Suggestion to the document
Listen to audio
Get a link from a document elementЎзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси ҳузуридаги Саноат, радиация ва ядро хавфсизлиги қўмитасининг
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementқарори
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementАтом электр станциясида водородли портлашдан ҳимояни таъминлаш қоидаларини тасдиқлаш тўғрисида
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element[Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги томонидан 2026 йил 19 мартда рўйхатдан ўтказилди, рўйхат рақами 3791]
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementЎзбекистон Республикаси Президентининг 2024 йил 24 декабрдаги ПФ-224-сон «Саноат, радиация ва ядро хавфсизлиги соҳасида давлат назоратини такомиллаштириш бўйича қўшимча чора-тадбирлар тўғрисида»ги Фармонига мувофиқ Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси ҳузуридаги Саноат, радиация ва ядро хавфсизлиги қўмитаси қарор қилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1. Атом электр станциясида водородли портлашдан ҳимояни таъминлаш қоидалари иловага мувофиқ тасдиқлансин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2. Мазкур қарор Ўзбекистон Республикаси Фавқулодда вазиятлар вазирлиги, Қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирлиги, Экология ва иқлим ўзгариши миллий қўмитаси, Вазирлар Маҳкамаси ҳузуридаги Атом энергияси агентлиги ҳамда Фанлар академияси билан келишилган.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element3. Мазкур қарор расмий эълон қилинган кундан эътиборан кучга киради.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementРаис А. РАФИҚОВ
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementТошкент ш.,
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2026 йил 3 март,
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element41-сон
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementКелишилди:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementФавқулодда вазиятлар вазири А. ИКРАМОВ
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2026 йил 21 февраль
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementЭкология ва иқлим ўзгариши миллий қўмитаси раиси А. АБДУХАКИМОВ
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2026 йил 16 февраль
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҚурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазири Ш. ХИДОЯТОВ
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2026 йил 9 январь
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementАтом энергияси агентлиги директори А. АХМЕДХАДЖАЕВ
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2026 йил 7 январь
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementФанлар академияси президенти Ш. АЮПОВ
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2026 йил 5 январь
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementЎзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси ҳузуридаги Саноат, радиация ва ядро хавфсизлиги қўмитасининг 2026 йил 3 мартдаги 41-сон қарорига
ИЛОВА
ИЛОВА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementАтом электр станциясида водородли портлашдан ҳимояни таъминлаш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementҚОИДАЛАРИ
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementSuggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementМазкур Қоидалар сув, сув-энергетик реактори (ВВЕР) туридаги реакторлар билан жиҳозланган атом электр станциясини лойиҳалаш, қуриш ва эксплуатация қилиш жараёнида водородли портлашдан ҳимоя қилишга қўйиладиган талабларни белгилайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1-боб. Умумий қоидалар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element1. Мазкур ҳужжатда қуйидаги тушунчалар қўлланилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementэксплуатация қилувчи ташкилот — Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси томонидан ташкил этилган ҳамда ядровий қурилма ва (ёки) сақлаш пункти учун масъул этиб тайинланган ҳамда ўз кучлари билан ёки бошқа юридик шахсларни жалб этган ҳолда ядровий қурилмани ва (ёки) сақлаш пунктини эксплуатация қилишга қодир бўлган юридик шахс;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementдетонация — ёнувчи газ аралашмасида кимёвий реакциянинг зарба тўлқини билан боғланган ҳолда товуш тезлигидан юқори тезликда тарқалиши билан тавсифланадиган портлаш жараёни;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementдефлаграция — чекланган ҳажмда водород сақловчи аралашмада реакция фронтининг товуш тезлигидан паст тезликда тарқалиши натижасида ўртача босим ҳамда иссиқлик юкламалари юзага келиши билан тавсифланадиган портлаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementгерметик тўсиқ — ядровий реактор қурилмаси ёки радиоактив моддаларни сақловчи бошқа объектлар атрофидаги фазони ажратиб турувчи, атом электр станцияси лойиҳасида назарда тутилган чегарани ҳосил қилувчи қурилиш ва бошқа конструкция элементлари мажмуи;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementлойиҳавий авариялар — атом электр станцияси лойиҳасида кўзда тутилган бошланғич ҳодисалар натижасида содир бўладиган ҳамда уларнинг оқибатларини чеклаш учун хавфсизлик тизимлари назарда тутилган авариялар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementлойиҳадан ташқари авариялар — атом электр станцияси лойиҳасида кўзда тутилмаган сабаблар ёки ҳодисалар кетма-кетлиги натижасида юзага келадиган авариялар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2. Атом электр станциясини лойиҳалаш, қуриш ва эксплуатация қилиш жараёнида ташқи табиий ҳамда техноген таъсирлар ҳисобга олинган ҳолда водород сақловчи аралашмалар портлашидан ҳимояни таъминлашга қаратилган ташкилий ва техник чора-тадбирлар эксплуатация қилувчи ташкилот томонидан ушбу ҳужжат талабларига мувофиқ ишлаб чиқилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element3. Эксплуатация қилувчи ташкилот атом электр станциясида қуйидаги ҳолатларнинг юзага келишига йўл қўйилмаслигини таъминлаши зарур:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementнормал эксплуатация вақтида герметик тўсиқ билан чегараланган ҳажмдаги тизимлар, элементлар ва хоналарда водород сақловчи портловчи аралашмаларнинг ҳосил бўлишига;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementлойиҳавий аварияларда герметик тўсиқ билан чегараланган ҳажмдаги хоналарда водород сақловчи аралашмаларнинг детонацияси ва дефлаграциясига;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementлойиҳадан ташқари аварияларда водород сақловчи аралашмаларнинг детонациясига.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element4. Атом электр станциясида лойиҳадан ташқари аварияларда дефлаграцияга фақат атом электр станцияси лойиҳасида белгиланган хавфсизликни таъминловчи тизимлар ўз функцияларини тўлиқ бажариши шарти билан йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element5. Атом электр станциясининг нормал эксплуатацияси жараёнида герметик тўсиқ билан чегараланган ҳажмларда водород сақловчи аралашмалар ҳосил бўлишининг олдини олиш мақсадида эксплуатация қилувчи ташкилот қуйидагиларни таъминлаши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementатом электр станциясидаги технологик жараёнларнинг лойиҳа ҳужжатларида белгиланган чегаравий параметрлар ва эксплуатация шартларига мувофиқ олиб борилишини;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementгерметик тўсиқ билан чегараланган ҳажмдаги хоналарга водород ҳамда водород сақловчи аралашмалар бошқа таркибий қисмларининг кириб келишининг олдини олувчи ёки уларнинг кириб келиш даражасини атом электр станцияси лойиҳасида белгиланган нормаларгача камайтирувчи технологик ускуналар конструкциясининг герметиклигини;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementгерметик тўсиқ билан чегараланган ҳажмда водородли портлашдан ҳимояни таъминлайдиган тизимлар (элементлар)нинг ишлаши натижасида водород ва водород сақловчи аралашмаларнинг портлашга олиб келувчи концентрациясининг камайишини;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementводород сақловчи аралашмалар концентрациясининг доимий назорат қилинишини.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element6. Атом электр станциясида водород сақловчи аралашмаларнинг дефлаграцияси ва детонациясининг олдини олиш уларнинг таркиби ва параметрларини назорат қилиш ҳамда бошқаришга мўлжалланган актив ва пассив тизимлар (элементлар)ни қўллаш орқали таъминланиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element7. Атом электр станциясида водород сақловчи аралашмаларнинг дефлаграцияси ёки детонацияси юз берган тақдирда пайдо бўладиган иссиқлик ва механик таъсирларни камайтириш махсус техник воситалар ва тизимлар ёрдамида таъминланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element2-боб. Атом электр станциясини лойиҳалаш ва қуриш жараёнида водородли портлашдан ҳимояни таъминлаш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element8. Герметик тўсиқ билан чегараланган ҳажмдаги хоналарда нормал эксплуатация, унинг бузилиши ҳамда авариявий ҳолатларда қуйидагилар белгиланиши зарур:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementводород сақловчи портловчи аралашмаларнинг ҳосил бўлиш манбалари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementводород сақловчи портловчи аралашмаларнинг таркиби ва водороднинг концентрацияси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementводород ва водород сақловчи аралашмаларнинг параметрларини назорат қилиш жойлари ва воситалари.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element9. Атом электр станциясида лойиҳадан ташқари аварияларда водород сақловчи аралашмаларнинг эҳтимолий портлаши натижасида тизимлар ва элементларга тушадиган механик ва иссиқлик юкламалари таъсирининг эҳтимолий оқибатлари белгиланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element10. Герметик тўсиқ билан чегараланган ҳажмдаги хоналар, тизимлар ва элементларни водород сақловчи аралашмаларнинг портлашидан ҳимоя қилишга мўлжалланган махсус конструкциялар бўлиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element11. Водород сақловчи аралашмаларнинг портлашида водородли портлашдан ҳимояни таъминлайдиган тизимлар ва элементлар белгиланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element12. Атом электр станциясининг нормал эксплуатацияси жараёнида герметик тўсиқ билан чегараланган ҳажмдаги тизимлар, элементлар ва хоналарда водород ҳосил бўлишига эксплуатация қилувчи ташкилот томонидан фақат қуйидаги ҳолларда йўл қўйилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementконструкция материалларнинг коррозияси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementреакторнинг фаол зонасида сувнинг радиолизи;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementядровий ёқилғини сақлаш ҳавзасида сувнинг радиолизи;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementтаъмирлаш ишлари вақтида биринчи контурнинг герметиклиги бузилиши натижасида сувдан водороднинг ажралиши.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element13. Атом электр станциясининг авариявий ҳолатларида герметик тўсиқ билан чегараланган ҳажмдаги тизимлар, элементлар ва хоналарда водород ҳосил бўлишига қуйидаги жараёнлар натижасида йўл қўйилиши мумкин:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementфаол зона ва зона ташқарисида сув ҳамда сув буғининг радиолизи;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementядровий реактор контурларида мавжуд водород ва кислороднинг ажралиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementсувдаги аммиакнинг парчаланиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementдозаланган захира сувдан гидразин ва аммиак ажралиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementхавфсизлик тизимлари баклари ва сув сиғимларидан дозаланган гидразиннинг ажралиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementсувнинг иссиқлик диссоциацияси (2000°C дан юқори ҳароратда);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбуғ-цирконий реакцияси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementтемир-буғ реакцияси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementиссиқлик изоляциясида ва конструкция элементларидаги алюминий ёки рух материалларнинг коррозияси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementбор кислотаси аралашмасида органик қопламаси шикастланган углеродли пўлатнинг коррозияси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementуран диоксиди билан буғнинг реакцияси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementядровий ёқилғи билан бетоннинг таъсири каби технологик жараёнларнинг хусусиятлари.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element14. Атом электр станцияси лойиҳасида водородли портлашдан ҳимояни таъминлайдиган қуйидаги тизимлар назарда тутилиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementводород сақловчи аралашмаларни ёқиш тизимлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementводородли муҳитни чиқариб юбориш тизимлари (ишчи муҳитни тозалаш ва атроф-муҳитга чиқаришни ўз ичига олган ҳолда);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementмуҳитларни аралаштириш тизимлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementавария ва авариядан кейинги даврда водород сақловчи аралашмани бошқа газлар билан суюлтириш тизимлари.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element15. Атом электр станцияси лойиҳасида водородли портлашнинг олдини олиш мақсадида қуйидаги ҳолатларга йўл қўйилмаслиги лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementхоналарнинг туташ ҳажмларидан бирида портлаш хавфи бўлган водородли аралашмалар тўпланиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementгерметик тўсиқ билан чегараланган ҳажмларда турғун зоналар шаклланиши.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element16. Атом электр станцияси лойиҳасида ҳамда атом электр станцияси хавфсизлигини асослаш бўйича ҳисоботда водородли портлашдан ҳимоя чоралари асослантирилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element17. Водородли портлашдан ҳимояланиш лойиҳавий ечимлар асосида асосланиши ҳамда атом электр станцияси хавфсизлигини асослаш бўйича ҳисоботда кўрсатилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element18. Атом электр станцияси лойиҳасида водород сақловчи аралашмалар портлашининг, шу жумладан электротехника ускуналаридан фойдаланиш натижасида юзага келиши мумкин бўлган портлаш манбаларининг олдини олишга қаратилган ташкилий-техник чора-тадбирлар кўзда тутилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element19. Герметик тўсиқ билан чегараланган ҳажмдаги хоналарда жойлаштирилган ускуналар ҳамда қурилиш конструкциялари нормал эксплуатация шароитида ва авария ҳолатларида водород ҳосил бўлишининг олдини олувчи конструкция материаллардан тайёрланган бўлиши ёки махсус ҳимоя қопламалари билан муҳофазаланган бўлиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element20. Атом электр станцияси лойиҳасида водород сақловчи аралашма параметрларига кўра атом электр станциясининг нормал эксплуатацияси учун чегаралар ва шартлар белгиланиши ҳамда асослантирилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element21. Атом электр станцияси лойиҳасида водород сақловчи аралашманинг термодинамик параметрларини ўлчаш воситалари блокли ва захира бошқарув пунктларига ахборотни узатиб туриши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element22. Герметик тўсиқ билан чегараланган ҳажмдаги хоналарда водород сақловчи аралашмалар параметрларини назорат қилиш нуқталарининг сони водород тўпланиши мумкин бўлган ҳудудларни инобатга олган ҳолда танланиши ва атом электр станцияси лойиҳасида асослантирилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element23. Атом электр станцияси лойиҳасида водород сақловчи аралашма параметрларининг қийматларига кўра технологик блокировкалар ишга тушиш шартлари белгиланиши ва асослантирилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element24. Водород сақловчи аралашма параметрларини назорат қилиш тизимининг ўлчов каналлари ўлчаш диапазонининг бутун оралиғи бўйича метрология текширувидан ўтган бўлиши ҳамда атом электр станцияси лойиҳасида белгиланиши ва асослантирилиши шарт.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element3-боб. Атом электр станциясининг эксплуатацияси жараёнида водородли портлашдан ҳимояни таъминлаш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element25. Атом электр станциясида водородли портлашдан ҳимояни таъминлайдиган тизимлар ва уларнинг элементларидан фойдаланиш бўйича йўриқномалар эксплуатация қилувчи ташкилот томонидан ишлаб чиқилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element26. Водородли портлашдан ҳимояни таъминлайдиган тизимлар ва уларнинг элементларидан фойдаланиш бўйича йўриқномалар қуйидагиларни ўз ичига олиши зарур:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementдалолатнома билан расмийлаштириладиган тизимлар ва уларнинг элементларига техник хизмат кўрсатиш, ишлаш қобилиятини текшириш ҳамда режали таъмирлашнинг ҳажми ва даврийлиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document elementтизимлар ва элементларнинг техник ҳолатини назорат қилиш тартиби, атом электр станциясининг хавфсизлиги таъминланган ҳолда энг кам зарурий ускуналар таркибини таъмирлаш, ишлаш қобилиятини текшириш ва техник хизмат кўрсатишга чиқариш шартлари.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element27. Атом электр станциясида водородли портлашдан ҳимояни таъминлайдиган тизимлар ва уларнинг элементлари таъмирдан сўнг атом электр станцияси лойиҳасида белгиланган параметрларга мувофиқлиги эксплуатация қилувчи ташкилот томонидан текширилиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element28. Атом электр станциясида водородли портлашдан ҳимояни таъминлайдиган тизимлар ва уларнинг элементлари ядровий ёқилғини юклаш вақтида, ядровий реакторнинг барча қувват даражаларида, шунингдек олдиндан режалаштирилган техник хизмат кўрсатиш даврида соз ҳолатда бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element29. Эксплуатация қилувчи ташкилот водородли портлашдан ҳимояни таъминлайдиган тизимлар ва уларнинг элементларининг техник ҳолати устидан назоратни амалга ошириши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element30. Атом электр станциясини эксплуатация қилиш жараёнида водородли портлашдан ҳимояни таъминлайдиган тизимлар ва уларнинг элементлари учун масъул ходимларни тайёрлаш ҳамда уларнинг ишга лаёқатини мунтазам назорат қилиш эксплуатация қилувчи ташкилот томонидан таъминланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element4-боб. Якуний қоида
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element31. Мазкур Қоидаларнинг бузилишида айбдор бўлган шахслар қонунчилик ҳужжатларида белгиланган тартибда жавобгар бўладилар.
(Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 19.03.2026 й., 10/26/3791/0269-сон)