келтирилган рўйхатдаги ижтимоий аҳамиятга эга маҳсулотлар;
(3-банднинг учинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2024 йил 28 мартдаги 165-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 29.03.2024 й., 09/24/165/0251-сон)
ваколатли орган — Монополияга қарши курашиш қўмитаси ва унинг ҳудудий бошқармалари ҳамда қўмита ҳузуридаги Истеъмолчилар ҳуқуқларини ҳимоя қилиш агентлиги;
кўрик ўтказиш — маълумотларни йиғиш, шунингдек, жойига чиққан ҳолда хўжалик юритувчи субъектлар билан мулоқот қилиш, ушбу мулоқот даврида хўжалик юритувчи субъектлар хатти-ҳаракатларини аудио ва визуал равишда кузатиш, зарур ҳолларда фото, аудио ва (ёки) видео тасвирга олиш;
нархларининг кескин тебраниши — ижтимоий аҳамиятга эга маҳсулотларнинг нархи охирги 30 кунгача бўлган даврда Марказий банкнинг асосий ставкасига тенг ёки ундан юқори даражада ошиши;
(3-банднинг олтинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2024 йил 28 мартдаги 165-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 29.03.2024 й., 09/24/165/0251-сон)
сўров — хўжалик юритувчи субъект, давлат бошқаруви органлари, маҳаллий ижро этувчи ҳокимият органлари ҳамда фуқаролар томонидан белгиланган муддатда тақдим этилиши лозим бўлган, таҳлил ўтказиш учун зарур маълумот (ҳужжат, материал)лар рўйхатини ўз ичига олган ёзма талабнома;
тақдимнома — асосий турдаги товарлар нархларининг кескин тебраниши даврида ваколатли орган томонидан охирги календарь йилдаги товарлар (хизматлар)ни сотишдан тушган тушумдан қатъи назар, хўжалик юритувчи субъектлар, давлат бошқаруви органлари, маҳаллий ижро этувчи ҳокимият органлари ва юридик шахслар бирлашмаларига бериладиган ҳамда ижро этилиши мажбурий бўлган ёзма (электрон) ҳужжат;
таҳлил — асосий турдаги товарлар нархлари ошишини хўжалик юритувчи субъектларнинг молия-хўжалик фаолиятига аралашмаган ҳолда сўров асосида маълумот олиб ўрганиш ва (ёки) кўрик ўтказиш.
4. Ижтимоий аҳамиятга эга маҳсулотлар нархларининг кескин тебраниш даври ушбу маҳсулотларнинг нархи охирги 30 кунгача бўлган даврда Марказий банкнинг асосий ставкасига тенг ёки ундан юқори даражада ошганда ёки бозорда ажиотаж талаб юзага келганда, 6 ойгача бўлган муддатга Вазирлар Маҳкамаси томонидан белгиланади.
(4-банд Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2024 йил 28 мартдаги 165-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 29.03.2024 й., 09/24/165/0251-сон)
5. Ижтимоий аҳамиятга эга маҳсулотлар нархларининг кескин тебраниши даврида ёки бозорда ажиотаж талаб юзага келганда нархларнинг асоссиз оширилмаслиги бўйича тизимли назорат ўрнатиш ва зарур чоралар кўриш ушбу Низомга 2-иловада келтирилган схемага мувофиқ амалга оширилади.
(5-банд Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2024 йил 28 мартдаги 165-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 29.03.2024 й., 09/24/165/0251-сон)
2-боб. Асосий турдаги товарлар нархларини мониторинг қилиш
6. Ваколатли орган асосий турдаги товарлар нархларининг ўзгариши динамикасини кузатиб бориш мақсадида мунтазам равишда:
статистика ва божхона органлари маълумотларини (маълумот, бюллетень ва бошқаларни);
оммавий ахборот воситалари ҳамда ижтимоий тармоқлардаги маълумотларни;
қонунчилик ҳужжатларида тақиқланмаган бошқа манбалардан маълумотларни тўплаш орқали мониторинг ўтказиб боради.
7. Ваколатли орган асосий турдаги товарлар нархларини барқарорлаштириш мақсадида:
асосий турдаги товарларни ишлаб чиқаришдан (импорт қилишдан) бошлаб охирги истеъмолчигача етказиб бериш занжиридаги харажатлар таркибини таҳлил қилган ҳолда харажатларни мақбуллаштириш;
ички бозорда шаклланган охирги уч йиллик кўрсаткичлар асосида ижтимоий аҳамиятга эга маҳсулотлар талабларининг ўзгаришини таҳлил қилади ва келгусида нархлар кескин ошишининг олдини олиш бўйича таклифларни доимий равишда ишлаб чиқади.
(7-банднинг учинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2024 йил 28 мартдаги 165-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 29.03.2024 й., 09/24/165/0251-сон)
3-боб. Асосий турдаги товарлар нархларининг кескин тебраниши ҳолатларини таҳлил қилиш
8. Нархларнинг кескин тебраниши ҳолатлари ёки бозорда ажиотаж талаб юзага келганда ваколатли орган томонидан таҳлил ўтказилади.
9. Таҳлил ўтказиш учун қуйидагилар асос ҳисобланади:
ваколатли органга келиб тушган ариза;
ваколатли орган томонидан ўтказилган мониторинг натижалари;
ваколатли органнинг таркибий тузилмалари иш режалари;
бевосита ваколатли орган ходимлари томонидан кўрик ўтказиш давомида қонунчилик ҳужжатларининг бузилиши ҳолатлари (белгилари)ни аниқлаш;
давлат бошқаруви органлари, маҳаллий ижро этувчи ҳокимият органлари ва бошқа ташкилотлардан тушган ахборот;
оммавий ахборот воситаларидаги маълумотлар;
юқори турувчи ташкилотларнинг топшириқлари.
10. Таҳлил:
хўжалик юритувчи субъектлар, давлат органлари ва маҳаллий ижро этувчи ҳокимият органлари ва фуқаролардан танишиш учун зарур материаллар ва ҳужжатларни сўраб олиш, улардан нусха кўчириш ҳамда уларни иш материалларига қўшиб қўйиш;
зарур ҳолларда ариза берувчилар, шунингдек, уларга нисбатан ариза берилган хўжалик юритувчи субъект, давлат органлари ва маҳаллий ижро этувчи ҳокимият органлари вакиллари билан суҳбат ўтказиш;
ариза берувчилардан ва уларга нисбатан ариза берилган шахслардан мурожаат қилишга сабаб бўлган ҳолатлар (белгилар) бўйича ёзма ёки оғзаки тушунтиришлар олиш;
зарур ҳолларда аризани олдиндан кўриб чиқиш материаллари бўйича хулосалар ва тушунтиришлар бериш учун экспертлар ёки мутахассисларни жалб этиш, ҳар томонлама, тўлиқ ва холисона кўриб чиқиш мақсадида бошқа чора-тадбирларни амалга ошириш орқали ўтказилади.
11. Таҳлил мобайнида қонун бузилиши аломатлари аниқланганда, хўжалик юритувчи субъектларда текширувлар ўтказиш (молиявий-хўжалик фаолиятига аралашмаган ҳолда) зарур бўлган ҳолларда, шунингдек, нархларнинг асоссиз ўсиши, келишиб қилинадиган ҳаракатлар ва тил бириктириш ҳолатларини аниқлаш учун барча хўжалик юритувчи субъектларнинг биноларига бевосита кириш ҳамда омбордаги мавжуд захираларни хатловдан ўтказиш мақсадида ваколатли орган томонидан Ўзбекистон Республикаси Президенти ҳузуридаги Тадбиркорлик субъектларининг ҳуқуқлари ва қонуний манфаатларини ҳимоя қилиш бўйича вакил белгиланган тартибда хабардор этилади.
12. Таҳлил жараёнида нархларнинг кескин тебраниши ҳолатлари келиб чиқишининг сабабларини аниқлаш, маҳсулот ишлаб чиқарувчи (импорт қилувчи), реализация ва харид қилувчи хўжалик юритувчи субъектлар билан текширув ўтказмаган ҳолда бевосита учрашиш ва улар билан мулоқот қилиш мақсадида кўрик ўтказилади.
13. Кўрикни ўтказиш:
маҳсулотлар нархларининг кескин тебранишига таъсир этган омиллар ва уларнинг келиб чиқиш сабабларини аниқлаш мақсадида хўжалик юритувчи субъектлар, давлат органлари ва маҳаллий ижро этувчи ҳокимият органларидан ва фуқаролардан зарур тушунтиришлар олиш ва улар билан мулоқот қилиш;
маълумотларни йиғиш, хўжалик юритувчи субъектлар билан мулоқот даврида уларнинг хатти-ҳаракатларини аудио ва визуал равишда кузатиш, зарур ҳолларда фото, аудио ва/ёки видео тасвирга олиш орқали амалга оширилади.
14. Кўрик ваколатли органнинг кўрикни ўтказиш жойи, вақти ва кўрикни ўтказишга масъул ходимнинг фамилияси, исми ва отасининг исми ҳамда унинг асос кўрсатилган ёзма топшириғи ёки буйруғига асосан жойига чиққан ҳолда амалга оширилади.
15. Ўтказилган кўрик натижаси бўйича маълумотнома тузилади. Маълумотномада қуйидагилар кўрсатилади:
мулоқот қилинган хўжалик юритувчи субъектлар, давлат органлари, маҳаллий ижро этувчи ҳокимият органлари масъул шахси ва фуқароларнинг фамилияси, исми, отасининг исми;
аниқланган ҳолатлар тавсифи.
Хўжалик юритувчи субъектлар билан мулоқот даврида уларнинг хатти-ҳаракатлари аудио ва визуал равишда кузатилади, зарур ҳолларда фото, аудио ва/ёки видео тасвирга олинади, бунда материаллар маълумотномага илова қилинади.
Маълумотнома кўрикни ўтказган ходимлар, зарур ҳолларда мулоқотда бўлган шахслар томонидан имзоланади.
16. Ваколатли орган ўтказилган таҳлил натижасида нархларнинг кескин тебраниши ҳолатини (белгисини) тўлиқ ва холис кўриб чиқиш учун хўжалик юритувчи субъектлар, давлат органлари ва маҳаллий ижро этувчи ҳокимият органларида ва фуқаролар орасида сўров ўтказиши мумкин.
17. Сўровда кўрсатилган маълумотлар унда белгиланган муддатда тақдим этилиши шарт.
4-боб. Хўжалик юритувчи субъектларнинг биноларига бевосита кириш ҳамда омбордаги мавжуд маҳсулотлар (товарлар)нинг захираларини хатловдан ўтказиш
18. Бозорда маҳсулотлар (товарлар)нинг сунъий тақчиллигини келтириб чиқарган аломатлар аниқланганда, ваколатли орган хўжалик юритувчи субъектларнинг биноларига бевосита кириш ҳамда омбордаги мавжуд захираларни хатловдан ўтказиш учун Ўзбекистон Республикаси Президенти ҳузуридаги Тадбиркорлик субъектларининг ҳуқуқлари ва қонуний манфаатларини ҳимоя қилиш бўйича вакилни белгиланган тартибда хабардор этади ва назорат қилувчи органлар томонидан тадбиркорлик субъектлари фаолиятини текширув ўтказиш тўғрисидаги қонунчилик талаблари асосида хатлов ўтказади.
19. Хатлов хўжалик юритувчи субъектнинг фаолиятини тўхтатмасдан кунлик иш режимини тўлиқ қамраб олган ҳолда, жойлашган жойидан қатъи назар, барча объектларда хўжалик юритувчи субъект вакили иштирокида ўтказилади.
20. Хатлов жараёнида хўжалик юритувчи субъектнинг амалдаги даромадлари ва харажатларини ҳамда ҳисоботлари тўғри тўлдирилганлигини аниқлаш мақсадида тегишли соҳа мутахассислари жалб этилиши мумкин.
21. Хатлов қуйидаги тартибда амалга оширилади:
товар-моддий захираларнинг бошланғич ҳужжатлар асосида таннарх кўринишида тўғри кирим қилинганлигини ўрганиш;
маҳсулотларни ишлаб чиқариш ва сақлаш учун сарфланаётган табиий ресурслар (газ, электр энергияси, сув, ёқилғи-мойлаш материаллари) ҳажмининг маҳсулот таннархига мувофиқлигини аниқлаш;
сақланаётган маҳсулотларнинг тури ва ҳажмини аниқлаш;
сақланаётган маҳсулотларни реализация қилиш усулларини аниқлаш ва жараёнини қайд этиш;
маҳсулотлар етказиб берилиши билан боғлиқ шартномаларни ўрганиш;
ўртача кунлик хомашё сарфи ва маҳсулот реализациясини аниқлаш;
маҳсулотларнинг ишлаб чиқарилиши ва захирасини шакллантириш билан боғлиқ бошқа ҳужжатларни ўрганиш.
22. Хатлов натижалари бўйича икки нусхада далолатнома тузилади. Бунда бир нусхаси хатлов ўтказиш объектида қолдирилади.
5-боб. Тақдимнома ва кўрсатмалар бериш
23. Ўтказилган таҳлил, текширув ва хатлов натижасида хўжалик юритувчи субъектлар, давлат бошқаруви органлари ва маҳаллий ижро этувчи ҳокимият органларига бажарилиши мажбурий бўлган тақдимнома ёки кўрсатмалар берилади.
Бунда хўжалик юритувчи субъектлар, давлат органлари ва маҳаллий ижро этувчи ҳокимият органларига:
рақобат қонунчилиги талабларининг бузилиши ҳолатлари бўйича Вазирлар Маҳкамасининг 2005 йил 12 октябрдаги 225-сон қарорига асосан бажарилиши мажбурий бўлган кўрсатма;
истеъмол бозорларида нархлар барқарорлигини таъминлаш учун тезкор чора-тадбирлар амалга оширилишини назарда тутувчи бажарилиши мажбурий бўлган тақдимнома берилади.
Рақобат қонунчилиги талабларининг бузилиши ҳолатлари аниқланган ҳолларда, истеъмол бозорларида нархлар барқарорлигини таъминлаш учун тезкор чора-тадбирлар амалга оширилиши зарур бўлган ҳолатларда бажарилиши мажбурий бўлган тақдимнома берилиши мумкин.
Ваколатли органнинг ваколатига кирмайдиган ҳолатлар аниқланганда, ушбу ҳолат юзасидан тўпланган ҳужжатлар кўриб чиқиш ва белгиланган тартибда таъсир чораларини кўриш учун тегишли вазирликлар ва идораларга юборилади.
24. Тақдимнома ёки кўрсатма ваколатли орган томонидан нарх барқарорлигини таъминлаш учун зарур бўлган аниқ чоралар ва ҳаракатларни кўрсатган ҳолда, шу жумладан:
устун мавқени суиистеъмол қилмаслик;
келишилган ҳаракатлар ва тил бириктиришларга йўл қўймаслик;
бозорлар ва савдо тармоқларига кириш бўйича сунъий тўсиқлар ва чекловларни бартараф этиш учун берилади.
25. Ваколатли орган томонидан бериладиган тақдимномада қуйидагилар кўрсатилади:
ваколатли органнинг тўлиқ номи;
тақдимнома берилган сана ва тартиб рақами;
тақдимнома берилаётган тараф номи;
тақдимнома берилишига асос бўлган ҳолат юзасидан қисқа маълумот;
бажарилиши лозим бўлган аниқ хатти-ҳаракатлар ва ижро муддати;
жавобгарлик ва шикоят билдириш тартиби тўғрисида қисқа тушунтириш.
26. Тақдимнома ваколатли орган раҳбари ёки унинг ўринбосари томонидан имзоланади ва бир иш куни ичида юборилади.
27. Тақдимнома ва кўрсатма унда кўрсатилган муддатда бажарилиши шарт.
28. Тақдимнома берилган субъект унда кўрсатилган муддатда бажарилиши керак бўлган ҳаракатларнинг бажарилганлиги тўғрисида асословчи ҳужжатлар ва маълумотларни илова қилган ҳолда ваколатли органга ахборот киритади.
29. Ваколатли орган томонидан берилган тақдимноманинг бажарилмаслиги монополияга қарши қонунчилик талабларида назарда тутилган кўрсатма талаблари бажарилмаслигига тенглаштирилади ҳамда қонунчиликда белгиланган жавобгарлик чоралари қўлланилишига сабаб бўлади.
6-боб. Кўрик ўтказишда ваколатли органнинг вазирликлар ва идоралар ҳамда маҳаллий ижро этувчи ҳокимият органлари билан ҳамкорлиги
30. Кўрик ўтказиш жараёнига, заруратга кўра, вазирликлар ва идоралар ҳамда маҳаллий ижро этувчи ҳокимият органлари ходимлари жалб қилиниши мумкин.
31. Ваколатли орган томонидан ходим жалб этилиши юзасидан тегишли вазирлик ва идораларга юборилган сўров кирим қилинган кундан сўнг бир кун муддатда масъул ходим ажратилиши таъминланиши лозим.
32. Кўрик ўтказиш жараёнида:
ваколатли органнинг сўровига мувофиқ Давлат солиқ қўмитаси ҳузуридаги Кадастр агентлигининг Давлат кадастрлари палатаси ва маҳаллий ижро этувчи ҳокимият органлари хўжалик юритувчи субъект жойлашган жой ва унинг ихтиёридаги омборхоналар тўғрисида зарур тезкор маълумотларни сўров тушган кундан бошлаб икки иш кунида ахборот тизими орқали тақдим этади;
ички ишлар ва Миллий гвардия ходимлари ваколатли орган ходимларининг объектга тўсиқсиз киритилиши ҳамда уларнинг хавфсизлигини таъминлашда, хўжалик юритувчи субъектнинг масъул раҳбар ва ходимлари ҳозир бўлишида, масъул ходимларнинг шахсини тасдиқловчи ҳужжатидан (марказлашган электрон базадан) нусха олинишида масъул ҳисобланади;
солиқ органлари хўжалик юритувчи субъект томонидан солиқ ҳисоботлари тўғри тўлдирганлиги ва улардан нусха олинишида, мавжуд захираларни хатловдан ўтказишда кўмаклашади ҳамда ўзларида мавжуд тегишли солиқ ҳисоботларини тақдим этишда масъул ҳисобланади.
7-боб. Якунловчи қоидалар
33. Ушбу Низом талаблари Ўзбекистон Республикаси ҳудудида фаолият кўрсатаётган барча юридик ва жисмоний шахслар учун мажбурий ҳисобланади.
34. Мазкур Низом талабларининг бузилишида айбдор бўлган шахслар қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ жавоб берадилар.
35. Хўжалик юритувчи субъектлар, давлат органлари ва маҳаллий ижро этувчи ҳокимият органлари ваколатли органнинг тақдимномасидан норози бўлган тақдирда, улар олинган кундан бошлаб уч кун ичида шикоят аризаси билан судга ёхуд Монополияга қарши курашиш қўмитасига мурожаат қилишга ҳақли.
Шикоят аризаси берилиши ваколатли органнинг тақдимномаси ва кўрсатмасининг амал қилишини аризани кўриб чиқиш даврида тўхтатиб туришга сабаб бўлади.
Ижтимоий аҳамиятга эга маҳсулотлар нархларининг кескин тебраниши даврида асоссиз оширилмаслиги бўйича тизимли назорат ўрнатиш ва зарур чоралар кўриш тартиби тўғрисидаги низомга
1-ИЛОВА
(1-илова белгиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2024 йил 28 мартдаги 165-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 29.03.2024 й., 09/24/165/0251-сон)
(1-илованинг номи Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2024 йил 28 мартдаги 165-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 29.03.2024 й., 09/24/165/0251-сон)
1.
Буғдой ва ун
2.
Қолипли нон
3.
Мол гўшти
4.
Парранда гўшти
5.
Тухум
6.
Пахта ёғи
7.
Кунгабоқар ёғи
8.
Гуруч
9.
Шакар
10.
Сут (қадоқланган)
Изоҳ. Ушбу рўйхат саноат усулида ишлаб чиқариладиган ва импорт асосида олиб кириладиган маҳсулотларга тааллуқли.
Ижтимоий аҳамиятга эга маҳсулотлар нархларининг кескин тебраниши даврида асоссиз оширилмаслиги бўйича тизимли назорат ўрнатиш ва зарур чоралар кўриш тартиби тўғрисидаги низомга
2-ИЛОВА
(2-илова белгиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2024 йил 28 мартдаги 165-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 29.03.2024 й., 09/24/165/0251-сон)
Ижтимоий аҳамиятга эга маҳсулотлар нархларининг кескин тебраниши даврида ёки бозорда ажиотаж талаб юзага келганда нархлар асоссиз оширилмаслиги бўйича тизимли назорат қилиш ва зарур чоралар кўриш
СХЕМАСИ
(2-илованинг номи Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2024 йил 28 мартдаги 165-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 29.03.2024 й., 09/24/165/0251-сон)
Босқичлар
Субъектлар
Тадбирлар
Муддатлар
1-босқич
Монополияга қарши курашиш қўмитаси ва унинг ҳудудий бошқармалари ҳамда қўмита ҳузуридаги Истеъмолчилар ҳуқуқларини ҳимоя қилиш агентлиги
1. Асосий турдаги товарлар нархларининг ўзгариши динамикасини кузатиб боради.
2. Асосий турдаги товарлар нархларини барқарорлаштириш мақсадида уларнинг ишлаб чиқариш харажатларини мақбуллаштириш ҳамда келгусида нархлар кескин ошишининг олдини олиш бўйича таклифлар ишлаб чиқади.
Доимий равишда
2-босқич
Монополияга қарши курашиш қўмитаси ва унинг ҳудудий бошқармалари ҳамда Қўмита ҳузуридаги Истеъмолчилар ҳуқуқларини ҳимоя қилиш агентлиги
Нархларнинг кескин тебраниши ҳолатлари кузатилганда таҳлил ўтказади.
Ариза ва ахборотлар олинган кундан бошлаб 1 ой давомида
3-босқич
Монополияга қарши курашиш қўмитаси ва унинг ҳудудий бошқармалари ҳамда Қўмита ҳузуридаги Истеъмолчилар ҳуқуқларини ҳимоя қилиш агентлиги
Таҳлил жараёнида нархларининг кескин тебраниши ҳолатлари келиб чиқишининг ҳақиқий сабабларини аниқлаш мақсадида кўрик ўтказади.
Таҳлил давомида
4-босқич
Монополияга қарши курашиш қўмитаси ва унинг ҳудудий бошқармалари ҳамда Қўмита ҳузуридаги Истеъмолчилар ҳуқуқларини ҳимоя қилиш агентлиги
биржа савдоларига мажбурий қўйилиши керак бўлган монопол ва юқори ликвидли маҳсулотларни тўлиқ ҳажмда чиқармаслик ва таклифни қисқартирганлик, манипуляция ҳолатлари аломатлари аниқланганда, хўжалик юритувчи субъектлар омборидаги мавжуд захираларни хатловдан ўтказади.
Тадбиркорлик субъектларининг ҳуқуқлари ва қонуний манфаатларини ҳимоя қилиш бўйича вакилни хабардор этган ҳолда 10 кун ичида
5-босқич
Монополияга қарши курашиш қўмитаси ва унинг ҳудудий бошқармалари ҳамда Қўмита ҳузуридаги Истеъмолчилар ҳуқуқларини ҳимоя қилиш агентлиги
Текширув ёки хатлов жараёнига мутасадди маҳаллий ижро этувчи ҳокимият органлари, вазирликлар ва идоралар ходимларини жалб қилади.
Заруратдан келиб чиқиб қисқа муддатда
Маҳаллий ижро этувчи ҳокимият органлари, вазирликлар ва идоралар
Ходим жалб этилиши юзасидан юборилган сўровга асосан масъул ходим ажратилишини таъминлайди.
Бир кунлик муддатда
6-босқич
Монополияга қарши курашиш қўмитаси ва унинг ҳудудий бошқармалари ҳамда Қўмита ҳузуридаги Истеъмолчилар ҳуқуқларини ҳимоя қилиш агентлиги
Нархлар кескин тебраниши ҳолатини (белгисини) тўлиқ ва холис кўриб чиқиш учун хўжалик юритувчи субъектлар, фуқаролар, давлат органлари ва маҳаллий ижро этувчи ҳокимият органларига сўров юборади.
Заруратдан келиб чиқиб қисқа муддатда
Хўжалик юритувчи субъектлар, фуқаролар, давлат органлари ва маҳаллий ижро этувчи ҳокимият органлари
Монополияга қарши курашиш қўмитаси ва унинг ҳудудий бошқармалари ҳамда Қўмита ҳузуридаги Истеъмолчилар ҳуқуқларини ҳимоя қилиш агентлиги сўровида кўрсатилган маълумотларни тақдим этади.
Сўровда белгиланган муддатда
7-босқич
Монополияга қарши курашиш қўмитаси ва унинг ҳудудий бошқармалари ҳамда Қўмита ҳузуридаги Истеъмолчилар ҳуқуқларини ҳимоя қилиш агентлиги
Ўтказилган таҳлил, текширув ва хатлов натижасида хўжалик юритувчи субъектлар, давлат бошқаруви органлари ва маҳаллий ижро этувчи ҳокимият органларига бажарилиши мажбурий бўлган тақдимнома ёки кўрсатмалар берилади.
Бунда хўжалик юритувчи субъектлар, давлат органлари ва маҳаллий ижро этувчи ҳокимият органларига:
Камчиликларни бартараф этиш имкониятидан келиб чиқиб
рақобат қонунчилиги талабларининг бузилиши ҳолатлари бўйича Вазирлар Маҳкамасининг 2005 йил 12 октябрдаги 225-сон қарорига асосан бажарилиши мажбурий бўлган кўрсатма;
истеъмол бозорларида нархлар барқарорлигини таъминлаш учун тезкор чора-тадбирлар амалга оширилишини назарда тутувчи бажарилиши мажбурий бўлган тақдимнома берилади.
Рақобат қонунчилиги талабларининг бузилиши ҳолатлари аниқланган ҳолларда, истеъмол бозорларида нархлар барқарорлигини таъминлаш учун тезкор чора-тадбирлар амалга оширилиши зарур бўлган ҳолатларда бажарилиши мажбурий бўлган тақдимнома берилиши мумкин.
Қонун бузилиши ҳолатлари аниқланган кундан бошлаб бир ой муддатда
Ваколатли органнинг ваколатига кирмайдиган ҳолатлар аниқланганда, ушбу ҳолат юзасидан тўпланган ҳужжатлар кўриб чиқиш ва белгиланган тартибда таъсир чораларини кўриш учун тегишли вазирликлар ва идораларга юборилади.
Таҳлил якуни бўйича
Хўжалик юритувчи субъектлар, давлат органлари ва маҳаллий ижро этувчи ҳокимият органлари
Монополияга қарши курашиш қўмитаси ва унинг ҳудудий бошқармалари ҳамда Қўмита ҳузуридаги Истеъмолчилар ҳуқуқларини ҳимоя қилиш агентлигининг тақдимнома ва кўрсатмаси ижросини таъминлайди.
Тақдимнома ва кўрсатмада белгиланган муддатда
Вазирлар Маҳкамасининг 2022 йил 19 декабрдаги 716-сон қарорига 2-ИЛОВА
Инсон саломатлиги, юридик ва жисмоний шахсларнинг мол-мулки учун хавфлилиги ва сифатсизлиги аниқланган товарларни ишлаб чиқариш, республика ҳудудига импорт қилиш, реализация қилишни тўхтатиш, муомаладан чиқариш ва истеъмолчилардан мажбурий равишда қайтариб олиш тўғрисида ишлаб чиқарувчи ва сотувчиларга кўрсатмалар бериш тартиби ҳақида
НИЗОМ
1-боб. Умумий қоидалар
1. Ушбу Низом Монополияга қарши курашиш қўмитаси ҳузуридаги Истеъмолчилар ҳуқуқларини ҳимоя қилиш агентлиги томонидан (кейинги ўринларда — Агентлик) товар (иш, хизмат)ларнинг:
назорат хариди доирасида экспертиза қилиш ёки аккредитациядан ўтган синов лабораторияларида тестдан ўтказиш натижасида техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатларга номувофиқлиги аниқланган;
истеъмол қилиниши, фойдаланилиши натижасида истеъмолчиларнинг соғлиги, мол-мулкига зарар етказилганлиги аниқланган ёки зарар етказиш хавфи тугилган ҳолларда уларни республика ҳудудига импорт қилиш, реализация қилинишини тўхтатиш, муомаладан чиқариш ва истеъмолчилардан мажбурий равишда қайтариб олиш бўйича ишлаб чиқарувчиларга ва сотувчиларга кўрсатма бериш тартибини белгилайди.
2. Мазкур Низомда қуйидаги асосий тушунчалар қўлланилади:
товар эгаси (ишлаб чиқарувчи, сотувчи ва импорт қилувчи) — республика ҳудудида товарни муомалага киритган ва ушбу товарга нисбатан тасарруф этиш ёки эгалик қилиш ҳуқуқига эга юридик ва жисмоний шахс;
товарларни реализация қилишни тўхтатиш — хавфлилиги ва сифатсизлиги аниқланган товарларни уларнинг эгаси томонидан мустақил равишда ёки Агентликнинг талабига биноан улгуржи ёки чакана сотишни тўхтатиш;
товарларни истеъмолчилардан мажбурий равишда қайтариб олиш — хавфлилиги ва сифатсизлиги аниқланган товарларни йўқ қилиш (утилизация), шунингдек, ушбу товарлар оқибатида истеъмолчиларга салбий таъсирни истисно қилиши лозим бўлган ҳаракатлар;
хавфли ва сифатсиз товарлар — техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатлар ва бошқа норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар талабларига номувофиқ деб топилган товарлар;
сақлаш қоидалари — сақлаш шароитларига нисбатан норматив-ҳуқуқий ҳужжатларда, шунингдек, техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатларда мажбурий талаблар белгиланган товарни сақлаш шартлари;
зарар етказиш — истеъмол қилиш, фойдаланиш натижасида истеъмолчиларнинг соғлиғи ёки мол-мулкига зарар етказиш ёки зарар етказиш хавфи.
3. Инсон саломатлиги, юридик ва жисмоний шахсларнинг мол-мулки учун хавфлилиги ва сифатсизлиги аниқланган товарларни ишлаб чиқариш, республика ҳудудига импорт қилиш, реализация қилишни тўхтатиш, муомаладан чиқариш ва истеъмолчилардан мажбурий равишда қайтариб олиш тўғрисида ишлаб чиқарувчи ва сотувчиларга кўрсатмалар ушбу Низомга иловада келтирилган схемага мувофиқ берилади.
2-боб. Товарларнинг хавфлилиги ва сифатсизлигини аниқлаш
4. Товарларнинг хавфлилиги ва сифатсизлиги:
Агентлик томонидан назорат хариди тадбирларини ўтказиш;
оммавий ахборот воситаларидан тушган, ижтимоий тармоқлардаги маълумотлар ҳамда белгиланган тартибда ахборот-коммуникация технологиялари воситасида жамоатчилик фикрини ўрганиш натижалари;
жисмоний ва юридик шахслар, шу жумладан, давлат органлари ва ташкилотлардан тушадиган ахборотлар ва мурожаатлар асосида аниқланади.
5. Товарларни хавфли ёки сифатсиз деб топиш қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ товарлар (ишлар, хизматлар) хавфсиз бўлишини ва уларнинг сифатини назорат қилувчи давлат органлари томонидан, шунингдек, товарларнинг техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатларга номувофиқлиги ёки нуқсони яққол кўриниб турганлиги аён бўлган ҳолатларда Агентлик ва/ёки унинг ҳудудий органлари томонидан амалга оширилади.
6. Товарларни хавфли ёки сифатсиз деб топиш ҳақида Агентлик ёки унинг ҳудудий органлари ходими томонидан далолатнома расмийлаштирилади.
3-боб. Товарларни ишлаб чиқариш, республика ҳудудига импорт қилиш, реализация қилишни тўхтатиш, муомаладан чиқариш ва истеъмолчилардан мажбурий равишда қайтариб олиш тартиби
7. Товарнинг хавфлилиги ёки сифатсизлиги аниқланган тақдирда, Агентлик ва/ёки унинг ҳудудий органлари томонидан товар эгасига ушбу товарни ишлаб чиқариш, республика ҳудудига импорт қилиш, реализация қилишни тўхтатиш, муомаладан чиқариш ва истеъмолчилардан мажбурий равишда қайтариб олиш тўғрисида бажарилиши мажбурий бўлган кўрсатма берилади.
Бунда кўрсатма бериш ва унинг ижросини назорат қилиш, ҳуқуқбузарга нисбатан иш қўзғатмаган ҳолда амалга оширилади ва Вазирлар Маҳкамасининг 2005 йил 12 октябрдаги 225-сон қарори билан тасдиқланган Рақобат, табиий монополиялар, истеъмолчиларнинг ҳуқуқларини ҳимоя қилиш ва реклама тўғрисидаги қонун ҳужжатларини бузганлик учун иш қўзғатиш ва уларни кўриб чиқиш тартиби тўғрисидаги низом талаблари қўлланилмайди.
Агентлик ва (ёки) унинг ҳудудий органлари томонидан истеъмолчилар ҳуқуқларини ҳимоя қилиш соҳасидаги мувофиқлаштирувчи орган сифатида товарлар (ишлар, хизматлар) хавфсиз бўлишини ва уларнинг сифатини назорат қилувчи давлат бошқаруви органларига хавфлилиги ва сифатсизлиги аниқланган товарларни ишлаб чиқариш, республика ҳудудига импорт қилиш, реализация қилишни тўхтатиш, муомаладан чиқариш ва истеъмолчилардан мажбурий равишда қайтариб олиш тўғрисида бажарилиши мажбурий бўлган кўрсатма берилиши мумкин.
8. Кўрсатмада қуйидаги маълумотлар акс эттирилиши шарт:
кўрсатма берилаётган ташкилот номи;
товар номи ва ўзига хос хусусиятлари;
кўрсатмани бажариш муддати;
кўрсатмани тузиш учун асос бўлган далолатномага ҳавола.
9. Кўрсатма ҳуқуқбузарликка йўл қўйган товар эгасига шахсан етказилади ёки почта орқали юборилганда қабул қилган кунда олган ҳисобланади.
10. Хавфлилиги ёки сифатсизлиги аниқланган товар эгаси кўрсатмани олган кундан бошлаб:
ўша куннинг ўзида кўрсатмада келтирилган товарни республика ҳудудига импорт қилиш, ишлаб чиқариш ва реализация қилишни тўхтатиш чораларини кўради;
уч кун муддатда кўрсатмада келтирилган товарни истеъмол қилишни зудлик билан тўхтатиш, унинг келтириб чиқариши мумкин бўлган оқибатлари ва эътирозлар мавжуд бўлганда, мурожаат қилиш учун уларни қабул қилиш жойи, вақти ва тартиби ҳақида истеъмолчилар эътиборига оммавий ахборот воситалари орқали хабар жойлаштиради;
бир ой муддатда кўрсатмада келтирилган товарни муомаладан чиқариш ва истеъмолчилардан мажбурий равишда қайтариб олишни таъминлайди ҳамда кўрсатмани ижро қилиш натижалари ҳақида асословчи ҳужжатларни илова қилган ҳолда кўрсатма берган органга ёзма равишда ахборот киритади.
11. Кўрсатмани қабул қилувчи асосли сабабларни келтирган ҳолда уни бажариш муддатини бир ойга узайтириш ҳақида илтимоснома киритиши мумкин, бироқ бу илтимоснома товарнинг истеъмол муомаласида туришига рухсат бермайди.
12. Хавфлилиги ва сифатсизлиги аниқланган товарлар уларнинг эгаси ҳисобидан белгиланган тартибда ваколатли давлат органлари ҳамда жамоатчилик назорати вакиллари иштирокида йўқ қилинади.
реализация қилинган товарларнинг улгуржи ва чакана савдо объектларидан қайтариб олинган санаси, объект номи, ҳажми, суммаси;
истеъмолчилардан товар тўғридан-тўғри қайтариб олинган сана, ҳажми, суммаси, шунингдек, улар билан қайта ҳисоб-китоб қилинганлигини тасдиқловчи ҳужжатлар нусхалари;
истеъмолчиларни аниқлаш имкони бўлмаган товарлар ҳажми ва суммаси.
4-боб. Якунловчи қоидалар
14. Кўрсатмани бажармаслик, лозим даражада бажармаслик ёки унинг бажарилганлиги ҳақида ёлғон маълумотларни тақдим этганлик белгиланган тартибда жавобгарликка тортиш учун асос бўлади.
15. Хавфлилиги ва сифатсизлиги аниқланган товарларни ишлаб чиқариш, республика ҳудудига импорт қилиш, реализация қилишни тўхтатиш, муомаладан чиқариш натижалари, ушбу ишларни амалга ошириш давомида тўпланган фото ва видеоматериаллар Агентлик расмий веб-сайтида ҳамда оммавий ахборот воситаларида жойлаштирилиши мумкин.
16. Хавфлилиги ва сифатсизлиги аниқланган товарларни ишлаб чиқариш, республика ҳудудига импорт қилиш, реализация қилишни тўхтатиш, муомаладан чиқариш бўйича тўпланган ҳужжатлар Агентлик ва/ёки унинг ҳудудий органларида беш йил сақланади.
17. Агентлик хавфлилиги ва сифатсизлиги аниқланган товарлар ҳамда товар эгаларининг электрон рўйхатини юритади ҳамда ўзининг расмий веб-сайтида жойлаштиради.
18. Давлат бошқаруви ва маҳаллий ижро этувчи ҳокимият органлари ушбу Низомга мувофиқ Агентликка юкланган вазифаларни бажаришда, жумладан, барча зарур ҳужжатларни олиш ва тегишли хатти-ҳаракатларни амалга оширишда ўз ваколатлари доирасида амалий ёрдам кўрсатади.
(18-банд Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2025 йил 15 декабрдаги 791-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 16.12.2025 й., 09/25/791/1167-сон)
Инсон саломатлиги, юридик ва жисмоний шахсларнинг мол-мулки учун хавфлилиги ва сифатсизлиги аниқланган товарларни ишлаб чиқариш, республика ҳудудига импорт қилиш, реализация қилишни тўхтатиш, муомаладан чиқариш ва истеъмолчилардан мажбурий равишда қайтариб олиш тўғрисида ишлаб чиқарувчи ва сотувчиларга кўрсатмалар бериш тартиби ҳақидаги низомга ИЛОВА
Инсон саломатлиги, юридик ва жисмоний шахсларнинг мол-мулки учун хавфлилиги ва сифатсизлиги аниқланган товарларни ишлаб чиқариш, республика ҳудудига импорт қилиш, реализация қилишни тўхтатиш, муомаладан чиқариш ва истеъмолчилардан мажбурий равишда қайтариб олиш тўғрисида ишлаб чиқарувчи ва сотувчиларга кўрсатмалар бериш
СХЕМАСИ
Босқичлар
Субъектлар
Тадбирлар
Муддатлар
1-босқич
Истеъмолчилар ҳуқуқларини ҳимоя қилиш агентлиги ва унинг ҳудудий органлари
Товарлар (ишлар, хизматлар) хавфлилиги ва сифатсизлиги ҳақидаги ахборот асосларини аниқлаш (шакллантириш).
Мурожаатларни кўриб чиқиш бўйича қонунчиликда белгиланган муддатда
2-босқич
Назорат қилувчи давлат органлари, Истеъмолчилар ҳуқуқларини ҳимоя қилиш агентлиги ва унинг ҳудудий органлари
1. Товарлар (ишлар, хизматлар)ни хавфли ёки сифатсиз деб топиш. Бунда:
қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ товарлар (ишлар, хизматлар) хавфсиз бўлишини ва уларнинг сифатини назорат қилувчи давлат органлари томонидан;
товарларнинг номувофиқлиги ёки нуқсони кўриниб турганлиги аён бўлган ҳолатларда Истеъмолчилар ҳуқуқларини ҳимоя қилиш агентлиги ва унинг ҳудудий органлари томонидан амалга оширилади.
Товарлар турига қараб техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатларда белгиланган муддатда
2. Товарларни хавфли ёки сифатсиз деб топиш ҳақида далолатнома расмийлаштиради.
1 кун муддатда
3-босқич
Истеъмолчилар ҳуқуқларини ҳимоя қилиш агентлиги ва унинг ҳудудий органлари, ваколатли органлар
Товарнинг хавфлилиги ёки сифатсизлиги аниқланган тақдирда, унинг эгасига ушбу товарни ишлаб чиқариш, республика ҳудудига импорт қилиш реализация қилишни тўхтатиш, муомаладан чиқариш ва истеъмолчилардан мажбурий равишда қайтариб олиш тўғрисида бажарилиши мажбурий бўлган кўрсатма беради.
2 кун муддатда
4-босқич
Товар эгаси
Хавфлилиги ёки сифатсизлиги аниқланган товар эгаси кўрсатмани олган кундан бошлаб ўша куннинг ўзида кўрсатмада келтирилган товарни республика ҳудудига импорт қилиш, ишлаб чиқариш ва реализация қилишни тўхтатиш чораларини кўради.
Кўрсатмани олган кунда
5-босқич
Товар эгаси
Кўрсатмада келтирилган товарни истеъмол қилишни зудлик билан тўхтатиш, унинг келтириб чиқариши мумкин бўлган оқибатлари ва эътирозлар мавжуд бўлганда мурожаат қилиш учун уларни қабул қилиш жойи, вақти ва тартиби ҳақида истеъмолчилар эътиборига оммавий ахборот воситалари орқали хабар жойлаштиради.
Кўрсатмани олгандан сўнг 3 кун муддатда
6-босқич
Товар эгаси
1. Кўрсатмада келтирилган товарни муомаладан чиқариш ва истеъмолчилардан мажбурий равишда қайтариб олишни таъминлайди.
2. Кўрсатмани ижро қилиш натижалари ҳақида асословчи ҳужжатларни илова қилган ҳолда кўрсатма берган органга ёзма равишда ахборот киритади.
Кўрсатмани олгандан сўнг 1 ой муддатда
7-босқич
Товар эгаси, ваколатли давлат органлари, жамоатчилик назорати вакиллари
Хавфлилиги ва сифатсизлиги аниқланган товарлар уларнинг эгаси ҳисобидан белгиланган тартибда ваколатли давлат органлари ҳамда жамоатчилик назорати вакиллари иштирокида йўқ қилинади.
Товарлар турига қараб техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатларда белгиланган муддатда
8-босқич
Истеъмолчилар ҳуқуқларини ҳимоя қилиш агентлиги
Хавфлилиги ва сифатсизлиги аниқланган товарлар ҳамда товар эгаларининг электрон рўйхатини юритади ҳамда ўзининг расмий веб-сайтида жойлаштиради.
Аниқланган куннинг ўзида
Вазирлар Маҳкамасининг 2022 йил 19 декабрдаги 716-сон қарорига 3-ИЛОВА
Ўзбекистон Республикаси Ҳукуматининг айрим қарорларига киритилаётган
ЎЗГАРТИРИШ ВА ҚЎШИМЧАЛАР
1. Вазирлар Маҳкамасининг 2019 йил 15 майдаги 402-сон қарори билан тасдиқланган Ўзбекистон Республикаси Монополияга қарши курашиш қўмитаси тўғрисидаги низомда:
қуйидаги мазмундаги ўн олтинчи — йигирма учинчи хатбошилар билан тўлдирилсин:
«асосий озиқ-овқат маҳсулотлари нархларининг кескин тебраниши даврида:
устун мавқени суиистеъмол қилиш, келишиб қилинган ҳаракатлар ва тил бириктиришлар, шунингдек, биржа савдоларига мажбурий қўйилиши керак бўлган монопол ва юқори ликвидли маҳсулотларни тўлиқ ҳажмда чиқармаслик ва таклифни қисқартирганлик, манипуляциялар, товар ёки молия бозорининг барқарор фаолият кўрсатишига тўсқинлик қилиш аломатлари аниқланганда, охирги календарь йилдаги товарлар (хизматлар)ни сотишдан тушган тушумдан қатъи назар, хўжалик юритувчи субъектлар, давлат бошқаруви органлари, маҳаллий ижро этувчи ҳокимият органлари ва юридик шахслар бирлашмаларига ижро этилиши мажбурий бўлган тақдимнома киритиш;
нархларнинг асоссиз ўсиши, келишиб қилинадиган ҳаракатлар ва тил бириктириш ҳолатларини аниқлаш учун Тадбиркорлик субъектларининг ҳуқуқлари ва қонуний манфаатларини ҳимоя қилиш бўйича вакилни хабардор этган ҳолда, ташкилий-ҳуқуқий шаклидан қатъи назар, хўжалик юритувчи субъектларнинг биноларига бевосита кириш ҳамда омбордаги мавжуд захираларни хатловдан ўтказиш;
мазкур банднинг ўн саккизинчи хатбошисида назарда тутилган тартибда ўтказилган хатловда аниқланган озиқ-овқат маҳсулотларининг ортиқча ҳажмини савдога чиқариш, асоссиз оширилган нархларни пасайтириш юзасидан бажарилиши мажбурий бўлган тақдимнома ва кўрсатмалар киритиш;
истеъмол товарлари савдосига ихтисослашган савдо комплекслари, тармоқлари ва бозорларда:
асосий озиқ-овқат маҳсулотлари нархларини манипуляция қилиш, асоссиз ва сунъий ошириш, уларга бўлган танқислик ва ажиотаж талабни юзага келтиришга қаратилган ҳаракатларни;
асосий озиқ-овқат маҳсулотларига нарх-навони шакллантиришнинг белгиланган механизмларига риоя этилишини;
бозорлар ва савдо тармоқларига кириш бўйича сунъий тўсиқлар ва чекловларни аниқлаш (ўрганиш) ва уларни бартараф этиш бўйича бажарилиши мажбурий бўлган кўрсатмалар киритиш»;
қуйидаги мазмундаги ўн иккинчи — ўн тўққизинчи хатбошилар билан тўлдирилсин:
«асосий озиқ-овқат маҳсулотлари нархларининг кескин тебраниши даврида:
устун мавқени суиистеъмол қилиш, келишиб қилинган ҳаракатлар ва тил бириктиришлар, шунингдек, биржа савдоларига мажбурий қўйилиши керак бўлган монопол ва юқори ликвидли маҳсулотларни тўлиқ ҳажмда чиқармаслик ва таклифни қисқартирганлик, манипуляциялар, товар ёки молия бозорининг барқарор фаолият кўрсатишига тўсқинлик қилиш аломатлари аниқланганда, охирги календарь йилдаги товарлар (хизматлар)ни сотишдан тушган тушумидан қатъи назар, хўжалик юритувчи субъектлар, давлат бошқаруви органлари, маҳаллий ижро этувчи ҳокимият органлар ва юридик шахслар бирлашмаларига ижро этилиши мажбурий бўлган тақдимнома киритиш;
нархларнинг асоссиз ўсиши, келишиб қилинадиган ҳаракатлар ва тил бириктириш ҳолатларини аниқлаш учун Тадбиркорлик субъектларининг ҳуқуқлари ва қонуний манфаатларини ҳимоя қилиш бўйича вакилни хабардор этган ҳолда ташкилий-ҳуқуқий шаклидан қатъи назар, хўжалик юритувчи субъектларнинг биноларига бевосита кириш ҳамда омбордаги мавжуд захираларни хатловдан ўтказиш;
мазкур кичик банднинг учинчи хатбошисида назарда тутилган тартибда ўтказилган хатловда аниқланган озиқ-овқат маҳсулотларининг ортиқча ҳажмини савдога чиқариш, асоссиз оширилган нархларни пасайтириш юзасидан бажарилиши мажбурий бўлган тақдимнома ва кўрсатмалар киритиш;
истеъмол товарлари савдосига ихтисослашган савдо комплекслари, тармоқлари ва бозорларда:
асосий озиқ-овқат маҳсулотлари нархларини манипуляция қилиш, асоссиз ва сунъий ошириш, уларга бўлган танқислик ва ажиотаж талабни юзага келтиришга қаратилган ҳаракатларни;
асосий озиқ-овқат маҳсулотларига нарх-навони шакллантиришнинг белгиланган механизмларига риоя этилишини;
бозорлар ва савдо тармоқларига кириш бўйича сунъий тўсиқлар ва чекловларни аниқлаш (ўрганиш) ва уларни бартараф этиш бўйича бажарилиши мажбурий бўлган кўрсатмалар киритиш»;
қуйидаги мазмундаги саккизинчи — ўн олтинчи хатбошилар билан тўлдирилсин:
«асосий озиқ-овқат маҳсулотлари нархларининг кескин тебраниши даврида:
устун мавқени суиистеъмол қилиш, келишиб қилинган ҳаракатлар ва тил бириктиришлар, шунингдек, биржа савдоларига мажбурий қўйилиши керак бўлган монопол ва юқори ликвидли маҳсулотларни тўлиқ ҳажмда чиқармаслик ва таклифни қисқартирганлик, манипуляциялар, товар ёки молия бозорининг барқарор фаолият кўрсатишига тўсқинлик қилиш аломатлари аниқланганда, охирги календарь йилдаги товарлар (хизматлар)ни сотишдан тушган тушумидан қатъи назар, хўжалик юритувчи субъектлар, давлат бошқаруви органлари, маҳаллий ижро этувчи ҳокимият органлари ва юридик шахслар бирлашмаларига ижро этилиши мажбурий бўлган тақдимнома киритиш;
нархларнинг асоссиз ўсиши, келишиб қилинадиган ҳаракатлар ва тил бириктириш ҳолатларини аниқлаш учун Тадбиркорлик субъектларининг ҳуқуқлари ва қонуний манфаатларини ҳимоя қилиш бўйича вакилни хабардор этган ҳолда ташкилий-ҳуқуқий шаклидан қатъи назар, хўжалик юритувчи субъектларнинг биноларига бевосита кириш ҳамда омбордаги мавжуд захираларни хатловдан ўтказиш;
мазкур кичик банднинг учинчи хатбошисида назарда тутилган тартибда ўтказилган хатловда аниқланган озиқ-овқат маҳсулотларининг ортиқча ҳажмини савдога чиқариш, асоссиз оширилган нархларни пасайтириш юзасидан бажарилиши мажбурий бўлган тақдимнома ва кўрсатмалар киритиш;
истеъмол товарлари савдосига ихтисослашган савдо комплекслари, тармоқлари ва бозорларда:
асосий озиқ-овқат маҳсулотлари нархларини манипуляция қилиш, асоссиз ва сунъий ошириш, уларга бўлган танқислик ва ажиотаж талабни юзага келтиришга қаратилган ҳаракатларни;
асосий озиқ-овқат маҳсулотларига нарх-навони шакллантиришнинг белгиланган механизмларига риоя этилишини;
бозорлар ва савдо тармоқларига кириш бўйича сунъий тўсиқлар ва чекловларни аниқлаш (ўрганиш) ва уларни бартараф этиш бўйича бажарилиши мажбурий бўлган кўрсатмалар киритиш»;
қуйидаги мазмундаги ўн тўққизинчи хатбоши билан тўлдирилсин:
«инсон саломатлиги, юридик ва жисмоний шахсларнинг мол-мулки учун хавфлилиги ва сифатсизлиги аниқланган товарларни ишлаб чиқариш, республика ҳудудига импорт қилиш, реализация қилишни тўхтатиш, муомаладан чиқариш ва истеъмолчилардан мажбурий равишда қайтариб олиш тўғрисида ишлаб чиқарувчи ва сотувчиларга кўрсатмалар киритиш»;
ўнинчи хатбоши тегишлича йигирманчи хатбоши деб ҳисоблансин.
2. Вазирлар Маҳкамасининг 2019 йил 19 декабрдаги 1015-сон қарори билан тасдиқланган Ўзбекистон Республикаси Монополияга қарши курашиш қўмитаси ҳузуридаги Истеъмолчилар ҳуқуқларини ҳимоя қилиш агентлиги тўғрисидаги низомда:
«ташқи реклама ва ахборот объектларини (конструкцияларини) ўрнатиш чизмаси ва унга киритиладиган ўзгартиришларни олдиндан келишиб беради»;
қуйидаги мазмундаги ўн олтинчи хатбоши билан тўлдирилсин:
«реклама жойининг паспорти мавжуд бўлмаган ер участкаларига, биноларга ҳамда иншоотларга ўрнатилган ташқи реклама ва ахборот объектларини (конструкцияларини) демонтаж қилиш тўғрисида қарор қабул қилади»;
б) 12-банд қуйидаги мазмундаги «101» кичик банд билан тўлдирилсин:
«101) инсон саломатлиги, юридик ва жисмоний шахсларнинг мол-мулки учун хавфлилиги ва сифатсизлиги аниқланган товарларни ишлаб чиқариш, республика ҳудудига импорт қилиш, реализация қилишни тўхтатиш, муомаладан чиқариш ва истеъмолчилардан мажбурий равишда қайтариб олиш тўғрисида ишлаб чиқарувчи ва сотувчиларга кўрсатмалар киритиш».
3. Вазирлар Маҳкамасининг 2022 йил 22 февралдаги 86-сон қарори билан тасдиқланган Махсус электрон тизим орқали рухсат этиш хусусиятига эга айрим ҳужжатларни бериш тартиб-таомиллари тўғрисидаги ягона низомда:
6-позициядаги «битим тарафларининг охирги календарь йилда товарларни реализация қилишдан олинган тушумининг (тушум мавжуд бўлмаган тақдирда — активлар баланс қийматининг) 0,05 фоизи, лекин базавий ҳисоблаш миқдорининг етти бараваридан кам бўлмаган ва минг бараваридан кўп бўлмаган миқдорда» сўзлари «базавий ҳисоблаш миқдорининг 1 баравари» сўзлари билан алмаштирилсин;
7-позициядаги «Йиғим ундирилмайди» сўзлари «битим тарафларининг охирги календарь йилда товарларни реализация қилишдан олинган тушумининг (тушум мавжуд бўлмаган тақдирда — активлар баланс қийматининг) 0,05 фоизи, лекин базавий ҳисоблаш миқдорининг етти бараваридан кам бўлмаган ва минг бараваридан кўп бўлмаган миқдорда. Бунда йиғим миқдорини аниқлаш тартиби Ўзбекистон Республикаси Монополияга қарши курашиш қўмитаси томонидан белгиланади» сўзлари билан алмаштирилсин;
6-позициядаги «битим тарафларининг охирги календарь йилда товарларни реализация қилишдан олинган тушумининг (тушум мавжуд бўлмаган тақдирда — активлар баланс қийматининг) 0,05 фоизи, лекин базавий ҳисоблаш миқдорининг етти бараваридан кам бўлмаган ва минг бараваридан кўп бўлмаган миқдорда» сўзлари «базавий ҳисоблаш миқдорининг 1 баравари» сўзлари билан алмаштирилсин;
7-позициядаги «Йиғим ундирилмайди» сўзлари «битим тарафларининг охирги календарь йилда товарларни реализация қилишдан олинган тушумининг (тушум мавжуд бўлмаган тақдирда — активлар баланс қийматининг) 0,05 фоизи, лекин базавий ҳисоблаш миқдорининг етти бараваридан кам бўлмаган ва минг бараваридан кўп бўлмаган миқдорда. Бунда йиғим миқдорини аниқлаш тартиби Ўзбекистон Республикаси Монополияга қарши курашиш қўмитаси томонидан белгиланади» сўзлари билан алмаштирилсин.
