Ushbu Qonunning maqsadi sugʻurta faoliyati sohasidagi munosabatlarni tartibga solishdan iborat.

Sugʻurta faoliyati toʻgʻrisidagi qonun hujjatlari ushbu Qonun va boshqa qonun hujjatlaridan iboratdir.

Agar Oʻzbekiston Respublikasining xalqaro shartnomasida Oʻzbekiston Respublikasining sugʻurta faoliyati toʻgʻrisidagi qonun hujjatlarida nazarda tutilganidan boshqacha qoidalar belgilangan boʻlsa, xalqaro shartnoma qoidalari qoʻllaniladi.

Sugʻurta deganda yuridik yoki jismoniy shaxslar toʻlaydigan sugʻurta mukofotlaridan shakllantiriladigan pul fondlari hisobidan muayyan voqea (sugʻurta hodisasi) yuz berganda ushbu shaxslarga sugʻurta shartnomasiga muvofiq sugʻurta tovonini (sugʻurta pulini) toʻlash yoʻli bilan ularning manfaatlarini himoya qilish tushuniladi.

Sugʻurta faoliyati deganda sugʻurta bozori professional ishtirokchilarining sugʻurtani amalga oshirish bilan bogʻliq faoliyati tushuniladi.

Sugʻurta quyidagi sohalarga boʻlinadi:

hayotni sugʻurta qilish (jismoniy shaxslarning hayoti, sogʻligʻi, mehnat qobiliyati va pul taʼminoti bilan bogʻliq manfaatlarini sugʻurta qilish, bunda shartnoma boʻyicha sugʻurtaning eng kam muddati bir yilni tashkil etadi hamda sugʻurta pullarining sugʻurta shartnomasida koʻrsatib oʻtilgan oshirilgan foizni oʻz ichiga oluvchi bir martalik yoki davriy toʻlovlarini (annuitetlarni) qamrab oladi);

umumiy sugʻurta (shaxsiy, mulkiy sugʻurta, javobgarlikni sugʻurta qilish hamda hayotni sugʻurta qilish sohasiga taalluqli boʻlmagan boshqa sugʻurta turlari).

Sugʻurta tavakkalchiliklari yoki ular guruhlarining va ular bilan bogʻliq majburiyatlarning umumiy xususiyatlariga muvofiq sugʻurta sohalari sugʻurta turlariga (klasslariga) boʻlinadi. Sugʻurta turlari (klasslari) Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilanadi.

Sugʻurta bozorining professional ishtirokchilari sugʻurta faoliyatining subyektlari hisoblanadi.

Sugʻurtalovchilar, sugʻurta vositachilari hamda boshqa yuridik va jismoniy shaxslar qonun hujjatlariga muvofiq sugʻurta bozorining professional ishtirokchilari hisoblanadilar.

Sugʻurta brokeri, qayta sugʻurta brokeri va sugʻurta agenti sugʻurta vositachilari hisoblanadilar.

Sugʻurta shartnomasiga muvofiq sugʻurta tovoni (sugʻurta puli) toʻlovini amalga oshirish majburiyatini oluvchi yuridik shaxs sugʻurtalovchi deb hisoblanadi.

Sugʻurtalovchi sugʻurta hodisalari yuzaga kelishini bartaraf etish va oldini olishga oid chora-tadbirlarni maxsus vakolatli davlat organi tomonidan belgilangan tartibda va shartlarda moliyalashtirishga haqli.

Sugʻurtalovchilar sugʻurtani amalga oshirish bilan bevosita bogʻliq boʻlmagan tadbirkorlik faoliyati bilan shugʻullanishlari mumkin emas. Quyidagilar bundan mustasnodir:

maxsus vakolatli davlat organi belgilaydigan tartib va shartlardagi investitsiya faoliyati;

sugʻurta sohasidagi mutaxassislarning malakasini oshirish bilan bogʻliq faoliyat;

sugʻurta agenti sifatidagi sugʻurta vositachiligi.

Sugʻurta qildiruvchining nomidan va topshirigʻiga binoan sugʻurta shartnomasi tuzilishi va ijro etilishini tashkil qilish boʻyicha faoliyatni amalga oshiruvchi yuridik shaxs sugʻurta brokeri hisoblanadi.

Sugʻurta brokerining faoliyati sugʻurta sohasidagi boshqa faoliyat turlari bilan qoʻshib olib borilishi mumkin emas, qayta sugʻurta brokerining faoliyati bundan mustasnodir.

Oʻz nomidan va qayta sugʻurta qilish shartnomasi boʻyicha sugʻurta qildiruvchi tariqasida ishtirok etuvchi sugʻurtalovchining topshirigʻiga binoan qayta sugʻurta qilish shartnomasi tuzilishini va ijro etilishini tashkil qilish boʻyicha faoliyat yurituvchi yuridik shaxs qayta sugʻurta brokeri hisoblanadi.

Sugʻurtalovchining nomidan va topshirigʻiga binoan sugʻurta shartnomasining tuzilishi va ijro etilishini tashkil qilish boʻyicha faoliyat yurituvchi yuridik yoki jismoniy shaxs sugʻurta agenti hisoblanadi.

Sugʻurtalovchining boshqaruv organlari rahbarlari sugʻurta agenti boʻla olmaydilar.

Sugʻurtalovchilar oʻzlari vakolat bergan sugʻurta agentlarining reyestrlarini yuritishlari lozim.

Sugʻurta faoliyatini tartibga solish va nazorat qilishni Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilanadigan maxsus vakolatli davlat organi amalga oshiradi.

Maxsus vakolatli davlat organi:

ijro etilishi majburiy boʻlgan toʻlovga qobiliyatlilik normativlarini hamda ularni aniqlash tartibini, ayrim tavakkalchiliklar boʻyicha sugʻurtalovchilar majburiyatlarining yoʻl qoʻyiladigan eng koʻp yoki eng kam miqdorini va majburiyatlar jamining yoʻl qoʻyiladigan koʻp yoki eng kam miqdorini hisoblab chiqarish uslubini, sugʻurtalovchilarning toʻlovga qobiliyatini aks ettiruvchi axborotlarni taqdim etish tartibi va muddatlarini belgilaydi;

sugʻurta bozorining professional ishtirokchilari sugʻurta faoliyati toʻgʻrisidagi qonun hujjatlariga rioya etishini, toʻlovga qobiliyatlilikning belgilangan normativlari va moliyaviy barqarorlikning boshqa talablari bajarilishini nazorat qiladi;

sugʻurtalovchilar va sugʻurta brokerlarining sugʻurta faoliyatini litsenziyalaydi;

sugʻurtalovchilar tomonidan hisob-kitobni yuritish, sugʻurta zaxiralarining mablagʻlarini shakllantirish va joylashtirishga oid hisobotlar tuzish tartibini belgilaydi;

sugʻurtalovchining ijro etuvchi organi rahbarlariga va bosh buxgalteriga qoʻyiladigan ijro etilishi majburiy boʻlgan malaka talablarini belgilaydi;

sugʻurtalovchilar tomonidan taqdim etiladigan moliyaviy hisobotlarning shakli, tartibi va muddatlarini belgilaydi;

qonun hujjatlariga muvofiq sugʻurta bozori professional ishtirokchilarining faoliyatini tekshiradi va ularga aniqlangan kamchiliklarni bartaraf etish toʻgʻrisida ijro etilishi majburiy boʻlgan koʻrsatmalar kiritadi;

qonun hujjatlarida belgilangan tartibda sugʻurtalovchilar va sugʻurta brokerlari litsenziyalarining amal qilishini toʻliq yoki ayrim sugʻurta turlariga (klasslariga) nisbatan toʻxtatib qoʻyadi, shuningdek ularning amal qilishini tugatadi;

har bir moliya yili tugaganidan keyin olti oy ichida sugʻurta faoliyatini tartibga solish va uni nazorat qilish borasidagi faoliyat toʻgʻrisida yillik hisobotlarni , shuningdek sugʻurta bozorining moliya yili mobaynidagi faoliyati toʻgʻrisida statistika maʼlumotlarini eʼlon qiladi;

qonun hujjatlariga muvofiq boshqa vakolatlarni ham amalga oshiradi.

Maxsus vakolatli davlat organi va uning xodimlari sugʻurta bozori professional ishtirokchilarining ustav fondida va boshqaruv organlarida ishtirok etishga, shuningdek sugʻurta vositachisi sifatida ish yuritishga haqli emaslar.

Sugʻurtalovchilar qonunlarda nazarda tutilgan tashkiliy-huquqiy shakllarda tuziladi.

Sugʻurtalovchilarni davlat roʻyxatidan oʻtkazish Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi belgilagan tartibda Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi tomonidan amalga oshiriladi.

Sugʻurtalovchilar ustav fondining eng kam miqdori Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilanadi.

Sugʻurtalovchi ustav fondining kamida toʻqson foizi muassislarning (ishtirokchilarning) pul mablagʻlaridan shakllantiriladi.

Sugʻurtalovchining ustav fondini shakllantirish uchun kreditga, garovga olingan mablagʻlardan va boshqa jalb qilingan mablagʻlardan foydalanishga yoʻl qoʻyilmaydi.

Sugʻurtalovchining ustav fondi litsenziya olinadigan paytga qadar sugʻurtalovchining muassislari tomonidan toʻlangan boʻlishi kerak.

Sugʻurtalovchilarning firma nomida ilgari tashkil etilgan sugʻurtalovchilarning nomi bilan bir xil yoki ular bilan chalkashtirib yuboriladigan darajada oʻxshash belgilar qoʻllanilishiga yoʻl qoʻyilmaydi, sugʻurtalovchilarning filiallari, shuningdek unitar korxona shaklida boshqa sugʻurtalovchilar tomonidan tashkil etilgan sugʻurtalovchilarning nomlari bundan mustasnodir.

Sugʻurtalovchining firma nomi, tashkiliy-huquqiy shakli yoki joylashgan manzili oʻzgargan taqdirda sugʻurtalovchi bu haqda sugʻurta qildiruvchilarni ommaviy axborot vositalari orqali, oʻz ijrosidagi bir yildan ortiq muddatli sugʻurta shartnomalari boʻyicha esa yozma ravishda xabardor qilishi shart.

Sugʻurtalovchilar va sugʻurta brokerlarining sugʻurta faoliyati Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilanadigan tartibda maxsus vakolatli davlat organi beradigan litsenziyalar asosida amalga oshiriladi.

Litsenziya sugʻurtalovchiga hayotni sugʻurta qilish sohasida yoxud umumiy sugʻurta sohasida sugʻurta faoliyatini amalga oshirish uchun beriladi. Hayotni sugʻurta qilish sohasida sugʻurta faoliyatini amalga oshirayotgan sugʻurtalovchi umumiy sugʻurta sohasida sugʻurta faoliyatini amalga oshirishga haqli emas, umumiy sugʻurta sohasining Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi belgilaydigan ayrim turlari (klasslari) bundan mustasnodir. Umumiy sugʻurta sohasida sugʻurta faoliyatini amalga oshirayotgan sugʻurtalovchi hayotni sugʻurta qilish sohasida sugʻurta faoliyatini amalga oshirishga haqli emas.

Litsenziyada sugʻurtalovchi amalga oshirishni nazarda tutayotgan sugʻurta turlari (klasslari) koʻrsatiladi.

Sugʻurtalovchining litsenziyasi amal qilishining toʻxtatib turilishi uning yangi sugʻurta shartnomalari tuzishi taqiqlanishiga, shu jumladan amaldagi sugʻurta shartnomalari uzaytirilishining taqiqlanishiga sabab boʻladi. Bunda sugʻurtalovchi ilgari tuzilgan sugʻurta shartnomalari boʻyicha oʻz zimmasiga olgan majburiyatlarini belgilangan tartibda bajarishga majburdir.

Litsenziyaning amal qilishi tugatilgan kundan eʼtiboran besh kun ichida maxsus vakolatli davlat organi sugʻurtalovchini tugatish toʻgʻrisidagi ariza bilan qonun hujjatlarida belgilangan tartibda sudga murojaat etishi shart.

Sugʻurtalovchining ilgari amal qilgan boshqaruv organlarining vakolatlari toʻxtatib turiladi va maxsus vakolatli davlat organi tomonidan tayinlagan sugʻurtalovchining muvaqqat maʼmuriyatiga oʻtadi. Muvaqqat maʼmuriyat sud qaror chiqargunga qadar boʻlgan davrda oʻz faoliyatini amalga oshiradi.

Sugʻurtalovchi muvaqqat maʼmuriyatining hisoboti maxsus vakolatli davlat organiga hamda sugʻurtalovchini tugatish toʻgʻrisida maxsus vakolatli davlat organining arizasi yoʻllangan sudga taqdim etiladi.

Sugʻurtalovchining muvaqqat maʼmuriyati oʻz faoliyati davrida xarajat operatsiyalarini amalga oshirishga haqli emas, sugʻurtalovchining boshqaruv xarajatlari (maʼmuriy xarajatlari), sugʻurtalovchiga tushayotgan pullarni hisobga yozish va ilgari tuzilgan sugʻurta shartnomalari boʻyicha sugʻurta hodisalari yuz berganda sugʻurta tovonini (sugʻurta pulini) toʻlash bilan bogʻliq hollar bundan mustasnodir.

Sugʻurtalovchi muvaqqat maʼmuriyatining ishlash tartibi maxsus vakolatli davlat organi tomonidan belgilanadi.

Ushbu moddaning qoidalari sugʻurtalovchining arizasiga binoan litsenziya bekor qilingan hollarga, shuningdek uning muassislari (ishtirokchilari)ning yoki taʼsis hujjatlarida shunday vakolat berilgan sugʻurtalovchining boshqaruv organi qaroriga binoan qayta tashkil etilishi yoxud tugatilishiga taalluqli emas.

Sugʻurtalovchilarni qoʻshib yuborish, qoʻshib olish, boʻlish, ajratib chiqarish, oʻzgartirish shaklida qayta tashkil etish maxsus vakolatli davlat organining ruxsatnomasi bilan amalga oshirilishi mumkin.

Sugʻurtalovchi qayta tashkil etishga ruxsatnoma olish uchun maxsus vakolatli davlat organiga tegishli ariza bilan birga quyidagi hujjatlarni taqdim etadi:

muassislarining (ishtirokchilarining) yoki taʼsis hujjatlarida shunday vakolat berilgan sugʻurtalovchi boshqaruv organining qayta tashkil etish toʻgʻrisidagi qarori;

tuzilayotgan sugʻurtalovchining balansi va faoliyatining taxminiy moliyaviy natijalari;

qoʻshib yuborish yoki qoʻshib olish shartnomasining loyihasi (qoʻshib yuborish yoki qoʻshib olish shaklida qayta tashkil etilayotganda).

Sugʻurtalovchilarni qayta tashkil etishni oʻtkazish uchun berilgan ariza zarur hujjatlar taqdim etilgan kundan eʼtiboran oʻn besh kun ichida maxsus vakolatli davlat organi tomonidan koʻrib chiqilishi kerak.

Maxsus vakolatli davlat organi qabul qilingan qaror toʻgʻrisida sugʻurtalovchini yozma ravishda xabardor qilishi shart.

Maxsus vakolatli davlat organi quyidagi hollarda sugʻurtalovchilarni qayta tashkil etishga ruxsatnoma berishni rad qilishga haqli, agar:

sugʻurtalovchini qayta tashkil etish natijasida yangitdan tashkil qilinadigan sugʻurtalovchilarning moliyaviy barqarorligiga doir talablar buzilishi mumkin boʻlsa;

sugʻurtalovchilarning qayta tashkil etilishi sugʻurta bozorida raqobatning cheklanishiga yoki bartaraf etilishiga olib kelishi mumkin boʻlsa;

sugʻurtalovchilarni qayta tashkil etishga ruxsatnoma berilishi soʻrab taqdim qilingan hujjatlarda ishonchsiz maʼlumotlar boʻlsa yoxud bu hujjatlar qonun hujjatlariga nomuvofiq boʻlsa;

sugʻurtalovchilarni qayta tashkil etish qonun hujjatlariga zid boʻlsa.

Qoʻshib yuborish, boʻlish, ajratib chiqarish va oʻzgartirish shaklida qayta tashkil etilganda sugʻurtalovchi (sugʻurtalovchilar) litsenziyasining amal qilishi tugatiladi. Qayta tashkil etish natijasida yangitdan tuzilgan sugʻurtalovchilarga litsenziyalarni berish soddalashtirilgan tartibda amalga oshiriladi. Qoʻshib yuborish, boʻlish, ajratib chiqarish va oʻzgartirish shaklida qayta tashkil etilayotgan davri uchun hamda yangitdan tuzilgan sugʻurtalovchilar litsenziya olgunga qadar boʻlgan davrda ular yangi sugʻurta shartnomalarini tuzishga, amaldagi sugʻurta shartnomalarini uzaytirishga haqli emaslar, ilgari tuzilgan sugʻurta shartnomalari boʻyicha oʻz zimmalariga olingan, huquqiy vorislik tartibida oʻzlariga oʻtgan majburiyatlarni bajarish hollari bundan mustasnodir.

Qoʻshib olish shaklida qayta tashkil etilayotganda oʻziga boshqa sugʻurtalovchi qoʻshilayotgan sugʻurtalovchi, agar qoʻshib olish natijasida litsenziyaning shartlari oʻzgarmasa, amaldagi litsenziyani saqlab qoladi.

Sugʻurtalovchi oʻzining muassislari (ishtirokchilari) yoki sugʻurtalovchining taʼsis hujjatlarida shunday vakolat berilgan boshqaruv organi qaroriga binoan tugatilayotganda maxsus vakolatli davlat organining ruxsatnomasi talab qilinadi.

Muassislar (ishtirokchilar) yoxud sugʻurtalovchining taʼsis hujjatlarida shunday vakolat berilgan boshqaruv organi tomonidan tugatish toʻgʻrisidagi qaror qabul qilinganidan keyin sugʻurtalovchi maxsus vakolatli davlat organiga tugatishga ruxsatnoma olish uchun ariza bilan yozma ravishda murojaat etgan holda quyidagi hujjatlarni ilova qiladi:

sugʻurtalovchini tugatish toʻgʻrisidagi qaror;

majburiyatlar toʻgʻrisidagi maʼlumotlar;

sugʻurtalovchini tugatish toʻgʻrisidagi qaror qabul qilingan sanagacha boʻlgan, auditorlik xulosasi bilan tasdiqlangan balans hisoboti;

sugʻurtalovchini tugatish muddatlari va shartlari koʻrsatilgan holdagi tugatish rejasi.

Sugʻurtalovchini tugatishga ruxsatnoma olish uchun berilgan ariza zarur hujjatlar olingan kundan eʼtiboran oʻn kun ichida maxsus vakolatli davlat organi tomonidan koʻrib chiqilishi kerak.

Maxsus vakolatli davlat organi qabul qilingan qaror toʻgʻrisida sugʻurtalovchini yozma ravishda xabardor qilishi shart.

Maxsus vakolatli davlat organi sugʻurtalovchini tugatish uchun ruxsatnoma berish bilan bir vaqtda sugʻurtalovchining taqdim etilgan tugatish rejasiga oʻzgartishlar kiritishga haqli.

Maxsus vakolatli davlat organi quyidagi hollarda sugʻurtalovchini tugatishga ruxsatnoma berishni rad etishga haqli, agar:

tugatish natijasida sugʻurta qildiruvchilarning hamda sugʻurtalovchi kreditorlarining huquqlari va qonuniy manfaatlari buzilsa;

sugʻurtalovchini tugatishga ruxsatnoma berilishi uchun taqdim etilgan hujjatlarda ishonchsiz maʼlumotlar boʻlsa yoki bu hujjatlar qonun hujjatlariga nomuvofiq boʻlsa.

Tugatilayotgan sugʻurtalovchi kreditorlarining talablari tugatishni amalga oshirish bilan bogʻliq xarajatlar, shuningdek tugatiladigan sugʻurtalovchining asosiy vazifalarini taʼminlash zaruratidan kelib chiqadigan xarajatlar toʻlanganidan soʻng quyidagi tartibda qanoatlantiriladi:

birinchi navbatda — hayotni sugʻurta qilish sohasida majburiy sugʻurta shartnomalari boʻyicha sugʻurta qildiruvchilarning talablari;

ikkinchi navbatda — sugʻurta qildiruvchilarning boshqa majburiy sugʻurta shartnomalari boʻyicha talablari;

uchinchi navbatda — boshqa sugʻurta qildiruvchilarning (naf oluvchilarning) talablari;

toʻrtinchi navbatda — budjetga, budjetdan tashqari fondlarga toʻlovlarni nazarda tutuvchi toʻlov (ijro) hujjatlari boʻyicha talablar. Koʻrsatilgan talablar toʻliq qanoatlantirilgandan keyin ijtimoiy sugʻurta boʻyicha talablar hamda jinoyat yoki maʼmuriy huquqbuzarlik tufayli fuqarolarning mol-mulkiga yetkazilgan zararni qoplash boʻyicha talablari qanoatlantiriladi;

beshinchi navbatda — sugʻurtalovchining boshqa kreditorlari talablari.

Qabul qilingan sugʻurta majburiyatlari bajarilishini taʼminlash uchun sugʻurtalovchilar ham soʻmda, ham chet el valyutasida toʻlangan sugʻurta mukofotlaridan maxsus vakolatli davlat organi belgilaydigan tartibda va shartlarda sugʻurta zaxiralarini shakllantiradilar hamda joylashtiradilar.

Sugʻurtalovchining sugʻurta zaxiralariga mos keluvchi aktivlari olib qoʻyilishi mumkin emas.

Sugʻurtalovchilar ayrim tavakkalchiliklar boʻyicha yoʻl qoʻyiladigan eng koʻp miqdordan va majburiyatlar jamining yoʻl qoʻyiladigan eng koʻp miqdoridan ortiq majburiyatlarni oʻz zimmalariga olishlari mumkin emas, ularning bu majburiyatlarni bajarish qobiliyati toʻlovga qobiliyatlilik normativlariga va moliyaviy barqarorlikning boshqa talablariga muvofiq qayta sugʻurta qilingan hollar bundan mustasnodir. Oʻzbekiston Respublikasi rezidentlari boʻlmish sugʻurtalovchilar Oʻzbekiston Respublikasi hududidan tashqarida oʻz majburiyatlarini belgilangan tartibda qayta sugʻurta qilishga haqlidirlar.

Sugʻurtalovchilar, sugʻurta brokerlari va qayta sugʻurta brokerlari maxsus vakolatli davlat organi belgilaydigan oʻziga xos xususiyatlarni hisobga olgan holda qonun hujjatlariga muvofiq buxgalteriya hisobini yuritadilar.

Sugʻurta bozorida raqobatni cheklash yoki bartaraf etishga, bir sugʻurtalovchilarga boshqalariga qaraganda asossiz afzalliklar berilishiga yoki olinishiga, sugʻurta qildiruvchilar va boshqa shaxslarning huquqlari va qonuniy manfaatlari kamsitilishiga qaratilgan faoliyatga yoʻl qoʻyilmaydi.

Sugʻurtalovchilar va sugʻurta vositachilariga oʻz uyushmalari (ittifoqlari) va boshqa birlashmalaridan sugʻurta bozorini monopollashtirishga qaratilgan bitimlarga erishish yoʻlida foydalanish taqiqlanadi.

Huquqni muhofaza qiluvchi organlar, sudlar, shuningdek tibbiyot, seysmologiya, veterinariya, gidrometeorologiya tashkilotlari va boshqa tashkilotlar sugʻurtalovchilarning soʻroviga koʻra sugʻurta hodisalarining yuz berishi sabablari va holatlari toʻgʻrisidagi hamda sugʻurta tovoni miqdorlari sugʻurtalovchi tomonidan aniqlanishi maqsadida yetkazilgan zarar toʻgʻrisidagi masalalarni hal etish uchun zarur boʻlgan hujjatlar va xulosalarni taqdim etishlari shart.

Maxsus vakolatli davlat organi sugʻurtalovchilar yoki sugʻurta brokerlaridan qabul qilingan pul mablagʻlari va majburiyatlarining miqdorlari haqidagi axborotni, shuningdek boshqa axborotni oʻz vakolati doirasida talab qilib olishga haqli. Bunday axborotni talab qilib olish yozma ravishda, soʻrov sabablari koʻrsatilgan holda amalga oshirilmogʻi lozim.

Maxsus vakolatli davlat organi oʻzi olgan axborotning sir tutilishiga rioya etishi shart, axborotning oshkor qilinishi qonunda ruxsat etilgan hollar bundan mustasno.

Sugʻurta qildiruvchilar, sugʻurtalangan shaxslar va naf oluvchilar, sugʻurta qildiruvchilarning va sugʻurtalangan shaxslarning sogʻligʻi, sugʻurtalangan mol-mulk, sugʻurta puli, bank hisobvaraqlari mavjudligi, ushbu hisobvaraqlardagi pul qoldiqlari va pul harakati haqidagi maʼlumotlar oshkor qilinishi mumkin emas.

Ushbu moddaning birinchi qismida koʻrsatilgan maʼlumotlar sugʻurta qildiruvchi, shuningdek sugʻurtalangan shaxslar va naf oluvchilar oʻzlariga taalluqli maʼlumotlarga doir yozma rozilik berganda uchinchi shaxslarga oshkor qilinishi mumkin.

Ushbu moddaning birinchi qismida koʻrsatilgan maʼlumotlar toʻgʻrisidagi maʼlumotnomalar sugʻurta qildiruvchilarning roziligini olmagan holda sugʻurtalovchilar tomonidan sudga, prokurorga, qoʻzgʻatilgan jinoyat ishi mavjud boʻlgan taqdirda esa, surishtiruv va tergov organlariga belgilangan tartibda taqdim etiladi.

Tuzilgan sugʻurta shartnomalari va amalga oshirilgan hisob-kitoblar toʻgʻrisidagi maʼlumotnomalar sugʻurta qildiruvchi jismoniy shaxs vafot etgan taqdirda quyidagilarga beriladi:

sugʻurta qildiruvchi oʻz vasiyatnomasida koʻrsatgan shaxsga;

sud va notariusga — ularning ish yurituvida boʻlgan merosga oid ishlar boʻyicha sudning qarori yoki notariusning oʻz muhri bilan tasdiqlangan yozma soʻrovi asosida. Notariusning yozma soʻroviga sugʻurta qildiruvchi vafot etganligi toʻgʻrisidagi guvohnomaning nusxasi ilova qilingan boʻlishi kerak;

konsulga uning ish yurituvida boʻlgan merosga oid ishlar yuzasidan.

Chet el sugʻurta tashkilotlari qonun hujjatlarida belgilangan tartibda yuridik shaxslar — sugʻurta bozori professional ishtirokchilarining muassislari (ishtirokchilari) boʻlishlari mumkin.

Chet el sugʻurta tashkilotlari Oʻzbekiston Respublikasi hududida qayta sugʻurta qilishni, shuningdek Oʻzbekiston Respublikasi hududidan tashqariga chiqib ketayotgan transport vositalari va boshqa oʻziyurar mashinalar hamda mexanizmlar egalarining fuqarolik javobgarligini sugʻurtalashni amalga oshirishga haqlidirlar. Bunda ana shunday sugʻurta shartnomalarini tuzish sugʻurtalovchilar va sugʻurta vositachilari Oʻzbekiston Respublikasining rezidentlari orqali amalga oshiriladi.

Sugʻurta faoliyati sohasidagi nizolar qonun hujjatlarida belgilangan tartibda hal etiladi.

Sugʻurta faoliyati toʻgʻrisidagi qonun hujjatlarining buzilishida aybdor shaxslar belgilangan tartibda javobgar boʻladilar.