Ўзбекистон Республикаси Табиатни муҳофаза қилиш давлат қўмитаси
O'z DSt 11.2:2005
Чиқиндиларни экологик сертификатлаштириш қоидалари
Ушбу стандарт, амалдаги қонунчилик асосида, мажбурий экологик сертификатлаштирилиши керак бўлган, савдо-сотиқ қилинадиган, экспорт импорт қилинадиган, утиллаштириладиган, қайта ишланадиган, истеъмол хусусиятлари қайта тикланадиган, маҳсулот ишлаб чиқариш учун хом-ашё ва материал сифатида қўлланиладиган, шунингдек, транспорт ва истеъмол ўрамлари (идишлари), сиғимлар, идиш, контейнерлар (матнда кейинги ўринларда — чиқиндилар деб юритилади)ни экологик сертификатлаштиришда қўлланилади.
Ушбу стандартда қуйидаги стандартларга ҳаволалар қўлланилган:
| O'z DSt 1.0:1998 |
Государственная система стандартизации Республики Узбекистан. (ГСС Р Уз) Основные положения. |
| O'z DSt 1.10:1998 |
ГСС Р Уз Основные термины и определения. |
| PCT Уз 5.0:1998 |
Национальная система сертификации Республики Узбекистан (НСС Р Уз) Основные положения. |
| PCT Уз 915-1998 |
Правила проведения испытаний продукции. |
| O'z RН 51-032:1999 |
НСС Р Уз Порядок оплаты работ. |
| O'z DSt 1.19:2000 |
ГСС Р Уз Знаки подтверждения соответствия. Форма, начертания, основные размеры. |
| O'z DSt ISO/IEC 7:2002 |
Требования к нормативным документам, используемым для подтверждения соответствия. |
| O'z DSt 17025:2007 |
СА Р Уз Общие требования к компетентности испытательных калибровочных лабораторий. |
| O'z DSt 5.5:2009 |
НСС Р Уз Основные термины и определения. |
| O'z DSt 16.10:2009 (ИСО/МЭК65) |
(ИСО/МЭК 65) НСС Р Уз Общие требования к органам по сертификации. |
| O'z DSt ISO 9000:2009 |
Системы менеджмента качества. Основные положения и словарь. |
| O'z DSt ISO 9001:2009 |
Системы менеджмента качества. Требования. |
| Правила № 1458 |
Правила сертификации продукции. |
| ПМГ36 |
Порядок признания сертификатов соответствия в государствах — участниках Содружества Независимых Государств (СНГ). |
Ушбу қоидаларга мувофиқ, амалдаги қонунчилик асосида, мажбурий экологик сертификатлаштирилиши керак бўлган, савдо-сотиқ қилинадиган, экспорт импорт қилинадиган, утиллаштириладиган, қайта ишланадиган, истеъмол хусусиятлари қайта тикланадиган, маҳсулот ишлаб чиқариш учун хом-ашё ва материал сифатида қўлланиладиган, шунингдек транспорт ва истеъмол ўрамлари (идишлари), сиғимлар, идиш, контейнерлари чиқиндиларини экологик сертификатлаштириш амалга оширилади.
Экологик сертификатлаштиришни ташкил қилиш ва ўтказиш қонунчиликда ўрнатилган тартибда аккредитланган, Экологик сертификатлаштириш Идоралари томонидан амалга оширилади. (матнда кейинги ўринларда — ЭСИ).
3.1 Чиқиндиларни экологик сертификатлаштиришнинг тавсиявий чизмалари ушбу стандартнинг
А иловасида келтирилган. Чиқиндиларни сертификатлаштиришнинг чизмасини, экологик хавфини, атроф-муҳитни муҳофазасини ўз ичига олган меъёрий ҳужжатлар ва ушбу қоидаларда ўрнатилади.
3.2 Ҳар бир аниқ ҳолат учун, ЭСИ чиқиндиларни сертификатлаштиришнинг чизмасини, синов усулларини, атроф-муҳитни муҳофазасига оид қонунчилик талабларини, чиқиндиларнинг эколологик хавфини ҳисобга олиб, танлайди.
Чиқиндиларни, халқаро тизимларда ёки битимлар доирасида экологик сертификатлаштириш шу тизимлар ёки битимларда келтирилган чизмалар асосида амалга оширилади.
3.3 Чиқиндиларни экологик сертификатлаштиришда, сақлашга, транспортда ташишга, қайта ишлашга, жойлаштиришга, утиллаштиришга, истеъмол хусусиятларини қайта тиклашига мувофиқлигини тасдиқлаш, чиқиндиларга мавжуд меъёрий ҳужжатлар (кейинги ўринларда — МҲ деб юритилади)да ўрнатилган экологик хавфсизлик талаблари, экологик сертификатлаштиришда текширилиши керак бўлган тавсифлари (кўрсаткичлари), назорат ва синов усулларини амалга оширилади.
Буюртмачи томонидан, чиқиндиларни экологик сертификатлаштириш учун зарурий ҳужжатлар ёки экологик хавфсизлигининг техник тавсифларини тақдим этилмаган ҳолда, унга экологик сертификатлаштиришга рад жавоби берилади.
Буюртмачининг ёзма буюртмаси асосида, ЭСИ экологик сертификатлаштиришни ўтказиш учун зарурий меъёрий ҳужжатларни олиш учун агентлик хизматларини бажариши мумкин.
3.4 Ўтказилган синовларни қайтарилмаслигини олдини олиш мақсадида, аккредитланган синов лабораториялари (кейинги ўринларда — АСЛ) ёки аккредитланган экоаналитик лабораториялари (кейинги ўринларда — АЭАЛ), улардан аввал бошқа АСЛ ва АЭАЛ томонидан ўтказилган синовлар натижаларини тан олишни амалга оширишга мажбурдирлар.
3.5 Чиқиндиларни экологик сертификатлаштириш ишларини ҳақини тўлаш қонунчиликда ўрнатилган тартибда, ариза берувчи томонидан амалга оширилади.
4. Экологик сертификатлаштиришни ўтказиш тартиби
4.1 Чиқиндиларни экологик сертификатлаштириш қуйидагиларни ўз ичига олади:
а) экологик сертификатлаштиришга ЭСИга буюртма бериш ва уни кўриб чиқиш;
б) буюртма қилинган чиқиндилар турини MҲ га ва бошқа тақдим этилган ҳужжатларга мослигини таҳлил қилиш;
в) буюртма бўйича қарор қабул қилиш;
г) синовлар дастурини тайёрлаш ва тасдиқлаш;
д) намуналар танлаб олиш ва уларни лабораторияга етказиб бериш, идентификатлаш ва уларни синовлари;
е) намуналар синовларини АСЛ ёки АЭАЛ да ўтказиш;
ж) сақлаш жойларини, ташкил қилинишини, утиллаштиришни, қайта ишлашни, истеъмол хусусиятларини қайта тиклашини, ўрганиш мақсадида текшириш;
з) чиқиндиларни экологик хавфсизлик талабларига, атроф-муҳит муҳофазасига декларациялаш;
и) олинган таҳлиллар натижалари ва экологик сертификатни бериш имкони ёки беришни рад этиш тўғрисидаги қарор;
к) экологик сертификатларни, экологик сертификат бериш идорасида ва Давлат Экологик Сертификатлаштириш Тизими (ДЭСТ) да Давлат реестрига рўйхатга олиш.
4.2 ЭСИ қуйидаги маълумотларни тайёрлаши ва ариза берувчига, унинг талабига кўра, тақдим этиши керак:
а) экологик сертификатлаштирилиши мажбурий бўлган чиқиндиларнинг рўйхати ёки ундан кўчирма;
б) ЭСИнинг аккредитация соҳаси бўйича, чиқиндиларни экологик сертификатлаштиришни ўтказиш қоидалари;
в) экологик сертификатлаштириш бўйича хизматларнинг нарх (тариф)лари;
г) Қонунчиликда ўрнатилган тартибда берилган, ушбу турдаги фаолият билан шуғулланиш учун, аккредитлаш аттестати.
4.3 Буюртмачи чиқиндиларни экологик сертификатлаштиришни ўтказиш учун ЭСИга, ушбу стандартнинг
В иловасида келтирилган намунадагидек ариза билан мурожаат қилади.
4.4 Ўзбекистон Республикаси ҳудудига олиб келинаётган ва ҳудуддан олиб чиқилаётган чиқиндилар тўпларини экологик сертификатлаштиришда қуйидаги ҳужжатлар тақдим этилиши керак:
чиқиндилари тавсифини ўз ичига олган меъёрий ёки бошқа ҳужжатларнинг нусхалари;
чиқиндиларнинг келиб чиқиши тўғрисидаги паспорт;
Ўзбекистон Республикасининг божхонаси ҳудудига келиб тушганини тасдиқловчи белгиси билан, тўпининг йўл-товар ҳужжатлари ва етказиб бериш контрактининг нусхалари (инвойс; ҳисоб-фактура, товар-йўл ҳужжати);
чиқиндиларни сотишни, утиллаштиришни, қайта ишлашни режалаштирилган муддатлари ва асосий истеъмолчилар тўғрисидаги маълумотнома;
чиқиндиларни жойлаштирилгани, тахланган ва сақлаш жойлари тўғрисидаги маълумотнома.
Транзит йўли билан чиқиндиларни олиб ўтилганида:
йўналиш маршрути бўйича маълумот;
чиқинди ташувчи транспорт-экспедитор ташкилотининг кафолат хати;
чиқиндининг йўл-товар ҳужжатлари ва етказиб бериш контрактининг нусхалари (инвойс; ҳисоб-фактура, товар-йўл ҳужжати);
Чиқиндиларни декларациялаш жараёни 2005 йил 6 апрелдаги 1465-сонли
Низом талаблари асосида амалга оширилади.
4.5 Республика ҳудудига олиб келинаётган, сертификатлаштирилиши мажбурий бўлган чиқиндиси учун MҲ лар мавжуд бўлмаган ҳолларда, амалдаги қонунчиликка асосан, бундай маҳсулотнинг экологик сертификатлаштиришни, идентификатлаш ва ўхшаш бўлган маҳсулот турининг экологик хавфсизлиги кўрсаткичлари бўйича амалга оширилади.
4.6 Буюртма берилган вақтида, буюртма берилган чиқинди ЭСИ нинг аккредитлаш соҳасига киритилмаган бўлса, берилган буюртма Марказий экологик сертификатлаштириш идорасида кўриб чиқилади.
4.7 Буюртма берилаётган чиқинди тури учун бир неча ЭСИ мавжуд бўлган ҳолларда, буюртмачи уларни ичидан ўзи хоҳлаган идорага мурожаат қилиш ҳуқуқига эга.
4.8 ЭСИ га буюртма берилганидан кейин, уни кўриб чиқади, тақдим этилган ҳужжатларни таҳлил қилади ва ариза берилганига 2 кун ўтганидан кечиктирмай буюртмачига, экологик сертификатлаштиришнинг асосий шартлари, шу жумладан экологик сертификатлаштиришнинг чизмаси, сертификатлаштиришни ўтказишга асос бўлувчи, керакли МҲлар, синовлар ўтказилиши керак бўлган АСЛ ёки АЭАЛ ларни ўз ичига олган қарорни тақдим этиши керак. Қарорнинг тавсиявий шакли ушбу стандартнинг
С иловасида келтирилган.
4.9 Чиқиндилар турини экологик сертификатлаштириш муддатлари, шу чиқинди тури ва унинг синов усуллари учун амал қилаётган МҲларда ўрнатилган муддатларга мос келиши, аммо бир ойдан ортмаслиги керак.
4.10 Экологик сертификатлаштиришда, MҲ ларнинг мажбурий талабларини текшириш заруратини, ЭСИ, ҳар бир ҳолат учун алоҳида, ўзидаги мавжуд бўлган қўшимча ҳужжат (АСЛ ва АЭАЛларнинг синов баённомалари, техник ҳужжатлар, хавфсизлик маълумотлари ва бошқалар)ни ҳисобга олган ҳолда белгилайди. Агар қўшимча маълумотларда АСЛ ва АЭАЛ ларда ўтказилган синовларнинг муайян кўрсаткичлар бўйича натижалари мавжуд бўлса, ЭСИ экологик хавфсизлик бўйича қўшимча синовларсиз, бу натижаларни қўллаши мумкин. Бунда ўтказилган синовларнинг, меъёрий ёки бошқа ҳужжатлардаги муддатлари ҳисобга олинади, аммо бу муддат 6 ойдан ортмаслиги керак.
4.11 Ихтиёрий экологик сертификатлаштиришда, ЭСИ билан буюртмачи биргаликда экологик сертификатлаштириш тавсифлари рўйхатини ва уларни аниқлаш усулларини белгилайди.
Агар синовлар учун буюртмачи танлаб олган экологик сертификатлаштириш тавсифларининг рўйхати, чиқинди тури MҲ тининг талабларидан фарқ қилса, унда буни буюртма бўйича қарорда кўрсатилиши керак.
4.12 Экологик сертификатлаштириш синовлари ўрнатилган тартибда аккредитланган АСЛ ва АЭАЛ ларда ўтказилади.Экологик сертификатлаштириш вақтида аккредитланган АСЛ ва АЭАЛлар мавжуд бўлмаган ҳолларда, Марказий экологик сертификатлаштириш идораси, синовларнинг натижаларини объективлигини таъминловчи синовлар ўтказиш жойини, ўтказиш тартибини ва шароитларини белгилайди.
4.13 Чиқиндилар намуналарини танлаб олиш ва уни идентификатлашни АСЛ ва АЭАЛ лар томонидан, жойларга чиқиб, буюртма берилган кундан кейин, икки кун кечиктирмай амалга оширилади.
4.14 Намуналарни танлаб олиш миқдори, тартиби ва сақлаш қоидалари, мажбурий экологик сертификатлаштирилиши керак бўлган чиқиндиларнинг MҲларида, шунингдек уларнинг синов усулларида ўрнатилади.
4.15 Ўзбекистон Республикаси ҳудудига кичик тўпларда олиб кирилаётган ва ҳудуддан олиб чиқилаётган чиқиндиларини намуналарини танлаб олиш миқдорини, ЭСИ томонидан, синовларни синов усулларининг MҲ лари асосида ўтказишни таъминланишини ҳисобга олган ҳолда аниқланади.
Бунда Марказий экологик сертификатлаштириш идораси томонидан ўрнатилган, синов идоралари ва лабораториялари учун, чиқиндилар намунасининг чегаравий меъёрларига риоя қилиниши керак.
4.16 Экологик сертификатлаштиришга тақдим этилган чиқиндиларни идентификатлаш бўйича йўриқнома асосида амалга оширилади (Далолатнома шакли
Е иловада). Агар идентификатлаш натижалари бўйича, буюртмачи тақдим этган намуналар экологик сертификатлаштиришнинг тур намуналари бўлиб чиқмаса, намуналар танлаб олинмайди ва буюртмачига, чиқиндини экологик сертификатлаштирилишига асосли рад жавоби тақдим этилади.
4.17 Чиқиндилардан намуналар танлаб олишни, 2 нусхадаги намуналар танлаб олиш далолатномаси билан расмийлаштирилади, бир нусхаси буюртмачига тақдим этилади.
4.18 Божхона назоратида сақланаётган импорт товарларидан, (чиқиндилар) экологик сертификатлаштириш учун намуналар танлаб олиш, божхона идорасининг рухсати билан, ЭСИ ва АСЛ (АЭАЛ) вакиллари билан биргаликда, чиқинди эгаси ёки унинг вакили иштирокида амалга оширилади. Бунда, ЭСИ вакили, Ўзбекистон Республикаси Табиатни муҳофаза қилиш давлат қўмитаси томонидан ўрнатилган тартибда, 3 нусхада намуналар танлаб олиш далолатномаси тузилади, иккинчи нусхаси божхона идорасига топширилади.
4.19 Буюртмачи ўзининг хоҳишига кўра, чиқиндиларининг экологик хавфсизлиги тавсифларини тақдим этиши мумкин.
Буюртмачи, шунингдек, ЭСИ га, Ўзбекистон Республикаси Аккредитлаш тизимида аккредитланган ёки тан олинган лабораторияларда ўтказилган, чиқиндиларини келиб чиқишида ўтказилган синов баённомаларини, синов ҳужжатларини тақдим этиши мумкин.
4.20 Буюртмачига унинг сўровига биноан, АСЛ ёки АЭАЛларда ўтказилаётган синовлар шароитлари билан танишиш имкони берилиши керак. Буюртмачи чиқиндиларининг синовларида иштирок этиш ҳуқуқига эга, бунда касб сирларига риоя қилиниши чоралари таъминланиши керак.
4.21 Чиқиндилар намуналарининг синовлари сифати ва ишончлилиги, шунингдек, синов баённомаларини сақланиши учун масъулиятни, бу синовларни ўтказган АСЛ ёки АЭАЛларга юклатилади.
Синов баённомалари ваколатли синовчи-мутахассислар томонидан имзоланади ва АСЛ ёки АЭАЛ раҳбари томонидан тасдиқланади.
4.22 Агар ҳар хил синов лабораторияларида ҳар хил кўрсаткичлари бўйича синовлар ўтказилган бўлса, бунда барча керакли баённомалар натижалари ижобий бўлганида, экологик хавфсизлик бўйича талабга жавоб берган ҳисобланади. Синовлар баённомалари буюртмачи томонидан ЭСИга тақдим этилади.
4.23 Синовлар натижалари қониқарсиз бўлса ёки тақдим этилган ҳужжатлар тўплами тўлиқ бўлмаган ҳолларда, экологик сертификат беришга, қонунчиликнинг муайян меъёрларини кўрсатилган ҳолда рад жавоби тўғрисидаги хулоса берилади.
4.24 Синовлар даврида тўлиқ бузилган чиқиндилар бўйича буюртмачи ёки унинг вакили иштирокида рўйхатдан ўчириш бўйича далолатнома тузилади.
Синовларда қисман бузилган ёки бузилмаган маҳсулотни буюртмачининг хоҳишига кўра, қайтариш ҳужжатига унинг имзосини қўйдириб қайтарилади.
4.25 Экологик сертификат МЭСИ ўрнатган шаклда давлат ёки рус тилларида расмийлаштирилади. Расмийлаштирилган экологик сертификат ЭСИ реестрига рўйхатга олинади. Экологик сертификат фақат ушбу рўйхатга олинган рақами мавжуд бўлгандагина ҳақиқий ҳисобланади.
4.26 Экологик сертификат буюртмачига, синовлар натижаларини олинганидан кейин, 2-иш кунидан кечиктирмай берилади.
4.27 Олиб келинаётган ва олиб чиқилаётган чиқиндилари тўпларига экологик сертификат, уларни қўллаш даврига (сотиш, қайта ишлаш, утиллаштириш) берилади.
4.28 Келишмовчиликларни ҳал қилиш ва ЭСИ фаолиятини «Ўзстандарт» агентлиги томонидан инспекцион назоратни амалга ошириш мақсадларида, экологик сертификатлаштириш ҳужжатлари (намуналар танлаб олиш далолатномалари, ишлаб чиқаришни баҳолаш ва таҳлил қилиш далолатномалари, синовлар баённомаларининг нусхалари) экологик сертификатнинг амал қилиш муддатигача, аммо бир йилдан кам бўлмаган вақт сақланиши керак. Ҳужжатларни сақлаш қоидалари ва муддатларини ЭСИнинг ва синов лабораториясининг процедура ҳужжатларида кўрсатилади.
Кўрсатилган ҳужжатларнинг амал қилиш муддатлари тугаганидан сўнг уларни архивга топширилади ёки йўқ қилинади.
4.29 Экологик сертификатлаштирилган чиқиндиларининг қисмини қўлланиши, экологик сертификатни берган идоранинг муҳри ва имзоси билан тасдиқланган экологик сертификатнинг нусхаси орқали амалга оширилади.
Экологик сертификатни асл нусхасини ушлаб турувчига бериладиган экологик сертификатларнинг нусхалари чиқиндиларга бериладиган йўл ҳужжатлари асосида рўйхатга олинади. Ҳар бир нусхада унинг рўйхатга олинган рақами, сотилаётган чиқиндисининг миқдори кўрсатилади.
4.30 Экологик сертификатининг амал қилиш муддати тугашига 30 кун қолганидан кечиктирмай, буюртмачи унинг амал қилиш муддатини узайтириш тўғрисида ариза бериш ҳуқуқига эга, ушбу стандартнинг талаблари бажарилмаган ҳолда ва объектив сабабларини кўрсатган ҳолда.
4.31 Чиқиндиларнинг экологик хавфсизлиги тавсифларига таъсир этувчи, экологик сертификати билан тасдиқланган, уларнинг келиб чиқиши технологияларига ўзгартириш киритилиши режалаштирилганида, буюртмачи булар тўғрисида ЭСИ га хабар қилиши керак, бунда ЭСИ чиқиндиларга алоқадор ўзгартиришлар тадбирларини ўтказиш тўғрисида қарор қабул қилади.
4.32 Чиқиндиларни олиб киришга ва келиб чиқишига экологик сертификат берган ЭСИ, бир йилда бир мартадан кам бўлмаган миқдорда сертификатлаштириш тавсифларига мос келишини тасдиқлаш мақсадида инспекцион назорат ўтказади.
Инспекцион назоратда сертификатлаштиришнинг чизмасига боғлиқ равишда чиқиндиларининг синовлари ўтказилади.
4.33 Инспекцион назорат натижаларига асосан, экологик сертификатининг амал қилиши тасдиқланади, тўхтатилади ёки уни йўқ қилинади.
4.34 Чиқиндиларнинг инспекцион назоратини ҳажми, таркиби ва ўтказиш тартиби ўрнатилган тартибда ўтказилади.
4.35 ЭСИ буюртмачи ва сертификатлаштиришнинг Миллий идорасига экологик сертификатнинг амал қилиши тўхтатилгани ёки уни йўқ қилингани ҳақида маълумот беришга мажбурдир.
5. Сертификатлаштиришнинг чизмаларини қўллаш
5.1 № 1 чизма — келтирилаётган тўпларини экологик сертификатлаштиришда қўлланилиб, экологик хавфсизлик талаблари, атроф-муҳитни муҳофазаси бўйича АСЛ ёки АЭАЛларда синовлар ўтказишни кўзда тутади. Бу чизмада, чиқиндиларни сақлаш, қўллаш, шунингдек, улар устидан синовлар ўтказишда, уларга ўрнатилган кўрсаткичларга синовлар таъсирини текшириш мақсадидаги инспекцион назорати, шунингдек, чиқиндилар солинган идишлар (ўраб жойлаш) билан муносабати қисмларини кўзда тутади.
5.2 № 2 чизма — олиб чиқиб кетилаётган чиқиндилар тўпларини экологик сертификатлаштиришда қўлланилиб, экологик хавфсизлик талаблари, атроф-муҳитни муҳофазаси бўйича, MҲ ларда ўрнатилган синовлар ўтказишни кўзда тутади.
5.3 № 3 чизма — чиқиндиларини ҳосил бўлишида қўлланилади (жойлаштириш, сақлаш, утиллаштириш, ерга кўмиш, истеъмол хусусиятларини қайта тиклаш) ва уларни, экологик хавфсизлик, атроф-муҳитни муҳофазаси талабларига ва ишлаб чиқариш шароитларини ўрганиш синовларини ўтказилади. Бу чизмада чиқиндилар ҳосил бўладиган объектларда, чиқиндилар синовларини олиб бориш орқали инспекцион назорат ўтказишни кўзда тутади.
5.4 № 4 чизма — чиқиндиларни транзит усулида олиб ўтилганида қўлланилади. Бу чизмада инспекцион назорат кўзда тутилмайди.
5.5 № 5 чизма — чиқиндиларни экологик сертификатлаштиришда қўлланилиб, уни экологик хавфсизлик ва атроф-муҳитни муҳофазаси талабларига декларациялашни кўзда тутади.
6.1 ЭСИ ўзи томонидан берилган, йўқ қилинган, амал қилиш муддатлари тўхтатилган экологик сертификатларни, шунингдек экологик сертификат беришни рад этилган ҳоллар ҳисобини олиб боради, ўрнатилган тартибда, улар тўғрисида ва экологик сертификатлаштириш фаолияти тўғрисидаги маълумотларни экологик сертификатлаштиришнинг Марказий идорасига жўнатади.
6.2 Экологик Сертификатлаштиришнинг Марказий Идораси (ЭСМИ) чиқиндиларни экологик сертификатлаштириш натижалари тўғрисида қуйидаги маълумотларни эълон қилади:
экологик сертификат берилган чиқиндилар ва уларнинг экологик хавфсизлиги тавсифлари;
ЭСИ, АСА ёки АЭАСЛ ва эксперт-аудиторларнинг рўйхати;
йўқ қилинган экологик сертификатлар тўғрисидаги маълумот.
7. Хорижий экологик сертификатларни тан олиш
7.1 Ўз МСТ таркибига кирувчи ЭСИ, МДҲ мамлакатлари ва узоқ хориж давлатларидан келтирилаётган чиқиндиларнинг экологик сертификатларини тан олиш ҳуқуқига эга, агар улар билан бу ҳақида шартлашилган бўлса. Тан олиш процедураси, чиқиндиларни экологик сертификатлаштириш қоидаларида кўзда тутилган бўлиши керак.
7.2 Халқаро тизимлар ва келишувлар доирасида тан олинадиган экологик сертификатларни тан олиш, ушбу халқаро тизимлар ва битимларда ўрнатилган қоидалар асосида, Ўзбекистон Республикаси қонунчилигини рад этмаган ҳолда амалга оширилади.
7.3 Чиқиндиларнинг экологик сертификатлари, Ўзбекистон Республикасида ўрнатилган экологик талабларга мос келган ҳолларда тан олинади. MҲ ларда экологик сертификатлаштиришнинг мажбурий қўшимча талаблари бўлган ҳолларда ёки контрактда бу ҳақида айтиб ўтилганида, чиқиндиларни ушбу талабларга мослигини синовлари ўтказилиши керак.
7.4 Экологик сертификатни тан олиниши учун буюртмачи ЭСИ га буюртма юборади. Буюртманинг тавсиявий шакли ушбу стандартнинг
Д иловасида келтирилган. Буюртмага, экологик сертификатнинг экологик сертификатни берган идоранинг муҳри билан тасдиқланган, асли ва нусхаси, шунингдек қўллаш муддатлари ва истеъмолчилари тўғрисидаги ҳужжатлар илова қилиниши керак. Буюртмачи қўшимча тариқасида, Ўзбекистон Республикасида қабул қилинган МҲларнинг қўшимча талабларига мос келишини текширилган синов баённомаларини тақдим этиши мумкин.
7.5 Олинган ҳужжатлар ва материаллар асосида ЭСИ экологик сертификатни тан олиш (тан олмаслик) тўғрисида қарор қабул қилади. ЭСИ тан олиш жараёнида, чиқиндини, буюртмада кўрсатилганига идентификатлаштиради (бир хиллигини солиштиради).
7.6 Экспорт қилган давлатнинг миллий экологик сертификатлаштириш идораси томонидан берилган экологик сертификатини тан олиш, уни Ўзбекистон Республикаси Табиатни муҳофаза қилиш давлат қўмитаси ўрнатган ва Ўз МСТ ида тан олинган намунага биноан қайта расмийлаштириш ва ДЭСТ давлат реестрига киритиш йўли билан амалга оширилади.
8. Аппеляцияларни кўриб чиқиш
8.1 Экологик сертификатлаштириш натижаларидан норози тараф, ЭСИга, Марказий экологик сертификатлаштириш идорасига, «Ўзстандарт» агентлигининг Аппеляция кенгашига ва бевосита судга аппеляция билан мурожаат қилиш ҳуқуқига эга.
8.2 Апелляцион кенгаш ЭСИ лар ва синов лабораторияларининг қарорлари устидан шикоятларни кўриб чиқади. Апелляциялар Ўз МСТ нинг процедураларида ўрнатилган тартибга асосан, икки ҳафта давомида кўриб чиқилади.
8.3 «Ўзстандарт» агентлигининг Аппеляцион кенгашининг қарори қонунчиликда ўрнатилган тартибда судда қайта кўриб чиқилиши мумкин.
Экологик хавфсизлик талабларини тасдиқлаш
Чизмалар
№ |
Экологик сертификатлаштириш объектлари |
Ўтказиш тартиби |
Инспекцион назорат |
| 1. |
Тўпларни олиб кириш |
Истеъмолчидан олинган намуналарни синовлари |
Ўтказилмайди |
| 2. |
Тўпларни олиб чиқиш |
Тайёрловчидан олинган намуналарни синовлари |
Ўтказилмайди |
| 3. |
Ишлаб чиқариш (мурожаат) |
Тайёрловчидан олинган намуналарни синовлари. Ишлаб чиқариш шароитларини ўрганиш таҳлили |
Ўтказилади |
| 4. |
Транзит |
Ташқи кўринишини текшириш |
Ўтказилмайди |
| 5. |
Декларацияни тақдим этилаётган ҳужжатлар билан мос келишини кўриб чиқиш |
Тақдим этилаётган ҳужжатлар билан солиштириш |
Ўтказилмайди |
|
_______________________________________
(экологик сертификатлаштириш идорасининг номи) |
|
|
|
_________________________________________________
(экологик сертификатлаштириш идорасининг манзили) |
|
|
|
БУЮРТМА
экологик сертификатлаштиришни ўтказиш бўйича
|
|
__________________________________________________________________ |
|
буюртмачининг номи (тайёрловчи корхона, етказиб берувчи ёки индивидуал тадбиркорнинг Ф.И.Ш.) |
|
__________________________________________________________________ |
|
(буюртмачи манзили, алоқа телефони) |
|
__________________________________________________________________
_________________________________________________________томонидан |
|
(раҳбар Ф.И.Ш.) |
| _________________________________________________ ни буюртма қилади |
| |
(чиқиндининг номи, тури, ТИФТН коди, тўпи, чиқинди билан муомала) |
|
___________________________________миқдордаги, хавфлилик синфига оид |
|
(кг, тонна, литр, дона) |
|
_________________________________________________ учун мўлжалланган |
|
(экспорт, импорт, қайта ишлаш, жойлаштириш, утиллаштириш, сотиш ҳақида маълумот) |
|
______________________________________________________ ҳосил бўлади |
|
(номи) |
__________________________________________________________________
______________________________________________талабларига мос келади |
|
(меъёрий ҳужжатлар рақамлари ва номи) |
| ____________________________________________________________________________________________________________________________________ |
| ва чиқиндиларни №_____________________ чизмада кўрсатилган ҳужжатлар |
| |
|
(экологик сертификатлаш чизмасининг сони) |
|
Талабларига мос келишини экологик сертификатлаштиришни ўтказиб беришингизни сўрайди. |
| Қўшимча маълумотлар ______________________________________________ |
| |
|
|
(бошқа ҳужжатлар кўрсатилади (инвентарлаш, ПДВ ва бошқалар)) |
| __________________________________________________________________ |
| Буюртмачи |
|
|
____________
(шахсий имзо) |
|
|
____________
(Ф.И.Ш.) |
|
|
|
|
|
|
«___» ______________20___й |
| __________________________ |
|
|
«ТАСДИҚЛАЙМАН» |
|
(Экологик сертификатлаштириш идорасининг номи) |
|
Экологик сертификатлаштириш идорасининг раҳбари |
| __________________________ |
|
|
|
|
|
|
|
(ЭСИ манзили) |
|
|
|
|
|
|
| «___» ______________ 20___йил |
|
____________ |
___________________ |
| |
|
|
|
|
(имзо) |
(Ф.И.Ш.) |
| |
|
|
|
|
М.Ў. |
|
|
|
|
|
ҚАРОР
Экологик сертификатлаштириш ўтказиш ариза бўйича |
|
№______ «_____» ____________20___йилдан |
| _____________________________________________ аризасини кўриб чиқиб, |
|
(тайёрловчи корхона, етказиб берувчи номи) |
| ___________________________________ ни экологик сертификатлаштиришга |
|
(чиқиндини номи, чиқинди билан муомала, |
|
|
|
|
|
| __________________________________________________________________ |
|
ТИФ ТН коди, тўп ўлчами) |
| Қуйидагиларни маълум қиламиз: |
|
1. Экологик сертификатлаштириш қуйидаги чизма бўйича ўтказилди________
__________________________________________________________________ |
|
(сертификатлаштириш чизмаси рақами) |
2. Экологик сертификатлаштириш синовларини _________________________
______________________________________________________да ўтказилади |
|
(аккредитланган синов лабораторияси ёки аккредитланган экоаналитик лаборатория номи, манзили) |
3. Экологик сертификатлаштириш _____________________________________
________________________________________талаблари асосида ўтказилади |
|
(меъёрий ҳужжатлар номи ва белгиси) |
|
|
|
|
|
| 3 Ишлаб чиқариш шароитларини таҳлил қилиш _________________________ |
| |
|
(ташкилотнинг номи, манзили |
|
| ______________________________________________________да ўтказилади |
|
(таҳлил қилиш тури) |
| 4 Ишларга ҳақ тўлаш шакли___________________________________________ |
|
(хўжалик шартномаси, тариф, тўловнинг бошқа тури) |
| 5 Экологик сертификатлаштириш мақсадлари учун ______________________ ________________________________ ҳужжатларини тақдим қилиниши керак |
|
(керакли ҳужжатлар санаб ўтилади) |
|
|
|
|
| _______________________________________ |
|
|
|
|
|
(экологик сертификатлаштириш идораси номи) |
|
|
|
|
| _______________________________________ |
|
|
|
|
|
(ЭСИ манзили) |
|
|
|
|
|
БУЮРТМА
экологик сертификатни тан олиш бўйича
|
| ________________________________________________________________га |
|
(чиқиндининг номи, тўп ўлчами, хавфлилик синфи) |
| экологик сертификатини тан олиш бўйича мурожаат қилмоқдамиз _________ |
| ____________________________________________натижасида ҳосил бўлган |
|
(маҳсулот, буюм, жараён) |
| __________________________________________________________________ |
|
(корхона номи, манзили, мамлакат) |
| ________________________________________________________да синалган |
|
(синов лабораторияси номи, манзили) |
| ____________________________________________________талабларига мос |
|
(экологик сертификатлаштириш ўтказилган |
| __________________________________________________________________ |
|
меъёрий ҳужжатнинг белгиси, номи) |
| __________________________________________________________________ |
| Экологик сертификат берилган________________________________________ |
|
(экологик сертификатни берган идора номи, (ташкилот, фирма), манзили) |
| ___________________________________________________қоидалари бўйича |
|
(сертификатлаштириш тизими номи ёки битим сони) |
| дан ______________________ |
__________________гача бўлган муддатга |
| Қўшимча маълумотлар_______________________________________________ |
| Буюртмага илова қиламиз:____________________________________________ |
|
(ҳужжат ва материаллар рўйхати) |
| Буюртмачининг номи ва манзили _____________________________________ |
| Буюртмачи телефони/факси __________________________________________ |
| Шаҳарлараро телефон алоқаси ________________________________________ |
|
Буюртмачи вакилининг Ф.И.Ш. |
| мансаби ва телефони ________________________________________________ |
| |
___________________ |
|
|
«____» ____________ 20___й. |
| |
(шахсий имзо) |
|
|
|
|
|
|
| _______________________________________ |
|
|
|
|
|
(экологик сертификатлаштириш идораси номи) |
|
|
|
|
| _______________________________________ |
|
|
|
|
|
(ЭСИ манзили) |
|
|
|
|
|
ДАЛОЛАТНОМА
чиқиндиларини солиштириб кўриш (идентификатлаш) тўғрисида |
| 1. Чиқиндининг номи_______________________________________________ |
| 2. Чиқиндини эгаси номи, унинг юридик манзили_______________________ |
| __________________________________________________________________ |
| 3. Чиқиндини келиб чиқиши__________________________________________ |
| __________________________________________________________________ |
| 4. Тўп ўлчами ______________________________________________________ |
| 5. Хавфлилик синфи ________________________________________________ |
| 6. ТИФ ТН коди ____________________________________________________ |
|
7. Чиқиндининг экологик хавфсизлик тавсифи кўрсаткичларининг атроф-муҳитни муҳофаза қилиш талабларига мос келиши таҳлили __________________________________________________________________ |
|
меъёрий ҳужжатлар номи |
__________________________________________________________________
__________________________________________________________________
__________________________________________________________________ |
ХУЛОСАЛАР:
|
|
|
|
|
|
| ____________________________________________________________________________________________________________________________________ |
|
Тақдим этилган чиқинди намуна ва унинг тамғаланиши билан идентификацияланиши мумкин (мумкин эмас)
|
| Экологик сертификатлаштириш идораси вакили |
____________ |
________________ |
| |
|
|
|
|
имзо |
Ф.И.Ш. |
|
М.Ў. |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
9. Библиографик маълумотлар
Калит сўзлар: Экологик сертификатлаштириш, чиқинди, олиб кириш, олиб чиқиш, транзит.
|
Ўзгартиришларни қайд қилиш
варағи (Мажбурий) |
|
Ўзгартиришларни қайд қилиш варағи
|
| Нашри |
Редакция |
Ўзгартириш киритилган варақлар |
Киритилган ўзгартиришлар мазмуни |
Санаси |
| |
|
|
|
|
| |
|
|
|
|
| |
|
|
|
|
| |
|
|
|
|
| |
|
|
|
|
| |
|
|
|
|
| |
|
|
|
|
Ўзбекистон Республикаси Табиатни муҳофаза қилиш давлат қўмитаси ҳузуридаги «Бошдавэкосертификат» бошлиғи Каримов Н.М.
АНИДИ бошлиғи Миррахимов М.М.
АНИДИ, экологик стандартлаштириш ва метрология бўлим бошлиғи Набиева М.С.
АНИДИ, нормаконтроли Бекмирзаева К.М.
Ўзбекистон Республикаси Табиатни муҳофаза қилиш давлат қўмитаси Раис ўринбосари Садыков К.Ф.
Ўзбекистон Республикаси Табиатни муҳофаза қилиш давлат қўмитасининг табиатдан фойдаланиш иқтисодиёти ва уни ташкил этиш бошқармаси бошлиғи Маматқулов Р.И.
Ўзбекистон Республикаси Табиатни муҳофаза қилиш давлат қўмитасининг экологик – ҳуқуқ бўлими бошлиғи Тилляев Т.С.
