Indexation by Ceneral legal classifier of legislation branches
Indexation by thematic directory of legislation
Sources of changes
Sources of publication
27.03.2026
03.02.2025
View
Рус
Ўзб
O’zb
Ўзб|Рус
[ОКОЗ:
1.09.00.00.00 Тадбиркорлик ва хўжалик фаолияти / 09.13.00.00 Шаҳарсозлик ва архитектура / 09.13.05.00 Шаҳарсозлик нормативлари. Шаҳарсозлик ҳужжатлари. Экспертиза]
[ТСЗ:
1.Иқтисодиёт / Архитектура ва қурилиш]
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ўзбекистон Республикаси қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирининг
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
буйруғи
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ШНҚ 2.03.10-24 «Томлар ва томқопламалари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларини тасдиқлаш тўғрисида
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
[Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги томонидан 2025 йил 3 февралда ҳисобга олинди, ҳисоб рақами 332]
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ўзбекистон Республикасининг Шаҳарсозлик кодекси ҳамда Вазирлар Маҳкамасининг 2024 йил 23 апрелдаги 231-сон «Қурилиш соҳасидаги норматив ҳужжатларни халқаро стандартлар билан уйғунлаштириш чора-тадбирлари тўғрисида» қарорига мувофиқ буюраман:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1. ШНҚ 2.03.10-24 «Томлар ва том қопламалари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидалари иловага мувофиқ тасдиқлансин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2. Ўзбекистон Республикаси қурилиш вазирининг 2019 йил 15 октябрдаги 480-сон буйруғи билан тасдиқланган ШНҚ 2.03.10-19 «Томлар ва томқопламалар» шаҳарсозлик нормалари ва қоидалари ўз кучини йўқотган деб топилсин.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3. Мазкур буйруқ Ўзбекистон Республикаси Фавқулодда вазиятлар вазирлиги, Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазирлиги, Соғлиқни сақлаш вазирлиги ҳузуридаги Санитария-эпидемиологик осойишталик ва жамоат саломатлиги қўмитаси ҳамда «Ўзсаноатқурилишматериаллари» уюшмаси билан келишилган.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4. Ушбу буйруқ расмий эълон қилинган кундан эътиборан кучга киради.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Вазир Ш. ХИДОЯТОВ
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тошкент ш.,
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2025 йил 10 январь,
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
01/2-2-сон
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Келишилди:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Фавқулодда вазиятлар вазири А. КУЛДАШЕВ
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2025 йил 9 январь
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Санитария-эпидемиологик осойишталик ва жамоат саломатлиги қўмитаси раиси Б. ЮСУПАЛИЕВ
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2025 йил 3 январь
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
«Ўзсаноатқурилишматериаллари» уюшмаси бошқарув раиси в.б. Б. БОБОКУЛОВ
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2024 йил 27 декабрь
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Экология, атроф-муҳитни муҳофаза қилиш ва иқлим ўзгариши вазири А. АБДУХАКИМОВ
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2024 йил 22 ноябрь
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ўзбекистон Республикаси қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирининг 2025 йил 10 январдаги 01/2-2-сон буйруғига ИЛОВА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ШНҚ 2.03.10-24 «Томлар ва том қопламалари» шаҳарсозлик нормалари ва қоидалари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Мазкур шаҳарсозлик нормалари ва қоидалари (бундан буён матнда ШНҚ деб юритилади) бино ва иншоотларнинг томи ҳамда уларнинг том қопламаларини лойиҳалаш, қуриш, реконструкция қилишга оид талабларни белгилайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-боб. Шаҳарсозлик нормалари ва қоидалари ҳамда техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатларга ҳаволалар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1. Ушбу ШНҚда қуйидаги шаҳарсозлик нормалари ва қоидалари ҳамда техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатларга ҳаволалар келтирилган:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ГОСТ 25772-2025 Зинапоялар, балконлар, томлар, зинапоя маршлари ва майдончаларининг металл тўсиқлари. Умумий техник шартлар (расмий манба:Ограждения металлические лестниц, балконов, крыш, лестничных маршей и площадок. Общие технические условия);
(1-банднинг ўн тўртинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирининг 2026 йил 18 мартдаги 01/2-10-сонли буйруғи (ҳисоб рақами 393, 27.03.2026 й.) таҳририда)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ГОСТ 13015-2012 Қурилиш учун темир-бетон ва бетон буюмлар. Умумий техник талаблар. Қабул қилиш, белгилаш, ташиш ва сақлаш қоидалари (расмий манба: Изделия железобетонные и бетонные для строительства. Общие технические требования. Правила приёмки, маркировки, транспортирования и хранения);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ГОСТ 25621-2023 Герметиклаштирувчи ва зичлаштирувчи полимер қурилиш материаллари ва буюмлари. Таснифлаш ва умумий техник талаблар (расмий манба: Материалы и изделия строительные полимерные герметизирующие и уплотняющие. Классификация и общие технические требования);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ўз ДСт 9.307-2021 Коррозия ва эскиришдан ҳимоя қилишнинг ягона тизими. Иссиқ рух қопламалари. Умумий талаблар ва назорат усуллари (расмий манба: Единая система защиты от коррозии и старения. Покрытия цинковые горячие. Общие требования и методы контроля);
(1-банднинг йигирма бешинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирининг 2026 йил 18 мартдаги 01/2-10-сонли буйруғи (ҳисоб рақами 393, 27.03.2026 й.) таҳририда)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ГОСТ 24045-2016 Қурилиш учун трапеция шаклидаги гофрировка қилинган пўлат листли профиллар. Техник шартлар(расмий манба: Профили стальные листовые гнутые с трапециевидными гофрами для строительства. Технические условия);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ГОСТ 26633-2015 Оғир ва майда донали бетонлар. Техник шартлар(расмий манба: Бетоны тяжелые и мелкозернистые. Технические условия);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ГОСТ 30693-2000 Том ёпиш ва гидроизоляция мастиклари. Умумий техник шартлар(расмий манба: Мастики кровельные и гидроизоляционные. Общие технические условия);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ГОСТ 31015-2002 Асфальтбетон ва шағал-суртмали (мастика)ли асфальтбетон қоришмалари. Техник шартлар(расмий манба: Смеси асфальтобетонные и асфальтобетон щебеночно-мастичные. Технические условия);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ГОСТ 31357-2007 Цементли боғловчи пойдеворидаги қуруқ қурилиш аралашмалари. Умумий техник шартлар(расмий манба: Смеси сухие строительные на цементном вяжущем. Общие технические условия);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ГОСТ 32310-2020 Қурилишда қўлланиладиган экструзион пенополистиролдан буюмлар. Техник шартлар(расмий манба: Изделия из экструзионного пенополистирола, применяемые в строительстве. Технические условия);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ГОСТ 32314-2023 (EN 13162:2008) Қурилишда қўлланиладиган саноатда ишлаб чиқарилган минерал пахтадан иссиқлик изоляциялаш маҳсулотлари. Умумий техник шартлар (расмий манба: Изделия из минеральной ваты теплоизоляционные промышленного производства, применяемые в строительстве. Общие технические условия);
(1-банднинг ўттиз тўртинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирининг 2026 йил 18 мартдаги 01/2-10-сонли буйруғи (ҳисоб рақами 393, 27.03.2026 й.) таҳририда)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ГОСТ 16363-98 Ёғоч учун ёнғиндан ҳимоя қилувчи воситалар. Ёнғиндан ҳимоя қилиш хусусиятларини аниқлаш усуллари. (расмий манба: Средства огнезащитные для древесины. Методы определения огнезащитных свойств);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ГОСТ ЭН 1496-2020 Меҳнат хавфсизлиги стандартлари тизими. Баландликдан йиқилишдан ҳимояланиш учун шахсий ҳимоя воситалари ва қутқарув кўтариш қурилмалари. Умумий техник талаблар. Синов усуллари (расмий манба: Система стандартов безопасности труда Средства индивидуальной защиты от падения с высоты устройства спасательные подъемные Общие технические требования Методы испытаний);
(1-банднинг ўттиз олтинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирининг 2026 йил 18 мартдаги 01/2-10-сонли буйруғи (ҳисоб рақами 393, 27.03.2026 й.) таҳририда)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ГОСТ EN/TS 16415-2015 Меҳнат хавфсизлиги стандартлари тизими. Баландликдан йиқилишдан якка тартибда ҳимояланиш воситалари. Бир вақтнинг ўзида бир нечта шахс фойдаланиши учун мўлжалланган анкер қурилмалар. Умумий техник талаблар. Синов усуллари (расмий манба: Система стандартов безопасности труда Средства индивидуальной защиты от падения с высоты анкерные устройства для использования более чем одним человеком одновременно Общие технические требования Методы испытаний);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ГОСТ EN 1497-2014 Меҳнат хавфсизлиги стандартлари тизими. Баландликдан йиқилишдан сақлайдиган шахсий ҳимоя воситалари. Қутқарув камарлар. Умумий техник талаблар. Синов усуллари (расмий манба: Система стандартов безопасности труда Средства индивидуальной защиты от падения с высоты привязи спасательные Общие технические требования Методы испытаний);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ГОСТ EN 826-2011 Қурилишда қўлланиладиган иссиқлик изоляциялаш буюмлар. Сиқиш хусусиятларини аниқлаш усуллари(расмий манба: Изделия теплоизоляционные, применяемые в строительстве. Методы определения характеристик сжатия);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ГОСТ EN 12430-2011 Қурилишда қўлланиладиган иссиқлик изоляциялаш буюмлар. Тўпланган куч таъсирида мустаҳкамликни аниқлаш усули(расмий манба: Изделия теплоизоляционные, применяемые в строительстве. Метод определения прочности при действии сосредоточенной нагрузки);
(1-банднинг қирқ иккинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирининг 2026 йил 18 мартдаги 01/2-10-сонли буйруғи (ҳисоб рақами 393, 27.03.2026 й.) таҳририда)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2-боб. Атамалар ва таърифлар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2. Ушбу ШНҚда қуйидаги атама ва таърифлардан фойдаланилган:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
битумли черепица — битум ёки битум-полимер ўрамли материал бўлакларидан тайёрланган, бир чеккаси бўйлаб шаклдор ўйимли бўлган ясси лист кўринишидаги том қоплама;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
буғ изоляцияси қатлами — тўсувчи конструкцияларни сув буғлари таъсиридан сақлаш учун мўлжалланган ўрамли ёки суртмали (мастика) материаллар қатлами;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
инверсион том қоплама — иситгич гидроизоляция қатлами устига жойлаштириладиган, ҳимоя тўри билан қопланадиган ва ташқи муҳитдан майда тўлдирувчили қатлам билан изоляция қилинадиган том;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
кляммер — ўрамли ва листли металлдан тайёрланган фальцли томни яхлит тўшама ёки ёғоч панжарага маҳкамлаш учун мўлжалланган энсиз тасма шаклидаги металлдан бўлган деталь;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
совуқ чордоқ — тортувчи вентиляция каналларининг ташқарига чиқарилиши кўзда тутадиган, чордоқ ораёпмасида иссиқлик изоляциясига эга бўлган ҳамда ташқи тўсиқлари иситилмайдиган чордоқ.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3-боб. Умумий қоидалар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4. Турар жой объектларининг томини қуришда ёнғинга қарши чоралар ШНҚ 2.01.02-04 ва ШНҚ 2.08.01-24 талабларига мувофиқ амалга оширилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5. Том ва том қопламаларнинг ишчи чизмаларида қуйидагилар бўлиши зарур:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
том ва том қоплама конструкцияси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
материаллар ва буюмларнинг номи ва маркаси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
нишабларнинг қиймати;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
деформация чокларининг жойлашиш ерлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
сув оқиб тушадиган воронкалар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
оқова сувларни чиқариб юбориш тик қувурлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
зенит фонарлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
вентиляция шахталари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
люклар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
радиотелеантенна тиргаклари ва тортқилари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
том қоплама юзасига чиқариладиган бошқа элементларнинг ўрнатилиш ерлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
том ва том қопламанинг деворлар, парапетлар, шахталар, вентиляция тирговичлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
том конструкциясининг ШНҚ 2.01.04-18 бўйича қабул қилинган, иссиқликни сақлаш ва иссиққа чидамлилик даражасига мувофиқ иссиқлик-техник хоссаларини таъминлайдиган техник ечимлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
чордоқсиз том қопламалар ва чордоқ ораёпмалари бўйича қабул қилинган техник ечимларнинг ҳисобий иссиқлик-техник кўрсаткичлари (иссиқлик узатилишига келтирилган қаршилик, иссиққа чидамлилик).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6. Тўлқинсимон профиллардан, металл листлар ва донали материаллардан тайёрланган томларни лойиҳалашда қуйидагилар бўлиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
иссиқлик изоляцияли қўшма қопламалар учун иссиқлик изоляцияси қатлами билан том орасида карниз;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қирра ва том тепаси қисмларида ташқи ҳаво билан туташадиган вентиляция канали ўрнатиш орқали шамоллатиш тизими.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Толали материаллардан тайёрланган иссиқлик изоляцияси учун шамол ва намликдан ҳимояловчи мембрана лойиҳаланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Том ёпиш материалларини юк кўтарувчи тузилмаларга маҳкамлашда коррозияга қарши ҳимояланган маҳкамлагичларни қўллаш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Том чордоғидан конденсатни чиқариб юбориш учун у табиий шамоллатилиши, бунда табиий шамоллатиш томдаги тешиклар (том чўққилари, қирралар, карнизлар, шамоллатиш дарчалари, чиқариш қувурлари) орқали амалга оширилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Том тешикларини умумий майдони том горизонтал проекцияси майдонининг камида 1/300 қисмига тенг бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
7. Тупроқ ва ўт қатламли фойдаланиладиган ҳамда инверсион том қопламаларда сув ўтказмайдиган тўшама биологик чидамли материаллардан тайёрланиши ва илдизга қарши қатлам билан ҳимояланган бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
8. Бино ва иншоотларнинг томларида қор ушлаб қолувчи, ёғоч харилар, тўсинлар ёки қопламанинг юк кўтарувчи конструкцияларига маҳкамланувчи қурилмаларни ўрнатиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
9. Яхлит тўшамага жойлаштириладиган металл листлардан (алюминдан тайёрланган листлар бундан мустасно) тайёрланган том қопламаларида конденсатни чиқариб юбориш учун листлар ва тўшамалар орасига ҳажмий диффузия мембранасини қўйиш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
10. Фойдаланиладиган том қопламасини лойиҳалашда тушадиган қўшимча юклар таъсири ШНҚ 2.01.07-21 талабларига мувофиқ ҳисобланиши лозим.
(10-банд Ўзбекистон Республикаси қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирининг 2026 йил 18 мартдаги 01/2-10-сонли буйруғи (ҳисоб рақами 393, 27.03.2026 й.) таҳририда)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
11. Баланд биноларнинг (75 m дан ортиқ) томларида шамол юкламасининг кучли таъсири туфайли, зич ва кам ғовакли материаллардан (цемент-қум ёки асфальт қоплама) тайёрланган асосга том қоплама тўшамасини бутунлай ёпиштириш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Иссиқлик изоляция плиталарини буғ изоляциясига, буғ изоляцияси қатламини эса юк кўтарувчи конструкциясига ёпиштиришга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Том қопламасини бетон плиталар ёки бетон қатлами билан ётқизишга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Том қопламаларининг оғирлиги шамол кучига қарши ҳисоб-китоб асосида аниқланиши, бунда бетон плиталар қоришма устига ётқизилиши ёки бетон қатламни тўғридан-тўғри қўллашга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
12. Том қопламасининг нишаблари ва томга чегаравий фойдаланиладиган таъсирлар қуйидаги 1-жадвалда келтирилган қийматлардан ошмаслиги лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-жадвал
Том қопламаларнинг турлари
Нишаблик,
фоиз
Томга таъсирлар
t°C гача иситиш,
кўпи билан
зарбалар,
kgf/m кўпи билан
кислотали эритмалар
1. Биостабил асосли ўрамли материаллардан ва шиша материаллар билан арматураланган суртмали (мастика)лардан:
а) шағалдан бўлган ҳимояловчи қатламли ўрамли ва суртмали (мастика) битумли
1,5 — 10 дан кам
65
2
Йўл қўйилади
б) ўрамли ва суртмали (мастика) битумли, ҳимоя қатлами йирик донадор сепма материаллардан ёки ҳимоя таркиби билан бўялган
10 — 25
75
Йўл қўйилмайди
Йўл қўйилади
в) ўрама-эластомерли
1,5 — 25
75
Йўл қўйилмайди
Йўл қўйилади
2. Ҳимоя қатлами бўлган ўрамли ва суртмали (мастика)ли (фойдаланиладиган):
1
а) цемент-қум қоришмасидан
1,5…3,0
65
5
Йўл қўйилмайди
б) бетон ва армо-цемент плиталардан
1,5…3,0
65
10
Йўл қўйилмайди
в) қумли асфальт бетондан
1,5…3,0
65
5
Йўл қўйилади
3. Темир-бетон:
а) йиғма (ўрамасиз ва қопламасиз том)
5-10 дан кам
80
5
Йўл қўйилмайди
б) монолит (фойдаланиладиган)
0,5-2,5 дан кам
80
5
Йўл қўйилмайди
4. Донали материаллардан:
а) асбест-цемент листлари
25 — 33
80
Йўл қўйилмайди
Йўл қўйилмайди
б) черепицалар
40 — 50
80
Йўл қўйилмайди
Йўл қўйилади
5. Металлдан ясалган:
а) листли пўлат том қоплама
16 — 25
100
5
Йўл қўйилмайди
б) профнастил
10 — 20
100
5
Йўл қўйилмайди
в) штампланган ёки прокатланган листлар
10 — 20
100
5
Йўл қўйилмайди
г) листли пўлат
5 — 10
100
5
Йўл қўйилмайди
д) металл-черепица
17 — 35
100
3
Йўл қўйилмайди
6. Маҳаллий материаллардан:
а) лой-сомон аралашмаси
1 — 3
75
Йўл қўйилмайди
Йўл қўйилади
б) қамиш, сомон, узун пояли ўсимликлар
10 — 20
65
Йўл қўйилмайди
Йўл қўйилмайди
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Изоҳлар:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1. Томнинг иситиш ҳарорати қуёш радиацияси таъсирини ҳисобга олган ҳолда қурилиш-иссиқлик техникаси ва иқлим нормалари бўйича (технологик иссиқлик ажратилишини ҳисобга олган ҳолда) ҳисоблаб чиқилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Томнинг иссиқланиш ҳароратини пасайтириш мақсадида, кўринмайдиган қатламларни ҳимоя қилиш учун иссиқлик изоляцияловчи материаллар қўлланилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Маҳаллий нурли иссиқлик манбалари таъсири остида томнинг қисмлари осма экранлар билан ҳимоя қилинишига йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2. Сув изоляцияловчи тўшамага мазкур ШНҚнинг 3-жадвали изоҳининг 1-бандига мувофиқ бўёвчи таркибларни суртиш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3. Иссиқлик ажратилиши юқори бўлган, иситиш ҳарорати 80 °C дан юқори бўлиши мумкин бўлган ёки чанг кўп тўпланадиган бинолар (металлургия ишлаб чиқариши) қопламаларида томни 3 mm қалинликдаги силлиқ пўлат плиталардан лойиҳалашга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4. Механик таъсирлар шартли равишда қуйидагиларга тенглаштирилиб ҳисобланиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
10 kg оғирликдаги қаттиқ жисмларнинг 1 m баландликдан тушишига;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ўткир бурчакли ва қиррали қаттиқ жисмларни судраб юргизишга;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
металл белкураклар билан ишлашда 5 кг оғирликдаги жисмларнинг зарбасига;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ёғоч белкураклар билан ишлашда 1 кг оғирликдаги жисмларнинг зарбасига.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5. Даврий равишда намланиб, агрессив муҳитларни ҳосил қилувчи ишлаб чиқариш чиқиндиларининг томга таъсир этиш эҳтимоли инобатга олиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6. Суртмали (мастика)лар ушбу ШНҚнинг 4-жадвали 2 ва 3-изоҳларини ҳисобга олган ҳолда қайноқ ва совуқ битумли суртма (мастика)лар бўлинади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
7. Ҳимоя қатлами учун ишлатиладиган атмосфера таъсирига чидамли чиқинди жинслар шағаллар кислотага чидамли бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
8. Ўрамли томнинг нишаблиги 25 фоиздан ортиқ бўлган, нишаблиги 1,5 m бўлган жойларида иссиқликка чидамлироқ суртмали (мастика)лардан фойдаланишга йўл қўйилади (4-жадвал келтирилган туташиш жойларини ўрнатиш учун) ва сувни изоляцияловчи тўшамани том тагига ўрнатилган антисептикланган ёғоч рейкаларга 2 х 25 толь михлари билан 200 mm оралатиб маҳкамланади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
9. Ишлаб чиқариш цехларида герметикликни таъминлаш учун листларни автоматик пайвандлаш шарти билан томнинг нишаблиги 8-12 фоиз қабул қилинади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Том нишаблиги ва томга таъсир этувчи максимал фойдаланиш юкламалари мазкур ШНҚнинг 1-жадвалида келтирилган қийматлардан ошмаслиги лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Том ёпмасининг нишаблиги том нишаблиги 3 фоиздан кам бўлганда, камида 0,5 фоиз ва том нишаблиги 3 фоиз ҳамда ундан юқори бўлганда, 1 фоиз дан кам бўлмаслиги керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4-боб. Томлар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-§. Томларнинг таснифи ва том турларини танлаш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ҳажмий ечими бўйича — чордоқли, чордоқсиз, мансардали;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
конструктив ечими бўйича — йиғма ёки монолит бўлиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
шамоллатиш тури бўйича — шамоллатиладиган ва шамоллатилмайдиган бўлиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
сув оқизиш усули бўйича — ташқи уюшган ёки уюшмаган, ички уюшган бўлиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
асосий элементларни тайёрлаш усули бўйича — индустриал йўл билан тайёрланган ёки қурилиш шароитида бажарилган бўлиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
том қоплама материали бўйича — ўрамли, суртмали (мастика), донали материаллардан, темир-бетон плиталардан ва маҳаллий материаллардан (ўрамасиз ва қопланмайдиган) бўлиши.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
14. Том қопламалари нишаблиги бўйича қуйидагича таснифланиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
0 — 2,5 фоиз — текис;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2,5 — 10 фоиз — ётиқ нишабли;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
10 фоиздан ортиқроқ нишабли ва ўзгарувчан нишабли — эгри чизиқли.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
15. Томлар функционал мақсадларига кўра қуйидагиларга бўлиниши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) фойдаланиладиган (қўшимча функцияли) томлар:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
асосий вазифасидан ташқари, дам олиш (кўкаламзорлаштириш) ҳудудлари, спорт майдончалари, автомобиль тўхташ жойлари учун мўлжалланган ва томнинг тўғридан-тўғри вазифасидан фарқ қиладиган томлар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
конструкцияси фақат томнинг асосий функцияларини бажариш учун мўлжалланган ҳамда махсус тайёргарликка эга хизмат кўрсатувчи ходимлар ҳаракатланиши учун мўлжалланмаган томлар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2-§. Том конструкцияларининг хусусиятлари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
темир-бетон элементлардан;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
металл конструкциялардан;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ёғоч конструкциялардан;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
аралаш конструкциялардан.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
17. Совуқ чордоқли томлар таркиби қуйидагича бўлиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
чордоқ томёпмаси том қоплама билан;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ташқи чордоқ деворлари тешиклари билан;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
иситиладиган чордоқ ораёпмаси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
том орқали чиқариб юбориладиган ва чордоқ ичида иситиладиган вентиляция блоклари ҳамда оқова сувларни чиқариб юборишнинг ҳаво тортувчи мўрилари.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
18. Чордоқнинг ташқи деворларида киритувчи ва тортувчи (карниз остида) шамоллатиш тешиклари бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Шамоллатиш тешикларининг майдони, қишки ва ёзги фойдаланиш шароитлари ШНҚ 2.01.04-18 талабларига мувофиқ аниқланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
19. Чордоқдаги шамоллатиш блоклари иссиқлик изоляциясидан камида 600 mm баландликдаги бетон қалпоқчалар билан якунланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Чордоқ шифтида муз қатламларининг ҳосил бўлишини олдини олиш мақсадида, чордоқдаги вентиляция блокларининг тешикларини рухланган пўлат ёки асбест-цемент листдан тайёрланган оқим бўлгич шаклидаги соябонлар билан ёпиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
20. Текис томлардаги чордоқ майдонини шамоллатиш вентиляция шахталари орқали амалга оширилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
21. Донали материаллардан тайёрланган нишабли томларда шамоллатиш том қопламаси листлари ва карниз остидаги элементлар орасидаги бўшлиқлар орқали амалга оширилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
22. Ҳисобланган шамол тезлиги 5 m/s га тенг ёки ундан ортиқ бўлган аҳоли пунктларида том қисмида ҳаво тортувчи шахта ўрнатилишига йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
23. Чордоқсиз томларни мазкур ШНҚнинг 1-иловасига мувофиқ ҳамда қуйидагича лойиҳалашга йўл қўйилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
шамоллатилмайдиган томлар фойдаланиш даврида қопламада намлик тўпланмаган ҳолларда;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қисман шамоллатиладиган томларда панелнинг юқори қатламида жойлашган материалда тешиклар ёки каналларни сақлаб қолган ҳолда;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
шамоллатиладиган томлар қишда қопламани қуруқ сақлайдиган ва ёзда қуёш нури билан қизиб кетишдан ҳимоя қиладиган яхлит ҳаво айланадиган бўшлиқларга эга бўлган ҳолда.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
24.Шамоллатилувчи томлар яхлит ҳаво қатламларига эга бўлиши ҳамда улар қишда томқопламани қуритиши ва ёзда қуёш нури таъсиридан ҳимоялаши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ҳаво айланадиган бўшлиқнинг баландлиги 200 — 240 mm бўлиши, икки қатламли шамоллатиладиган томда ҳаво айланадиган бўшлиқнинг баландлиги 110 mm дан кам бўлмаслиги керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
25. Биноларнинг чордоқларида, техник чордоқларда бино бўйлаб баландлиги камида 1,6 m, кенглиги камида 1,2 m бўлган икки томони очиқ ўтиш жойи бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Узунлиги 2 m дан ошмайдиган жойларда ўтиш баландлигини 1,2 m гача, кенглигини эса 0,9 m гача камайтиришга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
26. Нишабли томларни мансарда қаватнинг устига ўрнатилишига йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бундай томлар қўлланилганда ШНҚ 2.01.04-18 талабларига мувофиқ томёпманинг йилнинг энг иссиқ ҳароратига нисбатан иссиққа чидамлилиги ҳисоблаб чиқилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Томлар конструкциясининг асосий схемалари ушбу ШНҚнинг 2-иловасига мувофиқ бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
27. Томларни лойиҳалаш ва қуришда ички ёки ташқи сув чиқариш тизими лойиҳаланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ўрамли ва суртмали (мастика) материаллардан тайёрланган ички сув чиқариш тизими қуйидаги томларда қўлланилиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
иситилган бино ва иншоотлар томларида;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
тўлиқ заводда тайёрланган йиғма темир-бетон плиталардан қурилган томларда.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда, турар жой объектларида сув оқиб тушадиган тик қувурларни квартиралар ҳудудидан ўтказишга йўл қўйилмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
28. Донали материаллар, пўлат тунука, профилланган тўшама, профилланган пўлат тунука ва металл-черепицадан ташкил топган томларда ташқи уюшган сув оқизиш тизими лойиҳаланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Баландлиги 10 m гача бўлган бино ва иншоотларнинг томларида ташқи уюшмаган сув оқизиш қувурларидан фойдаланишга йўл қўйилади. Бунда, бинога кириш жойларида соябон ўрнатилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
баландлиги 5 қаватгача бўлган, қаватларнинг баландлиги 3 m дан ошмайдиган;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
баландлиги 4 қаватгача бўлган, қаватнинг баландлиги 3 m дан ортиқ ва том қопламаси тўлиқ завод шароитида тайёрланган йиғма темир-бетон плиталар қўлланилган.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
30. Ўрамли ва суртмали (мастикали) томлардан ички сув оқизишни ташкил этишда битта воронкага тўғри келадиган том қопламанинг майдони ШНҚ 2.04.03-24 бўйича ҳисобланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
31. Сув оқиб тушадиган воронкалар том қоплама юзаси бўйлаб, унинг пасайтирилган қисмларида бир хил даражада жойлаштирилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Воронкалар ўқи парапетдан ва бинонинг туртиб чиққан бошқа қисмларидан камида 0.6 m масофада бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Том қопламалардаги воронкалар ўрнатиладиган жойларнинг пасайиши 0,5 m радиусда 15 — 20 mm бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
32. Ташқи уюшган сув оқизиш тизимида томдан оқиб тушувчи сув қувурларининг оралиғи 24 m дан ошмаслиги керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Деворга ўрнатилган ва осма тарновларнинг нишаблиги 0,05 — 1 фоиз оралиғида бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3-§. Том конструкциясига қўйиладиган талаблар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
33. Ишлатилаётган суртмали (мастикали) елимлар, грунтовкалар, суртмалар, ҳимоя қатламлари ва бўёқ материаллари асосий том қоплама материалларига мос келиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Том қопламанинг сифати ва чидамлилиги унинг фойдаланиш хусусиятлари ҳамда ёнғин хавфсизлиги кўрсаткичларининг пасайишига олиб келмаслиги зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
34. Чордоқсиз томёпманинг (ташқи ҳаво билан шамоллатиладиган) ёки чордоқ ораёпмасининг иссиқлик узатишга қаршилиги йилнинг совуқ даври учун ШНҚ 2.01.04-18 да белгиланган қийматлардан кам бўлмаслиги керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Томлардаги иситкичларнинг қалинлиги ШНҚ 2.01.04-18 талабларига мувофиқ белгиланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
35. Йилнинг иссиқ даврида июль ойининг ўртача ҳарорати 21 °C ва ундан юқори бўлган ҳудудларда чордоқсиз томёпмалар ва чордоқ ораёпмаларининг иссиққа чидамлилиги ШНҚ 2.01.04-18 талабларига мувофиқ бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
38. Том конструкцияси материалларидаги намликнинг масса нисбати нам йиғиш давридаги намлик миқдорининг йўл қўйилган ортиб боришини ҳисобга олган ҳолда, ШНҚ 2.01.04-18 да белгиланган қийматлардан ошмаслиги лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
39. Буғ изоляциясини ўрнатиш зарурати ШНҚ 2.01.04-18 бўйича ҳисоблаб аниқланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
40. Буғ изоляцияси томнинг ички юзасида иссиқлик изоляцияси қатламидан пастроқда жойлаштирилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
41. Иссиқлик изоляция қатламлари учун иссиқлик ўтказувчанлик коэффициенти λ0 0.12 Vt/(m °C) дан ошмайдиган иссиқлик изоляция материалларидан фойдаланиш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
42. Барча турдаги томларда, сейсмиклиги юқори бўлган (7 баллдан юқори) ҳудудларда кам самарали иссиқлик изоляция материалларини (тўкма зичлиги 400 kg/m3 дан юқори бўлган керамзит шағал ва бошқа тўкма иссиқлик изоляция материаллари) қўллашга йўл қўйилмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Чордоқсиз томларда нишаблик ҳосил қилиш учун керамзит ва йирик ғовакли керамзит-бетондан фойдаланишга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
43. Ишлаб чиқариш биноларининг чордоқсиз томёпмаларида λ0 = 0,14 ва ундан кам бўлган иссиқлик изоляцияловчи материаллардан фойдаланишга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
44. Шамоллатиладиган чордоқли ва чордоқсиз томларда иссиқлик изоляцияловчи қатлам ёнмайдиган ёки қийин ёнадиган материаллардан бўлиши, бунда иссиқлик изоляция қатлами тагидаги асос ёнмайдиган материаллардан лойиҳаланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
45. Чордоқ хонасида одамлар юрганда, иссиқлик изоляциясини зичлашишдан сақлаш учун юриш тахта ёки бошқа материалдан тайёрланган юриш йўлкаси ётқизилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
46. Иссиқлик изоляцияловчи материални чанг, тасодифий намланишлардан ҳимоя қилиш мақсадида, иссиқлик ўтказгичнинг юқори қисмида ҳимоя қатлами ўрнатилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
47. Совуқ ва очиқ чордоқли томда чордоқ ораёпмаси устидан ётқизиладиган иссиқлик изоляцияловчи қатлам бинонинг ташқи периметри ва томнинг карниз олди қисмида эни 1 m дан кам бўлмаган тасмаси бўйлаб ўрамли гидроизоляция материаллари орқали намланишдан ҳамда инфильтрациядан ҳимояланган бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Иссиқлик изоляцияловчи материал чордоқ ораёпмасига фақат буғ изоляциясидан кейин ётқизилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
48. Нишабли шамоллатиладиган томлар қопламасида иссиқлик изоляцияловчи материал ёки буюмларни стропилалар орасидаги бўшлиққа жойлаштиришга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Иситкич об-ҳаво таъсиридан шамол изоляцияси ва гидроизоляция материаллари билан ташқаридан ҳимоя қилиниши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ички томондан иситкич хоналарнинг илиқ ҳавосида мавжуд бўлган намдан буғ изоляцияси воситасида ҳимоя қилиниши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Намликни ҳавони карниздан том чўққиси томон ҳаракатлантириш орқали конструкция ташқарисига чиқариб юбориш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
49. Диффузия шамол-сувдан ва сувдан ҳимоя қилувчи плёнкалар изоляция қилинадиган конструкциянинг бутун юзасида узлуксиз қатлам билан ётқизилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
50. Томнинг конструктив қатламлари (қувурлар, деворлар) орқали ўтадиган элементлар билан туташган жойларида шамолдан ёки сувдан ҳимоя қилувчи диффузия плёнканинг қўшимча қатлами ётқизилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Томнинг конструктив қатлам том қопламасининг режалаштирилган юзаси устидаги туртиб чиққан элементларнинг вертикал юзаларига камида 100 mm баландликда кўтарилиши ва уларга ўз-ўзидан ёпишадиган тасма, елим, паста ёки бошқа зичловчи материаллар билан маҳкамланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
51. Бино ва иншоотларнинг чордоқ ва томга чиқиш йўлларини лойиҳалаш ШНҚ 2.01.02-04 талабларига мувофиқ амалга оширилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Лифт билан жиҳозланган бино чордоғига ва томига чиқиш йўли лифтларнинг машина хонасига ёндош хоналардан лойиҳаланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
52. Совуқ чердакни шамоллатиш ҳамда ёзги вақтда ўта қизиб кетишни олдини олиш ёки камайтириш мақсадида, бинонинг ҳар томонидаги ташқи деворларда (камида иккита қарама-қарши деворда) I ва II қурилиш-иқлимий зона учун чордоқ томёпмасининг 1/50 қисмидан, III қурилиш-иқлимий зона учун чордоқ томёпмасининг 1/80 қисмидан кам бўлмаган тешиклар бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Очиқ чордоқ деворларидаги шамоллатиш тешикларининг ўлчамлари тегишли ҳисоб-китоблар орқали аниқланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Турар жой объектларида бинонинг ҳар бир бўйлама томонидаги тешиклар майдонининг чордоқ ёпмаси майдонига нисбати 1/30 дан кам бўлмаслиги лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Чордоққа ёғинларининг тушишини олдини олиш мақсадида, ташқи девор тўсиқларидаги ҳавони таъминот-тортувчи тешикларига тик кесимда синиқ ёки зинапоясимон шакл бериш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Кучли шамол ва чангли бўронлар эсадиган ҳудудларда чордоқ деворидаги вентиляция тешикларига ёғоч пардадеворлар ўрнатилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
53. Совуқ ва очиқ чордоқ бўшлиғига қуйидагилардан вентиляция ҳавосини чиқаришга йўл қўйилмайди:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
оқова сувларни чиқариб юбориш тик қувурлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
чиқинди ташиш қувурларидан;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1 ва 2-синф хавфли ёки портловчи моддаларни ўз ичига олган маҳаллий ва умумий ҳаво алмашинув сўрувчи тизимларидан;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
54. Чордоқсиз томларни лойиҳалаш ва қуришда юк кўтариш, иссиқлик изоляцияси ва гидроизоляция вазифаларини бирга қўшиб бажарувчи панелларни қўллашга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Панелларни бир қаватли ёки иситкич билан кўп қатламли қилиб лойиҳалаш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
55. Юқори қават ёпмасининг юк кўтарувчи панелларига ўрнатилган изоляцияловчи бир қатламли панеллар ёки плиталардан ташкил топган чордоқсиз томлардан фойдаланишга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Иссиқлик изоляцияловчи панеллар учун максимал зичлиги (λ0) 600 kg/m3 дан ошмайдиган ва транспорт-монтаж таъсирлари ҳамда фойдаланиш юкламалари ҳисобига кўра B3,5 сиқилишга чидамлилик синфига эга бўлган енгил ёки ғовакли бетонлардан фойдаланишга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Карниз қисмида шамол-сувдан ёки сувдан ҳимоя қилувчи диффузия плёнка конденсатни дренажлаш мақсадида, карниз тахтачасига ўз-ўзидан ёпишадиган тасма ёки елим билан ёпиштирилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
56. Чордоқсиз томларда шамоллатиладиган қуритувчи оралиқ ҳавонинг қатлам ва каналларини иссиқлик изоляцияси устида ёки унинг юқори қисмида жойлаштириш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Оралиқ ҳаво қатлами ёки ҳамма каналларнинг томга нисбатан бўйлама кесимининг юзаси горизонтал том проекцияси юзасининг 1/750 дан кам бўлмаган қисмини ташкил этиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Оралиқ ҳаво қатламининг энг тор қисмида унинг қалинлиги камида 40 mm бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Том қопламанинг қизишини камайтириш ва хоналарга иссиқлик киришини қисқартириш мақсадида, I ва II қурилиш-иқлимий зоналарда ШНҚ 2.01.01-22 бўйича бу нисбатни 1/500 гача ошириш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Том қопламанинг оралиқ қатламлар ва каналлари иккала ташқи фасад бўйлаб ташқи ҳаво билан боғланган бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Таъминот-тортувчи тешикларининг ҳар бир фасаддаги юзаси шамоллатиладиган қуритувчи оралиқ қатлам кесими юзасидан кам бўлмаслиги керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тешиклар олдида шамол босимини камайтирувчи осма ёки тўсиқлар ўрнатилишига йўл қўйилмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
57. Бино ва иншоотларнинг томларидаги шамоллатилмайдиган оралиқ ҳаво қатламлари ҳавонинг нисбий намлиги 60 фоиздан ошмайдиган хоналар устида жойлашишига йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
58. Шамоллатилмайдиган қопламаларда цемент боғловчиси асосидаги фибролитдан ташқари, иссиқлик изоляцияси қатлами сифатида ёғоч ва унга асосланган иссиқлик изоляция материалларидан фойдаланишга йўл қўйилмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
59. Узунлиги 250 mm бўлган қаттиқ тўлдирувчини ёнмайдиган материал (минерал пахта) билан қуйидаги жойларда тўлдириш зарур:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ёнувчан ва қийин ёнувчан материаллардан тайёрланган металл профилли тўшама ва қаттиқ иссиқлик изоляция қатламли биноларнинг қопламаларида;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Мазкур жойларда ШНҚ 2.03.11-24 талабларига мувофиқ метални коррозиядан ҳимоя қилиш керак.
(59-банднинг бешинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирининг 2026 йил 18 мартдаги 01/2-10-сонли буйруғи (ҳисоб рақами 393, 27.03.2026 й.) таҳририда)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
60. Стропилалар ва ёғоч панжара орасидаги диффузия шамол ва сувдан ҳимояловчи ёки фақат сувдан ҳимояловчи плёнкага маҳкамлаш элементлари жойлашган қисмларда намлик киришини олдини олиш мақсадида, зичловчи тасма ёки бошқа герметикловчи материал ўрнатиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
61. Шамоллатилмайдиган томёпмаларда ёғоч ва унинг асосидаги иссиқлик изоляцияловчи материаллардан фойдаланишга йўл қўйилмайди (цемент боғловчилик фибролит бундан мустасно).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4-§. Томларнинг хавфсизлиги
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
62. П1 ва П2 турдаги ёнғин ўчириш нарвонлари ва баландлик фарқлари бўйича нарвонлар ўрнатилган жойларда зина тиргакларининг бири сифатида, 80 mm шартли ўтказиш диаметрига эга (сув билан тўлдирилмаган) қувурларини лойиҳалаш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Мазкур қувурларнинг юқори ва пастки учлари ГМ-80 (ГОСТ 28352-89) бирлаштирувчи каллаклар билан жиҳозланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
63. Юк кўтарувчи пўлат профиль тўшамалари бўлган томёпмаларда таркибида ёнувчан материал ва суюқликлар, енгил алангаланувчи ҳамда газлар бўлган ускуналарни ўрнатишга йўл қўйилмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
64. Томларни лойиҳалаш ва қуришда қуйидаги хавфсизлик тўсиқлари ва махсус элементлари инобатга олиниши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
нарвонларни осиш учун илгаклар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
хавфсизлик арқонларини маҳкамлаш ва қор тўпланишини олдини олиш учун мосламалар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
зинапоялар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
оёқ қўйиш жойлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
стационар нарвонлар ва юриш йўлаклари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
эвакуация майдончалари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бино ва иншоотларга ўрнатиладиган, чақмоқ зарбасидан ҳимоя қилиш вазифасини бажарувчи қурилмалар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Доимий тўсиқларсиз ёки ҳимоя тўсиқлари баландлиги 1,2 m дан кам бўлган ёки том нишаблиги 20 фоиздан ортиқ бўлган бино ва иншоотлар томларида хавфсиз ишлаш мақсадида, ГОСТ ЭН 1496-2020 ва ГОСТ EN/TS 16415-2015 га мувофиқ эҳтиёт қилувчи тизимлар ишлатилиши лозим.
(66-банднинг иккинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирининг 2026 йил 18 мартдаги 01/2-10-сонли буйруғи (ҳисоб рақами 393, 27.03.2026 й.) таҳририда)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Хавфсизликни таъминловчи тизим мосламаларининг таркибига нуқтавий анкер қурилмалари ёки горизонтал қаттиқ ёхуд эгилувчан анкер линиялари (тросли ёки рельсли)ни ва ГОСТ EN 1497-2014 га мувофиқ ҳимоя ва хавфсизлик анжомларини ўз ичига олган анкер қурилмалари киритилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Хавфсизлик тизимларини маҳкамлаш нуқтасининг юк кўтариш қобилияти бир кишига (зарур асбоб-ускуна ва жиҳозлар билан бирга) камида 7,5 kN бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Анкер қурилмаларини маҳкамлашда ишлатиладиган том қопламасининг турини ҳисобга олиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
67. Ҳимоя ва хавфсизлик анжомлари йўналтирувчи анкер чизиғи бўйлаб узлуксиз ҳаракатланиш имконини бериши, тортувчи ва қутқарув чиғириғи вазифасини бажариши ҳамда бутун юза бўйлаб томга хизмат кўрсатиш имкониятини таъминлаши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
68. Қаватлиги 3 ва ундан юқори қаватли турар жой объектлари, баландлиги 10 m дан ортиқ жамоат ва ишлаб чиқариш бинолари томларининг периметри бўйлаб тўсиқлар ўрнатилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тўсиқнинг баландлиги 0,6 m дан кам бўлмаслиги керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
69. Фойдаланилаётган томларда тўсиқлар ГОСТ 25772-2025 га мувофиқ балкон тўсиқлари каби, бироқ баландлиги 1,1 m дан кам бўлмаган ҳолда ўрнатилиши лозим.
(69-банднинг биринчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирининг 2026 йил 18 мартдаги 01/2-10-сонли буйруғи (ҳисоб рақами 393, 27.03.2026 й.) таҳририда)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Парапетнинг юқори қиррасида ҳимоя этаги ёки парапет плиталари бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
70. Йиғма ва монолит темир-бетон плиталар (ўрамасиз ва томсиз қопламали), донали материаллар, пўлат лист, профнастил ва металл черепицадан қурилган чордоқ томларининг конструкциялари сейсмик таъсирларни қабул қилишга мўлжалланмаслиги лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
71. Сейсмик ҳамда кучли шамол эсадиган ҳудудларда чордоқ томларини ўрнатишда мауэрлатлар юк кўтарувчи ташқи ва ички деворларга диаметри 12 mm ли анкер болтлари билан 3 m оралиқда маҳкамланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
72. Кучли шамоллар эсадиган ҳудудларда вентиляция тешикларини ёғингарчиликдан ҳимоя қилиш мақсадида ШНҚ 2.01.01-22 талабларига мувофиқ уларга жалюзилар ўрнатилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
73. Чордоқлар катаклари ўлчами 20х20 mm ли металл тўр ёки 5х5 mm дан катта бўлмаган тешикли тасма билан ҳимояланган бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
74. Том ёпиш материалларини юк кўтарувчи конструкцияларга (таянчлар, устунлар, томёғочлар) маҳкамлаш учун коррозияга қарши ҳимояланган маҳкамлаш элементлари бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
75. Чордоқларни лойиҳалашда уларга ва томга чиқиш йўллари ушбу ШНҚнинг 20-боби талабларига мувофиқ бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
76. Томга ўрнатилган қурилмалар ва ускуналардан тушадиган динамик юкламаларни томга ўтказишга йўл қўйилмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
77. Томга ўрнатилган қурилмалар ва ускуналар учун тиргаклар орасидаги, шунингдек сув ўтказмайдиган қоплама остидаги асос юзасидан қурилманинг пастки қисмигача бўлган масофа 600 mm дан кам бўлмаслиги керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
78. Сув ўтказмайдиган қоплама остида ёнувчан иссиқлик изоляцияси ва пўлат профилдан тайёрланган таянч тўшамалари бўлган томларга тез алангаланувчи суюқликлар ва газлар билан ишлайдиган қурилмалар ва ускуналарни доимий равишда ўрнатишга йўл қўйилмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5-боб. Том қопламалар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-§. Том қопламаларни таснифлаш ва турини танлаш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
79. Том қопламаларининг материали, қўлланиши ҳамда тайёрлаш усули бўйича қуйидагича таснифларни инобатга олган ҳолда лойиҳалаш лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а) материали бўйича:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ўрамли ва суртмали (мастика)ли, металлдан, майда донали материаллардан, йиғма темир-бетондан, монолит темир-бетондан, маҳаллий материаллардан;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
б) қўлланишига кўра:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
фойдаланиладиган, фойдаланилмайдиган;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
в) тайёрлаш усули бўйича:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
тўлиқ заводда тайёрланган, қурилиш жойида тайёрланган.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
80. Том қоплама турини мазкур ШНҚнинг 2-жадвали талабларига мувофиқ том қопламанинг нишаблари, қурилиш ҳудудлари ва том қопламага кўрсатиладиган таъсирлардан келиб чиқиб ҳамда ушбу ШНҚнинг 82-банди талабларини ҳисобга олган ҳолда танлаш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Изоҳ:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
* Йўл қўйилади — ушбу ШНҚнинг 1-иловасида келтирилган чордоқсиз (шамоллатиладиган ёки қисман шамоллатиладиган) том конструкцияси қўлланилганда.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
** Мураккаб том конфигурацияларида иссиқлик изоляциясини шамоллатиш қийин ёки мумкин бўлмаган, ёхуд шамоллатилувчи ёки қисман шамоллатилувчи вариантда тўғри иссиқлик изоляциялаш мураккаб бўлган ҳолларда.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
*** Бинонинг баландлиги 12 m ва ундан паст бўлганда.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
81. Йирик панелли ва блокли қурилишда атмосферанинг салбий таъсирлари (коррозия, эрозия ва занглаш)га чидамли йиғма ва монолит темир-бетон том қопламалардан фойдаланиш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
82. Профилланган пўлат тўшамалардан ташкил топган том қопламалар қўлланилганда, уларни листлари чоксиз том қопламанинг узунлиги 6 m дан ортиқ бўлмаган жойларида пўлат листларнинг эгиклиги бўлмаса, юзага текис ётқизишга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Том қопламаларни юзага ётқизиш ишлари пўлат листларнинг эгиклиги мавжуд бўлган жойларида қуйидаги 3-жадвал талабларига мувофиқ бажарилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3-жадвал
Том қопламанинг нишаблиги, фоиз
Том қопламалар
Сувни изоляция қилувчи асосий тўшама
Сувни изоляция қилувчи тўшаманинг юқори қисмидаги ҳимоя қатлами
г) минус 40 °C дан юқори бўлмаган ҳароратда эгилувчанлиги бўлган 1 қатлам полимер (эластомер вулканизация қилинган ёки термопластик) мосламалари, юклама, механик маҳкамлаш ёки ёпишқоқ маҳкамлаш усули билан том остидаги асосга эркин жойлаштирилган
Сув билан тўлдириладиган томлар учун 20 mm қалинликдаги антисептерланган битум суртмали (мастика)
Суртмали (мастика)ли
8-10 mm қалинликдаги чиришга чидамли материаллар (шишахолст, шиша тўр.) билан арматураланган суртмали (мастика) (битум, полимер ва б.)
Антисептерланган битум ёки битумли резина суртмали (мастика)си устидаги шағал қатлами
1,5 — 2,5 дан кам
Ўрамли,
суртмали (мастика)ли
Юқори қатламларнинг иссиқликка чидамлилиги талабларига жавоб берадиган 5 — 8 mm қалинликдаги 3 қатламли ўрама материаллар ва йирик донли суртмали (мастика)ли композициядан (3-4 h давомида камида 80 °C)
Йирик донли сочмали ўрама материал
2,5 — 10 дан кам
Ўрамли,
суртмали (мастика)ли
Қалинлиги 5 — 8 mm бўлган, иссиқликка 3-4 h давомида камида 85 °С чидамли ва эгилувчанлиги минус 10 °С дан юқори бўлмаган 3 қатламли ўрамли материаллар ва суртмали (мастика)ли композициялардан
Йирик донли сочмали ўрама материал
10 — 25
(нишаб)
Ўрамли,
суртмали (мастика)ли
Худди шу, қалинлиги 5-6 mm бўлган, 3-4 соат давомида камида 90 °С ҳароратга чидамли ва эгилувчанлиги минус 10 °С дан юқори бўлмаган 2 қатламли ўрамли материаллар ва суртмали (мастика)
Йирик донли сочмали ўрама материал ва ёрқин рангдаги ранглар билан атмосфера ҳимояси (масалан, Бт-177)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Изоҳ:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1. Алюмин хлорофосфат, суюқ шиша ёки бошқа атмосфера таъсирига чидамли материаллар билан бўялмаган рангли йирик донадор сочмаларга эга бўлмаган материаллардан юқори қатламли томларнинг чидамлилигини ошириш учун томларни битум-полимер ёки бошқа атмосфера таъсирига чидамли таркиблар билан ҳимояловчи бўяш ишларини бажаришга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Лойиҳада бўяшни 2-3 йилдан сўнг янгилаш кераклиги кўрсатилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2. Енгил улоқтирилувчи том қисмларида ҳимоя қатлами шағал ўрнига ёнғиндан ҳимояловчи таркиблар билан бўяш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3. Суртмали (мастика)ли томларда асосни ГОСТ 6617-2021 га мувофиқ БН 50/50, ЕЯ 70/30, БЯ 90/10 маркали битум эритмаси билан ойна тўрлари бўйлаб грунтовка ишларини бажариш керак. Шиша тўр билан мустаҳкамланган суртмали (мастика)ли томларда суртмали (мастика) ва мустаҳкамловчи қистирмаларни бир қатламга камайтиришга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4. Нишаблик кичик бўлганда ва томларнинг ишончлилиги таъминланганда қалинлашган (3-6 mm) эластик материаллардан (битум-полимер, полимер), аввал бир-бирига ёпиштирилган полотнолардан, кейин тўшама устига қалинлиги 40 mm бўлган шағал қатламли сув ўтказмайдиган тўшамани асос билан ёпиштиришсиз эркин ётқизишга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5. Ўрамли томларни қуришда чиримайдиган асосга эга бўлган материалларга устунлик бериш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6. Том материалларини танлаш бинонинг мустаҳкамлиги ва том материалларининг хусусиятларига кўра амалга оширилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Қаватлилиги 5 қаватдан ошмаган бино ва иншоотларда том қопламаларнинг қурилиш жойининг ўзида тайёрланган донали материаллардан фойдаланишга йўл қўйилади. Бунда, том қопламанинг нишабликлари мазкур ШНҚнинг 3-жадвалига мувофиқ олиниши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
83. Ишлаб чиқарувчи заводда ҳимоя сув ўтказмайдиган қатламни ўрнатишни ёки мазкур ШНҚнинг 133 — 135-бандларига мувофиқ гидроизоляцион хусусиятларга эга бўлган бетондан фойдаланган ҳолда томларнинг индустриал конструкцияларини қўллаш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ички сув оқими тизимига эга томларда, том қулашининг олдини олиш ва қуйи қаватлардаги хоналарни намланишдан сақлаш мақсадида, сув тўкиш воронкасининг юқори қисмидан баландлиги 150 mm дан ошмайдиган фавқулодда сув чиқариш тизими ўрнатилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6-боб. Ўрамли ва суртмали (мастика) материаллардан тайёрланган том қопламалар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-§. Ўрамли ва суртмали (мастика) материаллардан тайёрланган томларга қўйиладиган талаблар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
84. Нишаблиги 2,5 фоиз ва ундан ортиқ бўлган том қопламаларнинг ендоваларида сувдан изоляцияловчи асосий тўшамани қуйидагилар билан мустаҳкамланиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
битумли ўрамли том қоплама материалларининг (ўрамли том қопламаларда) иккита қатлами;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
шиша материаллар билан арматураланган иккита суртмали (мастика) қатлам (суртмали (мастика)ли том қопламаларда);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
нишаб юзасига (букиш чизиғидан) камида 150 mm чиқарилиши керак бўлган эластик материалларнинг битта қатлами (эластик материаллардан том қопламаларда).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
85. Битумли материаллардан тайёрланган, нишаблиги 10 фоиз ва ундан юқори бўлган том ёпмаларининг ендоваларида асосий сув изоляцияловчи қопламанинг мустаҳкамланган кенглиги бўйлаб ҳимоя қатлами ўрнатилиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
86. Нишаблиги 2,5 фоиз ва ундан ортиқ бўлган томларда том чўққи ҳар томондан 250 mm кенгликда ўрамли том қоплама материалининг бир қатлами (ўрамли том қопламаларда) ёки суртмали (мастика) том қопламаларда эса шиша тўр билан арматураланган битта суртмали (мастика) қатлами билан мустаҳкамланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
87. Қўшимча сув ўтказмайдиган тўшаманинг юқори чети қуйидагича ҳимояланган бўлиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
рухланган, томга ёпилувчи пўлатдан тайёрланган ҳимоя фартуги ёки парапет плиталари билан маҳкамланган;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ҳимоя фартукларини сув ўтказмайдиган қилиб, бир-бирига улаш ва парапет плиталари орасидаги чокларни герметикловчи суртмали (мастика)лар билан тўлдириш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
88. Ташқи сув оқизишда битумли материаллардан тайёрланган ўрамли ва суртмали (мастика) том қопламаларнинг карниз қисмлари сувдан изоляцияловчи асосий тўшама тайёрланган материалнинг иккита қатлами билан 400 mm кенгликда кучайтирилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ташқи деворлардан туртиб чиқиб турувчи карниз қисмларида том нишаблиги карнизга туташган том текислигидаги нишабликдан кам бўлмаслиги лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
89. Қувурлар, шахталар, том вентиляторлари ҳамда бошқа қурилмаларни том қопламалар орқали чиқариш учун томёпманинг юк кўтарувчи плиталари ва тўшамаларига баландлиги 300 mm дан кам бўлмаган фланецли пўлат калта қувурлар (патрубкалар) ёки темир-бетон стаканлар ўрнатиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Томёпманинг юк кўтарувчи плиталари ва тўшамалари мазкур ШНҚнинг 3-иловаси 4-расмига мувофиқ сувдан изоляцияловчи тўшаманинг иккита қатлами билан кучайтирилиши ва рух қопланган пўлат соябон билан ҳимояланган бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
90. Плита материалларидан тайёрланган ҳимоя қатлами бўлган фойдаланилаётган томларда плиталар қалинлиги 30 mm дан кам бўлмаган кварц қумли қатлами бўйлаб ётқизилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
91. Ҳимоя қатламини тўшашдан олдин, фойдаланиладиган том қопламалардаги сувдан изоляцияловчи асосий тўшаманинг юзаси бўйлаб, мазкур ШНҚнинг 104-бандига мувофиқ ўт-ўланларнинг униб чиқишига қарши антисептикланган иссиқ том қоплама суртмали (мастикали)сининг 2 mm қалинликдаги яхлит қатламини қоплаш амалга оширилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Сувдан изоляцияловчи тўшамани тайёрлашда куйидаги материаллардан фойдаланиш керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
чиримайдиган шиша синтетик асосга эга бўлган битум ва битум-полимер ўрамли материаллардан;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
юқори чидамликка эга бўлган суртмали (мастикали) материаллар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Том қопламаларнинг фойдаланиладиган ўтиш конструкцияларини фойдаланиладиган том қопламалари каби қабул қилиш ёки ўтиш жойлари учун ёғоч панжарали тўшамалар ётқизилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
92. Том қопламаларнинг нишаблиги 10 фоиз ва ундан ортиқ бўлган қисмларида ишқорли ишлаб чиқариш чиқиндиларининг таъсир кўрсатиш эҳтимоли мавжуд бўлганда:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
битумни 1:2 нисбат билан қоплаш ишалари амалга оширилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ишқорга чидамли қатламнинг қалинлиги 0,5 mm дан кам бўлмаслиги керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
93. Том қопламаларнинг ёз мавсумида исиб кетишини камайтириш мақсадида, сув тўлдириладиган ўрамли ва суртмали (мастика)ли том қопламаларнинг қўлланилишига йўл қўйилмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2-§. Том қоплама конструкциялари ва қўлланиладиган материаллар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
94. Ўрамли ва суртмали (мастика)ли материаллардан тайёрланган том қопламалар конструкциялари нишабликка ва қўлланилаётган материаллари (композиция материалларга) мазкур ШНҚнинг 3-жадвали талабларига мувофиқ бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Нишаблиги 2,5 фоиздан кам бўлган том қопламаларнинг қўлланилишига йўл қўйилмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Нишаблик юк остида конструкциянинг эгилишини ҳисобга олган ҳолда ҳисобланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
95. Ўрамли ва суртмали (мастикали) материаллардан тайёрланган томларни сув ўтказмайдиган қопламанинг жойлашишига кўра икки хил қабул қилинишига йўл қўйилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Инверсион томларда иссиқлик изоляцияси сифатида фақат сув шимилиши паст бўлган (ҳажм бўйича 0,4 фоиздан ошмайдиган) экструзион пенополистирол қўлланилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Пенополистирол устига ҳимояловчи (фильтрловчи) қатлам синтетик толалардан тайёрланган илдизга қарши мато ётқизилиши ва 50 kg/m2 ҳисобида шағал ёки бетон плиталардан иборат юк қўйилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
96. Том қопламаси ўрамли ва суртмали (мастика)ли материаллардан тайёрланган томёпмалар элементларининг ечимлари ушбу ШНҚнинг 3-иловасига мувофиқ бажарилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
97. Рубероиддан том қопламаларни ўрнатиш ва плёнкали материалларни ёпиштириш учун (махсус пайвандлаб улашдан фойдаланган ҳолда) ёпиштирадиган суртмали (мастика)лар (иссиқ ва совуқ) том қопламанинг тури ва нишабидан келиб чиқиб белгиланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда, ушбу материаллардан қуйидаги 4-жадвал талабларига мувофиқ фойдаланиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4-жадвал
Суртмали (мастика)нинг турлари
Қурилма учун суртмали (мастика) маркалари
нишаб томлар майдонлари, фоиз
туташган жойлар
2,5 кам
2,5 10 қам бўлмаса
10-25
Иссиқ битумли
МБК-Г-80
МБК-Г-85
МБК-Г-90
МБК-Г-100
Иссиқ битум-резинали
МБР-Г-80
МБР-Г-85
МБР-Г-90
МБР-Г-100
Битумли совуқ
-
МБК-Х-85
Йўл қўйилмайди
Йўл қўйилмайди
Битумли-латексли-кукерсолли совуқ
-
БЛК-Х-85
Йўл қўйилмайди
Йўл қўйилмайди
Битум-кукерсол совуқ
-
БК-Х-85
Йўл қўйилмайди
Йўл қўйилмайди
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Изоҳ:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1. Суртмали (мастика) маркаларидаги рақамлар унинг иссиқликка чидамлилиги ҳароратини билдиради, °C
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2. 2.5 фоизгача нишабли томларга антисептика қилинмаган рубероидларни (картон асосида) ёпиштириш учун иссиқ ва совуқ битум мастикалари битум оғирлигининг 4-5 фоиз миқдорида крем-фторли ёки фторли натрий қўшиш йўли билан (ёки бошқа фунгицидларни қўшиш йўли билан) антисептика қилиниши керак. Бундай суртмали (мастика)лар учун тўлдириш воситаси сифатида паст даражадаги асбест қўлланилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3. Совуқ битум-латекс-кукерсол ва битум-кукерсол суртмали (мастика)лар таркибига антисептик қўшимчалар киритиш талаб этилмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4. 10 фоизгача бўшлиқли томлар учун ишлатиладиган битум пластинкалари, агар улар алкалис муҳит таъсирида бўлса, битум оғирлигининг 3-5 фоиз миқдорида (қуруқ моддага қараб) хлорсулфополиетилен лакдан қўшимчалар ва карбонатли жинслардан (қора, оҳактош) майин майдаланган тўлдиргичларни ўз ичига олиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5. Кўпикли полистирол, минерал пахта, шиша пластмасса плиталар ва композицион иссиқлагичлар бўйича амалга ошириладиган томлар учун қатронли ва совуқ (эритувчиларда) битум пластинкаларини қўллашга йўл қўйилмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6. Совуқ суртмали (мастика)ларни шиша материаллар асосидаги рубероидларни ёпиштириш учун қўллашга йўл қўйилмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
7. Ўзгарувчан нишабли томлар учун (масалан, сегментли фермалар билан қопламаларда) суртмали (мастика) томнинг энг катта нишаблик қиймати бўйича белгиланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бутилкаучук асосида эластомер материалларни ёпиштириш учун қуйидаги полимер ёпиштирувчи таркиб ва суртмали (мастика)ларни қўллашга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
8. Сувни изоляция қилувчи тўшамадаги иссиқ суртмали (мастика) қатламлари 2 mm, совуқ суртмали (мастика) қатламлари эса — 1 mm қалинликда бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
98. Том қопламалар деформацияларининг ўрнини тўлдириш (компенсация қилиш) ва бўртиқлар пайдо бўлишининг олдини олиш мақсадида, биринчи қатламни перфорацияланган рубероиддан бажариш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Иссиқлик изоляцияловчи плитали асос ва сувдан изоляцияловчи тўшама орасида том қопламалар нишаблиги бўйлаб нуқталаб ёпиштириладиган, эни 150 mm га тенг бўлган тасмаларни тўшашга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Буғ изоляцияси ва текисловчи қатлам (стяжка)ларга эга бўлган томёпмаларда эса (том қоплама нишаби 8 фоиз дан ошмаганда) сувдан изоляцияловчи тўшаманинг пастки қатламини тасмали ёки нуқтали ёпиштириш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тасмали ёки нуқтали ёпиштириш бир текисда бўлиши ва ёпиштирилаётган рубероид матолари майдонининг 25-35 фоизини ташкил қилиши керак. Бунда, рубероид матолари том қоплама нишаби бўйлаб ёйилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Уларнинг устки чеккаси эса том қопламанинг том чўққи қисмида қарама-қарши нишабликка камида 1 m тушиб туриши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Карнизларда ва том қопламаларнинг бўртиб чиққан конструктив элементларга туташган жойларида ҳаво елимланмаган барча қисмлардан ташқарига чиқиб кетиш имкониятига эга бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
99. Ўрамли ва суртмали (мастика)ли том қопламаларда дарз пайдо бўлишининг олдини олиш мақсадида, асоснинг деформацияланиш эҳтимоли бўлган қисмларида (ендоваларда, томёпмаларнинг монтаж блоклари орасида, қўшимчаларга эга бўлган деформация чоклари устида) тўлдирувчи (компенсацияловчи) тасмалар (эни 1 m гача) ўрнатиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
100. Том қопламаларнинг деворларга, шахталарга, ёруғлик тушадиган тешикларга ва деформация чокларига туташган жойларида ўрамли томлардаги асосий сув ўтказмайдиган қоплама қатламлари уч қават ўрамли том қоплаш материаллари билан мустаҳкамланиши лозим (устки қават йирик донали ёки тангачали қопламага эга бўлиши керак).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Суртмали (мастикали) томларда эса шиша материаллар билан арматураланган суртма (мастика)нинг уч қатлами билан (туташувлар юзаси БТ-177 бўёқ билан бўялиши) мустаҳкамланиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
101. Битумли материаллардан тайёрланган том қопламаларда сувдан изоляцияловчи қўшимча тўшама қатламларини елимлаш учун мазкур ШНҚнинг 4-жадвали талабларига мувофиқ юқори иссиққа чидамли суртмали (мастика)лардан фойдаланиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Сувдан изоляцияловчи тўшама қатламлари деворлар баландлиги 250 mm гача бўлганда, уларнинг устки қиррасига чиқарилиши, 250 mm дан юқори бўлганда эса вертикал юзаларга маҳкамланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
102. Анкер болтлари ўтказилган жойларда сувдан изоляцияловчи асосий ва қўшимча тўшама қатламларини беркитиш мақсадида, том қоплама ости асосини кўтаришни ёки герметик зичлайдиган суртмали (мастика) билан мустаҳкамлаш ишлари амалга оширилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Қувурлар ва шахталарни бирлаштиришга, шунингдек антенналар ва устунларни том қопламасига зарар етказмаган ҳолда шахталарга ёки том конструкцияларига маҳкамлашга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
103. Ҳимоя фартуклари, деформация чокларидаги тўлдирувчи (компенсатор)лар, ташқи уюшган сув оқими элементлари, парапетлар ва карниз чиқмаларини пардозлаш учун қуйидагиларни кўзда тутиш керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
рух билан қопланган 0,5-0,8 mm қалинликдаги том қоплама пўлат;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3,5х40 ўлчамли рух билан қопланган том қоплама михлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
рух билан қопланган ёки коррозияга қарши бўялган, кесими 4х40 mm ли пўлат тасмалар (сувдан изоляцияловчи тўшамани ва ҳимоя фартукларини бетон, темир-бетон, ғишт ва бошқа юзаларга маҳкамлаш учун);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ГОСТ 25621-2023 талабларига мос келадиган герметик зичловчи суртмали (мастика)лар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
104. Том қопламаларнинг ҳимоя қатлами учун ишлатиладиган шағал ҳамда тош парча куйидаги талабларга мувофиқ бўлиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қуруқ;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
чангсизлантирилган;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
доналарининг ўлчамлари 5 — 10 mm бўлиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
совуққа чидамлилилик маркаси F-100 дан паст бўлмаслиги.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ёнувчан иссиқлик изоляцияловчи материаллардан иборат асос бўйлаб қопланадиган том қопламаларда шағалдан тайёрланган ҳимоя қатламининг қалинлиги 20 mm бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Шағалдан тайёрланган ҳимоя қатлами қалинлиги 2 mm бўлган иссиқ суртмали (мастика) устига ётқизилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Суртмали (мастика)нинг иссиққа чидамлилиги мазкур ШНҚнинг 4-жадвали талабларига мувофиқ елимлайдиган суртмали (мастика)ларнинг иссиққа чидамлилигидан кам бўлмаслиги лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Нишаблиги 0 — 1,5 фоиз бўлган том қопламаларнинг ҳимоя қатламини яратиш учун битумли ва битум-резинали суртмали (мастика)лар униб чиқувчиларга қарши кукунсимон гербицид қўшимчалари — 0,3 — 0,5 фоиз миқдорда симазин билан ёки битум оғирлигига нисбатан 1 — 1,5 фоиз миқдорда 2,4 D натрий тузи билан антисептикланган бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
105. Фойдаланиладиган том қопламаларнинг ҳимоя қатлами қуйидагилардан тайёрланиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бетондан;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
армоцемент ва бошқа плиталардан;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
маркаси M-50 дан паст бўлмаган цемент-қумли қоришмадан;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
иссиққа чидамлилиги 80 °C дан, қалинлиги 30 mm дан кам бўлмаган қумли асфальт-бетондан.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ҳимоя қатламлари материалларининг совуққа чидамлилик бўйича маркаси F-100 дан паст бўлмаслиги зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда, ўт-ўлан қопламали тупроқли ҳимоя қатламини яратишга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Монолит ётқизиш материалларидан иборат ҳимоя қатламида ўзаро перпендикуляр йўналишларда ҳар 1,5 m дан кўп бўлмаган масофада 10 mm кенгликдаги ҳарорат ва чўкиш чоклари бўлиши, бунда улар герметикловчи суртма (мастика)лар билан тўлдирилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
106. Битумланган, эластик материал ва композициялардан иборат томёпмаларнинг конструктив элементлари ва том қоплама турлари мазкур ШНҚнинг 3-иловасига мувофиқ қабул қилиниши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
107. Том қопламаларнинг плита ва монтаж блоклари сувдан изоляцияловчи ўрамли тўшаманинг биттадан кам бўлмаган ҳимоя қатламига эга бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3-§. Том қопламалар элементларининг ечими
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
108.Том қоплама тагига асос сифатида томёпманинг текисловчи қатлам (стяжка)сиз конструктив элементлари бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда, том қоплама асосидаги материалларнинг мустаҳкамлик ва бошқа хоссалари таъминланиши, сиқилишга етарли мустаҳкамликка эга бўлган иссиқлик изоляцияси қатламининг мавжуд бўлиши ва юк кўтарувчи плиталарнинг юзалари текис бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Темир-бетон плиталар юзасини текислаш учун совуққа чидамлилик бўйича маркаси F-50, ўртача қалинлиги 5 mm бўлган цемент-қум қоришмасини қўллаш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
109. Енгил бетонли, фибролит, кўпикли шиша плиталар ва монолит тўшаладиган бетон (йирик ғовакли керамзит-бетон)лардан тайёрланган йирик ғовакли иссиқлик изоляцияси устидан қалинлиги 15 mm ҳамда маркаси M-50 бўлган цемент-қум қоришмасидан иборат текисловчи қатлам (стяжка) амалга оширилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
110. Тўкиладиган иситкичлар бўйлаб мазкур ШНҚнинг 41 — 43-бандларига мувофиқ бикрлиги юқори бўлган (конуснинг чўкиши 30 mm гача) 25 mm қалинликдаги M-100 маркали цемент-қум қоришмасидан тайёрланган текисловчи қатлам (стяжка) бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Иссиқлик изоляцияловчи қатламнинг устки қисмида тўкманинг кесими 5 mm дан 10 mm гача бўлган таркибларини жойлаштириш ва зичлаш ёки текисловчи қатлам (стяжка) тагига рубероид қатламини ётқизиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Қурилиш жойининг ўзида тайёрланган томларни фақат об-ҳаво қуруқ вақтида, ташқи ҳавонинг ўртача суткалик ҳарорати +5 °C дан паст бўлмаганда қоплашга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Иссиқлик изоляцияловчи қатламини бажариш жараёнида ва атмосфера ёғингарчилик мавсумида иссиқлик изоляцияловчи қатламни намдан сақлайдиган материаллар билан ҳимоя қилиш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тўкиладиган иситкичнинг қалинлиги 100 mm дан ортиқ бўлганда, текисловчи қатлам (стяжка) диаметри 3 mm ли арматурадан бажарилган металл тўр билан энлама ва бўйлама йўналишларда ҳар 100 mm масофада арматураланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
111. Том ёпиш ишларини қиш шароитида бажаришда қуйидагилар инобатга олиш лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
монолит ва плитали иситкичлар бўйлаб қалинлиги 15 mm бўлган қумли асфальт-бетондан (50 °C да сиқилишга мустаҳкамлиги 0,8 MPa дан паст бўлмаган) текисловчи қатлам (стяжка) ётқизилиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
асфальт-бетонни тайёрлаш учун таркибида кўпи билан 3,5 фоиз парафин бўлган битум қўлланилиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Том қопламаларнинг 25 фоизли нишабларида совуқ том қоплама суртмали (мастика)ларга ўрамли материалларни ёпиштиришда тўкиладиган ва сиқиладиган иситкичлар устидан қумли асфальт-бетондан текисловчи қатлам (стяжка)ларни ётқизишга йўл қўйилмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тўкиладиган иситкичлар ва мустаҳкамлиги 0,15 MPa дан кам бўлмаган иситкичлар устидан қиш мавсумида цемент-қум қоришмасидан тайёрланган текисловчи қатлам (стяжка)лар ўрнига икки томони керосинли битум эритмаси билан грунтланган, 10 mm қалинликдаги ясси асбест-цемент листларини (ГОСТ 18124-2012 бўйича) ётқизишга йўл қўйилади ҳамда улар қуйидагича лойиҳаланиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
листлар бурчакларининг тагига 50х50 mm ўлчамли лист қийқимларини ётқизиб;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
листлар орасидаги чокларни эни 150 mm га тенг шиша мато тасмалари билан ёпиштириб чиқиб.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Яшиндан сақлайдиган тўр ётқизилган ерларда текисловчи қатлам (стяжка)ни 30 mm гача қалинлаштириш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
112. Текисловчи қатлам (стяжка)ларда 5 mm гача кенгликдаги ҳарорат-киришиш чоклари ҳисобга олиниши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда, чоклар цемент-қум қоришмасидан тайёрланган текисловчи қатлам (стяжка) юзасини 6х6 m дан катта бўлмаган, қумли асфальт-бетондан тайёрланган текисловчи қатлам (стяжка) юзасини эса 4х4 m дан катта бўлмаган майдонларга ажратиб туриши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Узунлиги 6 m бўлган юк кўтарувчи плиталардан ташкил топган томёпмаларда бу майдонларнинг ўлчамлари 3х3 m бўлиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Текисловчи қатлам (стяжка)лардаги ҳарорат-киришиш чоклари юк кўтарувчи плиталарнинг қисқа ён томон чоки устида ва монолит иссиқлик изоляцияси қатламларидаги ҳарорат-киришиш чокларининг устида жойлашган бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
113. Текисловчи қатлам (стяжка)лар, монолит ётқизиладиган иссиқлик изоляциялаш материаллари ҳамда юк кўтарувчи плиталарнинг кўндаланг туташувлари (иситилмайдиган томёпмаларда) устидаги ҳарорат-киришиш чоклари бўйлаб тўкмали рубероиддан эни 150 mm ни ташкил қилувчи тасмаларни ётқизиш ва уларни чокнинг пастга қараган бир томонидан нуқтали ёпиштириш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Сувдан изоляцияловчи тўшаманинг пастки қатламини тасмали ёки нуқтали ёпиштириш талаб этилмаса, бунда уларни чокнинг икки томонидан 25 — 30 mm кенгликда ёпиштириш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
114. Том қопламаларнинг деворлар, шахталар ва бошқа конструктив элементларга туташган жойларида сув ўтказмайдиган қоплама учун конструкцияларнинг текис вертикал юзалари ҳамда ўтиш ён деворчалари (45° бурчак остида) асос вазифасини бажариши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бу ён деворчалар баландлиги 100 mm дан кам бўлмаслиги ҳамда том учун асос сифатида ишлатиладиган иссиқлик изоляцияловчи материаллардан тайёрланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда, ўтиш ён деворчалар том қоплама тагига асос сифатида қўлланадиган иссиқлик изоляцияловчи материаллардан ёки B3.5 синфига мансуб енгил темир-бетондан, M-50 маркали цемент-қум қоришмасидан ва қумли асфальт-бетондан бажарилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бу жойларда ғишт деворларни M-50 маркали цемент-қум қоришмаси билан суваш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Панелларни маҳкамлаш учун девор текислигидан чиқиб турадиган металл устунлар пайвандланган металл тўр бўйлаб сувалаши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
115. Бетон, цемент-қум қоришмаси ва цементли боғловчи таркибидаги бошқа материаллардан ётқизилган асос юзаси бўйлаб 1:2-1:3 нисбатда тайёрланган битум ва керосин қоришмаси билан грунтланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
116. Буғ изоляциясини ШНҚ 2.01.04-18 талабларига мувофиқ лойиҳалаш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
117. Томёпмаларнинг деворлар, фонарлар деворчаларини шахталар ва асбоб-ускуналарга туташган ерларида буғ изоляцияси иссиқлик изоляцияси қатламининг қалинлигига тенг баландликкача бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Деформация чоклари мавжуд қисмларда буғ изоляцияси металл қистирма (компенсатор) чеккаларини ёпиб туриши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бино ва иншоотларнинг баландлик фарқлари жойлашган қисмларидаги деформация чоклари рухланган пўлат листдан тайёрланган компенсаторлар ва ҳимоя фартуклар билан жиҳозланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Деформация чокларининг конструкцияси бино ва иншоотларнинг ҳарорат ва ёғинлардан деформацияланишида том қопламанинг оқмаслигини таъминлаши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
118. Қистирмали (компенсаторли) деформация чокларида ёнмайдиган (минерал-пахта) иситкичлар қўлланилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
119. Том қопламалар баландлиги 600 mm дан кўпроққа ўзгарадиган жойларда (ташқи уюшган сув оқизишда) мазкур ШНҚнинг 105-бандига мувофиқ эни 0,75 m дан кам бўлмаган ҳимоя қатламини лойиҳалаш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-§. Йиғма темир-бетон плиталардан тайёрланган топ қопламаларга қўйиладиган талаблар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
120. Шамоллатилган чордоқли биноларда лоток кесимли темир-бетон панеллардан иборат ўрамсиз томлар қўлланилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Лоток кесимли темир-бетон панеллари суртмали (мастикали) бўёқ таркиби билан ҳимояланган темир-бетон том ёпма панелларидан, суртмали (мастикали) бўёқ таркибларидан гидроизоляция қилинган темир-бетон сув йиғиш лотокларидан ва қўшимча элементлар (фриз панеллари, таянч устунлар, тўсинлар)дан тайёрланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
121. Баландлиги 4 қаватгача бўлган биноларда бино «қизил чизиқ»дан том соябони проекциясидан камида 1,5 m масофада жойлашган бўлса, ташқи сув чиқариш тизимини ўрнатишга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
122. Темир-бетон панелларда вентиляция блоклари, қувурлар ва бошқа муҳандислик ускуналари ўтказиладиган жойларда камида 100 mm баландликка бўртиб чиқиб турадиган рамкали тешиклар бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
123. Ўрамсиз ва қопланмайдиган томларда нишаблик 5 фоиздан, сув йиғувчи лотокларда эса 2 фоиздан кам бўлмаслиги керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
124. Том қоплама панелларининг ва тирқиш ёпқичлар токчаларининг қалинлиги 40 mm дан, сув йиғувчи лотоклар тубининг қалинлиги эса ҳимоя қатламининг қалинлиги 20 mm бўлганда, 60 mm дан кам бўлмаслиги лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
125. Том қоплама элементларининг бир-бири билан бирикувлари ва томнинг бошқа элементлари билан туташувлари сув қочириладиган юзадан камида 80 mm юқорида жойлашиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
126. Темир-бетон қоплама элементлари қуйидагилар билан арматураланиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
127. Йиғма қопламадаги том ёпиш панеллари ва сув йиғиш лотоклари қовурғали, тўсин схемасига кўра, эгиладиган бўлиши ҳамда нисбий букилиш 1/200 оралиқдан ошмаслиги лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Узлуксиз конструкцияларни лойиҳалашга йўл қўйилмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
128. Сув йиғиш лотоклари битта оралиқли бўлиши, бунда уларнинг тубидан қуйидагиларни ўтказишга йўл қўйилмайди:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
тортувчи вентиляция тик қувурлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
радио ҳамда телеантенналарни.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
129. Ўрамсиз том қопламалар учун қуйидаги маркаларда бетонлардан тайёрланган панеллардан фойдаланиш керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
сув ўтказмаслиги бўйича W-6-W-8;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
совуққа чидамлилиги бўйича камида F-200.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Том панелларининг вентиляция шахталари билан туташиш жойлари рухланган том пўлатидан тайёрланган фартук билан маҳкамланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бу фартук вентиляция шахталарининг вертикал юзасига дюбеллар билан маҳкамланиши, бунда шахта девори ва фартук орасига техник резина тасмаси қўйилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
130. Том қоплама панелларини тортувчи вентиляция тик қувурларининг туташиш-ўтиш жойини махсус металл ғилоф ёки рухланган том қоплама пўлатидан тайёрланган, сиқувчи ҳалқалари мавжуд бўлган фартук билан беркитган ҳолда бажариш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2-§. Йиғма темир-бетон плиталардан тайёрланган том қоплама конструкциялари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
131. Йиғма темир-бетон плиталардан тайёрланган томлар чордоқ қопламаларида қўлланилиши ҳамда ўзида юк кўтарувчи ва гидроизоляцияловчи функцияларни бирлаштирган, тўлиқ заводда тайёрланган панеллардан иборат ягона конструктив ва монтаж элементи кўринишида бажарилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
лоток плиталарига (сув йиғувчи лотоклар, сувни йиғиши ва ички сув қочириш тизимига чиқариб юбориши лозим);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қопқоқ плиталарга (тирқиш беркиткичлар, улар том қоплама панелларининг туташган жойларини ўзаро ёпиши ва уларни бошқа тўсувчи конструкциялар билан бириктириши керак).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
133. Гидроизоляциянинг тури ёки усулига кўра, томёпманинг темир-бетон элементлари қуйидагича бажарилиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
суртмали (мастика)ли, бўёвчи ёки сингдириладиган таркибли гидроизоляция билан (ўрамасиз том қопламалар учун);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қўшимча юзаки гидроизоляциясиз барча ҳимоя вазифаларини ўтайдиган атмосфера салбий таъсирларига мустаҳкам бетондан (қопланмайдиган том қопламалар учун).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
134. Ўрамасиз том қопламанинг темир-бетон томёпма элементлари сиқилишга мустаҳкамлиги бўйича синфи B25 дан кам бўлмаган, сув ўтказмаслик маркаси мазкур ШНҚнинг 129-бандига мувофиқ бўлган ва совуқбардошлилиги бўйича маркаси F200 дан паст бўлмаган бетондан тайёрланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
135. Қопланмайдиган том қопламалар учун сиқилишга мустаҳкамлиги бўйича синфи B25 дан кам бўлмаган, сув ўтказмаслик бўйича маркаси ШНҚнинг 129-бандига мувофиқ паст бўлмаган, совуққа бардошлилиги бўйича маркаси F300 дан паст бўлмаган кучлантирувчи ёки оддий бетон қўлланилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
136. Конструктив схема бўйича чордоқ қопламасининг бўйлама том қоплама панеллари сув йиғиш лотогига ва чордоқнинг ташқи деворларига таянган ҳамда панеллар лотокка нисбатан симметрик жойлаштирилган ҳолда амалга оширилиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
137. Ҳарорат-намлик ва сейсмик таъсирларда чордоқ қопламасининг конструкцияси панеллар, таянч узеллари ва уларнинг туташувларида деформация эркинлигини таъминлаши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
138.Томёпманинг темир-бетон элементларини қуйидаги ҳолларда арматураланишига йўл қўйилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
139. Темир-бетон томёпма элементларининг мустаҳкамликка, эластикликка ва ёриқбардошликка нисбатан ҳисоблаш ШНҚ 2.03.01-24 га мувофиқ амалга оширилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
140. Томёпма элементларининг ташқи (юза) қатламидаги бетонда қуйидагиларга йўл қўйилмайди:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
уни тайёрлаш, омборга жойлаш, ташиш, монтаж ва фойдаланиш даврида чўзувчи кучланиш ҳосил бўлишига;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ёриқ пайдо бўлишига.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Суртмали (мастика), бўяладиган ва сингдириладиган таркиблар билан гидроизоляцияланган том қоплама элементларида қолипдан бўшатиш пайтида дарзларнинг қисқа вақтга очилишига йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
141. Ишчи чизмаларда том қоплама панеллар ва сув йиғувчи лотоклар тўғрисида қуйидагилар келтирилиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
«юзи пастда» ҳолатда тайёрланиши, бунда том қоплама элементларининг гидроизоляцияловчи қопламали юза ГОСТ 13015-2012 га мувофиқ А2 дан паст ва изоляцияланмаган юза А1 дан паст бўлмаган тоифага мос бўлиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
тахлаш, ташиш ва монтаж қилиш ишларини фақат ишчи ҳолатда, тўсин схемасига таяниб амалга оширилиши.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
142. Йиғма темир-бетон плиталардан тайёрланган том қоплама элементлари, туташиш ва бирикиш чокларининг техник ечимлари ушбу ШНҚнинг 4-иловасига мувофиқ бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
143. Йиғма темир-бетон том қоплама элементларининг барча туташиш ва бирикиш чоклари мазкур ШНҚнинг 333 — 335-бандларига мувофиқ ёпилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
144. Ўрамасиз том қопламаси учун қоплама панеллари ишлаб чиқариладиган бетон ўзининг мустаҳкамлиги, сувни ўтказмаслиги ва совуққа чидамлилиги бўйича қуйидаги 5-жадвал талабларига мувофиқ бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5-жадвал
Қоплама плиталари бетонининг хусусиятлари
Бетон кўрсаткичининг энг кам қиймати
ҳимоя суртмали (мастика)си билан
гидроизоляциясиз (атмосферага чидамли бетон)
Бетоннинг сиқилиш мустаҳкамлиги бўйича синфи
B25
B25
Бетоннинг чўзилишга чидамлилик даражаси
Bt 1,6
Bt 1,6
Бетоннинг сув ўтказмаслиги бўйича маркаси
W6
W8
Совуқ беш кунлик ташқи ҳароратда совуққа чидамлилиги бўйича бетон маркаси, ºC:
минус 15 дан юқори
F200
F300
минус 15 дан минус 35 гача
F300
F400
минус 35 дан паст
F300
F500
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3-§. Қоплама элементларининг ечими
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
145. Суртмали (мастикали), бўёқли ва сингдирувчи таркибли гидроизоляцияга эга том қоплама элементларида қолипдан чиқариш пайтида ёриқларнинг қисқа муддатли очилишига йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
146. Том қоплама элементлари чокларининг бир-бири билан ва томнинг бошқа элементларига туташиш жойлари сув оқизиш юзасидан 80 mm дан кам бўлмаган баландликда жойлаштирилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
147. Йиғма темир-бетон том қоплама элементларининг барча чоклари ва туташувлари беркитилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
148. Ўрамли том қопламасида карнизга профиль бетон тошларини ётқизиш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
149. Ташқи уюшмаган сувқочиргичга эга томларда том қоплама панеллари орасидаги тизма бирикмасини жойлаштириш П-шаклидаги темир-бетон тирқиш ёпқичлар ёрдамида амалга оширилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
150. Том ёпиш панеллари ва сув йиғиш лотокларининг ён фриз панеллари билан туташган жойлари рухланган пўлатдан тайёрланган ҳимоя фартуги билан маҳкамланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
151. Ҳимоя фартуги фриз панелига дюбеллар ёрдамида маҳкамланиши ва сўнг парапет плитаси ўрнатилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
152. Том қоплама панеллари ва тортувчи вентиляция тик қувурларини туташтириш учун рухланган том қоплама пўлатдан тайёрланган металл соябонларни сиқиш ҳалқалари билан лойиҳалаш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
8-боб. Монолит темир-бетон плиталардан ясалган том қопламалар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-§. Монолит темир-бетондан тайёрланган том қопламаларга қўйиладиган талаблар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
153. Том қоплама қатлами қалинлиги 40 mm дан кам бўлмаган, деформация чоклар доирасида узилмаган монолит темир-бетон плитадан иборат бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Плиталар диаметри 6 mm гача бўлган сим ва бошқа арматура буюмларидан фойдаланган ҳолда, 100х100 mm ёки 100х150 mm катакли пайвандланган тўрли конструкцион арматура билан мустаҳкамланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
154. Ҳарорат-намлик ва сейсмик таъсирларда плита деформациясининг эркин намоён бўлишини таъминлаш мақсадида, унинг асосга ёпишишини истисно қилиш ва деформация чокларни ўрнатилиши, бунда чоклар орасидаги масофа қуйидагича бўлиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
оддий темир-бетон учун — 6 m;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ўз-ўзини кучлантирувчи темир-бетон учун (кучлантирувчи бетон пойдеворида) 24 m.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
155. Деформация чокларда ГОСТ 14918-2020 га мувофиқ рухланган пўлат листдан бетон танасига ёндош плиталар ўрнатилган ҳолда компенсаторлар бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
156. Плиталар конструкцияси сувни плиталар юзасидан сув қочириш қурилмаларига бутунлай чиқариб олиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2-§. Монолит темир-бетондан тайёрланган том қоплама конструкциялари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
157. Монолит темир-бетон плитали том қопламалар мазкур ШНҚнинг 139 — 140-бандларига мувофиқ бетон қўлланилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
158. Монолит бетондан тайёрланган том қопламаси қатлами ёпма конструкциясининг таркибий қисми бўлиб, мазкур қатлам гидроизоляция ва пол вазифаларини бажариши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
159. Темир-бетон плиталарни 0 — 1,5 фоиз оралиғидаги нишабликда текис ёки поғонали кўринишда (очиқ томоша иншоотларининг трибуна ости хоналари мавжуд трибуналари) ўрнатилишига йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Поғонали плиталарнинг горизонтал қисмларини 1 фоиз нишабликда лойиҳалаш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Плиталарнинг алоҳида қисмлари 2,5 фоизгача бўлган нишабликка эга бўлишига йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
160. Поғонали плиталарда деформация чоклари фақат радиал ўқлар бўйлаб ўтиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ясси плиталарда деформация чокларини ўзаро перпендикуляр йўналишларда ўрнатиш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
161. Деформация чокларида ёндош плиталарнинг бетонига бириктирилган рухланган пўлат листидан (тунукадан) компенсаторлар бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
162. Вертикал юзаларга туташтиришларни ўрнатишда, плитани тўсиқ танасига камида 200 mm баландликка киритиш керак. Бунда, конструктив арматуралаш амалга оширилиши ва ягона вертикал текислик ҳосил қилиниши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
163. Монолит темир-бетондан тайёрланган том қопламалар, деформация чоклари ва туташув узелларининг техник ечимлари мазкур ШНҚнинг 5-иловаси талабларига мувофиқ бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
164. Ишчи чизмаларда монолит темир-бетондан том қопламаларни қуришда уларни қўллаш бўйича қўйиладиган техник талаблар келтирилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
9-боб. Металл том қопламалар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-§. Асосий талаблар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
165. Металл томларни қабул қилинган конструкция ва нишаблиги асосида ушбу ШНҚнинг 2-жадвалига мувофиқ пўлат лист, профнастил, металл черепица ёки профилланган тўшамалардан лойиҳалаш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Пўлат лист, профилланган лист ва профилланган тўшамали том қопламалар учун рухланган пўлат қўлланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Металл черепица сифатида том нишаблиги узунлигига мос келадиган, икки йўналишда профилланган ва ҳимоя-безак қопламали пўлат листлардан фойдаланиш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
166. Зич қурилишларда бино ва иншоотлар том қопламаларининг нишабли юзаларини қоплашда ҳар бир листининг оғирлиги 4,0 — 4,5 kg/лист, қалинлиги 0,51 — 0,57 mm бўлган пўлат листлардан фойдаланиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бино-иншоотларни, шунингдек муҳим конструкцияларни (карниз осилмалари, тарновлар, фасадларнинг меъморий деталлари)ни қоплаш учун оғирлиги 5 — 5,5 kg/лист, қалинлиги 0,63 — 0,7 mm бўлган пўлат листлардан фойдаланиш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
167. Пўлат ҳамда профилланган листдан, металл черепицадан иборат том қоплама тагига 25 mm дан кам бўлмаган қалинликдаги юпқа тўшама ёки оралиқ масофаси 250 mm дан ошмайдиган 50х50 mm ёғоч бруслардан иборат ёғоч панжара (обрешётка) бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Карнизнинг 70 — 75 cm кенглигидаги қисмига 25 — 32 mm ли тахталардан яхлит тўшама ўрнатилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Том чўққининг икки тарафида, ендова ва қирраларда битта тахта кенглигида тўшама ҳосил қилиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
168. Том қопламанинг листларини ёғоч панжара (обрешётка) маҳкамлашда ясси пўлатдан тайёрланган кляммерлардан фойдаланиш ҳамда уларни 500 mm оралиқда тик фальцларига валсовка қилиш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Карниз осмаларини мустаҳкамлаш мақсадида, кенглиги 25 — 40 mm, қалинлиги 4 — 6 mm ва узунлиги 450 mm бўлган «T» шаклидаги ясси пўлатдан тайёрланган тиргаклардан фойдаланиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тарновларни маҳкамлаш учун қалинлиги 5-6 mm, эни 16 — 25 mm ва узунлиги 420 mm ли пўлатдан тайёрланган илгаклар ўрнатилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
169. Пўлат листлар ва ёғоч панжара (обрешётка)ларни карниз осилмаларига ҳамда кляммерларни маҳкамлаш учун диаметри 3,5 — 4,0 ва узунлиги 40 — 50 mm ли йирик қалпоқли махсус том қоплама михларидан фойдаланиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Илгаклар ва кляммерларни қоқиш учун йўғонлиги 3,5 — 4,0 ва узунлиги 50 — 100 mm ли қурилиш михлар, пўлат шуруплардан қўлланилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
170. Пўлат листларини маҳкамловчи кляммерлар, тарновларни маҳкамловчи илгаклар, карниз осилмаларини тутиб турувчи қозиқлар, шунингдек уларни маҳкамловчи михлар, профилланган металл листи ва металл черепицани маҳкамловчи пўлат шуруплар, ўзи кесиб кирувчи михлар ва шайбалар занглашга қарши ҳимояланган бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Рухланган пўлат қўлланилганида барча маҳкамловчи деталлар ҳам рухланган бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
171. Том қоплама пўлат листларининг бир-бирига улашни тик ёки ётиқ чоклар билан, якка ва биргаликда (қўшалоқ ҳолда) фалъслар ёрдамида бажарилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тик (вертикал) чоклар том қоплама нишаблиги бўйлаб, ётиқ чоклар эса кўндалангига, нишаблик бўйлаб пастга букилган ҳолда жойлаштирилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Якка чоклар нишаблиги 20 фоиз гача бўлган том қоплама нишабликларида, қўшалоқ чоклар эса нишаблиги 20 фоиз ортиқ бўлган том қоплама нишабликларида ҳамда сув энг кўп тўпланадиган жойларда (тарновлар, ендовалар) қўлланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ҳар бир чокнинг тагида ёғоч панжара (обрешётка)нинг бруслари ёки тўшама тахтаси бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
172. Пўлат листли тунукадан тайёрланган том қопламалар уюшмаган ёки уюшган ташқи сув қочириш тизимига эга бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Уюшган сув оқими тизимига эга бўлган томларда сув том қопламалар тайёрланган пўлат билан бир хил бўлган пўлатдан тайёрланган деворга ўрнатилган тарновлар ёки осма тарновлар, лотоклар, воронкалар ва сув оқадиган қувурлар орқали чиқариб юборилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Сув оқизиладиган қувурларни бир-биридан 12 — 20 m масофада жойлаштириш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
173. Профилланган пўлат тўшама асосан нишабликлари оддий шаклга эга бўлган саноат-ишлаб чиқариш объектлари ҳамда жамоат ва саноат бинолари учун қўлланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ўрнатиш жараёнида завод ҳимоя-декоратив қопламасига қўшимча равишда ёғсизлантирилган юза бўялиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Юк кўтарувчи профилланган тўшама мазкур ШНҚнинг 3-иловасидаги талабларга мувофиқ деталлари иситиладиган томёпмаларда ўрамли ёки суртмали (мастика)ли том қопламалар остига ўрнатиладиган юк кўтарувчи элемент сифатида ёки совуқ қопламали мустақил томёпма сифатида қўлланилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
174. Профилланган тўшама билан қопланган томларда юқоридаги тўшама листи том нишаблиги бўйича пастки листни қуйидагича қоплаб туриши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
нишаб 17,5 фоиз бўлса, камида 100 mm га;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
нишаб 10 — 17,5 фоиз бўлса, бирикувлар зич беркитилган ҳолда 200 mm га.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
175. Юк кўтарувчи профилланган тўшама том прокат металл прогонларга ёки металл балкали фермаларнинг ҳамда тузилмали конструкцияларнинг юқори қисмларига қоплама тагига асос сифатида, мустақил том қоплама сифатида ҳам ўзи кесиб кирувчи шуруп (саморез)лар, шайба ва зичловчи қистирмалар ёрдамида маҳкамланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Болтлар учун тешиклар ўрни иш жойининг ўзида пармаланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ўзи кесиб кирувчи шуруп (саморез)лар ва шайбалар коррозияга қарши ҳимояланган бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тўшама учун ёпма панжаралари прогонлар оралиғи қоплама хусусиятлари ва унга тушадиган юкдан келиб чиқиб, тушадиган юкларни ҳисоблаш қилиш орқали аниқланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2-§. Металл том қопламаларга қуйиладиган талаблар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
176. Том қопламаси учун металл юк кўтарувчи профилланган листнинг гофра баландлиги ГОСТ 24045-2016 бўйича 44 mm дан кам бўлмаслиги лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
177. Том қоплама остидаги асоснинг юк кўтариш қобилияти ШНҚ 2.01.07-21 нинг талабларига мувофиқ таъсир қилувчи юкларни ҳисоблаш орқали ўрнатилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
178. Ҳимоя-декоратив қопламаси бўлмаган пўлат том қопламани ўрнатиш жараёнида уни икки томонлама грунтлаш ва юза қисмини бир қатлам бўяш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
179. Металл тўлқинсимон листлар думалоқ пўлатдан тайёрланган илгаклар ёки махсус эластик кляммерлар ёрдамида прогонларга бириктирилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
180. Ҳарорат деформацияларидан бузилишни олдини олиш мақсадида, ендова жойларига ўрнатиладиган, рухланган ва пўлатдан тайёрланган тоғорасимон тарновларнинг узунлиги 6 m дан ошмаслиги лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
181. Юк кўтарувчи металл профилланган тўшама ва Ё1 — Ё4 ёнувчанлик гуруҳлари материалларидан тайёрланган иссиқлик изоляцияси қатлами билан том қопламалардаги тўшамаларнинг гофрировка қилинган жойлари бўшлиқларини тўлдириш ЁНМ ёнувчанлик гуруҳининг 250 mm узунликдаги материаллари билан деворлар, кенгайтирувчи бўғинлар, фонарлар деворларига туташган жойларда, шунингдек ҳар икки конки томонида ва том қопламанинг ендовасида бажарилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
182. Гофраларнинг бўш жойларини тўкма иситкич билан тўлдиришга йўл қўйилмаслиги лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3-§. Листли пўлат ва мисдан ясалган том қопламалар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
183. Қалинлиги 3-4 mm бўлган пўлат листли ясалган металл том қоплама ички сув тарновига эга бўлган бинолар учун қўлланилиши ҳамда металл устунлар ва прогонлар бўйлаб йириклаштирилган листли элементлардан тайёрланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда, элементларнинг маҳкамлаши ҳарорат таъсирида кенгайишда уларнинг эркин ҳаракатланишини таъминлаш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
184. Рухланган пўлатдан тайёрланган том қопламанинг листи фронтон юзаларида томёғочнинг четидан 40 — 50 mm чиқиб туриши ва томёғочнинг қиррасига қадалган кляммерлар билан қирра бўйлаб қўшма тик фальцга эга бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
185. Коррозияга қарши қопламали пўлат листлардан тайёрланган том қопламада ён томондаги осма томизгичли металл тахта (капельник) билан шамолга қарши металл тахтани ўрнатиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
186. Мис листлардан тайёрланган том қопламанинг тизмасида бўйлама йўналишда 600 mm қадами билан мис кроншейнлар жойлаштирилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда, том ёнбағирларининг листлари уланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
187. Кронштейнлар мис том қопламанинг деворга туташган жойида ҳам бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4-§. Профилланган металл тўшамалардан тайёрланган том қопламаларга қўйиладиган талаблар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
188. Иситилмайдиган биноларда пўлат асос тўсинлари қоплама юк кўтарувчи конструкцияларига маҳкамланиши лозим ёки «иссиқ» томларда пастки юк кўтарувчи профилли қоплама устига ўрнатилган оралиқ тўсинларга бириктирилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
189. «Иссиқ» том қопламаларда иситкич остидаги пастки юк кўтарувчи профилланган тўшама бўйлаб плёнкали буғ изоляцияси бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Металл прогонлар ва бошқа конструкцияларга туташган жойларда иситкич баландлигига кўтарилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Иссиқлик изоляциясининг устки қисмини буғ ўтказувчан қатлам ёки қалинлиги 20 mm дан кам бўлмаган зич иссиқлик изоляциясидан тайёрланган плита билан шамолдан ҳимоя қилиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Иситкич ва гофрировканинг пастки қисми орасидаги шамоллатиладиган ҳаво айланадиган бўшлиқнинг тирқиши камида 50 mm бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Юқори профилланган тўшаманинг баландлиги 44 mm дан кам бўлмаганда, ҳаво қатламини қолдирмасликка йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
190. Том қопламанинг деворларга ва парапетларга туташган жойларида камида 150 mm баландликдаги вертикал юзаларга ҳимоя фартуклари ўрнатилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бўйлама туташ жойларида тўшамани гофрлаш йўналиши деворга параллель равишда ёки девордан сувни олиб ташлаш билан ўрнатилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ҳимоя фартугининг горизонтал қисмининг кенглиги 300 mm дан кам бўлмаслиги керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ҳимоя фартугининг горизонтал листи профилланган тўшаманинг камида иккита гофр туташган қисмини ёки 300 мм дан кам бўлмаган узунликдаги майдонни қоплаши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ҳимоя фартуклари бир-бирига камида 150 мм устма-уст қўйилиши ёки ётиқ бирламчи фалъс билан бирлаштирилиши, уларнинг горизонтал листларини профилланган тўшамага парчин михлар ёрдамида маҳкамлаш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
191. Том ёпиш учун пўлат профиллар, рухланган, алюмосинк ёки алюмин қопламали том қопламалар ҳамда алюмин профилланган листлардан фойдаланиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда, уларни ГОСТ 24045-2016 бўйича ҳимоя-декоратив бўёқ қоплама билан қоплаш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
192. Профилланган листлардан тайёрланган том қопламалар 20 фоиздан ортиқ (12°) нишабликда бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
10 фоиздан 20 фоизгача (6° — 12°) нишабликларда листлар орасидаги бўйлама ва кўндаланг бўғинларни герметизациялашни ёки листлар остидаги сувдан изоляцияловчи қатлам билан таъминлашни амалга ошириш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
193. Профилланган лист устма-устлигининг нишаблик бўйлаб ўлчами 250 mm дан кам бўлмаслиги, нишабликка кўндаланг ўлчами эса битта гофр ҳисобида танланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
194. Тўлқинсимон ва профилланган металл листлардан тайёрланган томларда сув ўтказмайдиган қатлам остидаги асоснинг қалинлиги 25 mm ва кенглиги 100 mm дан кам бўлмаган тахталардан тайёрланган тўсиқ кўринишида лойиҳалаш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Томёғочнинг қадами ва унинг кесимини, фойдаланиш ҳамда ишларни амалга ошириш жараёнида ҳисобий юклар таъсирида ёғоч асоснинг мустаҳкамлиги ва бикрлигини таъминлаш учун том қопламанинг листлар турига ҳамда нишабликларига кўра олиниши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
195. Металл профилланган листдан тайёрланган том қопламаларда деворларга улашган жойларда рух ёки полимер қопламали пўлат листлардан тайёрланган ҳимоя фартуклари ўрнатилиши, уларни парчин михлар билан маҳкамлаш ва ўзаро ётиқ битта фальц орқали бирлаштирилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Том чўққи қисми элементлари, шунингдек том қопламаси орқали ўтказилган жойларни пардозлаш учун фойдаланиладиган ҳимоя фартуклари металл профилли листнинг кўндаланг кесими шаклига мос келадиган тароқсимон қисмга эга бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
196. Тўлқинсимон листлардан тайёрланган том қопламанинг деталлари учун техник ечимлар мазкур ШНҚнинг 10-иловаси талабларига мувофиқ бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5-§. Металл черепицадан тайёрланган том қопламаларга қўйиладиган талаблар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
197. Металл черепицани томёғочга маҳкамлаш камида 4,8 х 28 mm ўлчамдаги неопренли зичловчи қистирма билан ўзи кесиб кирувчи шуруп (саморез)лар ёрдамида амалга оширилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Карниз бўйлаб шуруплар тўлқиннинг ҳар иккинчи эгилишида ўрнатилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ендова бўйлаб юқори профиль ва ён османинг ҳимоя фартуги 300 mm дан 500 mm гача қадамлар билан маҳкамланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тизма профилини металл черепицанинг ҳар иккинчи тўлқинига шуруплар билан маҳкамлаш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
198. Металл черепица листларини ётқизишда бўйлама устма-уст қоплама камида 100 mm узунликда бажарилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ўрнатиш пайтида ушбу турдаги листларнинг профилини штамплаш йўналишини ҳисобга олиш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
199. Том қопламанинг узелларини ўрнатишда (карнизлар, ён чиқиқлар, туташлар, ендовалар, том қоплама орқали ўтиш жойлари, зичлагичлар) маълум бир металл черепицанинг турига мос келадиган элементлар ва уларнинг ўлчамларидан фойдаланиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
200. Металл черепицанинг сув изоляцияли қатлами бўлган асосий том қопламаси узелларининг асосий ечимлари мазкур ШНҚнинг 8 ва 11-иловалари талабларига мувофиқ бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
201. Ендова жойларида силлиқ тунука листини яхлит томёғочга ётқизилиши, листни ва металл черепица орасидаги бўшлиқларни металл черепица профили бўйлаб махсус зичловчи тасма ёрдамида герметизациялаш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
202. Томнинг тизмаси барча қатор металл черепица листлари ўрнатилиб, зичловчи лента маҳкамлангандан кейин тизма элементлари билан ёпилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тизма элементлари профильнинг ҳар иккинчи тўлқинида шуруплар билан маҳкамланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Металл черепица листларининг бир-бирига ёпишган жойларини 20 фоизгача нишабликларда силикон ёки тиокол зичлаш моддалари ёрдамида герметиклаш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
203. Том қопламанинг ғиштли деворга туташган жойини пардозлаш учун яхлит тўшама ва металл қисмлар бўйлаб металл черепица остига ётқизиладиган ўз-ўзидан ёпишадиган битумсимон ўрамли материалдан фойдаланиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
10-боб. Донали материаллардан тайёрланган том қопламаларга қўйиладиган талаблар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
204. Донали том қоплама материаллари сифатида қуйидагилар қўлланиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
асбест-цемент листлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
сопол, цемент-қумли ва эгилувчан (битумли) черепица.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
205. Том қопламалар материаллари нишаблардан келиб чиқиб, мазкур ШНҚнинг 6-жадвали талабларига мувофиқ бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6-жадвал
Т/р
Томнинг нишаблиги фоиз, кам эмас
Қўлланиладиган материаллар
Листлар таянчлари орасидаги масофа, мм, ортиқ эмас
Бўйлама ва кўндаланг бирикмалар герметикланган UV-7,5-K, UV-6-K турларидаги бирикмаларни герметикламай
1500
7.
33
Бўйлама ва кўндаланг бирикмалар герметикланган UV-7,5-K, UV-6-K турларидаги нишаблик узунлиги 9 m гача бўлганда BO листларини қўллаш билан
525
8.
40
Штампланган, пазли, керамик черепица
310
9.
45
Штампланган, пазли, цемент-қумли черепица
310
10.
50
Тасмали, пазли, керамик черепица
333
11.
50
Тасмали, текис, керамик черепица
160
12.
50
Пазли, полимерқумли черепица
333
13.
50
Битум ва битум-полимер черепица (мослашувчан черепица)
Яхлит қоплаш
14.
30…50
Битум ва битум-полимер черепица, қўшимча тўшама қатламли
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Изоҳ:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1. УВ-7.5-2500 туридаги асбест-цемент плиталарини асосан саноат ва қишлоқ хўжалиги корхоналарининг саноат бинолари ва иншоотларининг томлари учун ишлатишга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
УВ турлари-6-1750 — турар жой объектлари, жамоат ва қишлоқ хўжалиги биноларининг чодир қопламалари учун
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ву-К тури — саноат ва ишлаб чиқариш корхоналарининг ёрдамчи бинолари учун
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2. Дон сақлашга мўлжалланган омборхона биноларида, томларнинг нишаблигидан қатъи назар, листлар орасидаги боғланишларни зичлаштириш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3.Асбест-цемент плиталари қўлланилганда, томнинг нишаблиги 25-33 фоиз бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Плиталар таянчлари ўртасидаги ҳисобий оралиқ эса 525 mm дан ошмаслиги, томнинг нишаблиги 33 фоиз ва листларнинг устма-уст тушиши камида 120 mm бўлганда, том нишаблигининг узунлиги 15 m дан ошмаслиги керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Том нишаблигининг узунлиги 9 m гача ва листларнинг нишаблик бўйлаб устма-уст тушиши 200 mm дан кам бўлмаганда, асбест-цемент ва бошқа турдаги листлардан 10 фоиз нишабликдаги бирикмаларни герметизацияланмаган асбест-цементли томлардан фойдаланишга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Асбест-цемент листларини маҳкамлаш учун рухланган михлар қўлланилиши керак. Чекка листлар битта кесик бурчакка эга бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бурчакларни кесиш фақат бошланғич карниз ва охирги конёк листларида кўзда тутилмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
206. Донали материаллардан тайёрланган том қоплама ёғоч бруслардан тайёрланган тўсиқлар устига ётқизилиши ва осма стропилалар кўринишидаги юк кўтарувчи конструкция ёрдамида ушлаб турилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Чордоқли томларнинг ёғоч конструкцияларини ёнғин ва чиришдан сақлаш мақсадида, уларга кимёвий суюқлик билан ишлов бериш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
207. Тўлқинли асбест-цемент листлардан том қопламаларнинг бурчакларини кесиш ва силжитиш йўли билан бир-бирининг устига зич ёпиб ётқизилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Асбест-цемент листининг ёпувчи ён қиррасининг тўлқини ёндош листнинг ёпилувчи қиррасининг тўлқинини том қоплама нишабининг энига ёпиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Том қоплама нишабининг бўйига асбест-цемент листлари бир-бирининг чеккасини 150 mm дан кам ва 300 mm дан ортиқ ёпмаслиги лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
208. Асбест-цемент листлари ўртасидаги бирикувларни герметик зичлаш учун зичловчи суртмали (мастика)лар бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
209. Асбест-цемент том қопламаларда қатор ётқизиладиган листларнинг диагональ қарама-қарши бурчаклари кесилган бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Карниз, том чўққи ва чекка листларнинг битта бурчаги кесик бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Карнизнинг бошланғич ва конёкнинг охирги листларининг бурчакларини кесишга йўл қўйилмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
210. Тўлқинсимон листлар ёғоч панжара (обрешётка)га шифер михлари ёки неопрен (резина) қистирмали шуруплар билан маҳкамланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Михларнинг каллакчалар коррозияга қарши қопламага эга бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
211. Тўлқинсимон асбест-цемент листларидан иборат том қопламалардаги деформацияларни компенсация қилиш мақсадида, ҳар 12 — 18 m масофада деформация чоклари бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Узунлиги 25 m гача бўлган биноларнинг асбест-цемент том қопламаларида деформация чоклари талаб қилинмаслиги лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
212. Том қопламаларнинг томчўққи қисмида асбест-цемент деталлари қўлланилганида, тўлқинлар орасидаги ботиқликларни 150 mm узунликда М 50 маркали цемент қоришмаси билан тўлдирилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
213. Том қопламанинг том чўққи қисмида жойлаштириладиган шамоллатиш блоклари, шахталар ва бошқа муҳандислик ускуналари ўтказиладиган жойларда ўтиш деталларни ва рухланган пўлатдан ҳимоя фартуклари бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда, уларни шахталар деворлари ёки ускуналар билан герметик зич бириктириш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
214. Том қоплама нишаблиги бўйлаб ҳимоя фартуклари бир-бирининг четини камида 100 mm га ёпиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
215. Антенна тиргаклари ва тортқиларни маҳкамловчи турли стерженлар листлар ўркачидаги тешиклар орқали ўтиши ҳамда улар юк кўтарувчи конструкцияларга маҳкам қотирилиши ва сувнинг сизиб киришидан ҳимояланган бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
216. Томларда том чўққилари бўйлаб, ён деворлар яқинидаги том қоплама нишабликлари, деформация чокларда, шунингдек вентиляция ва бошқа хизмат кўрсатиш ускуналарга ўтиш жойларида 400 mm кенгликдаги тўшамаларни тахтадан ўрнатиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
217. Асбест-цемент листлардан иборат том қопламаларнинг ечимлари мазкур ШНҚнинг 6-иловасидаги талабларига мувофиқ бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
плиталарнинг деворларга туташган жойларида;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
деформация чокларида ҳамда шахта ва қувурлар том қопламадан ўтказилган жойларда.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
219. Асбест-цемент листларининг киришиш ва қийшайиш деформациясини камайтириш учун уларни ташқи томондан кремнийли органик суюқлик билан гидрофоблаш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
220. Асбест-цементли том қопламалар оддий шаклга эга бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Томнинг карниз қисмлари қўшни қурилмалар томонидан қуёш радиациясидан тўсиб қўйилган бўлса, бунда том қоплама листларининг бўйлама ва кўндаланг бирикмаларини герметизация қилиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
221. Асбест-цемент листларининг синишини олдини олиш мақсадида, улардаги тешикларнинг диаметри маҳкамлаш элементи стерженининг диаметридан 2-3 mm каттароқ бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
222. Кўп оралиқли биноларни лойиҳалашда, иссиқлик изоляцияли қопламали ва асбест-цемент томли иншоотларда ўрта ендова қисмларида том қопламаларни мазкур ШНҚнинг 97 ва 104-бандлари талабларига жавоб берувчи ўрамли материаллардан бажаришга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
223. Черепицали том қопламаларда нишаблар ушбу ШНҚнинг 6-жадвали талабларига мувофиқ, черепица турига кўра қабул қилиниши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
224. Черепицали том қоплама тагига нишаб стропилалар бўйлаб ўрнатиладиган асос (таянч) 50х60 mm ли ёғоч бруслардан бажарилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда, ёғоч бруслар оралиғи қўлланилаётган черепица узунлигини ҳисобга олган ҳолда мазкур ШНҚнинг 6-жадвали талабларига мувофиқ қабул қилиниши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
225. Том плиткалари (эгилувчан черепица) учун асос сифатида ёғочдан, сувга чидамли елимфанерли конструкциялардан ёки ёғоч толали (ёғоч қипиқли) плиталардан тайёрланган, яхлит ва оловга чидамли тўшама қабул қилиниши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ёнғинга қарши чора-тадбирлар мазкур ШНҚнинг 20-бобидаги талабларга мувофиқ амалга оширилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
226. Черепица таянчлар ёғоч панжара (обрешётка)си брусларига тирноқ (шип) билан ва тирноқнинг махсус тешигидан ўтказилган рухланган симлар ёрдамида маҳкамланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
227. Стропила ва ёғоч панжара (обрешётка)ларни тайёрлаш учун игнабаргли дарахтлардан фойдаланишда мазкур ШНҚнинг 19-боби талабларига амал қилиш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Устунлар кесими ШНҚ 2.01.07-21 бўйича юклама таъсирини ҳисобга олган ҳолда белгиланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
228. Ёғоч панжара (обрешётка)лар минимал кесими 30х50 mm бўлган бруслардан тайёрланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
229. Қопловчи қатлам чокларини бир-бирининг устига чиқиши камида 80 mm бўлиб, том осмасига параллел равишда ётқизилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
230. Битумли черепицадан тайёрланган том қопламанинг асоси сифатида қуйидагилардан ташкил топган яхлит тўшамалардан фойдаланиш лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
намлиги 20 фоиздан кўп бўлмаган шпунтланган ёки қирқиб олинган тахталар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
намлиги 12 фоиздан кўп бўлмаган намликка чидамли фанера;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
намлиги 12 фоиздан кўп бўлмаган йўналтирилган-қипиқли плиталар.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Стропиланинг қадам ва кесимлари амал қилувчи юкларга кўра ҳисоблаш йўли билан аниқланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Яхлит тўшаманинг қалинлиги стропиланинг қадамига қараб, қуйидаги 7-жадвалга мувофиқ қабул қилиниши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
7-жадвал
Стропилалар қадами, mm
Яхлит тўшаманинг қалинлиги, mm
тахталардан
фанердан
йўналтирилган-қипиқли плитадан
600
20
12
12
900
23
18
18
1200
30
21
21
1500
37
27
27
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
231. Плиткалардан тайёрланган том қопламанинг асоси (табиий сланец, цемент-толали, хризотил цементли, композитли) қуйидагидан ташкил топган бўлиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
232. Том қоплама плиткаларини маҳкамлаш учун коррозияга чидамли михлар ёки қалпоғининг диаметри 9 mm дан кам бўлмаган сланецли шуруплар ҳамда шамолга қарши кляммерлардан фойдаланиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
233. Плиткадан тайёрланган том қопламанинг вентиляцияси шамоллатиладиган тизмалар, тешиклар ва бўлак аэраторлари орқали амалга оширилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
234. Томёғоч бўйлаб йириқ шаклли плиткалардан фойдаланиш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Плиткадан тайёрланган том қопламанинг деворлар, парапетлар ва бошқа вертикал конструкцияларга уланиш деталлари металл ҳимоя фартукларини (рухлаган том қоплама пўлатидан, мисдан, қўрғошиндан, алюминдан) ўз ичига олиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда, сув изоляциясида ҳимоя қатлами бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
235. Битумли ва битум-полимерли том қоплама плиткалари махсус технология асосида завод шароитида ишлаб чиқилган бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Том қоплама плиткалари Ё2 ва АТ2 ёнувчанлик ҳамда ёнғин тарқалиш синфларидан паст бўлмаслиги керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Том қоплама плиткалари учун боғловчи материалнинг вазни 1 m2 2500 g дан кам бўлмаган оғирликда белгиланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Интенсив ўсимликларга эга бўлган ҳудудларда жойлашган бино ва иншоотларнинг том қопламасини бажаришда ўсимликларнинг униб чиқишига қарши чидамли махсус материаллардан тайёрланган, пастки қатламли том қоплама плиткаларини қўллаш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
236. Том қоплама плиткаларидан тайёрланган сув изоляцияси тўшамаси билан 16° дан 85° гача бўлган нишабликларда бажарилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
11-боб. Сендвич панеллардан тайёрланган том қопламаларга қўйиладиган талаблар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
237. Сендвич-панеллардан тайёрланган том қоплама конструкциясининг асосий элементлари қуйидагилардан иборат бўлиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
пўлат сендвич-профиллари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
иссиқлик изоляцияси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
юпқа листли пўлатдан тайёрланган том ёпиш қопламаси (профилланган лист, металл черепица);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
конструктив ва пардозлаш элементлари.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
238. Том қоплама сендвич-панелларининг асосий геометрик ўлчамлари ишчи чизмаларда ва мазкур ШНҚнинг 8-жадвали талабларига жавоб бериши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
8-жадвал
Панельнинг тури
Узунлиги, mm
Иссиқлагичнинг кенглиги, mm
Қалинлиги, mm
том қоплама ва ғовакли панел
2500…12000
1000
50…200
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
239. Қалинлиги 1,0 mm гача бўлган рухланган юпқа қатламли пўлатдан тайёрланган, полимер қопламали ёки қопламасиз сендвич-панеллар тўғридан-тўғри томнинг юк кўтарувчи конструкцияларига, стропилага ёки том қоплама прогонларига бириктирилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Иссиқлик изоляцияси сендвич-профилларининг бўшлиғига жойлаштирилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда, том ёпиш қопламалари кучайтирилган қалпоқча маҳкамлаш профиллари ёки Z-прогонлардан тайёрланган ёғоч панжара (обрешётка) орқали ёки тўғридан-тўғри сендвич-профилига ўрнатилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Қаттиқлик элементлари қалинлиги 2,0 mm гача бўлган рухланган юпқа листли пўлатдан тайёрланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
240. Том қопламанинг иссиқлик изоляцияси сифатида зичлиги мазкур ШНҚнинг 9-жадвалда келтирилган ёнмайдиган минерал пахтали плиталар ишлатилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
9-жадвал
Материаллар тури
Зичлиги, kg/m3
Қалинлиги, mm
Иссиқлик ўтказувчанлик коэффициенти, Vt/m°С
Шиша толали минерал пахта
15 — 17
Иссиқлик-техник ҳисоблаш асосида
0,037
Шиша толали минерал пахта
20
0,035
Шиша толали минерал пахта
22
0,034
Базальт толали минерал пахта
90
Иссиқлик-техник ҳисоблаш асосида
0,046
Базальт толали минерал пахта
100
0,046
Базальт толали минерал пахта
110
0,046
Базальт толали минерал пахта
120
0,046
Базальт толали минерал пахта
130
0,048
Базальт толали минерал пахта
170
0,052
Базальт толали минерал пахта
200
0,054
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
241. Қалинлиги 0,5 дан 1 mm гача бўлган полимер қопламали, рухланган, юпқа листли пўлатдан тайёрланган том ёпиш қопламаси (профилланган лист, металл черепица) ҳимоя-декоратив безак элементлари вазифасини бажариши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
242. Том қопламанинг конструктив ва пардозлаш элементлари сувтўкгичлар, қор ушлагичлар, тизма ва ён томон тахтачалари, тирқиш ёпгичлар ишончли сув йиғиш ва том қопламасига шикаст етишини олдини олишга мўлжалланган бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
243. Иситкични намликдан ҳимоя қилиш учун иссиқлик изоляциясининг устига сув-шамолдан ҳимоя қилувчи буғ ўтказувчан мембрана қўйилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Сендвич-профили ва том ёпиш қопламаси орасидаги совуқ кўприкчаларни бартараф қилиш учун изолон ёки иссиқлик изоляцияси плиталаридан кесилган термал ажратиш тасмасидан фойдаланиш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Маҳкамлаш элементлари сифатида ўзи кесиб кирадиган винтлар ишлатилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
244. Сендвич панелларнинг қалинлиги — 50, 60, 80, 100, 120, 150, 175, 200, 250 mm бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
245. Металл листларнинг қалинлиги ГОСТ 19904-90 талабларига мувофиқ белгиланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
246. Сендвич-профиль чуқурлиги ҳамда қўшимча иситишни қўллаш заруратини танлаш учун иссиқлик узатиш қаршилигини ҳисоблаш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
247. Элемент бўйича йиғиладиган турли хил сендвич панеллардан ташкил топган том ёпма конструкцияларининг иссиқлик ўтказишга қаршилиги қуйидаги 10-жадвалдаги талабларига мувофиқ қабул қилиниши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
250. Сендвич панеллардаги рухланган қоплама маҳсулот (заготовка)нинг Ўз ДСт 9.307-2021 га мувофиқ бўлиши керак.
(250-банд Ўзбекистон Республикаси қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирининг 2026 йил 18 мартдаги 01/2-10-сонли буйруғи (ҳисоб рақами 393, 27.03.2026 й.) таҳририда)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
251. Рухланган пўлат листларнинг юзаси иситкич томонидан минерал пахта плиталари билан киришишга мос келадиган қопламага эга бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
252. Сендвич панелли том қоплама панеллари қуйидагича бажарилиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қўшимча иситишсиз;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
умумий қалинлиги 100 ёки 150 mm бўлган иситкич (профиллар бўшлиғида), гидроизоляция мембранаси (қобиғи), термал ажратиш тасмаси ва профиль ҳамда ташқи қоплама орасидаги қалпоқча профиллари билан;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қўшимча иситкич билан — умумий қалинлиги 150, 200, 250, 300 ёки 350 mm бўлган иситкич (қалинлиги 100 ёки 150 mm бўлган биринчи қатлам профилларнинг бўшлиғида, иккинчи қатлам қалинлиги 50, 100, 150 ёки 200 mm);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
профилларнинг ташқи юзаси бўйлаб Z-шаклидаги прогонлар текислигида, профиль ва Z-шаклидаги прогон орасидаги термал ажратиш тасмаси, гидроизоляция мембранаси (қобиғи) ҳамда Z-прогон ва ташқи қоплама орасидаги термал ажратиш тасмаси билан.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
253. Том қопламаси ва том чўққиси уланиш жойларини жиҳозлашда минерал пахта изоляцияси қатламига ва том қоплама остидаги бўшлиққа намлик киришига йўл қўймаслик учун шаклдор элементлар остига том қоплама зичлагичларини ўрнатиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
254. Сендвич-профилга реклама қурилмалари, ёритиш ускуналари, хизмат кўрсатиш майдонлари ва қўшимча жиҳозлардан келадиган юкламаларни ўтказишга йўл қўйилмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда, ускунани фасадга маҳкамлашда лойиҳалаш топшириғига мувофиқ, махсус мустаҳкамланган таянч каркас ишлаб чиқилиши ёки бошқа конструктив ечимлар қўлланилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
255. Маҳкамлаш элементлари ва туташма жойларини маҳкамлаш қопламаларининг ҳимоя қатламлари панель металл листларининг қопламасига коррозияга чидамлилиги жиҳатидан мос келиши, контакт коррозиясини келтириб чиқармаслиги ҳамда ШНҚ 2.03.11-24 талабларига мувофиқ, коррозиядан ҳимояланган бўлиши керак.
(255-банд Ўзбекистон Республикаси қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирининг 2026 йил 18 мартдаги 01/2-10-сонли буйруғи (ҳисоб рақами 393, 27.03.2026 й.) таҳририда)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
256. Сендвич-профилларининг бўғинларини ва прогонларга улашган жойларни зичлаш учун полиэтилен кўпикдан тайёрланган зичловчи ленталар ишлатилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
257. Профиллар орасидаги кўндаланг бўғинлар алюмин ёпишқоқ лента билан ёпилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Сендвич-профили ва том ёпиш қопламаси орасидаги совуқ кўприкчаларни бартараф этиш мақсадида, изолондан тайёрланган ёки иссиқлик изоляция плиталаридан кесилган термал ажратиш тасмаси ишлатилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
258. Сендвич панеллардан тайёрланган том қопламасининг техник ечимлари мазкур ШНҚнинг 12-иловаси талабларига мувофиқ бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
12-боб. Маҳаллий материаллардан тайёрланган том қопламаларга қўйиладиган талаблар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-§. Асосий талаблар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
259. Маҳаллий материаллардан тайёрланган томлар ташқи тартибга солинмаган сув оқими бўлган вақтинчалик бинолар ва иншоотларда қуйидагилардан қурилиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
лой ва сомон аралашмасидан;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қамиш, ғўзапоя ва бошқа ўсимлик пояларидан тайёрланган боғламлар ёки бўйралардан.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
260. Лой-сомонли том қопламалар деворлари маҳаллий, пойдевори грунтли материаллардан бўлган биноларнинг чордоқсиз томлари таркибида ҳосил қилиниши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бундай том қопламалар учун асос сифатида узун пояли ўсимликлардан тўқилган бўйралар қўлланилиши, улар паст навли маҳаллий ёғочдан кўтарилган томёпма тўсинлари бўйлаб яхлит тўшама кўринишида жойлаштирилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тўшамалар устига ётқизиладиган лой-сомон аралашмасининг турли қалинлиги ҳисобига том нишаблигининг 1 — 3 фоиз ҳосил қилиниши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Томнинг сув ўтказмаслигини ошириш мақсадида, янги ётқизилган лой-сомон аралашмаси озгина намлантирилиб зичланиши ва унинг юзасига эса суюқ лой қоришмаси суртилиб текисланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
261. Ўсимлик пояларидан иборат боғламлар ва бўйраларга ўтдан ҳимоя қиладиган ишлов берилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
262. Қопламадан тўсиқсиз сув оқими учун қамишдан тайёрланган том текислигининг нишаблик бурчаги тахминан 40˚ бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Қамиш қопламасини ва сомон қопламасини ётқизиш учун 45˚ нишаб нишаблиги бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
263. Юпқа тахтачали қопламанинг материали арча ёки қарағай бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Юпқа тахтачалар брус ишлаб чиқаришга ярамайдиган ёғочлардан 40 — 50 mm узунликда тайёрланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Юпқа тахтачаларнинг нишаблиги камида 40˚ бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Юпқа тахтачалар тайёр томёғочга бир қатламда михлаб қотирилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
264. Боғламлар ёки бўйралардан ҳосил қилинадиган нишаби 10 — 20 фоизли том қопламалар паст навли ингичка маҳаллий ёғочлардан тайёрланган томёғоч бўйлаб, бироқ диаметри каттароқ ўлчамдаги ёғочдан ўрнатилган тўсинлар устига қўйилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
265. Ёнғинга қарши тадбирлар ШНҚ 2.04.09-22 ва мазкур ШНҚнинг 6-бобида келтирилган талабларга мувофиқ амалга оширилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2-§. Фойдаланиладиган том қопламаларга қўйиладиган талаблар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
266. Қуйидаги фойдаланиладиган том қопламаси турларини қўллашга йўл қўйилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
пиёдалардан тушадиган юкка мўлжалланган;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
автомобиллардан тушадиган юкка мўлжалланган;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
кўкаламзорлаштирилган (яшил майсазор ва боғлар).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
267. Фойдаланиладиган том қопламаларнинг техник ечимларини белгилашда мазкур ШНҚнинг 3-иловаси 6-расмига ва 5-иловасига риоя қилиш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
268. Пиёда ёки автомобиллар юки таъсирида фойдаланиладиган том қопламаларнинг (сувдан изоляцияловчи тўшаманинг), кўкаламзорлаштирилган том қопламаларнинг нишаблари 1 фоиздан 5 фоизгача қабул қилиниши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Кўкаламзорлаштирилган том қопламанинг горизонтал юзасини ҳосил қилишда, том қоплама юзаси бўйлаб дренажловчи ва грунт қатламларининг қалинлигини ўзгартириш орқали текислаш амалга оширилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Сувдан изоляцияловчи тўшаманинг асосий ва қўшимча қатламлари учун ўрамли битум-полимер, арматуралайдиган синтетик асосли битум, эластомер плёнкали материаллар қабул қилиниши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
269. Фойдаланиладиган топқопламалар ва кўкаламзорлаштирилган том қопламаларни ёпишда ўрамли материаллардан бажарилган сувдан изоляцияловчи тўшаманинг биринчи қатламини асосни грунтламай туриб ётқизиш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда, фойдаланиладиган ва кўкаламзорлаштирилган топқопламалар учун ишлаб чиқилган махсус ўрамли битум-полимер материаллардан бир қаватли сувдан изоляцияловчи тўшама ётқизилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
270. Фойдаланиладиган топ қопламалар таркиблари қуйидагиларни ҳисобга олган ҳолда қабул қилиниши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
юк кўтарувчи конструкцияларнинг турлари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
том қоплама вазифаси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
том қопламага таъсир кўрсатадиган юклар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ёнғинга қарши ҳимоя талаблари;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
атроф-муҳитнинг агрессивлик даражаси;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
атмосфера ёғинлари ва том қопламага технологик чиқиндиларнинг ажралиб чиқишини.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Том қопламалар қатламларининг ҳар қандай вариантларида том қоплама таркибида ажратиш, дренажлаш ва демпферлаш қатламларини сақлаб қолиш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Фойдаланиладиган ва кўкаламзорлаштирилган том қопламаларда минерал пахтали иситкичлар ҳамда қаттиқ минерал пахтали плиталарни қўллашга йўл қўйилмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
271. Майдони чекланган очиқ айвонлар ва кузатиш майдончалари учун пиёдалар юкламаси остида ишлатиладиган том қопламани ёғоч ёки кичик ўлчамли темир-бетон плиталардан ростланадиган таянчларда бажариш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бундай ҳолатларда ростланадиган таянчлар сувдан изоляцияловчи тўшама устига ўрнатилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Том қопламанинг барча узел (узел) ва деталлари юриш чекланган том қопламалари каби бажарилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ростланадиган таянчлар мавсумга қараб йилнинг иссиқ даврида ўрнатилиши ва йилнинг совуқ даврида олиб қўйилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
272. Фойдаланиладиган топ қопламаларни ўрнатишда сувдан изоляцияловчи тўшама устидан ажратувчи-дренажловчи демпфер қатлам ётқизилиши ҳамда бу қатлам қуйидагилардан ташкил топган бўлиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
кўп қатламли комплекс полимер материал;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
оғирлиги камида 300 g/m2 бўлган геотекстиль қатлами ва йирик донали қум қатлам;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қалинлиги камида 3 mm бўлган синтетик намат қатлами ва шағал қатламдан.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
273. Сувдан изоляцияловчи тўшаманинг устки қатлами учун заводда бажарилган йирик донали сепмасиз битум ёки битум-полимер материаллар қўлланилганда, геотекстиль ёки синтетик кигиз (намат) тагига дренаж қатламини битум билан тўйинишдан ҳимоя қилиш учун қалинлиги камида 100 mkm келадиган синтетик плёнка ўрнатилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
274. Монолит бетондан тайёрланган ҳимоя қопламасидан фойдаланганда, дренаж қатламини ҳимоя қилиш учун уни қалинлиги камида 200 mkm бўлган полиэтилен плёнка устига ётқизиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
275. Дренаж қатлами устида қумли тупроқнинг қўшимча қатлами (кўмиш) керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
276. Пиёдалар юки остида том қопламининг сув изоляцияси тўшамали икки ёки ундан ортиқ қатламли ўрамли ёки суртмали (мастика)ли арматураланган материаллардан нишаблик билан бажарилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ҳимоя қопламасининг устки қатлами ёнғиндан ҳимояланган ёғочдан ёки ростланадиган таянчлардаги тротуар плиталаридан, майда ўлчамли бетон плиталардан, плита ёки бетон полдан, қоришма, шағал-қум билан тайёрланган ва дренажловчи қатлам бўйича ётқизилган ёғоч шчитлардан тайёрланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
277. Сув изоляцияси тўшаманинг юқори қатлами учун заводда йирик донадор сепмасисиз битум ёки битум-полимер материалларидан фойдаланилганда, дренажловчи қатламни битум билан тўйинишидан ҳимоя қилиш учун геотекстиль ёки синтетик намат остига камида 100 mkm қалинликдаги синтетик плёнкани ётқизиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
278. Автомобиль юклари остида том қопламининг сув изоляцияси тўшамали икки ёки ундан ортиқ қатламли ўрамли материаллар ёки суртмали (мастика)нинг арматураланган қатламларидан нишаблик билан бажарилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ҳимоя қопламасининг устки қатлами асфальт-бетондан, арматураланган темир-бетон плиталардан ёки монолит арматураланган бетон тайёрланма устига ўрнатиладиган кичик ўлчамли бетон плиталардан бажарилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
279. Фойдаланиладиган том қопламанинг қўшимча йиғма ёки монолит темир-бетон деворли парапетга туташиши бажарилганда ўтиш нишаб ён деворчасини бажармаслиги лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Фойдаланиладиган том қоплама туташувларининг барча вариантларида сув изоляцияси тўшаманинг устига ётқизилган геотекстиль қатлами туташувнинг вертикал текислигига келтирилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
280. Фойдаланиладиган том қоплама ва кўкаламзорлаштирилган том қопламаларнинг ён осмаларини фойдаланилаётган том қопламанинг осмадан ажратиб турадиган парапет деворини ўрнатиш билан бажариш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Карниз қисмидаги том қоплама ўрамли материаллардан, тўлқинсимон ҳамда профилланган металл листлардан ёки металл черепицадан тайёрланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3-§. Кўкаламзорлаштирилган томлар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
281. Кўкаламзорлаштирилган том қопламани ўрнатишда қуйидагилар таъминланиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
сувни тутиб турувчи қатлам;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ўсимликлар илдизларининг униб чиқишига қарши сингдирилган қатлам;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
грунт қатлами.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
282. Томни ўсимликлар ва буталар экиш орқали интенсив кўкаламзорлаштириш жараёнида тупроқ субстрати грунт қатламининг қалинлиги камида 150 mm бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Дарахт экишда ўсимлик қатлами қалинлигини оширишда қопламанинг юк кўтарувчи конструкцияларида алоҳида дренаж ва сувни четлатиш тизимига эга лотоклар бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
283. Сувни ушлаб турувчи қатлам учун йириклиги 10 mm дан ошмайдиган майда фракциялари керамзит шағалдан фойдаланиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Том қопламани кўкаламзорлаштириш учун ўсимлик уруғи солинган синтетик тўшамадан фойдаланганда, тўшаладиган қатламни полимер материаллардан ёки экструдировка қилинган кўпик полистиролдан тайёрланган перфорацияланган плиталардан тайёрлаш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
284. Мавжуд бино ёки иншоотда кўкаламзорлаштирилган том қоплама лойиҳаланаётганда ободонлаштириш элементлари ушбу ШНҚнинг 7-иловасига мувофиқ бўлиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Барча конструкцияларнинг юк кўтариш қобилияти ҳамда томнинг ўзи қатламларининг ҳолати текширилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
285. Сув изоляцияси тўшама учун ўсимлик илдизларининг ўсиб чиқиши ва ўғитларнинг кимёвий моддалари таъсирига чидамли материаллардан фойдаланиш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ўсимлик илдизларининг ўсиб чиқишига чидамли бўлмаган тўшама учун илдизга қарши қатлам бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
286. Кўкаламзорлаштирилган том қопламалар техник қаватга эга томларда лойиҳаланиши, уларнинг ҳажми жиҳозлар, захира идишлар, қутилар, ўғитлар ва ўсимликларни автоматлаштирилган суғориш учун бошқа материаллар ва ускуналарни сақлаш учун фойдаланиш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
287. Кўкаламзорлаштирилган том қоплама учун нам ҳолатдаги субстратдан қўшимча юкланиш (700 kg/m) ҳисобга олиниши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ҳар хил турдаги ўсимликлар учун субстратнинг тахминий қалинлиги ва ундан тушадиган юклама ҳамда ўсимликлар турлари қуйидаги 11-жадвалга мувофиқ қабул қилиниши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
11-жадвал
Озиқлантирувчи қатламнинг қалинлиги — ўсимлик учун субстрат, сm
Юк, ўсимликлар, kPа
7 (ер қопламалари, седумлар)
0,07
25 (газон)
0,27
40 (буталар)
0,45
80 (дарахтлар)
0,90
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Кичик меъморий шакллар бочкалардаги ўсимликлар ва дарахтлар, декоратив сув ҳавзалари, фавворалар ва бошқалар юкламаси ҳам ҳисобга олиниши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
288. Ўсимликлари бор субстрат остида геотекстиль қатлам, дренаж-сув тўпловчи мембрана (қобиқ) ва нам тўпловчи тўшама бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
289. Том қопламанинг конструктив ечимлари вариантлари ва қўлланиладиган материалларнинг техник тавсифи мазкур ШНҚнинг 9-иловаси талабларига мувофиқ қабул қилиниши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
13-боб. Тўлқинсимон листлардан тайёрланган том қопламалар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-§. Асосий талаблар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
290. Битумли тўлқинсимон листлар учун асос том қопламанинг нишаблигига қараб белгиланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Нишаблик 10 дан 20 фоизгача (6 дан 12° гача) бўлганда, асос сифатида тахта ёки фанерадан тайёрланган яхлит тўшама бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда, листларнинг бўйлама устма-уст қоплама қиймати камида 300 mm бўлиши, ён томондаги устма-уст қоплама эса икки тўлқинга тенг бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тўлқинсимон листлар орасидаги кўндаланг чоклар листлар билан битта тўпламда етказиб бериладиган тўлдиргич қистирмалари билан зичланган бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Нишаблик 20 дан 25 фоизгача (12 дан 15° гача) бўлса, ёғоч панжара (обрешётка)нинг қадами 450 mm дан ошмаслиги, бўйлама устма-уст қоплама 200 mm дан кам бўлмаслиги ва ён томондаги устма-уст қоплама битта тўлқинга тенг бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Нишаблик 25 фоиздан ортиқ (15° дан ортиқ) бўлса, ёғоч панжара (обрешётка)нинг қадами 600 mm дан ошмаслиги, бўйлама устма-уст қоплама 120 mm дан кам бўлмаслиги, ён томондаги устма-уст қоплама эса бир тўлқинга тенг бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
291. Ендова ва карниз қисми учун асос кенглиги 700 mm бўлган яхлит тахта тўшамаси шаклида бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ендова рухланган пўлатдан, шунингдек полимер билан қопланган ёки алюминдан тайёрланган бўлиши ҳамда тўлқинсимон листлар ендова камида 150 mm кенгликда қоплаши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
292. Тўлқинсимон листлардан тайёрланган том қопламани девор, парапет ва мўрига улаш учун бурчак деталларидан фойдаланиш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда, том қопламани қатор листлар тўлқинларининг чўққиларидан ўтган шуруплар билан маҳкамланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Уларни нишаблик бўйлаб камида 150 mm устма-уст қоплама билан ва нишаблик кўндалангига — камида битта тўлқин билан ўрнатилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
293. Листларни ёғоч брусларга маҳкамлаш зичловчи эластик шайбали рухланган маҳкамлаш элементлари ёрдамида амалга оширилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2-§. Хризотилцемент листлари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
294. Том қопламалар учун тўлқинсимон хризолит-цемент листлар ва юзаси пардозланмаган ёки бўялган буюмлар ишлатилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
295. Бино ва иншоотларнинг том қопламалари учун қуйидагича листлар бўлиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қирралари симметрик бўлган 40/150 ўрта тўлқинли профиль листлари (40 mm — тўлқин баландлиги, 150 mm — тўлқин қадами);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
қирралари ассиметрик бўлган листлари (51 mm — тўлқин баландлиги, 177 mm — тўлқин қадами).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
296. Ўрта тўлқинли профилнинг симметрик қиррали ёпувчи қисми нишабликка кўндаланг жойлашганда, ёнма-ён листнинг ёпиладиган қирраси тўлқинини тўлиқ қоплаши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Асимметрик қиррали профилдаги лист эса ёнма-ён лист тўлқинининг ярмини қоплаши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Томнинг нишаблиги бўйлаб хризотилцемент тўлқинсимон листларининг бир-бирининг устига чиқиши 150 — 300 mm чегарасида бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
297. Хризотилцемент тўлқинсимон листлар учун асос сифатида 60×60 mm кесимдаги оддий бруслардан тайёрланган томёғоч ёки қалинлиги камида 25 mm ва намлиги 22 фоиздан ортиқ бўлмаган кесилмаган тахталардан тайёрланган сийрак тўшама бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Листларнинг бўйламасига бир-бирининг устига зич ёпилишини таъминлаш учун том ёғочдаги барча тоқ брусларнинг баландлиги 60 mm, жуфт брусларники эса 63 mm бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Томёғоч брусларининг қадами 750 mm дан ошмаслиги керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
298. Карнизда баландлиги 65 mm бўлган бруслар, тизмада 70 х 90 mm ва 60 х 100 mm кесимли иккита тизма бруслари ҳамда тизма бўйлаб қатордагилар билан бир хил кесимдаги қўшимча тизма олдидаги бруслар ишлатилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
299. Хризотилцементли тўлқинсимон листлардан иборат том қоплама элементларини бир-бирига улаш учун хризотилцементли шаклдор (қўшимча) деталлардан фойдаланиш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Хризотилцемент безакдор қисмлар мавжуд бўлмаганда, тизма, бурчак ва лоток металл деталлардан фойдаланиш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
300. Бино узунлиги 25 m дан ошганда, том қопламаларидаги деформацияларни бартараф этиш учун компенсация чоклари бўлиши, бунда улар сувга чидамли қоплама билан ҳимояланмаган хризотилцемент листли томлар учун ҳар 12 m, гидрофобланган ва бўялган листли томлар учун эса ҳар 24 m оралиқда жойлаштирилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
301. Хризотилцемент листларидан тайёрланган том қопламанинг қисмларига қўйиладиган талаблар мазкур ШНҚнинг 296 — 300-бандларига асосан амалга оширилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3-§. Цемент-толали листлардан тайёрланган том қопламаларга қўйиладиган талаблар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
302. Цемент-толали плиталар учун асосга қўйиладиган талаблар мазкур ШНҚнинг 321-банди талабларига мувофиқ бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
303. Цемент-толали листлардан тайёрланган том қопламанинг қисмларига қўйиладиган талаблар мазкур ШНҚнинг 294 ва 297-бандлари талабларига мувофиқ қабул қилиниши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
14-боб. Шаффоф материаллардан тайёрланган том қопламаларга қўйиладиган талаблар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
304. Шаффоф материаллардан тайёрланган том қопламалар учун ғовакли поликарбонатдан тайёрланган панеллар ишлатилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
305. Шаффоф материаллардан панелларни ўрнатишда уларнинг ультрабинафша ҳимоя қатлами ташқарига йўналтирилган бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Панеллар катакчалар бўйлаб конденсат оқими таъминланадиган тарзда ўрнатилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
306. Шаффоф материалли панелларнинг учлари зичлагич орқали махсус профиль билан ҳимояланган бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
307. Шаффоф материалли панелларни стропилага маҳкамлаш қадами 500 mm дан ошмайдиган махсус профиль орқали бурама михлар билан амалга оширилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
308. Томларни реконструкция қилиш ишлари қуйидаги усуллардан бири билан амалга оширилиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
мавжуд чордоқ хоналари ёки техник қаватларни қайта ўзгартириш (томнинг конструктив ҳолатини ўзгартирмаган ҳолда);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
тайёр бино устига чордоқ хоналарини қуриш (ясси том қопламалар устида нишабли томлар ёки мансарда қаватларни ўрнатиш);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
техник қаватларни чордоқ хоналарга (мансарда қаватларга) алмаштириш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
309. Томларни реконструкция қилиш ишларининг барча турларини мавжуд конструкцияларни текшириш натижалари асосида амалга ошириш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
310. Текшириш ишлари қуйидагиларни ўз ичига олиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
мавжуд томнинг конструктив схемасини аниқлаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
реконструкция жараёнида демонтаж қилиниши керак бўлган конструкциялар вазнини ўлчаш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
реконструкция жараёнида демонтаж қилиниши шарт бўлмаган конструкцияларнинг техник ҳолатини аниқлаш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
311. Томларнинг реконструкциясида бино ва иншоотларнинг хавфсизлик даражасини пасайишига ҳамда қуйидагиларга йўл қўйилмайди:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ёнғинга қарши ҳолатни ёмонлаштиришга;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
мавжуд юк кўтарувчи конструкциялар, асос ва пойдеворларга уларни ҳисоб-китоб қилиб текширмасдан ва тегишли равишда мустаҳкамламасдан уларга статик юкламаларни оширишга;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
312. Сейсмик ҳудудларда мансарда қаватларни ўрнатишда устқурма элементлари ва унинг пастида ётган конструкциялардан таркиб топган, қайта шаклланган тизимнинг динамик параметрларига устқурмаларнинг таъсирини ҳисобга олган ҳолда бажарилган ҳисоблашлар натижаларига асосланиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
313. Чордоқдан техник ва фойдаланиладиган бошқа хоналар (тренажёр зали)ни жойлаштириш учун фойдаланишда пол қопламаларини (армоцементли текисловчи қатлам (стяжка) устидан монолит қопламалар, ёғоч панжара (обрешётка) устидан тахта қоплама) чордоқ ораёпмасининг иссиқлик изоляцияси устидан тўшаш ҳамда чордоқ томёпмасининг иссиқлик изоляциясини ўрнатиш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
16-боб. Том қопламаларини таъмирлашга қўйиладиган талаблар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
314. Том қопламаларни таъмирлаш ишларини қуйидаги икки асосий усулнинг бири ёрдамида амалга ошириш лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
янги том қоплама конструкциясини эскисининг устига ётқизиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
эски том қопламани алмаштириш.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
315. Қуйидаги шартларнинг биттаси бажарилганда, янги томни мавжуд том устига унинг барча қатламларини тўлиқ олиб ташлаб ётқизишга йўл қўйилмайди:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
янги қатламлардан тушадиган юк йўл қўйиб бўлмас даражада юқори бўлса (юк кўтарувчи конструкцияларни кучайтиришга кетадиган сарфларни ҳисобга олган ҳолда);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
мавжуд том қопламага намлик сингиган бўлса;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
мавжуд том қоплама шундай ҳолатгача эскирган бўлиб, у янги том қоплама учун асос вазифасини бажара олмаса;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
мавжуд том қоплама майда донали, конструктив жиҳатдан силжийдиган (масалан, черепицадан) бўлса;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
мавжуд том қоплама аввал икки ва ундан ортиқ маротаба янги том қопламани тўшаш йўли билан таъмирланган бўлса.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
316. Пўлат том қопламасини бошқа том ёпиш материаллари билан алмаштиришда стропилалар тўлиқ ёки қисман қайта қурилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Металл том қопламаси учун мавжуд стропиланинг нишаблик бурчаги 18-22˚ га, энг кенг тарқалган шифер ва черепицанинг нишаблик бурчаклари эса 27˚ га тенг бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Стропилалар нишаблигини ошириш уларни ўстириш йўли билан амалга оширилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
17-боб. Том қопламаларнинг ишончлилигини таъминлашга оид чора-тадбирлар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
317. Ўрамли ва суртмали (мастика)ли том қопламаларнинг нишаблиги 1,5 — 2,5 фоиз бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Оралиғи 12 m дан ортиқ конструкцияларнинг нишабларини белгилашда фойдаланиш жараёнида конструкциянинг тўлиқ юкламадан эгилишини ҳисобга олиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
318. Ўрамли том қопламаларни ўрнатишда нуқтали ёпиштиришни амалга ошириш учун томёпма асосига қуруқ (биринчи том қоплама қатлами тагига ёпишадиган суртмали (мастика) сурмай туриб) перфорацияланган том қоплама материалини ётқизиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Перфорацияланган материал юзасига суртмали (мастика) суртилиши ва унинг устидан оддий (перфорацияланган) ўрамли материал матоси ёйилиши ҳамда елимланиши керак. Бунда, ётқизилаётган қатламларнинг нуқтали елимланиши амалга оширилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Том қопламанинг кейинги қатламлари одатий усулда елимланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
319. Перфорацияланган ўрамли материал диаметри 20 — 30 mm келадиган тешикларга эга бўлиши ва тешиклар марказлари ўртасидаги оралиқ 100х100 mm бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
320. Томёпмадаги иссиқлик изоляциясининг тепасида жойлашган шамоллатиладиган оралиқ ҳаво қатламининг талаб этиладиган баландлиги ушбу қатламнинг бир йил фойдаланиш давомида қуритиш таъсирини ҳисоблаб чиқариш орқали аниқланиши ва бу кўрсаткич 50 mm дан кам бўлмаслиги керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
321. Енгил бетоннинг дастлабки намлиги 15 фоиздан ошса (массаси бўйича) ҳамда хонадаги ҳавонинг нисбий намлиги 60 фоиздан ортиқ бўлса, бунда енгил ёки ғовакли бетон плиталардан ётқизилган томёпмада каналлар бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
322. Қўлланаётган янги материаллар ва том қопламалар конструкциялари нормаланган паст кўрсаткичга эга бўлмасликлари керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
323. Том қопламаларнинг сифатини ошириш ҳамда сумалаклар ва муз ҳосил бўлишининг олдини олиш мақсадида, бино ва иншоотлар томларида (ендовалар, тарновлар ва қувурларда) музлашга қарши кабелли тизимлар (теплоскат) ўрнатилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
18-боб. Узеллар ва туташувлар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
324. Турли хил том қопламаларнинг узеллари ва туташувларини лойиҳалашда узеллар ва туташувларнинг конструкциялари қабул қилинган томёпма ва том қоплама конструкцияларига мувофиқ бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
325. Тайёр йиғилган томлар ва донали материаллардан иборат том қопламаларнинг узеллари ва туташувлари махсус шаклга эга бўлган йиғма ва донали элементлардан бажарилган бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Сувдан изоляциялайдиган яхлит тўшама кўринишидаги том қопламаларнинг узеллари ва туташувлари эса тегишли тарзда кучайтирилган том қоплама тўшамаси конструкциясини давом эттирадиган яхлит қурилма кўринишида бажарилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
326. Том қопламаларнинг баландлиги 450 mm дан ортиқ деворларга туташувлари мазкур ШНҚнинг 3-иловаси 2-расмида келтирилганидек бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
327. Томёпмаларнинг деворлар, фонарь деворлари, томёпма орқали ўтадиган шахта ва қурилмаларга туташган жойларида буғ изоляцияси иссиқликни изоляциялайдиган қатламнинг қалинлигига тенг баландликка кўтарилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда, деформация чоклари бор жойларда эса металл компенсаторнинг чеккаларини ёпиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
328. Бино ва иншоотнинг баландлиги ўзгарадиган жойлардаги деформация чоклари компенсаторларга ва рухланган том қопламали пўлат тунукадан бажарилган ҳимоя фартукига эга бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Деформация чокларининг конструкцияси бино ва иншоотларнинг ҳарорат-киришув деформацияларида том қопламадан сув оқмаслигини таъминлаши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Қистирмали деформация чокларида юмшоқ минерал пахтали плиталар ёки бўйралардан фойдаланиш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
329. Ўрамли ва суртмали (мастикали) материаллардан иборат том қопламаларнинг деформация чоклари мазкур ШНҚнинг 3-иловаси 3-расмига мувофиқ қалинлиги 3-4 mm ли пўлат листдан бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
330. Ўрамли ва суртмали (мастикали) материаллардан иборат том қопламаларда қувурларни ўтказиш ечими мазкур ШНҚнинг 3-иловаси 4-расмида келтирилган намунадан фойдаланиб ҳал қилиниши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
331. Том қопламаси фойдаланиладиган ҳимоя қатлами сифатида темир-бетон ёки асбест-цемент плиткалари қўлланган томёпмаларда том қопламанинг сув оқиб тушадиган воронкалари жойлашган ерлардаги ечими мазкур ШНҚнинг 3-иловаси 5-расмида келтирилган намунага мувофиқ қабул қилиниш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
332. Ўрамасиз ва қопланмайдиган том қопламалардаги тайёр йиғма том қоплама плиталарининг темир-бетон сув йиғувчи лотоклар билан туташуви мазкур ШНҚнинг 4-иловаси 4-j расмида келтирилган намунага мувофиқ қабул қилиниши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
333. Темир-бетон том қоплама плиталарнинг бир-бири билан бирикувлари ушбу ШНҚнинг 4-иловаси 4-а-b, в расмларга мувофиқ амалга оширилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда, том қоплама плиталарининг чордоқ девор тўсиқларига таяниш схемаси, ички сув қочириш ҳолатида мазкур ШНҚнинг 4-иловасидаги 4-d расмига мувофиқ плиталарнинг устки қирғоғини парапет девори чегарасидан 100-500 mm чиқариб ёки ШНҚнин 4-илованинг 4-g расмига мувофиқ туташувни «Г»-симон тирқиш беркиткич билан ёпган ҳолда қабул қилиниши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
334. Тайёр йиғма темир-бетон том қоплама плиталаридан қурилган томларда барча чоклар ва туташувлар мазкур ШНҚнинг 4-иловасидаги 4-a-b расмларига мувофиқ махсус қўшимча элементлар тирқиш беркиткичлар ёки қопқоқ плиталар билан ёхуд ёндош элементлардан бирининг консолли чеккасини иккинчисининг бортига чиқариш билан ёпилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
335. Йиғма темир-бетон том қоплама плиталарнинг фронтон деворларига туташуви, мазкур ШНҚнинг 4-иловасидаги 4-e расмига кўра, плита чеккасини фронтон девор панелининг махсус кесмасига киритиш орқали бажарилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
19-боб. Сув кетказувчи (сув қочириш) қурилмалар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
336. Бино ва иншоотларни лойиҳалаш ишларида уларнинг том қисмидан ёмғир ва эриган сувларни чиқариб ташлаш ШНҚ 2.04.01-22 талабларини ҳисобга олган ҳолда, ички ёки ташқи уюшган сув дренажи тизимлари лойиҳаланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Кичик донали материаллар, асбест-цементли тўлқинсимон, пўлат, мис, металл черепица ва металл профилланган листлардан тайёрланган томқопламаларда ташқи уюшган сув дренажи таъминланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ендовалардаги воронкалар орқали ички сув дренажи таъминланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
337. Ички сув қочириш тизимларининг сув қабул қилувчи воронкалари том қоплама юзаси бўйлаб бир маромда жойлаштирилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ендовалар бўйлаб нишаблар кўзда тутилмаслиги лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Воронкалар тиқилиб қолиши мумкин бўлган ҳолатлар учун баландлиги 150 mm дан ошмайдиган остонали фавқулодда сув чиқариш қурилмасини ўрнатиш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
338. Сув оқадиган воронкаларнинг косалари том қопламаларнинг юк кўтарувчи тўшамалари ёки плиталарига хомутлар ёрдамида бикр маҳкамланган бўлиши ва ички оқова сув қувурларининг тиргаклари билан компенсаторлар орқали бирикиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Профилланган пўлат тўшамали ва юпқа темир-бетон плитали томёпмаларнинг остида рухланган пўлат листлар бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
339. Том қопламани сув билан совитиш зарурати туғилганда, сув сатҳини ушлаб туриш мақсадида, ортиқча сувни кетказадиган ечиб-қўйиладиган калта қувурлар ўрнатиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
340. Сув қабул қилувчи воронкаларнинг сони ва сув кетказувчи қувурлар энлама кесимларининг майдонлари ШНҚ 2.04.01-22 талабларига мувофиқ қабул қилиниши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
341. Дренажлар тиқилиб қолишдан барглар ёки шағал тутқичлар билан ҳимояланган бўлиши ҳамда фойдаланиладиган том қоплама-террасаларнинг воронкалари ва лотоклари устида ечиб олинадиган дренаж панжаралари билан таъминланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
342. Сув оқадиган тик қувурларни ташқи деворлар орасига ўрнатишга йўл қўйилмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Чордоқ томёпмаларида ва шамоллатиладиган оралиқ ҳаво қатламлари бўлган томёпмаларда сув оқадиган воронкаларнинг қабул қилувчи калта қувурлари ҳамда сув кетказгичларнинг совуқ қисмлари иссиқлик изоляциясига эга бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
343. Сув оқиб кетадиган воронкалар ўрнатиладиган ерларда воронка фланецига ёпиштириладиган сувдан изоляцияловчи асосий тўшама мазкур ШНҚнинг 3-иловасига мувофиқ, шишабўз ёки шиша тўрнинг иккита қатлами билан арматураланган учта суртмали (мастикали) қатлам билан кучайтирилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Сувдан изоляцияловчи асосий тўшама қатламларини кучайтиришда том қопламани ўрнатишда қўлланиладиган икки қават ўрамли материаллардан ва бир қават суртмали (мастикали) шимдирилган қанор қоп тикиладиган (мешковина) матодан фойдаланиш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Сиқиб турадиган ҳалқа воронка косасига бикр маҳкамланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
344. Том қопламалардан тарновлар ва оқова қувурлар воситасида ташқи уюшган сув қочиришни лойиҳалаштиришда ташқи сув кетказгичлар деталлари ва оқова қувурлар ўлчамлари лойиҳа топшириғига мувофиқ белгиланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
345. Деформация чокининг иккала томонида ўрнатилган воронкаларни битта тик қувурга ёки умумий осма чизиққа бириктириш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
346. Сув изоляцияси тўшамасининг воронка билан уланиши ечиб-қўйиладиган ёки ечиб олинмайдиган гардиш (фланец) ёки яхлит ҳолга келтирилган боғловчи ҳимоя фартуги ёрдамида таъминланиши, бунда боғловчи фартук сув изоляцияси тўшаманинг материалига мувофиқ бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
347. Профилланган листдан тайёрланган юк кўтарувчи тўшамали қопламаларда сув оқиб тушадиган воронкаларини ўрнатиш учун рухланган пўлат таглик (поддон)лар бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
348. Тарновлар ва сув оқиб тушадиган қувурлар ёрдамида том қопламадан сувнинг ташқи уюшган тарзда чиқариб ташланишини лойиҳалаш жараёнида белгилаш, ташқи тарновларнинг деталлари ва сув оқиб тушадиган қувурларнинг ўлчамларини эса лойиҳа топшириғи талабларига мувофиқ бажариш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
349. Ташқи уюшган сув чиқариш тизимида сув чиқариш қувурлари орасидаги масофа 24 m дан ошмаслиги лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ташқи уюшган сув дренажида сув оқиб тушадиган қувурлар орасидаги масофа 24 m дан ошмаслиги керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Сув оқиб тушадиган қувурнинг кўндаланг кесимининг майдони том қопламанинг 1 m² майдони учун камида 1,5 cm2 бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
20-боб. Ёнғинга қарши талаблар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
350. Томлар ва томқопламаларни лойиҳалашда хоналар, бино ва иншоотларнинг ёнғинга қарши ҳимояси чора-тадбирлари ШНҚ 2.04.09-22 талабларига мувофиқ амалга оширилиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
351. Том қопламанинг нишаблиги 12 фоизгача бўлган биноларда, парапетнинг тепасига қадар ёки карнизгача баландлиги 10 m дан юқори, шунингдек том қопламанинг нишаблиги 12 фоиздан ортиқ ва карнизгача баландлиги 7 m дан ортиқ бўлган биноларда ГОСТ 25772-2025 га мувофиқ ташқи деворларнинг периметри бўйлаб ёнмайдиган тўсиқ бўлиши лозим.
(351-банд Ўзбекистон Республикаси қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирининг 2026 йил 18 мартдаги 01/2-10-сонли буйруғи (ҳисоб рақами 393, 27.03.2026 й.) таҳририда)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
352. Ички сув қўчиргичли биноларда тўсиқ сифатида парапетдан фойдаланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Парапет баландлиги 0,6 m дан паст бўлса, уни панжарали тўсиқ билан том қоплама юзасидан 0,6 m гача баландга кўтариш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
353. Фойдаланиладиган том қопламаларда, бино ёки иншоот баландлигидан қатъи назар тўсиқлар ўрнатиш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3531. Ижтимоий соҳа объектларининг томларида юк кўтарувчи ёғоч конструкциялардан фойдаланишга йўл қўйилмайди. Бунда том элементлари (стропила, балка ва рама) металлдан лойиҳаланиши керак.
(3531-банд Ўзбекистон Республикаси қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирининг 2026 йил 18 мартдаги 01/2-10-сонли буйруғига (ҳисоб рақами 393, 27.03.2026 й.) асосан киритилган)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
354. Оловбардошлилик бўйича барча даражадаги биноларда чордоқ томёпмаларининг стропила ва ёғоч панжара (обрешётка)сини том қопламасини «Ё1 — Ё4» гуруҳлардаги материаллардан тайёрлаш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда, чордоқ томёпмасининг стропила ва ёғоч панжара (обрешётка)сига (оловбардошлилик бўйича IV-даражадаги, ёнғин хавфи бўйича «C2» ва «C3» синфлардаги бинолар бундан мустасно) ёнғиндан ҳимояловчи таркиб билан ишлов бериш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Чордоқли биноларда (оловбардошлилик бўйича IV-даражадаги бинолар бундан мустасно) «Ё3», «Ё4» гуруҳлардаги материаллардан ишланган стропила ва ёғоч панжара (обрешётка)ларнинг бажарилишида «Ё3», «Ё4» гуруҳлардаги материаллардан тайёрланган том қопламаларни қўллаш лозим.
Том ости асос материалларининг ёнувчанлик гуруҳи, дан паст эмас
Шағал тўлдирилмаган томнинг максимал рухсат этилган майдони, m²
Ё2, АТ2
ЁНМ, Ё1
Чекловларсиз
Ё2, Ё3, Ё4
10000
Ё3, АТ2
ЁНМ, Ё1
10000
Ё2, Ё3, Ё4
6500
Ё3, АТ3
ЁНМ, Ё1
5200
Ё2
3600
Ё3
2000
Ё4
1200
Ё4
ЁНМ, Ё1
3600
Ё2
2000
Ё3
1200
Ё4
400
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
357. Мазкур ШНҚнинг 8-иловаси талабларига мувофиқ ёнувчан ва қийин ёнувчи материаллардан тайёрланган металл профилли тўшама ва иссиқлик изоляцияловчи қатламли биноларнинг қопламалари лойиҳаларида тўшама қовурғаларининг бўшлиқларини 250 mm узунликда ёнмайдиган материал (минерал пахта) билан тўлдириш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бу тўлдириш тўшаманинг деворларга, деформация чокларига, фонар деворларига туташган жойларида, шунингдек том қирраси ва нов (жёлоб)нинг ҳар икки томонида амалга оширилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
358. Кўп функцияли бино ва иншоотларда юқори ёруғлик фонарлари (зенит фонарлари) тутун чиқариш тизимида қўлланилганда, ёнғин содир бўлган ҳолатда очилиши учун автоматик масофадан бошқариладиган ва қўлда ишлайдиган механизмлар бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Силикат шиша ишлатилганда эса, бундай фонарлар пастки қисмида қўшимча ҳимоя тўри билан таъминланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
359. Ишлаб чиқариш биноларида ўрнатиладиган фонарлар (зенит, П-симон ёруғлик, ёруғлик-аэрация ва бошқалар) тутун қопламайдиган бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Зенит фонарларнинг узунлиги 120 m дан ошмаслиги керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Фонарларнинг учлари орасидаги ва фонарнинг учи билан ташқи девор орасидаги масофа камида 6 m бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Фонарларнинг очиладиган қисмлари механизациялаштирилган (хонадан чиқиш жойларида очиш механизмлари уланган ҳолда) ва қўл билан бошқариш имконияти билан таъминланган бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Тутун кетказишда ҳисобга олинадиган очиладиган зенит фонарлари томёпма майдони бўйлаб бир текисда жойлаштирилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
360. Турар-жой объектлари биноларининг мансарда қаватларида жойлашган якка ижодий студиялар (рассомлар ва меъморларнинг устахоналари) аҳоли билан умумий бўлган зина катаклари ва лифтларга чиқадиган битта эвакуация йўли билан лойиҳалаштирилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Томга чиқишлар сони (камида битта чиқиш) ва уларнинг жойлашувини бинонинг функционал ёнғин хавфи синфи ва ўлчамларига кўра белгиланиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
361. Ф1, Ф2, Ф3 ва Ф4 синфдаги бино ва иншоотларда (одамларнинг доимий ва вақтинча яшаши учун мўлжалланган бинолар, томоша ва маданий-маърифий муассасалар, аҳолига хизмат кўрсатиш корхоналари, таълим ташкилотлари, илмий ва лойиҳалаш ташкилотлари) бинолар учун чордоқли бинонинг ҳар бир тўлиқ ва тўлиқ бўлмаган 100 метр узунлигига ҳамда чордоқсиз бинонинг ҳар бир тўлиқ ва тўлиқ бўлмаган 1000 m² том майдонига камида битта, Ф5 синфига мансуб (ишлаб чиқариш ва омборхона) бинолар ва иншоотларнинг периметри бўйлаб эса ҳар 200 m да ёнғин нарвонлари орқали чиқиш жойлари бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда, қуйидагиларни назарда тутмасликка йўл қўйилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бино ва иншоотнинг асосий фасадида ёнғин нарвонларини (бино ва иншоотнинг эни 150 m дан ошмаса ва асосий фасадга қарама-қарши томонда эса ёнғинга қарши сув таъминоти (қувури) мавжуд бўлса);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бино ва иншоотларнинг том қисмига чиқиш йўлини (том қисмининг майдони 100 m2 дан ошмаса).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
362. Зина катакларидан томга ёки чордоққа чиқишни зина маршлари бўйлаб, чиқиш олдидаги майдончалари билан ўлчами 0,75х1,5 m дан кам бўлмаган, 2-турдаги ёнғинга қарши эшиклар орқали амалга ошириш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Биноларнинг чордоқларида томга чиқиш имконияти бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бу чиқишлар стационар нарвонлар билан жиҳозланган бўлиши, ўлчамлари камида 0,6 х 0,8 m бўлган эшиклар, люклар ёки деразалар билан таъминланган бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Мансардали биноларда чордоқ бўшлиқларининг тўсиқ конструкцияларида люклар бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Том баландликларидаги фарқ (ёруғлик-аэрация фонарларини томдан кўтарилган жойлари учун ҳам) 1 m дан ортиқ бўлган жойларда ёнғин нарвонлар ўрнатилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бино ва иншоотлар том қисмининг юзаси 100 m2 дан ортиқ бўлган ҳар бир қисми учун қуйидаги ҳолларда ёнғин нарвонлари талаб этилмайди:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
томга мазкур ШНҚнинг 320-банди талабларига жавоб берадиган ўз чиқишига эга бўлса;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
томнинг мазкур ШНҚнинг 320-банди бўйича аниқланадиган пастки қисмининг баландлиги 10 м дан ошмаса;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
томнинг баландлиги 10 m дан ортиқ бўлган жойда.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
363. Зинапоя катакларидан том ёки чордоққа чиқиш жойлари зинапоя маршлари бўйлаб, чиқиш олдидаги майдончалар орқали, ўлчами 0,75 х 1,5 m дан кам бўлмаган иккинчи турдаги ёнғинга қарши эшиклар бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Мансардали биноларда чордоқ бўшлиқларини тўсувчи конструкцияларда люклар бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Томларнинг баландлиги 1 m дан ортиқ фарқ қиладиган жойларда (ёруғлик-аэрация фонарларини томга кўтариш учун) ёнғин нарвонлари ўрнатилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Томнинг ҳар бир 100 m2 ортиқ майдонга эга қисми мазкур ШНҚнинг 16-боби талабларига мувофиқ алоҳида чиқиш жойига эга бўлса ёки томнинг пастки қисмининг баландлиги 10 m дан ошмаса, томнинг 10 m дан ортиқ баландлик фарқларида ёнғин нарвонларини ўрнатиш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
364. 10 дан 20 m гача баландликка кўтариш учун ва том қопламалар баландлигининг ўзгариши 1 m дан 20 m гача бўлган жойларда П1 турдаги ёнғинга қарши нарвонлар қўлланилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
20 m дан ортиқ баландликка кўтариш учун ва том қопламаларнинг баландлик ўзгариши 20 m дан ортиқ бўлган жойларда П2 турдаги ёнғинга қарши нарвонларни қўллаш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ёнғинга қарши нарвонлар ёнмайдиган материаллардан тайёрланиши ва деразаларга камида 1 m яқинликда жойлашган бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
365. Темир-бетон ораёпмалар ва профнастилларга ёнувчи изоляцияловчи материалларни қўллашга фақат ёнғиндан ҳимояланишнинг қуйидаги талаблари таъминланиши керак:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
майдони 50 m2 бўлган ёнувчи изоляцияловчи материаллар, унинг периметри бўйлаб, устки қисмида ёнмайдиган изоляцияловчи материаллардан иборат ёнғинга қарши тасмалар билан ўралади ҳамда камида 30 mm қалинликдаги цемент-қумли қоришма (текисловчи қатлам (текисловчи қатлам (стяжка) ёки енгил бетон билан қопланганда;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
500 m2 майдонга эга ёнувчи изоляцияловчи материаллари билан қопланган жойлар қўшимча равишда, бинонинг кўндалангига камида 6 m кенгликда ёнмайдиган изоляцияловчи материалларидан тайёрланган ёнғинга қарши белбоғлар билан ажратиб тўсилганда.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
366. Ёнғинга қарши белбоғнинг юқори қатлами фойдаланиладиган томлар учун:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
кенглиги камида 6 m бўлган ҳимоя қатлами сифатида кўзда тутилиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
белбоғнинг ички қатлами ёнмайдиган (ЁНМ гуруҳига мансуб) материаллардан иборат бўлиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
белбоғ том остидаги асосни («Ё3» ва «Ё4» гуруҳларига кирувчи материаллардан тайёрланган иссиқлик изоляциясини бу материалларнинг бутун қалинлиги бўйлаб) кесиб ўтиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
367. Том қопламаларни ёнувчан материаллардан ёпишда ёнғинга қарши хавфсизлик қоидаларига риоя қилиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
368. Ёнувчан ўрамли материаллар ва иситкичларни қўллаш билан боғлиқ қурилиш ишларида ишларнинг бажарилиш жойи кўрсатилиши ва ишларнинг технологик кетма-кетлиги, уларни бажариш усуллари ҳамда ёнғин хавфсизлигини таъминлайдиган ёнғинга қарши аниқ чора-тадбирлар амалга оширилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
369. Томқопламларни ёнувчан материаллардан (эгилувчан черепицалардан) ёпишда ҳамда ёнувчан иситгич ва/ёки юмшоқ том қопламаси қўлланилган томларни қуришда қурилиш майдонида ишлар бошланишидан олдин қуйидаги талабларга риоя қилиш лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ёнувчан ўрамли материаллар ва иссиқлик изоляция қилувчи материалларни қўллаш билан боғлиқ қурилиш ишлари ШНҚ 2.01.02-04 талабларига мувофиқ амалга ошириш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ёнғин сув таъминоти тизимини ишга тушириш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бинога ташқи ёнғин нарвонларини ўрнатиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
телефон алоқасини таъминлаш (том майдонининг ҳар 5000 m2 га битта телефон қурилмаси ҳисобида).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
370. Енгил қопламали бинолар яшиндан ҳимояланган бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ёнувчан ва қийин ёнувчан иссиқлик изоляцияловчи ҳамда ўрамли том қопламаси ишлатилганда ва том ёпиш ишлари бажарилаётганда (майдони 1000 м2 ва ундан ортиқ бўлса) ёнғинни ўчириш учун вақтинчалик сув қувурини ҳисобга олиш зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ёнғин ўчириш кранлари орасидаги масофа томнинг ҳар қандай нуқтасига ҳар бирининг унумдорлиги 5 l/s бўлган камида иккита сув оқимини етказиш имкониятини таъминлаш шартидан келиб чиқиб белгиланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ёнувчан материалларни жойлаштириш 500 m² дан кўп бўлмаган майдонлар бўйича амалга оширилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Қалинлаштирилган битум қатламли ўрамли материаллардан фойдаланиб том ёпишга, фақат ёнмайдиган иссиқлик изоляцияси ва ўрамадаги битумни эритиш учун қурилмалар қўлланилган ҳолда темир-бетон қоплама плиталари бўйича йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бунда, қурилмаларнинг конструкциялари ишларни олиб боришда тасодифий ёнишдан ҳимояланган бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
371. Пайвандлаш ва очиқ аланга қўлланилиши билан боғлиқ бошқа оловли ишларни фақат қурилиш объектининг ёнғиндан хавфсиз бўлган (бино ва иншоотдан узоқ бўлган) ҳудудларида олиб боришга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
21-боб. Хавфсизлик ва атроф-муҳитни муҳофаза қилиш бўйича талаблар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
372. Хавфлилик даражаси 1 ва 2 бўлган зарарли моддалар ёки портловчи моддаларни ўз ичига олган вентиляция ҳавосини, шунингдек механик ҳаракатлантирилган сўриш тизимларидан чиқадиган ҳавони очиқ чордоқ бўшлиғига чиқариб ташлашга йўл қўйилмайди.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
373. Бино ва иншоотларни лойиҳалашда ифлосланган оқова сувларнинг чиқазиб юборилиши ҳамда ер ости ва ер усти сувларининг бевосита ифлосланишини олдини олиш чоралари лойиҳалаш топшириғида белгиланиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
374. Металл том қопламали биноларни чақмоқдан ва томнинг металл элементларида ҳосил бўладиган коррозиядан ҳимоялаш учун барча металл элементларни ёпиқ контурга бирлаштириш ва ерга улаш қурилмасини ўрнатиш бўйича ҳимоя чоралари амалга оширилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
375. Қопламаларда ишларни амалга ошириш бошлангунга қадар лойиҳада белгиланган барча тўсиқлар ва биноларнинг (зинапоя катакларидан, ташқи зинапоялардан) қопламаларига чиқиш жойлари бажарилган бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
376. Томлар ва том қопламаларни ўрнатиш ҳамда реконструкция қилиш жараёнларини лойиҳалашда атроф-муҳитни муҳофаза қилиш талабларига риоя этиш чора-тадбирлари инобатга олиниши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ШНҚ 2.03.10-24 «Томлар ва том қопламалар» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига 1-ИЛОВА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Чордоқсиз қисман шамоллатиладиган томлар тизими
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1. Темир-бетонли пойдеворга ўрамли таркибида битум бўлган буғ тўсиш материал қопламаси қўйилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2. Иссиқлик изоляцияловчи қатлам ёнмайдиган минерал пахта изоляциясидан иборат бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Унинг 10 фоиз деформацияда сиқилишдаги минимал мустаҳкамлик кўрсаткичлари 80 kPa (ГОСТ EN 826-2011 га мувофиқ) ва тўпланган юкланишга чидамлилиги камида 600 Н (ГОСТ EN 12430-2011 га мувофиқ) бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3. Минерал иссиқлик изоляцияси устидаги вентиляция бўшлиғини ташкил қилиш учун Н114-750-1,0 маркали юк кўтарувчи пўлатдан тайёрланган профилли лист қўйилиши зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Профилли листни изоляцияга қарши тор рафга қўйилиши ҳамда тўлқинлар ендова ва тизма жойларига перпендикуляр йўналтирилган бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4. Профилли лист устига икки қават асбест-цемент плиталарини қўйиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Асбест-цемент плиталарининг қатламлари механик равишда бир-бирига маҳкамланган бўлиши ва юқори қатламга битум астар билан ишлов берилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5. Гидроизоляциянинг пастки қатлами сифатида асосга қисман эритиб ёпиштирилган ва қурилмадан намликни чиқариш учун шамоллатиш каналлари мавжуд бўлган битумли ўрама том ёпиш материалини қўллаш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6. Гидроизоляциянинг устки қатлами сифатида ёнғинга қарши техник хусусиятларга эга қурилган битум-полимер ўрамли қоплама материалидан фойдаланиш (олов тарқалиш гуруҳи РП1 (олов тарқатмайдиган), ёнувчанлик гуруҳи B2 (ўртача ёнувчан) ва ҳимоя қатламлари: устки қисмида йирик донли (шифер) қоплама ва пастки қисмида полимер плёнка) керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
7. Том ёпиш қопламанинг остидан буғни оптимал олиб ташлаш учун ендова ва том тизмаларида ҳар 6 — 8 m да аэраторлар ўрнатилиши, бунда қоплама аэраторининг диаметри камида 110 mm бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
минерал изоляциядан тайёрланган иссиқлик изоляцияси қатлами (80 kPa ГОСТ EN 826-2011 ва 600 Н ГОСТ EN 12430-2011 бўйича);
ўрамли буғ тўсадиган таркибида битум бўлган материаллар;
темир-бетон қатлами.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
8. Таркибида битум бўлган буғ тўсиғи материалининг ўрамаси устига, бутун том юзасига 300 g/m2 геотекстиль қўйиш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Одамлар сони, материалларнинг мавжудлиги ва об-ҳаво шароитларини ҳисобга олган ҳолда, томнинг қайси қисмини гидроизоляция тўшаманинг биринчи қатламини ўрнатиш даражасигача қурилиш тайёрлигига олиб келиш режалаштирилганлигини аниқлаш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ҳосил бўлиши мумкин бўлган совуқ кўприкларнинг пайдо бўлишига йўл қўймаслик учун томнинг танланган майдонига самарали иссиқлик изоляцияси қатламини (иссиқлик муҳандислик ҳисоб-китоблари бўйича қабул қилинган) қўйиш ҳамда тикувлар бир-бирига ёпишиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
9. Кўп қатламли иссиқлик изоляциясида пастки қатламлар учун минерал пахта плиталари ва цемент қириндили плиталардан (1250-1400 kg/m3) тайёрланган цемент йиғма сувоқ остида изоляциялаш учун камида 40 kPa бўлган 10 фоиз чизиқли деформацияда босим кучига эга бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
10. Томга механик таъсир кўрсатган тақдирда (масалан, томдаги ускунани мунтазам равишда таъмирлаш ёки қорни тозалаш, ҳафтада бир мартадан кўпроқ томга чиқиш) минерал пахта иссиқлик изоляцияси, шунингдек кўп қатламли гидроизоляция қоплама билан қопланган бўлиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
11. Барча қатламларда камида 60 kPa 10 фоиз чизиқли деформацияда босим кучига эга бўлиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
12. Томнинг танланган майдонида диффузия ва аэрация каналларини ташкил этган ҳолда юқори қатламнинг минерал пахта плиталарини ётқизиш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
(1-узел)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
13. Цемент қириндили плиталарнинг биринчи қатламини томнинг танланган майдонига қўйиш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ётқизилган цемент қириндили плиталар таркибида битум бўлган грунтнинг биринчи қатламини қўллаш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
14. Таркибида битум бўлган грунтнинг қуришини кутмасдан, цемент қириндили плиталар иккинчи қатламини ётқизиш, чокларни ½ лист билан силжитиш ва пастки қисмнинг тартибига мувофиқ биринчи қатламга винт билан маҳкамлаш (ушбу илованинг 5-расмида келтирилган) ҳамда пастки қатламнинг юқорига нисбатан жойлашишига кўра амалга ошириш керак (ушбу илованинг 6-расмида келтирилган).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5-расм. Юқори қатламга нисбатан пастки қатламнинг жойлашув схемаси
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6-расм. Йиғма тортқини маҳкамлаш схемаси
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
15. Иккинчи қатламнинг ётқизилган цемент қириндили плиталарга таркибида битум бўлган грунтни қўйиш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Таркибида битум бўлган грунт қуриганидан сўнг, сув ўтказмайдиган қопламанинг биринчи ва иккинчи қатламларини ўрнатиш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Изоляцияни намлашдан сақлаш учун танланган том қисмига том ёпиш қопламасини ўрнатиш, уни томнинг гидроизоляция қопламасининг биринчи қатламини ўрнатиш босқичига етказиш бўйича ишларни бажариш лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
7-расм. Чордоқсиз қисман шамоллатиладиган ўзини-ўзи қуритиш қобилиятига эга томлар тизимини кесимдаги кўриниши
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Таркибида битум бўлган ўрамли том ёпиш материаллари (АТ1, Ё2);
Вентиляция ленталар билан ўралган таркибида битум бўлган том ёпиш материаллари;
(изоҳ қисми Ўзбекистон Республикаси қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги вазирининг 2026 йил 18 мартдаги 01/2-10-сонли буйруғи (ҳисоб рақами 393, 27.03.2026 й.) таҳририда)
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2-расм. Фойдаланиладиган, инверсион ва кўкаламзорлаштирилган том қопламаларнинг конструктив ечимлари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1 — йиғма ёки монолит темир-бетон плиталар, 2 — цемент-қум қоришмасидан (текисловчи қатлам (стяжка) ёки қуйма асфальт-бетон қатлами, 3 — буғ изоляцияси, 4 — нишаб ҳосил қилувчи қатлам, 5 — иссиқлик изоляцияси, 6> — ажратувчи қатлам, 7 — цемент-қумли текисловчи қатлам (текисловчи қатлам (стяжка), 8 — сувдан изоляцияловчи тўшама, 9 — фильтрловёчи қатлам (нотўқима геотекстиль), 10 — бошқариладиган таянч, 11 — тротуар (йўлка) плиткаси, 12 — қалинлиги 150 mm дан кам бўлмаган гранит чақиқ тош, 13 — бетон, гранит плитка ёки чорқирра тош (брусчатка), 14 — цемент-қум қоришмаси, 15 — асфальт-бетон, 16 — арматураланган бетон плита, 17 — эҳтиёт қатлами, 18 — арматураланган цемент-қумли (текисловчи қатлам (стяжка), 19 — шағал қатлами, 20 — илдизларга қарши плёнка, 21 — дренаж-сув тўплагич мембранаси, 22 — тупроқ қатлами, 23 — ўсимлик қатлами, 24 — намликни йиғувчи бордон ёки дренажловчи-тутиб турувчи элемент (нишаби 3 фоиздан ортиқ том қоплама учун), 25 — экструзияли пенополистирол (ГОСТ 32310-2020), 26 — дренаж қатлами (бордон), 27 — ўртача ёки йирик қум ёки қалинлиги 30-50 mm келадиган 2-5 mm ли фракциянинг элакдан чиққан гранит чиқиндиси, 28 — резина қоплама, 29 — пешайвон тахтаси, 30 — пешайвон тахтаси учун лагалар, 31 — қалинлиги 5 mm дан кам бўлмаган фракцияси 40-50 mm бўлган гранит чақиғини бошқариладиган таянчлар орасига тўкиш, 32 — нишаб бўйлаб керамзит шағали
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3-расм. Том қопламаларнинг туташуви
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
a — баландлиги 450 mm дан ортиқ деворларга;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
b — баландлиги 450 mm дан ортиқ деворларга ушбу ШНҚнинг 338-банди бўйича чора-тадбирларни амалга оширишда.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1 — сувдан изоляцияловчи асосий тўшама, 2 — устки қатлами йирик донали сочмага эга бўлган рубероиддан сувдан изоляцияловчи қўшимча тўшама қатламлари, 3 — ҳимоя қатлами, 4 — рухланган том қоплама пўлатдан ҳимоя қопчиғи, 5 — герметик беркитадиган суртмали (мастика), 6 — маҳкамловчи элементларнинг ўқлари (сувдан изоляцияловчи тўшама қатламларини, ҳимоя қопчиқларини маҳкамлаш учун), 7 — ташқи ҳаво билан алоқа қиладиган диффузия оралиқ қатлам
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4-расм. Деформация чокларининг ечимлари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
а — рухланган пўлатдан яримдоира компенсаторлари бўлган эни 60 mm ли чокда (қистирманинг эни 500 — 1000 m бўлса, компенсатор қалинлиги 3-4 mm ли листли пўлатдан тайёрланади), b — йиғма бетон деворлардан иборат деворларда
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1 — сувдан изоляцияловчи асосий тўшама, 2 — сувдан изоляцияловчи қўшимча тўшама қатламлари, 3 — рубероид матоси (ёпиштирилмаган), 4 — ҳимоя қатлами, 5 — буғ изоляцияси (ҳисоб бўйича), 6 — иситкичдан қўшимча элемент, 7 — рухланган пўлатдан радиуси 80 mm ли компенсатор, 8 — рухланган том ёпиш пўлатдан тайёрланган айлана шаклидаги қирқим, 9 — ёнмайдиган минерал пахтали иситкич, 10 — маҳкамловчи элементларнинг ўқлари, 11 — битум билан ёпиштириш, 12 — сувдан изоляцияловчи тўшаманинг устки қатлами, 13 — рухланган пўлатдан қопчиқ, 14 — 600 mm оралиқда 4х40 mm ли пўлат тасмалар, 15 — V-симон компенсатор
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5-расм. Қувурларни олиб ўтиш ечими
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
7-расм. Диаметри 100 mm ли аэраторларнинг жойлашув режаси
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1 — ендова, 2 — томчўққи, 3 — аэраторлар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
8-расм. Диаметри 100 mm ли том қоплама аэраторини (вентиляцион калта қувурни) ўрнатиш
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1 — герметик, 2 — сувдан изоляцияловчи қўшимча тўшама, 3 — сувдан изоляцияловчи асосий тўшама, 4 — хризотилцементли ясси листлардан йиғма текисловчи қатлам (стяжка), 5 — минерал пахта плиталар, 6 — монолит мавжуд текисловчи қатлам (стяжка), 7 — намланган кўпик-бетон, 8 — юк кўтарадиган темир-бетон плита, 9 — шамоллатиладиган канал, 10 — диаметри 100 mm ли аэратор
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ШНҚ 2.03.10-24 «Томлар ва том қопламалар» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига 4-ИЛОВА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Йиғма темир-бетон томлар элементларининг ечимлари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-расм. Ички сув қочириладиган томлар учун кесимнинг чўзиқ зонасида полкали том қоплама плита
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2-расм. Ташқи сув қочириладиган томлар учун сиқилган зонада токчаси бўлган кесими қатланган том қоплама плита
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3-расм. Сув йиғадиган темир-бетон лоток
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4-расм. Йиғма темир-бетон том қоплама элементлар бирикувлари ва туташувларининг схемаси
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
a — тор тирқиш беркиткич билан ёпилган асосий бирикув, b — турнақатор (бирин-кетин) ёпиладиган бирикув, v — кенгайтирилган тирчиш беркиткич билан ёпиладиган бирикув, g — том қоплама плитанинг парапет деворига туташуви, туташув Г-симон тирқиш беркиткич билан ёпилган ҳолда, d — Г-симон тирқиш беркиткич билан фақат туташув плитанинг ўзи билан ёпилади, e — том қоплама плитанинг фронтон деворига туташуви, j — асосий том қоплама плитанинг сув йиғадиган лоток билан бирикуви
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ШНҚ 2.03.10-24 «Томлар ва том қопламалар» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига 5-ИЛОВА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ШНҚ 2.03.10-24 «Томлар ва том қопламалар» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига 7-ИЛОВА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Том қопламалар ва объектларнинг кўкаламзорлаштириш элементлари
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1. Том қопламада ўсимликлар учун субстрат сифатида бегона ўтлар, зараркунандалар, касаллик келтирувчи микроорганизмлардан ҳоли бўлган махсус тайёрланган органик ва минерал компонентлар қоришмасидан фойдаланиш керак. Бунда, қоришма қуйидаги хоссаларга эга бўлиши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
кимёвий жиҳатдан нейтрал ва инерт;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
енгил механик тузилмага эга;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
намни тутиб қолиш коэффициенти юқори ;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
аэрацияланиш даражаси юқори.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
2. Субстрат учун ишлатиладиган компонентлар қуйидаги талабларга жавоб бериши лозим:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
улар инерт бўлиши, тупроққа бериладиган эритманинг кимёвий таркибини ўзгартирмаслиги ва ўсимликларга заҳарловчи таъсир кўрсатмаслиги;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
суғориш пайтида тупроқ субстратидаги сув ва ҳаво нисбати ўсимликларнинг нормал ўсиши учун мақбул бўлиши;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
тупроқ субстрати ҳажмий оғирлиги катта бўлмаган ҳолда етарли даражадаги механик пишиқлик ва узоқ хизмат қилиш қобилиятига эга бўлиши.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
3. Ҳар хил турдаги ўсимликлар учун субстратлар қуввати қуйидагича бўлиши керак: тупроққопловчи (седум, семизак) — 7 — 10 сm;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
гуллар (бир йиллик, кўп йиллик) — 15 — 20 сm;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
газон — 20 — 25 сm;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
буталар — 30 — 40 сm;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
дарахтлар — 70 — 90 сm.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
4. Том қопламаларда, экинзорлардан ташқари, йўловчилар учун йўлкалар, болалар ёки спорт майдончалари, дам олиш зоналари ташкил қилинишига йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Йўлкалар ва дам олиш зоналари учун асосий қоплама тури совуққа чидамлилиги 300 циклдан кам бўлмаган 400 маркали бетондан 50х50 mm ли йўлка плиткалари бўлса, болалар ва спорт майдончалари учун усти ғадир-будур қайишқоқ-эластик чоксиз қопламалар қўллаш керак (масалан, резина увоғидан).
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
5. Болалар майдончаларида ушбу илованинг 1-жадвалига мувофиқ, кичик архитектура шакллари ўрнатилишига йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
1-жадвал
Кичик архитектура шаклларининг номлари
Материали
Узунлиги, m
Эни, m
Баландлиги, m
Қувурдан тайёрланган арғимчоқлар
Металл, ўриндиғи ёғочдан
1,50
1,50
1,66
Тебранмачоқ
Металл, ёғоч
3,00
3,00
0,64
Лиана
Ёғоч
2,76
-
1,83
Қумдон
Ёғоч
1,47
1,47
0,18
Стол курсилари билан
Ёғоч
2,00
1,40
0,82
Курсилар
Металл, ёғоч
2,08
0,80
0,80
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Лойиҳа топшириғига мувофиқ кичик архитектура шаклларининг тўплами номенклатуранинг камайиши ёки кенгайишини ҳисобга олган ҳолда ўзгартиришга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
6. Том қопламаларда қуйидаги турдаги ўсимликларни экишга йўл қўйилади:
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
седум турдаги жой танламайдиган (беор) ўсимликлар;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
бир йиллик ва кўп йиллик гуллар экилган клумбаларни яратиш;
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
газонлар яратиш (аввалдан тайёрланган субстратга газон ўтлар экиш ёки ўрамли газондан фойдаланишга йўл қўйилади);
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Субстрат қуввати юқори бўлиши зарур бўлган жойларда жойнинг четлари бўйлаб енгил материаллардан тиргак деворлар қурилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Бу деворлар бевосита дренаж элементига ўрнатилган бетон қоришма устига ўрнатилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
7. Барча кичик меъморий иншоотлар, болалар ўйин майдонлари, тўсиқ устунлари, манзарали ҳовузлар учун идишлар, ёритиш ускуналари ва қўшимча маҳкамлашни талаб қиладиган бошқа элементлар эркин сув оқимини таъминлаш мақсадида, бевосита дренаж элементида ўрнатиладиган зарур ўлчам ва мустаҳкамликдаги бетон қоришмада, ўрнатма қисмлар билан монтаж қилиниши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
8. Том қопламаларни кўкаламзорлаштириш учун ясси кесакли илдиз тизимига эга бўлган дарахтсимон буталар ва дарахтлардан фойдаланишга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
9. Нишабли томларни шамоллатишда оралиқ ҳаводан ҳам фойдаланишга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
10. Бевосита фойдаланиладиган том қопламаларда жойлашган жўяклар ва газонлар каби алоҳида турган кичик архитектура шакллари учун кенг, узун (1-2 m), чуқурлиги 0,3-0,4 m сиғимларни қўллашга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Осилиб, ер бағирлаб ёки судралиб ўсувчи ўсимликлар учун гулдон сиғимларнинг бир қисми юзадан 0,3-0,4 m баланд тагликларда жойлаштирилиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Сиғимлар темир-бетон, бетон, хризотилцемент, полимер материаллар, сопол, ёғоч, пенопласт, шунингдек ушбу материалларнинг комбинациясидан тайёрланишига йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Ёғоч сиғимларни (яшиклар, бочкалар) антисептиклаш ва ички томонидан сувдан изоляцияловчи материал билан ҳимоя қилиш, ортиқча сувнинг эса чиқариб юборилишини ташкил қилиш зарур.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
11. Ҳудуднинг бир қисмини автотураргоҳ сифатида фойдаланишга йўл қўйилади.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
12. Ер устидаги боғ ҳудудига баланд (0,5 m ли) тўсиқ билан, спорт майдончалари баландлиги 4 m гача металл тўр билан ўралиши керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
13. Ер ости иншоотларининг том қопламаларида болалар ва спорт майдончаларини ташкил қилишда дренаж қатлами устига 2 — 20 mm фракцияли гранит чақиқ тоши 3-4 mm ли қатламлар билан умумий қалинлик 100 mm га етгунига қадар қатламма-қатлам ётқизилиши лозим.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
14. Ободонлаштирилган ва кўкаламзорлаштирилган фойдаланиладиган томларни барпо этишда (автотураргоҳлар, гулзорлар, болалар ва спорт майдончалари, йўлкалар ва ҳоказолар) ШНҚ 2.08.01-24 ва ШНҚ 2.08.02-23 талабларига амал қилиш керак.
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
ШНҚ 2.03.10-24 «Томлар ва том қопламалар» шаҳарсозлик нормалари ва қоидаларига 8-ИЛОВА
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Металл профилли қопламадан тайёрланган том қисмлари учун ечимларга мисоллар
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element
Suggestion to the documentListen to audioGet a link from a document element