1.06.00.00.00 Ijtimoiy taʼminot va ijtimoiy sugʻurta toʻgʻrisidagi qonunchilik. Ijtimoiy himoya / 06.06.00.00 Pensiyalar / 06.06.01.00 Umumiy qoidalar]
[TSZ:
1.Ijtimoiy-madaniy masalalar / Mehnat. Aholining bandligi;
2.Ijtimoiy-madaniy masalalar / Ijtimoiy sugʻurta, ijtimoiy taʼminot va ijtimoiy himoya]
Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining
qarori
“FUQAROLARNING DAVLAT PENSIYA TAʼMINOTI TOʻGʻRISIDA” OʻZBEKISTON RESPUBLIKASINING QONUNINI ROʻYoBGA ChIQARISh UChUN ZARUR BOʻLGAN NORMATIV HUJJATLARNI TASDIQLASh HAQIDA
LexUZ sharhi
Mazkur qaror Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2014-yil 23-dekabrdagi 357-sonli “Fuqarolarning davlat pensiya taʼminoti toʻgʻrisida”gi Oʻzbekiston Respublikasining Qonuniga muvofiq pensiyalarni toʻlashga xarajatlarni qoplash tartibi toʻgʻrisida nizomni tasdiqlash haqida”gi qaroriga asosan oʻz kuchini yoʻqotgan.
Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Kengashining “Fuqarolarning davlat pensiya taʼminoti toʻgʻrisida” Oʻzbekiston Respublikasi Qonunini amalga kiritish tartibi haqida”gi qarorini bajarish yuzasidan Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi:
1. Quyidagilar tasdiqlansin:
Uchuvchilar va sinovchi uchuvchilar tarkibiga kiruvchi xodimlarga pensiya tayinlash uchun belgilangan xizmat muddatlarini hisoblash tartibi (1-ilova);
Ularga “Fuqarolarning davlat pensiya taʼminoti toʻgʻrisida” Oʻzbekiston Respublikasi Qonuni 12-moddasining “a” bandida va 28 moddasining “a”, “b” va “v” kichik bandlarida nazarda tutilgan pensiya tayinlash va uni hisoblash shartlari va normalari tatbiq etilsin;
Ularga “Fuqarolarning davlat pensiya taʼminoti toʻgʻrisida” Oʻzbekiston Respublikasi Qonuni 28-moddasining “j” bandida nazarda tutilgan normalar tatbiq etilsin;
qishloq xoʻjaligi kooperativlari (shirkat xoʻjaliklari)da, fermer xoʻjaliklarida hamda mulkchilik shaklidan qatʼi nazar, qishloq xoʻjaligining boshqa korxonalarida sut sogʻuvchilar va mashinada sut sogʻish operatorlari tomonidan sigirlarga xizmat koʻrsatish normalari bajarilgan taqdirda ularga “Fuqarolarning davlat pensiya taʼminoti toʻgʻrisida” Oʻzbekiston Respublikasi Qonuni 12-moddasining “v” bandiga muvofiq imtiyozli pensiya belgilanadi (4-ilova);
(1-bandning yettinchi xatboshi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 1999-yil 30-aprel 202-sonli qarori tahririda)
“Fuqarolarning davlat pensiya taʼminoti toʻgʻrisida” Oʻzbekiston Respublikasi Qonuni 12-moddasining “v” bandiga koʻra tamaki, sholi yetishtirish va ularga dastlabki ishlov berish, shuningdek, paxta yetishtirish va uni terishda ishtirok etgan ayollarga imtiyozli pensiya olish huquqini beruvchi ish turlari (5-ilova);
Xoʻjalik rahbarlari zimmasiga mazkur qarorga 4 va 5-ilovalarda nazarda tutilgan normalar va ishlarning dastlabki hisob-kitobini yuritish vazifasi yuklatilsin;
ish vaqtini hisobga olib boʻlmaydigan, ular ish haqining miqdori Pensiya jamgʻarmasiga toʻlangan sugʻurta badallari summasidan kelib chiqqan holda aniqlanadigan xodimlar toifalari roʻyxati (8-ilova).
Pensiya jamgʻarmasi Moliya vazirligi va Davlat soliq qoʻmitasi bilan birgalikda 1994-yil 1-iyulgacha koʻrsatib oʻtilgan toifadagi xodimlardan tushadigan sugʻurta badallarining dastlabki hisob-kitobini yuritish tartibini ishlab chiqsin;
(1-bandning oʻn uchinchi xatboshi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 1997-yil 11-fevraldagi 74-sonli qarori tahririda)
sugʻurta badallari qoʻshilmaydigan va pensiyani hisoblab chiqishda hisobga olinmaydigan ish haqi va boshqa toʻlov turlari roʻyxati (9-ilova);
patologoanatomiya muassasalari va sud-tibbiyot ekspertizasi muassasalarining pensiya tayinlash vaqtida mehnat staji bir yarim baravar koʻpaytiriladigan tibbiy xodimlari ayrim toifalarining roʻyxati (10-ilova);
toʻliq bir mavsum ishlash pensiya tayinlash uchun bir yil mehnat stajiga oʻtadigan mavsumiy ishlar va sanoatning mavsumiy tarmoqlari roʻyxati (11-ilova);
1.06.00.00.00 Ijtimoiy taʼminot va ijtimoiy sugʻurta toʻgʻrisidagi qonunchilik. Ijtimoiy himoya / 06.06.00.00 Pensiyalar / 06.06.03.00 Nogironlik pensiyasi]
“Fuqarolarning davlat pensiya taʼminoti toʻgʻrisida” Oʻzbekiston Respublikasi Qonuni 66-moddasining 2 va 3-qismlariga muvofiq pensiya toʻlashga sarflanadigan xarajatlarni qoplash tartibi (15-ilova);
2. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish Vazirlar Mahkamasining Ijtimoiy masalalar, fan va madaniyat boʻlimiga yuklansin.
Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vaziri A. MUTALOV
Toshkent sh.,
1994-yil 11-may,
249-son
Vazirlar Mahkamasining 1994-yil 11-maydagi 249-son qaroriga 1 - ILOVA
Uchuvchilar va sinovchi-uchuvchilar tarkibiga kiruvchi xodimlarga pensiya tayinlash uchun belgilangan xizmat muddatlarini hisoblash
TARTIBI
1. Uchuvchilar tarkibiga kiruvchi xodimlarga pensiya tayinlash uchun belgilangan xizmat muddatini hisoblashda quyidagilar hisobga olinadi:
1.1. Samolyotlarda uchishlarning har 20 soati (mazkur bandning 1.2, 1.3, 1.4-kichik bandlarida nazarda tutilgan ishlar va uchishlardan tashqari) belgilangan xizmat muddatining bir oyiga oʻtadi.
1.2. Vertolyotlarda, maxsus qoʻllaniladigan aviatsiyadagi (sanitariya parvozlari, aviakimyo ishlari, aerofotosʼyomkalar, patrullik qilish, atmosferani tekshirish va ishlarning boshqa turlari), chet el havo kemalarini kuzatib boruvchi guruh tarkibidagi lavozimlarda (boshlovchi sifatida), komandirlik-uchuvchi va instruktorlik tarkibidagi lavozimlarda, shu jumladan, aviatsiyaning uchuvchilar tayyorlash va xodimlarning malakasini oshirish oliy va oʻrta bilim yurtlarida uchishlarning har 12 soati — belgilangan xizmat muddatining bir oyiga oʻtadi.
1.3. Avariya-qutqaruv (qidiruv-qutqaruv) havo kemalari ekipaji tarkibida bir yil ishlash — belgilangan xizmat muddatining bir yarim yiliga oʻtadi.
1.4. “Vatanparvar” oʻquv va sport aviatsiyasi tashkilotlarining uchuvchilar tarkibidagi lavozimlarda bir yil ishlash, tayyorgarlikning oʻquv-uchish rejasini bajargan taqdirda — belgilangan xizmat muddatining bir yarim yiliga, murakkab va oliy pilotaj elementlarini bajargan taqdirda esa — 2 yiliga oʻtadi.
1.5. Yoshi tufayli imtiyozli pensiyaga chiqish huquqini beradigan parashyutchilar (barcha nomlardagi), qutqaruvchilar, oʻt uchiruvchi-desantchilar (barcha nomlardagi), avia oʻt uchirish xizmati instruktorlari, parashyut (parashyutchi-qutqaruv, qidiruv-qutqaruv) boʻlinmalari rahbarlari, parashyutchi-desant guruhlarining shtatdagi va shtatdan tashqari xodimlari sifatida bir yil ishlash, porshenli samolyotlardan, vertolyotlardan, dirijabllardan va aerostatlardan sakrashning, balandligi 10 metrdan kam boʻlmagan balandlikda vertolyotdan osilib turib, maxsus tushish va koʻtarilish moslamalarida ish bajarishning yillik normalari bajarilgan taqdirda belgilangan xizmat muddatining bir yarim yiliga, reaktiv samolyotlar va vertolyotlardan sakrashlarning yillik normasi bajarilganda esa — 2 yiliga oʻtadi.
1.6. 1.4 va 1.5-kichik bandlarda nazarda tutilganlarga muvofiq belgilangan xizmat muddatlarini imtiyozli hisobga olish huquqini beruvchi shartlar bajarilmagan taqdirda bir yil xizmat — belgilangan xizmat muddatining bir yiliga oʻtadi.
2. 1.1 va 1.2-kichik bandlarga muvofiq, belgilangan xizmat muddatlarini hisoblash uchuvchilar tarkibi lavozimlaridagi barcha parvoz etgan davrdagi haqiqiy uchgan soatlarni tegishli ravishda 20 va 12 soatlarga boʻlish yoʻli bilan amalga oshiriladi. Belgilangan xizmat muddatining yillik hisobi belgilangan xizmat muddatining toʻliq oylar sonini 12 ga boʻlish yoʻli bilan aniqlanadi.
3. Yil davomida 1.1—1.5-kichik bandlarda koʻrsatilgan turli ishlar bajarilgan taqdirda xizmat muddatlari har bir ishda mutanosib ravishda uchish soatlarining qancha davom etganligi (band boʻlganlik)ga qarab hisoblanadi.
4. Sinovchi-uchuvchilar tarkibidagi xodimlarga pensiya tayinlash uchun belgilangan xizmat muddatini hisoblashda quyidagilar hisobga olinadi:
4.1. 1-roʻyxatning III qismidagi 2 bandning 1-kichik bandida koʻrsatilgan lavozimlarda bir yil ishlash — sinov uchishlari mazkur yil davomida oʻtkazilgan boʻlsa, ikki yilga oʻtadi.
4.2. 1-roʻyxatning III qismidagi 2-bandning 2-kichik bandida koʻrsatilgan lavozimlarda bir yil ishlab, yiliga 120 va undan ortiq soat uchilgan boʻlsa ikki yilga, 50 soatdan 120 soatgacha uchilgan boʻlsa — bir yarim yilga, 50 soatdan kam boʻlganda — bir yilga oʻtadi. Koʻrsatib oʻtilgan uchishlarning kamida 50 foizi manyovrli aviatsiya kemalarida va vertolyotlarda bajarilgan boʻlsa, belgilangan xizmat muddati shu tariqa hisoblanadi.
4.3. 1-roʻyxatning III qismidagi 2-bandning 3-kichik bandida koʻrsatilgan lavozimlarda bir yil ishlash, uchish soatlarining belgilangan normalari bajarilgan taqdirda, ikki yilga oʻtadi.
5. Agar sinovchi-uchuvchilar tarkibiga kiruvchi xodim bir yil davomida sinov uchishlarida ishtirok etmagan boʻlsa, ammo boshqa turdagi (transport aviatsiyasida, uchishga tayyorgarlik tartibida va h. k.) uchishlarda ishtirok etgan boʻlsa, belgilangan xizmat muddati fuqaro aviatsiyasi uchuvchilari tarkibiga kiruvchilarga pensiya tayinlash uchun belgilangan tartibda hisoblab chiqiladi.
6. Sinovchi-uchuvchilar tarkibidagi xodimda yil davomida uchish soatlari umuman boʻlmasa, mazkur yil belgilangan xizmat muddatiga kirmaydi. Biroq ushbu yil umumiy mehnat stajiga qoʻshiladi.
Uchishlarda ishtirok etmaslik sinov parvozlarini bajarishdagi mehnat shikastlanishi bilan bogʻliq boʻlsa, belgilangan xizmat muddati haqiqiy uchish davri boʻyicha hisobga olinadi.
7. Quyidagilar uchuvchilar va sinovchi-uchuvchilarning belgilangan xizmat muddatiga kiradi:
Oʻzbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlarining uchuvchilar tarkibida boʻlgan lavozimlardagi xizmat vaqtlari, aviatsiyaning uchuvchilar va uchuvchilar tarkibida boʻlgan lavozimlarda davri — pensiya tayinlashda tegishli ravishda harbiy xizmatchilar, aviatsiyaning sinovchi-uchuvchilari tarkibiga va uchuvchi tarkibiga kiruvchilar uchun belgilangan xizmat muddatlarini hisoblash tartibiga muvofiq amalga oshiriladi;
1992-yilning 1-yanvaridan boshlab chet ellarda xorijiy aviatsiya uchuvchilari tarkibidagi lavozimlarda ishlash vaqti — bunda xizmat muddati Oʻzbekiston Respublikasining budjetdan tashqari Pensiya jamgʻarmasiga sugʻurta badallarini toʻlagan taqdirda, uchish ishlarining turiga qarab 1-band bilan belgilangan tartibda hisoblab chiqiladi;
(7-bandning uchinchi xatboshi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2001-yil 1-martdagi 103-sonli qarori tahririda— OʻR QHT, 2001-y., 5 -son , 20-modda)
uchuvchilar tarkibidagi xodimlar uchun — aviatsiya oliy oʻquv yurtlaridagi oʻqish vaqti (haqiqiy oʻqish vaqti boʻyicha) — agar oʻqishga kirishdan oldin uchish lavozimlarida ishlagan boʻlsa;
sinovchi-uchuvchilar tarkibidagi xodimlar uchun — aviatsiya oliy oʻquv yurtlaridagi oʻqish vaqti (haqiqiy oʻqish vaqti boʻyicha) — agar oʻqishga kirishdan oldin uchish lavozimlarida ishlagan boʻlsa;
ayollarga bolasiga qarash uchun qonunchilikda koʻzda tutilgan muddatlarga beriladigan haq toʻlanadigan otpuska vaqti.
8. Uchuvchilar tarkibidagi xodimlar pensiyaga chiqish uchun belgilangan xizmat muddatlarini hisoblash uchun oʻz ixtiyorlari bilan 1992-yilning 1-yanvarigacha boʻlgan davrni tanlasalar, muddatlar ana shu sanagacha boʻlgan qoidalar asosida hisoblab chiqiladi.
Vazirlar Mahkamasining 1994-yil 11-maydagi 249-son qaroriga 2-ILOVA
Urush nogironlariga tenglashtiriladigan shaxslar
ROʻYXATI
Vatan urushi va boshqa urushlar davrida harakatdagi armiya tarkibidagi harbiy qismlar, shtablar va muassasalarda xizmatni oʻtaganda, shuningdek, Oʻzbekiston Respublikasini himoya qilishda yaralanish, kontuziya olish, mayiblanish yoki kasallanish natijasida nogiron boʻlib qolgan harbiy xizmatchilar “Fuqarolarning davlat pensiya taʼminoti toʻgʻrisida” Oʻzbekiston Respublikasi Qonunining 12-moddasining “a” bandida va 28-moddasining “a” — “v” bandlarida nazarda tutilgan shartlar va normalarga koʻra pensiya bilan taʼminlanishga haqli urush nogironlari hisoblanadilar.
Quyidagi nogironlar urush nogironlariga tenglashtiriladilar:
a) sobiq SSSR va Oʻzbekiston Respublikasi chegaralarini qoʻriqlash paytida yaralanish, kontuziya olish, mayiblanish yoki kasallanish natijasida nogiron boʻlib qolgan harbiy xizmatchilar;
b) 1941-yilning 22-iyunidan 1954-yilning 31-dekabrigacha sobiq SSSR hududida harakat qilgan hamda qiruvchi batalonlar, vzvodlar va xalqni himoya qiluvchi otryadlarda xizmat qilgan davrda yaralanish, kontuziya olish, mayiblanish yoki kasallanish natijasida nogiron boʻlib qolgan shaxslar;
v) temir yoʻlning front yaqinidagi uchastkalarida ishlagan, mudofaa inshootlari, harbiy-dengiz bazalari, aerodromlar va boshqa harbiy obyektlar qurilishi ishlarida qatnashgan hamda Vatan urushi yillarida urush boʻlayotgan joylarda yaralanish, kontuziya olish, mayiblanish yoki kasallanish natijasida nogiron boʻlib qolgan xodimlar;
g) Vatan urushi va grajdanlar urushi yillarida partizan otryadlari va qoʻshilmalari tarkibida yoki yashirin ishlarda boʻlgan davrda yaralanish, kontuziya olish, mayiblanish yoki kasallanish natijasida nogiron boʻlib qolgan shaxslar;
d) harakatdagi armiya tarkibidagi ishlarda yaralanish, kontuziya olish, mayiblanish va kasallanish natijasida nogiron boʻlib qolgan yollangan tarkibdagi shaxslar;
e) Vatan urushi davrida fashist konslagerlarida (getto va zoʻrlik bilan tutib turiladigan boshqa joylarda) boʻlgan davrda yaralanish, kontuziya olish, mayiblanish va kasallanish natijasida nogiron boʻlib qolgan shaxslar (tutqunlar, shu jumladan, bolalar);
j) tinchlik oʻrnatuvchi kuchlar tarkibida qatnashish, shuningdek, harbiy harakatlar ketayotgan mamlakatlarda baynalmilal burchlarini ado etish tufayli yaralanish, kontuziya olish, mayiblanish yoki kasallanish tufayli nogiron boʻlib qolgan harbiy xizmatchilar, ichki ishlar organlari va milliy xavfsizlik xizmatining boshliqlar va oddiy xodimlar tarkibidan boʻlgan shaxslar;
z) harbiy xizmatdagi vazifalarini (xizmat vazifalarini) bajarish paytida yaralanish, kontuziya olish, mayiblanish va kasallanish natijasida nogiron boʻlib qolgan harbiy xizmatchilar, ichki ishlar organlari va milliy xavfsizlik xizmatining boshliqlar va oddiy xodimlar tarkibidan boʻlgan shaxslar;
i) oʻquv mashgʻulotlari yoki tekshirish uchun yigʻinlarga chaqirilgan va shu yigʻinlarda oʻz xizmat burchlarini bajarayotib yaralanish, kontuziya olish, mayiblanish va kasallanish natijasida nogiron boʻlib qolgan harbiy majburiyatli shaxslar.
Vazirlar Mahkamasining 1994-yil 11-maydagi 249-son qaroriga 3-ILOVA
Urush qatnashchilariga tenglashtiriladigan shaxslar
ROʻYXATI
Vatan urushi va boshqa urushlar davrida harakatdagi armiya tarkibiga kirgan harbiy qismlar, shtablar va muassasalarda xizmatni oʻtagan, shuningdek, Oʻzbekiston Respublikasini himoya qilishda ishtirok etgan harbiy xizmatchilar “Fuqarolarning davlat pensiya taʼminoti toʻgʻrisida” Oʻzbekiston Respublikasi Qonunining 28-moddasi “j” bandiga muvofiq pensiyalariga ustama pul olishga haqli boʻlgan urush qatnashchilari hisoblanadilar.
Quyidagilar urush qatnashchilariga tenglashtiriladilar:
a) 1941-yilning 22-iyunidan 1954-yilning 31-dekabrigacha boʻlgan davrda qiruvchi batalonlar, vzvodlar va xalqni himoya qiluvchi otryadlar tarkibida sobiq SSSR hududida jangovar harakatlarda ishtirok etgan shaxslar;
b) Vatan urushi va grajdanlar urushi davrida partizan otryadlari va qoʻshilmalarida yoki yashirin ishlarda boʻlgan shaxslar;
v) Vatan urushi yillarida harakatdagi armiya tarkibida yoki harbiy harakatlar ketayotgan joylarda xizmatni oʻtagan sobiq SSSRning Ichki ishlar vazirligi organlari va Davlat xavfsizligi qoʻmitasi organlarining hamda oddiy xodimlar tarkibidan boʻlgan shaxslar;
g) Vatan urushi davrida harakatdagi armiya va flotlar tarkibidagi qismlar hamda boʻlinmalarda balogʻat yoshiga yetgunga qadar polk oʻgʻillari va yungalar sifatida yurgan shaxslar;
d) front yaqinidagi temir yoʻllarda, mudofaa chizigʻi inshootlari qurilishida, harbiy-dengiz bazalari, aerodromlar hamda Vatan urushi davrida harbiy harakatlar ketayotgan joylardagi boshqa harbiy obyektlar qurilishida ishtirok etgan xodimlar;
e) harakatdagi armiya tarkibida ishlagan yollanma xodimlar tarkibidan boʻlgan shaxslar;
j) Vatan urushi davrida fashist konslagerlari (getto va zoʻrlik bilan ushlab turiladigan joylar)da boʻlgan (tutqunlar, shu jumladan, bolalar) shaxslar;
z) Leningrad shahrining qamal davrida shaharning korxona, muassasa va tashkilotlarida mehnat qilgan va “Leningrad mudofaasi uchun” medali hamda “Qamaldagi Leningrad fuqarosiga” nishoni bilan taqdirlangan shaxslar;
i) 1956-yilning 24-oktabridan 1956-yilning 10-noyabrigacha boʻlgan davrda Vengriya hududidagi jangovar harakatlar paytida harbiy qismlar, shtablar va muassasalarda xizmatni oʻtagan harbiy xizmatchilar;
k) harbiy harakatlar ketayotgan mamlakatlarda oʻz baynalmilal burchlarini ado etgan, tinchlik oʻrnatuvchi kuchlar tarkibida ishtirok etgan harbiy xizmatchilar, ichki ishlar va milliy xavfsizlik xizmati organlarining boshliqlari va oddiy xodimlar tarkibidan boʻlgan shaxslar.
Qishloq xoʻjaligi kooperativlari (shirkat xoʻjaliklari), fermer xoʻjaliklari hamda mulkchilik shaklidan qatʼi nazar, qishloq xoʻjaligining boshqa korxonalarida sut sogʻuvchilar va mashinada sut sogʻish operatorlari tomonidan sigirlarga xizmat koʻrsatish normalari bajarilgan taqdirda ularga “Fuqarolarning davlat pensiya taʼminoti toʻgʻrisida” Oʻzbekiston Respublikasi Qonuni 12-moddasining “v” bandiga muvofiq imtiyozli pensiya belgilanadi.
(xatboshi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 1999-yil 30-apreldagi 202-sonli qarori tahririda)
Sigirlarga xizmat koʻrsatish normalari (bosh)
chorva mollarini saqlashning barcha shakllarida
tugʻruq boʻlimida
qoʻlda sut sogʻuvchilar uchun
kamida 14 ta
kamida 11 ta
mashinada sut sogʻish operatorlari uchun
kamida 21 ta
kamida 15 ta
Qayd etilgan xizmat koʻrsatish normalari eng oz miqdor hisoblanadi. Xoʻjaliklarda xizmat koʻrsatish normalari xizmat koʻrsatishning belgilangan tartibda tasdiqlanadigan namunaviy tarmoq normalari asosida belgilanadi.
Vazirlar Mahkamasining 1994-yil 11-maydagi 249-son qaroriga 5-ILOVA
“Fuqarolarning davlat pensiya taʼminoti toʻgʻrisida” Oʻzbekiston Respublikasi Qonuni 12-moddasining “v” bandiga koʻra tamaki, sholi yetishtirish va ularga dastlabki ishlov berish, shuningdek, paxta yetishtirish va uni terishda ishtirok etgan ayollarga imtiyozli pensiya olish huquqini beruvchi ish turlari
1. Tamaki yetishtirish, uni yigʻishtirib olish va shundan keyingi ishlov berishda:
koʻchat yetishtirish;
koʻchatlarni ekish;
ekinni parvarishlash;
tamakini yigʻish;
tamaki barglarini osib quritish;
tamaki xomashyosiga dastlabki ishlov berish (saralash).
2. Sholi yetishtirish, yigʻish va yigʻimdan keyingi ishlov berishda:
ekishdan oldin yer maydonlarini qoʻlda tekislash;
ekish (siyrak joylarga ekish);
ekinni parvarishlash.
3. Gʻoʻzani oʻstirish va paxtani terib olishda:
gʻoʻzani parvarishlash;
paxtani qoʻlda terib olish.
Tamaki, sholi yetishtirishda hamda ularga dastlabki ishlov berishda, shuningdek, paxta yetishtirish va uni terib olishda ishlangan vaqt ayollarga imtiyozli pensiyaga chiqish huquqini beruvchi mehnat stajiga qoʻshiladi. Bunda ular tegishli ravishda 1, 2 va 3-bandlarda koʻrsatilgan barcha ish turlarida qatnashgan boʻlishlari kerak.
4.4. Bachadon, moyliq devorlarining tuban siljishi va tushishi
4.5. Oyoqlardagi tomirlarning varikonoz kengayishi, tromboflebit yoki trofik oʻzgarishlar asorati
4.6. Ovoz apparatlarining zoʻriqishidan paydo boʻladigan kasalliklar:
4.6.1. surunkali laringit
4.6.2. vazomotorli monoxordit
4.6.3. ovoz burmalari tugunlari
4.6.4. ovoz burmalarining kontaktli yarasi
4.6.5 fonasteniya
4.7. uzoqni yaxshi koʻrmaslikning kuchayishi
4.8. Oʻpka emfizemasi
4.9. Nevrozlar
5. Biologik omillar natijasida kelib chiqadigan kasalliklar:
5.1. Xodimlar ish jarayoni bilan bogʻliq boʻlgan yuqumli va parazit kasalliklar:
5.1.1. sil kasalligi
5.1.2. brutsellyoz
5.1.3. manqa kasalligi
5.1.4. kuydirgi
5.1.5. kana ensefaliti
5.1.6. ornitoz
5.1.7. sut sogʻuvchilar tuguni
5.1.8. toksoplazmoz
5.1.9. virusli gepatit
5.1.10 teri mikozasi
5.1.11. Rozenbaz erizepeloidi
5.1.12. Qichitma, qoʻtir
5.1.13. Sifilis — zaxm
5.1.14. OITS
5.1.15. leptospiroz
5.2. Disbakterioz, teri va shilliq pardalar kandidamikozi, visseral kandidoz
6. Kimyoviy sintetik moddalar (shu jumladan, pestitsidlar), dori-darmonlar, vaksinalar, biologiya tabiati moddalari, oʻsimlik va hayvonot changlari taʼsirida paydo boʻladigan allergik kasalliklar:
7. Ish joyida kanserogen moddalar taʼsirida paydo boʻladigan yangi oʻsimtalar:
7.1. teri shishi
7.2. ogʻiz boʻshligʻi va nafas olish aʼzolarining shishi
Vazirlar Mahkamasining 1994-yil 11-maydagi 249-son qaroriga 7-ILOVA
Nogironlik mehnatda mayiblanish oqibatida kelib chiqqan deb hisoblanadigan nogironlik sabablari
ROʻYXATI
Agar nogironlik keltirib chiqaruvchi jarohatlanish, zaharlanish, issiq urishi, kuyish, sovuq urishi, choʻkish, elektr toki yoki yashin urishi, shuningdek, tabiiy ofatlar yoki avariyalar tufayli salomatlikning boshqacha shikastlanishi quyidagi hollarda sodir boʻlsa (huquqqa qarshi xatti-harakatlardan tashqari), nogironlik mehnatda mayiblanish tufayli sodir boʻlgan deb hisoblanadi:
a) mehnat vazifalarini bajarishda (shu jumladan, xizmat safari vaqtida), shuningdek, korxona yoki tashkilot manfaatlari yoʻlida hatto maxsus topshiriqsiz biron ish bajarganda;
b) korxona, tashkilot hududida yoki boshqa ish joyida ish vaqti davomida (belgilangan tanaffus vaqti ham shunga kiradi), shuningdek, ish boshlanishi yoki tugashi oldidan ishlab chiqarish qurollarini, kiyim-bosh va boshqalarni tartibga keltirish uchun zarur boʻlgan vaqt davomida;
v) ish vaqti davomida (belgilangan tanaffuslar ham shunga kiradi) korxona, tashkilot yoki boshqa ish joyi yaqinida, agar u yerlarda boʻlish ichki mehnat tartibi qoidalariga zid boʻlmasa;
g) ishga borayotgan yoki ishdan qaytayotganda;
d) vaxtali shaharcha hududida vaxta-ekspeditsiya usuli bilan va tabiiy ofat vaqtida smenali dam olishda boʻlgan xodim bilan yuz berganda;
e) davlat yoki jamoat vazifalarini bajarishda, shuningdek, Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlariga muvofiq belgilangan tartibda roʻyxatga olingan jamoat tashkilotlarining topshiriqlarini (garchi bu topshiriqlar asosiy ish bilan bogʻliq boʻlmasa ham) bajarishda;
j) inson hayotini saqlab qolish, Oʻzbekiston Respublikasi davlat va jamoat mulkini, fuqarolar mulkini, huquq-tartibotni qoʻriqlash boʻyicha Oʻzbekiston Respublikasi fuqarosi burchini bajarish vaqtida;
z) ish kuni davomida maʼmuriyatning (boʻlim, boʻlinma, sex, uchastka rahbarlarining va shu kabilarning xodimning vazifasiga kirmaydigan topshiriqlarini bajarish vaqtida;
Ish vaqtini hisobga olib boʻlmaydigan, ular ish haqining miqdori Pensiya jamgʻarmasiga toʻlangan sugʻurta badallari summasidan kelib chiqqan holda aniqlanadigan xodimlar toifalari
Vazirlar Mahkamasining 1994-yil 11-maydagi 249-son qaroriga 9-ILOVA
Sugʻurta badallari qoʻshilmaydigan va pensiyani hisoblab chiqishda hisobga olinmaydigan ish haqi va boshqa toʻlov turlari
ROʻYXATI
1. Foydalanilmagan taʼtil uchun kompensatsiya.
2. Ishdan boʻshayotganda toʻlanadigan yordam puli.
3. Moddiy yordam sifatida beriladigan har xil pul nafaqalari turlari.
4. Kompensatsiya toʻlovlari (xizmat safarlari boʻyicha sutkaliklar va sutkaliklar oʻrniga berilgan toʻlovlar, mehnatkashlarga mayib boʻlish yoxud ularning ishi bilan bogʻliq holda salomatlikka yetkazilgan boshqa shikastlanishning oʻrnini qoplash uchun beriladigan toʻlovlar).
5. Xodimlarning ayrim toifalariga tekin berilgan kvartira, kommunal xizmat, yoqilgʻi, yoʻl haqi qiymati yoki ularning oʻrnini qoplash qiymati.
6. Berilgan maxsus kiyim-bosh, maxsus poyabzal va boshqa yakka tartibda himoyalanish vositalari, sovun, yogʻdan tozalovchi vositalar, sut va davolash-oldini olish uchun ovqatlantirish qiymati.
7. Bepul ovqat qiymati.
8. Tushlik ovqatga beriladigan pul, sanatoriy-kurortlarga, dam olish uylariga beriladigan yoʻllanmalar qiymati, statsionar va ambulatoriyada davolanish uchun toʻlanadigan haq.
9. Boshqa joyga ishga oʻtkazilganda yoki ishga oʻtganda koʻchib oʻtish, mol-mulkni tashish va turar joyni ijaraga olish boʻyicha xarajatlarning oʻrnini qoplash.
10. Doimiy ish yoʻlda oʻtadigan yoki koʻchib yurish tusiga ega boʻlgan hollarda yoxud xizmat safarlari munosabati bilan sutkalik pul oʻrniga ish haqiga qoʻshimchalar va ustamalar.
11. Mehnat uchun taqdirlanmasdan ishlagan kunlar (shanbaliklar, yakshanbaliklar va boshqalar) uchun hamda tegishli budjetga va xayriya jamgʻarmalariga oʻtkaziladigan ish haqi.
12. Yubiley sanalari, tugʻilgan kunlar, uzoq yillik va nuqonsiz mehnat faoliyati, faol ijtimoiy ishi hamda boshqa shunga oʻxshash hollar munosabati bilan ish haqi fondi (mehnatga haq toʻlash fondi) hisobidan beriladigan ragʻbatlantiruvchi toʻlovlar (mukofotlar ham shu jumlaga kiradi).
13. Musobaqalar, koʻriklar, tanlovlar va boshqalarda mukofotli oʻrinlarni egallaganlik uchun beriladigan pul mukofotlari.
14. Ishlab chiqarishdan boʻshagan holda oʻqishga yuborilgan oʻquvchilarga korxona va tashkilotlar tomonidan toʻlanadigan stipendiyalar.
15. Oliy yoki oʻrta maxsus oʻquv yurtini tamomlagandan keyin taʼtil vaqtida yosh mutaxassislarga korxona, muassasa va tashkilot tomonidan toʻlanadigan nafaqalar.
16. Davlat ijtimoiy sugʻurtasi boʻyicha nafaqalar, ishsizlik nafaqalari, ijtimoiy nafaqalar va pensiyalar.
Izoh: 1. Pensiya va nafaqalarni hisoblab chiqishda mukofotlarning muayyan korxona, muassasa va tashkilotda mehnatga haq toʻlashning amaldagi tizimida, ularni toʻlash davriyligidan qatʼi nazar, nazarda tutilgan turlari hisobga olinadi.
Mehnatga haq toʻlash tizimida nazarda tutilgan mukofotlar tegishli normativ hujjatlar, shuningdek, kollektiv shartnoma (mehnat bitimlari, kontraktlar) doirasida korxonalar tomonidan mukofotlash toʻgʻrisida qabul qilinadigan qoidalar asosida belgilangan va toʻlanadigan mehnat natijalari uchun beriladigan mukofotlar kiradi.
2. Pensiya uchun murojaat qilgan shaxsning xohishiga koʻra uning kasallik, davlat yoxud jamoat vazifalarini bajarish natijasida va boshqa hollarda haqiqatda ishlamagan yoki ishlagan notoʻliq ish kunlari hamda xodimga oʻrtacha ish haqi (ish haqining bir qismi) saqlanib qolgan oylar hisobga olishdan chiqarib tashlanmaydi va ushbu oylar uchun tegishli ravishda kasallik varaqasi boʻyicha nafaqasi yoxud xodim uchun saqlab qolingan oʻrtacha ish haqi (ish haqining bir qismi) hisobga olinadi.
Vazirlar Mahkamasining 1994-yil 11-maydagi 249-son qaroriga 10-ILOVA
Patalogoanatomiya muassasalari va sud-tibbiyot ekspertizasi muassasalarining pensiya tayinlash vaqtida mehnat staji bir yarim baravar koʻpaytiriladigan tibbiy xodimlari ayrim toifalarining
ROʻYXATI
Ishlar nomi
Lavozimlar nomi
I. Respublika, viloyat va shaharlar patologoanatomiya byurolarining umumiy, bolalar va yuqumli kasalliklar patalogiyasi oʻlimlari shahar, tuman, tumanlararo va markaziy boʻlimlar
Murdani patologoanatomiya yorish hamda operatsiyalar va biopsiyalar paytida olib tashlangan murda materialini, organlar va toʻqimalarni gistologik tadqiq qilish
Patalogoanatom vrachlar
Murdani patologoanatomiya yorishda ishtirok etish, namuna uchun olingan materiallarga va murdaga ishlov berish
Oʻrta va kichik tibbiy xodimlar
II. Sud-tibbiyot ekspertizasi byurosining tuman, tumanlararo va shahar boʻlimlari
Murdani sud-tibbiyot maqsadlarida yorib koʻrish va uni tadqiq qilish
Sud-tibbiyot ekspertizasi vrachlari
Murdani sud-tibbiyot maqsadlarida yorishda ishtirok etish va murda materialiga ishlov berish
Vazirlar Mahkamasining 1994-yil 11-maydagi 249-son qaroriga 12-ILOVA
Pensiya tayinlash uchun mehnat stajini tasdiqlash tartibi toʻgʻrisida
NIZOM
I. UMUMIY QOIDALAR
1. Mehnat staji ish, xizmat, oʻqish joyidan yoki ish stajiga qoʻshib hisoblanadigan boshqa faoliyat amalga oshirilgan joydan, yoxud arxiv muassasalari tomonidan berilgan hujjatlar asosida aniqlanadi.
Ish vaqtini hisobga olib boʻlmaydigan xodimlarning mehnat staji Oʻzbekiston Respublikasining budjetdan tashqari Pensiya jamgʻarmasiga sugʻurta badallari toʻlanganligi toʻgʻrisida ijtimoiy taʼminot organlari tomonidan beriladigan maʼlumotnomalar asosida aniqlanadi.
(1-bandning ikkinchi xatboshi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2001-yil 1-martdagi 103-sonli qarori tahririda— OʻR QHT, 2001-y., 5 -son , 20-modda)
Mehnat stajini tasdiqlovchi hujjatlar boʻlmasa (ish vaqtini hisobga olib boʻlmaydigan xodimlar bundan mustasno) ish davri guvohlarning koʻrsatmasi asosida aniqlanadi.
2. Tuman (shahar) ijtimoiy taʼminot boʻlimlarining vakolatiga quyidagilar kiradi:
mehnat stajini tasdiqlash uchun taqdim etilgan hujjatlarning mazmuni va zarur darajada rasmiylashtirilganligini huquqiy baholash, zarurat boʻlganda ularni berishning asoslanganligini tekshirib koʻrish toʻgʻrisida qaror qabul qilish;
zarur hollarda mehnat faoliyatining ayrim davrlarini stajga qoʻshib hisoblash yoki olib tashlash haqida qaror qabul qilish;
guvohlarning koʻrsatmalari asosida ish stajini aniqlash;
ayrim shaxslarni parvarishlashga ketgan vaqtni aniqlash.
3. Tabiiy ofatlar, halokatlar, falokatlar va boshqa favqulodda vaziyatlar natijasida ish staji toʻgʻrisidagi hujjatlar toʻliq yoki qisman yoʻqotilgan hollarda mehnat stajini tasdiqlash Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi, Qoraqalpogʻiston Respublikasi Vazirlar Kengashi yoki viloyat, tuman (shahar) hokimliklari tomonidan tuzilgan maxsus komissiya tomonidan amalga oshiriladi.
Qisman saqlanib qolgan hujjatlar va guvohlarning koʻrsatmalari asosida qayd etib oʻtilgan komissiyalar tomonidan aniqlangan mehnat faoliyati davrlari umumiy stajga, shuningdek, imtiyozli shartlarda pensiya olish huquqini beruvchi maxsus hujjatlar bilan tasdiqlangan ish vaqti sifatida stajga qoʻshiladi.
4. Mehnat daftarchasi, shuningdek, ijtimoiy taʼminot organlari tomonidan berilgan sugʻurta badallari toʻlanganini tasdiqlovchi maʼlumotnomalar ish stajini tasdiqlovchi asosiy hujjatlar hisoblanadi.
(4-band Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2001-yil 1-martdagi 103-sonli qarori tahririda— OʻR QHT, 2001-y., 5 -son , 20-modda)
Mehnat daftarchasi boʻlmagan taqdirda hamda mehnat daftarida zarur yozuvlar boʻlmagan yoki yozuvlar xato va noaniq yozilgan boʻlsa, mehnat stajini tasdiqlash uchun (ish vaqtini hisobga olib boʻlmaydigan xodimlar staji bundan mustasno) maʼlumotnomalar, buyruqlardan koʻchirmalar, ish haqi berish boʻyicha shaxsiy schyotlar va vedomostlar, ularning bajarilganligi qayd etilgan yozma mehnat shartnomalari (kontraktlar) va ish davrlari toʻgʻrisida maʼlumotlar boʻlgan boshqa hujjatlar qabul qilinadi.
Yuqorida koʻrsatilgan hujjatlar boʻlmasa, mehnat stajini isbotlash uchun kasaba uyushmasi biletlari va hisob-kitob daftarchalari qabul qilinadi. Hisob-kitob daftarchalari ish haqi toʻlanganligi toʻgʻrisida belgi qoʻyilgan vaqt uchun, kasaba uyushmasiga aʼzolik bileti esa — ish haqi yoki stipendiyadan aʼzolik badallari toʻlanganligi toʻgʻrisida belgi qoʻyilgan vaqt uchun ish davrini tasdiqlaydi.
Kasaba uyushmasiga aʼzolik bileti boʻlmagan taqdirda, staj hisobga olish varaqasi asosida aniqlanishi mumkin, bunda faqat aʼzolik badallari toʻlangan vaqt stajga kiradi.
5. Ish vaqtini hisobga olib boʻlmaydigan shaxslarning ish davri Oʻzbekiston Respublikasining budjetdan tashqari Pensiya jamgʻarmasining sugʻurta badallari toʻlanganligi haqidagi maʼlumotnomalari asosida aniqlanadi.
6. Ijodiy uyushmalar aʼzolarining va ijodiy uyushmalar aʼzolari boʻlmagan boshqa ijodiy xodimlarning ijodiy faoliyatini tasdiqlash uchun Oʻzbekiston Respublikasining budjetdan tashqari Pensiya jamgʻarmasiga sugʻurta badallari toʻlangan davrlar toʻgʻrisida berilgan maʼlumotnomalar qabul qilinadi.
Qayd etilgan sugʻurta badallari joriy etilgunga qadar, yaʼni 1991-yil 1-yanvargacha boʻlgan ijodiy faoliyat 1991-yil 1-yanvargacha belgilangan tartibda tasdiqlanadi.
(6-bandning birinchi xatboshi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2001-yil 1-martdagi 103-sonli qarori tahririda— OʻR QHT, 2001-y., 5 -son , 20-modda)
7. Harbiy xizmat, milliy xavfsizlik xizmati organlarida xizmat qilganlik, asirlikda boʻlganlik vaqtini tasdiqlash uchun quyidagi hujjatlar qabul qilinadi:
harbiy biletlar;
qizil askar daftarchalari;
mudofaa ishlari boʻlimlarining, yuqori harbiy qismlarning, Oʻzbekiston Respublikasi Mudofaa vazirligi, Oʻzbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligi va Oʻzbekiston Respublikasi Milliy xavfsizlik xizmatining shtablari va muassasalarining maʼlumotnomalari;
arxiv va harbiy-davolash muassasalarining maʼlumotnomalari.
Yuqorida qayd etilgan hujjatlar asosida mehnat daftarchasiga kiritilgan harbiy xizmat toʻgʻrisidagi yozuvlar ham tasdiq sifatida qabul qilinadi.
Ulugʻ Vatan urushi davrida partizan otryadlari va qoʻshilmalarida boʻlganlik vaqti partizanlar harakati shtablari va partiya arxivlarining maʼlumotnomalari boʻyicha (partizan otryadlari va qoʻshilmalari faoliyat koʻrsatgan joy boʻyicha) aniqlanadi.
Jangovar harakatlar davrida harakatdagi armiya tarkibidagi harbiy xizmat, shu jumladan, baynalmilal burchni bajarish chogʻidagi harbiy xizmat Oʻzbekiston Respublikasi Mudofaa vazirligi tomonidan belgilanadigan tartibda beriladigan Mudofaa ishlari boʻlimlarining maʼlumotnomalari asosida (maʼlumotnoma shakli ilova qilinmoqda) imtiyozli hisoblab chiqish asosida mehnat stajiga qoʻshib hisoblanadi.
8. Oʻzbekiston Respublikasi Ichki ishlar organlarida xizmat qilganlikni tasdiqlash uchun hujjatlar asosida mehnat daftarchasiga kiritilgan shunday xizmat toʻgʻrisidagi yozuvlar, hujjatlar boʻlmaganda esa — Oʻzbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligi tomonidan belgilangan tartibda beriladigan maʼlumotnomalar (maʼlumotnoma shakli ilova qilinmoqda) asos sifatida qabul qilinadi.
9. Harbiylashtirilgan qoʻriqlashda, maxsus aloqa organlarida va konda xatardan qutqarish qismlaridagi xizmat vaqti mazkur Nizomning 4-bandida nazarda tutilgan tartibda aniqlanadi.
10. Oliy, oʻrta maxsus va hunar-texnika oʻquv yurtlarining kunduzgi boʻlimlarida, aspirantura, doktorantura va klinik ordinaturada, kadrlar tayyorlash, malaka oshirish va qayta ixtisoslashtirish maktablari va kurslarida oʻqish vaqti diplomlar, shahodatnomalar, guvohnomalar, shuningdek, maʼlumotnomalar va arxiv maʼlumotnomalari asosida berilgan hamda oʻqish davri toʻgʻrisidagi maʼlumotnomalar boʻlgan boshqa hujjatlar bilan tasdiqlanadi.
Hujjatlarda bunday maʼlumotlar boʻlmagan taqdirda tegishli yillarda ushbu oʻquv yurtida oʻqishni davom ettirganlik toʻgʻrisidagi maʼlumotnomalar, agar hujjatlarda toʻliq oʻquv davrini yoki uning alohida bosqichlarini tamomlaganlik koʻrsatilgan boʻlsa, oʻqish vaqtining isboti sifatida qabul qilinadi.
11. Ish davrida boshlangan vaqtinchalik mehnatga layoqatsizlikning qancha davom etganligi ana shu ish joyidan beriladigan maʼlumotnomalar boʻyicha aniqlanadi.
12. I guruh nogironini yoki 16 yoshgacha boʻlgan nogiron bolani, shuningdek, 80 yoshga toʻlgan keksa kishini parvarish qilish vaqti quyidagilar asosida aniqlanadi:
parvarishni amalga oshirishning haqiqiy holatlarini tekshirish dalolatnomasi;
nogironlikda boʻlganlikni (I guruh nogironlar va nogiron bolalar uchun, yoshni (keksalar va nogiron bolalar uchun) tasdiqlovchi hujjatlar hamda oʻzgalarning parvarishiga muhtojligi toʻgʻrisida davolash muassasasining xulosasi (keksalar uchun).
Parvarishni amalga oshirishning haqiqiy ahvolini tekshirish ijtimoiy taʼminot boʻlimi tomonidan mahalla, qishloq (shaharcha), ovul (uy-joy tashkilotlari) fuqarolar yigʻinidan olingan maʼlumotlar, nogironlarning oʻzlari va ularning qoʻni-qoʻshnilari bilan oʻtkazilgan suhbat asosida bajariladi.
Nogironlikni tasdiqlovchi hujjatlar sifatida tibbiy-mehnat ekspert komissiyasi (TMEK)dan oʻtganlikni tasdiqlovchi dalolatnomadan koʻchirma, tibbiy xulosa, pensiya guvohnomasi, nafaqa oluvchining guvohnomasi, ijtimoiy taʼminot boʻlimining maʼlumotnomasi va boshqalar qabul qilinishi mumkin.
Yoshni tasdiqlovchi hujjat sifatida pasport yoki tugʻilganlik haqidagi guvohnomadan koʻchirma qabul qilinishi mumkin.
13. Ona (oʻgay ona)ning goʻdak bolalarga (oʻgay oʻgʻillarga, oʻgay qizlarga) tarbiya bergan vaqti bolaning tugʻilganligini va uning 3 yoshga toʻlganligini tasdiqlovchi hujjatlar (tugʻilganlik toʻgʻrisida guvohnoma, pasportdan koʻchirma, vafot etganlik haqidagi guvohnoma, mahalla, qishloq (shaharcha), ovul (uy-joy tashkilotlari) fuqarolar yigʻinining maʼlumotnomasi) boʻyicha aniqlanadi.
14. Qamoqda boʻlish, ozodlikdan mahrum etish joylarida va surgunda boʻlish vaqtlari tergov (axloq tuzatish mehnat muassasalari) yoki ichki ishlar organlari tomonidan berilgan maʼlumotnomalar asosida tasdiqlanadi hamda oqlanganligi toʻgʻrisida hujjatlar (sud organlari, prokuratura, surishtiruv va tergov organlarining oqlov hukmi chiqarish toʻgʻrisidagi maʼlumotnomalari yoki jinoiy ishni toʻxtatish toʻgʻrisidagi qarorlari (ajrimlari) mavjud boʻlgan taqdirda mehnat stajiga qoʻshiladi.
15. Ofitserlar tarkibiga kiruvchi shaxslar, praporshchiklar, michmanlar va muddatdan tashqari xizmat qilayotgan harbiy xizmatchilar xotinlarining oʻz erlari bilan ishga kirish imkoniyati boʻlmagan joylarda birga boʻlish vaqti yuqori harbiy qismlar, muassasalar, harbiy bilim (oʻquv) yurtlari, korxonalar va tashkilotlarning komandirlari (boshliqlari) tomonidan Oʻzbekiston Respublikasi Mudofaa vazirligi belgilagan tartibda beriladigan maʼlumotnomalar asosida tasdiqlanadi (maʼlumotnoma shakli ilova qilinmoqda).
Choʻponlar xotinlarining ishga kirish imkoniyati boʻlmagan yaylovlardagi yashash davri choʻpon ishlagan xoʻjalik tomonidan beriladigan maʼlumotnomalar asosida tasdiqlanadi.
III. XODIMLAR AYRIM TOIFALARINING MEHNAT STAJINI TASDIQLASh XUSUSIYATLARI
16. Mehnat daftarchasida xodimlarning ayrim toifalari uchun belgilangan imtiyozli shartlarda pensiya olish huquqini belgilovchi omillar toʻgʻrisida toʻliq maʼlumotlar boʻlmagan hollarda (masalan: ishning qizdirish bilan bogʻliq uchastkalarida yoki qizdirish ishlarida ish bilan band boʻlish, muayyan xavflilik klassidagi muayyan moddalar yoki zararli moddalar bilan ishlash, yer osti ishlarida ishlash, muayyan usul bilan ishlar bajarish, muayyan joyda ish bajarish va boshqalar) maxsus stajni tasdiqlash uchun korxonalar yoki tashkilotlarning aniqlashtiruvchi maʼlumotnomalari qabul qilinadi (maʼlumotnoma shakli ilova qilinmoqda).
Shu bilan birga maʼlumotnomada qoʻshimcha ravishda quyidagi maʼlumotlar koʻrsatilishi kerak:
qishloq xoʻjaligi kooperativlari (shirkat xoʻjaliklari), fermer xoʻjaliklari hamda qishloq xoʻjaligining boshqa korxonalari traktorchilari-mashinistlari uchun — toʻliq dala ishi davomida (dehqonchilikda) yoki butun yil mobaynida (chorvachilikda) qishloq xoʻjaligi mahsulotlari yetishtirish ishida bevosita band boʻlganlik toʻgʻrisida;
(16-bandning uchinchi xatboshilari Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 1999-yil 30-aprel 202-sonli qarori tahririda)
qishloq xoʻjaligi kooperativlari (shirkat xoʻjaliklari)da, fermer xoʻjaliklarida hamda qishloq xoʻjaligining boshqa korxonalarida qoʻlda sut sogʻuvchi (mashinada sut sogʻish operatori) sifatida ishlovchi xotin-qizlar uchun — xizmat koʻrsatishning belgilangan normalari bajarilganligi toʻgʻrisida (1991-yil 1-yanvardan boshlangan davr uchun);
(16-bandning toʻrtinchi xatboshilari Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 1999-yil 30-aprel 202-sonli qarori tahririda)
gʻoʻza oʻstirish, paxta terish hamda tamaki va sholi oʻstirish, yigʻishtirish va yigʻishtirishdan keyingi qayta ishlov berish ishlarida ishlovchi xotin-qizlar uchun — toʻliq mavsum davomida sanab oʻtilgan ishlarda band boʻlganlik toʻgʻrisida (1991-yil 1-yanvardan boshlangan davr uchun).
Ilgari amal qilgan qonun hujjatlariga muvofiq xalq deputatlari tuman (shahar) Kengashi ijroiya qoʻmitasi huzurida tashkil etilgan imtiyozli pensiya taʼminoti huquqini beruvchi ish stajini aniqlash boʻyicha vaqtinchalik komissiya bayoni asosida mehnat daftarchasiga kiritilgan ish davri toʻgʻrisidagi yozuvlar qoʻshimcha hujjatlar talab qilinmagan holda maxsus stajning isboti sifatida qabul qilinadi.
Butun paxta yetishtirish mavsumi davomida gʻoʻzani sugʻorish ishlari bilan band boʻlgan suvchilar uchun toʻliq kalendar ish yili imtiyozli pensiya olish huquqini beruvchi stajga qoʻshiladi.
Suvchilar imtiyozli shartlarda pensiya tayinlash uchun murojaat qilganlari taqdirda xoʻjalik maʼmuriyati (boshqaruvi) ijtimoiy taʼminot organlariga 6-ilovada keltirilgan shakl boʻyicha mehnat staji toʻgʻrisida maʼlumotnoma taqdim qiladi.
Koʻrsatib oʻtilgan mehnat staji xoʻjalik rahbari, kadrlar boʻyicha xodim, bosh buxgalter va kasaba uyushmasi qoʻmitasi raisidan iborat tarkibdagi Komissiya tomonidan xoʻjalikdagi mavjud hujjatlar asosida, hujjatlar mavjud boʻlmagan taqdirda esa — guvohlarning koʻrsatmasi asosida belgilanadi.
1995-yildan boshlab suvchi sifatida ishlaganlik birlamchi hisob-kitob hujjatlari asosidagina tasdiqlanishi kerak.
(16-band Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 1995-yil 8-avgustdagi 311-sonli qaroriga muvofiq yettinchi, sakkizinchi, toʻqqizinchi va oʻninchi xatboshilar bilan toʻldirilgan)
17. Aviatsiya xodimlari va sinovchi-uchuvchilar tarkibiga kiruvchi xodimlarning ayrim toifalariga imtiyozli pensiya taʼminoti huquqini beruvchi maxsus ish staji quyidagilar bilan tasdiqlanadi:
uchuvchilar va sinovchi-uchuvchilar tarkibiga kiruvchi xodimlar uchun — uchish (parashyut) daftarchasi boʻyicha. Uchish daftarchasi boʻlmagan taqdirda uchish soatlari uchuvchilar tarkibining uchish soatlarini hisobga oluvchi buxgalteriya maʼlumotlari boʻyicha aniqlanishi mumkin. Sinovchi-uchuvchilar tarkibiga kiruvchi ayrim xodimlarning tajriba texnikasini sinashda ish bilan bandligi korxonalar (birlashmalar) va tashkilotlar tomonidan beriladigan maʼlumotnomalar boʻyicha tasdiqlanadi;
havo harakatini boshqarishni amalga oshiruvchi xodimlar uchun — mehnat daftarchasi boʻyicha, shuningdek, quyidagilar asosida: havo harakatini bevosita boshqarishga ruxsat berilganligi qayd etilgani holda harakat xizmati dispetcheri (uchishlar rahbarlari)ning guvohligi; mutaxassisni havo harakatini bevosita boshqarish bilan bogʻliq lavozimga tayinlash toʻgʻrisidagi buyruqlar koʻrsatilgan holda korxonalar (tashkilotlar)ning maʼlumotnomalari;
aviatsiyaning muhandis-texniklar tarkibiga kiruvchi xodimlar uchun — mehnat daftarchasi boʻyicha, shuningdek, korxonalar (birlashmalar) va tashkilotlar tomonidan havo kemalari va boshqa uchish apparatlari shoshilinch va davriy (kafolatli) aerodrom texnika xizmati koʻrsatish boʻyicha ishlarda toʻliq ish kuni bevosita band boʻlganlikni tasdiqlash uchun beriladigan maʼlumotnomalar asosida.
18. Teatrlar va boshqa teatr-tomosha korxonalari va jamoalari artistlarining ayrim toifalariga imtiyozli pensiya taʼminoti olish huquqini beruvchi maxsus ish staji mehnat daftarchasi boʻyicha tasdiqlanadi.
Mehnat daftarchasida kasb(lavozim)ning nomi, janr boʻyicha tegishliligi, bajariladigan ish xarakteri yoki ishlangan tashkilotning maqomi toʻgʻrisidagi zarur maʼlumotlar boʻlmagan hollarda maxsus staj ish joyidan berilgan va ushbu shaxsga tegishli maʼlumotlar boʻlgan maʼlumotnoma asosida tasdiqlanadi.
19. 1991-yil 1-yanvargacha fuqarolarda mehnat shartnomasi boʻyicha ishlagan va mehnat daftarchasi boʻlmagan shaxslar (uy xodimlari, enagalar, kotibalar, mashinkada koʻchiruvchilar, stenografistkalar, qorovullar, bogʻbonlar, shofyorlar va boshqalar)ga nisbatan ularning uy xoʻjaligidagi ish davri ishtirokida ishga yollovchi bilan xodim oʻrtasida shartnoma tuzilgan kasaba uyushmasi tashkilotining maʼlumotnomasi bilan tasdiqlanadi.
Bunday maʼlumotnomalarni olish imkoni boʻlmagan hollarda, shu jumladan ayrim fuqarolarda ishlash kasaba uyushmasi organlarida roʻyxatga olinmagan hollarda ham) stajni tasdiqlash uchun ishga yollovchi tomonidan berilgan maʼlumotnomalar qabul qilinadi, u vafot etgan taqdirda — ishga yollovchining rafiqasi yoxud ushbu davrda u bilan birga yashagan uning boshqa oila aʼzosi (bu vaqtda voyaga yetmagan boʻlgan qarindoshlardan tashqari)tomonidan berilgan maʼlumotnoma qabul qilinadi).
Maʼlumotnomani bergan shaxs imzosining haqiqiyligi mazkur qishloq (shaharcha), ovul (uy-joy organi) fuqarolar yigʻini tomonidan tasdiqlanadi.
Qayd etib oʻtilgan maʼlumotnoma tekshirish dalolatnomasi bilan tasdiqlangan boʻlishi kerak. Tekshirish dalolatnomasi tegishli ish bajarilganligidan guvohlik beruvchi maʼlumotlar qoʻshnilarning koʻrsatmalari, uy daftarlari va mahalla, qishloq (shaharcha), ovul va boshqalar fuqarolarning yigʻin hujjatlari boʻyicha maʼlumotlar) asosida ijtimoiy taʼminot boʻlimi tomonidan tuziladi.
1991-yil 1-yanvarga qadar fuqarolar jamoasi — chorva mollari egalari bilan tuzilgan shartnoma boʻyicha podachi boʻlib ishlaganlik haqidagi ish stajining isboti sifatida ishtirokida shartnoma tuzilgan kasaba uyushmasi tashkilotlarining maʼlumotnomalari, bajarilganligi qayd etilgan shartnomalarning oʻzi shuningdek, fuqarolar jamoasi — chorva mollari egalarining vakolatli vakillari tomonidan berilgan va tekshirish dalolatnomasi bilan tasdiqlangan maʼlumotnomalar hisoblanadi. Shartnoma mahalla, qishloq (shaharcha), ovul fuqarolarining yigʻini ishtirokida tuzilgan hollarda bu yigʻinlarning maʼlumotnomalari eʼtiborga olinadi.
Ushbu bandda qayd etilgan xodimlarga mehnat faoliyati staji 1991-yil 1-yanvardan keyin faqat Pensiya jamgʻarmasi organlari tomonidan beriladigan maʼlumotnomalar boʻyicha, 2001-yil 1-yanvardan keyin esa –– ijtimoiy taʼminot organlari tomonidan beriladigan maʼlumotlar boʻyicha belgilanadi.
(19-bandning oltinchi xatboshi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2001-yil 1-martdagi 103-sonli qarori tahririda— OʻR QHT, 2001-y., 5 -son , 20-modda)
20. Ijara shartnomasi (kontrakt) boʻyicha chet elda ishlovchi Oʻzbekiston Respublikasi fuqarolarining ish staji Oʻzbekiston Respublikasi Mehnat va aholini ijtimoiy muhofaza qilish vazirligining Tashqi mehnat migratsiyasi masalalari agentligi tomonidan belgilanadi.
Chet elda ishlash davri, agar tegishli bitimlar bilan oʻzgacha hol nazarda tutilmagan boʻlsa, belgilangan sugʻurta badallari Oʻzbekiston Respublikasining budjetdan tashqari Pensiya jamgʻarmasiga toʻlangan taqdirda mehnat stajiga qoʻshiladi.
(20-band Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2001-yil 1-martdagi 103-sonli qarori tahririda— OʻR QHT, 2001-y., 5-son, 20-modda)
21. 1991-yil 1-yanvargacha ijara shartnomasi boʻyicha diniy tashkilotlarda ishlash davri bu ishni bajarish toʻgʻrisidagi mehnat shartnomasi kasaba uyushmasi organlari ishtirokida tuzilgan hollarda mehnat stajiga qoʻshiladi.
IV. MEHNAT STAJINI GUVOHLARNING KOʻRSATMALARI BILAN TASDIQLASh
22. Mavjud ish staji toʻgʻrisidagi maʼlumotlar boʻlmagan va harbiy harakatlar, tabiiy ofatlar, halokatlar, falokatlar va boshqa favqulodda vaziyatlar munosabati bilan ularni olish imkoniyati boʻlmasa, mehnat staji, shu jumladan imtiyozli shartlarda pensiya olish huquqini beruvchi mehnat staji ariza beruvchini bir korxona, muassasa, tashkilot, jamoa xoʻjaligi yoki bir tizimda u bilan birga ishlagan va uni bilgan kamida ikki guvohning koʻrsatmasi asosida belgilanadi.
Arxiv maʼlumotlari yoʻqligi sabablaridan qatʼi nazar, mavjud ish staji toʻgʻrisidagi hujjatlarni olish imkoniyati boʻlmagan hollarda 1965-yilgacha jamoa xoʻjaligida ishlash davri yuqoridagi tartibda guvohlarning koʻrsatmalari bilan tasdiqlanadi.
Umumiy mehnat staji toʻgʻrisidagi maʼlumotlar mavjud boʻlgan taqdirda imtiyozli shartlarda pensiya olish huquqini beruvchi ishning xarakteri guvohlarning koʻrsatmalari bilan belgilanmaydi.
23. Mavjud ish staji toʻgʻrisidagi maʼlumotlar boʻlmagan va korxona, muassasa, tashkilot toʻliq tugatilganligi tufayli yoxud arxiv maʼlumotlarining ushbu Nizomning 22-bandida nazarda tutilgandan boshqa sabablarga koʻra mavjud emasligi sababli ularni olish imkoniyati yoʻq boʻlgan hollarda mehnat staji ariza beruvchini bir korxona, muassasa, tashkilot, jamoa xoʻjaligida, qishloq xoʻjaligi kooperativi (shirkat xoʻjaligi)da, fermer xoʻjaligida yoki bir tizimda birga ishlash davomida bilgan hamda ular ariza beruvchining ishini tasdiqlagan davr uchun oʻz ishlari toʻgʻrisidagi hujjatlarga ega boʻlgan kamida ikki guvohning koʻrsatmalari asosida belgilanadi.
(23-bandning birinchi xatboshi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 1999-yil 30-apreldagi 202-sonli qarori tahririda)
Guvohlarning koʻrsatmalari boʻyicha belgilangan mehnat staji bunday hollarda pensiya tayinlash uchun talab etiladigan stajning yarmidan ortiq boʻlmasligi kerak.
24. Dehqon (fermer) xoʻjaliklarida va shaxsiy yordamchi xoʻjaliklarida, alohida fuqarolarda va diniy tashkilotlarda ishlash davri, shuningdek, mehnat faoliyatining Oʻzbekiston Respublikasining budjetdan tashqari Pensiya jamgʻarmasiga sugʻurta badallari toʻlangan taqdirda stajga qoʻshiladigan boshqa davrlari guvohlarning koʻrsatmalari bilan tasdiqlanmaydi.
(24-band Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2001-yil 1-martdagi 103-sonli qarori tahririda— OʻR QHT, 2001-y., 5-son, 20-modda)
25. Mehnat faoliyatini tasdiqlash uchun taqdim etiladigan hujjatlar mansabdor shaxslar tomonidan imzolangan va muhr bilan tasdiqlangan boʻlishi kerak.
Mehnat daftarchasidagi yozuvlar ushbu daftarchani toʻldirish va yuritish paytida amal qilgan korxonalar, muassasalar va tashkilotlarda mehnat daftarchalarini joriy etish tartibi toʻgʻrisidagi Yoʻriqnoma talablariga muvofiq rasmiylashtirilishi kerak.
Mehnat daftarchalaridagi va boshqa hujjatlardagi yozuvlar belgilangan qoidalardan chetga chiqqan holda amalga oshirilgan hollarda ularning mehnat stajining isboti sifatida qabul qilish mumkinligi toʻgʻrisidagi masala ijtimoiy taʼminot boʻlimi tomonidan hal etiladi.
26. Mehnat daftarchasiga va hujjatlar asosida maʼlumotnomalarga kiritilgan ish davrlari toʻgʻrisidagi maʼlumotlargina mehnat stajini tasdiqlash uchun qabul qilinadi.
Jamoa xoʻjaliklari, qishloq xoʻjaligi kooperativlari (shirkat xoʻjaliklari) va fermer xoʻjaliklari tomonidan 1966-yil 1-yanvargacha berilgan maʼlumotnomalar, shuningdek, undan keyinroq davrda keyinchalik oʻz faoliyatini tugatgan jamoa xoʻjaliklari tomonidan berilgan maʼlumotnomalar ularning berilishi asoslanmagan taqdirda ham eʼtiborga olinishi mumkin.
(26-bandning ikkinchi xatboshi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 1999-yil 30-apreldagi 202-sonli qarori tahririda)
27. Hujjatlar asosida mehnat daftarchasiga kiritilgan umumiy staj toʻgʻrisidagi yigʻma yozuvlar quyidagi ish davrlariga nisbatan mehnat stajining isboti hisoblanadi:
agar ariza beruvchi mehnat daftarchasini bergan korxona, muassasa yoki tashkilotga ishga kirgunga qadar qaysi korxona, muassasa yoki tashkilotda, qaysi vaqtda va qanday lavozimlarda ishlaganligi toʻgʻrisidagi aniq yozuvlar mehnat daftarchasiga kiritilgan boʻlsa — 1962-yil 14-dekabrdan keyingi ish davri;
qayd etib oʻtilgan maʼlumotlar mehnat daftarchasida bor-yoʻqligidan qatʼi nazar — 1962-yil 14-dekabrgacha boʻlgan ish davri.
Agar ariza beruvchi mehnat daftarchasidan tashqari yigʻma yozuvlar tegishli boʻlgan mehnat daftarchasi toʻldirilgunga qadar boʻlgan davrdagi ish toʻgʻrisida alohida hujjatlarni taqdim etsa, umumiy yakun bilan yozilgan butun staj hujjatlar yoki guvohlarning koʻrsatmalari bilan tasdiqlanishi kerak. Bu amaldagi qoidalarga muvofiq ular toʻgʻrisidagi yozuvlar mehnat daftarchasiga kiritilishi kerak boʻlgan mehnat faoliyati davrlari toʻgʻrisida hujjatlar taqdim etish hollariga taalluqli emas.
Yigʻma yozuvlarda hisobga olingan boʻlishi kerak boʻlgan Ulugʻ Vatan urushi yillaridagi ish davrlari toʻgʻrisida hujjatlar taqdim etishda, bu hujjatlar boʻyicha staj qoʻshimcha ravishda tegishlicha bir baravar yoki ikki baravar miqdorda hisoblab chiqiladi. Bunday holda mehnat daftarchasiga umumiy yakun sifatida yozilgan butun stajni tasdiqlash talab etilmaydi.
Qayd etilgan ish davrlarini guvohlarning koʻrsatmalari boʻyicha belgilashda ham ana shunday tartib qoʻllaniladi.
28. Ish davrlari guvohlardan biri ariza beruvchining ishi toʻgʻrisida ikkinchisiga qaraganda koʻproq davr toʻgʻrisida koʻrsatma bergani holda guvohlarning koʻrsatmalari asosida mehnat staji hisobiga qabul qilingan hollarda har ikkala guvoh tomonidan tasdiqlangan davr aniqlangan davr hisoblanadi.
Ijtimoiy taʼminot boʻlimi shaxsan koʻrsatma berish uchun guvohlarni chaqirish zarurligi yoki ularning imzolarining haqiqiyligi notarial tartibda tasdiqlangan taqdirda guvohlarning yozma koʻrsatmalarini koʻrib chiqish bilan cheklanish toʻgʻrisidagi masalani oʻz ixtiyori boʻyicha hal etadi.
Ayrim hollarda ijtimoiy taʼminot boʻlimi ariza beruvchining yoki uning oxirgi ish joyi boʻyicha korxona, muassasa, tashkilot vakilining iltimosi boʻyicha hujjatlar bilan, shuningdek, guvohlarning koʻrsatmalari bilan ham tasdiqlanmagan va pensiya olish huquqini beruvchi shartlar boshlangunga qadar (masalan, yoshiga koʻra pensiya tayinlash uchun zarur boʻlgan yoshga toʻlgunga qadar) staj belgilashi mumkin.
29. Mehnat stajini tasdiqlovchi hujjatda koʻrsatilgan ism, ota ismi yoki familiya pasport yoki tugʻilganlik haqidagi guvohnoma boʻyicha ism, ota ismi yoki familiyaga muvofiq kelmasa, bu hujjatning ushbu shaxsga tegishliligi fakti mehnat daftarchasini yoki ish staji toʻgʻrisidagi boshqa hujjatni birinchi marta bergan tashkilot tomonidan tasdiqlanishi mumkin. Tasdiqlash birlamchi hujjatlar asosida amalga oshiriladi. Qolgan barcha hollarda hujjatning tegishliligi fakti sud tartibida tasdiqlanishi kerak.
30. Staj toʻgʻrisida taqdim etilgan hujjatda aniq kunlar koʻrsatilmagan holda faqat yillar koʻrsatilgan hollarda tegishli yilning 1-iyuli kun sifatida qabul qilinadi, agar oyning kuni koʻrsatilmagan boʻlsa, tegishli oyning 15 kuni ana shunday kun hisoblanadi.
31. Ijtimoiy taʼminot boʻlimi yoki mehnat stajini belgilash boʻyicha komissiya tomonidan chiqarilgan ish stajini qabul qilish yoki qabul qilmaslik toʻgʻrisidagi qarordan norozi boʻlingan taqdirda ushbu masala sud tartibida hal etiladi.
(31-band Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2001-yil 6-apreldagi 162-sonli qarori tahririda — OʻR QHT, 2001-y., 7 -son , 36-modda)
Vazirlar Mahkamasining 1994-yil 11-maydagi 249-son qarori bilan tasdiqlangan Pensiya tayinlash uchun mehnat stajini tasdiqlash tartibi toʻgʻrisidagi Nizomga 1-ILOVA
Oʻzbekiston Respublikasining budjetdan tashqari Pensiya jamgʻarmasiga sugʻurta badallari toʻlash davri toʻgʻrisidagi maʼlumotnomalar namunasi
Vazirlar Mahkamasining 1994-yil 11-maydagi 249-son qarori bilan tasdiqlangan Pensiya tayinlash uchun mehnat stajini tasdiqlash tartibi toʻgʻrisidagi Nizomga 2-ILOVA
Harakatdagi armiya tarkibidagi harbiy xizmat davri toʻgʻrisidagi maʼlumotnoma namunasi
Mudofaa ishlari boʻlimining shtampi
199_____ yil “________” ______________ № ___________
shu haqda berildiki, u ___________________________________________________________
(yillar, oylar va kunlarning umumiy soni koʻrsatilsin)
harakatdagi armiya tarkibida jangovar harakatlar davrida harbiy xizmatni oʻtadi (shu jumladan, baynalmilal burchni ado etish, partizan otryadlari va qoʻshilmalarida boʻlish davri). Koʻrsatib oʻtilgan xizmat imtiyozli shartlarda pensiya tayinlash uchun mehnat stajiga qoʻshilishi kerak: xizmatning bir oyi uch oyga tengdir. Maʼlumotnoma ijtimoiy taʼminot boʻlimiga taqdim etish uchun berildi.
Vazirlar Mahkamasining 1994-yil 11-maydagi 249-son qarori bilan tasdiqlangan Pensiya tayinlash uchun mehnat stajini tasdiqlash tartibi toʻgʻrisidagi Nizomga 3-ILOVA
Ichki ishlar organlarida xizmat qilgan davr toʻgʻrisidagi maʼlumotnoma namunasi
Ichki ishlar organining shtampi
199_____ yil “____” ______________ № ___________
Vazirlar Mahkamasining 1994-yil 11-maydagi 249-son qarori bilan tasdiqlangan Pensiya tayinlash uchun mehnat stajini tasdiqlash tartibi toʻgʻrisidagi Nizomga 4-ILOVA
Harbiy xizmatchi xotinining eri bilan ishga joylashish imkoniyati boʻlmagan joylarda yashagan davri toʻgʻrisidagi maʼlumotnoma namunasi
Harbiy qism (muassasa, korxona, tashkilot)ning shtampi
199_____ yil “________” ______________ № ___________
(harbiy qism muassasa, korxona, tashkilotning nomi)
_______________________________bilan xotini ____________________________________
birga yashadi. U ishga joylashish imkoniyati boʻlmagani tufayli __________________________ ______________________ dan ___________________________ gacha ishlamagan.
Maʼlumotnoma ijtimoiy taʼminot boʻlimiga taqdim etish uchun berildi.
Vazirlar Mahkamasining 1994-yil 11-maydagi 249-son qarori bilan tasdiqlangan Pensiya tayinlash uchun mehnat stajini tasdiqlash tartibi toʻgʻrisidagi Nizomga 5-ILOVA
Vazirlar Mahkamasining 1994-yil 11-maydagi 249-son qarori bilan tasdiqlangan Pensiya tayinlash uchun mehnat stajini tasdiqlash tartibi toʻgʻrisidagi Nizomga 6-ILOVA
Imtiyozli pensiya taʼminoti huquqini aniqlashtiruvchi maʼlumotnoma namunasi
Korxona, muassasa, tashkilot shtampi
199_____ yil “________” ______________ № ___________
Maʼlumotnoma ijtimoiy taʼminot boʻlimiga taqdim etish uchun berildi.
Izoh:
Maʼlumotnoma xodimlarning ayrim toifalari uchun belgilangan 1, 2, 3-roʻyxatlar boʻyicha imtiyozli shartlarda pensiya olish huquqini beruvchi omillar toʻgʻrisidagi toʻliq maʼlumotlar mehnat daftarchasida mavjud boʻlmagan hollarda beriladi.
Rahbar
______________________
(imzo, familiyasi)
Kadrlar boshqarmasi (boʻlimi) boshligʻi __________________________________
1. Pensiya tayinlash toʻgʻrisidagi ariza oxirgi ish joyidagi korxona, muassasa, tashkilot maʼmuriyati, fermer xoʻjaligi boshligʻi yoki qishloq xoʻjaligi kooperativi (shirkat xoʻjaligi) boshqaruvi orqali beriladi.
(1-bandning birinchi xatboshi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 1999-yil 30-apreldagi 202-sonli qarori tahririda)
Ish vaqtlarini hisobga olib boʻlmaydigan shaxslarga va ularning oila aʼzolariga pensiya tayinlash haqidagi ariza arizachining bevosita yashash joyidagi tuman (shahar) ijtimoiy taʼminot boʻlimiga beriladi.
Pensiya tayinlanadigan shaxs balogʻatga yetmagan yoki huquqiy muomalaga layoqatsiz boʻlgan taqdirda, ariza uning ota-onasi yoki vasiysi tomonidan ularning yashash joylari orqali beriladi.
2. Bir turdagi pensiyani boshqa turdagi pensiyaga oʻtkazish, pensiyani qayta hisoblash, ilgari toʻxtatib qoʻyilgan pensiyani toʻlashni tiklash haqidagi ariza arizachi yashab turgan joydagi yoki uning qonuniy vakili (ota-onasi yoki vasiysi) yashab turgan joydagi ijtimoiy taʼminot boʻlimiga beriladi.
3. Pensiya tayinlash yoki toʻxtatib qoʻyilgan pensiyani tiklash uchun pensiya olish huquqi paydo boʻlgan kundan boshlab istalgan vaqtda, biror muddat bilan cheklanmagan holda murojaat etish mumkin.
Yoshga doir pensiya tayinlanishini soʻrab pensiya yoshiga toʻlmasdan avval ham murojaat etish mumkin, lekin bu mazkur pensiyani olish huquqi paydo boʻlishidan bir oydan oldin boʻlmasligi kerak.
4. Ijtimoiy taʼminot boʻlimi tomonidan barcha kerakli hujjatlar bilan (agar ular pensiya yigʻma jildida boʻlmasa) pensiya belgilash, qayta hisoblash, pensiyani tiklash yoki bir turdagi pensiyani boshqa turdagi pensiyaga oʻtkazish toʻgʻrisida ariza qabul qilingan kun pensiya uchun murojaat etilgan kun hisoblanadi.
Agar ariza pochta orqali yuborilsa va bunda barcha zarur hujjatlar ham ilova qilingan boʻlsa, pochta shtempelida koʻrsatilgan sana pensiya tayinlash uchun murojaat etilgan kun hisoblanadi.
Pensiya tayinlash toʻgʻrisidagi arizaga barcha zarur hujjatlar ilova qilinmagan hollarda ijtimoiy taʼminot boʻlimi qoʻshimcha yana qanday hujjatlar taqdim etilishi lozimligini korxona, tashkilot maʼmuriyatiga yoki arizachiga maʼlum qiladi. Agar ular qoʻshimcha hujjatlar taqdim etilishi lozimligi toʻgʻrisida bildirish xati olingan kundan boshlab 3 oydan kechikmay taqdim etilsa, pensiya tayinlash toʻgʻrisidagi ariza qabul qilingan kun yoki ariza yuborilgan joydagi pochta shtempelida koʻrsatilgan sana pensiya tayinlash toʻgʻrisidagi ariza qabul qilingan kun hisoblanadi.
II. PENSIYA TAYINLASh UChUN ZARUR BOʻLGAN HUJJATLAR
5. Yoshga doir pensiya tayinlash toʻgʻrisidagi arizaga quyidagilar ilova qilinishi kerak:
a) mehnat stajini (umumiy va maxsus) tasdiqlaydigan hujjatlar;
b) ish haqi toʻgʻrisidagi maʼlumotnoma.
Bundan tashqari, zarur hollarda quyidagilar taqdim etiladi:
v) bola tugʻilganligi va u sakkiz yoshgacha tarbiya qilinganligi haqidagi hujjat;
g) arizachining farzandi bolalikdan nogiron yoki nogiron bola ekanligini tasdiqlovchi hujjatlar;
d) arizachi urush ishtirokchisi ekanligini tasdiqlovchi hujjatlar;
e) davolash muassasasining arizachi gipofizar mittilik kasaliga chalingan (liliput)ligi va gavda tuzilishida mutanosiblik buzilgan, pakana ekanligi toʻgʻrisidagi hujjati.
Urush nogironlariga “Fuqarolarning davlat pensiya taʼminoti toʻgʻrisida” Oʻzbekiston Respublikasi Qonuni* 12-moddasining “a” bandiga muvofiq pensiya tayinlanganda va ularning pensiyalariga Qonunning 28-moddasi “a”, “b”, “v” bandlariga muvofiq ustamalar hisoblanganda ijtimoiy taʼminot boʻlimi arizaga tibbiy-mehnat ekspert komissiyasi (TMEK)dan olingan tekshiruv dalolatnomasidan koʻchirmani ilova qiladi.
Mehnatda mayiblanganlik yoki kasb kasalligi oqibatida I va II guruh nogironi boʻlgan vaqt ish stajiga qoʻshiladigan hollarda arizaga TMEK tekshirish dalolatnomalaridan koʻchirmalar ilova qilinadi.
6. Nogironlik pensiyasini tayinlash toʻgʻrisidagi arizaga quyidagilar ilova qilinishi kerak:
a) mehnat stajini (umumiy va maxsus) tasdiqlovchi hujjatlar;
b) ish haqi toʻgʻrisidagi maʼlumotnoma;
Agar nogironlik mehnatda mayiblanish oqibatida sodir boʻlgan boʻlsa, unda baxtsiz hodisa haqidagi dalolatnoma (yoki boshqa rasmiy hujjat) taqdim etiladi.
Bundan tashqari, zarur hollarda quyidagilar taqdim etiladi:
v) arizachining yolgʻiz va oʻzgalar yordamiga muhtoj deb tan olinganligi toʻgʻrisidagi hujjat;
g) arizachining urush ishtirokchisi ekanligini tasdiqlovchi hujjat.
Ijtimoiy taʼminot boʻlimi arizaga tibbiy-mehnat ekspert komissiyasi (TMEK)dan olingan tekshiruv dalolatnomasidan koʻchirmani ilova qiladi.
7. Boquvchisini yoʻqotganlik pensiyasini tayinlash toʻgʻrisidagi arizaga quyidagilar ilova qilinishi kerak:
a) pensiya tayinlanayotgan shaxsning yoshini tasdiqlovchi tugʻilganlik haqidagi guvohnoma yoki pasport;
b) oila aʼzosining vafot etgan boquvchiga qarindoshligi munosabatlarini tasdiqlovchi hujjatlar;
v) fuqarolik holati aktlarini qayd qilish boʻlimining boquvchining vafot etganligi toʻgʻrisidagi guvohnomasi yoki uning bedarak yoʻqolganligini tasdiqlovchi hujjat;
g) oila boquvchisining yoshi toʻgʻrisidagi hujjat (agar vafot etganlik haqidagi guvohnomada yoshi koʻrsatilmagan boʻlsa);
d) boquvchining mehnat stajini tasdiqlovchi hujjatlar;
e) boquvchining ish haqi toʻgʻrisida maʼlumotnoma.
Bundan tashqari, zarur hollarda quyidagilar taqdim etiladi:
j) boquvchining qaramogʻida boʻlgan uning oila aʼzolari tarkibi toʻgʻrisida mahalla, qishloq (shaharcha), ovul (uy-joy organlari) fuqarolari yigʻinining maʼlumotnomasi yoki boshqa hujjatlar;
z) umumtaʼlim maktablari, hunar-texnika bilim yurtlari, oʻrta maxsus va oliy oʻquv yurtlarining oilaning 16 yoshdan 18 yoshgacha boʻlgan aʼzolari oʻquvchilar ekanligini tasdiqlovchi maʼlumotnomalari;
i) mahalla, qishloq (shaharcha), ovul (uy-joy organlari) fuqarolari yigʻinining vafot etganning ota-onasi, turmush oʻrtogʻi, buvasi, buvisi, akasi (ukasi) yoki opasi (singlisi) vafot etganning 3 yoshga toʻlmagan bolalari, aka-ukalari, opa-singillari yoki nabiralariga qarash bilan bandligini va ishlamayotganligini tasdiqlovchi maʼlumotnomasi.
Agar boquvchining oʻlimi mehnatda mayiblanish oqibatida sodir boʻlgan boʻlsa, baxtsiz hodisa haqidagi dalolatnoma (yoki boshqa rasmiy hujjat) ham taqdim etiladi.
Ijtimoiy taʼminot boʻlimi arizaga oilaning boquvchisini yoʻqotganlik pensiyasini olish huquqi balogʻat yoshidagi oila aʼzolariga ularning nogironliklari oqibatida berilayotganligi toʻgʻrisida TMEKdan olingan tekshiruv dalolatnomalaridan koʻchirmalarni ilova qiladi.
Vafot etgan pensionerning oilasiga pensiya tayinlash toʻgʻrisidagi arizaga shu bandning “a” –– “v” va “j” kichik bandlarida koʻrsatilgan hujjatlar, zarur hollarda esa shu bandning “z” va “i” kichik bandlarida koʻrsatilgan hujjatlar ham ilova qilinishi kerak. Pensionerning ish haqi uning pensiya yigʻma jildidagi hujjatlar boʻyicha aniqlanadi.
Boquvchining mehnatda yoki kasb kasalligi oqibatida I va II guruh nogironi boʻlgan vaqti mehnat stajiga qoʻshilgan hollarda arizaga TMEKning tekshiruv dalolatnomasidan koʻchirmalar ilova qilinadi.
8. Ilgari tayinlangan pensiyani qayta hisoblash va toʻlashni tiklash, shuningdek, bir pensiya turidan boshqasiga oʻtkazish pensiya yigʻma jildidagi hujjatlar asosida amalga oshiriladi.
Pensiyani qayta hisoblash va bir turdan ikkinchi turga oʻtkazish paytida arizachi ilgari pensiya yigʻma jildida hisobga olinmagan mehnat staji va Qonunning 31-moddasida belgilangan qoidalarga muvofiq aniqlanadigan ish haqi toʻgʻrisidagi hujjatlarni taqdim etishi mumkin.
Bundan tashqari, zarur hollarda quyidagilar taqdim etiladi:
a) boquvchisini yoʻqotganlik pensiyasini oluvchilarning oila aʼzolari sonining oʻzgarganligi haqidagi hujjat;
b) pensiya miqdorining oʻzgarishiga taʼsir etuvchi omillar paydo boʻlganligi haqidagi (arizachining yolgʻiz pensionerlar jumlasiga kiritilishi, arizachining urush nogironi yoki ishtirokchisi deb tan olinishi, Oʻzbekiston Respublikasi oldidagi alohida xizmatlari uchun ustama haq belgilanishi) hujjatlar.
Nogironlik pensiyasi qayta hisob-kitob qilinganda va boshqa pensiya turidan nogironlik pensiyasiga oʻtkazilganda ijtimoiy taʼminot boʻlimi pensiya yigʻma jildiga TMEK tomonidan berilgan nogironlikni belgilash, olib tashlash yoki guruhini oʻzgartirish haqidagi tekshiruv dalolatnomasidan koʻchirmani qoʻshib qoʻyadi.
9. Pensiya (turidan qatʼi nazar) tayinlash uchun murojaat qiluvchi oʻzining shaxsini, turar joyini va yoshini tasdiqlaydigan pasportini koʻrsatishi zarur.
Pasporti yoʻq balogʻat yoshiga yetmagan bolalar uchun tugʻilganlik haqidagi guvohnoma ularning yoshini tasdiqlovchi hujjat hisoblanadi.
10. Vasiyning arizasiga vasiylikni belgilovchi organning vasiy etib tayinlash haqidagi qarori ilova qilinadi. Ota-onalar va vasiylar yashash joylari toʻgʻrisida hujjatlar topshiradilar.
11. Mehnat stajini (umumiy va maxsus) tasdiqlovchi sifatida qabul qilish mumkin boʻlgan hujjatlar pensiya tayinlash uchun mehnat stajini tasdiqlash tartibi haqidagi Nizomda nazarda tutilgan (Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 1994-yil 11-maydagi 249-son qaroriga 12-ilova).
12. Pensiyani hisoblab chiqish uchun taqdim etiladigan ish haqi toʻgʻrisidagi maʼlumotnoma shakli va uni toʻldirishga oid qoidalar Oʻzbekiston Respublikasi Mehnat va aholini ijtimoiy muhofaza qilish vazirligi tomonidan tasdiqlanadi.
(12-bandning birinchi xatboshi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2001-yil 1-martdagi 103-sonli qarori tahririda — OʻR QHT, 2001-y., 5-son, 20-modda)
Koʻrsatilgan maʼlumotnomalar arizachi yoki boquvchi ishlagan korxona, muassasa yoki tashkilot tomonidan shaxsiy schyotlar, toʻlov qaydnomalari va ish haqi toʻlangan boshqa hujjatlar asosida beriladi. Agar ular tugatilgan yoki boshqa sabablarga koʻra oʻz faoliyatini toʻxtatgan boʻlsa, maʼlumotnomalar uning huquqiy vorisi yoki davlat arxivi tomonidan beriladi.
Arxiv organlari saqlanayotgan materiallar asosida belgilangan shakldagi maʼlumotnomani toʻlangan summalarni ish haqi turlari boʻyicha tahlil qilib bera olmasalar, ular maʼlumotnomani arxiv fondlarida mavjud boʻlgan maʼlumotlar asosida ushbu shaklga rioya qilmay berishlari mumkin. Biroq bunday maʼlumotnomalarda arxiv fondlarida bir yoʻla toʻlangan toʻlovlar haqida maʼlumotlar yoʻqligi koʻrsatilishi kerak.
Qonunda nazarda tutilgan hollarda pensiyani hisoblash uchun:
a) Oʻzbekiston Respublikasida ishlamagan, boshqa mamlakatlardan koʻchib kelgan fuqarolarning pensiyalarini hisoblashda Oʻzbekiston Respublikasidagi tegishli kasb va malakaga muvofiq keluvchi xodimning oʻrtacha ish haqi toʻgʻrisidagi maʼlumotnomalar;
Respublikada bunday kasb va ixtisoslik boʻlmagan taqdirda oʻrtacha oylikni belgilash masalasi Oʻzbekiston Respublikasi Mehnat va aholini ijtimoiy muhofaza qilish vazirligi tomonidan yakka tartibda hal etiladi;
(12-bandning oltinchi xatboshi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2001-yil 1-martdagi 103-sonli qarori tahririda — OʻR QHT, 2001-y., 5-son, 20-modda)
b) ijodiy uyushmalarning aʼzolari va ijodiy uyushmalar aʼzolari boʻlmagan boshqa ijodiy xodimlar pensiyalarini hisoblashda mualliflik qalam haqlari toʻgʻrisidagi maʼlumotnoma;
v) 1991-yilning 1-yanvarigacha ishlagan ayrim fuqarolarga (uy xizmatchilari, enagalar, kotibalar, mashinkada yozuvchi, stenografistkalar, qorovullar, bogʻbonlar, haydovchilar va boshqalarga) hamda ish vaqtini hisoblab boʻlmaydigan boshqa shaxslarga pensiyalarni hisoblashda ish toʻgʻrisida shartnoma tuzishda ishtirok etgan kasaba uyushmasi organi yoki ishga yollash haqida shartnomalar tuzilgan boshqa tashkilotlar tomonidan berilgan hisob-kitob daftarchalari yoki maʼlumotnomalar qabul qilinadi.
1991-yilning 1-yanvaridan soʻng koʻrsatib oʻtilgan shaxslar, dehqon (fermer) va shaxsiy yordamchi xoʻjaliklar aʼzolari 1998-yil 1-iyulgacha shuningdek, dehqon xoʻjaliklari aʼzolari Pensiya jamgʻarmasi organlari, 2001-yil 1-yanvardan keyin esa — ijtimoiy taʼminot organlari tomonidan tomonidan berilgan toʻlangan sugʻurta badallarining miqdorlari toʻgʻrisidagi maʼlumotnomani taqdim etadilar.
(12-bandning toʻqqizinchi xatboshi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2001-yil 1-martdagi 103-sonli qarori tahririda — OʻR QHT, 2001-y., 5-son, 20-modda)
Zarur hollarda pensiyani hisoblash uchun tarif boʻyicha belgilangan maosh (oklad) haqidagi maʼlumotnoma taqdim etiladi.
Ish haqini guvohlar koʻrsatmasi asosida aniqlashga yoʻl qoʻyilmaydi. Lavozim maoshlari shtat jadvalidan koʻchirmalar va jamoat tashkilotlari aʼzolik biletlari haqiqiy ish haqini tasdiqlaydigan hujjat oʻrini bosa olmaydi.
Ish haqi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar butunlay yoki qisman yoʻq boʻlsa, pensiyani hisob kitob qilish uchun pensiyani tayinlash kunida rasman belgilangan eng kam ish haqi miqdori olinadi.
13. Qaramogʻida mehnatga layoqatsiz oila aʼzolari borligini tasdiqlovchi hujjat sifatida mahalla, qishloq (shaharcha), ovul (uy-joy organlari) fuqarolari yigʻinining maʼlumotnomasi qabul qilinadi. Mazkur maʼlumotnomada har bir oila aʼzosining familiyasi, ismi, otasining ismi, marhum boquvchiga qarindoshlik aloqasi, ular uning qaramogʻida boʻlganligi koʻrsatiladi,
Koʻrsatib oʻtilgan hujjat yoʻq boʻlsa va uni olishning imkoni boʻlmasa qaramogʻida boʻlganlik masalasi sud qarori bilan hal etilishi mumkin.
14. Arizachining urush ishtirokchisi ekanligini tasdiqlovchi hujjat sifatida Ulugʻ Vatan urushi ishtirokchisi guvohnomasidan koʻchirma, baynalmilalchi jangchilarga beriladigan imtiyoz olish huquqi haqidagi guvohnoma, shuningdek, ular urush ishtirokchisiga tenglashtirilganligini tasdiqlovchi boshqa hujjatlar qabul qilinadi.
15. Arizachining urush nogironi ekanligini tasdiqlovchi hujjat sifatida TMEKning tekshirish dalolatnomasidan koʻchirma, urush nogironi guvohnomasi, shuningdek, urush nogironiga tenglashtirilganligini tasdiqlovchi boshqa hujjatlar qabul qilinadi.
16. II guruh nogironining yolgʻiz pensionerlar toifasiga taalluqliligi va arizachining yashash uchun mablagʻ manbai yoʻqligi ijtimoiy taʼminot boʻlimi tomonidan, oʻzgalar yordamiga muhtojligi esa davolash muassasasi tomonidan belgilanadi.
17. Qonunning 12-moddasi “z” bandiga muvofiq pensiya tayinlanayotganda bola tugʻilganligi fakti tugʻilish haqidagi guvohnoma asosida, uni sakkiz yoshgacha tarbiyalaganlik esa — pasport, vafot etganlik haqidagi guvohnoma, mahalla, qishloq (shaharcha), ovul (uy-joy organlarida) fuqarolari yigʻini maʼlumotnomasi va boshqa hujjatlar asosida belgilanadi.
Arizachi farzandining bolaligidan nogiron yoki nogiron bola deb tan olinishi TMEKning tekshirish dalolatnomasidan koʻchirma, sogʻliqni saqlash muassasasining tibbiy xulosasi, nafaqa oluvchining guvohnomasi, ijtimoiy taʼminot boʻlimining nafaqa olish davri haqidagi maʼlumotnomasi va boshqa hujjatlar bilan tasdiqlanadi.
18. Pensiya tayinlash uchun zarur hujjatlarning asl nusxasi ham, ularning notarial tartibda, arizachini pensiya tayinlashga taqdim etayotgan korxona, muassasa, tashkilot maʼmuriyati yoki ijtimoiy taʼminot boʻlimi tasdiqlagan nusxalari ham topshirilishi mumkin.
Mehnat stajini tasdiqlovchi hujjatlar faqat asl nusxada topshiriladi. Biroq mehnat stajini tasdiqlovchi hujjat faqat mehnat daftarchasi boʻlgan hollarda, undan oxirgi ish joyidagi korxona, muassasa, tashkilot maʼmuriyati yoki ijtimoiy taʼminot boʻlimi tomonidan tasdiqlangan koʻchirma topshirilishi mumkin.
19. Har yilning boshida kelgusi yilda pensiya yoshiga yetadigan barcha ishchi, xizmatchi fermer xoʻjaliklari, qishloq xoʻjaligi kooperativlari (shirkat xoʻjaliklari) va boshqa kooperativlarning barcha ishchilari, xizmatchilari, aʼzolari uchun ular ishlayotgan korxonalar, muassasalar yoki tashkilotlar maʼmuriyati (boshqaruvi) tomonidan ularning shaxsiy varaqalari va mehnat daftarchalari asosida maxsus roʻyxatlar tuziladi.
(19-bandning birinchi xatboshi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 1999-yil 30-apreldagi 202-sonli qarori tahririda)
Roʻyxatga mazkur korxonaning ham umumiy ham imtiyozli shartlarda pensiya olish huquqini oluvchi barcha xodimlari kiritiladi.
Roʻyxatlar xodimlarning tugʻilgan sanasiga koʻra xronologik tartibda tuziladi.
Roʻyxatda: xodimning familiyasi, ismi, otasining ismi; tugʻilgan yili, oyi, kuni; tarkibiy boʻlinmaning nomi; lavozimi (kasbi); pensiya tayinlash uchun asoslar; hujjatlar bilan tasdiqlangan umumiy mehnat staji; yoshiga nisbatan imtiyozli shartlarda pensiya tayinlash huquqini beruvchi maxsus mehnat staji koʻrsatilgan boʻlishi kerak.
20. Korxona maʼmuriyati roʻyxatda koʻrsatilgan xodimlarga pensiya tayinlash uchun oldindan hujjatlar tayyorlashga kirishadi. Zarur hollarda yetishmayotgan hujjatlarni soʻrab olish, tegishli hollarda esa xodimning fikri boʻyicha uning ish davrlarini tasdiqlashi mumkin boʻlgan guvohlarni qidirib topish choralari koʻrilishi kerak.
Korxona maʼmuriyati toʻplangan barcha hujjatlar asosida pensiya tayinlash uchun taqdimnomani rasmiylashtiradi. Taqdimnoma shakli va uni toʻldirish Qoidalari Oʻzbekiston Respublikasi Mehnat va aholini ijtimoiy muhofaza qilish vazirligi tomonidan tasdiqlanadi.
(20-bandning ikkinchi xatboshi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2001-yil 1-martdagi 103-sonli qarori tahririda— OʻR QHT, 2001-y., 5 -son , 20-modda)
21. Korxona maʼmuriyati xodim pensiya yoshiga yetgan kundan kechiktirmay uning pensiya olish huquqiga ega boʻlganligini bildirishga majburdir.
Xodim pensiya tayinlash toʻgʻrisida ariza bergan holda korxona maʼmuriyati mazkur ariza roʻyxatga olingan vaqtdan boshlab 10 kun mobaynida barcha hujjatlarni va oʻz taqdimnomasini toʻliq rasmiylashtiradi va arizachini ular bilan (taqdimnomaga imzo qoʻydirgan holda) tanishtiradi.
Hujjatlar va taqdimnoma xodimning arizasi bilan birga arizachining yashash joyidagi ijtimoiy taʼminot boʻlimiga yuboriladi. Korxona maʼmuriyati pensiya tayinlash uchun zarur boʻlgan barcha hujjatlarni toʻplay olmagan hollarda, ijtimoiy taʼminot boʻlimiga bor hujjatlar topshiriladi, yetishmagan hujjatlar esa ushbu Nizomning 4-bandida nazarda tutilgan muddatlarda qoʻshimcha ravishda taqdim etiladi.
Agar xodimga pensiya tayinlash rad etilgan boʻlsa, bu haqda unga rad etish sabablari koʻrsatilib, yozma ravishda xabar beriladi. Pensiya tayinlash uchun murojaat qiluvchi maʼmuriyat qaroridan norozi boʻlsa, u pensiya tayinlash toʻgʻrisidagi arizani yashash joyidagi ijtimoiy taʼminot boʻlimiga bevosita berishi mumkin.
22. Ushbu Nizomning 1-bandi ikkinchi xatboshida sanab oʻtilgan fuqarolarga pensiya tayinlash uchun yetishmayotgan hujjatlarni topishda ijtimoiy taʼminot boʻlimi yordam beradi.
23. Ijtimoiy taʼminot boʻlimlari pensiya tayinlash uchun hujjatlarni rasmiylashtirish va taqdim etish masalalari boʻyicha tushuntirishlar va maʼlumotnomalar berishga majburdirlar.
IV. PENSIYA TAYINLASh UChUN ZARUR HUJJATLARNI QABUL QILISh, RASMIYLAShTIRISh VA KOʻRIB ChIQISh
24. Ijtimoiy taʼminot boʻlimi fuqarolar tegishli arizalar bilan murojaat etganlarida pensiya tayinlash, ilgari belgilangan pensiyalarni qayta hisoblab chiqish va toʻlovni tiklash, shuningdek, bir turdagi pensiyadan boshqa turdagi pensiyaga oʻtkazish masalalarini koʻrib chiqadi.
Bir turdagi pensiyadan boshqa turdagi pensiyaga oʻtkazish, ilgari belgilangan pensiyani qayta hisoblab chiqish za toʻlovni tiklash haqidagi arizani ijtimoiy taʼminot boʻlimi arizachida zarur barcha hujjatlar bor boʻlgan taqdirdagina qabul qiladi.
Fuqarolarning arizalari va korxonalarning taqdimnomasi shakli Oʻzbekiston Respublikasi Mehnat va aholini ijtimoiy muhofaza qilish vazirligi tomonidan tasdiqlanadigan maxsus jurnalda qayd qilib boriladi. Ijtimoiy taʼminot boʻlimi tomonidan arizachi yoki korxona vakiliga ariza qabul qilib olingan kun, qabul qilib olingan va yetishmayotgan hujjatlar roʻyxati koʻrsatilgan tilxat beriladi.
(24-bandning toʻrtinchi xatboshi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2001-yil 1-martdagi 103-sonli qarori tahririda— OʻR QHT, 2001-y., 5 -son , 20-modda)
a) ariza va taqdimnomaning toʻgʻri rasmiylashtirilganligini, shuningdek, ularda koʻrsatilgan maʼlumotlar arizachining pasporti va boshqa hujjatlarga mosligini tekshirishga;
b) taqdim etilgan hujjatlar mazmuniga va ularning tegishli ravishda rasmiylashtirilganligiga oldindan huquqiy baho berishga;
v) korxona tomonidan tegishli hujjatlardan olingan nusxalarning toʻgʻriligini tekshirish, lozim boʻlgan hollarda esa aniqlangan farqlarni qayd etish va tasdiqlashga majburdir.
Ijtimoiy taʼminot boʻlimi korxonalar, tashkilotlar va ayrim shaxslardan qabul qilingan hujjatlarni rasmiylashtirishni oxiriga yetkazishni va qoʻshimcha hujjatlarni taqdim etishni, shuningdek, kerak hollarda bu hujjatlarning toʻgʻri berilganligini tekshirib koʻrish huquqiga egadir.
26. Pensiya tayinlash uchun zarur barcha hujjatlar kelib tushgach, ijtimoiy taʼminot boʻlimi 10 kundan kechiktirmay pensiya hisob-kitobini (oʻrtacha ish haqi va mehnat staji hisobini qoʻshib rasmiylashtirishi kerak; pensiya tayinlash boʻlimi qarorining protokoli bilan pensiya yigʻma jildi yuritishi lozim.
Pensiya hujjatlarining shakllari va ularni toʻldirish qoidalari hamda pensionerlar yigʻma jildini rasmiylashtirish va yuritish tartibi haqidagi Yoʻriqnoma Oʻzbekiston Respublikasi Mehnat va aholini ijtimoiy muhofaza qilish vazirligi tomonidan ishlab chiqiladi va tasdiqlanadi.
(26-bandning ikkinchi xatboshi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2001-yil 1-martdagi 103-sonli qarori tahririda— OʻR QHT, 2001-y., 5 -son , 20-modda)
Pensiyani qayta hisoblab chiqish, bir turdagi pensiyani ikkinchi turga oʻtkazish, ilgari tayinlangan pensiya toʻlovini qayta tiklash haqidagi arizalar 5 kun muddatda koʻrib chiqilishi kerak.
27. Pensiyani tayinlash, qayta hisoblab chiqish, ilgari tayinlangan pensiya toʻlovini qayta tiklash, bir turdagi pensiyadan ikkinchi turdagi pensiyaga oʻtkazish rad etilgan hollarda ijtimoiy taʼminot boʻlimi tegishli qaror chiqarilgandan soʻng 5 kundan kechiktirmay korxonaga yoki arizachiga rad javobi berilishining sababi, shikoyat qilish tartibi koʻrsatilgan bildirish xati topshirishi yoki joʻnatishi va ayni vaqtda barcha hujjatlarni qaytarishi kerak.
28. Boquvchisini yoʻqotganlik pensiyasini olish huquqiga ega boʻlgan oila aʼzolarining barchasi uchun bitta umumiy pensiya tayinlanadi. Oila aʼzosining talabiga koʻra uning pensiyadagi ulushi ajratiladi va unga alohida toʻlanadi.
Boshqa tumanda (shaharda) yashovchi oila aʼzosi unga pensiya tayinlash yoki pensiyadagi ulushini ajratish toʻgʻrisida ariza bilan murojaat qilganda murojaat qiluvchining yashash joyi boʻyicha ijtimoiy taʼminot boʻlimi tegishli xabarni oilaning barcha aʼzolari uchun pensiya hujjatlarini rasmiylashtirayotgan yoki shu oilaning amaldagi pensiya yigʻma jildi saqlanayotgan ijtimoiy taʼminot boʻlimiga yuboradi. Xabarga yangi murojaat qilgan oila aʼzosining arizasi va pensiya olish huquqini tasdiqlovchi hujjatlar ilova qilinadi.
Pensiya yigʻma jildini rasmiylashtirishdagi barcha holatlarda unga har bir oila aʼzosining pensiya olish huquqini tasdiqlovchi barcha hujjatlar tikib qoʻyiladi.
Agar alohida turuvchi oila aʼzosining pensiya olish huquqini tasdiqlovchi hujjatlar boshqa oila aʼzolariga pensiya tayinlash qarori chiqqandan soʻng kelsa, unda barcha oila aʼzolariga pensiya tayinlash haqidagi qaror alohida yashovchi oila aʼzosiga uning ulushi ajratilgan holda yangidan qabul qilinadi.
Koʻrsatilgan oila aʼzosining olingan hujjatlari amaldagi pensiya yigʻma jildiga qoʻshib qoʻyiladi, pensiyadan ulush ajratib berish toʻgʻrisidagi qarorning nusxasi esa arizachining yashash joyidagi ijtimoiy taʼminot boʻlimiga joʻnatiladi, u pensiyadan ulush oluvchiga alohida pensiya yigʻma jildini rasmiylashtirishi lozim.
Ijtimoiy taʼminot boʻlimlari boquvchisini yoʻqotganlik boʻyicha ulushli pensiyani oluvchi oila tarkibida sodir boʻlgan, pensiya hajmini qayta koʻrib chiqish yoki uni toʻlashni toʻxtatishga sabab boʻladigan barcha oʻzgarishlarni xabar qilishga majburdirlar.
Pensiya qayta hisoblab chiqilgan hollarda tegishli qarorning bir nusxasi shu pensiyaning ulushini toʻlayotgan ijtimoiy taʼminot boʻlimiga yuboriladi. Pensiya ulushini toʻlash toʻxtatilganda hujjatlar pensiya toʻlashni davom ettirayotgan ijtimoiy taʼminot boʻlimiga yuboriladi.
29. Agar tugʻilgan vaqtini koʻrsatuvchi hujjatda aniq kun koʻrsatilmay oy koʻrsatilgan boʻlsa, tegishli oyning 15 kuni tugʻilgan kun hisoblanadi.
Agar taqdim etilgan hujjatda faqat tugʻilgan yili koʻrsatilib tugʻilgan oyi koʻrsatilmagan boʻlsa, shu yilning 1-iyuli tugʻilgan kun hisoblanadi.
30. Taqdim etilgan barcha hujjatlar bilan pensiya tayinlash toʻgʻrisidagi ariza, shuningdek, pensiya tayinlash haqidagi qaror bayonidan koʻchirma har bir pensioner uchun tutilgan alohida yigʻma jildda saqlanadi.
Pensiya yigʻma jildlari pensionerlarning yashash joylaridagi ijtimoiy taʼminot boʻlimlarida saqlanadi.
31. Pensionerlarga rasmiy hujjat hisoblanadigan pensiya guvohnomasi beriladi. Fuqarolarning pensiya taʼminotidagi barcha oʻzgarishlar ularning pensiya guvohnomalarida oʻz vaqtida aks ettirilishi kerak.
Pensiya guvohnomasining shakli Oʻzbekiston Respublikasi Mehnat va aholini ijtimoiy muhofaza qilish vazirligi tomonidan tasdiqlanadi.
(31-bandning ikkinchi xatboshi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2001-yil 1-martdagi 103-sonli qarori tahririda— OʻR QHT, 2001-y., 5 -son , 20-modda)
32. Pensioner boshqa tuman (shahar)dagi yangi doimiy yashash joyiga koʻchib oʻtgan taqdirda, pensiya yigʻma jildi yangi yashash joyidagi ijtimoiy taʼminot boʻlimiga yuboriladi. Pensiya yigʻma jildlarini joʻnatish boʻyicha Yoʻriqnoma Oʻzbekiston Respublikasi Mehnat va aholini ijtimoiy muhofaza qilish vazirligi tomonidan tasdiqlanadi.
(32-band Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2001-yil 1-martdagi 103-sonli qarori tahririda— OʻR QHT, 2001-y., 5 -son , 20-modda)
Vazirlar Mahkamasining 1994-yil 11-maydagi 249-son qaroriga 15-ILOVA
“Fuqarolarning davlat pensiya taʼminoti toʻgʻrisida” Oʻzbekiston Respublikasi Qonuni 66-moddasining 2 va 3-qismlariga muvofiq pensiya toʻlashga sarflanadigan xarajatlarni qoplash
TARTIBI
Mazkur Tartib korxona aybi bilan mehnatda mayiblanganlik yoki kasb kasalligi oqibatidagi nogironlik boʻyicha, shuningdek, “Fuqarolarning davlat pensiya taʼminoti toʻgʻrisida” 1993-yil 3-sentabrdagi Oʻzbekiston Respublikasi Qonunining (bundan keyingi oʻrinlarda Qonun deb ataladi) 12-moddasi “b” — “j” bandlariga va 14-moddasiga muvofiq tayinlangan pensiyalarni toʻlash xarajatlarini qoplash qoidasini tartibga soladi.
I. MEHNATDA MAYIBLANGANLIK YOKI KASB KASALLIGI OQIBATIDA NOGIRON BOʻLIB QOLGANLARGA PENSIYA TOʻLAShGA SARFLANADIGAN XARAJATLARNI QOPLASh (QONUN 15-MODDASINING “A” BANDI)
1. Mulkchilik va xoʻjalik yuritish shaklidan qatʼi nazar, korxonalar va tashkilotlar korxonaning aybi bilan mehnatda mayiblanish yoki kasb kasalligi oqibatida nogiron boʻlib qolganlarga pensiya toʻlash xarajatlarini qoplash uchun mehnat haqiga moʻljallangan mablagʻlardan Oʻzbekiston Respublikasining budjetdan tashqari Pensiya jamgʻarmasiga har oyda pul oʻtkazadilar.
(1-band Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2001-yil 1-martdagi 103-sonli qarori tahririda— OʻR QHT, 2001-y., 5 -son , 20-modda)
2. Ijtimoiy taʼminot boʻlimlari mehnatda mayiblanganlik yoki kasb kasalligi oqibatidagi pensiyani tayinlashda ana shunday pensiya oluvchilar roʻyxatini pensiya miqdorini, ularning aybi bilan mehnatda mayiblanganlik yoki kasb kasalligi kelib chiqqan korxonalar, tashkilotlar nomlarini koʻrsatgan holda, toʻlangan pensiyalar xarajatlarini qoplash uchun davlat soliq xizmatining hududiy organlariga yetkazadilar.
(2-band Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2001-yil 6-apreldagi 162-sonli qarori tahririda — OʻR QHT, 2001-y., 7-son , 36-modda)
3. Ijtimoiy taʼminot boʻlimlari mazkur Tartibning 1-bandida koʻrsatilgan pensiyalarga toʻlangan mablagʻlarni amaldagi qonun hujjatlariga muvofiq korxonalar va tashkilotlardan regress daʼvo boʻyicha undirib olinishini taʼminlaydilar.
(3-band Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2001-yil 6-apreldagi 162-sonli qarori tahririda — OʻR QHT, 2001-y., 7-son , 36-modda)
4. Korxonalar, tashkilotlar mazkur Tartibning 1-bandida koʻrsatilgan xarajatlarni qoplash uchun sugʻurta toʻlovlarini Budjetdan tashqari Pensiya jamgʻarmasiga pensiya toʻlangandan keyingi oyning 10-kunigacha toʻlaydilar.
(4-band Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2001-yil 1-martdagi 103-sonli qarori tahririda— OʻR QHT, 2001-y., 5 -son , 20-modda)
II. QONUNNING 12-MODDASI “B” — “J” BANDLARIGA MUVOFIQ PENSIYA TOʻLAShGA SARFLANADIGAN XARAJATLARNI QOPLASh
5. Mulkchilik va xoʻjalik yuritish shaklidan qatʼi nazar, korxonalar hamda tashkilotlar Qonun 12-moddasining “b” — “j” bandlariga muvofiq tayinlangan pensiyalarni toʻlash uchun mehnat haqi toʻlashga moʻljallangan mablagʻlardan Budjetdan tashqari Pensiya jamgʻarmasiga xarajatlarni qoplovchi pul oʻtkazadilar.
(5-band Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2001-yil 1-martdagi 103-sonli qarori tahririda— OʻR QHT, 2001-y., 5 -son , 20-modda)
6. Pensiyalarni toʻlash uchun sarflanadigan xarajatlarni qoplash quyidagi tartibda amalga oshiriladi:
Qonun 12-moddasining “b” — “j” bandlarida nazarda tutilgan ish joylariga ega boʻlgan korxona va tashkilotlar ana shunday ish joylarining roʻyxatini, kasblar, lavozimlar nomini, mazkur ish joylarida ishlovchi ishchilarning yillik oʻrtacha sonini aniqlaydilar.
Bu ish joylaridan mazkur yil davomida imtiyozli shartlarda pensiyaga chiqadigan xodimlarning soni ularning yillik oʻrtacha sonining 3 foizi hajmida qabul qilinadi. Qonunning 31-moddasiga muvofiq ularga tegishli pensiya miqdorini aniqlash uchun koʻrsatib oʻtilgan kasblarda ishlagan xodimlarning oylik oʻrtacha ish haqi oldingi yil maʼlumotlari boʻyicha hisoblab chiqariladi. Pensiya miqdori koʻrsatib oʻtilgan oʻrtacha oylik ish hajmining 60 foiziga teng boʻladi.
(6-bandning Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2001-yil 1-martdagi 103-sonli qarori bilan toʻrtinchi –– oʻn ikkinchi xatboshilari chiqarib tashlangan — OʻR QHT, 2001-y., 5 -son, 20-modda)
Qonunning 12-moddasi “j” bandiga muvofiq tayinlangan pensiyalarni toʻlash xarajatlarini qoplovchi toʻlovlarni korxona budjetdan tashqari Pensiya jamgʻarmasiga xodim umumiy pensiya yoshiga yetgungacha 100 foiz miqdorida toʻlaydi.
(6-bandning toʻrtinchi xatboshi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2001-yil 1-martdagi 103-sonli qarori tahririda — OʻR QHT, 2001-y., 5-son, 20-modda)
Har yilga tuziladigan hisob-kitoblar soliq organlari tomonidan tekshiriladi va tasdiqlanadi. Zarur boʻlganda ushbu ishga tumanlar (shaharlar) ijtimoiy taʼminot boʻlimlari xodimlari jalb etilishi mumkin.
(6-bandning beshinchi xatboshi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2001-yil 1-martdagi 103-sonli qarori tahririda— OʻR QHT, 2001-y., 5 -son , 20-modda)
Korxonalar va tashkilotlar koʻrsatib oʻtilgan toʻlovni budjetdan tashqari Pensiya jamgʻarmasiga har yilning 15-yanvarigacha boʻlgan muddatda toʻlaydilar.
(6-bandning oltinchi xatboshi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2001-yil 1-martdagi 103-sonli qarori tahririda— OʻR QHT, 2001-y., 5 -son , 20-modda)
7. Qonun 12-moddasining “b” — “j” bandlarida koʻrsatilgan ish oʻrinlarining soni, ish oʻrinlarini attestatsiya qilish sifati, ayrim kasblar va lavozimlarni roʻyxatga kiritish boʻyicha davlat soliq xizmati organlari va korxonalar oʻrtasidagi bahslar davlat soliq xizmati organlari yoki korxonalarning yozma taklifiga koʻra Oʻzbekiston Respublikasi Mehnat va aholini ijtimoiy muhofaza qilish vazirligining mehnat sharoitlari Davlat ekspertizasi tomonidan koʻrib chiqiladi. Uning xulosasi yakuniy hisoblanadi.
(7-band Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2001-yil 1-martdagi 103-sonli qarori tahririda— OʻR QHT, 2001-y., 5 -son , 20-modda)
III. IShSIZ MAQOMIGA EGA BOʻLGAN ShAXSLARGA MUDDATIDAN OLDIN TOʻLANADIGAN PENSIYALAR XARAJATLARINI QOPLASh (QONUNNING 14-MODDASI)
8. Ijtimoiy taʼminot boʻlimlari Qonunning 14-moddasiga muvofiq pensiya tayinlashda har oyda bunday fuqarolar roʻyxatini tayinlangan pensiya miqdori va davrini koʻrsatgan holda, toʻlangan pensiyalar xarajatlarini qoplash uchun davlat soliq xizmatining tegishli hududiy organlariga yetkazadilar.
(8-band Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2001-yil 6-apreldagi 162-sonli qarori tahririda — OʻR QHT, 2001-y., 7-son , 36-modda)
9. Respublika aholisini ish bilan taʼminlashga koʻmaklashish jamgʻarmasi organlari muddatidan oldin tayinlangan pensiyalarni toʻlash xarajatlarini qoplash uchun pensiya toʻlangan oydan keyingi oyning 10-kunigacha Oʻzbekiston Respublikasining budjetdan tashqari Pensiya jamgʻarmasiga mablagʻ oʻtkazadilar. Koʻrsatib oʻtilgan ajratmalarni toʻlash ishsiz shaxs umumiy pensiya yoshiga yetgungacha davom ettiriladi.
(9-band Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2001-yil 1-martdagi 103-sonli qarori tahririda— OʻR QHT, 2001-y., 5 -son , 20-modda)
10. Ijtimoiy taʼminot organlari taqdimnomasiga koʻra davlat soliq xizmati organlari ish bilan taʼminlash jamgʻarmasi organlaridan mablagʻlarni muddatidan oldin tayinlangan pensiyalar toʻlovlarining haqiqiy hisob-kitoblari boʻyicha undirib oladilar.
(10-band Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2001-yil 1-martdagi 103-sonli qarori tahririda— OʻR QHT, 2001-y., 5 -son , 20-modda)
11. Korxonalar va tashkilotlar, aholini ish bilan taʼminlash jamgʻarmasi organlari pensiyalar toʻlash xarajatlarini belgilangan muddatlarda qoplamagan hollarda Budjetdan tashqari Pensiya jamgʻarmasiga muddati oʻtkazib yuborilgan har bir kun uchun hisoblab oʻtkazilishi lozim boʻlgan summaning qonunchilik bilan belgilangan miqdorida penya toʻlaydilar.
(11-band Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2001-yil 1-martdagi 103-sonli qarori tahririda— OʻR QHT, 2001-y., 5 -son , 20-modda)
12. Ijtimoiy taʼminot va davlat soliq xizmati organlari mazkur Tartibning 1, 5, 8-bandlarida koʻrsatilgan xarajatlarning toʻliq va oʻz vaqtida qoplanishini nazorat qilishlari lozim.
(12-band Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2001-yil 6-apreldagi 162-sonli qarori tahririda — OʻR QHT, 2001-y., 7-son , 36-modda)
13. Ijtimoiy taʼminot boʻlimlarining regress ishlar bilan shugʻullanuvchi xodimlariga Budjetdan tashqari Pensiya jamgʻarmasi schyotiga tushgan qoplash summasining 15-foizi miqdorida taqdirlash puli toʻlanadi.
(ilova Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2001-yil 1-martdagi 103-sonli qarori bilan oʻz kuchini yoʻqotgan — OʻR QHT, 2001-y., 5 -son , 20-modda)