|
Hujjat 06.01.2012 sanasi holatiga
Amaldagi versiyaga o‘tish |
Oʻzbekiston Respublikasining qonuni
Fuqarolarning davlat pensiya taʼminoti toʻgʻrisida
Ushbu Qonun Oʻzbekiston Respublikasi fuqarolarining qariganda, mehnat qobiliyatini toʻliq yoki qisman yoʻqotganda, boquvchisiz qolganda ijtimoiy taʼminlanishdan iborat konstitutsiyaviy huquqlarini roʻyobga chiqarish, davlat pensiyalarining yagona tizimini, ularni tayinlash, hisoblab chiqarish, qayta hisoblash va toʻlash tartibini belgilaydi.
I BOB. UMUMIY QOIDALAR
1-modda. Fuqarolarning davlat pensiya taʼminotiga taalluqli huquqlari
Oʻzbekiston Respublikasi fuqarolari ushbu Qonunda nazarda tutilgan tartibda davlat tomonidan pensiya bilan taʼminlanish huquqiga egadirlar.
Oldingi tahrirga qarang.
Respublika hududidan tashqarida yashab turgan Oʻzbekiston Respublikasining fuqarolarini pensiya bilan taʼminlash Oʻzbekiston Respublikasining xalqaro shartnomalari asosida amalga oshiriladi.
(1-moddaning ikkinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2012-yil 5-yanvardagi OʻRQ-318-sonli Qonuni tahririda — OʻR QHT, 2012-y., 1-son, 4-modda)
Oldingi tahrirga qarang.
Oʻzbekiston Respublikasida doimiy yashab turgan chet el fuqarolari va fuqaroligi boʻlmagan shaxslar, Oʻzbekiston Respublikasi fuqarolari bilan teng ravishda pensiya olish huquqiga egadirlar.
(1-moddaning uchinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2012-yil 5-yanvardagi OʻRQ-318-sonli Qonuni tahririda — OʻR QHT, 2012-y., 1-son, 4-modda)
Ish stajiga ega boʻlmagan fuqarolar va ularning oilalari ushbu Qonunga binoan davlat pensiyalari olish huquqiga ega emaslar. Ularning ijtimoiy taʼminlanish tartibini Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi belgilab qoʻyadi.
LexUZ sharhiQarang: Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2023-yil 23-martdagi 119-sonli “Ijtimoiy himoyaga muhtoj ayrim toifadagi shaxslarga nafaqa va qoʻshimcha toʻlovlarni tayinlash hamda toʻlash tartibi toʻgʻrisidagi nizomlarni tasdiqlash va ushbu sohaga zamonaviy axborot texnologiyalarini keng joriy etish orqali davlat xizmati sifatini oshirishga doir qoʻshimcha chora-tadbirlar haqida”gi qarori.
2-modda. Davlat pensiyalarining turlari
Ushbu Qonun bilan davlat pensiyalarining quyidagi turlari belgilanadi:
yoshga doir pensiya;
nogironlik pensiyasi;
boquvchisini yoʻqotganlik pensiyasi.
3-modda. Pensiya tayinlashni soʻrab murojaat etish
Fuqarolar pensiya olish huquqi paydo boʻlganidan soʻng istalgan paytda pensiya tayinlashni soʻrab murojaat etishlari mumkin.
Keyingi tahrirga qarang.
4-modda. Pensiyani tanlash huquqi
Davlat pensiyalarining turli xillarini olish huquqiga ega boʻlgan fuqarolarga ularning oʻzlari tanlagan bitta pensiya tayinlanadi.
5-modda. Harbiy xizmatchilarning pensiya taʼminoti
Harbiy xizmatchilarni, shuningdek ichki ishlar organlarining boshliqlar va oddiy xodimlar tarkibidan boʻlgan shaxslarni hamda ularning oila aʼzolarini pensiya bilan taʼminlash shartlari, normalari va tartibi Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari bilan belgilanadi. Ularga ushbu Qonunda nazarda tutilgan asoslarda pensiyalar olish huquqi ham beriladi. Bunda harbiy xizmatchilar, shuningdek ichki ishlar organlari boshliqlar va oddiy xodimlar tarkibidan boʻlgan shaxslar pul taʼminotining barcha turlari fuqaro shaxslarning ish haqi singari bir xilda hisobga olinadi.
Keyingi tahrirga qarang.
Oldingi tahrirga qarang.
6-modda. Fuqarolarning davlat pensiya taʼminoti toʻgʻrisidagi qonun hujjatlari
Fuqarolarning davlat pensiya taʼminoti toʻgʻrisidagi qonun hujjatlari ushbu Qonun va boshqa qonun hujjatlaridan iboratdir.
Agar Oʻzbekiston Respublikasining xalqaro shartnomasida Oʻzbekiston Respublikasining fuqarolar davlat pensiya taʼminoti toʻgʻrisidagi qonun hujjatlarida nazarda tutilganidan boshqacha qoidalar belgilangan boʻlsa, xalqaro shartnoma qoidalari qoʻllaniladi.
(6-modda Oʻzbekiston Respublikasining 2012-yil 5-yanvardagi OʻRQ-318-sonli Qonuni tahririda — OʻR QHT, 2012-y., 1-son, 4-modda)
Keyingi tahrirga qarang.
II BOB. YOSHGA DOIR PENSIYALAR
7-modda. Yoshga doir pensiya olish huquqi
Yoshga doir pensiya olish huquqiga:
erkaklar — 60 yoshga toʻlganda va ish stajlari kamida 25 yil boʻlgan taqdirda;
ayollar — 55 yoshga toʻlganda va ish stajlari kamida 20 yil boʻlgan taqdirda ega boʻladilar.
8-modda. Ish staji toʻliq boʻlmagan chogʻdagi pensiya
Oldingi tahrirga qarang.
(8-moddaning matni Oʻzbekiston Respublikasining 2010-yil 22-dekabrdagi OʻRQ-272-sonli Qonuni tahririda — OʻR QHT, 2010-y., 51-son, 483-modda)
Keyingi tahrirga qarang.
9-modda. Imtiyozli shartlardagi pensiyalar
Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tasdiqlaydigan roʻyxatlarga muvofiq fuqarolarning ayrim toifalari imtiyozli shartlarda pensiya olish huquqiga ega boʻladilar, chunonchi:
Yoshidan qatʼi nazar pensiya olish huquqini beradigan ishlab chiqarishlar, muassasalar, ishlar, kasblar va lavozimlarning 1-sonli roʻyxati;
Umumiy belgilangan yoshni 10 yilga qisqartirilgan holda pensiya olish huquqini beradigan ishlab chiqarishlar, muassasalar, ishlar, kasblar, lavozimlar va koʻrsatkichlarning 2-sonli roʻyxati;
Umumiy belgilangan yoshni 5 yilga qisqartirilgan holda pensiya olish huquqini beradigan ishlab chiqarishlar, muassasalar, ishlar, kasblar, vazifalar va koʻrsatkichlarning 3-sonli roʻyxati.
LexUZ sharhiQarang: Vazirlar Mahkamasining 2025-yil 10-oktabrdagi 637-son “Imtiyozli shartlarda pensiyaga chiqish huquqini beruvchi ishlab chiqarishlar, muassasalar, ishlar, kasblar, lavozimlar va koʻrsatkichlarning roʻyxatini hamda ushbu roʻyxatga oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritish tartibi toʻgʻrisidagi nizomni tasdiqlash haqida”gi qarori.
Oldingi tahrirga qarang.
Imtiyozli shartlarda pensiya olish huquqiga urush nogironlari, bolalikdan nogiron farzandlarning onalari, liliputlar va pakanalar ham ega.
(9-moddaning ikkinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2010-yil 22-dekabrdagi OʻRQ-272-sonli Qonuni tahririda — OʻR QHT, 2010-y., 51-son, 483-modda)
Keyingi tahrirga qarang.
10-modda. Yoshidan qatʼi nazar imtiyozli pensiya olish huquqi
Yoshidan qatʼi nazar, quyidagilar imtiyozli pensiya olish huquqiga ega boʻladilar:
a) kon sanoatidagi yetakchi kasb egalari boʻlgan xodimlar — basharti, ular ana shu ishlarda kamida 20 yil ishlagan boʻlsalar (1-sonli roʻyxat, I qism);
b) bevosita yerosti va ochiq kon ishlarida (shu jumladan, kon-qutqaruv qismlarining shaxsiy tarkibi) koʻmir, maʼdanlar va boshqa foydali qazilmalarni qazib olishda, shaxtalar va konlar qurilishida toʻliq ish kuni davomida band boʻlgan xodimlar — basharti, ular ana shu ishlarda kamida 25 yil ishlagan boʻlsalar (1-sonli roʻyxat, II qism);
v) uchuvchilar va uchuvchi-sinovchilar tarkibiga kiruvchi xodimlar, ular xizmat qilgan korxonalar, muassasalar va tashkilotlarning idoraviy boʻysunuvidan qatʼi nazar, belgilangan xizmat muddatini ana shu lavozimlarda erkaklar kamida 25 yil va ayollar kamida 20 yil ado etganlari taqdirda (1-sonli roʻyxat, III qism).
Yuqorida qayd etib oʻtilgan xodimlar salomatligiga (kasalligiga) koʻra uchish ishlaridan boʻshatilgan taqdirda, belgilangan xizmat muddatini — erkaklar kamida 20 yil va ayollar kamida 15 yil ado etgan boʻlsalar;
g) teatrlar va boshqa teatr-tomosha korxonalari artistlarining ayrim toifalari:
ijodiy ish staji kamida 20 yil boʻlganda (1-sonli roʻyxat, IV qism);
ijodiy ish staji kamida 25 yil boʻlganda (1-sonli roʻyxat, V qism);
ijodiy ish staji kamida 30 yil boʻlganda (1-sonli roʻyxat,VI qism);
d) sportchilarning ayrim toifalari — ish staji kamida 20 yil boʻlganda (1-sonli roʻyxat, VII qism).
11-modda. Umumiy belgilangan yoshni 10 yilga qisqartirilgan holda imtiyozli pensiya olish huquqi
Oxirgi ish joyidan qatʼi nazar, quyidagilar ushbu Qonunning 7-moddasida belgilangan yoshni 10 yilga qisqartirilgan holda pensiya olish huquqiga ega boʻladilar:
a) yerosti ishlarida, mehnat sharoiti oʻta zararli va oʻta ogʻir ishlarda toʻliq ish kuni davomida band boʻlgan xodimlar (2-sonli roʻyxat, I qism):
erkaklar — ish staji kamida 20 yil boʻlib, bundan kamida 10 yili koʻrsatib oʻtilgan ishlarga toʻgʻri kelgan taqdirda;
ayollar — ish staji kamida 15 yil boʻlib, bundan kamida 7 yilu 6 oyi koʻrsatib oʻtilgan ishlarga toʻgʻri kelgan taqdirda.
Yer osti ishlaridagi mehnat staji erkaklarda 10 yildan kam va ayollarda 7 yilu 6 oydan kam boʻlgan hollarda xodimlarga bu ishlardagi har bir toʻliq yil uchun ushbu Qonunning 7-moddasida nazarda tutilgan pensiya yoshi 1 yilga qisqartiriladi.
Mehnat sharoiti oʻta zararli va oʻta ogʻir ishlarda — erkaklar kamida 5 yil, ayollar kamida 3 yil 9 oy — ishlagan xodimlarga pensiya ushbu Qonunning 7-moddasida nazarda tutilgan pensiya yoshi shunday ishda band boʻlingan har bir toʻliq yil uchun 1 yilga qisqartirilgan holda tayinlanadi;
b) sirklar va konsert tashkilotlari artistlarining ayrim toifalari ijodiy ishdagi staji kamida 20 yil boʻlgan taqdirda (2-sonli roʻyxat, II qism).
12-modda. Umumiy belgilangan yoshni 5 yilga qisqartirilgan holda imtiyozli pensiya olish huquqi
Oxirgi ish joyidan qatʼi nazar, quyidagilar ushbu Qonunning 7-moddasida belgilangan yoshni 5 yilga qisqartirilgan holda pensiya olish huquqiga ega boʻladilar:
a) urush nogironlari va ularga tenglashtirilgan shaxslar;
b) mehnat sharoiti zararli va ogʻir ishlarda toʻliq ish kuni davomida band boʻlgan xodimlar (3-sonli roʻyxat, I qism):
erkaklar — ish staji kamida 25 yil boʻlib, bundan kamida 12 yilu 6 oyi koʻrsatib oʻtilgan ishlarga toʻgʻri kelgan taqdirda;
ayollar — ish staji kamida 20 yil boʻlib, bundan kamida 10 yili koʻrsatib oʻtilgan ishlarga toʻgʻri kelgan taqdirda.
Mehnat sharoiti zararli va ogʻir ishlarda — erkaklar kamida 6 yilu 3 oy, ayollar kamida 5 yil — ishlagan xodimlarga pensiya ushbu Qonunning 7-moddasida nazarda tutilgan pensiya yoshi erkaklarning bunday ishdagi har 2 yilu 6 oyi uchun va ayollarning bunday ishdagi har 2 yili uchun 1 yilga qisqartirilgan holda tayinlanadi;
Oldingi tahrirga qarang.
(12-moddaning “v” bandi Oʻzbekiston Respublikasining 2010-yil 22-dekabrdagi OʻRQ-272-sonli Qonuni bilan chiqarilgan — OʻR QHT, 2010-y., 51-son, 483-modda)
Oldingi tahrirga qarang.
(12-moddaning “g” bandi Oʻzbekiston Respublikasining 2010-yil 22-dekabrdagi OʻRQ-272-sonli Qonuni bilan chiqarilgan — OʻR QHT, 2010-y., 51-son, 483-modda)
Oldingi tahrirga qarang.
(12-moddaning “d” bandi Oʻzbekiston Respublikasining 2010-yil 22-dekabrdagi OʻRQ-272-sonli Qonuni bilan chiqarilgan — OʻR QHT, 2010-y., 51-son, 483-modda)
Oldingi tahrirga qarang.
(12-moddaning “e” bandi Oʻzbekiston Respublikasining 2010-yil 22-dekabrdagi OʻRQ-272-sonli Qonuni bilan chiqarilgan — OʻR QHT, 2010-y., 51-son, 483-modda)
Oldingi tahrirga qarang.
(12-moddaning “j” bandi Oʻzbekiston Respublikasining 2010-yil 22-dekabrdagi OʻRQ-272-sonli Qonuni bilan chiqarilgan — OʻR QHT, 2010-y., 51-son, 483-modda)
Oldingi tahrirga qarang.
z) bolalikdan nogiron farzandlarning onalari ularni sakkiz yoshgacha tarbiyalagan boʻlsa — ish staji kamida 20 yil boʻlgan taqdirda. Basharti, ayol oʻgay oʻgʻil va oʻgay qizni ular 8 yoshga toʻlguniga qadar kamida 5 yil tarbiyalagan boʻlsa, pensiya tayinlashda ular haqiqiy farzandlar bilan teng ravishda hisobga olinadi;
(12-moddaning “z” bandi Oʻzbekiston Respublikasining 2010-yil 22-dekabrdagi OʻRQ-272-sonli Qonuni tahririda — OʻR QHT, 2010-y., 51-son, 483-modda)
Keyingi tahrirga qarang.
Oldingi tahrirga qarang.
(12-moddaning “i” bandi Oʻzbekiston Respublikasining 2010-yil 22-dekabrdagi OʻRQ-272-sonli Qonuni bilan chiqarilgan — OʻR QHT, 2010-y., 51-son, 483-modda)
Oldingi tahrirga qarang.
k) nogiron bolalar uchun ixtisoslashgan taʼlim muassasalari, “Mehribonlik” uylari, harbiy akademik litseylar, tarbiya koloniyalari oʻqituvchilari — maxsus ish staji kamida 25 yil boʻlgan taqdirda (3-sonli roʻyxat, VII qism);
(12-moddaning “k” bandi Oʻzbekiston Respublikasining 2010-yil 22-dekabrdagi OʻRQ-272-sonli Qonuni tahririda — OʻR QHT, 2010-y., 51-son, 483-modda)
Keyingi tahrirga qarang.
Oldingi tahrirga qarang.
l) ixtisoslashgan tibbiy muassasalarning shifokorlari va oʻrta tibbiy xodimlari — maxsus ish staji qishloq joyda kamida 25 yil va shaharlarda kamida 30 yil boʻlgan taqdirda (3-sonli roʻyxat, VIII qism);
(12-moddaning “l” bandi Oʻzbekiston Respublikasining 2010-yil 22-dekabrdagi OʻRQ-272-sonli Qonuni tahririda — OʻR QHT, 2010-y., 51-son, 483-modda)
Keyingi tahrirga qarang.
Oldingi tahrirga qarang.
m) mehnat va aholini ijtimoiy muhofaza qilish organlarining qariyalar, nogironlar va yolgʻiz fuqarolarga xizmat koʻrsatishda bevosita band boʻlgan xodimlari (3-sonli roʻyxat, IX qism):
(12-modda “m” bandining birinchi xatboshi Oʻzbekiston Respublikasining 2010-yil 9-sentabrdagi OʻRQ-254-sonli Qonuni tahririda — OʻR QHT, 2010-y., 35-36-son, 300-modda)
Keyingi tahrirga qarang.
erkaklar — maxsus ish staji kamida 25 yil boʻlgan taqdirda;
ayollar — maxsus ish staji kamida 20 yil boʻlgan taqdirda.
Oldingi tahrirga qarang.
121-modda. Umumiy belgilangan yoshni bir yilga qisqartirilgan holda pensiya olish huquqi
Ushbu Qonun 37-moddasining “a”, “b”, “v” va “g” bandlarida nazarda tutilgan kamida yigirma yillik ish staji boʻlgan ayollar ellik toʻrt yoshga toʻlganda pensiya olish huquqiga ega boʻladilar.
(Qonun Oʻzbekiston Respublikasining 1999-yil 14-apreldagi 760-I-son Qonuniga muvofiq 121-modda bilan toʻldirilgan — Oliy Majlis Axborotnomasi, 1999-y., 5-son, 112-modda)
Keyingi tahrirga qarang.
13-modda. Liliputlar va pakanalarga pensiyalar
Ushbu Qonunning 7-moddasida belgilangan yoshni 15 yilga qisqartirilgan holda pensiya olish huquqiga gipofizar mittilik kasaliga chalinganlar (liliputlar) va gavda tuzilishida mutanosiblik buzilgan pakanalar:
erkaklar — ish staji kamida 20 yil boʻlganda;
ayollar — ish staji kamida 15 yil boʻlganda ega boʻladilar.
14-modda. Yoshga doir pensiyalarni muddatidan oldin tayinlash
Oldingi tahrirga qarang.
Texnologiyadagi, ishlab chiqarish va mehnatni tashkil etishdagi oʻzgarishlar, xodimlar soni (shtati) yoki ish xususiyatining oʻzgarishiga olib kelgan ishlar hajmining qisqarganligi yoxud korxonaning tugatilganligi munosabati bilan ishdan ozod etilgan va ishsiz deb eʼtirof etilgan shaxslar:
(14-moddaning birinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasining 1998-yil 29-avgustdagi 681-I-son Qonuni tahririda — Oliy Majlis Axborotnomasi, 1998-y., 9-son, 181-modda)
erkaklar — 58 yoshga toʻlganda va ish staji kamida 25 yil boʻlgan taqdirda;
ayollar — 53 yoshga toʻlganda va ish staji kamida 20 yil boʻlgan taqdirda pensiya olish huquqiga ega boʻladilar.
III BOB. NOGIRONLIK PENSIYALARI
15-modda. Pensiyalarni tayinlash shartlari
Oldingi tahrirga qarang.
Nogironlik pensiyalari qonun hujjatlarida belgilangan tartibda I va II guruh nogironlari deb topilgan shaxslarga tayinlanadi.
(15-moddaning matni Oʻzbekiston Respublikasining 2010-yil 22-dekabrdagi OʻRQ-272-sonli Qonuni tahririda — OʻR QHT, 2010-y., 51-son, 483-modda)
Keyingi tahrirga qarang.
16-modda. Nogironlik guruhlari
Sogʻligʻini yoki mehnat qobiliyatini yoʻqotganlik darajasiga qarab, nogironlikning uch guruhi aniqlanadi.
Nogironlik sabablari va guruhlari, shuningdek nogironlik boshlangan vaqt va nogironlikning qancha muddatga belgilanishi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tasdiqlaydigan ular toʻgʻrisidagi Nizom asosida ishlovchi tibbiy-mehnat ekspert komissiyalari (TMEK) tomonidan aniqlanadi.
Keyingi tahrirga qarang.
17-modda. Pensiya olish huquqini beradigan ish staji
Mehnatda mayiblanganda yoki kasb kasalligiga uchraganda beriladigan nogironlik pensiyalari ish stajidan qatʼi nazar, tayinlanadi.
Umumiy kasallik tufayli beriladigan nogironlik pensiyalari nogironlik boshlangan paytga qadar quyidagicha ish stajiga ega boʻlgan taqdirda tayinlanadi:
| Yosh | Ish staji |
| 23 yoshga qadar | 2 |
| 23 yoshdan 26 yoshga qadar | 3 |
| 26 yoshdan 31 yoshga qadar | 5 |
| 31 yoshdan 36 yoshga qadar | 7 |
| 36 yoshdan 41 yoshga qadar | 9 |
| 41 yoshdan 46 yoshga qadar | 11 |
| 46 yoshdan 51 yoshga qadar | 14 |
| 51 yoshdan 56 yoshga qadar | 17 |
| 56 yosh va undan oshganda | 20 |
20 yoshga toʻlgunga qadar umumiy kasallik tufayli ish davrida yoki ishlash toʻxtatilganidan keyin nogiron boʻlib qolgan shaxslarga pensiyalar ish stajidan qatʼi nazar tayinlanadi.
Keyingi tahrirga qarang.
Mehnatda mayiblanganda yoki kasb kasalligiga uchraganda beriladigan nogironlik pensiyasidan umumiy kasallik tufayli beriladigan nogironlik pensiyasiga oʻtkazilganda zarur staj nogironlik dastlab belgilangan vaqtdagi yoshga qarab aniqlanadi.
Oldingi tahrirga qarang.
18-modda. Ish staji toʻliq boʻlmagan chogʻdagi pensiya
(18-modda Oʻzbekiston Respublikasining 2010-yil 22-dekabrdagi OʻRQ-272-sonli Qonuni tahririda — OʻR QHT, 2010-y., 51-son, 483-modda)
Keyingi tahrirga qarang.
IV BOB. BOQUVCHISINI YOʻQOTGANLIK PENSIYALARI
19-modda. Pensiya olish huquqiga ega boʻlgan oila aʼzolari
Vafot etgan boquvchining qaramogʻida (20-modda) boʻlgan mehnatga qobiliyatsiz oila aʼzolari boquvchisini yoʻqotganlik pensiyasi olish huquqiga ega boʻladi. Bunda farzandlarga va ushbu moddaning “v” bandida koʻrsatib oʻtilgan shaxslarga pensiya ular boquvchining qaramogʻida turgan-turmaganidan qatʼi nazar tayinlanadi.
Keyingi tahrirga qarang.
Marhumning qaramogʻida turmagan ota-onasi va eri (xotini) ham, keyinchalik kun kechirish uchun zarur mablagʻ manbaidan mahrum boʻlib qolsalar, pensiya olish huquqiga ega boʻladilar.
Quyidagilar oilaning mehnatga qobiliyatsiz aʼzolari hisoblanadilar:
a) bolalar, aka-ukalar, opa-singillar va nabiralar 16 yoshga toʻlmagan boʻlsa yoki 16 yoshdan katta boʻlsa ham 16 yoshga toʻlmasdan nogiron boʻlib qolgan boʻlsalar. Bunda aka-ukalar, opa-singillar va nabiralarning mehnatga qobiliyatli ota-onasi boʻlmasa;
Keyingi tahrirga qarang.
b) ota, ona, oʻgay ota, oʻgay ona, xotin, er, basharti, ular 7-moddada nazarda tutilgan pensiya yoshiga toʻlgan yoki nogiron boʻlsalar;
Keyingi tahrirga qarang.
v) yoshidan va mehnat qobiliyatidan qatʼi nazar, ota va onadan biri yoki er (xotin) yoxud buva, buvi, aka-uka yoki opa-singil, agar u vafot etgan boquvchining bolalari, aka-ukalari, opa-singillari yoki nabiralarini, ishlovchilarga bolaga qarash uchun ish haqi saqlanmagan taʼtilda boʻlish huquqini beradigan yoshga toʻlgunga qadar boqish bilan mashgʻul boʻlsa va ishlamasa;
Keyingi tahrirga qarang.
g) buva va buvi — agar qonunga muvofiq ularni boqishi shart boʻlgan kishilar boʻlmasa.
Oʻquvchilar 18 yoshga toʻlgunga qadar boquvchisini yoʻqotganlik pensiyasi olish huquqiga egadirlar.
Keyingi tahrirga qarang.
Boquvchisini yoʻqotganlik pensiyasi olish huquqiga ega boʻlgan voyaga yetmagan farzandlar, ular farzandlikka olinganlarida ham bu huquqni saqlab qoladilar.
Oʻgay oʻgʻil va oʻgay qiz, agar ular ota-onalaridan aliment olmagan boʻlsalar, haqiqiy farzandlar singari pensiya olish huquqiga egadirlar.
Oʻgay ota va oʻgay ona, agar vafot etgan oʻgay oʻgʻilni (qizni) 18 yoshga toʻlgunga qadar kamida 5 yil tarbiyalagan yoki boqqan boʻlsalar, haqiqiy ota va ona singari pensiya olish huquqiga ega boʻladilar.
Keyingi tahrirga qarang.
Ushbu Qonunning vafot etganlar oilalariga taalluqli hamma qoidalari bedarak yoʻqolganlarning oilalariga ham, agar boquvchining bedarak yoʻqolganligi belgilangan tartibda tasdiqlangan boʻlsa, tegishli ravishda joriy qilinadi.
20-modda. Qaramoqda deb hisoblanuvchi oila aʼzolari
Ushbu Qonunning 19-moddasida koʻrsatib oʻtilgan oila aʼzolari, agar ular marhumning toʻliq boquvida boʻlgan yoki undan yordam olib turgan boʻlsalar, bu yordam ular uchun doimiy va asosiy kun kechirish mablagʻining manbai hisoblangan boʻlsa, marhumning qaramogʻida turgan deb hisoblanadilar.
Marhumning biron turdagi pensiya olayotgan oila aʼzolari, agar marhumning yordami ular uchun doimiy va asosiy kun kechirish mablagʻining manbai hisoblangan boʻlsa — boquvchisini yoʻqotganlik pensiyasiga oʻtish huquqiga egadirlar.
21-modda. Boquvchining pensiya olish huquqini beruvchi ish staji
Mehnatda mayiblanganlik yoki kasb kasalligiga chalinganlik oqibatida vafot etgan boquvchining oilasiga, shuningdek marhum pensionerning oilasiga pensiya boquvchining ish stajidan qatʼi nazar tayinlanadi.
Basharti, boquvchi vafot etgan kunga qadar unga nogironlik pensiyasi tayinlanishi uchun zarur ish stajiga ega boʻlgan (17-modda) boʻlsa, umumiy kasallik yoki ish bilan bogʻliq boʻlmagan mayiblanish oqibatida vafot etgan boquvchisini yoʻqotganlik pensiyasi tayinlanadi.
Boshqa mamlakatlardan koʻchib kelgan Oʻzbekiston Respublikasi fuqarolarining oilalariga, basharti, boquvchi Oʻzbekiston Respublikasida ishlamagan boʻlsa, pensiyalar quyidagi hollarda tayinlanadi:
a) boshqa mamlakatlarda boquvchisini yoʻqotganlik pensiyasini olgan oilalarga — boquvchisining ish stajidan qatʼi nazar;
b) pensiya olmagan oilalarga — basharti, boquvchi ishlash toʻxtatilgan kunga qadar tegishli stajga ega boʻlgan (17-modda) boʻlsa, mehnatda mayiblanganlik yoki kasb kasalligiga chalinganlik oqibatida vafot etgan taqdirda esa — boquvchining ish stajidan qatʼi nazar.
22-modda. Ish staji toʻliq boʻlmagan chogʻdagi pensiya
Oldingi tahrirga qarang.
(22-moddaning matni Oʻzbekiston Respublikasining 2010-yil 22-dekabrdagi OʻRQ-272-sonli Qonuni tahririda — OʻR QHT, 2010-y., 51-son, 483-modda)
23-modda. Yangi nikohdan oʻtilganida pensiyani saqlab qolish
Er (xotin)ning vafot etganligi sababli tayinlangan pensiya pensioner yangi nikohdan oʻtganida ham saqlanib qoladi.
24-modda. Boquvchining oila aʼzolariga pensiyadan ulush ajratib berish
Oilaning pensiya olish huquqiga ega boʻlgan barcha aʼzolariga bitta umumiy pensiya tayinlanadi.
Oila aʼzosining talabi bilan uning pensiyadagi ulushi ajratilib, alohida toʻlanadi.
Pensiyadan ulush ajratib berish pensiyani boʻlish toʻgʻrisida ariza tushgan oydan keyingi oyning birinchi kunidan boshlab amalga oshiriladi.
V BOB. PENSIYALARNI VA ISH HAQINI HISOBLAB CHIQISH TARTIBI
25-modda. Pensiya miqdori
Pensiya miqdori ish stajining muddatiga bogʻliq boʻlib, quyidagilardan tarkib topadi:
pensiyaning tayanch miqdoridan;
ish staji uchun pensiyaning oshirilishidan;
pensiyaga qoʻshiladigan ustama haqlardan.
Keyingi tahrirga qarang.
26-modda. Pensiyalarning tayanch miqdorlari
Ushbu Qonun bilan pensiyalarning quyidagi tayanch miqdorlari belgilanadi:
Oldingi tahrirga qarang.
a) yoshga doir pensiya uchun — pensiyani hisoblab chiqarish uchun (31 va 33-moddalar) olinadigan oʻrtacha oylik ish haqining 55 foizi, lekin rasmiy belgilangan eng kam oylik ish haqining kamida 100 foizi miqdorida;
(26-moddaning “a” bandi Oʻzbekiston Respublikasining 2010-yil 22-dekabrdagi OʻRQ-272-sonli Qonuni tahririda — OʻR QHT, 2010-y., 51-son, 483-modda)
Keyingi tahrirga qarang.
b) I va II guruh nogironlariga nogironlik pensiyasi uchun — pensiyani hisoblab chiqarish uchun olinadigan oʻrtacha oylik ish haqining 55 foizi, lekin eng kam oylik ish haqining kamida 100 foizi miqdorida;
Keyingi tahrirga qarang.
Oldingi tahrirga qarang.
(26-moddaning “v” bandi Oʻzbekiston Respublikasining 2010-yil 22-dekabrdagi OʻRQ-272-sonli Qonuni bilan chiqarilgan — OʻR QHT, 2010-y., 51-son, 483-modda)
g) oilaning mehnatga layoqatsiz har bir aʼzosiga boquvchisini yoʻqotganlik pensiyasi uchun — pensiyani hisoblab chiqarish uchun olinadigan oʻrtacha oylik ish haqining 30 foizi, lekin eng kam oylik ish haqining kamida 50 foizi miqdorida;
Keyingi tahrirga qarang.
d) ota-onasidan judo boʻlgan (chin yetim) bolalarga yoki vafot etgan yolgʻiz onaning bolalariga, har bir bolaga boquvchisini yoʻqotganlik pensiyasi uchun — pensiyani hisoblab chiqarish uchun olinadigan oʻrtacha oylik ish haqining 30 foizi, lekin eng kam oylik ish haqining kamida 100 foizi miqdorida.
Keyingi tahrirga qarang.
27-modda. Ish staji uchun pensiyalarning oshirilishi
Oldingi tahrirga qarang.
Pensiya tayinlashda talab etiladiganidan ortiqcha ish stajining har bir toʻliq yili uchun (37—40-moddalar) pensiyalarning tayanch miqdorlari (26-modda) quyidagicha oshiriladi:
(27-modda birinchi qismining birinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasining 2010-yil 22-dekabrdagi OʻRQ-272-sonli Qonuni tahririda — OʻR QHT, 2010-y., 51-son, 483-modda)
a) yoshga doir pensiyalar — pensiyani hisoblab chiqarish uchun (31 va 33-moddalar) olinadigan oʻrtacha oylik ish haqining 1 foizi miqdorida;
b) I va II guruh nogironlariga nogironlik pensiyalari — pensiyani hisoblab chiqarish uchun olinadigan oʻrtacha oylik ish haqining 1 foizi miqdorida;
Keyingi tahrirga qarang.
Oldingi tahrirga qarang.
(27-modda birinchi qismining “v” bandi Oʻzbekiston Respublikasining 2010-yil 22-dekabrdagi OʻRQ-272-sonli Qonuni bilan chiqarilgan — OʻR QHT, 2010-y., 51-son, 483-modda)
g) boquvchisini yoʻqotganlik pensiyalari oilaning mehnatga qobiliyatsiz har bir aʼzosi uchun — boquvchining oʻrtacha oylik ish haqining 0,5 foizi miqdorida oshiriladi.
Keyingi tahrirga qarang.
Oldingi tahrirga qarang.
Otasidan ham, onasidan ham judo boʻlgan (chin yetim) bolalarga tayinlanadigan boquvchisini yoʻqotganlik pensiyalarini oshirish ota va ona ish haqlarining umumiy miqdoridan kelib chiqib, eng kam oylik ish haqining sakkiz barobari miqdori doirasida amalga oshiriladi.
(27-moddaning ikkinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2012-yil 5-yanvardagi OʻRQ-318-sonli Qonuni tahririda — OʻR QHT, 2012-y., 1-son, 4-modda)
Keyingi tahrirga qarang.
Oldingi tahrirga qarang.
(27-moddaning uchinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2002-yil 5-apreldagi 364-II-son Qonuni bilan chiqarib tashlangan — Oliy Majlis Axborotnomasi, 2002-y., 4-5-son, 74-modda)
28-modda. Pensiyalarga ustama haqlar
Ushbu Qonunning 26, 27 va 29-moddalariga muvofiq hisoblab chiqarilgan pensiyalarga ustama haqlar quyidagi miqdorlarda belgilanadi:
a) I guruh urush nogironlariga — eng kam oylik ish haqining 150 foizi;
Keyingi tahrirga qarang.
b) II guruh urush nogironlariga — eng kam oylik ish haqining 125 foizi;
Keyingi tahrirga qarang.
Oldingi tahrirga qarang.
(28-moddaning “v” bandi Oʻzbekiston Respublikasining 2010-yil 22-dekabrdagi OʻRQ-272-sonli Qonuni bilan chiqarilgan — OʻR QHT, 2010-y., 51-son, 483-modda)
g) koʻzi ojizlik boʻyicha I guruh nogironlariga — eng kam oylik ish haqining 100 foizi;
Keyingi tahrirga qarang.
d) I guruh nogironlariga — eng kam oylik ish haqining 75 foizi;
Keyingi tahrirga qarang.
e) II guruh yolgʻiz nogironlariga — eng kam oylik ish haqining 50 foizi;
Keyingi tahrirga qarang.
j) urush qatnashchilari va ularga tenglashtirilgan shaxslarga — eng kam oylik ish haqining 50 foizi;
Keyingi tahrirga qarang.
z) Ulugʻ Vatan urushi yillarida mamlakat ichkarisida ishlagan va harbiy majburiyatni bajargan shaxslarga — eng kam oylik ish haqining — 30 foizi;
Keyingi tahrirga qarang.
Oldingi tahrirga qarang.
i) vafoti harbiy xizmat yoki ichki ishlar organlaridagi xizmat majburiyatlarini bajarish bilan bogʻliq harbiy xizmatchilarning hamda ichki ishlar organlari xodimlarining ota-onalariga va yangi nikohdan oʻtmagan beva xotinlariga (beva erlariga) — eng kam oylik ish haqining 30 foizi.
(28-moddaning “i” bandi Oʻzbekiston Respublikasining 2010-yil 20-may OʻRQ-247-sonli Qonuni tahririda — OʻR QHT, 2010-y., 20-son, 149-modda)
Keyingi tahrirga qarang.
k) Oʻzbekiston Respublikasi oldida alohida xizmatlari boʻlgan shaxslarga — xizmatlariga qarab — eng kam oylik ish haqining 100 foizidan 150 foizigacha.
Keyingi tahrirga qarang.
Oldingi tahrirga qarang.
l) yoshidan qatʼi nazar imtiyozli pensiyaga chiqish huquqiga ega boʻlgan artistlarga — eng kam oylik ish haqining 75 foizi;
Keyingi tahrirga qarang.
m) teatr-konsert tashkilotlari artistlari va badiiy xodimlariga, teatr va musiqa sanʼati ijodiy xodimlari tayyorlovchi oʻquv muassasalarining professor-oʻqituvchilari va konsertmeysterlariga, Vazirlar Mahkamasi belgilaydigan roʻyxatga koʻra — eng kam oylik ish haqining — 50 foizi.
(28-modda Oʻzbekiston Respublikasining 1995-yil 22-dekabrdagi 179-I-son Qonuniga muvofiq “l” va “m” bandlar bilan toʻldirilgan — Oliy Majlis Axborotnomasi, 1995-y., 12-son, 269-modda)
Keyingi tahrirga qarang.
29-modda. Ish staji toʻliq boʻlmagan chogʻdagi pensiyani hisoblab chiqarish
Ish staji toʻliq boʻlmagan chogʻdagi pensiyalar (8, 18 va 22-moddalar) bor stajga mutanosib miqdorda tayinlanadi.
Ish staji toʻliq boʻlmagan chogʻdagi pensiyalar:
yoshga doir pensiyalar uchun — eng kam oylik ish haqining 50 foizidan;
Keyingi tahrirga qarang.
I guruh nogironlariga nogironlik pensiyalari uchun — eng kam oylik ish haqining 100 foizidan;
Keyingi tahrirga qarang.
II guruh nogironlariga nogironlik pensiyalari uchun — eng kam oylik ish haqining 50 foizidan;
Keyingi tahrirga qarang.
Oldingi tahrirga qarang.
(29-moddaning modda ikkinchi qismining beshinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasining 2010-yil 22-dekabrdagi OʻRQ-272-sonli Qonuni bilan chiqarilgan — OʻR QHT, 2010-y., 51-son, 483-modda)
oilaning mehnatga layoqatsiz har bir aʼzosiga boquvchisini yoʻqotganlik pensiyasi uchun — eng kam oylik ish haqining 50 foizidan;
Keyingi tahrirga qarang.
ham otasi, ham onasidan judo boʻlgan (chin yetim) har bir bolaga boquvchisini yoʻqotganlik pensiyasi uchun — eng kam oylik ish haqining 100 foizidan kam boʻlmasligi lozim.
Keyingi tahrirga qarang.
Keyingi tahrirga qarang.
30-modda. Ustama haqlarni hisoblab chiqarish shartlari
Ustama haqlar tayinlanayotgan pensiyaning turidan qatʼi nazar qoʻshib hisoblanadi.
Oldingi tahrirga qarang.
Pensiya soʻrab murojaat etgan kishiga 28-moddaning “a” yoki “b” bandlarida nazarda tutilgan ustama haq bilan bir paytda shu moddaning “k” bandida koʻrsatilgan ustama haq qoʻshib hisoblanishi mumkin.
(30-moddaning ikkinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2010-yil 22-dekabrdagi OʻRQ-272-sonli Qonuni tahririda — OʻR QHT, 2010-y., 51-son, 483-modda)
Keyingi tahrirga qarang.
Pensiya soʻrab murojaat etgan kishining tanlovi boʻyicha 28-moddaning “g”, “d” yoki “e” bandlarida nazarda tutilgan ustama haq bilan bir paytda shu moddaning “j” yoki “z” bandlarida koʻrsatilgan ustama haqlardan biri, shuningdek “k” bandida koʻrsatilgan ustama haq qoʻshib hisoblanishi mumkin.
Keyingi tahrirga qarang.
31-modda. Oʻrtacha oylik ish haqini aniqlashning umumiy tartibi
Oldingi tahrirga qarang.
Pensiyani hisoblab chiqarish uchun, ishdagi mavjud tanaffuslardan qatʼi nazar, oxirgi oʻn yillik mehnat faoliyati davomidagi istalgan ketma-ket besh yildagi (pensiya soʻrab murojaat etgan kishining tanlovi boʻyicha) ish haqi olinadi.
Keyingi tahrirga qarang.
Pensiyani hisoblab chiqarish uchun olinadigan ish haqi oʻtgan yillardagi ish haqlarini pensiya tayinlanadigan kundagi ish haqi darajasiga keltirish uchun Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilanadigan tartibda qayta hisoblanadi.
LexUZ sharhiQarang: Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 13-oktabrdagi 592-son qarori bilan tasdiqlangan Davlat pensiyalarini tayinlash va toʻlash tartibi toʻgʻrisidagi nizomning 7-bobi.
Pensiyani hisoblab chiqarish uchun olinadigan oʻrtacha oylik ish haqi ketma-ket ishlangan oltmish kalendar oylar uchun qayta hisoblangan ish haqining umumiy miqdorini oltmishga boʻlish yoʻli bilan aniqlanadi. Bunda pensiya soʻrab murojaat etgan kishining xohishiga koʻra, ishga qabul qilish yoki mehnat shartnomasini bekor qilish munosabati bilan ish kunlari soni toʻliq boʻlmagan oylar toʻliq ishlangan kalendar oylar sifatida hisobga olinadi.
Pensiya soʻrab murojaat etgan kishi besh yildan kam ishlagan hollarda pensiyani hisoblab chiqarish uchun olinadigan oʻrtacha oylik ish haqi ishlangan kalendar oylar uchun qayta hisoblangan ish haqining umumiy miqdorini shu oylar soniga boʻlish yoʻli bilan aniqlanadi.
Mavsumiy ishlarda band boʻlgan xodimlarga pensiyalar tayinlashda pensiyani hisoblab chiqarish uchun olinadigan oʻrtacha oylik ish haqi istalgan ketma-ket besh mavsumdagi qayta hisoblangan ish haqining umumiy miqdorini oltmishga boʻlish yoʻli bilan aniqlanadi.
Keyingi tahrirga qarang.
Pensiyani hisob-kitob qilish uchun eng kam oylik ish haqining sakkiz barobaridan ortiq boʻlmagan miqdordagi oʻrtacha oylik ish haqi olinadi.
Keyingi tahrirga qarang.
Pensiyani hisoblab chiqarish uchun olinadigan oʻrtacha oylik ish haqi eng kam oylik ish haqi miqdoridan oz boʻlgan yoki ish haqi toʻgʻrisidagi maʼlumotlar umuman mavjud boʻlmagan hollarda pensiya eng kam oylik ish haqidan kelib chiqqan holda hisoblab chiqariladi.
(31-moddaning matni Oʻzbekiston Respublikasining 2012-yil 5-yanvardagi OʻRQ-318-sonli Qonuni tahririda — OʻR QHT, 2012-y., 1-son, 4-modda)
Keyingi tahrirga qarang.
32-modda. Pensiyalarni hisoblab chiqarishda eʼtiborga olinadigan ish haqi turlari
Oldingi tahrirga qarang.
Pensiyani hisoblab chiqarish uchun olinadigan ish haqiga qonun hujjatlariga muvofiq sugʻurta badallari hisoblanadigan mehnatga haq toʻlash tarzidagi barcha daromadlar qoʻshiladi.
Davlat tomonidan ijtimoiy sugʻurtalanmaydigan shaxslarga pensiyani hisoblab chiqarish uchun olinadigan ish haqiga qonun hujjatlariga muvofiq sugʻurta badallari hisoblanadigan mehnatga haq toʻlash tarzidagi daromadlarga oʻxshash pul taʼminotining barcha turlari qoʻshiladi.
Oʻqish davrida toʻlangan stipendiya pensiya soʻrab murojaat etgan kishining xohishiga koʻra ish haqiga tenglashtiriladi.
Ish vaqtini hisobga olib boʻlmaydigan xodimlarning (dehqon xoʻjaliklarining aʼzolari, ayrim fuqarolarning yumushlarini bajaruvchi shaxslar va boshqalarning) pensiyasini hisoblab chiqarish uchun olinadigan ish haqining miqdori Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi huzuridagi budjetdan tashqari Pensiya jamgʻarmasiga toʻlangan sugʻurta badallarining miqdoridan kelib chiqqan holda aniqlanadi.
Ish haqining natural qismi Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi huzuridagi budjetdan tashqari Pensiya jamgʻarmasi uchun hisoblangan sugʻurta badallarining miqdoridan kelib chiqqan holda aniqlanadi.
(32-moddaning matni Oʻzbekiston Respublikasining 2012-yil 5-yanvardagi OʻRQ-318-sonli Qonuni tahririda — OʻR QHT, 2012-y., 1-son, 4-modda)
Keyingi tahrirga qarang.
33-modda. Ish haqiga mintaqaviy koeffitsiyentlar belgilangan hududlarda yashovchi shaxslarning ish haqini hisoblab chiqish
Ishlovchilarning ish haqiga mintaqaviy koeffitsiyent belgilangan hududlarda yashovchi shaxslar va oilalarga pensiya tayinlashda mintaqaviy koeffitsiyent eʼtiborga olingan holda hisoblab chiqilgan amaldagi ish haqi hisobga olinadi.
34-modda. Pensionerlarning oilalariga pensiyalarni hisoblab chiqarish
Pensionerlarning oilalariga boquvchisini yoʻqotganlik pensiyalari pensionerning (boquvchining) oʻz pensiyasi qaysi ish haqidan hisoblab chiqarilgan boʻlsa, oʻsha ish haqidan hisoblab chiqariladi.
35-modda. Boshqa davlatlardan koʻchib kelgan fuqarolarga pensiyalar hisoblab chiqarish
Boshqa davlatlardan koʻchib kelgan, Oʻzbekiston Respublikasida ishlamagan fuqarolarga pensiyalar Oʻzbekistondagi tegishli kasb hamda malakadagi xodimlarning pensiya tayinlanayotgan vaqtdagi oʻrtacha oylik ish haqiga asoslangan holda hisoblab chiqariladi.
Basharti, bunday kasb hamda malakalar respublikada boʻlmasa, oʻrtacha oylik ish haqini aniqlash tartibini Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi belgilab beradi.
36-modda. Chet elda ishlangan davr uchun ish haqini hisoblab chiqarish
Oldingi tahrirga qarang.
Chet elda ishlagan Oʻzbekiston Respublikasi fuqarolarining pensiyasini hisoblab chiqarish uchun olinadigan ish haqi Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi huzuridagi budjetdan tashqari Pensiya jamgʻarmasiga toʻlangan sugʻurta badallarining miqdoridan kelib chiqqan holda aniqlanadi.
(36-moddaning matni Oʻzbekiston Respublikasining 2012-yil 5-yanvardagi OʻRQ-318-sonli Qonuni tahririda — OʻR QHT, 2012-y., 1-son, 4-modda)
Keyingi tahrirga qarang.
Keyingi tahrirga qarang.
VI BOB. ISH STAJINI HISOBLAB CHIQARISH
37-modda. Ish stajiga qoʻshib hisoblanadigan mehnat faoliyati turlari
Quyidagilar ish stajiga qoʻshib hisoblanadi:
Oldingi tahrirga qarang.
a) faoliyat turi, mulk va xoʻjalik yuritish shakllaridan qatʼi nazar, xodim davlat tomonidan ijtimoiy sugʻurtalangan holda bajargan har qanday ish, agar u Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi huzuridagi budjetdan tashqari Pensiya jamgʻarmasiga sugʻurta badallari toʻlagan boʻlsa.
Keyingi tahrirga qarang.
1965-yildan keyingi davr uchun jamoa xoʻjaligidagi ish stajini hisoblab chiqarishda, agar jamoa xoʻjaligi aʼzosi uzrsiz sabablarga koʻra jamoa xoʻjaligida belgilangan mehnatda ishtirok etish minimumini bajarmagan boʻlsa, ishlangan vaqtning amalda davom etgan davri hisobga olinadi.
Ijodiy faoliyat bilan mashgʻul xodimlarning ish stajini, basharti ular Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi huzuridagi budjetdan tashqari Pensiya jamgʻarmasiga sugʻurta badallari toʻlagan boʻlsalar, ijodiy uyushmalarning boshqaruvlari ana shu muallifning asari eʼlon qilingan yoki birinchi marta jamoat oldida ijro yoki namoyish etilgan kundan eʼtiboran belgilaydilar;
(37-modda birinchi qismining “a” bandi Oʻzbekiston Respublikasining 2010-yil 9-sentabrdagi OʻRQ-254-sonli Qonuni tahririda — OʻR QHT, 2010-y., 35-36-son, 300-modda)
Keyingi tahrirga qarang.
b) harbiy xizmat va partizan otryadlari hamda qoʻshilmalarida boʻlish, davlat xavfsizligi organlarida va ichki ishlar organlarida xizmat qilish;
Keyingi tahrirga qarang.
v) idoraviy boʻysunuvidan qatʼi nazar, harbiylashtirilgan soqchilikdagi, maxsus aloqa organlari va togʻ-kon-qutqaruv qismlaridagi xizmat;
Keyingi tahrirga qarang.
Oldingi tahrirga qarang.
g) yakka tartibdagi mehnat faoliyati, shu jumladan yakka (guruhli) ijara sharoitidagi yoki shaxsiy yordamchi, dehqon (fermer) xoʻjaligidagi faoliyat — Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi huzuridagi budjetdan tashqari Pensiya jamgʻarmasiga sugʻurta badallari toʻlangan taqdirda;
(37-modda birinchi qismining “g” bandi Oʻzbekiston Respublikasining 2010-yil 9-sentabrdagi OʻRQ-254-sonli Qonuni tahririda — OʻR QHT, 2010-y., 35-36-son, 300-modda)
Keyingi tahrirga qarang.
d) I guruh nogironiga yoki 16 yoshgacha boʻlgan nogiron bolaga, shuningdek oʻzgalarning parvarishiga muhtoj boʻlgan (davolash muassasasining xulosasiga koʻra) 80 yoshga toʻlgan qariyalarga qarab turilgan vaqt;
Keyingi tahrirga qarang.
Oldingi tahrirga qarang.
e) oliy taʼlim muassasalarida, aspiranturada, doktoranturada va klinik ordinaturada kunduzgi oʻqish, shu jumladan chet elda oʻqish;
(37-modda birinchi qismining “e” bandi Oʻzbekiston Respublikasining 2010-yil 22-dekabrdagi OʻRQ-272-sonli Qonuni tahririda — OʻR QHT, 2010-y., 51-son, 483-modda)
Keyingi tahrirga qarang.
Oldingi tahrirga qarang.
j) bola 3 yoshga toʻlguncha bolani parvarishlash taʼtillarida boʻlish vaqti, lekin hammasini jamlaganda koʻpi bilan 3 yil;
(37-modda birinchi qismining “j” bandi Oʻzbekiston Respublikasining 2010-yil 22-dekabrdagi OʻRQ-272-sonli Qonuni tahririda — OʻR QHT, 2010-y., 51-son, 483-modda)
Keyingi tahrirga qarang.
z) ofitserlar tarkibidan boʻlgan shaxslarning, praporshchiklarning, michmanlarning va muddatdan tashqari xizmat harbiy xizmatchilarining xotinlari, ularni ishga joylashtirish imkoniyati boʻlmagan joylarda erlari bilan yashagan vaqt, lekin 10 yildan oshmagan davr;
Oldingi tahrirga qarang.
(37-modda birinchi qismining “i” bandi Oʻzbekiston Respublikasining 2010-yil 22-dekabrdagi OʻRQ-272-sonli Qonuni bilan chiqarilgan — OʻR QHT, 2010-y., 51-son, 483-modda)
Keyingi tahrirga qarang.
Oldingi tahrirga qarang.
(37-modda birinchi qismining “k” bandi Oʻzbekiston Respublikasining 2010-yil 22-dekabrdagi OʻRQ-272-sonli Qonuni bilan chiqarilgan — OʻR QHT, 2010-y., 51-son, 483-modda)
Keyingi tahrirga qarang.
Oldingi tahrirga qarang.
“e” — “z” bandlarda nazarda tutilgan davrlar ushbu moddaning “a” — “g” bandlarida koʻrsatib oʻtilgan umumiy staj kamida 5 yil boʻlgan taqdirda ish stajiga qoʻshib hisoblanadi.
(37-moddaning ikkinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2010-yil 22-dekabrdagi OʻRQ-272-sonli Qonuni tahririda — OʻR QHT, 2010-y., 51-son, 483-modda)
Keyingi tahrirga qarang.
Oldingi tahrirga qarang.
Nogiron boʻlib qolgan shaxslar stajiga “e” — “z” bandlarda nazarda tutilgan davrlar ushbu moddaning “a” — “g” bandlarida koʻrsatib oʻtilgan staj muddatidan qatʼi nazar qoʻshiladi.
(37-moddaning uchinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2010-yil 22-dekabrdagi OʻRQ-272-sonli Qonuni tahririda — OʻR QHT, 2010-y., 51-son, 483-modda)
Keyingi tahrirga qarang.
Mehnatda mayiblanish yoki kasb kasalligi oqibatida I va II guruh nogironligida boʻlingan vaqt yoshga doir yoki boquvchisini yoʻqotganlik pensiyasi tayinlanayotganida stajga qoʻshib hisoblanadi.
Keyingi tahrirga qarang.
Yoshga doir pensiya tayinlanganidan keyingi ishlangan vaqt pensiyani hisoblab chiqarish uchun stajga qoʻshib hisoblanmaydi.
Keyingi tahrirga qarang.
Ota-onasidan judo boʻlgan (chin yetim) bolalarga tayinlanadigan boquvchisini yoʻqotganlik pensiyalarini hisoblab chiqarish ham ota, ham onaning umumiy ish stajiga qarab, ushbu Qonunning 27-moddasi “g” bandida koʻrsatib oʻtilgan miqdorlarda amalga oshiriladi.
38-modda. Ish stajiga imtiyozli tarzda qoʻshib hisoblanadigan faoliyat davrlari
Stajga quyidagilar imtiyozli tarzda qoʻshib hisoblanadi:
a) harakatdagi armiya tarkibiga kiruvchi harbiy qismlar, shtablar va muassasalardagi, jangovar harakatlar davrida partizan otryadlari va qoʻshilmalaridagi xizmat va erkin yollanganlar tarkibidagi ish, baynalmilal burchni bajarishda jangovar harakatlarda ishtirok etish — uch hissa barobarida;
b) Ulugʻ Vatan urushi yillarida (1941-yil 22-iyundan 1945-yil 9-mayga qadar) mamlakat ichkarisida ishlash, shu jumladan harbiy qismlardagi erkin yollanganlar tarkibidagi ish va ushbu moddaning “a” bandida nazarda tutilgan xizmatdan tashqari harbiy xizmat — ikki hissa barobarida;
Keyingi tahrirga qarang.
v) ushbu Qonun 10-moddasining “a” va “b” bandlariga hamda 11-moddasining “a” bandiga muvofiq imtiyozli shartlarda pensiya olish huquqini beradigan — erkaklarda 10 yildan ortiq va ayollarda 7 yilu 6 oydan ortiq ishlangan har bir toʻliq yil ikki hissa barobarida;
g) moxovxonalarda, vaboga qarshi muassasalarda, immunodefitsit virusi bilan kasallangan shaxslar davolanadigan yuqumli kasalliklar muassasalarida ishlash — ikki hissa barobarida;
d) patologoanatomiya muassasalari va sud-tibbiy ekspertiza muassasalarining tibbiy xodimlaridan ayrim toifalarining ishi — bir yarim hissa barobarida;
e) asossiz ravishda jinoiy javobgarlikka tortilgan, asossiz ravishda qatagʻon qilingan va keyinchalik oqlangan fuqarolarning qamoqda boʻlish va hibsda saqlash joylarida turgan vaqti — bir yarim hissa barobarida.
39-modda. Ayrim toifadagi fuqarolar stajini hisoblab chiqarishning oʻziga xos xususiyatlari
Sanoatning mavsumiy tarmoqlariga oid korxonalar va tashkilotlarda band boʻlgan xodimlarning toʻliq mavsum mobaynidagi ishi bir yil ishlagan deb, toʻliq mavsum davomida ishlamagan boʻlsa, haqiqiy ishlagan davri hisobga olinadi.
Imtiyozli shartlarda yoshga doir pensiya olish huquqini beradigan yerosti ishlari stajini hisoblab chiqishda (10-moddaning “a” — “b” bandlari va 11-moddaning “a” bandi) ana shu ishda orttirilgan mehnatda mayiblanish yoki kasb kasalligi oqibatida nogironlikda boʻlgan vaqti ushbu Qonun 38-moddasining “v” bandida belgilangan qoidalar qoʻllanmasdan koʻrsatib oʻtilgan stajga qoʻshiladi.
40-modda. Chet elda ishlash vaqtini stajga qoʻshish shartlari
Oldingi tahrirga qarang.
Chet elda ishlangan davrlar Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi huzuridagi budjetdan tashqari Pensiya jamgʻarmasiga belgilangan sugʻurta badallari toʻlangan taqdirda, mehnat stajiga qoʻshib hisoblanadi.
(40-moddaning birinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2012-yil 5-yanvardagi OʻRQ-318-sonli Qonuni tahririda — OʻR QHT, 2012-y., 1-son, 4-modda)
Keyingi tahrirga qarang.
Oʻzbekiston Respublikasi fuqarolarining yollanma (bitim) asosda chet elda ishlaganligi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi vakolat bergan organlar mehnat daftarchasiga kiritgan qaydnomalarga qarab aniqlanadi.
Keyingi tahrirga qarang.
Oldingi tahrirga qarang.
Chet el fuqarolariga va fuqaroligi boʻlmagan shaxslarga chet eldagi ishi Oʻzbekiston Respublikasida ishlanganiga toʻgʻri keladigan stajning 1/3 hissasidan oshmagan miqdorda, stajga qoʻshiladi.
(40-moddaning uchinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2012-yil 5-yanvardagi OʻRQ-318-sonli Qonuni tahririda — OʻR QHT, 2012-y., 1-son, 4-modda)
41-modda. Imtiyozli shartlarda pensiya tayinlashda ish stajini oʻzaro hisobga olish xususiyatlari
Imtiyozli shartlarda pensiya tayinlashda, basharti, hisobga oʻtadigan ishlar ayni shunday yoki ancha imtiyozli shartlarda pensiya olish huquqini bergan taqdirda, 1, 2 va 3-sonli roʻyxatlarda nazarda tutilgan ish davrlari oʻzaro hisobga olinadi.
Keyingi tahrirga qarang.
42-modda. Ish stajini tasdiqlash tartibi
Mehnat daftarchasi ish stajini tasdiqlovchi asosiy hujjat hisoblanadi. Mehnat daftarchasi yoki unda tegishli yozuvlar boʻlmagan taqdirda ish stajini tasdiqlash tartibi Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilanadi.
Keyingi tahrirga qarang.
VII BOB. PENSIYALAR TAYINLASH
43-modda. Pensiya tayinlashni soʻrab murojaat etish tartibi
Xodimlarga va ularning oila aʼzolariga (boquvchisini yoʻqotgan taqdirda) pensiya tayinlash toʻgʻrisidagi ariza oxirgi ish joyidagi korxona, muassasa, tashkilot maʼmuriyati orqali beriladi.
Oldingi tahrirga qarang.
Qishloq xoʻjaligi kooperativlari (shirkat xoʻjaliklari), boshqa kooperativlarning aʼzolariga va ularning oila aʼzolariga pensiya tayinlash toʻgʻrisidagi ariza kooperativ boshqaruvi orqali beriladi.
(43-moddaning ikkinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2010-yil 9-sentabrdagi OʻRQ-254-sonli Qonuni tahririda — OʻR QHT, 2010-y., 35-36-son, 300-modda)
Oldingi tahrirga qarang.
Maʼmuriyat (boshqaruv) ariza tushgan kundan eʼtiboran 10 kunlik muddat ichida staj va ish haqi toʻgʻrisidagi zarur hujjatlarni rasmiylashtiradi hamda ularni berilgan ariza va oʻz taqdimnomasi bilan birga arizachi istiqomat qiladigan Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi huzuridagi budjetdan tashqari Pensiya jamgʻarmasining tuman (shahar) boʻlimiga yuboradi. Basharti, pensiya tayinlashni soʻrab murojaat etgan xodimga pensiya tayinlashga tavsiya etish rad qilinsa, unga rad etish sabablari koʻrsatilgan holda yozma xabar qilinadi.
(43-moddaning uchinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2010-yil 9-sentabrdagi OʻRQ-254-sonli Qonuni tahririda — OʻR QHT, 2010-y., 35-36-son, 300-modda)
Keyingi tahrirga qarang.
Oldingi tahrirga qarang.
Pensiya tayinlashni soʻrab murojaat etgan shaxs maʼmuriyatning (boshqaruvning) pensiya tayinlashga tavsiya etishni rad etgan qaroriga rozi boʻlmagan hollarda, u pensiya tayinlanishini soʻrab bevosita Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi huzuridagi budjetdan tashqari Pensiya jamgʻarmasining tuman (shahar) boʻlimiga ariza berishi mumkin.
(43-moddaning toʻrtinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2010-yil 9-sentabrdagi OʻRQ-254-sonli Qonuni tahririda — OʻR QHT, 2010-y., 35-36-son, 300-modda)
Oldingi tahrirga qarang.
Dehqon xoʻjaliklari aʼzolariga, yakka tartibdagi mehnat faoliyati bilan shugʻullanuvchi shaxslarga, boshqa fuqarolarga va ularning oila aʼzolariga pensiya tayinlash toʻgʻrisidagi ariza bevosita arizachining istiqomat joyidagi Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi huzuridagi budjetdan tashqari Pensiya jamgʻarmasining tuman (shahar) boʻlimiga beriladi.
(43-moddaning beshinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2010-yil 9-sentabrdagi OʻRQ-254-sonli Qonuni tahririda — OʻR QHT, 2010-y., 35-36-son, 300-modda)
Keyingi tahrirga qarang.
Keyingi tahrirga qarang.
Oldingi tahrirga qarang.
Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi huzuridagi budjetdan tashqari Pensiya jamgʻarmasi boʻlimlari pensiyalar tayinlash masalalari yuzasidan tushuntirish va maʼlumotlar berishlari, shuningdek arizachiga zarur hujjatlarni olishida koʻmaklashishlari shart.
(43-moddaning oltinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2010-yil 9-sentabrdagi OʻRQ-254-sonli Qonuni tahririda — OʻR QHT, 2010-y., 35-36-son, 300-modda)
Oldingi tahrirga qarang.
Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi huzuridagi budjetdan tashqari Pensiya jamgʻarmasi boʻlimlari korxonalar, tashkilotlar va ayrim shaxslardan tegishli hujjatlarni talab qilish, zarur hollarda esa, ularning berilishi asosliligini tekshirish huquqiga egadirlar.
(43-moddaning yettinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2010-yil 9-sentabrdagi OʻRQ-254-sonli Qonuni tahririda — OʻR QHT, 2010-y., 35-36-son, 300-modda)
Korxonalar va tashkilotlar pensiya uchun (pensiya qayta hisoblanishi uchun) hujjatlarni oʻz vaqtida taqdim etmaslik yoki ishonchsiz maʼlumotlari boʻlgan hujjatlarni taqdim etish oqibatida pensionerga yetkazilgan zarar uchun uning oldida qonun hujjatlarida belgilanganidek javobgar boʻladilar.
Keyingi tahrirga qarang.
Oldingi tahrirga qarang.
Korxona yoki pensioner tomonidan maʼlumotlari ishonchsiz hujjatlar taqdim etilganligi oqibatida davlatga zarar yetkazilgan taqdirda, yetkazilgan zararning oʻrni Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi huzuridagi budjetdan tashqari Pensiya jamgʻarmasiga qoplanadi. Bunda korxona tomonidan yetkazilgan zararning oʻrni Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi huzuridagi budjetdan tashqari Pensiya jamgʻarmasi boʻlimidan tegishli xabarnoma olingan kundan eʼtiboran bir oy ichida, pensioner tomonidan yetkazilgan zararning oʻrni esa ushbu Qonunning 65-moddasida nazarda tutilgan tartibda qoplanadi
(43-moddaning toʻqqizinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2010-yil 9-sentabrdagi OʻRQ-254-sonli Qonuni tahririda — OʻR QHT, 2010-y., 35-36-son, 300-modda)
Keyingi tahrirga qarang.
Keyingi tahrirga qarang.
44-modda. Pensiya tayinlovchi organlar
Oldingi tahrirga qarang.
Pensiyalarni Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi huzuridagi budjetdan tashqari Pensiya jamgʻarmasining tuman (shahar) boʻlimlari tayinlaydi.
(44-moddaning matni Oʻzbekiston Respublikasining 2010-yil 9-sentabrdagi OʻRQ-254-sonli Qonuni tahririda — OʻR QHT, 2010-y., 35-36-son, 300-modda)
Keyingi tahrirga qarang.
45-modda. Pensiya tayinlash toʻgʻrisidagi hujjatlarni qarab chiqish muddatlari
Pensiya tayinlash toʻgʻrisidagi hujjatlar ular tushgan kundan eʼtiboran 10 kundan kechiktirmasdan qarab chiqiladi.
Oldingi tahrirga qarang.
Pensiya tayinlash rad etilgan taqdirda Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi huzuridagi budjetdan tashqari Pensiya jamgʻarmasi boʻlimi tegishli qaror chiqarilganidan keyin besh kun ichida korxona, tashkilot yoki arizachiga pensiya tayinlash rad etilgani haqida rad etish sabablari va shikoyat berish tartibi koʻrsatilgan xabarnomani beradi yoki joʻnatadi hamda ayni chogʻda barcha hujjatlarni qaytaradi.
(45-moddaning ikkinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2010-yil 9-sentabrdagi OʻRQ-254-sonli Qonuni tahririda — OʻR QHT, 2010-y., 35-36-son, 300-modda)
Keyingi tahrirga qarang.
46-modda. Pensiya uchun murojaat etilgan kun
Taqdimnoma yoki ariza barcha zarur hujjatlar bilan qabul qilib olingan kun pensiya uchun murojaat etilgan kun deb hisoblanadi.
Oldingi tahrirga qarang.
Taqdimnomaga yoki arizaga barcha zarur hujjatlar ilova qilinmagan hollarda Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi huzuridagi budjetdan tashqari Pensiya jamgʻarmasi boʻlimi korxona, tashkilot maʼmuriyatiga yoki arizachiga qoʻshimcha ravishda qaysi hujjatlar taqdim etilishi kerakligi haqida xabar qiladi. Basharti, ular qoʻshimcha hujjatlar taqdim etilishi zarurligi haqidagi xabarnoma olingan kundan eʼtiboran uch oy ichida taqdim etilsa, unda pensiya tayinlanishi toʻgʻrisidagi taqdimnoma yoki ariza qabul qilingan kun pensiya tayinlanishi uchun murojaat etilgan kun deb hisoblanadi.
(46-moddaning ikkinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2010-yil 9-sentabrdagi OʻRQ-254-sonli Qonuni tahririda — OʻR QHT, 2010-y., 35-36-son, 300-modda)
Keyingi tahrirga qarang.
47-modda. Pensiyalar tayinlash muddatlari
Pensiyalar:
a) yoshga doir pensiya — agar pensiya olish huquqi paydo boʻlgan kundan boshlab uch oy ichida uni soʻrab murojaat etilgan boʻlsa, pensiya yoshiga toʻlgan kundan eʼtiboran tayinlanadi. Ushbu pensiya umrbod tayinlanadi;
Keyingi tahrirga qarang.
b) nogironlik pensiyasi — agar nogironlik belgilangan kundan boshlab uch oy ichida pensiya soʻrab murojaat etilgan boʻlsa, TMEK nogironlikni belgilagan kundan eʼtiboran tayinlanadi. Ushbu pensiya butun nogironlik davri uchun tayinlanadi. 60 yoshdan oshgan erkak va 55 yoshdan oshgan ayol nogironlarga — nogironlik pensiyalari umrbod tayinlanadi. Ana shu nogironlarni qayta tibbiy koʻrikdan oʻtkazish faqat ularning arizasiga binoan amalga oshiriladi;
Keyingi tahrirga qarang.
v) boquvchisini yoʻqotganlik pensiyasi — pensiya olish huquqi paydo boʻlgan kundan boshlab, lekin pensiya tayinlanishi uchun murojaat etishdan oldingi 6 oydan oshmagan muddatdan eʼtiboran tayinlanadi. Pensiya ushbu Qonunning 19-moddasiga muvofiq marhumning oila aʼzosi mehnatga qobiliyatsiz deb hisoblangan butun davr uchun, oilaning: erkaklar — 60 yoshga, ayollar — 55 yoshga toʻlgan aʼzolari uchun esa — umrbod tayinlanadi.
Keyingi tahrirga qarang.
Boshqa barcha hollarda pensiya murojaat etilgan kundan eʼtiboran tayinlanadi.
Keyingi tahrirga qarang.
Bir pensiyadan boshqasiga oʻtkazish pensioner tegishli ariza va barcha zarur hujjatlar bilan murojaat etgan oydan keyingi oyning birinchi kunidan eʼtiboran amalga oshiriladi.
48-modda. Pensiya tayinlash toʻgʻrisidagi qaror ustidan shikoyat qilish
Pensiya tayinlash toʻgʻrisidagi qaror ustidan shikoyat tuman (shahar) sudiga berilishi mumkin.
VIII BOB. PENSIYALARNI QAYTA HISOBLASH
49-modda. Pensiyalarni qayta hisoblash shartlari
Pensiyalarni qayta hisoblash:
pensioner pensiya miqdoriga taʼsir koʻrsatuvchi (pensiya tayinlanishigacha boʻlgan ish staji va ish haqi toʻgʻrisidagi hamda boshqa) qoʻshimcha hujjatlarni taqdim etgan taqdirda;
nogironlik guruhi oʻzgarganda;
boquvchisini yoʻqotganlik pensiyasi oladigan oila aʼzolari soni oʻzgarganda;
eng kam oylik ish haqi miqdorlari oʻzgargan taqdirda;
Keyingi tahrirga qarang.
Oldingi tahrirga qarang.
(49-modda birinchi qismining oltinchi xatboshisi Oʻzbekiston Respublikasining 2010-yil 22-dekabrdagi OʻRQ-272-sonli Qonuni bilan chiqarilgan — OʻR QHT, 2010-y., 51-son, 483-modda)
daromadlar indeksatsiya qilingan taqdirda amalga oshiriladi.
Keyingi tahrirga qarang.
Keyingi tahrirga qarang.
Pensionerlar pensiyani qayta hisoblash uchun ana shunday huquq paydo boʻlganidan keyin istalgan vaqtda murojaat etishlari mumkin.
Oldingi tahrirga qarang.
(50-modda Oʻzbekiston Respublikasining 2010-yil 22-dekabrdagi OʻRQ-272-sonli Qonuni bilan chiqarilgan — OʻR QHT, 2010-y., 51-son, 483-modda)
51-modda. Tayinlangan pensiyani qayta hisoblash muddatlari
Pensiyani oshirish huquqi paydo boʻlganida tayinlangan pensiyani qayta hisoblash pensioner pensiyani qayta hisoblash uchun murojaat etgan oydan keyingi oyning birinchi kunidan boshlab amalga oshiriladi.
Pensiya miqdorini kamaytirishga sabab boʻladigan holatlar vujudga kelgan taqdirda qayta hisoblash ana shu holatlar paydo boʻlgan oydan keyingi oyning birinchi kunidan boshlab amalga oshiriladi.
IX BOB. PENSIYALAR TOʻLASH
Oldingi tahrirga qarang.
52-modda. Ishlamaydigan pensionerlarga pensiyalarni toʻlash
Oldingi tahrirga qarang.
Ishlamaydigan pensionerlarga pensiyalarni ular istiqomat qilib turgan joydagi Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi huzuridagi budjetdan tashqari Pensiya jamgʻarmasi boʻlimlari toʻlaydi.
(52-moddaning matni Oʻzbekiston Respublikasining 2010-yil 9-sentabrdagi OʻRQ-254-sonli Qonuni tahririda — OʻR QHT, 2010-y., 35-36-son, 300-modda)
Keyingi tahrirga qarang.
Oldingi tahrirga qarang.
53-modda. Ishlab turgan pensionerlarga pensiyalarni toʻlash
Ishlab turgan pensionerlarga pensiyalar ularning ish joyida, qonun hujjatlarida belgilangan tartibda toʻlanadi.
(53-modda Oʻzbekiston Respublikasining 1995-yil 22-dekabrdagi 179-I-son Qonuni tahririda — Oliy Majlis Axborotnomasi, 1995-y., 12-son, 269-modda)
Keyingi tahrirga qarang.
Keyingi tahrirga qarang.
Keyingi tahrirga qarang.
54-modda. Mehnat qobiliyati tiklanganda pensiyalarni toʻlash muddati
Qayta koʻrikdan oʻtkazilgan shaxs mehnatga qobiliyatli deb tan olingan taqdirda pensiya uni mehnatga qobiliyatli deb topilgan oyning oxirigacha, lekin nogironlik belgilab qoʻyilgan kungacha boʻlgan muddatga toʻlanadi.
55-modda. Nogironlik davrida tanaffuslar boʻlganda pensiya toʻlashni qayta davom ettirish shartlari
Agar nogiron uzrsiz sabablarga koʻra belgilangan muddatda qayta koʻrikdan oʻtish uchun TMEKga bormagan boʻlsa, unga pensiya toʻlash toʻxtatib qoʻyiladi, uni yana nogiron deb tan olingan taqdirda toʻxtatib qoʻyilgan kundan, lekin koʻpi bilan oʻtgan bir oydan boshlab pensiya toʻlash davom ettiriladi.
Uzrli sababga koʻra qayta koʻrikdan oʻtish muddati oʻtkazib yuborilganda, agar TMEK uni ana shu davrda nogiron boʻlgan deb topsa, pensiya toʻlash toʻlov toʻxtatib qoʻyilgan kundan boshlab to qayta koʻrikdan oʻtish kunigacha, lekin koʻpi bilan oʻtgan uch yil uchun davom ettiriladi. Bunda nogiron qayta koʻrikdan oʻtkazish chogʻida nogironlikning boshqa guruhiga (yuqori yoki past guruhga) oʻtkazilgan boʻlsa, pensiya koʻrsatib oʻtilgan vaqt uchun avvalgi guruh boʻyicha toʻlanadi.
Umumiy kasallik oqibatida mehnat qobiliyatini yoʻqotgan nogironga mehnat qobiliyati tiklanganligi sababli pensiya toʻlash toʻxtatilgan yoki uzrsiz sabablarga koʻra qayta koʻrikdan oʻtishga kelmaganligi oqibatida toʻxtatib qoʻyilgan boʻlsa, uni yana nogiron deb tan olingan taqdirda, agar pensiyani toʻlash toʻxtatilganidan keyin besh yildan ortiq vaqt oʻtmagan boʻlsa, ilgari tayinlangan pensiyani toʻlash nogironlik belgilangan kundan boshlab davom ettiriladi. Agar besh yildan ortiq vaqt oʻtgan boʻlsa, pensiya yana umumiy asoslarda tayinlanadi.
Keyingi tahrirga qarang.
56-modda. Toʻliq davlat taʼminotida turgan bolalarga boquvchisini yoʻqotganlik pensiyasi toʻlash
Chin yetim bolalarga toʻliq davlat taʼminotida turgan davrida eng kam oylik ish haqining 100 foizi miqdorida pensiya toʻlanadi.
Keyingi tahrirga qarang.
Ota-onasining biridan ajralgan va toʻliq davlat taʼminotida turgan bolalarga eng kam oylik ish haqining 50 foizi miqdorida pensiya toʻlanadi.
Keyingi tahrirga qarang.
Shu davrdagi toʻlanishi lozim boʻlgan pensiya puli bolaning nomiga jamgʻarma bankida ochilgan omonatga oʻtkazib qoʻyiladi.
Keyingi tahrirga qarang.
57-modda. Boquvchisini yoʻqotganlik pensiyalari toʻlash muddati
Boquvchisini yoʻqotganlik pensiyasi toʻlashni toʻxtatishga sabab boʻluvchi holatlar paydo boʻlganida pensiyani toʻlash ana shunday holat paydo boʻlgandan keyingi oyning birinchi kunidan boshlab toʻxtatiladi.
Oldingi tahrirga qarang.
58-modda. Pensiya toʻlanishiga taʼsir koʻrsatuvchi shart-sharoitlar oʻzgarganligi toʻgʻrisida pensionerning Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi huzuridagi budjetdan tashqari Pensiya jamgʻarmasi boʻlimini xabardor qilish majburiyati
Keyingi tahrirga qarang.
Mehnatga qobiliyatsiz oila aʼzolari uchun boquvchisini yoʻqotganlik pensiyasini olayotgan pensioner oilaning pensiya toʻlanayotgan aʼzolari tarkibidagi oʻzgarishlar toʻgʻrisida, ular oʻqishni toʻxtatganligi haqida, shuningdek toʻliq davlat taʼminotiga oʻtkazilganligi toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi huzuridagi budjetdan tashqari Pensiya jamgʻarmasi boʻlimini xabardor qilishi shart.
Keyingi tahrirga qarang.
Pensioner (boquvchisini yoʻqotganlik pensiyasini olayotgan pensionerdan tashqari) ishga kirgan taqdirda, bu haqda oʻzining istiqomat joyidagi Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi huzuridagi budjetdan tashqari Pensiya jamgʻarmasining tuman (shahar) boʻlimini xabardor qilishi shart.
(58-modda Oʻzbekiston Respublikasining 2010-yil 9-sentabrdagi OʻRQ-254-sonli Qonuni tahririda — OʻR QHT, 2010-y., 35-36-son, 300-modda)
Keyingi tahrirga qarang.
59-modda. Oʻtgan davr uchun pensiya toʻlash
Pensionerga hisoblab chiqarib qoʻyilgan, lekin uning tomonidan oʻz vaqtida talab qilib olinmagan pensiya puli pensiyani olish maqsadida murojaat etilganidan oldingi uch yildan oshmagan davr uchun toʻlanadi.
Keyingi tahrirga qarang.
Pensiyani tayinlovchi yoki toʻlovchi organning aybi bilan oʻz vaqtida olinmay qolgan pensiya puli oʻtgan davr uchun muddati cheklanmagan holda toʻlanadi.
60-modda. Qariyalar va nogironlar internat uylarida yashovchi shaxslarga pensiyalar toʻlash
Qariyalar va nogironlar internat uylarida (pansionatlarida) yashovchi yolgʻiz pensionerlarga pensiya bilan ular taʼminoti uchun sarf-xarajat oʻrtasidagi farq, lekin tayinlangan pensiyaning kamida 10 foizi, urush nogironlariga esa kamida 20 foizi toʻlanadi. Ruhiy bemorlar internat uylarida yashovchi pensionerlarga pensiya toʻlanmaydi.
Keyingi tahrirga qarang.
Keyingi tahrirga qarang.
61-modda. Statsionar davolanishda boʻlingan davrda pensiya toʻlash
Pensionerning statsionar davolanishda boʻlgan davri uchun pensiya toʻliq toʻlanadi.
62-modda. Ozodlikdan mahrum qilingan davr uchun pensiya toʻlashni toʻxtatib qoʻyish
Pensioner ozodlikdan mahrum qilingan taqdirda tayinlangan pensiyani toʻlash ozodlikdan mahrum qilingan davr uchun toʻxtatib qoʻyiladi.
Keyingi tahrirga qarang.
63-modda. Pensionerning vafoti munosabati bilan olinmay qolgan pensiyani toʻlash va dafn etish uchun nafaqa toʻlash
Keyingi tahrirga qarang.
Pensioner olishi lozim boʻlgan va uning vafoti munosabati bilan olinmay qolgan pensiya puli meros tarkibiga kiritilmasdan boquvchisini yoʻqotganlik pensiyasi bilan taʼminlanadigan shaxslar (19, 20-moddalar) doirasiga kiruvchi oila aʼzolariga toʻlanadi. Ota-onasi, eri (xotini), shuningdek pensioner bilan u vafot etgan kunigacha birgalikda yashab turgan oila aʼzolari bu pulni, ular boquvchisini yoʻqotganlik pensiyasi bilan taʼminlanadiganlar doirasiga kirmaganlari taqdirida ham olish huquqiga ega boʻladilar.
Pensioner vafot etgan oy uchun olinmay qolgan pensiya puli koʻrsatib oʻtilgan oila aʼzolariga oyning u vafot topgunga qadar oʻtgan kunlari uchun toʻlanadi.
Keyingi tahrirga qarang.
Oilaning bir necha aʼzosi murojaat etgan taqdirda pensiyaning ularga tegishli summasi ularning oʻrtasida teng taqsimlanadi.
Oldingi tahrirga qarang.
Pensioner vafot etgan taqdirda uning oilasiga yoki pensionerning dafn marosimini oʻtkazgan shaxsga ikki oylik pensiya miqdorida, lekin eng kam oylik ish haqining uch barobaridan oz boʻlmagan miqdorda dafn etish nafaqasi toʻlanadi.
(63-moddaning toʻrtinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2012-yil 5-yanvardagi OʻRQ-318-sonli Qonuni tahririda — OʻR QHT, 2012-y., 1-son, 4-modda)
Keyingi tahrirga qarang.
Koʻrsatib oʻtilgan pullar, ularni olish uchun pensioner vafot etganidan keyin 6 oy ichida murojaat etilgan taqdirda toʻlanadi.
Keyingi tahrirga qarang.
64-modda. Oʻzbekiston Respublikasi hududidan chiqib ketgan fuqarolarga pensiyalar toʻlash
Oldingi tahrirga qarang.
Chet elga doimiy yashash uchun chiqib ketishdan oldinroq tayinlangan pensiyalar Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi huzuridagi budjetdan tashqari Pensiya jamgʻarmasining tuman (shahar) boʻlimiga chiqib ketish toʻgʻrisida ariza berilgan kundagi holatga koʻra pensiya miqdori hisobidan chet elga chiqib ketish oldidan 6 oy avval toʻlanadi.
(64-moddaning birinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2010-yil 9-sentabrdagi OʻRQ-254-sonli Qonuni tahririda — OʻR QHT, 2010-y., 35-36-son, 300-modda)
Keyingi tahrirga qarang.
Oldingi tahrirga qarang.
Bu fuqarolarning chet elda boʻlgan vaqti uchun, mehnatda mayiblanish yoki kasb kasalligi oqibatida tayinlangan pensiyalargina toʻlanadi.
(64-moddaning ikkinchi qismi Oʻzbekiston Respublikasining 2012-yil 5-yanvardagi OʻRQ-318-sonli Qonuni tahririda — OʻR QHT, 2012-y., 1-son, 4-modda)
65-modda. Pensiyalardan chegirmalar
Pensiyalardan chegirmalar:
a) sudning hal qiluv qarorlari, ajrimlari, qarorlari va hukmlari (mulkiy undirishlar borasida), notarial idoralarning ijro varaqalari hamda Oʻzbekiston Respublikasining qonun hujjatlariga muvofiq ijrosi sud hal qiluv qarorlarini ijro etish uchun belgilangan tartibda amalga oshiriladigan boshqa hal qiluv qarorlari va qarorlar asosida;
Keyingi tahrirga qarang.
Oldingi tahrirga qarang.
b) Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi huzuridagi budjetdan tashqari Pensiya jamgʻarmasi tuman (shahar) boʻlimining qaroriga binoan — pensionerga uning tomonidan qilingan suiisteʼmolliklar oqibatida (qasddan notoʻgʻri hujjatlarni taqdim etish, boquvchisini yoʻqotganlik pensiyasi tayinlangan oila aʼzolari tarkibidagi oʻzgarishlar haqida maʼlumotlar taqdim etmaslik natijasida) yoxud hisoblashdagi yoki boshqa texnik xato oqibatida pensiya miqdoridan ortiqcha pullar toʻlangan taqdirda qilinishi mumkin.
(65-modda birinchi qismining “b” bandi Oʻzbekiston Respublikasining 2010-yil 9-sentabrdagi OʻRQ-254-sonli Qonuni tahririda — OʻR QHT, 2010-y., 35-36-son, 300-modda)
Keyingi tahrirga qarang.
Keyingi tahrirga qarang.
Keyingi tahrirga qarang.
Pensiyalardan yuqorida koʻrsatib oʻtilganidan tashqari boshqa hech qanday chegirmalar qilish mumkin emas.
Pensiyadan chegirmalar qilish miqdori pensionerga toʻlanishi lozim boʻlgan puldan hisoblab chiqariladi.
Har oylik chegirmalar miqdori pensiyaning 50 foizidan oshishi mumkin emas.
Ortiqcha toʻlangan pensiya puli boʻyicha qarzdorlik toʻliq uzilgunga qadar pensiya toʻlash toʻxtatilgan hollarda (masalan, mehnat qobiliyati tiklanganligi tufayli) qolgan qarz sud tartibida undiriladi.
66-modda. Pensiyalar toʻlash uchun ajratiladigan mablagʻlar
Oldingi tahrirga qarang.
Ushbu Qonunga muvofiq tayinlangan pensiyalarni, shuningdek dafn etish nafaqasini toʻlash Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi huzuridagi budjetdan tashqari Pensiya jamgʻarmasi mablagʻlari hisobidan amalga oshiriladi. Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi huzuridagi budjetdan tashqari Pensiya jamgʻarmasini shakllantirish tartibi Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari bilan belgilanadi.
Keyingi tahrirga qarang.
Mulk shaklidan qatʼi nazar, korxonalar va tashkilotlar korxonaning aybi bilan mehnatda mayiblanish yoki kasb kasalligi oqibatidagi nogironlik uchun tayinlangan pensiyalarni toʻlash, shuningdek xodim ushbu Qonunning 7-moddasida nazarda tutilgan pensiya yoshiga toʻlgunga qadar ushbu Qonun 12-moddasining “b” — “j” bandlariga muvofiq tayinlangan pensiyalarni toʻlash uchun ish haqi toʻlashga moʻljallangan mablagʻlar hisobidan Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi huzuridagi budjetdan tashqari Pensiya jamgʻarmasiga xarajatlarni qoplovchi pul oʻtkazadilar.
Keyingi tahrirga qarang.
Pensioner ushbu Qonunning 7-moddasida nazarda tutilgan yoshga toʻlguniga qadar ushbu Qonunning 14-moddasiga muvofiq tayinlangan pensiyalarni toʻlash Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi huzuridagi budjetdan tashqari Pensiya jamgʻarmasiga ajratiladigan Aholini ish bilan taʼminlashga koʻmaklashuvchi jamgʻarma mablagʻlari hisobidan amalga oshiriladi.
(66-moddaning matni Oʻzbekiston Respublikasining 2010-yil 9-sentabrdagi OʻRQ-254-sonli Qonuni tahririda — OʻR QHT, 2010-y., 35-36-son, 300-modda)
Keyingi tahrirga qarang.
67-modda. Pensiyalarni soliqlardan ozod qilish
Ushbu Qonunga muvofiq toʻlanadigan pensiyalarga soliq solinmaydi.
Oʻzbekiston Respublikasining Prezidenti I. KARIMOV
Toshkent sh.,
1993-yil 3-sentabr,
938-XII-son
(Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Kengashining Axborotnomasi, 1993-y., 9-son, 338-modda; Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi, 1995-y., 12-son, 269-modda; 1997-y., 4-5-son, 126-modda; 1998-y., 9-son, 181-modda; 1999-y., 5-son, 112-modda; 2001-y., 5-son, 89-modda; 2002-y., 4-5-son, 74-modda; Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari toʻplami, 2005-y., 21-son, 148-modda; 2007-y., 50-51-son, 498-modda, 52-son, 533-modda; 2008-y., 52-son, 513-modda; 2010-y., 20-son, 149-modda, 35-36-son, 300-modda, 51-son, 483-modda; 2012-y., 1-son, 4-modda; 2013-y., 41-son, 543-modda; 2014-y., 49-son, 579-modda; 2016-y., 17-son, 173-modda, 52-son, 597-modda, 598-modda, Qonun hujjatlari maʼlumotlari milliy bazasi, 05.01.2018-y., 03/18/456/0512-son, 17.10.2018-y., 03/18/500/2057-son, 25.12.2018-y., 03/18/508/2365-son; 23.05.2019-y., 03/19/540/3167-son, 29.08.2019-y., 03/19/558/3662-son, 13.09.2019-y., 03/19/567/3737-son, 15.11.2019-y., 03/19/584/4025-son, 04.12.2019-y., 03/19/586/4106-son; 09.11.2020-y., 03/20/646/1488-son; Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 21.04.2021-y., 03/21/683/0375-son, 30.10.2021-y., 03/21/726/1001-son; 10.02.2022-y., 03/22/752/0113-son, 18.05.2022-y., 03/22/770/0424-son, 20.09.2022-y., 03/22/791/0832-son; 27.10.2022-y., 03/22/795/0963-son; 16.02.2023-y., 03/23/817/0091-son; 29.11.2023-y., 03/23/881/0906-son; 19.03.2024-y., 03/24/922/0224-son; 19.10.2024-y., 03/24/977/0831-son; 20.05.2025-y., 03/25/1066/0454-son)
