22.10.2026 йилдаги 586-сон
ONLINE TRANSLATE
Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг қарори, 22.10.2026 йилдаги 586-сон
Date of entry into force
23.10.2026
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қарори
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тошкент шаҳри ва унга туташ ҳудудларда иссиқхона хўжаликларининг экологик хавфсиз фаолият юритишини таъминлашга доир қўшимча чора-тадбирлар тўғрисида
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тошкент шаҳри агломерациясида атмосфера ҳавоси сифатини яхшилаш, иссиқхона хўжаликларининг атроф-муҳит ва аҳоли саломатлигига салбий таъсирини камайтириш, уларни замонавий, энергия тежамкор ва паст ташламали (эмиссияли) иситиш технологияларига ўтказиш, экологик назоратнинг рақамли механизмларини жорий этиш ҳамда экологик модернизацияни давлат томонидан қўллаб-қувватлаш мақсадида Вазирлар Маҳкамаси қарор қилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1. Тошкент шаҳри, Тошкент вилоятининг Юқори Чирчиқ, Қибрай, Янгийўл, Зангиота ва Тошкент туманлари иссиқхона хўжаликлари фаолияти учун махсус экологик тартиб жорий этиладиган ҳудуд (кейинги ўринларда — Махсус ҳудуд) этиб белгилансин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2. Белгилансинки, Махсус ҳудудда давлат экологик экспертизасининг ижобий хулосалари асосида:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) иситиш тизимига эга бўлган иссиқхона хўжаликлари фаолияти фақатгина табиий газ, шу жумладан, суюлтирилган газ, электр энергияси, геотермал энергия, қуёш энергияси ҳамда иссиқлик электр станцияларида ҳосил бўладиган иккиламчи иссиқлик энергиясидан фойдаланган ҳолда амалга оширилади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б) қаттиқ ёқилғида (кўмир, брикет ва биомасса пеллетлари) фаолият юритаётган иссиқхона хўжаликлари 2026 йил 1 декабрга қадар иссиқхонани иситиш турини мазкур банднинг «а» кичик бандида белгиланган иситиш турларига ўзгартириб, фаолияти давом эттирилади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
в) иссиқхона хўжаликларига қаттиқ ёқилғидан фақатгина қуйидаги талабларнинг барчасини бир вақтнинг ўзида бажарган ҳолда фойдаланишга рухсат этилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қозон қурилмаларини ёқилғи узатиш ва ёниш жараёнини автоматик бошқариш тизими ҳамда белгиланган самарадорлик кўрсаткичига эга чанг-газ тозалаш ускуналари билан жиҳозлаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
миллий стандартга мувофиқ қозон қурилмаларининг атмосферага ташламалари миқдорини ўлчайдиган узлуксиз автоматик мониторинг тизимини (CEMS) ўрнатиш, уни Экология ва иқлим ўзгариши миллий қўмитасининг (кейинги ўринларда — Экология қўмитаси) ахборот тизимларига интеграция қилиш ҳамда маълумотларни реал вақт режимида узлуксиз узатиб бориш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қозон қурилмалари, чанг-газ тозалаш ускуналари ва автоматик мониторинг тизимларининг мувофиқлик сертификатига эга бўлиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қозон қурилмалари ва тутун чиқариш мўрисидаги жараёнларни узлуксиз кузатиш имконини берувчи онлайн камералар ўрнатиш ва Экология қўмитасининг ахборот тизимларига интеграция қилиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
узлуксиз автоматик мониторинг тизими, чанг-газ тозалаш ускунаси ва камералар фаолиятини узлуксиз электр энергия билан таъминлашда қувват манбаи ва захира генератори билан жиҳозлаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ҳосил бўлган чиқиндиларни (кул, оғир металл, қуйқа, шлам ва бошқа заҳарли моддалар) белгиланган тартибда тўплаш, ташиш ва утилизация қилиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ускуналарнинг техник ҳужжатларида назарда тутилмаган ва уларнинг ишлаш тизимига таъсир қиладиган ўзгартиришлар киритишни тақиқлаш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3. Махсус ҳудудда фаолият юритувчи иссиқхона хўжаликларида шиналар, битум, мазут, пластмасса ва полимер плёнкалар, синтетик картон, резина, жун толаси, ишлатилган мойлар, маиший ва ишлаб чиқариш чиқиндилари ҳамда шунга ўхшаш таркибли материалларни ёқилғи сифатида ёқиш қатъиян тақиқлансин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4. Махсус ҳудудда жойлашган қаттиқ ёқилғида ишловчи иссиқхоналарга белгиланадиган экологик талаблар тўғрисидаги низом иловага мувофиқ тасдиқлансин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5. Махсус ҳудуддаги иссиқхона хўжаликларининг экологик модернизацияси молиявий қўллаб-қувватлашнинг қуйидаги чоралари жорий қилинсин:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) 2028 йил 1 январга қадар чанг-газ тозалаш ускуналари, қозон қурилмалари, энергия тежамкор экранлар, энергия самарадор технологиялар, шунингдек, электр, геотермал, қуёш ва когенерация асосидаги иситиш ускуналарини харид қилиш харажатларининг 50 фоизи, бироқ иссиқхона хўжалигининг ҳар бир гектари учун 50 миллион сўмдан ошмаган қисмига Аграр соҳада тўловлар агентлиги томонидан давлат бюджети ҳисобидан субсидия ажратилади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б) автоматик мониторинг станцияларини (CEMS) харид қилишда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Экология қўмитаси ҳузуридаги Давлат экологик сертификатлаштириш ва стандартлаштириш маркази томонидан тасдиқланган техник шартларга мувофиқ Умуммиллий экологик муаммоларни бартараф этиш давлат мақсадли жамғармаси ҳисобидан истак билдирган иссиқхоналарга уч томонлама шартнома тузиш орқали 7 йил муддатга фоизсиз бўлиб-бўлиб тўлаш шарти билан, шунингдек, автоматик мониторинг станцияларини (CEMS) ўрнатиш, қўмита ахборот тизимига интеграция қилиш ва узлуксизлигини таъминлаш мажбурияти билан ҳар бир станция учун 350 млн сўмдан ортиқ бўлмаган маблағлар молиялаштирилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда станцияларни ўрнатиш, Экология қўмитасининг ахборот тизимига интеграция қилиш, мониторинг маълумотларининг узлуксиз узатилишини таъминлаш ҳамда тўловларни ўз вақтида амалга ошириш бўйича шартномавий мажбуриятлар бажарилмаган тақдирда, ёзма огоҳлантиришдан сўнг шартномада белгиланган тартибда станцияларни демонтаж қилиш ва қайтариб олиш чоралари кўрилади ҳамда тўлов муддати келган қарздорлик акцептсиз тартибда ундирилади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
в) 2026-2027 йилларда электр энергияси, геотермал, қуёш энергияси, когенерация иситиш тизимларига ўтиш лойиҳаларини молиялаштириш учун тижорат банклари орқали 7 йил муддатга 3 йиллик имтиёзли давр билан йиллик 14 фоиз ставкада (шундан, банк маржаси 4 фоиз) миллий валютада лойиҳа қийматининг 50 фоизигача қисмига ва ҳар бир гектарга 3 миллиард сўмгача миқдорда кредитлар ажратилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6. Жаҳон савдо ташкилоти билан ишлаш бўйича идоралараро комиссия икки ҳафта муддатда 2030 йил 1 январга қадар импорт қилишда иссиқхона хўжаликларини ташкил қилиш ва модернизация қилиш лойиҳалари учун олиб кириладиган ҳамда Ўзбекистон Республикасида ишлаб чиқарилмайдиган чанг-газ тозалаш ускуналари, энергия тежамкор қозонлар, когенерация қурилмалари, геотермал ва қуёш энергетикаси ускуналари, автоматлаштирилган эмиссия мониторинги тизимлари ва уларнинг бутловчи қисмларини божхона божидан озод этишга доир қарор қабул қилсин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
7. Экология қўмитаси манфаатдор вазирлик ва идоралар билан биргаликда икки ой муддатда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бошқа соҳаларда атмосфера ҳавосига салбий таъсир кўрсатадиган ёқилғидан (кўмир, пеллет, газ ва б.) фойдаланиш орқали иссиқлик ишлаб чиқариш қозон қурилмаларига экологик меъёрларни қонунчилик ҳужжатлари билан белгилашга оид;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
атроф-муҳитга таъсир кўрсатувчи корхоналарни экологик фаолият даражасидан келиб чиқиб, «қизил», «сариқ» ва «яшил» тоифаларга ажратиш ҳамда уларга қўйилган талабларни қонунчиликда белгилаш бўйича тизимни жорий қилиш юзасидан;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
атмосфера ҳавосини ифлослантирганлик учун жазони белгилашда ҳуқуқбузарликларни содир этиш ашёларини мусодара қилиш билан боғлиқ жавобгарлик чораларини назарда тутувчи қонун лойиҳасини Вазирлар Маҳкамасига киритсин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
8. Белгилансинки, атмосфера ҳавосини экологик мониторинг қилиш учун Умуммиллий экологик муаммоларни бартараф этиш давлат мақсадли жамғармаси ҳисобидан юқори сифатдаги камералар, учувчисиз учиш аппаратлари (дронлар), шунингдек сунъий интеллект технологияларига асосланган дастурий-техник ечимлар белгиланган тартибда харид қилинади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
9. Иқтисодиёт ва молия вазирлиги ушбу қарорнинг 5-банди:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
«а» кичик бандида назарда тутилган субсидияни тегишли қисмини молиялаштириш учун Аграр соҳада тўловлар агентлигининг талабномасига асосан зарур маблағларни;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
«б» кичик бандидаги назарда тутилган кредитларни молиялаштириш учун тижорат банкларининг буюртмасига асосан 7 йил муддатда 3 йиллик имтиёзли давр билан 10 фоиз ставкада жорий йилда республика бюджетининг 2026 йил III чораги якуни бўйича даромадларнинг режадан ошириб бажарилган қисми ҳисобидан 150 миллиард сўмгача маблағ ажратсин, шунингдек, 2027 йилда зарур маблағларни Давлат бюджети параметрларида кўзда тутилишини таъминласин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
10. Қишлоқ хўжалиги вазирлиги, Экология қўмитаси ва Тошкент шаҳри ва Тошкент вилояти ҳокимликлари иссиқхона хўжаликлари эгалари билан биргаликда бир ҳафта муддатда махсус ҳудуддаги ҳар бир иссиқхона хўжалиги учун экологик талабларга мувофиқлаштиришнинг қуйидагиларни назарда тутувчи индивидуал «йўл харитаси»ни тасдиқласин:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ёқилғи турини алмаштириш (зарур бўлганда);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
энергия самарадорлигини ошириш чора-тадбирлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
мазкур қарорнинг 2-банди «в» кичик бандида назарда тутилган тизимлар ва ускуналарни ўрнатиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
«Сурхон-Агро» эркин иқтисодий зонаси ҳудудига ёки қишлоқ хўжалиги учун мақбул бошқа ҳудудларга кўчириш ёхуд иссиқхона хўжалиги фаолиятини тўхтатиш чора-тадбирлари, шунингдек, ушбу қарорда белгиланган талабларни бузганлик учун қонунчилик ҳужжатларида белгиланган тартибда жавобгарлик чораларини қўллаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
молиялаштириш манбалари, масъуллар ва аниқ муддатлар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
11. Қуйидаги рўйхатлар бир ой муддатда тасдиқланиб, иссиқхона хўжаликларига доимий етказиб берилиши ва расмий веб-сайтларда эълон қилинишини таъминлансин:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Экология қўмитаси томонидан — экологик талабларга жавоб берадиган чанг-газ тозалаш ускуналари ҳамда узлуксиз автоматик мониторинг станцияларини ишлаб чиқарувчилар/етказиб берувчилар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Қишлоқ хўжалиги вазирлиги томонидан Экология қўмитаси билан биргаликда — иссиқхона хўжаликларида қўлланилиши тавсия этиладиган экологик тоза ва энергия самарадор қозон қурилмалари.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда давлат бюджети маблағлари ҳисобидан ажратиладиган субсидия, компенсация ва бошқа қўллаб-қувватлаш чоралари мазкур рўйхатларга киритилган ускуналарни харид қилиш учун йўналтирилиши назарда тутилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
12. Белгилансинки, иссиқхоналарни иситиш қозонларига ўрнатилган фильтрлардан ҳосил бўладиган хавфли суюқ чиқиндилар ҳамда гидропоника оқавалари (кейинги ўринларда — фильтратлар) тозаланиб, техник сув сифатида қайта ишлатишга йўналтирилади. Бунда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) Чиқиндиларни бошқариш ва циркуляр иқтисодиётни ривожлантириш агентлиги:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2027 йил 1 январга қадар Умуммиллий экологик муаммоларни бартараф этиш давлат мақсадли жамғармаси маблағлари ҳисобидан Оҳангарон туманида жойлашган экосаноатзона ҳудудида фильтратларни вақтинча сақлаш омборини қуриб, ишга туширади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2027 йил 1 апрелга қадар фильтратларни қайта ишлаш бўйича тарифларни ишлаб чиқиб, Иқтисодиёт ва молия вазирлиги билан келишади ҳамда тасдиқлайди ҳамда фильтратларни қайта ишлаш тизимини тартибга солиш бўйича тегишли норматив-ҳуқуқий ҳужжат лойиҳасини киритади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2027 йил 1 июнга қадар фильтратларни қайта ишлаш билан шуғулланувчи корхонани (операторни) белгиланган тартибда танлайди;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б) Тошкент вилояти ҳокимлиги 2026 йил 1 ноябрга қадар Тошкент вилояти ҳокимлиги Тошкент вилояти Оҳангарон туманида жойлашган экосаноатзона ҳудудидан белгиланган тартибда ер майдонини ажратиб беради;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
в) фильтратларни вақтинча сақлаш омборини қуришда шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига риоя қилган ҳолда, босқичма-босқич тайёрланадиган лойиҳа асосида қурилиш-монтаж ишларини амалга оширишга рухсат этилади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
г) Қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалик вазирлиги ҳамда Саноат кооперацияси ва давлат харидлари агентлиги фильтратларни сақлаш омбори қурилиши бўйича ишлаб чиқилган лойиҳа ҳужжатларини 2026 йил 1 ноябрга қадар белгиланган тартибда экспертизадан ўтказади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
д) мулкчилик шаклидан қатъий назар иссиқхона эгалари ўзларида ҳосил бўлган фильтратларни ушбу операторга белгиланган тарифлар асосида топширади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
13. Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2024 йил 14 ноябрдаги ПФ-184-сон Фармонига мувофиқ Экология қўмитаси томонидан атмосфера ҳавоси, тупроқ, ер усти ва ер ости сувларини ифлослантирувчи манбалар мониторинги, атмосферага чиқариладиган зарарли моддаларни тозалаш учун иншоотлар ўрнатиш, ускуналар, жиҳозлардан, шунингдек, атмосферага чиқариб ташланадиган зарарли моддалар миқдори ва тартибини назорат қилувчи воситалардан фойдаланиш қоидаларига риоя этилиши бўйича мониторинг ваколатли органни текширув бошлангандан сўнг 24 соат ичида хабардор этиш тартибида ўтказилиши белгилангани маълумот учун қабул қилинсин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
14. 2026 йил 1 декабрдан бошлаб мазкур қарорнинг 2-бандида белгиланган талабларга жавоб бермайдиган иссиқхона хўжаликларига давлат экологик экспертизаси бўйича ижобий хулоса берилмайди, шунингдек, илгари берилган хулосанинг амал қилиши белгиланган тартибда вақтинча тўхтатилади. Бунда иссиқхона хўжаликларига нисбатан:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Экология қўмитаси томонидан атроф табиий муҳитни ифлослантирганлиги ва чиқиндиларни жойлаштирганлиги учун қонунчилик ҳужжатларида белгиланган жавобгарлик қўллаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
«Ҳудудий электр тармоқлари» АЖ, «Ҳудудгазтаъминот» АЖ, «Ўзсувтаъминот» АЖ томонидан тегишлилиги бўйича иссиқхонани электр, газ ва сув таъминотидан узиш чоралари кўрилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
15. Ер кодексининг 36-моддасига мувофиқ, ер участкасини ижарага олиш ҳуқуқи ер участкасидан экологик вазиятнинг ёмонлашувига олиб келадиган усуллар билан фойдаланилган тақдирда белгиланган тартибда бекор қилиниши маълумот учун қабул қилинсин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
16. Вазирлар Маҳкамасининг 2026 йил 10 апрелдаги «Сурхондарё вилоятида иссиқхона хўжаликларини янада ривожлантириш бўйича навбатдаги чора-тадбирлар тўғрисида» 162-сон қарорининг 5-банди «б» кичик банди ўз кучини йўқотган деб ҳисоблансин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
17. Экология қўмитаси Иқтисодиёт ва молия вазирлиги ҳамда манфаатдор вазирлик ва идоралар билан биргаликда уч ой муддатда иқтисодиёт ва ижтимоий соҳа объектларида фойдаланилаётган қозонхоналарнинг атроф-муҳитга таъсиридан келиб чиқиб экологик талабларни белгилаш, шунингдек, уларни энергия самарадор технологиялар билан жиҳозлашни рағбатлантириш механизмларини жорий этиш бўйича Вазирлар Маҳкамасига таклиф киритсин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
18. Қишлоқ хўжалиги вазирлиги Экология қўмитаси ва манфаатдор вазирлик ва идоралар билан биргаликда бир ой муддатда қонунчилик ҳужжатларига ушбу қарордан келиб чиқадиган ўзгартириш ва қўшимчалар тўғрисида Вазирлар Маҳкамасига таклифлар киритсин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
19. Ушбу қарорнинг бажарилишини назорат қилиш Бош вазир ўринбосари А.Ж. Раматов зиммасига юклансин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ўзбекистон Республикасининг Бош вазири А. АРИПОВ
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тошкент ш.,
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2026 йил 22 октябрь,
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
586-сон
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Вазирлар Маҳкамасининг 2026 йил 22 октябрдаги 586-сон қарорига
ИЛОВА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Махсус ҳудудда жойлашган қаттиқ ёқилғида ишловчи иссиқхоналарга белгиланадиган экологик талаблар тўғрисида
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
НИЗОМ
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-боб. Умумий қоидалар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1. Ушбу Низом Тошкент шаҳри, Тошкент вилоятининг Юқори Чирчиқ, Қибрай, Янгийўл, Зангиота ва Тошкент туманларида (кейинги ўринларда — Махсус ҳудуд) жойлашган қаттиқ ёқилғида (кўмир, брикет ва биомасса пеллетлари) ишловчи иссиқхона хўжаликларига қуйидаги талабларни белгилайди:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) ёқилғи ёқувчи қурилмаларини лойиҳалаш, жойлаштириш, қуриш, реконструкция қилиш ва улардан фойдаланишга доир мажбурийликни;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б) ташламалардаги ифлослантирувчи моддаларнинг чегаравий концентрацияларини, чанг-газ тозалаш ускуналарининг минимал самарадорлик кўрсаткичларини, ёқилғи хўжалигига, кул ва шлак билан ишлашга, чиқиндиларни назорат қилишни ҳамда белгиланган тартиб бузилганда амал қилинадиган чора-тадбирларни.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2. Ушбу Низом фақат Махсус ҳудудда қаттиқ ёқилғида (кўмир, брикет ва биомасса пеллетлари) фаолият юритаётган иссиқхона хўжаликлари учун татбиқ этилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3. Мазкур Низом атмосфера ҳавосини муҳофаза қилиш, давлат экологик экспертизаси ва атроф-муҳитга таъсирни баҳолаш, экологик назорат, чиқиндилар, техник жиҳатдан тартибга солиш, стандартлаштириш ва метрология тўғрисидаги қонунчилик, шунингдек, мажбурий санитария қоидалари ва меъёрлари билан ўзаро боғлиқликда қўлланилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4. Мазкур Низом талаблари иссиқхона хўжаликларида фаолият юритаётган ёки юритишни режалаштираётган юридик шахслар ва якка тартибдаги тадбиркорлар, қозонхона ҳамда чанг-газ тозалаш ускуналарини лойиҳалаштирувчи, монтаж қилувчи ва уларга хизмат кўрсатувчи ташкилотлар, шунингдек, мувофиқликни баҳоловчи аккредитацияланган органлар ва синов лабораториялари учун мажбурийдир.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2-боб. Асосий тушунчалар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5. Мазкур Низомда қуйидаги асосий тушунчалар қўлланилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) иссиқхона хўжалиги — бир ёки бир нечта иссиқхонадан ҳамда ўзига тегишли ёки умумий иссиқлик таъминоти манбаларидан қаттиқ ёқилғида фойдаланувчи хўжалик юритувчи субъект;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б) ёқилғи ёқувчи қурилма — иссиқлик энергияси ишлаб чиқариш учун қаттиқ ёқилғи ёқиладиган қозон, иссиқлик генератори, печь ёки бошқа қурилма;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
в) суммар ўрнатилган иссиқлик қуввати — бир ишлаб чиқариш майдончасидаги, шу жумладан бир вақтда ишлашга техник жиҳатдан қодир бўлган захира қурилмалар ҳам киритилган барча қаттиқ ёқилғи ёқувчи қурилмаларнинг номинал иссиқлик қувватлари йиғиндиси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
г) чанг-газ тозалаш ускуналари — қаттиқ заррачаларни ушлаб қолиш ва газсимон ифлослантирувчи моддаларни ажратиб олиш/тозалаш учун мўлжалланган қурилма, коммуникациялар, автоматика ва ёрдамчи ускуналар мажмуи;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
д) ёпиқ ёқилғи омбори — сақланаётган ёқилғига шамол таъсирида чанг тарқалиши, тупроқнинг ифлосланиши ва атмосфера ёғинларининг тушишини истисно этувчи, том, тўсиқ конструкциялари ва ўтказмайдиган асосга эга бўлган капитал ёки модуль иншооти;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
е) механизациялашган ёқилғи узатиш — ёқилғини омбордан ёқилғи ёқувчи қурилмага очиқ қўлда қайта юклаш йўлисиз, ёпиқ узаткичлар, транспортёрлар, қувурлар ёки бошқа ускуналар орқали меъёрланган ҳолда узатиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ж) кул ва шлакни ёпиқ йиғиш — кул-шлак чиқиндиларини чанг чиқиши ва тўкилишининг олдини олган ҳолда герметик бункерлар, силослар ёки ёпиқ контейнерларда олиб чиқиш, ташиш ва тўплаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
з) сезгир ҳудуд — турар-жой бинолари, таълим, тиббиёт, ижтимоий ёки рекреация ташкилоти, муҳофаза этиладиган табиий ҳудуд ёхуд қонун ҳужжатида атмосфера ҳавосини муҳофаза қилишнинг юқори даражаси белгиланган бошқа объект;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
и) узлуксиз қувват манбаи — ташқи электр таъминоти тўхтаганда автоматика, назорат асбоблари, фильтрни регенерация қилиш, реагентни дозалаш, ижрочи механизмлар ишлаши ва ускунани хавфсиз тўхтатишни таъминловчи узлуксиз электр таъминоти манбаи;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
к) авария режими — тортиш-пуфлаш, чанг-газ тозалаш, назорат-ўлчов ускуналари, узлуксиз қувват манбаи, захира электр таъминоти ишдан чиққанда ёки ташламаларнинг йўл қўйиладиган кўрсаткичлари ошиб кетганда амал қиладиган иш режими.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3-боб. Қувват, ёқилғи тури ва жойлаштириш шартлари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6. Мазкур Низом мақсадларида ёқилғи ёқувчи қурилмалар бир ишлаб чиқариш майдончаси доирасида бирлаштирилади ҳамда суммар ўрнатилган иссиқлик қувватига қараб қуйидаги қувват гуруҳларига ажратилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

Гуруҳ

Суммар ўрнатилган қувват

МВт (мегаВатт)

Тавсиф

I

0,7 МВт дан кам

кичик қурилмалар

II

0,7 МВт дан 2,8 МВт гача (2,8 дан кам)

кичик ва ўрта қозонхоналар

III

2,8 МВт дан 7 МВт гача (7 дан кам)

ўрта қозонхоналар

IV

7 МВт дан 14 МВт гача (14 дан кам)

йирик қозонхоналар

V

14 МВт ва ундан юқори

йирик ва устувор манбалар

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-жадвал. Суммар ўрнатилган иссиқлик қуввати бўйича гуруҳлар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
7. Технологик жиҳатдан ўзаро боғлиқ қозонхонани бир нечта манбага бўлиш ёки алоҳида қозонларни турли шахслар номига расмийлаштириш, агар улар бир ишлаб чиқариш майдончасида жойлашган, умумий иссиқлик таъминоти, ёқилғи ёки тутун чиқариш тизимига эга бўлса ёхуд биргаликда фойдаланиш имконияти мавжуд бўлса, суммар ўрнатилган иссиқлик қуввати қўшиб ҳисобланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
8. Жойлаштириш хусусиятларига кўра иккита тоифа белгиланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) А тоифа — сезгир ҳудуд чегарасидан 200 метргача бўлган масофада жойлашган иссиқхона қозонхоналарининг ташлама манбалари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б) Б тоифа — сезгир ҳудуд чегарасидан 200 метрдан ортиқ масофада жойлашган иссиқхона қозонхоналарининг ташлама манбалари.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4-боб. Йўл қўйиладиган ташламалар меъёрлари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
9. Ташламалардаги ифлослантирувчи моддаларнинг чегаравий концентрациялари нормал шароитларда — 273,15 Келвин (К) ҳарорат ва 101,325 килоПаскал (кПа) босимда бўлганда белгиланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

Ифлослантирувчи модда

А тоифа, мг/Нм³

Б тоифа, мг/Нм³

Қаттиқ заррачалар

25

115

Олтингугурт ангидриди, SO2

411

822

Азот диоксиди, NO2

300

400

Углерод оксиди, CO

1 000

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2-жадвал. Ифлослантирувчи моддаларнинг чегаравий концентрациялари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Изоҳ. Барча ҳолларда якка тартибдаги экологик нормативлар ва атмосфера ҳавоси сифатига оид гигиена меъёрларига риоя этилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
10. Ўлчов натижасини кислороднинг базавий миқдорига келтириш тасдиқланган услубиётга мувофиқ амалга оширилади. Белгиланган концентрацияга расман риоя қилиш мақсадида газ йўлига ҳаво қўшиш ёки чиқинди газларни бошқа усулда суюлтириш йўл қўйилмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
11. Қозонхона мўрисининг минимал баландлиги суммар ўрнатилган иссиқлик қувватига нисбатан белгиланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element

Суммар ўрнатилган иссиқлик қуввати,

МВт (мегаВатт)

Трубанинг минимал баландлиги,

метр

0,7 гача

20

0,7 дан — 1,4 гача

25

1,4 дан — 2,8 гача

30

2,8 дан — 7 гача

35

7 дан — 14 гача

40

14 ва ундан юқори

45

Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3-жадвал. Қаттиқ ёқилғи учун тутун мўрисининг минимал баландлиги
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
* А тоифага кирувчи иссиқхона қозонхоналарининг мўри оғзи шамол таъсири зонасидаги мавжуд бино ва иншоотларнинг энг юқори нуқтасидан камида 3 метр баланд бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
12. Тозалаш самарадорлиги бир хил юкламада бир вақтда ўлчанган ва бир хил шароитларга келтирилган, тозалашдан олдинги ва кейинги ифлослантирувчи модда концентрациялари фарқи бўйича қуйидаги формула орқали аниқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
η = (Скирим − Счиқим) / Скирим × 100 фоиз.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда,
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
η — концентрациялари фарқи;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Скирим — ташламанинг кириш концентрацияси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Счиқим — ташламанинг чиқиш концентрацияси.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5-боб. Мажбурий экологик ва техник талаблар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
13. Иссиқхона хўжалигида қаттиқ ёқилғидан фойдаланишга фақат қуйидаги талаблар бир вақтнинг ўзида бажарилганда йўл қўйилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) чангнинг шамол таъсирида тарқалишини истисно этувчи ёпиқ ёқилғи омбори;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б) қозон қурилмаларини ёқилғи узатиш ва ёниш жараёнини автоматик бошқариш тизими ҳамда ушбу низомнинг 9-бандида белгиланган минимал самарадорлик кўрсаткичларига эга чанг-газ тозалаш ускуналари билан жиҳозлаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
в) миллий стандартга мувофиқ қозон қурилмаларининг атмосферага чиқаришлари ташламалари миқдорини ўлчайдиган узлуксиз автоматик мониторинг тизимини (кейинги ўринларда — CEMS) ўрнатиш, уни Экология ва иқлим ўзгариши миллий қўмитаси (кейинги ўринларда — Экология қўмитаси)нинг ахборот тизимларига интеграция қилиш ҳамда маълумотларни реал вақт режимида узлуксиз узатиб бориш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
г) қозон қурилмалари ва тутун чиқариш мўрисидаги жараёнларни узлуксиз кузатиш имконини берувчи онлайн камералар ўрнатиш ва Экология қўмитасининг ахборот тизимларига боғлашни ташкил қилиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
д) узлуксиз автоматик мониторинг тизими, чанг-газ тозалаш ускуна ва онлайн кузатув камералар фаолиятини узлуксиз электр энергия билан таъминлашда қувват манбаи ва захира генератори билан жиҳозлаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ж) ҳосил бўлган чиқиндиларни (кул, оғир металл, қуйқа, шлам ва бошқа заҳарли моддалар) ер ва сув ресурсларининг ифлосланишини истисно этувчи тартибда тўплаш, ташиш ва утилизация қилиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
з) атмосфера ҳавосига ифлослантирувчи моддалар ташланадиган қозонхона қурилмалари, тутун мўрилари ва бошқа объектлар видеокузатув тизимлари билан жиҳозланган бўлиши шарт;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
14. Қаттиқ ёқилғини қабул қилиш, майдалаш, саралаш ва қайта юклаш ишлари ёпиқ ҳолда амалга оширилади. Чанг ҳосил бўладиган участкалар тўсиқлар ҳамда тутилган чангни технологик жараёнга қайтариш ёки ёпиқ чиқиндилар йиғиш тизимига йўналтириш имконини берувчи аспирация тизимлари билан жиҳозланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
15. Иссиқхона хўжалиги кул ва шлак чиқиндиларининг ҳосил бўлиши ва ҳаракатини ҳисобга олишни, шунингдек улардан фойдаланиш, зарарсизлантириш, жойлаштириш ва олиб кетишни чиқиндилар тўғрисидаги қонунчиликка мувофиқ таъминлайди. Кул ва шлак чиқиндилари усти ёпиқ транспорт воситаларида ташилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
16. Кул ва шлак чангланишнинг олдини олувчи герметик бункерлар, силослар ёки ёпиқ контейнерларда йиғилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
17. Фойдаланиладиган қаттиқ ёқилғи ёниш иссиқлиги, кулдорлиги, намлиги ва олтингугурт миқдори кўрсатилган сифат ҳужжатига эга бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
18. Қуйидагилар тақиқланади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) тозаланмаган ташламаларни тўғридан-тўғри атмосферага чиқариб юборишга имкон берувчи газ қувури, айланма қувур (байпас) ёки шунга ўхшаш қурилма ўрнатиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б) ташламаларни сунъий суюлтиришга, ифлослантирувчи моддаларнинг ўлчанадиган концентрациясини камайтиришга ҳамда автоматик мониторинг қилиш натижаларини бузишга олиб келадиган ҳолда, қозонхона ускунаси, чанг-газ тозалаш ускунаси, газ йўллари ва тутун мўриси конструкциясини ўзгартириш, шунингдек, қўшимча ҳаво узатиш каналларини ўрнатиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
в) қаттиқ ёқилғини ёпиқ ёқилғи омбори ҳудудидан ташқарида сақлаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
г) кул ва шлакни очиқ ҳолда сақлаш, уларни сиқилган ҳаво билан тозалаш, тупроқ билан аралаштириш ёки ёқиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
д) ёқилғи кўрсаткичлари лойиҳавий параметрларга мос келмаган ҳолларда, чанг-газ тозалаш ускунасининг самарадорлиги тасдиқлангунига қадар мазкур ёқилғи партиясидан фойдаланиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
е) шиналар, битум, мазут, пластмасса ва полимер плёнкалар, синтетик картон, резина, ҳайвон жун толаси, ишлатилган техник мой ва ёғлар, маиший ва ишлаб чиқариш чиқиндилари ҳамда шунга ўхшаш таркибли материалларни ёқилғи сифатида ёқиш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6-боб. Тизим ва ускуналарни узлуксиз энергия таъминоти билан таъминлаш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
19. Чанг-газ тозалаш ускунаси ва автоматик мониторинг тизими узлуксиз қувват манбаига алоҳида ҳимояланган электр таъминоти линиясига уланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
20. Узлуксиз қувват манбаи қуйидаги ускуналарнинг автоном ишлашини таъминлаши шарт:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) чанг-газ тозалаш ускунаси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б) автоматик мониторинг тизими;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
в) видеокузатув тизимлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
г) алоқа ва мониторинг маълумотларини узатиш воситалари.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Узлуксиз қувват манбаи юқорида кўрсатилган ускуналарнинг камида 12 соат давомида автоном ишлашини ҳамда захира генераторига автоматик ва узилишсиз ўтишини таъминлаши шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Узлуксиз қувват манбаи, захира генератори ва авария сигнализациясининг ишга яроқлилиги ҳар ойда камида бир марта ҳамда ҳар бир иситиш мавсуми бошланишидан олдин иссиқхона хўжаликлари томонидан текширилиб, натижалари улар томонидан юритиладиган электрон фойдаланиш журналига киритилиб борилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
21. Электр кучланиши йўқолганда, тутун сўрувчи тўхтаганда, фильтрда босим фарқи рухсат этилган қийматдан ошганда ёки ташламалардаги ифлослантирувчи моддалар концентрацияси белгиланган меъёрдан ошганда дарҳол ёқилғи узатиш тўхтатилиши шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
7-боб. Чиқиндилар билан ишлаш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
22. Иссиқхона хўжалиги ёқилғи ёқувчи ва чанг-газ тозалаш ускуналаридан фойдаланишда ҳосил бўладиган чиқиндиларни атмосфера ҳавоси, тупроқ, ер усти ва ер ости сувларининг ифлосланишини истисно этган ҳолда алоҳида йиғиш, ҳисобга олиш, вақтинча сақлаш, ташиш, қайта ишлаш, утилизация қилиш, зарарсизлантириш ва жойлаштиришни чиқиндилар тўғрисидаги қонунчиликка мувофиқ ташкил этади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бундай чиқиндиларга қуйидагилар киради:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) ёқилғи ёниши натижасида ҳосил бўлган кул, шлак ва бошқа қаттиқ чиқиндилар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б) циклонлар, енгсимон фильтрлар, электрофильтрлар ва бошқа чанг-газ тозалаш ускуналари томонидан тутилган кул ва чанг;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
в) газ йўллари, бункерлар, тутун сўрувчилар ва бошқа ускуналардан чиқарилган чанг ва чўкиндилар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
г) оҳак, оҳактош материаллари, фаоллаштирилган кўмир ва бошқа газ тозалаш реагентларининг ишлатилган ёки ифлосланган қолдиқлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
д) тутун газларини олтингугурт моддасини олдини олиш (десульфуризация қилиш)нинг қуруқ ва ярим қуруқ маҳсулотлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
е) ҳўл газ тозалаш ва ишлаб чиқариш оқова сувларини тозалаш жараёнида ҳосил бўлган чўкмалар ҳамда сувсизлантирилган шламлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ё) тутилган моддалар билан ифлосланган ишлатилган фильтр енглари, фильтрловчи материаллар ва чанг-газ тозалаш ускуналарининг бошқа чиқиндилари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ж) ёқилғи ёқувчи ва чанг-газ тозалаш ускуналаридан фойдаланиш билан боғлиқ бошқа чиқиндилар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
23. Чиқиндиларни қайта ишлаш, утилизация қилиш, зарарсизлантириш ёки жойлаштириш учун топширишга фақат қонунчиликда белгиланган ҳужжатларга ҳамда тегишли турдаги чиқиндилар билан ишлаш ҳуқуқи ва техник имкониятига эга шахслар ҳамда объектларга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Топширилаётган чиқиндиларнинг ҳар бир партияси чиқинди тури, миқдори, ҳосил бўлиш манбаи, қабул қилувчи ва кейинги ишлов бериш усули тўғрисидаги маълумотларни ўз ичига олган ҳужжат билан расмийлаштирилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ҳўл скрубберлар (чанг-газни суюқлик ёрдамида тозалаш ускунаси) ва тутун газларини ҳўл усулда тозалашнинг бошқа қурилмаларидан фойдаланилганда, технологик сув имкон қадар айланма сув таъминоти тизимига қайтарилиб, ифлосланган оқова сувлар ҳосил бўлиши минималлаштирилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ифлосланган суюқликни сув объектларига, ер рельефига, дренаж ёки ёмғир суви канализациясига бевосита оқизиш қатъиян тақиқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Скруббер суюқлигини йиғиш ва айлантириш герметик, коррозияга чидамли сиғимлар (резервуарлар) орқали амалга оширилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Сиғимлар сатҳни назорат қилиш, тошиб кетишдан ҳимоя қилиш ва авария захира сиғими воситалари билан таъминланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
8-боб. Экологик назорат ва мониторинг
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
24. Экологик назорат инспекцияси мазкур Низом талабларига риоя этилиши устидан давлат экологик назоратини амалга оширади, шу жумладан чанг-газ тозалаш ускуналарининг ишлаш самарадорлигини назорат қилади, стационар манбалардан чиқиндиларни асбоб-ускуналар ёрдамида ўлчайди, атмосфера ҳавоси ҳолатини кузатади, ускуналарнинг фавқулодда ва авария режимларини ҳисобга олади ҳамда экологик ҳуқуқбузарликларни аниқлайди ва бартараф этади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
25. Экология қўмитаси ва унинг ҳудудий органлари томонидан кичик тадбиркорлик субъектларига нисбатан белгиланган мораторий талабларига риоя этган ҳолда, тадбиркорлик ва молиявий-хўжалик фаолиятига аралашмаган ҳолда, ҳар йили 15 октябрдан 15 мартга қадар инсон соғлиғига таъсирини ўрганиш учун Махсус ҳудуддаги иссиқхона хўжаликларида қуйидаги назорат ва мониторинг ишлари амалга оширилади. Бунда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) Экология қўмитаси, Бош прокуратура, Ички ишлар вазирлиги ва Миллий гвардия томонидан:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
тадбиркорлик субъектлари фаолиятини текширишга ўрнатилган мораторий талабларига риоя этган ҳолда, тадбиркорлик фаолиятига бевосита аралашмаган ва молиявий-хўжалик фаолиятини текширмаган ҳолда иссиқхона хўжаликларида доимий экологик мониторинг амалга оширилади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
мониторинг жараёнига жамоатчилик назорати вакиллари ва учувчисиз учадиган аппаратлар (дронлар) кенг жалб этилади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
мониторинг давомида қаттиқ ёқилғида фаолият юритаётган иссиқхоналарда CEMS тизими, чанг-газ тозалаш ускуналари ва қозон қурилмаларининг миллий стандарт талабларига жавоб бериши ҳамда мувофиқлик сертификати мавжудлиги, улардан фойдаланиш қоидаларига риоя этилиши назорат қилинади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б) чанг-газ тозалаш ускуналари, фойдаланилаётган ёқилғи тури ҳамда атмосферага чиқарилаётган ифлослантирувчи моддалар ўрганилиб, ҳолатлар фото ва видео орқали қайд этилади, фойдаланилаётган ёқилғи туридан намуналар олинади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
в) тақиқланган ёқилғидан фойдаланиш, чанг-газ тозалаш иншоотларининг мавжуд эмаслиги ёки ифлослантирувчи моддаларнинг меъёрдан ортиқ чиқарилиши инсон ҳаёти ва соғлиғига юқори хавф солувчи омил сифатида баҳоланади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
г) инсон ҳаёти ва соғлиғига юқори хавф солувчи омиллар аниқланган тақдирда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
иссиқхона фаолияти ёки ифлослантирувчи манба 10 кунгача вақтинча тўхтатиб турилади;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
тегишли тартибда маъмурий жавобгарликка тортиш ёки молиявий санкция қўллаш бўйича белгиланган чораларни кўради, шу жумладан такрор содир этилганда қозон қурилмаларини демонтаж қилишга ҳақли бўлади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Мазкур Низомга мувофиқ ўтказиладиган мониторинг ишлари Ўзбекистон Республикаси Президенти ҳузуридаги Тадбиркорлик субъектларининг ҳуқуқлари ва қонуний манфаатларини ҳимоя қилиш бўйича вакилни текширув бошлангандан сўнг 24 соат ичида хабардор этиш тартибида ўтказилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
26. Намуна олиш нуқталари ва ўлчаш воситалари газ йўлининг ўлчаш натижаларининг ишончлилигини таъминлайдиган тўғри чизиқли қисмида жойлаштирилади ҳамда хавфсиз майдонча, чиқиш йўлаги ёки зина, ёритиш воситалари ва электр таъминоти билан таъминланади. Чанг-газ тозалаш ускунаси конструкцияси тозалашдан олдин ва кейин алоҳида ўлчаш орқали унинг самарадорлигини аниқлаш имконини бериши шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Санитария-муҳофаза зонаси чегарасида ва энг яқин турар-жой қурилишида ҳаводаги газ ва қаттиқ майда заррачалари (PM2,5, PM10, SO2, NO2, NO ва CO) кўрсаткичлари бўйича қўшимча назорат ўрнатилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Автоматлаштирилган ўлчов воситалари ўзини ўзи диагностика қилиш, носозликлар ва фавқулодда ҳолатларни қайд этиш, вақтни синхронлаштириш ҳамда дастлабки маълумотларни рухсатсиз ўзгартиришдан ҳимоя қилиш функцияларига эга бўлиши шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
9-боб. Фойдаланишга топшириш ва мувофиқликни тасдиқлаш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
27. Иссиқхона хўжалиги қаттиқ ёқилғида ишловчи иссиқхоналарга янги ёки реконструкция қилинган қозонхоналарни фойдаланишга топширишдан олдин қуйидагиларни таъминлайди:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) давлат экологик экспертизасининг ижобий хулосасини олиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б) қозон, горелка, чанг-газ тозалаш ускунаси ва ўлчов воситаларининг мувофиқлик ҳужжатлари мавжудлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
в) минимал, ўрта ва максимал юкламада ўрнатиш-ишга тушириш ишлари ҳамда комплекс синовларни ўтказиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
г) аккредитацияланган лаборатория томонидан тозалашдан олдин ва кейин инструментал ўлчовларни амалга ошириш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
д) узлуксиз электр таъминоти, захира генератори, блокировкалар ва маълумот узатиш тизимининг ишлашини текшириш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ж) қозонхонани бошқарув операторларни ўқитиш ва ускуналардан фойдаланиш бўйича йўриқномаларини тасдиқлаш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
28. Комплекс синов якунлари бўйича иссиқхона хўжалиги, монтаж ва созлаш ташкилотлари, аккредитацияланган лаборатория ҳамда ваколатли давлат органлари вакиллари томонидан техник тайёргарлик далолатномаси расмийлаштирилади. Ушбу далолатномага ўлчов баённомалари, ускуналар рўйхати, мўрилар ва автоматика схемалари, тўхтатиш алгоритмлари ҳамда экологик назорат дастури илова қилинади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
29. Техник тайёргарлик далолатномаси атмосфера ҳавосига ташламалар учун рухсатнома ҳисобланмайди ва қонунчиликда назарда тутилган ҳужжатларни алмаштирмайди. Далолатнома нусхаси беш иш куни ичида Экология қўмитасининг ҳудудий бўлинмасига юборилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
10-боб. Фавқулодда шароитларда қозонхоналардан фойдаланиш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
30. Чанг-газ тозалаш ускунаси ўчирилган, демонтаж қилинган, носоз ёки белгиланган самарадорлик кўрсаткичларига жавоб бермаган ҳолларда ёқилғи ёқувчи қурилмалардан фойдаланиш тақиқланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
31. Иссиқхона хўжалиги томонидан авария режими ҳолатида ёқилғи узатилиши автоматик равишда тўхтатилади. Бунда экологик тоза захира иссиқлик манбаига ўтишга рухсат этилади ёки технологик жараённи назорат остида тўхтатишга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ишни қайта бошлашга фақат авария режими сабаблари бартараф этилгандан, чанг-газ тозалаш ускунаси ва блокировкаларнинг ишга яроқлилиги ҳужжатлаштирилган тарзда тасдиқлангандан сўнг, авария режими самарадорликка таъсир кўрсатган ҳолларда эса қўшимча назорат ўлчовлари ўтказилгандан кейингина рухсат этилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
32. Экология қўмитаси ҳузуридаги Гидрометеорология хизмати агентлиги томонидан эълон қилинадиган ноқулай метеорологик шароитларда иссиқхона хўжалиги томонидан тасдиқланган ташламаларни камайтириш режасига мувофиқ иссиқлик юкламасини камайтиради, экологик тозароқ ёқилғи ёки захира иссиқлик манбаига ўтади, ёқилғи сарфини чеклайди ва заруратга кўра ускуналарнинг бир қисмини тўхтатади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
33. Чанг-газ тозалаш ускунасини ўчиришни талаб қилувчи режали таъмирлаш ишлари қозон тўхтатилган ҳолда амалга оширилади. Маҳсулотни сақлаш ёки ҳароратни ушлаб туриш зарурати чанг-газ тозалаш ускунасисиз фойдаланиш учун асос бўла олмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
11-боб. Иштирокчиларнинг ваколат ва мажбуриятлари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
34. Иссиқхона хўжалиги:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) мазкур Низом талабларига риоя этилишини таъминлайди ҳамда тақдим этиладиган маълумотларнинг ҳаққонийлиги учун жавоб беради;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б) чанг-газ тозалаш ускунаси ва ишлаб чиқариш экологик назорати учун масъул шахсни тайинлайди;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
в) давлат инспекторлари ва мониторинг ташкилоти вакилларининг ташлама манбалари ва назорат воситаларига белгиланган тартибда киришини таъминлайди;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
г) чанг-газ тозалаш ускуналарига техник хизмат кўрсатиш, уларни эксплуатация қилиш, реагентлар, сарф материаллари ва ўлчов воситаларини алмаштириш харажатларини ўз ҳисобидан амалга оширади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
35. Экология қўмитаси ва унинг ҳудудий бўлинмалари давлат экологик назоратини амалга оширади, мазкур Низом талаблари ва экологик нормативларга риоя этилишини, чанг-газ тозалаш ускуналарининг самарадорлиги ҳамда мониторинг маълумотларининг ишончлилигини назорат қилади, қонунчиликда назарда тутилган реестрларни юритади ва ўз ваколатлари доирасида таъсир чораларини қўллайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
36. Экология қўмитаси ўз ваколатлари доирасида услубий назоратни амалга оширади, автоматик мониторинг маълумотларини верификация қилади ҳамда таъсир зонасида атмосфера ҳавоси сифатини кузатишни таъминлайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
37. Маҳаллий давлат ҳокимияти органлари ҳудудларни режалаштиришда санитария-муҳофаза зоналарига риоя этилишини таъминлайди, ушбу зоналарда янги турар жой ва ижтимоий объектлар қурилишига йўл қўймайди ҳамда марказлаштирилган энергетика ва чиқиндиларни бошқариш инфратузилмасини ривожлантиришга кўмаклашади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
12-боб. Якунловчи қоидалар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
38. Иссиқхона хўжалиги томонидан атроф-муҳитни ифлослантирганлик учун компенсация тўловларининг тўланиши мазкур Низом талабларига риоя қилиш, қоидабузарликларни бартараф этиш ва етказилган зарарни қоплаш мажбуриятидан озод этмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
39. Ушбу Низом талабларини бузилишида айбдор бўлган шахслар қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ жавоб берадилар.
(Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 23.10.2026 й., 09/26/586/1069-сон)