Ўзбекистон Республикаси Президентининг
Қарори
Корпоратив муносабатларнинг ҳуқуқий асосларини янада такомиллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида
Тижорат ташкилотлари фаолиятининг ташкилий-ҳуқуқий асосларини янада такомиллаштириш, юридик шахслар ташкилий-ҳуқуқий шаклларининг ўз аҳамиятини йўқотган айрим турларини тугатиш ҳамда замонавий корпоратив бошқарув усулларини жорий этиш мақсадида:
1. 2022 йил 1 декабрдан бошлаб тижорат ташкилотлари фаолиятига оид қуйидаги талаблар бекор қилинсин:
а) қуйидаги ташкилотларга нисбатан ички аудит хизматларини ташкил этиш:
масъулияти чекланган жамиятлар, бундан активларининг баланс қиймати базавий ҳисоблаш миқдорининг юз минг баробаридан кўп бўлган, давлат улуши 50 фоиз ва ундан ортиқ бўлган масъулияти чекланган жамият, шунингдек, кредит ташкилоти мустасно;
активларининг баланс қиймати базавий ҳисоблаш миқдорининг юз минг баробаридан кам бўлган, давлат улуши 50 фоиз ва ундан ортиқ бўлган акциядорлик жамиятлари ва давлат унитар корхоналари;
б) масъулияти чекланган жамиятнинг таъсис шартномасини давлат рўйхатидан ўтказиш;
в) масъулияти чекланган жамиятнинг юридик шахс ҳисобланган иштирокчилари вакилларига умумий йиғилишда иштирок этиш учун бериладиган ишончномани нотариал тартибда тасдиқлаш;
г) масъулияти чекланган жамиятда захира жамғармаси ташкил этилганда, унинг миқдорини устав фондининг (устав капиталининг) камида 15 фоизи этиб белгилаш.
2. Белгилансинки, 2023 йил 1 мартдан бошлаб унитар корхона ёки қўшимча масъулиятли жамият ташкилий-ҳуқуқий шаклида юридик шахс ташкил этишга йўл қўйилмайди.
Адлия вазирлиги тегишли вазирлик ва идоралар билан биргаликда 2023 йил 1 мартга қадар амалда фаолият юритиб келаётган унитар корхона ёки қўшимча масъулиятли жамият ташкилий-ҳуқуқий шаклидаги юридик шахсларнинг ташкилий-ҳуқуқий шаклини ўзгартириш жараёнларини 2025 йил 1 январга қадар якунлашни назарда тутувчи ташкилий чора-тадбирлар режасини тасдиқласин.
3. Адлия вазирлиги, Молия вазирлиги ва Давлат активларини бошқариш агентлигининг қимматли қоғозлар эмитентлари томонидан ахборот ва ҳисоботларни ошкор этиш талабини такомиллаштириш тўғрисидаги таклифига розилик берилсин.
Белгилансинки 2023 йил 1 октябрдан бошлаб:
қимматли қоғозлар фонд биржасининг листингига киритилган хўжалик жамиятлари қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ ошкор этиладиган ахборот ва ҳисоботлар билан бир қаторда пул маблағларининг ҳаракати ҳамда акциялар чиқаришнинг бир қисми бекор қилинганлиги тўғрисидаги маълумотларни ошкор этади;
LexUZ шарҳиҚаранг: Ўзбекистон Республикасининг «Қимматли қоғозлар бозори тўғрисида»ги Қонуни
Олдинги таҳрирга қаранг.
қимматли қоғозлар фонд биржасининг листингига киритилмаган хўжалик жамиятлари рўйхати қимматли қоғозлар бозорини тартибга солиш бўйича ваколатли давлат органи томонидан белгиланадиган муҳим фактларни мажбурий тартибда ошкор этмайди, бундан тижорат банклари, суғурта ташкилотлари ва устав фондида (устав капиталида) давлат улуши 50 фоиз ва ундан юқори бўлган акциядорлик жамиятлари, шунингдек, устав фондида (устав капиталида) ушбу акциядорлик жамиятларининг улуши миқдори 50 фоиз ва ундан юқори бўлган акциядорлик жамиятлари мустасно.
(3-банднинг тўртинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2024 йил 19 апрелдаги ПФ-67-сонли Фармони таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 27.04.2024 й., 06/24/67/0307-сон)
4. Хўжалик жамиятларининг иштирокчиси (акциядори) ва кредиторлари ҳуқуқларини ҳимоя қилиш мақсадида шундай тартиб ўрнатилсинки, унга мувофиқ 2023 йил 1 апрелдан бошлаб:
масъулияти чекланган жамият устав фондига (устав капиталига) қўшиладиган, қиймати базавий ҳисоблаш миқдорининг ўн минг бараваридан кўп бўлган пулсиз ҳиссалар баҳоловчи ташкилот томонидан баҳоланади ва баҳоланган қийматдан юқори бўлиши мумкин эмас;
юридик шахслар қўшиб юбориш, қўшиб олиш ва ташкилий-ҳуқуқий шаклини ўзгартириш орқали қайта ташкил этилганда, корхоналарнинг ҳуқуқ ва мажбуриятлари, топшириш ҳужжатида кўрсатилган ёки кўрсатилмаганлигидан қатъи назар, қайта ташкил этилган юридик шахсга ўтган ҳисобланади;
хўжалик жамиятлари кузатув кенгашининг акция, корпоратив облигация ва бошқа қимматли қоғозларни чиқариш бўйича қарорлари қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ муҳим факт сифатида ошкор қилинади.
LexUZ шарҳиҚаранг: Ўзбекистон Республикасининг «Қимматли қоғозлар бозори тўғрисида»ги Қонуни.
5. Шундай тартиб ўрнатилсинки, унга мувофиқ 2023 йил 1 мартдан бошлаб қимматли қоғозлар бозорини тартибга солиш бўйича ваколатли давлат органи оммавий ахборот воситалари ва (ёки) ўзининг расмий веб-сайти орқали қуйидаги фактлар тўғрисидаги ахборотни улар юз берган санадан икки иш куни ичида эълон қилади:
қимматли қоғозлар чиқарилишини давлат рўйхатидан ўтказиш, уни тўхтатиб туриш, амалга ошмаган ёки ҳақиқий эмас деб топиш;
қимматли қоғозлар бозорида профессионал фаолиятни амалга ошириш учун лицензия бериш, унинг амал қилишини тўхтатиб туриш ёки тугатиш, лицензияни бекор қилиш;
қимматли қоғозлар бозорида қимматли қоғозлар билан операцияларни амалга ошириш, хизматларни кўрсатиш ва (ёки) ишларни бажариш ҳуқуқини берувчи малака сертификатини бериш.
6. Белгилансинки:
а) 2023 йил 1 июлдан бошлаб хўжалик жамиятининг филиаллари, ваколатхоналари ташкил этилганлиги ва унинг устав фонди (устав капитали) шакллантирилганлиги ҳамда тўловга қобилиятсизлиги юзасидан иш қўзғатилганлиги тўғрисидаги маълумотлар Ягона интерактив давлат хизматлари порталида эълон қилинади.
Бунда, мазкур маълумотлар масъул вазирлик ва идоралар томонидан «Электрон ҳукумат» тизимининг идоралараро интеграциялашув платформасига киритиб борилади;
б) фонд биржасида қимматли қоғозлар билан савдоларни амалга ошириш қоидаларига киритиладиган биржа аъзоларига ва листинг компанияларига таъсир қилувчи муҳим ўзгартириш ва қўшимчалар улар тасдиқланишидан камида ўн беш кун олдин фонд биржаси сайтида муҳокамага қўйилади;
в) 2023 йил 1 январдан бошлаб устав фондида (устав капиталида) давлат улуши 50 фоиз ва ундан юқори бўлган хўжалик жамиятларининг кузатув кенгаши мажлиси ва иштирокчилари (акциядорлари) умумий йиғилиши баёнлари улар расмийлаштирилгандан сўнг ўн кун муддатда Давлат активларини бошқариш агентлигининг «Давлат мулки» ахборот тизимида жойлаштирилади.
Олдинги таҳрирга қаранг.
7. Олий суд Адлия вазирлиги ва Истиқболли лойиҳалар миллий агентлиги билан биргаликда:
(7-банднинг биринчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2023 йил 2 сентябрдаги ПҚ-291-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 04.09.2023 й., 07/23/291/0667-сон)
корпоратив низоларни кўриш натижалари бўйича суд қарорларини эгасизлантирган ҳолда Олий суднинг расмий веб-сайти, Ўзбекистон Республикаси қонунчилик маълумотлари миллий базаси ва ижтимоий тармоқларда ҳар ойда жойлаштириб борсин;
корпоратив муносабатлардан келиб чиқадиган низолар ҳамда уларни ҳал этиш амалиёти бўйича судьялар ва хўжалик жамиятлари вакиллари иштирокида ҳар чоракда семинар ва давра суҳбатларини ташкил этсин.
8. Корпоратив муносабатларнинг ҳуқуқий асосларини янада такомиллаштириш бўйича «йўл харитаси» иловага мувофиқ тасдиқлансин.
9. Адлия вазирлиги Молия вазирлиги, Иқтисодий тараққиёт ва камбағалликни қисқартириш вазирлиги, Давлат активларини бошқариш агентлиги, Савдо-саноат палатаси билан биргаликда:
2023 йил 1 июлга қадар илғор хорижий тажриба асосида «Масъулияти чекланган жамиятлар тўғрисида»ги қонун лойиҳасини ишлаб чиқсин ва Вазирлар Маҳкамасига киритсин;
янгича корпоратив бошқарув механизмларини, шу жумладан корпоратив шартномалар ва консорциум шартномаларини амалиётга кенг жорий этиш юзасидан чора-тадбирларни амалга ошириб борсин;
манфаатдор вазирлик ва идоралар билан биргаликда уч ой муддатда қонунчилик ҳужжатларига ушбу қарордан келиб чиқадиган ўзгартириш ва қўшимчалар тўғрисида Вазирлар Маҳкамасига таклифлар киритсин.
10. Мазкур қарорнинг ижросини назорат қилиш Ўзбекистон Республикасининг Бош вазири А.Н. Арипов зиммасига юклансин.
Ўзбекистон Республикаси Президенти Ш. МИРЗИЁЕВ
Тошкент ш.,
2022 йил 8 ноябрь,
ПҚ-415-сон
Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2022 йил 8 ноябрдаги ПҚ-415-сон қарорига
ИЛОВА
ИЛОВА
Корпоратив муносабатларнинг ҳуқуқий асосларини янада такомиллаштириш бўйича
«ЙЎЛ ХАРИТАСИ»
Олдинги таҳрирга қаранг.
Т/р | Чора-тадбирлар номи | Амалга ошириш шакли | Ижро муддати | Масъул ижрочилар |
8. | Хўжалик жамиятларининг ижро органи, кузатув кенгаши ҳамда мажоритар акциядорларининг (иштирокчиларининг) фидуциар мажбуриятлари ва улар бўйича жавобгарлигини аниқлаштиришни назарда тутувчи норматив-ҳуқуқий ҳужжат ишлаб чиқиш ва Вазирлар Маҳкамасига киритиш. | Норматив-ҳуқуқий ҳужжат лойиҳаси | 2023 йил декабрь | Адлия вазирлиги, Молия вазирлиги, Давлат активларини бошқариш агентлиги |
12. | «Шерикчилик тўғрисида»ги қонун лойиҳасини ишлаб чиқиш, вазирлик ва идоралар билан келишиш ҳамда белгиланган тартибда Вазирлар Маҳкамасига киритиш. | Қонун лойиҳаси | 2025 йил декабрь | Молия вазирлиги, Инвестициялар ва ташқи савдо вазирлиги, Инновацион ривожланиш вазирлиги, манфаатдор вазирлик ва идоралар |
15. | Корпоратив низоларни кўриш натижалари бўйича суд қарорларини эгасизлантирган ҳолда Олий суднинг расмий веб-сайти, Ўзбекистон Республикаси қонунчилик маълумотлари миллий базаси ва ижтимоий тармоқларда ҳар ойда жойлаштириб бориш. | Чора-тадбирлар | Доимий равишда | Олий суд, Адлия вазирлиги, Молия вазирлиги |
Изоҳ: норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар лойиҳалари тегишли ҳуқуқий муносабатларни тартибга солиш предметидан келиб чиқиб, ижро муддатидан қатъи назар ягона ҳужжатга бирлаштирилиши мумкин.
(илова Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2025 йил 18 декабрдаги ПФ-254-сонли Фармони таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 22.12.2025 й., 06/25/254/1195-сон)
(Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 09.11.2022 й., 07/22/415/1000-сон; 04.09.2023 й., 07/23/291/0667-сон; 27.04.2024 й., 06/24/67/0307-сон; 28.11.2024 й., 06/24/200/0981-сон; 22.12.2025 й., 06/25/254/1195-сон)
