1.09.00.00.00 Tadbirkorlik va xo‘jalik faoliyati / 09.10.00.00 Sanoat / 09.10.03.00 Sanoat xavfsizligi (shuningdek, 16.04.06.00ga qarang)]
[TSZ:
1.Iqtisodiyot / Sanoat]
O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining
qarori
Qadoqlar va qadoqlarni yopish vositalari xavfsizligi to‘g‘risidagi texnik reglamentni tasdiqlash haqida
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “O‘zbekiston texnik jihatdan tartibga solish agentligining faoliyatini tashkil etish chora-tadbirlari to‘g‘risida” 2024-yil 28-fevraldagi PQ-91-son qarori ijrosini ta’minlash, shuningdek, qadoqlar va qadoqlarni yopish vositalari xavfsizligiga qo‘yiladigan talablarni takomillashtirish maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi:
1. Quyidagilar:
qadoqlar va qadoqlarni yopish vositalariga qo‘yiladigan xavfsizlik talablari, qadoqlar va qadoqlarni yopish vositalarini identifikatsiya qilish va muvofiqligini baholash tartibi, shuningdek, muvofiqlik belgisini qo‘llash hamda tamg‘alashga qo‘yiladigan talablarni nazarda tutuvchi Qadoqlar va qadoqlarni yopish vositalari xavfsizligi to‘g‘risidagi texnik reglament (keyingi o‘rinlarda — Texnik reglament) 1-ilovaga muvofiq;
Qadoqlar va qadoqlarni yopish vositalari xavfsizligi to‘g‘risidagi texnik reglamentni joriy etish sxemasi 2-ilovaga muvofiq tasdiqlansin.
2. Texnik reglament rasmiy e’lon qilingan kundan boshlab olti oy o‘tgach amalga kiritilsin.
3. Vazirlar Mahkamasining “Oziq-ovqat mahsulotlariga tegib turadigan qadoqlarning xavfsizligi to‘g‘risidagi umumiy texnik reglamentni tasdiqlash haqida” 2017-yil 7-iyuldagi 476-son qarori ushbu qaror rasman e’lon qilingan kundan e’tiboran olti oy o‘tgandan so‘ng o‘z kuchini yo‘qotgan deb hisoblansin.
[OKOZ:
1.02.00.00.00 Davlat boshqaruvi asoslari / 02.03.00.00 Respublika ijro etuvchi hokimiyat organlari va xo‘jalik boshqaruvi organlari / 02.03.04.00 Agentliklar, inspeksiyalar va boshqa idoralar;
2.12.00.00.00 Axborot va axborotlashtirish / 12.03.00.00 Axborot resurslari. Axborot resurslaridan foydalanish / 12.03.08.00 Axborotni taqdim qilish. Axborot xizmatlari]
4. Vazirlar Mahkamasi huzuridagi O‘zbekiston texnik jihatdan tartibga solish agentligi O‘zbekiston Milliy teleradiokompaniyasi bilan birgalikda ushbu qarorning maqsadlari, mazmuni va uni qo‘llash tartibi to‘g‘risida aholi, vazirliklar, idoralar va boshqa tashkilotlar hamda tadbirkorlik subyektlarining keng xabardor qilinishini ta’minlasin.
5. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish O‘zbekiston Respublikasi Bosh vazirining o‘rinbosari J.A. Xodjayev hamda Vazirlar Mahkamasi huzuridagi O‘zbekiston texnik jihatdan tartibga solish agentligi direktori A.R. Jumanazarov zimmasiga yuklansin.
O‘zbekiston Respublikasining Bosh vaziri A. ARIPOV
Toshkent sh.,
2025-yil 24-fevral,
109-son
Vazirlar Mahkamasining 2025-yil 24-fevraldagi 109-son qaroriga 1-ILOVA
Qadoqlar va qadoqlarni yopish vositalari xavfsizligi to‘g‘risida
TEXNIK REGLAMENT
1-bob. Umumiy qoidalar
[OKOZ:
1.09.00.00.00 Tadbirkorlik va xo‘jalik faoliyati / 09.10.00.00 Sanoat / 09.10.03.00 Sanoat xavfsizligi (shuningdek, 16.04.06.00ga qarang)]
1. Ushbu Texnik reglament muomalaga chiqarilgan tayyor mahsulotlar bo‘lgan metall, polimer, plastmassa, qog‘oz, karton, shisha, rezina, rezinoplastik va kompozit materiallar, to‘qimachilik materiallari, keramika asosidagi qadoqlarga, shu jumladan, qadoqlar va qadoqlarni yopish vositalari xavfsizligiga nisbatan qo‘yiladigan yagona talablarni belgilaydi.
[OKOZ:
1.09.00.00.00 Tadbirkorlik va xo‘jalik faoliyati / 09.10.00.00 Sanoat / 09.10.03.00 Sanoat xavfsizligi (shuningdek, 16.04.06.00ga qarang)]
2. Texnik reglament xavfsizlik talablari bilan tartibga solinadigan mahsulotlar ro‘yxati ushbu Texnik reglamentga 1-ilovada keltirilgan.
3. Foydalanilgan materiallariga ko‘ra qadoqlar quyidagi turlarga bo‘linadi:
metall asosidagi;
polimer va plastmassa asosidagi;
qog‘oz, karton, pergament va tag asosi pergamentdan ishlangan;
shisha asosidagi;
yog‘och asosidagi;
rezina, rezinoplastik va kompozit materiallar asosidagi;
to‘qimachilik materiallari asosidagi;
keramika asosidagi.
4. Qadoqlarni yopish vositalari ishlatiladigan materiallarga ko‘ra quyidagilarga bo‘linadi:
metall asosidagi;
polimer va plastmassa asosidagi;
rezina, rezinoplastik va kompozit materiallar asosidagi;
qog‘oz, karton, pergament va tag asosi pergamentdan ishlangan;
qobiqli.
5. Ushbu Texnik reglament talablari tibbiyot texnikasi, jihozlari va uskunalari, dori-darmonlar, farmatsevtika mahsulotlari, tamaki mahsulotlari va xavfli yuklarni, shuningdek, yuk konteynerlari va yuklarni avtomobil, temir yo‘l, dengiz va havo transportida tashish uchun tagliklarni (poddon) qadoqlashga nisbatan tatbiq etilmaydi.
6. Ushbu Texnik reglamentda quyidagi atamalar va ularning ta’riflari qo‘llanadi:
qadoqlar va qadoqlarni yopish vositalarini erkin muomalaga chiqarish — qadoqlar va qadoqlarni yopish vositalarini ishlab chiqarish tugagandan so‘ng ishlab chiqaruvchidan iste’molchiga (foydalanuvchiga) bo‘lgan o‘tish jarayonlari;
identifikatsiya qilish — qadoqlar va qadoqlarni yopish vositalarini ushbu Texnik reglamentning qo‘llanish sohasiga taalluqli ekanligini aniqlash;
ilova hujjati — muomalaga chiqarilgandan keyin mahsulot to‘g‘risidagi ma’lumotlarni o‘z ichiga olgan hujjatlar (mahsulot sifati va (yoki) miqdori to‘g‘risidagi jami hisob va boshqa hujjatlar);
import qiluvchi — norezident bo‘lgan xorijiy hamkorlardan olingan qadoqlarni hamda qaqoqlarni yopish vositalarini O‘zbekiston Respublikasi hududida erkin muomalaga chiqaruvchi, ushbu qadoqlarning Texnik reglament talablariga muvofiqligi uchun javobgar bo‘lgan O‘zbekiston Respublikasi rezidenti;
ishlab chiqaruvchi — O‘zbekiston Respublikasi hududida o‘z nomidan qadoqlar va qadoqlarni yopish vositalarini ishlab chiqarish va muomalaga kiritish bilan qonunchilikda belgilangan tartibda shug‘ullanuvchi hamda ushbu mahsulotlarning Texnik reglament talablariga muvofiqligi uchun javobgar bo‘lgan jismoniy va yuridik shaxs, jumladan, xorijiy ishlab chiqaruvchi;
iste’mol qadog‘i — sotish uchun mo‘ljallangan qadoqlar yoki oxirgi iste’molchiga sotiladigan mahsulotning birlamchi qadoqlari;
kompozit materiallar — ikki qavatli yoki ko‘p qavatli material;
maqsadli foydalanish — qadoqlar va qadoqlarni yopish vositalaridan ishlab chiqaruvchi tomonidan mo‘ljallangan maqsadiga muvofiq foydalanish;
namunaviy muhit (model muhit) — oziq-ovqat mahsulotlari xususiyatlarining xos xususiyatlariga mos sharoitga taqlid qiluvchi muhit;
oziq-ovqat mahsulotlariga tegib turadigan faol materiallar va buyumlar (keyingi o‘rinlarda — faol materiallar va buyumlar) — saqlash muddatini uzaytirish yoki qadoqlangan oziq-ovqat mahsulotlarini saqlash yoki yaxshilash uchun mo‘ljallangan materiallar va buyumlarni ushbu faol materiallar hamda buyumlardan foydalanilgan holda qadoqlangan oziq-ovqat mahsuloti yoki ular muhitida mahsulotdan moddalarni chiqarishi yoki singdirishi mumkin bo‘lgan komponentlarni majburiy kiritish uchun mo‘ljallangan material;
oziq-ovqat mahsulotlariga tegib turadigan intellyektual(aqlli) materiallar va mahsulotlar (keyingi o‘rinlarda — intellyektual materiallar va mahsulotlar) — qadoqlangan oziq-ovqat mahsuloti yoki uning atrof-muhit holatini nazorat qiluvchi materiallar va mahsulotlar;
saqlash muddati— ishlab chiqaruvchi tomonidan belgilangan saqlash shartlariga rioya qilgan holda mahsulotning xavfsizlik talablariga javob beradigan davr;
transport qadog‘i —mahsulotni tashish paytida shikastlanishdan himoya qilish va mustaqil transport birligini shakllantirish maqsadida saqlash hamda tashish uchun mo‘ljallangan qadoqlar;
qadoqlar —xomashyo va tayyor mahsulotlarni joylashtirish, himoya qilish, tashish, yuklash va tushirish, yetkazib berish va saqlash uchun ishlatiladigan mahsulot;
qadoqlar va qadoqlarni yopish vositalarini tamg‘alash —identifikatsiyani ta’minlash va iste’molchilarni xabardor qilish uchun qadoqlar hamda qadoqlarni yopish vositalari tashqi yuzasida va qo‘shimcha hujjatlarda qo‘llanadigan belgilar, yozuvlar, piktogrammalar, belgilar ko‘rinishidagi ma’lumotlar;
qadoqlar va qadoqlarni yopish vositalari turi —qadoqlar va qadoqlarni yopish vositalarini ular tayyorlangan materiali va konstruksiyasi bo‘yicha belgilaydigan tasniflash birligi;
qadoqlarni yopish vositalari — qadoqlar va uning tarkibini saqlash uchun mo‘ljallangan mahsulot;
qayta ishlatiladigan qadoqlar —ko‘p marta foydalanish uchun mo‘ljallangan qadoqlar;
xavfli yuklar — o‘ziga xos xossalari va xususiyatlari tufayli muayyan omillar mavjud bo‘lgani taqdirda tashish, yuk ortish-tushirish ishlari jarayonida tashilayotgan yuklar, texnika vositalari, qurilmalar, bino va inshootlar, boshqa obyektlarning portlashi, yonishi yoki shikastlanishiga, shuningdek, odamlar hayoti va sog‘lig‘iga, atrof muhitga zarar yetkazilishiga sabab bo‘lishi mumkin bo‘lgan moddalar, materiallar, buyumlar, chiqindilar.
2-bob. Qadoqlar va qadoqlarni yopish vositalarini erkin muomalaga chiqarish talablari
7. Qadoqlar va qadoqlarni yopish vositalari ushbu Texnik reglamentning 5-bobida belgilangan tartibda mahsulot muvofiqligi baholangandan keyin tasdiqlovchi hujjatlar asosida erkin muomalaga chiqariladi.
8. Ushbu Texnik reglament talablariga muvofiqligi tasdiqlanmagan qadoqlar va qadoqlarni yopish vositalari muvofiqlik belgisi bilan tamg‘alanmasligi va erkin muomalaga chiqarilmasligi kerak.
9. Qadoqlar uchun ishlatiladigan mahsulotlardan hosil bo‘ladigan chiqindilar hajmini kamaytirish maqsadida ular chiqindisiz, kam chiqitli qayta ishlash texnologiyalarini joriy etilgan holda ishlab chiqarilgan bo‘lishi zarur.
3-bob. Xavfsizlik talablari
[OKOZ:
1.09.00.00.00 Tadbirkorlik va xo‘jalik faoliyati / 09.10.00.00 Sanoat / 09.10.03.00 Sanoat xavfsizligi (shuningdek, 16.04.06.00ga qarang)]
10. Qadoqlar va qadoqlarni yopish vositalarini saqlash, tashish va yo‘q qilish jarayonlari ushbu bobda nazarda tutilgan xavfsizlik talablariga javob berishi kerak.
11. Qadoqlar va qadoqlarni yopish vositalarini ishlab chiqarishda foydalanilgan xomashyo va materiallar ushbu qadoqqa joylashtirilgan mahsulotga bevosita tegib turganda hamda ushbu qadoq va qadoqlarni yopish vositalari tashqi ta’sirlar ostida yuzaga kelishi mumkin bo‘lganda xavfni kamaytirishi kerak.
[OKOZ:
1.09.00.00.00 Tadbirkorlik va xo‘jalik faoliyati / 09.10.00.00 Sanoat / 09.10.03.00 Sanoat xavfsizligi (shuningdek, 16.04.06.00ga qarang)]
12. Qadoqlar xavfsizligi quyidagi talablar bilan ta’minlanishi kerak:
oziq-ovqat mahsulotiga tegib turadigan materiallarning sanitariya-gigiyena ko‘rsatkichlari bo‘yicha;
fizik-mexanik ko‘rsatkichlar;
germetiklik.
[OKOZ:
1.09.00.00.00 Tadbirkorlik va xo‘jalik faoliyati / 09.10.00.00 Sanoat / 09.10.03.00 Sanoat xavfsizligi (shuningdek, 16.04.06.00ga qarang)]
13. Qadoqlar materiali qadoqlanadigan mahsulot va iste’molchi uchun zaruriy bo‘lgan xavfsizlik, qabul qilish darajasini ta’minlaydigan minimal miqdor bilan cheklangan hajm hamda vaznda ishlab chiqarilishi kerak.
[OKOZ:
1.09.00.00.00 Tadbirkorlik va xo‘jalik faoliyati / 09.10.00.00 Sanoat / 09.10.03.00 Sanoat xavfsizligi (shuningdek, 16.04.06.00ga qarang)]
14. Qadoqlar materiallari qayta foydalanilganda ular bir vaqtning o‘zida quyidagi talablarga javob berishi shart:
qadoqlar materialining fizik va mexanik xususiyatlari normal ish sharoitida uning qo‘llanishi davomida ma’lum miqdorda tashish yoki ishlov berish imkoniyatini ta’minlashi;
ishlatiladigan qadoqlash materiallari bilan bevosita aloqada bo‘ladigan shaxslarning sog‘lig‘i va xavfsizligini muhofaza qilish talablariga muvofiqligini ta’minlash uchun qayta ishlanadigan bo‘lishi.
[OKOZ:
1.09.00.00.00 Tadbirkorlik va xo‘jalik faoliyati / 09.10.00.00 Sanoat / 09.10.03.00 Sanoat xavfsizligi (shuningdek, 16.04.06.00ga qarang)]
15. Oziq-ovqat mahsulotlari, shu jumladan, bolalar ovqatlari bilan tegib turadigan qadoqlar va qadoqlarni yopish vositalariga qo‘yiladigan xavfsizlik talablari ushbu Texnik reglamentga 2-ilovada ko‘rsatilgan sanitariya-gigiyena va organoleptik ko‘rsatkichlarga mos bo‘lishi kerak.
Qadoqlar va va qadoqlarni yopish vositalarining sanitariya-gigiyena ko‘rsatkichlarini aniqlash bo‘yicha sinovlarni o‘tkazish tartiblari ushbu Texnik reglamentga 3-ilovada ko‘rsatilgan.
16. Oziq-ovqat mahsulotlarini, shu jumladan, bolalar ovqatlari, parfyumeriya va kosmetika mahsulotlari, o‘yinchoqlar, bolalar assortimentidagi mahsulotlarni qadoqlash uchun mo‘ljallangan qadoqlar ular bilan aloqa qiladigan model va havo muhitiga inson salomatligi uchun zararli bo‘lgan moddalarni kimyoviy moddalarni migratsiyasining ruxsat etilgan miqdoridan oshib ketadigan miqdorda chiqarmasligi lozim.
[OKOZ:
1.09.00.00.00 Tadbirkorlik va xo‘jalik faoliyati / 09.10.00.00 Sanoat / 09.10.03.00 Sanoat xavfsizligi (shuningdek, 16.04.06.00ga qarang)]
17. Mexanik, kimyoviy turg‘unlik va germetiklik (agar ular qadoqlar konstruksiyasida va maqsadi bilan nazarda tutilgan bo‘lsa) xususiyatlari bo‘yicha qadoqlar quyidagi xavfsizlik talablariga javob berishi kerak:
metallar asosidagi qadoqlar:
havoning ortiqcha ichki bosimida germetiklikni ta’minlashi;
qadoqlar qobig‘ining vertikal o‘qi yo‘nalishi bo‘yicha siquvchi kuchga bardosh berishi;
ichki qoplama qadoqlanadigan mahsulotlarga chidamli bo‘lishi va (yoki) namunaviy muhitda sterilizatsiya yoki pasterizatsiyaga chidamli bo‘lishi;
korroziyaga chidamli bo‘lishi;
polimer va plastmassalar asosidagi qadoqlar:
germetiklikni ta’minlashi;
balandlikdan erkin qulash vaqtida belgilangan miqdordagi zarbalarga buzilmasdan bardosh berishi (parfyumeriya va kosmetikadan tashqari qadoqlangan mahsulotlar uchun);
qadoqlar qobig‘ining vertikal o‘qi yo‘nalishi bo‘yicha bosim kuchiga bardosh berishi (paketlar va qoplardan tashqari);
issiq suv ta’sirida deformatsiyalanmasligi yoki yorilib ketmasligi (paketlar va qoplardan tashqari);
qadoqlar quloqchalari (tutqichlari) unga pishiq mahkam bog‘langan bo‘lishi va belgilangan yuklanishga bardosh berishi;
qadoqlarning payvandlangan va yopishtiruvchi choklari suv o‘tishiga yo‘l qo‘ymasligi;
cho‘zilishda belgilangan statik kuchlanishga bardosh berishi (paketlar va qoplar uchun);
qadoqlarning ichki yuzasi qadoqlangan mahsulotlarning ta’siriga chidamli bo‘lishi;
qog‘oz, karton va pergamentlar asosidagi qadoqlar:
sinovdan o‘tkazilganda erkin qulash vaqtida belgilangan miqdordagi zarbalarga va (yoki) gorizontal zarbalarga bardosh berishi;
qadoqlar qobig‘ining vertikal o‘qi yo‘nalishi bo‘yicha bosim kuchiga bardosh berishi va to‘plam (bir-biriga ustma-ust) qilishda mustaxkam bo‘lishi;
qadoqlar quloqchalari (tutqichlari) unga pishiq mahkam bog‘langan bo‘lishi va belgilangan yuklanishga bardosh berishi;
shisha asosidagi qadoqlar:
asosiy parametrlar va foydalanish maqsadiga qarab ichki gidrostatik bosimga bardosh berishi;
harorat o‘zgarishiga buzilmasdan bardosh berishi;
qadoqlar qobig‘ining vertikal o‘qi yo‘nalishi bo‘yicha siquvchi kuchga (butilkadan tashqari) bardosh berishi;
shishaning suvga chidamliligi (oziq-ovqat mahsulotlari, shu jumladan, bolalar ovqatlari, parfyumeriya va kosmetika mahsulotlari uchun) 98 °S haroratda 3/98 sinfdan past bo‘lmasligi;
kislotaga chidamli bo‘lishi (bankalar va butilkalar uchun, oziq-ovqat kislotalari va bolalar ovqat mahsulotlarini konservatsiyalash uchun);
bolalar ovqatlari bilan tegib turadigan qadoqlar uchun qayta ishlatilmasligi;
yog‘och asosidagi qadoqlar:
balandlikdan erkin qulash vaqtida belgilangan miqdordagi zarbalarga buzilmasdan bardosh berishi;
gorizontal yoki qiya tekisliklarda belgilangan miqdordagi zarbalarga bardosh berishi;
qadoqlar qobig‘ining vertikal o‘qi yo‘nalishi bo‘yicha bosim kuchiga bardosh berishi;
yog‘ochining namligi belgilangan qiymatga mos kelishi;
qadoqlar materiali uchun tozalangan yog‘ochlardan foydalanish, to‘liq profil bo‘yicha 56 °S kam bo‘lmagan haroratda 40 daqiqa davomida termik ishlov berish yoki ular metil bromid bilan fumigatsiya (ishlov berish) qilingan bo‘lishi;
rezina, rezinoplastik, kompozit materiallar asosidagi qadoqlar:
germetik (qadoqlarni yopish vositalari mavjud bo‘lganda) bo‘lishi yoki ulangan choklarning belgilangan mustahkamligi ta’minlangan bo‘lishi;
ichki qoplamaning yuzasi oksidlanmasligi;
qadoqlarning ichki yuzasi qadoqlangan mahsulotlarning ta’siriga chidamli bo‘lishi;
to‘qimachilik materiallari asosidagi qadoqlar:
balandlikdan erkin qulash vaqtida belgilangan miqdordagi zarbalarga buzilmasdan bardosh berishi;
belgilangan uzilish kuchlanishiga chidamli bo‘lishi;
keramika asosidagi qadoqlar:
suv o‘tkazmaydigan bo‘lishi;
qadoqlashda germetiklik ta’minlangan bo‘lishi.
18. Qadoqlarni yopish vositalarining xavfsizligi quyidagi talablar yig‘indisi bilan ta’minlanishi kerak:
oziq-ovqat mahsulotlariga tegib turadigan qadoqlarni yopish vositalarining sanitariya-gigiyena va organoleptik ko‘rsatkichlari;
germetikligi;
kimyoviy chidamliligi;
xavfsiz ochishi;
fizik-mexanik ko‘rsatkichlari bo‘yicha.
19. Qadoqlarning sanitariya-gigiyena ko‘rsatkichlarini aniqlash bo‘yicha sinovlarni o‘tkazish tartiblari ushbu Texnik reglamentga 3-ilovada ko‘rsatilgan.
Oziq-ovqat mahsulotlari, shu jumladan, bolalar oziq-ovqatlari, parfyumeriya va kosmetika mahsulotlari bilan tegib turadigan qadoqlarni yopish vositalari ular bilan tegib turadigan namunaviy muhitga kimyoviy moddalarni migratsiyasining ruxsat etilgan miqdoridan oshib ketadigan, inson salomatligi uchun zararli bo‘lgan miqdorda moddalarni chiqarmasligi kerak.
[OKOZ:
1.09.00.00.00 Tadbirkorlik va xo‘jalik faoliyati / 09.10.00.00 Sanoat / 09.10.03.00 Sanoat xavfsizligi (shuningdek, 16.04.06.00ga qarang)]
20. Qadoqlarni yopish vositalari fizik-mexanik va kimyoviy chidamlilik ko‘rsatkichlari jihatidan quyidagi xavfsizlik talablariga javob berishi kerak:
metallar asosidagi qadoqlarni yopish vositalari:
qadoqlarning germetikligini ta’minlashi (parfyumeriya va kosmetika mahsulotlari, to‘plamlar bundan mustasno);
konservatsiyalash uchun qopqoqlar issiq ishlov berishga chidamli bo‘lishi;
vintli qadoqlarning yopish vositalarini ochishda aylanma nuqta (moment) belgilangan talablarga javob berishi;
issiqlik bilan qisqaradigan va o‘ramli qopqoqlarning yopishtiruvchi choklari mustahkam bo‘lishi;
toj qopqoqlari ichki bosimga bardosh berishi;
korroziyaga chidamli bo‘lishi;
toj qopqoqlari qopqoqning ichki yuzasining bo‘yoq qoplamasi va pasterizatsiya hamda sterilizatsiya jarayonida zichlangan qistirmalari namunaviy muhitning ta’siriga chidamli bo‘lishi;
polimer va plastmassa asosidagi qadoqlarni yopish vositalari:
belgilangan ish sharoitlarida qadoqlarning germetikligini ta’minlashi (issiqlik bilan qisqaradigan qopqoqlar, o‘ramli qopqoqlar, klapanlar, dozator — cheklovchilar, ajratgichlar, zichlagich qistirmalari, yopish qopqoqlari bundan mustasno);
vintli qadoqlarning yopish vositalarini ochishda aylanma nuqta (moment) belgilangan talablarga javob berishi;
kuchli gazlangan (shampan) va gazlangan vinolarni qadoqlash uchun mo‘ljallangan qadoqlarni yopish vositalari ichki bosimga bardosh berishi;
zichlagich qistirmalar bo‘linmasligi;
polimer changning miqdori belgilangan miqdoridan yuqori bo‘lmasligi;
konservatsiyalash uchun qopqoqlar issiq ishlov berishga chidamli bo‘lishi;
konservatsiyalash uchun qopqoqlar kislota eritmalariga chidamli bo‘lishi;
kompozit materiallar, rezina va rezinoplastik asosidagi qadoqlarni yopish vositalari:
issiqlik ta’sirida qisqaradigan va o‘ramli qopqoqlarning yopishtiruvchi choklari mustahkam bo‘lishi;
qopqoqlar va zichlagich qistirmalarning namligi belgilangan talablarga javob berishi;
aglomeratsiyalangan va yig‘ma qopqoqlarning buralishida mustahkamlik chegarasi belgilangan talablarga javob berishi;
yig‘ma qopqoqlar buzilmasdan va yoriqlarsiz suvda qaynatishga bardosh berishi;
yon yuzasining kapillyarligi belgilangan talablarga javob berishi;
tabiiy, kolmatatsiyalangan, aglomeratsiyalangan va yig‘ma qopqoqlardan chiqadigan tiqin changining miqdori belgilangan chegaradan oshmasligi.
[OKOZ:
1.11.00.00.00 Atrof tabiiy muhit va tabiiy resurslar / 11.08.00.00 Atmosfera havosini muhofaza qilish qonunchiligi / 11.08.01.00 Atmosfera havosini muhofaza qilish bo‘yicha umumiy masalalar]
21. Qadoqlar va qadoqlarni yopish vositalarini erkin muomalaga chiqarish (saqlash, tashish, yo‘q qilish) jarayonlariga qo‘yiladigan talablar:
qadoqlar va qadoqlarni yopish vositalari muayyan turdagi qadoqlar va qadoqlarni yopish vositalari uchun texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlar talablariga muvofiq saqlanishi;
qadoqlarni va qadoqlarni yopish vositalari barcha turdagi transport vositalarida, ushbu transport vositasida yuklarni tashish qoidalariga muvofiq amalga oshishi;
ishlatilgan qadoqlar va qadoqlarni yopish vositalari resurslarni tejash va atrof-muhitning ifloslanishiga yo‘l qo‘ymaslik uchun qonunchilikda belgilangan tartibda utilizatsiya qilinishi, qayta ishlanishi yoki zararsizlantirilishi shart.
22. Materiallar va mahsulotlar, shu jumladan, faol va intellektual materiallar va mahsulotlar belgilangan talablarga muvofiq ishlab chiqarilishi, shuningdek, foydalanish sharoitida o‘z tarkibiy qismlarini oziq-ovqat mahsulotlariga o‘tkazmasligi shart.
23. Faol va intellektual materiallar va mahsulotlarga nisbatan quyidagi maxsus talablar qo‘yiladi:
faol materiallar va mahsulotlar oziq-ovqat mahsulotlarining tarkibi yoki organoleptik xususiyatlarining o‘zgarishiga olib kelmasligi, shu jumladan, iste’molchilarni chalg‘itishi mumkin bo‘lgan oziq-ovqat mahsulotlarining buzilishini sabab sifatida amalga oshirilishi;
intellektual materiallar va mahsulotlar iste’molchilarni chalg‘itishi mumkin bo‘lgan oziq-ovqat mahsulotlarining holati haqida ma’lumot bermasligi;
oziq-ovqat mahsulotlari bilan tegib turadigan faol va intellektual materiallar hamda mahsulotlar iste’mol qilinmaydigan qo‘shimchalarni aniqlash uchun to‘g‘ri yorliqlangan bo‘lishi kerak.
4-bob. Qadoqlar va qadoqlarni yopish vositalarini tamg‘alash talablari
24. Qadoqlarni va qadoqlarni yopish vositalarini tamg‘alashda quyidagi talablar qo‘yiladi:
qadoqni yig‘ish va qayta ishlatishni osonlashtirish uchun qadoqlar va qadoqlarni yopish vositalari ishlab chiqarilgan materialini aniqlash uchun zarur ma’lumotlar ko‘rsatilgan bo‘lishi;
tamg‘alash mustahkam, ishqalanishga turg‘un va bardoshli bo‘lishi;
qadoqlar va qadoqlarni yopish vositalari ishlab chiqarilgan materialni identifikatsiya qilish uchun zarur bo‘lgan belgilar to‘g‘ridan-to‘g‘ri qadoqlar va (yoki) qo‘shimcha ilova hujjatida qo‘llanishi kerak. Bunda:
agar qadoqda tegishli tamg‘alash bo‘lmasa, ushbu qadoqqa qadoqlanadigan mahsulot ishlab chiqaruvchisi yorliqqa (yorliqqa) qadoqlar uchun ilova qilingan hujjatlarga muvofiq qadoqlar ishlab chiqarilgan materialni identifikatsiya qilish uchun zarur bo‘lgan tamg‘ani qo‘yishi kerak;
agar ishlab chiqaruvchi tomonidan belgilanadigan texnologik va konstruktiv imkoniyatlar mavjud bo‘lsa, tamg‘alash to‘g‘ridan-to‘g‘ri qadoqni yopish vositalariga qo‘llanadi, boshqa holatlarda tegishli ma’lumotlar qo‘shimcha hujjatlarda, qadoqni yopish vositalarida ko‘rsatiladi.
25. Qadoqlar va qadoqlarning yopish vositalari ushbu Texnik reglamentga 4-ilovada keltirilgan Qadoqlar va qadoqlarni yopish vositalarining belgilanishi bo‘yicha tamg‘alanishi kerak.
26. Qadoqlarning ichki tomonidan ishlatiladigan materiallar toza, qadoqlangan mahsulotlarga tashqi va ichki zarar yetkazmaydigan bo‘lishi lozim. Yorliqlarni biriktirishda zaharli bo‘lmagan bo‘yoq yoki yelimlarni ishlatishga ruxsat beriladi.
27. Qadoqlar va qadoqlarni yopish vositalari to‘g‘risidagi ma’lumotlar ilova hujjatlarda ko‘rsatilishi va quyidagilarni o‘z ichiga olishi kerak:
qadoqlar va qadoqlarni yopish vositalarining nomi;
qadoqlar va qadoqlarni yopish vositalarining maqsadi to‘g‘risidagi ma’lumotlar;
saqlash, tashish shartlari, utilizatsiya qilish imkoniyati;
qayta ishlash usuli (qayta ishlatiladigan qadoqlar uchun);
ishlab chiqaruvchining nomi va joylashgan joyi, u bilan bog‘lanish uchun ma’lumot;
ishlab chiqaruvchining, import qiluvchining vakolatli vakili nomi va joylashgan joyi, bog‘lanish ma’lumotlari (agar mavjud bo‘lsa);
ishlab chiqarilgan sana (oy, yil);
saqlash muddati (agar ishlab chiqaruvchi tomonidan belgilangan bo‘lsa).
28. Qadoqlar va qadoqlarni yopish vositalaridagi ma’lumotlar davlat tilida taqdim etilishi kerak (alohida o‘lchamlar, texnologik jarayonlar nomi xalqaro e’tirof etilgan shaklda berilishiga yo‘l qo‘yiladi).
5-bob. Muvofiqlikni baholash
1-§. Qadoqlar va qadoqlarni yopish vositalarini identifikatsiya qilish
29. Identifikatsiya deganda qadoqlar va qadoqlarni yopish vositalarini yorliqlarda hamda ularga ilova qilingan hujjatlarda ko‘rsatilgan muhim xususiyatlarga muvofiqligini baholash uchun taqdim etilgan ma’lumotlarni aniqlash tushuniladi.
30. Qadoqlar va qadoqlarni yopish vositalarini identifikatsiya qilish quyidagilar tomonidan amalga oshiriladi:
ishlab chiqaruvchi (sotuvchi) tomonidan — ularni O‘zbekiston Respublikasi hududida muomalaga kiritish maqsadida;
davlat nazorati organi tomonidan — O‘zbekiston Respublikasi hududida muomalada bo‘lgan qadoqlar va qadoqlarni yopish vositalarining ushbu Texnik reglament talablariga muvofiqligini tekshirish maqsadida.
31. Qadoqlar va qadoqlarni yopish vositalarining nomi, turi, maqsadi, shuningdek, ularning o‘ziga xosligi va belgilangan turining xos xususiyatlari bo‘yicha identifikatsiya qilinadi.
32. Qadoqlar va qadoqlarni yopish vositalarining ushbu Texnik reglament talablariga muvofiqligini tasdiqlash majburiy bo‘lib, quyidagi sxemalardan biri bo‘yicha muvofiqlik deklaratsiyasi shaklida amalga oshiriladi:
1D sxema — turkum ishlab chiqarilgan qadoqlar va qadoqlarni yopish vositalari uchun ariza beruvchining o‘z dalillariga asoslanib muvofiqlikni e’lon qilishda qo‘llanadi. Bunda ariza beruvchi ishlab chiqaruvchi yoki u tomondan vakolat berilgan yuridik shaxs hisoblanadi;
2D sxema — yagona (bitta) qadoq va qadoqlarni yopish vositasi uchun yoki uning to‘pi uchun ariza beruvchining o‘z dalillari asosida muvofiqlikni e’lon qilishda qo‘llanadi. Bunda ariza beruvchi ishlab chiqaruvchi (u tomondan vakolat berilgan yuridik shaxs) yoki sotuvchi (import qiluvchi) hisoblanadi;
3D sxema — turkum ishlab chiqarilgan qadoqlar va qadoqlarni yopish vositalari uchun sinov laboratoriyasi ishtirokida olingan dalillar hamda ariza beruvchining o‘z dalillari (agar mavjud bo‘lsa) asosida muvofiqlikni deklaratsiya qilishda qo‘llanadi. Bunda ariza beruvchi ishlab chiqaruvchi yoki u tomondan vakolat berilgan yuridik shaxs hisoblanadi;
4D sxema — yagona (bitta) qadoq va qadoqni yopish vositasi uchun yoki uning to‘pi uchun sinov laboratoriyasi ishtirokida olingan dalillar va ariza beruvchining o‘z dalillari (agar mavjud bo‘lsa) asosida muvofiqlikni deklaratsiya qilishda qo‘llanadi. Bunda ariza beruvchi ishlab chiqaruvchi (u tomondan vakolat berilgan yuridik shaxs) yoki sotuvchi (import qiluvchi) hisoblanadi.
33. Muvofiqlik to‘g‘risidagi deklaratsiya Vazirlar Mahkamasining 2024-yil 14-avgustdagi 502-son qarori bilan tasdiqlangan Xavf darajasi yuqori bo‘lmagan mahsulotlarning muvofiqligini deklaratsiyalash yo‘li bilan tasdiqlash tartibi to‘g‘risidagi nizom talablariga muvofiq rasmiylashtiriladi.
34. Foydalanilgan qadoqlar va qadoqlarni yopish vositalarining ushbu Texnik reglament talablariga muvofiqligi tasdiqlanishi shart emas.
2-§. Qadoqlar va qadoqlarni yopish vositalari namunalarini olish va sinovdan o‘tkazish
35. Xavfsizlik ko‘rsatkichlarini aniqlash uchun namunalarni tanlash ushbu Texnik reglament talablariga muvofiqligini aniqlash maqsadida texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlarga muvofiq amalga oshiriladi.
36. Qadoqlar va qadoqlarni yopish vositalarini texnik reglamentlar talablariga muvofiqligini tekshirish texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlarda belgilangan usullar qo‘llangan holda amalga oshiriladi.
6-bob. O‘tish davri
37. Ushbu Texnik reglament kuchga kirgan vaqtdan boshlab O‘zbekiston Respublikasi hududida amalda bo‘lgan hamda qadoqlar va qadoqlarni yopish vositalari uchun xavfsizlik talablarini belgilaydigan texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlar, ular Texnik reglament bilan moslashtirilguniga qadar ushbu Texnik reglamentga zid bo‘lmagan qismlari amalda qo‘llanadi.
38. Texnik reglament kuchga kirgunga qadar qadoqlar va qadoqlarni yopish vositalari uchun olingan muvofiqlikni tasdiqlovchi hujjatlar ushbu hujjatlarda belgilangan muddatlar davomida amalda bo‘ladi.
7-bob. Texnik reglament talablariga rioya etilishi ustidan davlat nazorati
[OKOZ:
1.02.00.00.00 Davlat boshqaruvi asoslari / 02.03.00.00 Respublika ijro etuvchi hokimiyat organlari va xo‘jalik boshqaruvi organlari / 02.03.01.00 Umumiy masalalar]
39. Ushbu texnik reglament talablariga rioya etilishi ustidan davlat nazoratini Vazirlar Mahkamasi huzuridagi O‘zbekiston texnik jihatdan tartibga solish agentligi, Qishloq xo‘jaligi vazirligi, shuningdek, boshqa vakolatli davlat organlari o‘z vakolatlari doirasida amalga oshiradi.
8-bob. Texnik reglament talablarini buzganlik uchun javobgarlik
40. Ushbu Texnik reglament talablari buzilishida aybdor bo‘lgan shaxslar O‘zbekiston Respublikasi qonunchilik hujjatlariga muvofiq javob beradilar.
Qadoqlar va qadoqlarni yopish vositalari xavfsizligi to‘g‘risidagi texnik reglamentga 1-ILOVA
Texnik reglament xavfsizlik talablari bilan tartibga solinadigan
MAHSULOTLAR RO‘YXATI
T/r
Mahsulot nomi
TIF TN kodi
Qo‘llanish doirasi
1. Qadoqlar
1.
Metall asosidagi qadoqlar(folga aluminiy*, bankalar, bochkalar, kolbalar, kanistrlar, ballonlar, barabanlar), avval ishlatilgandan tashqari
7310 21 0000
7310 29 0000
7607 00 0000
7612 00 0000
oziq-ovqat, parfyumeriya va kosmetika mahsulotlari, sanoat mahsulotlari va maishiy foydalanish uchun
oziq-ovqat,qishloq xo‘jaligi, parfyumeriya va kosmetikamahsulotlari,sanoat va maishiymaqsadlar uchun ishlatiladigan mahsulotlar, shu jumladan, engil sanoatmahsulotlariva o‘yinchoqlar uchun
3.
Qog‘oz va karton asosidagi qadoqlar (qutilar, paketlar, bankalar, qopchalar, paketlar, tovoqlar, qutilar, shu jumladan, pergament, pergamin asosidagi qadoqlar, qog‘ozdan tayyorlangan yog‘ga chidamli, o‘rash qog‘ozlari,pergamentosti, avtomatik mashinalardagi qadoqlar uchun qog‘oz)
4806 00 0000
4807 00 8000
4808 00 0000
4811 41 2000
4811 41 9000
48 1149 0000
4811 51 0009
4811 59 0009
4811 60 0000
4811 90 0000
4819 00 0000
4823 70 0000
4823 90 8597
oziq-ovqat,qishloq xo‘jaligiva parfyumeriyava kosmetikamahsulotlari,sanoat va maishiymaqsadlarda ishlatiladigan mahsulotlar uchun, shu jumladan, engil sanoatmahsulotlariva o‘yinchoqlar uchun
oziq-ovqat, parfyumeriya va kosmetika mahsulotlari, sanoat mahsulotlariva maishiy foydalanish uchun
6.
Yog‘och asosidagi qadoqlar (qutilar, bochkalar, barabanlar) foydalanilgandan tashqari
4415 10 0000
4416 00 0000
oziq-ovqat va qishloq xo‘jaligi mahsulotlari uchun
6.
To‘qimachilik materiallari asosidagi qadoqlar (qopchalar, paketlar, konteynerlar), foydalanilgandan tashqari
6305 00 0000
6307 90 0000
oziq-ovqat va nooziq-ovqatmahsulotlari uchun
7.
Keramika qadoqlar (butilkalar, bankalar, bochkalar, kichik hajmdagi bochkalar)
6909 90 0000
6914 00 0000
8113 00 0000
oziq-ovqat, parfyumeriyava kosmetika mahsulotlari uchun
2.Qadoqlarni yopish vositalari
8.
Metall asosidagi qadoqlarni yopish vositalari (yopish vositalari, qopqoqlar(shu jumladan, toj qopqoqlari, buraladigan qopqoqlar bilan va quyish maqsadida ishlatiladigan qopqoqlar), toj qopqoqlari, o‘yilgan qopqoqlar, myuszellar, skobalar)
7317 00 6100
7317 00 6900
7317 00 9009
8305 20 0000
8309 00 0000
oziq-ovqat va parfyumeriya va kosmetika mahsulotlarini qadoqlash uchun
oziq-ovqat, parfyumeriyava kosmetikamahsulotlarini qadoqlash uchun
10.
Polimer asosidagi qadoqlarni yopish vositalari (turli xil qopqoqlar, dozator cheklovchilar, ajratgichlar, zichlagich qistirmalar, klapanlar)
3923 50 0000
3923 90 0000
oziq-ovqat, parfyumeriva kosmetika mahsulotlari maishiy buyumlari, kimyo va lak-bo‘yoqlar materiallarini qadoqlash uchun
11.
Kombinatsiyalangan qadoqlarni yopish vositalari (turli xil qopqoqlar, zichlagich qistirmalar)
3923 50 0000
3923 90 0000
4503 00 0000
4504 00 0000
4823 70 9000
4823 90 8597
8309 00 0000
oziq-ovqat, parfyumeri va kosmetika mahsulotlarini qadoqlash uchun
12.
Karton asosidagi qadoqlarni yopish vositalari (qopqoqlar, kesmalar, zichlagich qistirmalar)
4823 70 9000
4823 90 8597
oziq-ovqat mahsulotlarini qadoqlash uchun
* chakana savdoda sotishga va belgilangan maqsadlar uchun mo‘ljallangan qadoqlangan mahsulotlar.
Qadoqlar va qadoqlarni yopish vositalari xavfsizligi to‘g‘risidagi texnik reglamentga 2-ILOVA
Oziq-ovqat mahsulotlari, shu jumladan, bolalar ovqatlari bilan tegib turadigan qadoqlar va qadoqlarni yopish vositalariga qo‘yiladigan xavfsizlik talablari
1-jadval
Oziq-ovqat mahsulotlariga tegib turadigan qadoqlar va qadoqlarni yopish vositalaridan ajralib chiqadigan moddalar xavfsizligining sanitariya-gigiyena ko‘rsatkichlari va me’yorlari
Mahsulot materialining nomi
Ko‘rsatkichlar
Kimyoviy moddalar migratsiyasining ruxsat etilgan miqdori,
mg/l
Ichimlik suvida ruxsat etilgan konsentratsiya, mg/l
Xavflilik sinfi
Atmosfera havosida ruxsat etilgan konsentrasiya mg/m3 havodagi
Xavflilik sinfi
Me’yorlar
Polimer va plastmassa asosidagi
Polietilen (PEYUB-yuqori bosimli polietilen, PEPB- past bosimli polietilen),
polipropilen,
sopolimer,propilen etilen bilan, polibutilen, poliizobutilen,
Qadoqlar va qadoqlarni yopish vositalarini qoplamalari uchun qo‘llanadigan polimer materiallar
Silikat emallari
(frittlar)
Aluminiy (Al)
0,500
--
2
--
--
Bor (B)
0,500
--
2
--
--
Temir (Fe)
0,300
--
--
--
--
Kobalt (So)
0,100
--
2
--
--
Nikel (Ni)
0,100
--
3
--
--
Xrom (Cr 3+)
Jami
0,100
--
3
--
--
Xrom(Cr 6+)
--
3
--
--
Marganets (Mn)
0,100
--
3
--
--
Titanli emallar
Aluminiy (Al)
0,500
--
2
--
--
Bor (B)
0,500
--
2
--
--
Temir (Fe)
0,300
--
--
--
--
Kobalt (So)
0,100
--
2
--
--
Nikel (Ni)
0,100
--
3
--
--
Qo‘rg‘oshin (Pb)
0,030
--
2
--
--
Margimush (As)
0,050
--
2
--
--
Rux (Zn)
1,000
--
3
--
--
Titan (Ti)
0,100
--
3
--
--
Qoplamalarni buyashda qo‘shimcha ravishda aniqlanishi kerak:
Kulrang
Titan (Ti)
0,100
--
3
--
--
Ko‘k rang
Kobalt (So)
0,100
--
2
--
--
Jigarrang
Temir (Fe)
0,300
--
--
--
--
Yashil rang
Xrom (Cr 3+)
Jami
0,100
--
3
--
--
Xrom(Cr 6+)
--
3
--
--
pushti rang
Marganets (Mn)
0,100
--
3
--
--
Qoplamani qo‘llashda:
Uglerodli va past qotishma po‘latlar uchun
Temir (Fe)
0,300
--
--
--
--
Marganets (Mn)
0,100
--
3
--
--
aluminiy va alyuminli qotishmalar uchun
Aluminiy (Al)
0,500
--
2
--
--
Mis (Cu)
1,000
--
3
--
--
Laklangan qadoqlar va qadoqlarni yopish vositalariuchun qo‘llanadigan polimer materiallar
Epoksifenolli laklar
Epixlorgidrin
0,100
--
2
0,200
2
Formaldegid
0,100
--
2
0,003
2
Fenol
0,050
--
4
0,003
2
Rux (Zn)
1,000
--
3
--
--
Qo‘rg‘oshin (Pb)
0,030
--
2
--
--
Ksilollar (izomer aralashmasi)
--
0,050
3
0,200
3
Spirtlar:
metil
0,200
--
2
0,500
3
propil
0,100
--
4
0,300
3
butil
0,500
--
2
0,100
3
izobutil
0,500
--
2
0,100
4
Atseton
0,100
--
3
0,350
4
Etilbenzol
--
0,010
4
0,020
3
Fyenolli-moyli laklar
Formaldegid
0,100
--
2
0,003*
2
Fenol
0,050
--
4
0,003
2
Qo‘rg‘oshin (Pb)
0,030
--
2
--
--
tarkibida rux pastasi bo‘lgan oqsilga chidamli emallar
Epixlorgidrin
0,100
--
2
0,200
2
Formaldegid
0,100
--
2
0,003
2
Rux (Zn)
1,000
--
3
--
--
Qo‘rg‘oshin (Pb)
0,030
--
2
--
--
Vinilorgansol qoplamasi
Formaldegid
0,100
--
2
0,003*
2
Asyetaldegid
--
0,200
4
0,010
3
Fenol
0,050
--
4
0,003
2
Atseton
0,100
--
3
0,350
4
Vinilatsetat
--
0,200
2
0,150
3
Vinilxlorid
0,010
--
2
0,010
1
Spirtlar:
Myetil
0,200
--
2
0,500
3
Izopropil
0,100
--
4
0,600
3
Butil
0,500
--
2
0,100
3
Izobutil
0,500
--
2
0,100
4
Ksilollar (izomer aralashmasi)
--
0,050
3
0,200
3
Qo‘rg‘oshin (Pb)
0,030
--
2
--
--
Qo‘llashda qo‘shimcha ravishda aniqlanishi kerak:
Lakning pigmentatsiyasi uchun aluminiy kukuni
Aluminiy (Al)
0,500
--
2
--
--
Alyuminiy, aluminiy qotishmalaridan tayyorlangan idishlar
Aluminiy (Al)
0,500
--
2
--
--
Yog‘och va yog‘ochdan tayyorlangan qadoqlar va qadoqlarni yopish vositalari, tabiiy va presslangan qopqoqlar
Yog‘och va yog‘och mahsulotlari
Formaldegid
0,100
--
2
0,003
2
Tabiiy va presslangan qopqoq
Formaldegid
0,100
--
2
0,003
2
Izoh. Kompozit materiallar asosida tayyorlangan qadoqlar va qadoqlarni yopish vositalaridan chiqarilgan zararli moddalarning migratsiyasi faqat oziq-ovqat mahsulotlari, shu jumladan, bolalar ovqatlari bilan tegib turadigan qatlamidan tekshiriladi.
* barcha turdagi sun’iy oqsil qobig‘i uchun aldegidlarning umumiy miqdori (shu jumladan, formaldegid) kimyoviy moddalarning migratsiyasining ruxsat etilgan miqdori 0,8 mg / l ni tashkil qiladi.
** chiqindi qog‘ozdan olingan qog‘oz va karton faqat namligi 15% dan oshmaydigan oziq-ovqat mahsulotlari qadoqlari uchun ishlatilishi mumkin.
*** shisha, chinni va sopoldan hamda ulardan tayyorlangan idishlar va keramika buyumlaridan ajralib chiqadigan qo‘rg‘oshin hamda kadmiyning sanitariya-gigiyena ko‘rsatkichlari va me’yorlari 2-jadvalda keltirilgan.
2-jadval
Shisha, chinni va sopoldan hamda ulardan tayyorlangan idishlar va keramika buyumlaridan ajralib chiqadigan qo‘rg‘oshin hamda kadmiyning sanitariya-gigiyena ko‘rsatkichlari va me’yorlari
Qadoqlar va qadoqlarni yopish vositalari ishlab chiqarish uchun ishlatiladigan metallar hamda qotishmalardan ajralib chiqadigan moddalar xavfsizligining sanitariya-gigiyena ko‘rsatkichlari va me’yorlari
Mahsulot materialining nomi
Ko‘rsatkichlar
Kimyoviy moddalar migratsiyasining ruxsat etilgan miqdori,
mg/l
Ichimlik suvidagi ruxsat etilgan konsentratsiya, mg/l
Barcha turdagi po‘latlar, shu jumladan, uglerodli sifatli po‘lat, xromli xrommarganets
Temir (Fe)
0,300
--
--
Marganets (Mn)
0,100
--
3
Xrom (Cr 3+)
Jami
0,100
--
3
Xrom (Cr 6+)
--
3
Boshqa turdagi po‘latlar uchun qo‘shimcha ravishda aniqlanishi kerak:
uglerodli, past qotishma po‘latlar
Nikel (Ni)
0,100
--
3
Mis (Cu)
1,000
--
3
Xrom kremniy
Kremniy (Si)
--
10,000
2
Xrom vanadiy
Nikel (Ni)
0,100
--
3
Mis (Cu)
1,000
--
3
Xrom-marganets-titan
Titan (Ti)
0,100
--
3
Kremniy-marganets va xrom-krem-marganets bo‘lmagan
Kremniy (Si)
--
10,00
2
xrom-molibden
Molibden (Mo)
0,250
--
2
Xrom-nikel-volfram va xrom-nikel-molibden
Nikel (Ni)
0,100
--
3
Volfram (W)
0,050
--
2
Molibden (Mo)|
0,250
--
2
Xrom-molibden-aluminiy vaXrom-aluminiy
Aluminiy (Al)
0,500
--
2
Molibden (Mo)|
0,250
--
2
Nikel (Ni)
0,100
--
3
Vanadiy (V)
0.100
--
3
Volfram (W)
0,050
--
2
Korroziyaga chidamli va issiqlikka chidamli, yuqori sifatli, issiqlik ishlov berilgan
Nikel (Ni)
0,100
--
3
Pyerlit sinfidagi past qotishmali issiqlikka chidamli
Nikel (Ni)
0,100
--
3
Molibden (Mo)
0,250
--
2
Vanadiy (V)
0,100
--
3
Mis (Cu)
1,000
--
3
Issiqlikka chidamli martensit va martensit-ferritik sinflar
Nikel (Ni)
0,100
--
3
Molibden (Mo)
0,250
--
2
Vanadiy (V)
0,100
--
3
Volfram (W)
0,050
--
2
Austenit sinfidagi issiqlikka chidamli
Nikel (Ni)
0,100
--
3
Molibden (Mo)
0,250
--
2
Volfram (W)
0,050
--
2
Niobiy (Nb)
--
0,010
2
Titan (Ti)
0,100
--
3
Qo‘rg‘oshin qotishmalariga asoslangan ulash uchun materiallar
Qalay-qo‘rg‘oshin
Qalay (Sn)
--
2,000
3
Qo‘rg‘oshin (Pb)
0,030
--
2
Rux va uning qotishmalari
Rux (Zn)
1,000
--
3
Qo‘rg‘oshin (Pb)
0,030
--
2
Temir (Fe)
0,300
--
--
Kadmiy (Cd)
0,001
--
2
Mis (Cu)
1,000
--
3
Aluminiy (Al)
0,500
--
2
Xrom (Cr 3+)
Jami
0,100
--
3
Xrom (Cr 6+)
--
3
Molibden (Mo)
0,250
--
2
Marganets (Mn)
0,100
--
3
Vanadiy (V)
0.100
--
3
Temir (Fe)
0,300
--
--
* qobiqli qadoq va yog‘och mahsulotlarini modellashtirishda suv eritmasini va cho‘kmalarni bo‘yashga ruxsat beriladi.
4-jadval
Oziq-ovqat mahsulotlari, shu jumladan, bolalar ovqatlari bilan tegib turadigan qadoqlar va qadoqlarni yopish vositalarining organoleptik ko‘rsatkichlariga qo‘yiladigan talablar
Ko‘rsatkich nomi
Talablar
1. Qadoqlar va qadoqlarni yopish vositalari namunasining organoleptik xususiyatlari
Namuna hidi (ballar)
1 dan ko‘p emas
2. Oziq-ovqat mahsulotlari, shu jumladan, bolalar ovqatlari bilan namligi 15% dan ortiq bo‘lgan qadoqlarni (yopiqlarni) sinovdan o‘tkazishda suvli ekstraktlarning organoleptik xususiyatlari
3. Oziq-ovqat mahsulotlari, shu jumladan, bolalar ovqatlari bilan tegib turadigan, namligi 15% gacha bo‘lgan qadoqlar va qadoqlarni yopish vositalaridagi havo aralashmasining organoleptik xususiyatlari
* qobiqli qadoq va yog‘och mahsulotlarini modellashtirishda suv eritmasini va cho‘kmalarni bo‘yashga ruxsat beriladi.
* qadoqlar va qadoqlarni yopish vositalarilarini ishlash shartlaridan kelib chiqib, sorbent sifatida oziq-ovqat mahsulotlari (non, pechenye, un, sariyog‘ va boshqalar) qo‘llaniladi.
Qadoqlar va qadoqlarni yopish vositalari xavfsizligi to‘g‘risidagi texnik reglamentga 3-ILOVA
Qadoqlar va qadoqlarni yopish vositalarining sanitariya-gigiyena ko‘rsatkichlarini aniqlash bo‘yicha sinovlarni o‘tkazish tartiblari
I. Qadoqlar va qadoqlarni yopish vositalari sinashda foydalaniladigan namunaviy muhitlar
Qadoqlar va qadoqlarni yopish vositalaribilan aloqadabo‘ladigan oziq-ovqat mahsulotlarining nomi
Oziq-ovqat mahsulotlarini simulyatsiya qiluvchi namunaviy muhitlar
Yangi go‘sht va baliq
Distillangan suv,0,3% li sut kislotasi eritmasi
Tuzlangan va dudlangan go‘sht va baliq
Distillangan suv, 5% li osh tuzi eritmasi
Sut, nordon sut mahsulotlari va konservalangan sut mahsulotlari
Distillangan suv, 0,3% li sut kislotasi eritmasi, 3,0% li sut kislotasi eritmasi
Qaynatilgan kolbasa
Distillangan suv, 2% li osh tuzi bo‘lgan sirka kislotasining 2% li eritmasi
konserva: go‘sht, baliq, sabzavotlar; tuzlangan sabzavotlar, tomat pastasi va boshqalar.
Meva, rezavorlar, meva va sabzavot sharbatlari, meva va rezavorlar konservalari, alkogolsiz ichimliklar, pivo
Distillangan suv, 2% li limon kislotasi eritmasi
Spirtli ichimliklar, vinolar
Distillangan suv, 20% li etil spirti eritmasi, 2% li limon kislotasi eritmasi
Aroqlar, konyaklar
Distillangan suv, 40% li etil spirti eritmasi
Oziq-ovqat spirti, likyorlar, rom
Distillangan suv, 96% li etil spirti eritmasi
Izoh.
1. Murakkab sharoitlarda qo‘llaniladigan qadoqlar va qadoqlarni yopish vositalarini muhitga chidamli bo‘lishini ta’minlash uchun ishlov beriladi.
2. Tarkibida azot va aldegidlar bo‘lgan plastik qadoqlar va qadoqlarni yopish vositalarini sinashda namunaviy muhit sifatida nordon sut mahsuloti o‘rniga limon kislotasining 0,3% va 3% li eritmasi qo‘llaniladi.
3. Konservalangan baliqlarni o‘z sharbatida qadoqlar va qadoqlarni yopish vositalari sinashda namunaviy muhit sifatida faqat distillangan suv ishlatiladi.
4. Shisha, keramika, chinni va sopol idishlardan tayyorlangan qadoqlar va qadoqlarni yopish vositalari qo‘rg‘oshin va kadmiyni aniqlash uchun namunaviy muhit sifatida sirka kislotasining 4% li eritmasi ishlatiladi.
II. Qadoqlar va qadoqlarni yopish vositalarining namunaviy muhitlarda sinovlarni o‘tkazish tartibi
Qadoqlar va qadoqlarni yopish vositalarining namunaviy muhit bilan tegib turish muddati uning ish sharoitlariga qarab, og‘irlashtirilgan holda belgilanadi:
a) agar oziq-ovqat mahsulotlarining qadoqlar va qadoqlarni yopish vositalari bilan tegib turish vaqti 10 daqiqadan oshmasa, sinovlar 2 soatdan keyin o‘tkazilishi kerak;
b) agar oziq-ovqat mahsulotlarining qadoqlar va qadoqlarni yopish vositalari bilan tegib turish vaqti 2 soatdan oshmasa, sinovlar 1 kundan keyin o‘tkazilishi kerak;
v) agar oziq-ovqat mahsulotlarining qadoqlar va qadoqlarni yopish vositalari bilan tegib turish vaqti 2 soatdan 48 soatgacha bo‘lsa, sinovlar 3 kundan keyin o‘tkazilishi kerak;
g) oziq-ovqat mahsulotlarining qadoqlar va qadoqlarni yopish vositalari bilan tegib turish vaqti 2 kundan ortiq bo‘lsa, sinovlar 3 kundan keyin o‘tkazilishi kerak;
d) lak bilan qoplangan metall bankalar namunaviy muhit bilan to‘ldiriladi, germetik tarzda o‘raladi, bir soat davomida avtoklavlanadi va xona haroratida sinovlar 10 kundan keyin o‘tkazilishi kerak;
e) sterilizatsiya qilinadigan oziq-ovqat mahsulotlari bilan tegib turadigan qadoqlar va qadoqlarni yopish vositalari namunaviy muhit bilan to‘ldiriladi, germetik tarzda o‘raladi, 2 soat davomida avtoklavlanadi va xona haroratida sinovlar 10 kundan keyin o‘tkazilishi kerak.
Qadoqlar va qadoqlar yopish vositalarini sinashda harorat tartibi
a) atrof-muhit haroratida oziq-ovqat mahsulotlari bilan tegib turadigan qadoqlar va qadoqlarni yopish vositalari xona haroratida namunali muhit bilan to‘ldiriladi va yuqorida ko‘rsatilgan vaqt davomida saqlanadi;
b) issiq oziq-ovqat mahsulotlari bilan tegib turadigan qadoqlar va qadoqlarni yopish vositalari 80 °C gacha qizdirilgan namunaviy muhit bilan to‘ldiriladi va keyin yuqorida ko‘rsatilgan vaqt davomida xona haroratida saqlanadi;
v) issiq oziq-ovqat mahsulotlariga (eritilgan sariyog‘, qatiq va erigan (suyuq) pishloqlar va boshqalar) tegib turadigan qadoqlar va qadoqlarni yopish vositalari 80 °C gacha qizdirilgan namunaviy muhit bilan to‘ldiriladi va keyin yuqorida ko‘rsatilgan vaqt davomida xona haroratida saqlanadi.
Qadoqlar va qadoqlarni yopish vositalari xavfsizligi to‘g‘risidagi texnik reglamentga 4-ILOVA
Qadoqlar va qadoqlarni yopish vositalarining belgilanishi
I. Qadoqlar va qadoqlarni yopish vositalari tayyorlanadigan materiallarga qo‘llanadigan belgilar
* faqat bosh harflar ishlatiladi. Masalan, polietilen tereftalat (variantlar):
** Quyidagicha tamg‘alangan: lotincha C harfi, undan keyin kasr – kompozitdagi asosiy materialning belgisi (masalan, C/ALU):
1. Identifikatsiya belgilari quyidagicha qo‘yiladi:
Mobius halqasi ichida — raqamli kod va (yoki) harf belgisi qo‘yiladi.
2. Mobius halqasi bo‘lmasa, raqamli kod yoki harf belgisi berilmaydi.
3. Raqamli kod va harf belgisi har qanday taklif qilingan variantlarda ishlatilishi mumkin.
4. Belgilarning o‘lchamlari qadoqlar ishlab chiqaruvchisi tomonidan texnik imkoniyatlarga qarab belgilanadi. Belgilar qadoqlash rangiga qarama-qarshi bo‘lgan har qanday rangda yoki relyefda tayyorlanishi mumkin.
II. Qadoqlarda (qadoqlarni yopish vositalari) tamg‘alanishiga qo‘llanadigan belgilar
1-rasm. Oziq-ovqat mahsulotlari bilan tegib turadigan qadoqlar (qadoqlarni yopish vositalari) uchun ishlatiladigan belgi.
2-rasm. Nooziq-ovqat mahsulotlari qadoqlari (qadoqlarni yopish vositalari) uchun ishlatiladigan belgi.
3-rasm. Parfyumeriya va kosmetika mahsulotlari qadoqlari (qadoqlarni yopish vositalari) uchun ishlatiladigan belgi.
4-rasm. Ishlatilgan qadoqlarni (qadoqlarni yopish vositalari) utilizatsiya qilish imkoniyati — Mobius halqasi.
Oziq-ovqat mahsulotlari bilan tegib turadigan qadoqlar uchun belgi ramkasiz va ramkada (yumaloq, kvadrat va boshqalar) qo‘llanilishi mumkin.
Vazirlar Mahkamasining 2025-yil 24-fevraldagi 109-son qaroriga 2-ILOVA
Qadoqlar va qadoqlarni yopish vositalari xavfsizligi to‘g‘risidagi texnik reglamentni joriy etish
SXEMASI
Bosqichlar
Subyektlar
Tadbirlar
Bajarish muddatlari
1-bosqich
O‘zbekiston texnik jihatdan tartibga solish agentligi
1. Qadoqlar va qadoqlarni yopish vositalari xavfsizligiga doir namunalar olish, sinash hamda o‘lchash usullarini belgilaydigan amaldagi standartlar ro‘yxatini tuzadi va xatlovdan o‘tkazadi.
2. Ushbu Texnik reglament talablariga rioya etilishini ta’minlaydigan hamda texnik reglamentlarda belgilangan qadoqlar va qadoqlarni yopish vositarining muvofiqligini baholash uchun zarur bo‘lgan, namunalar olish, sinash hamda o‘lchash usullarini belgilaydigan standartlar ro‘yxatlarini shakllantiradi va belgilangan tartibda tasdiqlaydi.
Uch oy muddatda
Bir oy muddatda
2-bosqich
O‘zbekiston texnik jihatdan tartibga solish agentligi
Qadoqlar va qadoqlarni yopish vositalarining Texnik reglament talablariga muvofiqligini baholash uchun sertifikatlashtirish organlari va sinov laboratoriyalarini akkreditatsiyadan o‘tkazish ko‘lamini kengaytirish bo‘yicha choralarni ko‘radi.
Olti oy muddatda
3-bosqich
O‘zbekiston texnik jihatdan tartibga solish agentligi
Texnik reglamentning maqsadlari, mazmuni va uni qo‘llash tartibi to‘g‘risida aholini, respublika ijro etuvchi hokimiyat organlari va xo‘jalik birlashmalari, tadbirkorlik subyektlarini keng miqyosda xabardor qilishni ta’minlaydi.
Jadvalga muvofiq
4-bosqich
Tadbirkorlik subyektlari
1. Texnik reglamentni o‘rganadi, mas’ul xodimlarni o‘qitadi va Texnik reglamentni o‘z faoliyatida joriy qiladi.
2. Muvofiqlikni baholash tartibotidan o‘tkazish uchun tegishli mahsulot namunalarini Texnik reglament talablariga muvofiq tayyorlaydi.
Kelishilgan muddatlarda
Texnik reglament kuchga kirgan kundan boshlab
5-bosqich
O‘zbekiston texnik jihatdan tartibga solish agentligi,
Qishloq xo‘jaligi vazirligi
Texnik reglament talablariga rioya etilishi ustidan davlat nazoratini amalga oshiradi.
Belgilangan tartibda
6-bosqich
O‘zbekiston texnik jihatdan tartibga solish agentligi
Texnik reglamentni qo‘llash amaliyotini monitoring qiladi va ma’lumotlarni tizimli asosda Vazirlar Mahkamasiga kiritadi.
Har chorakda
(Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi, 26.02.2025-y., 09/25/109/0184-son)